سازمان برنامه و بودجه کشور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور راهنمای انتخاب و به کار گبری سامانه‌های نمک‌زدابی به منظور تامین آب شرب فشریه شماره ۷۶۰ معاونت فنی. امور زیربنایی و تولیدی وزارت نیرو امور نظام فنی و اجرایی دفتر استانداردها و طرح‌های آب و آبفا 3۳23 7 ک_ک_.دث. ۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی معاونت فنی, آمور زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشورء با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان, این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومیء فنی, ابهام. ایهام و اشکالات موضوعی از این‌رو» از شما خواننده‌ی گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هر گونه ایراد و اشکال فنی, مراتب را (- در سامانه مدیریت دانش اسناد فنی و اجرایی (سما) ثیت‌نام فرمایید: 58111۵.110721111211111.1۲ ۳- پس از ورود به سامانه سما و برای نماس احتمالی, نشانی خود را در بخش پروفایل کاربری تکمیل فرمایید. ۳- به بخش نظرخواهی این نشریه مراجعه فرمایید. ۴- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۵- ایراد مورد نظر را بصورت خلاصه بیان دارید. ۶- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگز ینی ارسال کنید. کارشناسان این آمور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکانیه: تهران. میدان بهارستان, خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۲۳۲۷۱ سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی و اجرایی ۳:۵۱: ۱۳2211] 7 ۷۱۷۱0۱: 23 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی امروزه استفاده از فناوری‌های نمک‌زدایی به عنوان روشی مناسب و قابل اعتماد برای تولید آب آشامیدنی در حال گسترش بوده و راه‌حلی برای رفع کمبود آب در مناطق مختلف محسوب می‌شود. بروز مشکلات متنوع در راهبری» تعمیر و نگهداری این فناوری‌هاء سابقه محدود بسیاری از این فناوری‌ها در کشور و به تبع آن کمبود دانش و توان کافی در شناخت مشکلات و راهکارهای رفع عیب و نبود استانداردهای مناسب در این زمینه, تهیه راهنمای انتخاب و به‌کارگیری سامانه‌های نمک‌زدایی را به منظور رفع این مشکل‌ها اجتناب‌ناپذیر می‌نماید. با توجه به اهمیت مبحث فوق‌الذ کرء امور آب وزارت نیرو در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور تهیه «راهنمای انتخاب و به کار گیری سامانه‌های نمک‌زدایی به منظور تامین آب شرب» را با هماهنگی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور در دستور کار قرار داد و پس از تهیه. آن را برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور به این معاونت ارسال نمود که پس از بررسی, براساس نظام فنی اجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۲۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران تصویب و ابلاغ گردید. علیرغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پربار شدن این نشریه از کارشناسان محترم درخواست می‌شود موارد اصلاحی را به آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن نشریه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عمومء اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده‌است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از اینرو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود. بدین وسیله معاونت فنی,» آمور زیربنایی و تولیدی از تلاش‌ها و جدیت رییس آمور نظام فنی و اجرایی کشور جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان محترم امور نظام فنی و اجرایی و نماینده مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور وزارت نیروء جناب آقای مهندس تقی عبادی و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه. تشکر و قدردانی می‌نماید. حمیدرضا عدل معاون فنی. امور زیربنایی و تولیدی رز مستان ۱۳۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «راهنمای انتخاب و به کارگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به منظور تامین آب شرب» انشربه شماره ۷۶۰] مجری: شرکت مهندسین مشاور مددآب تهران مشاور پروژه: علی جعفریان دهکردی ‏ دانشگاه تربیت مدرس دکترای مهندسی مکانیک اعضای گروه تهیه کننده: علیرضا بهرامی جوین شرکت مهندسین مشاور مددآب تهران ‏ کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک علی جعفریان دهکردی دانشگاه تربیت مدرس دکترای مهندسی مکانیک امیرحسین صدیقی شرکت مهندسین مشاور مددأب تهران ‏ کارشناسی ارشد مهندسی عمران -- اعضای گروه نظارت: حسین ابوتراب شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور کارشناسی آرشد مهندسی عمران کامران اسماعیلی شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور . کارشناسی ارشد مهندسی عمران - عباس حاج‌حریری کارشناس آزاد کارشناسی ارشد مدیریت صنایع الهام عزیززاده آرائی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی کارشناسی آرشد میکروبیولوژی صنعت آب کشور - وزارت نیرو سیداحمد علوی کارشناس آزاد کارشناسی آرشد تبدیل انرژی مجتبی فاضلی دانشگاه صنعت آب و برق دکترای مهندسی عمران- محیطزیست اعضای گروه تایید کننده (کمیته تخصصی آب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور): نعمت‌الله الهی‌پناه کارشناس آزاد کارشناسی ارشد هی‌درولوژی و مهندسی آب ابوالقاسم توتونچی شرکت مهندسین مشاور ایراناب کارشناسی آرشد راه و ساختمان عباس حاج‌حریری کارشناس آزاد کارشناسی آرشد مدیریت صنایع حسن صادقپور شرکت تهران میراب کارشناسی ارشد مهندسی عمران سیدعباس صادقیان شرکت مدیریت منابع آب ایران کارشناسی مهندسی عمران -- بهره‌برداری از سد و شبکه‌های آبیاری الهام عزیززاده آرائی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی کارشناسی آرشد میکروبیولوژی صنعت آب کشور- وزارت نیرو سید احمد علوی کارشناس آزاد کارشناسی ارشد تبدیل انرژی -------- صفحهٔ بعد -------- اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور): علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی و اجرایی فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی و اجرایی سیّد وحیدالدین رضوانی کارشناس, آمور نظام فنی و اجرایی محیط -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه فصل اول - بررسی منابع آب خام و روش‌های آب‌گیری از آن‌ها ۱-۱-منابع آب ۱-۱-۱- آب‌های زیرزمینی ۲-۱-۱ آب‌های سطحی ۲-۱- عوامل فیزیکی منابع آب ۱-۲-۱ مواد جامد معلق ۲-۲-۱- کدورت ۳-۲-۱- رنگ ۴-۲-۱ بو و مزه ۵-۲-۱- عملکرد سامانه‌های نمک‌زدایی ۳-۱- عوامل شیمیایی ۱-۳-۱- هدایت الکتریکی (۳۲) ۳۲-۳-۱- کل جامدات محلول (7105) ۶-۳-۱- شاخص‌ها ۷-۳-۱ مواد آلی ۸-۳-۱ انواع مواد شیمیایی ۹-۳-۱- عملکرد سامانه‌های نمک‌زدایی ۴-۱- ریزجانداران و عوامل زنده ۵-۱-انواع آب‌گیری ۱-۵-۱- آب‌گیری از دریاها ۲-۵-۱ آب‌گیری از دریاچه‌ها ۳-۵-۱ عوامل موثر در تعیین نوع آب‌گیر ۱۰ ۱۱ ۱۳ ۱۴ ۱۵ ۱۵ ۱۷ ۱۷ ۳۰ ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۶-۱- جممع‌بندی ۱-۲- کلیات ۲-۲- کیفیت منابع آب خام ۲-۲-۲ آب زیرزمینی ۳-۲ محدودیت‌های آب ورودی به سامانه‌های نمک‌زدایی ۳-۲- کنترل گرفتگی و رسوب‌گذاری ۱-۴-۲- روش‌های شیمیایی ۵-۲۳- جمع‌بندی فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۱-۳- کلیات ۱-۱-۳- فرایندهای حرارتی ۳-۱-۳ فرایندهای غشایی ۲-۳- تشریح نحوه عملکرد ۱-۲-۳- اساس کار اسمز معکوس ۳-۲-۳ نانوفیلتراسیون ۳-۲-۳ الکترودیالیز و الکترودیالیز معکوس‌شونده ۴-۲-۳- فرآیند تقطیر چند مرحله‌ای ((۷]۳1) ۵-۲-۳- تبخیر ناگهانی چند مرحله‌ای (]۸15) ۶-۲-۳ فرآیند تراکم بخار ۳-۳- مصالح و تجهیزات مناسب ۱-۳-۳- دستگاه‌ها و تجهیزات سامانه‌های غشایی ۲-۳-۳- دستگاه‌ها و تجهیزات سامانه‌های حرارتی ۳-۳- ملاحظات زیست‌محیطی سامانه‌های نمک‌زدایی ۳۱ ۳۵ ۳۷ ۳۸ ۳۸ ۳۹ ۳۹ ۳۰ ۳۱ ۳۵ ۳۷ ۳۹ ۳۱ ۴۱ ۴۱ ۴۳ ۴۳ ۴۴ ۴۴ ۴۵ ۴۶ ۴۷ ۴۸ ۴۸ ۵۵ ۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱-۳-۳ تاثیرات زیست‌محیطی حین ساخت فرایندهای نمک‌زدایی ۳-۳۳ تاثیرات زیست‌محیطی حین عملکرد فرایندهای نمک‌زدایی ۳-۴-۳ مقایسه اثرات زیست‌محیطی ضایعات سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی و غشایی ۵-۳- مقایسه اقتصادی سامانه‌های نمک‌زدایی ۱-۵-۳- هزینه سرمایه‌گذاری ۳-۵-۳ هزینه سالانه ۳-۵-۳- قیمت آب ۶-۳- روش‌های نوین و هیبرید در سامانه‌های نمک‌زدایی ۱-۶-۳- هیبرید فرایندهای نمک‌زدایی ۳-۶-۳ روش‌های نوین نمک‌زدایی ۷-۳- راهنمایی‌های کلیدی در راهبری و نگهداری از سامانه‌های نمک‌زدایی ۱-۷-۳- کلیدهای طلایی پیشگیرانه ۲-۷-۳- کلیدهای طلایی در فاز راهبری ۳-۷-۳- کلیدهای طلایی در فاز نگهداری ۸-۳- مقایسه تطبیقی و انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۹-۳- جمع‌بندی ۱-۴- پساب سامانه‌های نمک‌زدایی ۲-۴- مدیریت پساب‌ها ۱-۳-۴ دفع پساب ۲-۲-۴- تصفیه پساب ۳-۴۳- جمع‌بندی فصل پنجم - کنترل کیفیت آب شرب تولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ۱-۵- کلیات ۳-۵- تنظیم کیفیت آب خروجی ۱-۲-۵- کدورت‌زدایی ح ۵۷ ۵۹۷ ۶۱ ۶۳۲ ۶۳ ۶۴ ۶۶ ۶۳۷ ۳۷ ۶۸ ۷۰ ۷۲ ۷۴ ۷۵ ۷۶ ۸۰ ۸۱ ۸۳ ۸۳ ۸۴ ۹ ۹۹ ۱۰۱ ۱۹۰۳ ۱۰۴ ۱۰۴ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب ۲-۲-۵ گندزدایی ۱۰۴ ۳-۲-۵- گاززدایی ۱۰۴ ۵-۳-۵- حذف بور ۱۸ ۶-۲-۵- حذف برومید ۱۸ ۷-۲-۵- تنظیم فلوئور ۱۹ ۸-۲-۵- کنترل نیتریت و نیترات ۱۰۹ ۹-۲-۵- خوردگی ۱۹۹ ۳-۵- شبکه توزیع ۱۱۴ ۱-۳-۵- نشت ۱۱۴ ۲-۳-۵- پایش ۱۱۴ ۳-۵- جمع‌بندی ۱۱۶ ۱-۴-۵- تثبیت کیفیت آب برای حداقل کردن احتمال افت کیفی در طول مسیر, قبل از توزیع آب تولیدی ۱۱۶ ۳-۳-۵ حداقل کردن رشد میکروبی و ایجاد بیوفیلم در شبکه توزیع ۱۱۶ ۳-۳-۵ انتخاب صحیح گندزداها جهت محافظت از سلامت عمومی ۱۱۷ ۴-۴-۵- به‌روزرسانی استانداردهای مورد استفاده در خصوص جنس لوله‌ها در شبکه توزیع جهت بهبود تاثیر آن بر کیفیت آب ۱۱۷ پیوست ۱- واحدهای سختی و روش تبدیل آن‌ها ۱۹ پیوست ۲- استانداردها ۱۳۳ پیوست ۳- نمودارهای مبحث اقتصاد نمک‌زدابی ۱۳۳ پیوست ۴- واژه‌نامه ۱۳۷ منابع و مراجع ۱۵۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول ۱-۱- ضریب تبدیل هدایت الکتریکی به 1105 ۹ جدول ۲-۱- مقایسه نتایج شاخص‌های رسوب‌گذاری ۳ جدول ۳-۱- دسته‌بندی آب‌ها بر اساس مقدار (301] ۱۳ جدول ۴-۱- مزایا و معایب آب‌گیرهای مستقیم و غیرمستقیم ۲۰ جدول ۱-۲- محدودیت‌های آب ورودی به سامانه‌های اسمز معکوس ۳۰ جدول ۲-۲- قدرت نسبی اکسیداسیون در مقایسه با کلر (1-1. 0)) ۳۲ جدول ۳-۲- حداکثر مجاز عوامل بازدارنده درگندزدایی با پرتو فرابنفش ۳۴ جدول ۴-۲- توان روش‌های مختلف پیش‌تصفیه در حل مشکلات و محدوده ظرفیت کاربردی آن‌ها ۳۷ جدول ۱-۳- فشار مورد نیاز جریان ورودی 0 براساس نوع غشا ۵۱ جدول ۲-۳- مسایل زیست‌محیطی در اجرای پروژه ۵۶ جدول ۳-۳- مقایسه مصرف آنرژی در فرایندهای مختلف ۵۸ جدول ۴-۳- فرایند اسمز معکوس آب دریا جریان پساب در فرایندهای مختلف نمک‌زدایی و تاثیرات زیست‌محیطی آن‌ها ۶۰ جدول ۵-۳۲- مشخصات پساب فرایندهای نمک‌زدایی مختلف ۶۲ جدول ۶-۳- موارد بازرسی دوره‌ای ۳۵ جدول ۷-۳- مهم‌ترین معیارها در مقایسه و انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۷۷ جدول ۸-۳- کاربرد فناوری‌های نمک‌زدایی غشایی و حرارتی بر اساس منابع آب ۳۷ جدول ۹-۳- کاربرد فناوری‌های نمک‌زدایی غشایی و حرارتی بر اساس پارامترهای کیفی آب ۳۸ جدول ۱۰-۳- محدوده کاربرد فرایندهای نمک‌زدایی غشایی و حرارتی بر اساس شوری آب تغذیه ۷۸ جدول ۱۱-۳- محدوده ظرفیت تولید فرآیندهای مختلف نمک‌زدایی ۳۸ جدول ۱۲۳-۳- حداقل دبی آب تولیدی توصیه شده برای فرآًیندهای مختلف نمک‌زدایی ۷۸ جدول ۱۳-۳- کیفیت آب تولیدی در فرآیندهای مختلف نمک‌زدایی ۷۹ جدول ۱۴-۳- میزان مصرف انرژی به تفکیک نوع آن در فرآیندهای نمک‌زدایی ۳۹ جدول ۱۵-۳- درصد بازیافت فرآًیندهای مختلف نمک‌زدایی آب دریا ۷۹ جدول ۱۶-۳- درصد بازیافت فرآیندهای مختلف نمک‌زدایی آب لب‌شور ۷۳۹ جدول ۱۷-۳- میزان حذف آلودگی‌ها در فرآیندهای مختلف نمک‌زدایی ۷۹ جدول ۱-۵- اثر تزریق مواد شیمیایی معدنی روی کیفیت آب ۱۹۷ جدول ۲-۵- پارامترهای تاثیرگذار بر خوردگی در آب نمک‌زدایی شده ۱۱۰ جدول ۳-۵- تناوب و آزمون‌های مورد نظر بر روی آب تصفیه شده ۱۱۶ جدول پ.۱-۱- واحدهای سختی و روش تبدیل آن‌ها ۱۳۱ د -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول پ.۱-۲- مقایسه‌ی استانداردهای معتبر برای پارامترهای فیزیکی آب شرب ۱۳۵ جدول پ.۲-۲- حداکثر مجاز و مطلوب مواد شیمیایی معدنی غیرسمی موجود در آب آشامیدنی ۱۳۵ جدول پ.۳-۲- حداکثر مجاز مواد شیمیایی معدنی سمی موجود در آب آشامیدنی ۱۳۶ جدول پ.۴-۲- حداکثر مجاز و مطلوب مواد شیمیایی آلی موجود در آب آشامیدنی ۱۳۷ جدول پ. ۵-۲- استاندارد ویژگی‌های میکروبیولوژی آب آشامیدنی سازمان ملی استاندارد ایران (۱*۱۱) ۱۳۸ جدول پ.۶-۲- استاندارد ویژگی‌های میکروبیولوژی آب آشامیدنی سازمان بهداشت جهانی (۷/110) ۱۳۸ جدول پ.۷-۲- استانداردهای زیست‌محیطی ایران برای دفع فاضلاب و پساب ۱۳۸ جدول پ.۸-۲- پیش‌نویس استاندارد ایزو (150-1015-21348) در خصوص تابش‌های خورشیدی ۱۳۰ جدول پ.۹-۲- حداکثر مجاز و مطلوب برخی از گندزداها در آب آشامیدنی ۱۳۰ جدول پ.۱۰-۲- حداکثر مجاز و مطلوب برخی محصولات جانبی گندزدایی در آب آشامیدنی ۱۳۰ جدول پ.۱۰-۲- حداکثر مجاز و مطلوب برخی محصولات جانبی گندزدایی در آب آشامیدنی ۱۳۱ جدول پ.۱۱-۲- نسبت ]0 با حداقل مجاز کلر آزاد باقی‌مانده پس از نیم ساعت تماس در آب آشامیدنی ۱۳۱ جدول پ.۱۲۳-۲- میزان مجاز کلر باقی‌مانده پس از نیم ساعت تماس در آب آشامیدنی در سیستم‌های مختلف آبرسانی و محل برداشت ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شکل ۱-۱- رابطه 011 با قلیائیت شکل ۲-۱- وضعیت نسبی آب با توجه به پارامترهای ]01 و قلیائیت شکل ۱-۲- چینش کلی روش‌های پیش‌تصفیه متداول و جایگزین شکل ۱-۳- نمودار محدوده کاربرد سامانه‌های نمک‌زدایی نسبت به درجه‌ی شوری شکل ۲-۳- اساس کار فرایند الکترودیالیز شکل ۳-۳- سامانه نمک‌زدایی تقطیری تک مرحله‌ای شکل ۳-۳- یک مقطع از محفظه تبخیر ناگهانی شکل ۵-۳- سامانه تراکم بخار مکانیکی شکل ۶-۳- مکانیزم عملکرد (راست) و اجزای مدول غشایی صفحه‌ای (چپ) شکل ۷-۳- مکانیزم عملکرد (راست) و اجزای مدول غشایی الیافی (چپ) شکل ۸-۳- مکانیزم عملکرد (راست) و اجزای مدولغشایی حلزونی (چپ) شکل ۹-۳- نام‌گذاری المان‌های کوچک‌تر از ۸ اینچ الف- یک مرحله‌ای ب- دو مرحله‌ای چ- سه مرحله‌ای د- دو مرحله‌ای با بازگشت پساب ه- دو مرحله‌ای با اختلاط آب خام و- دو بار تصفیه شکل۱۰-۳- انواع آرایه‌های متداول سامانه‌های غشایی شکل ۱۱-۳- روش بررسی هزینه‌های فناوری‌های نمک‌زدایی شکل ۱۲-۳- سهم هر هزینه از کل هزینه‌های عملیاتی در نمک‌زدایی آب دریا شکل ۱۳-۳- سهم هر هزینه از کل هزینه‌های عملیاتی در نمک‌زدایی آب لب‌شور شکل ۱۴-۳- هزینه آب تولیدی واحدهای نمک‌زدایی آب دریا و آب لب‌شور شکل ۱۵-۳- مدل راهبری,» بهره‌برداری و نگهداری سامانه‌های نمک‌زدایی شکل پ.۱-۳- نمودار هزینه ساخت واحدهای نمک‌زدایی آب دریا و آب لب‌شور برای ظرفیت‌های مختلف شکل پ.۲-۳- هزینه ساخت فرآیندهای اسمز معکوس برای آب‌های سطحی, سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا شکل پ.۳-۳- هزینه ساخت فرآیندهای اسمز معکوس برای آب چاه سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا شکل پ.۴-۳- هزینه ساخت فرآیند۸/80 سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا شکل پ.۵-۳- هزینه تجهیزات فرآیند۸/۳0 سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ر ۱۰ "۱ ۳۷ ۴۳ ۴۵ ۴۵ ۴۷ ۴۸ ۴۹ ۴۹ ۵۰ ۵۰ ۳ ۳ ۳ ۳ ۳ ۳ ۳ ۲ ۶۶ ۶۶ ۷ ۷۱ ۱۳۵ ۱۳۶ ۱۳۶ ۱۳۷ ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل پ.۶-۳- هزینه ساخت فرآیند۸/5۳, سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۸ شکل پ.۷-۳- هزینه تجهیزات فرآیند۸/5۳, سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۸ شکل پ.۸-۳- هزینه ساخت فرآًیند ۸/۷۳ سال ۰.۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۹ شکل پ.۹-۳- هزینه تجهیزات فرآیند ۸/1۷۳ سال ۰.۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۹ سال ۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳ شکل پ.۱۱-۳- هزینه ساخت سامانه پیش تصفیه فرآیندهای غشایی برای آب‌های سطحی, سال ۰.۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۴۰ شکل پ.۱۲-۳- هزینه ساخت سامانه پیش تصفیه فراًیندهای حرارتیء سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۱ شکل پ.۱۳-۳- هزینه ساخت آب‌گیر فرآیندهای غشایی, سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۴۱ شکل پ.۱۴-۳- هزینه ساخت آب‌گیر فرآیندهای حرارتی, سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۲ شکل پ.۱۵-۳- هزینه انرژی الکتریکی - فرآیند51۷/10. سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۲ شکل پ.۱۶-۳- هزینه انرژی الکتریکی - فرآیند13۷/10 و 118 سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۳ شکل پ.۱۷-۳- هزینه انرژی الکتریکی- فرآیند۸/5۳ سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۳ شکل پ.۱۸-۳- هزینه انرژی الکتریکی - فرآیند(۸/1, سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۴ شکل پ.۱۹-۳- هزینه انرژی الکتریکی- فرآیند ۸/۷۳ سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۴ شکل پ.۳۰-۳- هزینه بخار- واحد یک منظوره, سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۵ شکل پ.۲۱-۳- هزینه بخار - واحد دو منظوره در کنار نیروگاه. سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۵ شکل پ.۲۲-۳- هزینه تعویض سالانه غشاهاء سال ۲۰۰۰ کشور آمریکا ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه ۳ ۱ مقدمه امروزه استفاده از فناوری‌های نمک‌زدایی به عنوان روشی مناسب و قابل اعتماد برای تولید آب آشامیدنی در حال گسترش بوده و راه‌حلی برای رفع کمبود آب در مناطق مختلف محسوب می‌شود. بروز مشکلات متنوع در راهبری, تعمیر و نگهداری این فناوری‌هاء سابقه محدود بسیاری از این فناوری‌ها در کشور و به تبع آن کمبود دانش و توان کافی در شناخت مشکلات و راهکارهای رفع عیب و نبود استانداردهای مناسب در این زمینه, تهیه راهنمای انتخاب و به‌کارگیری سامانه‌های نمک‌زدایی را به منظور رفع این مشکل‌ها اجتناب‌ناپذیر می‌نماید. به‌طور کلی بر مبنای فیزیک حاکم بر نمک‌زدایی آب. این فرآیند با سه روش قابل انجام است. در روش اول نمک‌زدایی بر مبنای اختلاف نقطه جوش آب و مواد حل شده در آن انجام می‌شود که به‌طور کلی آن‌ها را فرایندهای حرارتی می‌نامند. در روش دوم از فیلترهایی استفاده می‌شود که بر مبنای جداسازی فیزیکی بدون تغییر فاز عمل می‌کنند و شامل فرایندهای غشایی می‌شوند. روش سوم بر اساس پیوند شیمیایی عمل می‌کند. رزین‌های تبادل یونی از فصل اول این راهنماء به معرفی انواع منابع آب و شاخص‌های فیزیکی, شیمیایی و بیولوژیکی آن پرداخته است. همچنین در این فصل توان سامانه‌های نمک‌زدایی برای بهبود هر یک از شاخص‌های فوق مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه انواع روش‌های آب‌گیری و مقایسه و مزایای هر یک شرح داده شده است. در فصل دوم پس از تشریح کیفی انواع آب و محدودیت فرایندهای نمک‌زدایی در پذیرش آب خام از نظر کمی وکیفی, روش‌های متعدد پیش تصفیه برای رسیدن به شرایط مناسب آب ورودی به سامانه‌های نمک‌زدایی مورد بررسی قرار گرفته است. در انتها نیز مدلی به منظور انتخاب روش پیش ‌تصفیه مناسب ارائه شده است. در فصل سوم به تشریح نحوه عملکرد سامانه‌های نمک‌زدایی, مصالح و تجهیزات مناسب و ملاحظات زیست‌محیطی هر یک پرداخته شده است. در ادامه مقایسه اقتصادی سامانه‌های نمک‌زدایی انجام گرفته است. معرفی روش‌های نوین و هیبرید در سامانه‌های نمک‌زدایی به عنوان آینده پیش روی این صنعت در تکمیل این فصل آمده است. همجنین راهنمایی‌های کلیدی در راهبری و نگهداری از سامانه‌های نمک‌زدایی حاصل از تجربیات کارشناسان بین‌المللی و داخلی اضافه شده و در انتها نیز بر مبنای مقایسه تطبیقی, مدل انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ارائه شده است. فصل چهارم با عنوان مدیریت پساب در برگیرنده آنواع روش‌های دفع و بازیافت پساب است. در این فصل روش‌های بازیافت پساب شامل روش‌های شیمیایی, نمک‌زدایی مجدد. فرایندهای بدون پساب و روش‌های نوین مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. با توجه به تمرکز این راهنما بر تهیه آب شرب. فصل پنجم به مباحث کنترل کیفیت ازدو دیدگاه سلامت و بهداشت عمومی و خوردگی در شبکه توزیع پرداخته است. استانداردهای مختلف مربوط به راهنما و نمودارهای اقتصادی مورد نیاز در پیوست‌ها اضافه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - هدف هدف از تهیه و تدوین این راهنما ارائه دستورالعملی جهت استفاده فعالان صنعت آب به‌ویژه در امر نمک‌زدایی به‌منظور انتخاب و بهره گیری از سامانه‌های نمک‌زدایی است. - ضمائم * اطلاعات بیشتر و فایل‌های راهنما از طریق وبسایت دفتر استاندارها و طرح‌های آب و آبفا به نشانی 1 قابل دسترس است. -------- صفحهٔ بعد -------- بررسی منابع آب خام و روش‌های آب‌گیری از آن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آ بگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۵ ۱-۱- منابع آب آب خام مورد استفاده در فرایندهای نمک‌زدایی به دو دسته آب زیرزمینی وآب سطحی تقسیم می‌شود. ترکیبات این دو آب دارای تفاوت‌های زیادی هستند. ۱-۱-۱- آب‌های زیرزمینی ویژگی آب‌های زیرزمینی به شرح زیر است: - مواد معلق در آن‌ها بسیار کم است. - ممکن است دارای ذرات شن باشند. - معمولا مواد آلی بسیار کمی دارند. این آب‌ها حاوی آهن محلول و گاهی هم منگنز محلول هستند که وقتی آب در معرض اتمسفر قرار می‌گیرد در اثر اکسید شدن توسط هواء ذرات زردمایل به قهوه‌ای در آن‌ها ظاهر می‌شود. دی‌|اکسیدکربن از عوامل موثر بر 11 آب‌های زیرزمینی است و درصورت تخلیه بی‌رویه می‌تواند موجب افزایش ظرفیت رسوب‌گذاری آن شود. آب چاه‌های خیلی عمیق معمولا عاری از میکروب‌ها و دیگر میکروار گانیسم‌هاست ولی آب چاه‌های کم عمق می‌تواند دارای آلودگی میکروبی باشد. آب‌های زیرزمینی در اثر انحلال جزئی مواد معدنی, نفوذ آب دریا و یا تاثیرات اسمز در تماس با طبیعت (آبیاری, استعمال مفرط) دارای املاح زیادی است (حدود ۵۰۰ تا ۱۰۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر) که بیش‌ترین جزء آن بی‌کربنات کلسیم است. غلظت عناصر در این منابع از یک منبع به منبع دیگر بسیار متفاوت است. این آب‌ها معمولا سخت هستند ولی سختی آن‌ها موقتی است. نوکلوئید. رادیواکتیو و فلوراید به طور طبیعی در منابع آب لب شور زیرزمینی وجود دارد. منابع آبی که فعالیت بشر بر روی آن تاثیر گذاشته است. حاوی مقادیر بالای نیترات (کودهای شیمیایی)» آفت‌کش‌ها (مورد استفاده در مزارع) آرسنیک (تماس با مواد معدنی) و آلودگی‌های دارویی است [۱۱]. ۲-۱-۱- آب‌های سطح - شرایط متغیر کیفی شامل آلاینده‌های کلوئیدی, مواد آلی.مواد معلق, ام و کدورت - احتمال آلودگی به مواد آلی. نفت و روغن - احتمال آلودگی میکروبی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - آلودگی بیولوژیکی میکروبی, موجودات پرسلول, لارو و موجودات آب‌زی - آلودگی به سموم کشاورزی, فسفات. نیترات و ریزآلاینده‌ها - امکان حضور بور به‌ویژه در آب دریا - احتمال بروز اوتریفیکاسیون» آلودگی جلبکی و تبعات ناشی از آن ۳-۱ عوامل فیزیکی منابع آب بر اساس تعاریف و استانداردهای اندازه گیری, شاخص‌های کدورت. مواد جامد معلق, رنگ. بو و مزه برای شناسایی کیفیت فیزیکی تعریف شده است که در کنار دماء خواص فیزیکی آب برشمرده می‌شوند. این عوامل تحت تاثیر شرایط محیطی, خصوصیات ظاهری آب را نشان می‌دهند. ۱-۲-۱ مواد جامد معلق مواد معلق موادی هستند که حلالیت آن‌ها در آب کم است و به‌صورت معلق باقی می‌مانند. از میان مواد معلق به باکتری‌هاء گل و لای, روغن» رنگ. سیلیس کلوئیدی, جلبک‌ها و موجودات ریز زنده می‌توان آشاره کرد. اندازه‌ی این ذرات معمولا بزرگ‌تر از ۱/* میکرون است [۱۱ تا ۱۸]. استاندارد ملی ایران به شماره‌ی ۵۹۰۴ روش اندازه‌گیری مواد جامد معلق آب را بیان کرده است [۶]. علاوه بر روش معمول در اندازه‌گیری میزان مواد معلق, شاخص دانسیته‌ی لجن (51(1) امکان گرفتگی غشاها و فیلترها را مشخص می‌کند. این شاخص امکان گرفتگی ناشی از کلوئیدهای آلی. ذرات ناشی از خوردگی آهن, هیدروکسید آهن ته‌نشین شده, جلبک و سایر ذرات ریز را اندازه گیری می‌کند. این اندازه‌گیری بر اساس شکل, اندازه‌ی ذرات یا مقدار جامدات معلق نیست و بنابراین رابطه‌ای بین آن و کدورت وجود ندارد. اگرچه رفتار غشاء در مورد کدورت کم‌تر از [۷11 ۱ و آ510 کم‌تر از ۵ تشابه دارد. روش اندازه‌گیری این شاخص بر اساس استاندارد /۸57۸ به شماره‌ی 174189 است [۱۹ تا ۲۱]. ۲-۲-۱- کدورت۲ کدورت یا عدم شفافیت آب به دلیل وجود مواد معلق یا کلوئیدی در آب است. رابطه‌ی تجربی کدورت با مواد جامد معلق در ذیل آمده است: (۱-۱) ۷ ۲1۹5-۱5658 (51(1) 1007 واندد0 1 5:1۱ -1 این اندیس شاخص اندازه‌گیری کیفیت آب ورودی به سیستم اسمز معکوس است که میزان ذرات معلق و کلوئیدها در آب را نشان می‌دهد. درواقع. [(51 اواژل مس 71 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آبگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۷ 1۹5 3 کدورت آب مانع اثرگندزداها بر باکتری‌های بیماری‌زا می‌شود [۱۱ تا ۱۸]. ۳-۲-۱- رنگ میزان و نوع مواد محلول یا معلق موجود در آب می‌تواند رنگی شدن آب را به همراه بیاورد. یکی از عوامل تغییر کنند [۱۱ تا ۱۸]. استاندارد ملی ایران به شماره‌ی ۶۷۲۲ روش اندازه‌گیری رنگ آب را بیان کرده است. واحدهای اندازه گیری رنگ. مقدار حقیقی یا هازن! هستند. ۴-۲-۱- بو و مزه عوامل مختلفی مانند جلیک‌هاء تجزیه‌ی گیاهان آب‌زی, آب انتهای سیستم توزیع آب. ترکیبات ناشی از کلرزنی آب و موارد مشابه موجب بروز بوها و مزه‌های مختلف در آب می‌شود. برای مثال راکد ماندن آب بوی لجن را به همراه خواهد آورد. افزایش یا کاهش ]01 نیز به ترتیب مزه‌ی صابون (1 ]0 بیش‌تر از ‎)٩‏ یا ترش و گزنده شدن (011 کم‌تر از ۳) آب را به همراه دارد. کلروربا غلظت ۲۵۰ میلی گرم بر لیتر باشدء مزه‌ی شور آب محسوس است؛ اما اگر غلظت یون کلرور تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر و یون مرتبط با آن به جای سدیمء کلسیم یا منیزیم باشد. ممکن است مزه‌ی شور آشکار نشود. انحلال برخی از گازها در آب نیز در طعم و مزه‌ی آن سهم دارد. برای نمونه. انحلال اکسیژن موجب گوارا شدن آب می‌شود و حل شدن سولفید هیدروژن آب را بدبو می‌کند [۱۱ تا ۱۸]. ۵-۲-۱- عملکرد سامانه‌های نمک‌زدابی در سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی تمام مواد معلق و سایر عوامل تولیدکننده‌ی آلودگی‌های فیزیکی از آب حذف خواهد شد و تنها برخی از مواد آلی فرار (۷0۴)" قادر به گذر از این فرایندها هستند. در واقع آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی را می‌توان عاری از هر گونه مشکل فیزیکی برشمرد. در سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی, از جمله نانوفیلتراسیون (7۳<)" و اسمز معکوس (1۵)* حتی بخش قابل توجهی از یون‌ها نیز از آب حذف می‌شوند و قاعدتا امکان عبور سایر مواد وجود نخواهد داشت. تنها مواد موثر بر پارامترهای فیزیکی (ن]۲1) 1۱۱ :11370 -۱ (۷/0) 60۱۵۵۹۵ 0۲831110 ۷۵۱۵۱۱۱۵ -2 3- ۳۵۱۵1111۳۵۱۱۵۵ )۱۳۳( 4- [130۷۵۳۲۹۵ 0570515 )10(( -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳ مرزراهنمای اننخاب و بهکا رگیری سامانه‌های نمک زدابی به‌منظور نا ین آب ن ب ر نک و رتیری ی ردابی ر امین سر آب که امکان عبور از نانوفیلترها و اسمز معکوس را دارند گازها هستند. البته باید به این نکته توجه داشت که وجود آلاینده‌های فیزیکی در ورودی این دو روش موجب کاهش عمر و بالا رفتن هزینه‌های آن‌ها خواهد شد. اما سامانه‌ی اولترافیلتراسیون قابلیت حذف ۹۹/۸ درصدی کلوئیدهای سیلیس, آهن و آلومینیوم» تمام جامدات معلق, 4۹ درصد باکتری‌هاء ویروس‌ها و اندوتوکسین‌ها و ۷۰ درصد کل کربن آلی (702)! را دارد. این سامانه‌ها کدورت را به کم‌تر از یک[۲71 می‌رسانند. اگرچه از اولترافیلتراسیون برای تصفیه ی آب‌های سطحی با شوری بسیار کم و تولید آب قابل شرب استفاده می‌شود ولی نقش اصلی آن در صنعت نمک‌زدایی به‌عنوان پیش‌تصفیه‌ی روش‌های نانوفیلتراسیون و در مجموع با صرف‌نظر از امکان وجود نشتی در سامانه‌های نمک‌زدایی غشاییء می‌توان تولیدات آن‌ها را عاری از آلودگی فیزیکی در نظر گرفت. ۳-۱- عوامل شیمیایی گفته می‌شود. از جمله می‌توان به 01 قلیائیت. کل جامدات محلول, هدایت الکتریکی و سختی آاشاره کرد. ۱-۳-۱- هدایت الکتریکی (۳۴)" هدایت الکتریکی آب نشان‌دهنده میزان وجود نمک‌های محلول در آب است. البته این به معنی رابطه هدایت الکتریکی با تعداد یون‌های محلول در آب نیست. چرا که با افزایش تعداد یون‌ها حرکت آزادانه یون‌ها محدود شده و در میزان هدایت الکتریکی تاثیر می‌گذارد. استاندارد ملی ایران به شماره ۷۴۷۶ روش اندازه گیری هدایت الکتریکی آب را بیان کرده است. ۲-۳-۱- کل جامدات محلول (17705)" مقدار کل مواد غیر فرار محلول در آب. شامل یون‌های مختلف. به‌عنوان 7105 با واحد میلی گرم بر لیتر یا 001۷ اعلام می‌گردد. رابطه نزدیکی بین هدایت الکتریکی و 7105 وجود دارد که آن را در قالب رابطه (۲-۱) تعریف می‌کنند. 5 (۲-۱) (س)۳۲ ۷ < 105 )2 دارد. در دستگاه‌های اندازه‌گیری معمولا مقدار میانگین ۰/۶۷ به‌عنوان پیش‌فرض در نظر گرفته شده است. همجنین با (100) 27۳0 0۳82016 آها0] -۱ ۷( ۳1۵011۵ -2 (115) 5۵11۵5 115501۷6۵0 آها0] -3 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آب‌گیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۹ توجه به رابطه نزدیک هدایت الکتریکی با دما باید توجه داشت که در صورت تغییر دمااز ۲۵ درجه باید از ضرایب تصحیح استفاده کرد تا مقدار 7105 محاسبه شده به مقدار واقعی نزدیک باشد [۱۱ تا ۱۸]. جدول (۱-۱) مقادیر نسبی ۴۲ را به‌طور تقریبی بیان کرده است. جدول ۱-۱- ضریب تبدیل هدایت الکتریکی به 705 [۱۹] ۰ تا ۸۰۰ ۰2۵ ۵۰ تا ۶ ۰/۷ 0۰ تا ۰ ۸۵ ۰۵ ۳-۳-۱- سختی ناچیز استرانسیم» آهن و منگنزء کاتیون‌های کلسیم و منیزیم عوامل اصلی ایجاد سختی در آب به حساب می‌آیند. استاندارد ملی ایران به شماره ۲۳۵۶ روش اندازه گیری سختی آب را بیان کرده است. سختی, دارای واحدهای متعددی است که برخی از آن‌ها به همراه روش تبدیل آن‌ها در پیوست شماره ۱ آمده است. سختی یکی از عوامل موثر در ایجاد رسوب است که اغلب به شکل رسوب‌های کربنات کلسیم. هیدروکسید منیزیم و سولفات کلسیم دیده می‌شود. سختی دارای تعاریف مختلفی است که هر یک مشخصات و ویژگی‌های یون‌های کلسیم در ترکیبات و شرایط گوناگون را نشان می‌دهد [۱۱ تا ۱۹]. سختی ناشی از نمک‌های بی‌کربنات کلسیم و منیزیم را سختی موقت می‌گویند. این بدان علت است که این بخش از سایر نمک‌های کلسیم و منیزیم مانند نمک‌های سولفاته, نیتراته و کلرورها را سختی دائم می‌گویند. این نوع از سختی حتی با جوشیدن آب حذف نمی‌شود [۱۱ تا ۱۹]. مجموع سختی دائم و سختی موقت یا به عبارتی کل نمک‌های کلسیم و منیزیم را سختی کل ([111) می‌نامند و گاهی به تفکیک سختی کل کلسیم و سختی کل منیزیم بیان می‌کنند. سختی در کنار قلیائیت و 1آم نشان‌دهنده قابلیت خورندگی یا رسوب‌گذاری آب است. ۴-۳-۱ ]011 این عامل معیاری برای سنجش اسیدی یا بازی بودن محلول است و نشان‌گر غلظت یون هیدروژن در محلول است؛ به همین دلیل گاهی به آن اسیدیته نیز گفته می‌شود. |- 101۵ ۲13۳0655 )111( -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ام تابعی از دماست و ام خنثی در دمای ۲۰ درجه سلسیوس تعیین می‌شود. دانستن ]0۲1 در تعیین قابلیت خورندگی یا رسوب‌گذاری محلول از اهمیت بالایی برخوردار است [۱۱ تا ۱۹]. ۵-۳-۱- قلیائیت! ظرفیت آب برای جذب اسید قوی تا رسیدن به آآم حدود ۴/۵ را قلیائیت آب می‌گویند. قلیائیت به دلیل وجود هیدروکسیدهاء کربنات‌هاء بی کربنات‌هاء فسفات‌هاء سیلیکات‌ها و بورات‌ها در آب است. البته غلظت بسیار کم فسفات‌هاء سیلیکات‌ها و بورات‌ها در مقایسه با سایر عوامل قلیائیت. موجب می‌شود که در بیش‌تر موارد از آن‌ها صرف‌نظر گردد. قلیائیت بسته به نوع معرف مورد استفاده در اندازه گیری به دو گروه قلیائیت فنل فتالئین یا قلیائیت ساده و قلیائیت شکل (۱-۱) نشان می‌دهد که قلیائیت ساده تنها مقادیری از یون‌های بی کربنات و یون‌های کربنات را اندازه می‌گیرد. این در حالی است که قلیائیت کل, علاوه بر اندازه‌گیری کل یون‌های بی‌کربنات و کربنات. بخش عمده‌ای از یون‌های هیدرو کسید را نیز اندازه می گیرد. به همین دلیل در آنالیز آب مربوط به سامانه‌های نمک‌زدایی اغلب مقدار قلیائیت کل اعلام می‌گردد [۱۱ تا ۱۹]. کب اما اب تا مه اه با/ اج ال ۹ با را با الا با ام ببجااا اار سشخشس لب نحاالی 9 سا 0۳-۷۵۵ شکل ۱-۱- رابطه 017 با قلیائیت [۱۱ تا ۱۹] اما آنچه دارای اهمیت و تاثیرگذار است. رابطه سه عامل1آمء قلیائیت و سختی است. این رابطه در میزان رسوب‌گذاری |- ۸۱811۷ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آ بگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۱ هه ی - ۷۳۲۵۱۷۷۵۱۵۲ ۲۱۲۲۱۶۱۷۵ 07۲ 0 550 500 450 400 350 300 250 200 150 100 50 0 (1/و۳) ۸۱۴۵۱۵۱۲۷ شکل ۲-۱- وضعیت نسبی آب با توجه به پارامترهای 011 و قلیائیت |۲۲ روش متداول و کارآمد در تعیین وضعیت خورندگی و رسوب‌گذاری آب. استفاده از شاخص‌ها است. رسوب کربنات کلسیم (کلسیت) به‌عنوان یکی از مهم‌ترین رسوب‌هاء سهم زیادی از اندیس‌های مذکور را به خود اختصاص داده است که در ادامه به آن پرداخته شده است. شاخص لانژلیه (51.])" اختلاف بین 1 محلول و 01 کربنات کلسیم اشباع در آب را نشان می‌دهد. از این روش می‌توان برای آب‌های لب‌شور با 1105 کم‌تر از ۱۰۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر استفاده کرد. هم‌چنین این روش برای آب‌های حاوی فسفات و قلیائیت سدیمی پایین و سیستم‌های با سرعت کم جریان آب مناسب است. علاوه بر این این روش نسبت به آلودگی چربی و روغن, جلبک‌ها و میکرواور گانیزم‌ها تاثیرپذیری قابل توجهی دارد |۲۳ و ۳۴]. شاخص استیف و دیویس (56:151)* برای جبران مشکل شاخص لانژلیه در آب‌های با 7105 بیش‌تر از ۱۰۰۰۰ ٩‏ تنها تمایل محیط به تشکیل رسوب یا خوردگی را نشان می‌دهد و ممکن است در مورد دو نوع آب. یکی با سختی زیاد و دیگری با سختی کم» مقادیر مشابهی داشته باشد. به همین دلیل شاخص ریزنار (151)" مطرح شده است که بین دو نوع آب مورد بحث تمایز ایجاد می‌کند. ۹1 از روی داده‌های تجربی موجود در مورد نرخ خوردگی و تشکیل رسوب بر روی لوله‌های استیل مورد استفاده در آب‌های شهری به وجود آمده است و فقط برای کنترل رسوب کربنات کلسیم در سیستم‌های با سرعت بالاتر از ۰/۶ متر بر ثانیه مناسب است [۲۶]. |- 6 (اکا) +106۳ 11۷( 5۵1۵110/51 861167 ها -2 (56:151) +100 531۳۵110۵ (1016ه)) 1205 5 501 -3 (1۹51) 106۳ 510111۷ 1۹7۵۲ -4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب شاخص پوکوریوس (151) روشی مشابه 151 است که در آن به جای ]ام از ]0 تعادلی استفاده می‌شود تا ظرفیت بافری آب نیز در محاسبات در نظر گرفته شود. این شاخص در ]آط بالاتر از ۸ کاربرد مناسبی دارد زیرا در این حالت ]0۲1 محلول بافری است و با قلیائیت رابطه مشخصی ندارد [۲۷ و ۲۸]. شاخص اودو- توماسون (071) مشابه [5] و 56.151 است. در این شاخص تاثیر فشار جزئی دی‌اکسید کربن بر 01۲1 محاسبات لحاظ شده است [۲۹]. شاخص پتانسیل رسوب کربنات کلسیم (687))! شاخصی واقعی از ظرفیت آب برای ته‌نشینی کربنات کلسیم است. این شاخص مفیدترین ابزار محاسباتی برای طراحی روش‌های کنترل خوردگی و تصفیه ی تکمیلی برای آب نمک‌زدایی شایان ذکر است که شاخص‌های فوق به‌دلیل ارتباط تنگاتنگ با 0۲1 رابطه نزدیکی با دما دارند [۳۰]. اما چنان‌چه ذکر شد. تمام شاخص‌های فوق برای تشخیص امکان رسوب کربناتی کلسیم است و به رسوب سولفاتی کلسیم نمی‌پردازد. وجود مقادیر قابل توجه سولفات و کلسیم عامل تشکیل رسوب سولفات کلسیم (جیپسوم)" خواهد بود. با توجه به جدی بودن بروز مشکل رسوب‌گذاری سولفات کلسیم. به‌ویژه در سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی که در دمای بالا کار می‌کند. شاخص‌هایی برای تشخیص امکان رسوب سولفات کلسیم ارائه شده است که در ادامه بدان پرداخته شده است. اسکیلمن برای انجام محاسبات ارائه شده است. وجود ثابت تعادل در رابطه این شاخص محاسبات را با مشکل مواجه می‌کند |[۳۱]. عملکرد آن در ام بین ۶/۵ تا ۸/۵ است [۳۲]. شاخص شدت خوردگی (۸1)" برای لوله‌های آزبست - سیمان با آب‌هایی که دمایی بین ۴ تا ۲۷ درجه سلسیوس دارند. ایجاد شده است. این شاخص محدودیت‌های مهمی برای پیش‌بینی ظرفیت خوردگی در لوله‌های آزبست- سیمان شدت خوردگی برای محاسبات کنترل خوردگی برای آب‌های نمک‌زدایی شده را نشان می‌دهد [۳۰۱]. جدول (۲-۱) مقایسه نتایج شاخص‌های رسوب‌گذاری را نشان می‌دهد. (06۳۳)) | ۳۵1۵1۵ ۳۳۵۵۱۵11۵1103 ۲۵۳0۵16 ۱0اه -۱ 2-5 3- 511۵ 4- ۸88۳6351۷6 1۵00۳ )۸[( -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آ بگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۳ جدول ۲-۱- مقایسه نتایج شاخص‌های رسوب‌گذاری لانژلیه (1٩ا) استیف 9 دیویس (1(51ک5) ریزنار (151) پوکوریوس ([۳۹) د آب‌هایی با ۸ کم‌تر از ۰ به شدت خورنده و ۸ بین ۱۰ 9 ۳ کمی خورنده محسوب می‌شوند. ۷-۳-۱- مواد آلی از جمله موادی که ممکن است در آب وجود داشته باشند مواد آلی هستند که گستره وسیعی دارند. بخشی از این مواد فرار است و قابلیت همراه شدن با فاز بخار را داردء بخشی دیگر به‌صورت کلوئیدی در آب معلق می‌ماند و قسمت دیگری از آن در آب محلول است. برای اندازه‌گیری مقدار این مواد در آب شاخص‌های مختلفی وجود دارد که معتبرترین و دقیق‌ترین آن‌ها نیاز بیوشیمیایی به اکسیژن (101)" نیاز شیمیایی به اکسیژن (۲01)" و کل کربن آلی (700 است [۱۱ تا ۱۹]. ۱-۷-۳-۱ نیاز بیوشیمیایی به اکسیژن (800) ازمایش 13010 آزمایشی شیمیایی برای اندازه گیری مقدار اکسیژن محلول مورد نیاز میکرواور گانیزم‌های هوازی برای تجزیه مواد آلی موجود در آب در دما و زمان مشخص است. اگرچه آزمایش (1301 برای مشخص کردن کیفیت آلی آب بسیار متداول است ولی از لحاظ کمی چندان دقیق نیست. آزمایش 3010 در شرایط استاندارد واحدی قابل اطمینان برای تعیین درجه آلودگی آلی آب است. مقدار (13001 پنج‌روزه برای تعیین کیفیت آب مورد استفاده قرار می‌گیرد در حالی که تعیین3010 کل به زمان بیش‌تری نیاز دارد. آب‌ها از نظر مقدار 13010 به ترتیب جدول (۳-۱) طبقه‌بندی شده‌اند. جدول ۳-۱- دسته‌بندی آب‌ها بر اساس مقدار (۲01 7 ((130(1) 10:۵۵ 0+80 آهز هام10 -| ((01)) 12020 080 ۵۱0۵ -2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۲-۷-۳-۱ نیاز شیمیابی به اکسیژن (۲00) این روش برای اندازه گیری مقدار ترکیبات آلی موجود در آب. به‌ویژه آب‌های سطحی است. اکسیژن مورد نیاز برای انجام واکنش مورد نظر و تبدیل مواد آلی به دی‌اکسید کربن, آمونیاک و آب بیان‌گر نتیجه آزمایش خواهد بود. اکسیدکننده مورد استفاده در آزمایش ۲01 (دی کرومات پتاسیم) قادر به اکسید کردن آمونیاک به نیترات نیست و به همین دلیل, مقدار اکسیژن به‌دست آمده اکسیژن مورد نیاز برای تبدیل آمونیاک به نیترات (نیتراته کردن) را در بر نمی‌گیرد. برخی از آب‌ها حاوی مقادیر زیادی از مواد اکسیدشونده هستند که دی کرومات پتاسیم را به مصرف می‌رسانند. از منگنزدار اشاره کرد. برای حل این مشکل, قبل از افزودن اکسیدکننده. باید از مواد اصلاح‌کننده مانند سولفات جیوه اگرچه آزمایش 2-01 مقدار آمونیاک را به خوبی آزمایش 1301 نشان نمی‌دهد و ترکیبات آلیفاتیک فرار با زنجیره خطی در آن به‌ندرت اکسید می‌شوند؛ ولی آزمایش 01 در مدت ۲ تا ۲ ساعت انجام می‌شود و در مقایسه با آزمایش 0 که ۵ روز به طول می‌انجامد از مزیت بالاتری برخوردار است. همجنین آزمایش 201 نسبت به آزمایش 1301 ۳-۷-۳-۱- کل کربن آلی (106) مقدار کربن موجود در ترکیب مواد آلی را کل کربن آلی می‌گویند که معیاری متداول برای مشخص کردن کیفیت آب اندازه گیری می‌شود و بنابراین می‌توان از آن به صورت هم‌زمان با فرآیند پیوسته استفاده کرد. آزمایش 1062 نسبت به آزمایش‌های ۴01 و 1301 روشی دقیق‌تر برای تشخیص میزان مواد آلی در محلول است. اگر رابطه‌ای بین این سه پارامتر برقرار باشد. با مشخص بودن 706 می‌توان 1301 و 201 را به دست آورد. با این همه آزمایش 706 تمام اطلاعات حاصل از آزمایش‌های 13010 و 2010 را نشان نمی‌دهد. ۱-۸-۳-۱ گازها حلالیت گازها (از جمله اکسیژن) در آب تابع دما و فشار جزئی آن گاز در هوا است. مصرف اکسیژن محلول در آب به وسیله باکتری‌های هوازی, منجر به کاهش اکسیژن می‌شود. ولی باکتری‌های بی‌هوازی با مصرف بعضی ناخالصی‌های موجود در آب. گاز متان» آمونیاک یا هیدروژن سولفوره تولید می‌کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آ بگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۵ آب در اثر تماس با هوا مقداری از دی‌اکسید کربن هوا را جذب می‌کند. از طرفی تماس آب با مواد آلی در حال فساد. منجر به افزایش غلظت دی‌اکسید کربن در آب می‌شود. ۲-۸-۳-۱ نمک‌های معدنی نمک‌های معدنی محلول در آب معمولا به‌صورت کاتیونی یا آنیونی هستند. کاتیون‌های مهم عبارتند از کلسیم. منیزیم» پتاسیم. آهن. منگنز و سدیم و آنیون‌ها معمولا بی کربنات. کربنات. هیدروکسید. سولفات. کلراید. فسفات و نیترات هستند. حلالیت نمک‌ها در آب به دماء 11 و عوامل دیگر بستگی دارد. در بین یون‌های مختلف. برخی مضر هستند و بعضی نقش حیاتی در سلامت بدن ایفا می‌کنند. به همین دلیل نمک‌های معدنی به دو دسته غیرسمی و سمی مواد معدنی غیرسمی و سمی متعارف براساس استانداردهای معتبر و مقادیر مجاز آن‌ها در پیوست شماره ۲ آمده است. ۳-۸-۳-۱ مواد آلی به مواد غیرمعدنی که در ساختار مولکولی خود کربن دارند مواد آلی می‌گویند که عمده‌ترین آن‌ها هیدروکرین‌های آلیفاتیک و هتروتروفیک است. مقدار مجاز این مواد بر طبق استانداردها در پیوست شماره ۲ قابل مشاهده است. ۹-۳-۱ عملکرد سامانه‌های نمک‌زدابی در سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی,تمام مواد شیمیایی حذف شده و تنها مقدار بسیار اندکی از نمک‌ها مانند کلرور سدیم به همراه بخار حمل می‌شود. این مقدار بسته به نوع طراحی حداکثر تا حدود ۲۰ میلی‌گرم بر لیتر خواهد بود. البته برخی از مواد آلی فرار (-)(۷/)0) قادر به گذر از این فرایندها هستند و لذا این فرایندها قادر به حذف کامل (01-) نیستند. در بین روش‌های نمک‌زدایی غشایی, روش‌های نانوفیلتراسیون و اسمز معکوس در حذف گازها توانایی خاصی ندارند و گازها به‌راحتی از آن‌ها عبور می‌کنند. توانایی اصلی این روش‌ها در حذف یون‌هاست که بسته به نوع غشا و سازنده آن کاراًیی‌های متفاوتی دارند. بالاترین درصد جداسازی در فرآیند اسمز معکوس ۹۹/۸ درصد و در فرآیند نانوفیلتراسیون ‎٩۹۷ درصد است. نانوفیلتراسیون درصد بالایی از یون‌های دوظرفیتی را جدا می‌کند؛ درحالی که در مورد یون‌های تک‌ظرفیتی قابلیت محدودی دارد. ۴-۱- ریزجانداران و عوامل زنده آب در مصارف گوناگون باید از نظر کیفیت تابع استانداردهای تدوین شده جهانی باشد. به‌طور کلی به‌منظور استفاده از تمامی منابع آب باید فرایند تصفیه مناسب با آب خام ورودی انجام شده تا به سطح استانداردهای تعیین شده برسد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب زندگی از آب نشات گرفته است و بسیاری از پدیده‌های وابسته به حیات هنوز در محیط‌های دریایی, دریاچه‌هاء رودخانه‌هاء برکه‌ها و مشابه آن به وقوع می‌پیوندد. اما گاهی حضور بیش از حد مجاز آب‌زیان در آب. برای انسان مضر است. در محیط طبیعی ریزجانداران ممکن است ترکیباتی تولید کنند که به سختی قابل حذف باشد و طعم نامطبوعی در آب ایجاد کنند. ریزجانداران همجنین ممکن است با جداره لوله‌ها واکنش داده و باعث افزایش کدورت آب شوند (باکتری آهن). در نهایت وجود بسیاری از این باکتری‌ها می‌توانندیک تهدید برای بهداشت عمومی محسوب گردند (ریزجانداران بیماری‌زا) [۱۱ تا ۱۷]. به‌طور کلی میکروار گانیسم‌های موجود در اکوسیستم‌های آبی را می‌توان به دوبخش اتوتروف و هتروتروف تقسیم کرد. میکروار گانیسم‌های اتوتروف با مصرف انرژی خورشیدی و با استفاده از مواد ساده معدنی در دسترس, مواد آلی مورد نیاز خود را می‌سازند. در حالی که میکروارگانیسم‌های هتروتروف نمی‌توانند مواد آٌلی بسازند بلکه مواد آلی را باید از محیط همچنین آب‌زیان به دسته‌های مختلف باکتری‌هاء ویروس‌هاء جلبک‌هاء حیوانات و گیاهان تقسیم می‌شوند. در میان باکتری‌های آب‌زی, باکتری‌های هتروتروف شامل مجموعه‌ای از باکتری‌های هوازی و بی‌هوازی اختیاری هستند. این باکتری‌ها معمولا عامل گرفتگی بیولوژیکی در سامانه‌های غشایی هستند. قارچ‌هاء کرم‌ها و حشرات عموما در مراحل پیش تصفیه حذف می‌شوند. گیاهان آب‌زی, خزه‌ها و جلیک‌ها نیز از عوامل عمده گرفتگی فیلترها در پیش‌تصفیه سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی هستند. آمیب‌ها می‌توانند به‌صورت کیست تا بیش از یک ماه زنده بمانند. اگرچه آن‌ها با ازن‌زنی با زمان تماس زیاد از بین می‌روند ولی مقاومت این جانداران در برابر گندزدایی از اغلب باکتری‌ها بیش‌تر بوده و ریشه‌کنی آن‌ها را با دشواری روبرو می‌سازد. حذف این عوامل به‌راحتی از طریق تصفیه آب با روش انعقادسازی و لخته‌گذاری با میزان بهینه تزریق مواد چون سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی در دمای بالا کار می‌کنند امکان زنده ماندن عوامل میکروبی در آب تولیدی این بیولوژیکی در سامانه‌های غشایی بشوند. همچنین با توجه به امکان وجود نشتی در سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی و امکان رشد بیولوژیکی و حرکت آن از سمت مخزن آب تولیدی به سمت سامانه نمک‌زدایی, با وجود عدم امکان عبور عوامل میکروبی از هر یک از روش‌های اولترافیلتراسیون» نانوفیلتراسیون و اسمز معکوس باید مراقب رشد میکروبی در آب تولیدی این سامانه‌ها بود. وجود موجودات زنده آب‌زی شامل جلبک‌هاء خزه‌هاء گیاهان آب‌زی. لارو و ماهی‌های مختلف می‌تواند بر روی کلیه سامانه‌های پیش‌تصفیه از برداشت آب تا فیلتراسیون ماسه‌ای و فیلترهای غشایی تراوا (کارتریج فیلتر و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آ بگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۷ ۵-۱- انواع آب‌گیری روش برداشت آب خام از منابع آب. یکی از با اهمیت‌ترین بخش‌های فناوری نمک‌زدایی می‌باشد. همچنین بخش عمده‌ای از هزینه‌های مربوط به بهره‌برداری و ساخت رابه خود اختصاص می‌دهد. به‌عنوان اولین گام در فرآیند پیش تصفیهء نوع آب‌گیر استفاده شده می‌تواند بر روی محدوده کیفی پارامترهای منبع آب و عملکرد تجهیزات تصفیه پایین‌دست تاثیر بگذارد. طرح, احداث. نظارت و سایر موارد مرتبط به آب‌گیرها ممکن است به اندازه ۰ ۲۰ درصد هزینه کل پروژه‌های نمک‌زدایی باشد. یک طرح آب‌گیر مناسب نه تنها از تجهیزات پایین‌دست حفاظت می‌کند و اثرات مخرب بر روی اکوسیستم آبی را کاهش می‌دهد. بلکه بازدهی و عملکرد فرآیند نمک‌زدایی آب را بالا برده و هزینه‌های بهره‌برداری و نگهداری را نیز کاهش می‌دهد. اصولا یک آب‌گیر مناسب کم‌ترین آشفتگی را در محیط آب‌گیری ایجاد می‌کند و دارای عمق مناسب بوده و از ورود گل و لای و آب‌زیان جلوگیری می‌کند. آب گیرها با توجه به منابع آبی به سه بخش آب‌گیری از دریاهاء رودخانه‌ها و دریاچه‌ها تقسیم می‌شود که آب‌گیری از دریا و دریاجه در ادامه می‌آید. ۱-۵-۱- آب‌گیری از دریاها عموما دو نوع آب‌گیری از آب دریا برای نمک‌زدایی وجود دارد: - آب‌گیرهای مستقیم: معمول‌ترین نوع آب‌گیر است که آب را مستقیما توسط کانال‌های انتقالی باز و یا خطوط لوله در کف دریاها و روش‌های دیگر جمع‌آوری می‌کنند. این آب‌گیرها به دو نوع سطحی و عمیق تقسیم می‌شوند. - آب‌گیرهای غیرمستقیم: از لوله‌های دفن شده یا چاه‌هایی تشکیل شده که در کنار ساحل یا کف اقیانوس ایجاد شده‌اند. این نوع آب‌گیرها خود به ۴ دسته‌ی چاه‌های عمودی, چاه‌های آب‌گیر افقی, سامانه زه‌کشی ساحلی و آب‌گیر با فیلتراسیون کف دریا تقسیم می‌شوند [۳۴]. ۱-۱-۵-۱ آب‌گیرهای مستقیم اکثر واحدهای نمک‌زدایی از آب‌گیرهای مستقیم برای برداشت آب خام استفاده می‌کنند. این نوع آب‌گیرها معمولا از یک آشغال‌گیر در ورودی آب‌گیر برای جلوگیری از ورود مواد زاید بزرگ و ماهی‌هاء استفاده می‌کنند. اندازه منافذ این اشغال گیرها بستگی به مقدار و نوع مواد معلق در آب دارد. در حال حاضر سه نوع فناوری برای این نوع آشغال‌گیرها موجود است: - کلاهک‌های کاهنده سرعت: این کلاهک‌ها از یک صفحه بر روی لوله‌ی عمودی که از کف دریا خارج شده» تشکیل شده است که با تبدیل جریان عمودی آب اطراف لوله آب‌گیر به جریان افقی, سرعت در آب‌گیر را کاهش می‌دهد و تا حدود زیادی از ورود جانوران دریایی جلوگیری می‌کند [۳۵]. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - آشغال گیرهای محر ک: این نوع آشغال گیرها از صفحات مشک فلزی تشکیل شده است که حول دو قرقره محرک و هادی می‌چرخد و مانع از ورود مواد زاید معلق به آب‌گیر می‌شود [۳۵]. - آشغال گیرهای مشبک استوانه‌ای: این آشغال گیرها طوری طراحی شده‌اند که قادر به آب‌گیری حجم زیادی از کاهش مواد زاید معلق در آب ورودی دارند [۳۵]. ۱-۱-۱-۵-۱- آب‌گیر مستقیم- سطحی این آب‌گیرها شامل کانال‌های انتقال بتنی از دریا تا ساحل و حوضچه‌های آرام‌کننده با موج‌شکن دارای داشت که مقدار مواد زاید و رسوبات معلق در آب زیاد نباشد [۳۶]. ۲-۱-۱-۵-۱- آب‌گیرهای مستقیم - عمیق این آب‌گیرها معمول‌ترین نوع آب‌گیر برای سامانه‌های نمک‌زدایی و به شکل خطوط لوله نصب‌شده در کف دریا هستند. این خطوط لوله ممکن است از چند صد متر تا چند هزار متر از ساحل در دریا پیش رفته باشند [۳۶]. ۲-۱-۵-۱ آب‌گیرهای غیرمستقیم در مواردی که به‌دلیل تخلخل زیاد و قابلیت بالای انتقال آب در خاک و شن و ماسه کنار دریاء انتقال آب دریا از زیر زمین آسان است؛ آب دریا با کیفیت بالا از طریق حفر چاه‌های ساحلی و سایر روش‌های غیرمستقیم آب‌گیری برداشست می‌شود. این روش‌های آب‌گیری باعث کاهش مسافت انتقال آب از منبع تا محل سامانه نمک‌زدایی و در نتیجه کاهش هزینه‌های برداشت آب خام می‌شود |۳۷]. ۱-۲-۱-۵-۱- چاه‌های آب‌گیر عمودی چاه‌های آب‌گیر عمودی به منظور فراهم نمودن آب خام برای سامانه‌های نمک‌زدایی استفاده می‌شوند. به این چاه‌ها معمولا چاه‌های ساحلی نیز گفته می‌شود که اشاره به چاه‌های کم عمقی می‌کند که به‌صورت محلی با آب دریا که به‌صورت افقی به آن نفوذ می‌کند پر می‌شود. از آنجا که این چاه‌هاء آب با غلظت پایین مواد آلی و 51 کم فراهم می‌کنند از روش‌های مناسب و با کیفیت برداشت آب خام محسوب می‌شوند [۳۸ و ۳۹]. مقدار 51 در این چاه‌ها معمولا در محدوده ۰/۵ تا ۳ می‌باشد. در این چاه‌ها استفاده از مواد غیرفلزی مثل لوله‌هاء صفحات مشبک و تجهیزاتی که در برابر خوردگی مقاوم هستند ضروری است. استفاده از پمپ‌های فولادی ضد زنگ به خاطر مقاومت بالا در برابر خوردگی ترجیح داده می‌شود [۴۰]. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آ بگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۹ ۲-۲-۱-۵-۱- چاه‌های آب‌گیر افقی چاه‌های آب‌گیر افقی نزدیک به یک قرن است که به‌عنوان آب‌گیر برای سامانه‌های نمک‌زدایی استفاده می‌شود. این چاه‌ها شامل یک استوانه مرکزی به قطر ۳ تا ۵ متر است که در بستر حوزه آب گیرحفر می‌شود و تعدادی مجرای زه‌کشی به صورت افقی از آن منشعب شده و در لایه آب‌دار پیش می‌روند [۴۰]. چاه‌های جمع‌کننده افقی برای پروژه‌هایی که دارای سواحل پایدار ماسه‌ای شنی می‌باشند. گزینه‌ی بسیار مناسبی هستند. هنگامی که چاه‌هایی با ظرفیت بالا مورد نیاز است. تعدادی چاه باید به صورت پشتیبان در نظر گرفته شود تا هنگامی که چاه‌های دیگر تعمیر می‌شوند از آن‌ها استفاده گردد [۴۱]. ۳-۲-۱-۵-۱- آب‌گیرهای زه‌کش ساحلی آب‌گیرهای ساحلی شامل ساخت و طراحی فیلتر مصنوعی در زیر صفحه جزر و مدی ساحل است. این آب‌گیرها از آنجا که با انرژی مکانیکی موج‌ها به‌صورت پیوسته تمیز می‌شوند. گزینه با دوامی هستند. عملکرد این روش آب‌گیری به جز از نقطه نظر خودشویی, مشابه فیلتر شنی سریع است. ساحل‌هایی با حداقل ۳ متر ضخامت ماسه غیرمتراکم و پایداری قابل قبول می‌توانند گزینه‌ی مناسبی برای ساخت این نوع آب‌گیرها محسوب شوند [۳۵]. پیش از طراحی این گونه آب‌گیرهاء باید مطالعات اقیانوس‌شناسی و حوزه‌های آبی زیرزمینی انجام گیرد [۳۶]. ۴-۲-۱-۵-۱- آب‌گیر با فیلتراسیون کف دریا آب‌گیرها یک سامانه فیلتراسیون بر بستر دریاء دورتر از خط ساحل که مشابه فیلتراسیون ماسه‌ای کند در تصفیه‌خانه‌های آب عمل می‌کنند. ساخته می‌شود [۳۵ و ۴۲]. این نوع آب‌گیرها احتیاج به آزمایش‌های میدانی خاص برای پی بردن به ویژگی‌های حوزه آب‌گیر ندارد. با این حال بررسی‌های دریایی و اقیانوس‌شناسی شامل بررسی تاریخچه طوفان‌هاء بررسی اطلاعات مربوط به محدوده جزرومدی, بررسی جانوران کف دریا و بررسی میزان ته‌نشینی برای ساختن این نوع آب‌گیرها نیاز است [۳۸]. ۳-۱-۵-۱ مقایسه اقتصادی آب‌گیرهای مستقیم با غیرمستقیم در تمامی فرایندهای نمک‌زدایی, آب خام قبل از ورود به فرایند اصلی باید پیش ‌تصفیه و فیلتر شود. استفاده از فیلتراسیون را نیز در بر می‌گیرند. بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده از پروژه‌های مختلف. هزینه سرمایه‌گذاری در آب‌گیرهای غیرمستقیم می‌تواند تا ۲ برابر بیش‌تر از آب‌گیرهای مستقیم باشد. البته هزینه‌ی آب‌گیری بعضی پروژه‌ها که ازآب گیرهای مستقیم استفاده می‌کنند. به دلایلی (از جمله مسافت طولانی لوله‌گذاری در بستر دریاء از آب‌گیرهای غیرمستقیم به‌طور قابل ملاحظه‌ای بیش‌تر می‌شود. از طرفی وقتی از یک آب گیر غیرمستقیم استفاده می‌شود. بسته به -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب طراحی سیستم پیش تصفیه. هزینه بهره‌برداری کلی سامانه می‌تواند ۰ تا ۲۰ درصد کم‌تر از سامانه با آب‌گیر مستقیم باشد. بنابراین» هزینه‌های سرمایه گذاری اضافه شده احتمالی برای طراحی و ساخت آب‌گیرهای غیرمستقیم با هزینه کاسته شده از فرایندهای پیش تصفیه و عملیات بهره‌برداری جبران می‌شود |[۴۳]. ۴-۱-۵-۱ مزایا و معایب آب‌گیرهای مستقیم و غیرمستقیم جدول ۴-۱- مزایا و معایب آب‌گیرهای مستقیم و غیرمستقیم |۴۴ احتیاج به تجهیزات پیش تصفیه گران قیمت مناسب برای اکثر زمین‌ها و پروژه‌ها هزینه بهره‌برداری و نگهداری بالا ساخت نسبتا آسان تیر زیست‌محیطی مخرب ر ول بهره‌برداری ی ص اثر ظاهری کم‌تر بر ساحل دریا اسیب پذیری نسبت به جذر و مد محدودیت از لحاظ ظرفیت آب‌گیری کیفیت آب بهتر و پایدارتر (به جز موارد استفاده از چاه‌های چندگانه یا چاه‌های جمع کننده افقی) به‌طور کلی نیاز کم‌تر به تجهیزات پیش تصفیه از لحاظ تجهیزات پیش تصفیه سرمایه گذاری کمن ریسک بالاتر برای ظرفیت جریان ناکافی 1 ۱ ۹ 1 4 از لحاظ انرژی و مواد شیمیایی هزینه‌های بهره‌برداری کم‌تر ی تب ب زیست‌محیطی در حین بهره‌برداری وابستگی جدی به ملاحظات هیدرولوژیکی بر ۳ ر‌ کم‌تر ر حخین بهرهبردار (به غیر از اثرات ظاهری بر محیط زیست) سرعت اولیه پایین در برداشت فراهم کردن انعطاف‌پذیری بیش‌تر در حین بهره‌برداری ۲-۵-۱- آب‌گیری از دریاچه‌ها تجهیزات آب‌گیر در دریاچه‌ها درصورتی که میزان رسوب گذاری پایین باشد. می‌تواند در بستر آب قرار گیرد. یک لوله ساده با تکیه‌گاه فونداسیون که در زیر سطح آب دریاچه با سطح پایدار پیش می‌رود یک طرح مناسب آب‌گیری برای این نوع منابع آب محسوب می‌شود. انتهای تاسیسات آب‌گیر به منظور جلوگیری از ورود آشغال‌ها و ماهی‌ها همواره باید - خطر فرسایش بیولوژیکی آب‌گیر توسط گیاهان و جانوران آبزی - غلظت رسوبات معلق در عمق‌های متفاوت در ستون آب و تغییرات فصلی در غلظت [۴۰] وب گیرغیرمستقیم که مشابه آب‌گیری از دریا است. توجه به این نکته ضروری است که دریاچه جزء محیط‌های چهار گانه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آ بگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۳۲ ۳-۵-۱- عوامل موثر در تعیین نوع آب‌گیر عوامل اساسی در تعیین نوع آب‌گیرء میزان برداشت آب و تغییرات آن در فصول مختلف در دوره بهره‌برداری است. اما عوامل بیرونی شرایط و امکاناتی است که هریک از آن‌ها در طی زمان بنا بر عوامل پیچیده دیگری تغییرمی‌کند. طرح ساختمان آب‌گیر باید به‌نحوی باشد که از این تغییرات آسیب نبیند و با آن سازگار باشد. مهم‌ترین این عوامل عبارتند از: - شرایط آب و هوایی - شرایط توپوگرافی و زمین‌شناسی بستر و ساحل دریا - شرایط هیدرولوژیکی منبع آب‌گیر شامل تغییرات فصلی آب. مقدار وجهت سرعت جریان» شیب ساحل و بستر دریا - منبع آب‌گیری, تاثیر کیفیت فیزیکی و شیمیایی آب شامل دانه‌بندی و میزان مواد معلق در آب. بار بستر و خورندگی آب دریا. - هیدرودینامیک دریاء بسی‌متری, باد و ایستگاه‌های دریایی موجود - نوع فرایند نمک‌زدایی - ضوابط محیط زیستی دریاء رودخانه یا سفره آب زیرزمینی - فاصله تا نقطه دفع پساب - مدل‌سازی موج. ارتفاع موج, جزر و مد دریاء نواحی 2016 5۱۳۲ مطالعات ساختگاه‌های دریایی علاوه بر این عوامل اجرایی مانند مصالح, ماشین‌آلات. نیروی انسانی و تخصصی لازمء زمان و دوره ساخت آب‌گیر در بعضی از طرح‌ها نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. سرمایه‌گذاری و هزینه بهره‌برداری در همه طرح‌ها اهمیت اساسی دارد. لازمه طرح آب‌گیر, تلفیق اطلاعات و محدودیت‌های موجود است که همه آن‌ها قابلیت بیان عددی و رابطه ریاضی صریح را ندارند. طرح مناسب آن است که ارزان‌ترء ساده‌تر و بهره‌برداری از آن نیز ساده باشد [۳]. ۶-۱- جمع‌بندی - آب خام مورد استفاده در فرایندهای نمک‌زدایی به دو دسته آب زیرزمینی و آب سطحی تقسیم می‌شود. - ویژگی آب‌های زیرزمینی به شرح زیر است: * مواد معلق در آن‌ها بسیار کم است. ممکن است دارای ذرات شن باشند. ٩‏ معمولا مواد آلی بسیار کمی دارند. - ویژگی آب‌های سطحی به شرح زیر است: ۹ شرایط متغیر کیفی شامل آلاینده‌های کلوئیدی, مواد آلی. مواد معلق, 011 و کدورت -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور تامین آب شرب * احتمال آلودگی به مواد آلی. نفت و روغن * احتمال آلودگی میکروبی * آلودگی بیولوژیکی میکروبی» موجودات پرسلول, لارو و موجودات آب‌زی * آلودگی به سموم کشاورزی, فسفات. نیترات و ریزآلاینده‌ها * امکان حضور بور به‌ویژه در آب دریا * احتمال بروز اوتریفیکاسیون, آلودگی جلبکی و تبعات ناشی از آن - بر اساس تعاریف و استانداردهای اندازه گیری, شاخص‌های کدورت. مواد جامد معلق, رنگ. بو و مزه برای شناسایی کیفیت فیزیکی تعریف شده است که در کنار دماء خواص فیزیکی آب برشمرده می‌شوند. این عوامل - در سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی تمام مواد معلق و سایر عوامل تولیدکننده‌ی آلودگی‌های فیزیکی از آب حذف خواهد شد و تنها برخی از مواد آلی فرار (06) قادر به گذر از این فرایندها هستند. در واقع آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی را می‌توان عاری از هر گونه مشکل فیزیکی برشمرد. - معمولا به ویژگی‌هایی از آب که در اثر میزان و نوع ماده حل شده در آن تغییر می‌کند. ویژگی‌های شیمیایی آب گفته می‌شود. از جمله می‌توان به 011 قلیائیت. کل جامدات محلول و هدایت الکتریکی و سختی اشاره کرد. کارأیی‌های متفاوتی دارند. بالاترین درصد جداسازی در فرأیند اسمز معکوس ۹۹/۸ درصد و در فرآیند نانوفیلتراسیون ‎٩۹۷‏ درصد است. - روش برداشت آب خام از منابع آب. یکی از با اهمیت‌ترین بخش‌های فناوری نمک‌زدایی می‌باشد. همچنین بخش عمده‌ای از هزینه‌های مربوط به بهره‌برداری و ساخت رابه خود اختصاص می‌دهد. - آب‌گیرها با توجه به منابع آبی به سه بخش آب‌گیری از دریاهاء رودخانه‌ها و دریاچه‌ها تقسیم می‌شود. - عموما دو نوع آب‌گیری از آب دریا برای نمک‌زدایی وجود دارد: آب گیر مستقیم. آب گیر غیر مستقیم - روش های آب‌گیری برای دریاچه‌ها عبارتند از آب‌گیر شناور» برج آب‌گیربا برداشت انتخابی از عمق‌های مختلف وآب گیرغیرمستقیم که مشابه آب‌گیری از دریا است. توجه به این نکته ضروری است که دریاچه جز محیط های چهارگانه محیط زیست تلقی نشود چراکه امکان آبگیری و یا دفع پساب به آن غیرممکن است. ۹ شرایط آب و هوایی * شرایط توپوگرافی و زمین‌شناسی بستر و ساحل دریا (۷00) ۲0۳۳۹۵ 0016ع0۳ عاناهاه ۱- ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- بررسی منابع آب خام و روش‌های آبگیری از آن‌ها ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۳۳ بستر دریا * منبع آب‌گیری, تاثیر کیفیت فیزیکی و شیمیایی آب شامل دانه‌بندی و میزان مواد معلق در آب. بار بستر و خورندگی آب دریا. * هیدرودینامیک دریاء بسی متری, باد و ایستگاه‌های دریایی موجود. * ضوابط محیط زیستی دریاء رودخانه یا سفره آب زیرزمینی * مدل‌سازی موج. ارتفاع موج. جزر و مد دریاء نواحی 2010 ۵۲۲ مطالعات ساختگاه های دریایی. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - انتخاب پیش تصفیه مناسب ۹/۳ ۳۷ ۱-۲ کلیات نمک‌زدایی روشی مناسب و قابل اعتماد برای تولید آب آشامیدنی است. حداکثر مجاز 715 آب ورودی به واحدهای نمک‌زدایی معمولا ۶۰۰۰۰ میلی گرم بر لیتراست که البته به غلظت یون‌ها وابسته است. 7125 بسیاری از منابع آب دریا ۰ تا ۴۵۰۰۰ میلی گرم بر لیتر است. در اصل, علاوه بر نوع آب ورودی» نحوه طراحی واحد تصفیه اعم از روش نمک‌زدایی, روش‌های پیش تصفیه. دفع پساب و بازیابی کیفیت محصول را تعیین می‌کند |۴۵ ]. روش‌های مختلف نمک‌زدایی را می‌توان از دیدگاه‌های مختلفی بررسی نمود که متداول‌ترین تقسیم‌بندی بر اساس نوع عملکرد سامانه شامل فرایندهای حرارتی و غشایی است. فرایندهای نمک‌زدایی حرارتی دارای قدمتی نزدیک به ۶۰ سال و فرایندهای نمک‌زدایی غشایی قدمتی در حدود ۴۰ سال دارند [۱۰]. روش‌های متداول نمک‌زدایی حرارتی شامل روش‌های تقطیر به روش «تبخیر ناگهانی چند مرحله‌ای» (۸/51) »۰ «تقطیر چند مرحله‌ای» اد این و تقطیر به روش «تراکم بخار» 0 است. در این روش‌ها فرآیند تقطیرء الهام گرفته از سیکل طبیعی آب است که در آن آب شور حرارت داده شده و به بخار آب تبدیل شده و پس از میعان» به آب شیرین تبدیل می‌گردد [۱۰]. در سال‌های اخیر پیشرفت جدی در سامانه 11:1 و انرژی مصرفی کم‌تر آن در مقایسه با 4/5۳ استفاده از این روش را بیش‌تر کرده است. مزیت استفاده از روش‌های تقطیری در مقایسه با سایر روش‌های نمک‌زدایی, عمر بالاترء تجهیزات کم‌تر و قابلیت اطمینان بیش‌تر است. این روش‌ها برای آب دریا و آب‌های بسیار شور مناسب هستند. انرژی حرارتی مورد استفاده فرآیند می‌تواند از حرارت مازاد فرایندهای صنعتی تامین گردد [۴۶]. لازم به ذکر است که در واحدهای حرارتی, برای جلوگیری از تشکیل کف. کف‌زداهایی مانند پلی‌اتیلن گلیکول و پلی‌پروپیلن گلیکول می‌تواند به آب ورودی افزوده شود. پلی‌اتیلن گلیکول سمی نیست. اما ممکن است به‌دلیل تجزیه زیستی پایین در طبیعت باقی بماند [۴۷]. فناوری‌های نمک‌زدایی غشایی شامل اسمز معکوس, نانوفیلتراسیون و الکترودیالیز هستند. در فرآیند الکترودیالیز از خاصیت انتخابی غشا نسبت به بار یون‌ها برای حذف نمک‌ها استفاده می‌شود. به‌طور معمول, از این روش برای نمک‌زدایی آب‌های لب‌شور استفاده می‌شود [۱۰]. نانوفیلتراسیون به تنهایی نمی‌تواند غلظت نمک آب دریا را به حد استانداردهای آب آشامیدنی کاهش دهد. اما این روش به‌طور موفقیت‌آمیزی برای تصفیه آب‌های لب‌شور و سخت به‌کار گرفته شده است. به‌طور کلی این روش برای حذف یون‌های دو ظرفیتی مانند کلسیم و منیزیم که منجر به سختی آب می‌شود و همچنین مواد معدنی محلول استفاده می‌گردد. (۱۸517) «اکها۳ ۱۸۵۱-51۵86 -1 (۱1۳:1) 1151111110 ۳۲۲۵۵ ۱/۵۱ -2 (0) ۲۵۳۳۵۹۹۱0۳ ۷۵00۳ -3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب برخلاف غشاهای نانوفیلتراسیون» غشاهای اسمز معکوس برای آب دریا و آب لب‌شور کاربرد دارند و دارای درصد بالای دفع نمک هستند. غشاهای مورد استفاده برای آب لب‌شور به‌دلیل کیفیت بهتر آب نسبت به آب دریا دارای شار گذرنده بالاتر و دفع نمک و فشار عملیانی مورد نیاز پایین‌ترهستند [۴۸]. ۲-۲- کیفیت منابع آب خام همان‌طور که در بخش اول ذکر شد. آب خام مورد استفاده در فرایندهای نمک‌زدایی به دو دسته آب زیرزمینی و آب سطحی تقسیم می‌شود. ترکیبات این دو آب دارای تفاوت‌های زیادی است. ۱-۲-۲ آب سطحی غلظت‌های متداول آب دریا در نقاط مختلف جهان از کم‌تر از ۳۵۰۰۰ تا بیش از ۴۵۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر است. غلظت 7175 در آب‌های خلیج فارس ۳۹۰۰۰ تا ۴۸۰۰۰ میلی گرم بر لیتر است. آب دریا اغلب حاوی ذرات ریز و آلاینده‌های کلوئیدی, هیدروکرین‌های ناشی از آلودگی‌های روغنی و آلودگی بیولوژیکی (رشد جلبکی و سایر میکرواور گانیزم‌ها) است. همچنین یکی از مشکل‌سازترین عناصر آب دریا در تولید آب شرب. بور است [۴۸]. استانداردهای آب آشامیدنی در مورد میزان مجاز بورء به‌طور فزاینده‌ای سخت‌گیرانه شده است. بور معمولا به صورت آاسید بوریک در آب وجود دارد. این اسید در ام حدود ‎٩۹/۲‏ و بالاتر یونیزه شده و به بورات تبدیل می‌شود. یون بورات به وسیله سامانه‌های نمک‌زدایی قابل حذف است. لذا افزایش 1اط به عنوان متداول‌ترین راه یونیزاسیون بور و دفع آن شناخته شده است. با این وجود افزایش ]ام می‌تواند منجر به تشکیل رسوب نمک و ته‌نشینی آن به‌ویژه در فرایندهای غشایی گردد |۴۹ و 1۵۰ رودخانه‌ها به‌عنوان بخش دیگری از آب‌های سطحی معمولا دارای مشکلات فیزیکی مانند کدورت و جامدات معلق بالا هستند. ولی در بیش‌تر موارد دارای 715 پایین بوده و در دسته آب‌های لب‌شور قرار می‌گیرند. در نتیجه در تصفیه آن‌ها به‌ندرت از روش‌های حرارتی استفاده می‌شود. کربنات کلسیم و منیزیم معمولا تنها شکل رسوب مشکل‌زا در اسمز معکوس آب دریااست. با این وجود حضور یون‌های سولفات. باریم و استرانسیم نیز امکان تشکیل رسوب‌های سولفاته مانند سولفات کلسیم و سولفات باریم را محتمل می‌سازد. بزرگ‌ترین مشکل سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی» افزایش رسوب‌گذاری سولفات کلسیم با افزایش دما است. حضور فراوان ذرات معلق, مواد آلی و میکروار گانیسم‌ها در این آب‌ها از عوامل اصلی بروز گرفتگی و رشد بیولوژیکی در سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی است [۴۸]. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - انتخاب پیش تصفیه مناسب ۳ ۳۹ ۲-۲-۲- آب زیرزمینی منابع آب زیرزمینی سفره‌های طبیعی نمک و یا آب‌های زیرزمینی هستند که به‌دلیل نفوذ آب دریا و یا تاثیرات اسمز در تماس با طبیعت (آبیاری, استعمال مفرط) شور شده‌اند. آب‌های زیرزمینی محدوده گسترده‌ای از 705 (۱۰۰۰ تا ۱۵۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر) دارند و غلظت عناصر آن از یک منبع به منبع دیگر بسیار متفاوت است. از این رو شناسایی دقیق آب ورودی به واحدهای نمک‌زدایی به‌ویژه اسمز معکوس عامل مهمی در طراحی و عملکرد صحیح سامانه نمک‌زدایی آب لب‌شور است [۴۸]. به‌دلیل شوری پایین این آب‌هاء در فرآیند تصفیه از روش‌های حرارتی استفاده نمی‌شود. آلاینده‌ها به‌طور طبیعی و یا در نتیجه دخالت بشر در منبع‌های آبی وجود دارند. آلاینده‌هایی مانند فلزات سنگین, بورء نوکلوئیدهاء رادیواکتیو و فلوراید به‌طور طبیعی در منابع آب لب‌شور زیرزمینی وجود دارند. منابع آبی که فعالیت بشر بر روی آن تاثیر گذاشته است. حاوی مقادیر بالای نیترات (کودهای شیمیایی)» آفت‌کش‌ها (مورد استفاده در مزارع) آرسنیک (مورد استفاده در استخراج معادن) و آلودگی‌های دارویی است [۴۵]. در طول عملیات اسمز معکوس این آلاینده‌ها در داخل جریان تغلیظ شده باقی می‌مانند و قبل از دفع باید تصفیه شوند [۴۸]. ۳-۲- محدود بت‌های آب ورودی به سامانه‌های نمک‌زدابی سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی به‌دلیل وابستگی بسیار کم به شرایط آب ورودی, نسبت به سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی مقاومت بالاتری در برابر تغییر مشخصات آب ورودی داشته و به پیش تصفیه کم‌تری نیاز دارند. پیش تصفیه مورد نیاز برای سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی عموما شامل آشغال‌گیری, تزریق و حذف مواد گندزداء ضدرسوب و ضدکف است. همچنین در این سامانه‌هاء حوضچه آب‌گیر زمانی برای ته‌نشینی عوامل تولید کدورت آب فراهم می‌نماید. مواردی مانند عوامل جلبکی و کشند قرمز علی‌رغم استفاده از مواد گندزدا و وجود حوضچه آب‌گیرتاکنون چندان قابل کنترل نبوده است. سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی نسبت به کیفیت آب ورودی بسیار حساس هستند و کیفیت آب ورودی به آن‌ها باید به دقت کنترل شود؛ به همین دلیل معمولا فرآیند پیش تصفیه این سامانه‌ها شامل مراحل متعددی است. محدودیت‌های آب ورودی به سامانه اسمز معکوس به‌عنوان یکی از حساس‌ترین سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی در جدول (۱-۲) آمده است. سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی حساسیت چندانی در برابر تغییرات فصلی ندارند. البته تغییرات دمایی در طول سال موجب می‌شود تا تمهیدات خاصی اندیشیده شود. در فصل‌های گرم با توجه به افزایش دمای آب ورودی حجم آب مورد نیاز از دریا برای استفاده در قسمت خنک‌کننده واحدهای حرارتی تا حدود ۳ برابر افزایش می‌یابد که این تغییر حجم در طراحی اولیه در نظر گرفته می‌شود تا از افت تولید جلوگیری به عمل آید. در سامانه‌های غشایی نیز تغییرات دما در کیفیت و کمیت تولید تاثیرگذار است به‌طوری که در واحدهای اسمز معکوس به طور تقریبی هر ۴ درجه افزایش یا کاهش دما متناسب با حدود *۱ درصد افزایش یا کاهش در تولید است. همچنین -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ی افزایش دما منجر به اف ا(]5 551 56 3 [(0 ۴-۲- کنترل گرفت راهکار اصلی برای < /۳۳ جدول ۱-۲- محدودیت‌ها: ی و رسوب‌گذاری ملوگیری از گرفتگی یا را ۹۶/۱۱ راهنمای انتخاب و به دها خواهد شد. تغییرات اه تغییر دور پمپ ((]۳/ ی آب ورودی به سامانه‌های | ۰ تا ۴۰ ۲ تا ۱۲ کم‌تر از ۵ کم‌تر از ۲/۳ کم‌تر از ۱/۸ کم‌تر از ۲ کم‌تر مساوی ۱ کم‌تر از ۰/۱ کم‌تر از ۲ کم‌تر از ۰/۹۵ کم‌تر از ۰/۰۵ کم‌تر از ۰/۰۹۱ کم‌تر از ۱ کم‌تر از ۰/۹۵ کم‌تر از ‎٩/۱ کم‌تر از ۱ کم‌تر از ۰/۱ کم‌تر از ۲ کم‌تر از ۰/۹۱ کم‌تر از ۱۰ کم‌تر از ۰/۱ کمی تولید ناشی از تغییرات دما در این واحدها را کنترل کرد و در شرایط ثابت نگه داشت. سمز معکوس |۱۹ و ۵۱و ۵۲] توضیح کم‌تر از ۳ بهتر است کم‌تر از صفر بهتر است. بر میزان تزریق ضد رسوب موثر است. کم‌تر از ۱ بهتر است در حضور مقدار زیاد کلسیم بسته به دما و 1[ در آب تغلیظ شده کم‌تر از ۱۳۰ باشد. کم‌تر از ۰/۰۰۵ بهتر است رفتگی و رسوب‌گذاری بیش‌تری ایجاد می‌کنند و ۱- ۷۵۳1۵016 ۳۳۵۵۵۵۵ 1۲۱۷۵ )۷۳1(( -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - انتخاب پیش تصفیه مناسب ۳ )۳ ۱-۳-۳ روش‌های شیمیایی روش‌های شیمیایی شامل افزودن مواد شیمیایی شامل گندزدایی, اسید. منعقدکننده. ضدرسوب و مشابه آن و روش ۱-۱-۴-۲ اسید افزودن اسید سبب کاهش ]0 می‌شود و حلالیت بی‌کربنات را افزایش می‌دهد. معمولا از اسید سولفوریک جهت کاهش ]0۲ استفاده می‌شود؛ اگرچه. زمانی که احتمال تشکیل رسوب سولفات با افزودن اسید سولفوریک وجود دارد از اسید هیدرو کلریک استفاده می‌شود [۴۸ و ۵۳]. ۲-۱-۴-۲- منعقدکننده‌ها و لخته‌سازها منعقدکننده‌هاء بار منفی ذرات معلق و کلوئیدی را خنثی کرده آن‌ها را از حالت ثبات خارج می‌سازند و امکان اتصال با سایر مواد یا سطوح با بار مخالف (مثبت) اعم از یون‌ها و ایجاد گرفتگی را به حداقل می‌رسانند. منعقدکننده‌ها معمولا کوچک مولکول بوده و دارای بار مثبت هستند. منعقدکننده‌های معدنی معمولا نمک‌های آلومینیم و آهن مانند کلرید آهنء سولفات آهن یا سولفات آلومینیم هستند. درحالی که منعقدکننده‌های آلی معمولا پلیمرهای کاتیونی با وزن مولکولی کم مانند پلی‌آمید و دی‌متیل دی‌آلومینیم کلراید هستند [۵۴]. معمولا میزان مورد نیاز تزریق منعقدکننده‌های معدنی (۵ تا ۳۰ میلی گرم بر لیتر) بیش از منعقدکننده‌های آلی (۰/۲ تا ۱ میلی گرم بر لیتر) است [۵۵]. انتخاب نهایی منعقد کننده لازم است به کمک جار تست و میزان مصرف و ضرورت اصلاح 7آم صورت گیرد. درصورتی که کیفیت آب ورودی به‌گونه‌ای باشد که نیاز به لخته‌سازی و ته‌نشین شدن نداشته باشد. تزریق منعقدکننده‌ها در داخل جریان پیش از مدیافیلترها قابل انجام است [۵۶]. هدف اصلی از تزریق منعقدکننده به داخل جریان» تغییر شیمی سطح ذرات معلق است که منجر به چسبیدن بهتر به مدیافیلتر می‌گردد. به علاوه. استفاده از هر دو نوع منعقدکننده به‌منظور بهره‌گیری از مزایای هرکدام از این انواع امکان‌پذیر است [۴۸]. زمانی که آب ورودی آ(51 بالاتر از ۱۰ داشته باشد. از لخته‌کننده در کنار منعقدکننده پیش از مدیافیلترها استفاده می‌شود. لخته‌کننده‌ها موجب تجمع و تراکم ذرات معلق و کلوئیدی بی‌ثبات شده و ریزلخته‌ها و سپس لخته‌های بزرگ‌تر را تشکیل می‌دهند و در نتیجه موجب ته‌نشینی آنها می‌گردند. لخته‌کننده‌ها معمولا پلیمرهای آنیونی با وزن مولکولی بالا هستند [۵۶]. فرار این مواد از مدیافیلترها مشکلات جدی و برگشت‌ناپذیری برای سامانه‌های غشایی ایجاد می‌کند. ۳-۱-۴-۲- ضدرسوب این مواد شیمیایی با از هم گسیختن یک یا دو مرحله از مراحل کریستالیزاسیون منجر به جلوگیری از رسوب می‌شوند. ضدرسوب‌ها در افزایش آستانه غلظت یونی مورد نیاز در تشکیل خوشه‌های یونی و از بین بردن نظم هسته و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ساختار کریستالی موثر هستند [۴۸ و ۵۳]. انتخاب ضدرسوب وابسته به نوع ترکیبات آب ورودی است. بسیاری از این مواد با هدف رفع مشکل رسوبات خاصی ساخته شده‌اند [۵۷]. ۴-۱-۴-۲ ضد کف ضدکف‌ها در فرآیند پیش تصفیه سامانه‌های حرارتی افزوده می‌شوند. ضد کف‌ها از تشکیل کف ناشی از پاشش آب بر روی دسته لوله‌ها یا داخل مراحل مختلف تقطیر جلوگیری می‌کنند و با این کار مانع حمل ذرات ریز آب توسط بخار و افت کیفیت تولید می‌شوند [۵۷]. ۵-۱-۴-۲- گندزدایی روش‌های گندزدایی به دو دسته فیزیکی و شیمیایی تقسیم می‌شوند. روش‌های فیزیکی غربال‌گری در حذف باکتری‌ها تاثیر چندانی ندارند به‌طوری که در بهترین شرایط با استفاده از ته‌نشین‌سازی و صافی تنها ۳۰ درصد باکتری‌ها حذف می‌شوند. البته روش‌های غشایی جدید از قبیل میکروفیلتراسیون و اولترافیلتراسیون با تقریب ۹۹/۹۹ درصد کلیه باکتری‌ها را حذف می‌نمایند. گندزدایی شیمیایی در فرآیند پیش‌تصفیه با افزودن اکسیدکننده‌های قوی و یا تابش اشعه فرابنفش انجام می‌گیرد. غلظت اکسیدکننده افزوده شده باید به قدری باشد که بتواند در سایر مراحل پیش تصفیه باقی بماند و از رشد بیولوژیکی جلوگیری کند. مواد شیمیایی استفاده شده برای گندزدایی شامل هالوژن‌ها مثل کلرء برم و ید. یون‌های فلزی مانند نقره و مس و همچنین ازن, پراکسید هیدروژن و ... است. قدرت نسبی اکسیداسیون این مواد در مقایسه با کلر در جدول (۲-۲) نشان داده شده است [۵۸ و 1۵۹ جدول ۲-۲- قدرت نسبی اکسیداسیون در مقایسه با کلر (۲1-1. 0) [۵۸] سید هیپوکلروس (11۳10) اکسیزن انمی (:0) ۱-۵-۱-۴-۲- کلر کلر ماده شیمیایی منحصر به فردی است که خواص شیمیایی آن در حالات مختلف گازی, مایع (هیپوکلریت سدیم) و جامد (هیپوکلریت کلسیم) بسیار متفاوت است. گاز کلر بوی زننده و خورندگی شدید در برابر فلزات و ماشین‌آلات دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- مقررات اداره بهداشت و امنیت شغلی ایالات متحده (0511۸)" برای گاز کلر در غلظت بالای ۱ میلی‌گرم بر لیتر در هوا درجه بسیار خطرناک برای سلامتی (11(1-11)" را تخصیص داده است. لازم به ذکر است کلر در آآم های کم‌تر از ۶ بسیار موثرتر از آآم های بالاتر از ۸ است [۵۸ و ۵۹]. ۲-۵-۱-۴-۲- ازن ازن دارای پتانسیل اکسایش بالا بوده و به‌عنوان رقیب جدی برای کلرزنی محسوب می‌گردد. از آنجا که ازن گاز خورنده‌ای است. اجزای فلزی باید از فولاد ضد زنگ و ادوات اندازه گیری باید از جنس پلی‌تترافلورواتیلن (۳۳۴)؟ با پلی‌اتیلن کلروسولفوناته (:۲50)؟ انتخاب گردد. لاستیک و محصولات سنتزی آن توسط ازن قابل تخریب هستند. طبق استاندارد 0511۸ غلظت ازن جهت تخلیه به هوای محیط باید کم‌تر از ۰/۱ میلی‌گرم بر لیتر به مدت متوسط ۸ ساعت باشد. واحدهای تخریب ازن می‌توانند کاتالیستی» حرارتی یا ترکیب این دو و یا کربن فعال باشند [۵۸]. برای کسب اطلاعات بیش‌تر در مورد محصولات جانبی گندزایی مانند اثر ازن بر روی آب‌های حاوی برمید به فصل ۵ ۳-۵-۱-۴-۲- اشعه فرابنفش (0۷) برخلاف سایر روش‌های شیمیایی. اشعه فرابنفش با ریزجانداران واکنش شیمیایی نمی‌دهد؛ بلکه اشعه جذب شده. مواد مولکولی ضروری برای عامل سلولی را تغییر می‌دهد. تابش پرتو فرابنفش در اسید نوکلئیک میکروب‌ها تغییرات شیمیایی ایجاد می‌کند. این تغییرات مانع تکثیر سلولی و تولید مثل آن‌ها می‌شود. مقدار تخریب ایجاد شده توسط پرتو علیه کلیه ریزجانداران شامل باکتری‌هاء ویروس‌هاء قارچ‌هاء کیک‌هاء مخمرها و جلبک‌ها در آب و هوا و سطوح موثر است. طبق دسته‌بندی کمیسیون بین‌المللی روشنایی» تنها فرابنفش با طول موج کوتاه (11۷-2]) که در محدوده طول موج ۱*۰ تا ۲۸۰ نانومتر است خاصیت میکروب کشی شدید دارد. بیش‌ترین کارایی آن در طول موج ۲۵۰ تا ۲۶۰ نانومتر است. پیش‌نویس استاندارد ایزو در خصوص تابش‌های خورشیدی (150-7015-21348) در جدول (پ.۸-۲) پیوست شماره ۲ آمده است. اشعه الآتابانده شده به میکروار گانیسم‌هاباید به مقدار کافی باشد تا از بازسازی حاصل از فرایند فعال‌سازی مجدد نوری در حضور نور یا بازسازی در تاریکی جلوگیری به عمل آید. کارایی نفوذٌ این پرتو در یک باکتری در آب متاثر از (51[1۸) ۸013111151۳۵1101 ۲1۵۵11 گ براه‌اد5 | 0002110۵ -۱ (11([111) ۲1۵۵113 ۲ غالا ما 123805 و1۵1۵ -2 (۳]۳۲۲) ۵1۳۵-۲۱۵۲۵-۱۷۱۵۵ ۳۵1-1 -3 4- ۱0۳۵۹۵۱۱۵۵۱۵۵ ۳۵۱۷۵۱۷۱۵۵ ))5۳:( -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگبری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ر ی و رنیری ی ردابی ر تامین اب سر فرابنفش را مشخص کرده است [۶۰ و ۶۱]. جدول ۳-۲- حداکثر مجاز عوامل بازدارنده در گندزدایی با پرتو فرابنفش [۶۱] ۶-۱-۴-۲ حذف اکسیدکننده‌ها اغلب گندزداهای اکسیدکننده بر روی سامانه‌های غشایی اثرات نامطلوب دارند و باید قبل از ورود به غشا حذف شوند. درصورتی که کلر به‌عنوان گندزدا استفاده شود. در انتهای فرآیند پیش‌تصفیه باید کلر باقی‌مانده حذف شود تا برای سامانه نمک‌زدایی مشکل خوردگی یا از بین رفتن غشا ایجاد نکند. متداول‌ترین و کارآمدترین روش برای حذف کلر استفاده از محلول بی‌سولفیت سدیم است. سایر روش‌ها مانند استفاده از کربن فعال یا تزریق پراکسید هیدروژن کارایی و دقت استفاده از محلول بی‌سولفیت سدیم را ندارند. جدول‌های (پ.۹-۲) تا (پ.۱۲-۲) از پیوست شماره ۲ حداکثر مقدار مجاز و مقدار مطلوب گندزداها و محصولات جانبی آن‌هاء رابطه ام و کلر آزاد باقی‌مانده و میزان کلر باقی‌مانده توصیه شده در آب آشامیدنی را مطابق استاندارد آب ۷-۱-۴-۲ سختی‌گیر تبادل بونی رزین‌های تبادل یونی می‌توانند به‌منظور حذف عوامل رسوب‌گذاری به‌عنوان یک روش پیش تصفیه در فرایندهای نمک‌زدایی استفاده شوند. استفاده از انواع رزین‌های کاتیونی امکان حذف سختی (کلسیم و منیزیم) و بی‌کربنات را فراهم رزین‌هاء نیاز به تنظیم 01 نیاز به تج مهیزاتی جون گاززدا باعث شده است تا از این سامانه‌ها کم‌تر در بخش پیش تصفیه استفاده شود و این سامانه‌ها بیش‌تر به بخش تصفیه تکمیلی و با هدف تولید آب فوق خالص (/18)" منتقل شوند [۵۵]. |- ]0:16۲۵1 1760 )131( 7 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۴-۲ روش‌های فیزیکی روش‌های فیزیکی شامل ته‌نشین‌سازی و شناوری و استفاده از انواع فیلترها است. ۱-۲-۴-۲ ته‌نشین‌سازی و شناوری زمانی که کدورت متوسط روزانه منبع آب ورودی به غشا بیش‌تر از ۳۰ ]871 باشد و یا با کدورت ۵۰ 11« یا بیش‌تر برای مدت یک ساعت مواجه شویم. از ته‌نشین‌سازی استفاده می‌شود. به‌منظور حذف آلاینده‌های کوچک شناور مانند روغن. سلول‌های جلبکی, گریس یا سایر آلاینده‌ها که به خوبی توسط ته‌نشین‌سازی و یا فیلتراسیون حذف نمی‌شوند. از فناوری شناورسازی با هوای محلول استفاده می‌شود. در این روش کدورت به کم‌تر از ۰/۵ ‎٩7717‏ می‌رسد [۶۳]. ۲-۲-۴-۲ فیلترها ۱-۲-۲-۴-۲- فیلتر کیسه‌ای فیلترهای کیسه‌ای برای حذف ذرات در محدوده‌ی ۵ تا ۱۰۰۰ میکرون کاربرد دارند [۶۴]. ۲-۲-۲-۴-۲- فیلتر دانه‌ای فیلترهای دانه‌ای شامل موادی مانند ماسه سیلیسی, آنتراسیت و گارنت است. فیلترهای دانه‌ای در بهترین شرایط آ51 آب ورودی را به مقدار ۳ کاهش می‌دهند. کدورت جریان خروجی از این نوع فیلترها حدود ۱ تا ۵ 7717 است [۵۶]. ۳-۲-۲-۴-۲- دیسک فیلتر روش‌های سنتی هستند. این فیلترها نسبت به فیلترهای شنی فضای کم‌تری اشغال می‌کنند و از سرعت فیلتراسیون بالاتری برخوردار هستند. این فیلترهاء شستشوی معکوس بسیار ساده‌تر و کم هزینه‌تری دارند و آب مصرفی برای شستشوی معکوس آن‌ها به مراتب کم‌تر است. این فیلترها نیازی به دستگاه آماده به کار" ندارند. ۴-۲-۲-۴-۲- فیلتر کربن فعال گریس موجود در آب است. در صورت عدم استفاده از محلول بی‌سولفیت سدیم برای جلوگیری از حمله اکسیدکننده‌های قوی به سطح غشای اسمز معکوس به‌عنوان پیش‌تصفیه اسمز معکوس می‌توان از کربن فعال استفاده کرد [۶۵]. ۱- 512100۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۵-۲-۲-۴-۲- کارتریج فیلتر (میکرو فیلتر) کارتریج فیلتر به‌عنوان آخرین مرحله پیش تصفیه سامانه‌های اسمز معکوس به کار برده می‌شود و ذرات کوچک‌تری (که از فیلتردانه‌ای عبور کرده است) را حذف می‌نماید. اندازه منافن کارتریج فیلترها معمولا ۱ تا ۲۰ میکرون است که در سامانه‌های اسمز معکوس عمدتا از نوع ۵ میکرون آن استفاده می‌شود [۵۶ و ۶۶]. کار تریج‌های مورد استفاده در پیش تصفیه سامانه‌های نمک‌زدایی معمولا از جنس نایلون یا پروپیلن هستند و هزینه ۳-۲-۴-۲ گاززدایی با توجه به عدم توان حذف گازها در روش‌های مختلف نمک‌زدایی و تاثیر آن‌ها بر خصوصیات آب مانند 011 می‌توان از گاززدا استفاده نمود. در واحدهای حرارتی به‌منظور جلوگیری از افت ضرایب انتقال حرارت ناشی از تمرکز گازها در سطوح انتقال حرارت. با استفاده از اجکتورها یا پمپ‌های خلا می‌توان این گازها را تخلیه نمود. اما در سامانه‌های غشایی مهم‌ترین مشکل, کاهش ]0۲ ناشی از حضور دی‌اکسیدکربن است که با استفاده گاززدا و حذف آن اصلاح می‌شود. استفاده از گاززدا در شرایطی اتفاق می‌افتد که امکان تزریق سود جهت افزایش ]۲1 نباشد. افزایش 011 گاز دی‌اکسید کربن را به بی‌کربنات تبدیل می‌کند که سامانه غشایی آن را حذف خواهد کرد [۶۲]. ۳-۳-۴-۲ روش‌های پیش تصفیه نوین با وجود این که روش‌های مرسوم به‌طور گسترده در واحدهای اسمز معکوس آب لب‌شور و آب دریا استفاده می‌شود. تغییر در ویژگی آب ورودی در اثربخشی روش‌های پیش تصفیه مرسوم به شدت تاثیرگذار است. اغلب. ذرات معلق و اخیرا به عنوان پیش تصفیه اسمز معکوس بیش‌تر از روش‌های غشایی مانند میکروء اولترا و نانوفیلتراستفاده می‌شود. مدول‌های میکرو و اولترافیلتر با قابلیت شستشوی معکوس. انعطاف‌پذیری عملیاتی بیش‌تری نسبت به مدول‌های نانو دارند [۴۹ و ۵۵]. اولترافیلترها توانایی حذف ماسه, لجن, خاک رس, جلبک. میکروب‌هاء باکتری‌هاء ویروس‌ها و مواد هیومیک را دارند [۶۷]. این فیلترها بهترین تعادل میان حذف آلاینده‌ها و جریان گذرنده از غشا را در بین سه غشای ذکر شده دارند [۴۹ و ۵۵]. اولترافیلترها در مقایسه با روش‌های سنتی مزایای فراوانی را به همراه دارند. پیش تصفیه غشایی می‌تواند 51 آب ورودی به سامانه اسمز معکوس را به کم‌تر از ۱ و کدورت آن را به کم‌تر از ۰/۱ 77« کاهش دهد [۶۸]. از دیگر مزایای اولترافیلترها مقاومت آن‌ها در برابر مواد خورنده مانند کلر است که عمر این غشاها را تا بیش از ۵ سال افزایش می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- اگرچه معمولا دیسک فیلترها به‌عنوان پیش تصفیه دائمی اولترافیلترها شناخته می‌شوند. گاهی در شرایط بسیار آن‌ها استفاده می‌شود. در مجموع می‌توان چینش کلی روش‌های پیش تصفیه متداول نوین و سنتی را در شکل (۱-۲) مشاهده کرد. میکروفیلتر فیلتر کربنی فیلتر شنی کلار یفایر اب خام اولتر افیلتر دیسک فیلتر شکل ۱-۲- چینش کلی روش‌های پیش تصفیه متداول و جایگزین ۵-۲- جمع‌بندی صحیح پیش تصفیه نیازمند تهیه داده‌های مربوط به کیفیت آب در طول سال به‌منظور تعیین سطح و میزان تغییرات آلاینده‌ها است [۶۷]. جدول (۴-۲) میزان توانمندی روش‌های مختلف پیش تصفیه در حل مشکلات را نشان می‌دهد. همچنین محدوده ظرفیت کاربرد در آن مشخص شده است. جدول ۴-۲- توان روش‌های مختلف پیش تصفیه در حل مشکلات و محدوده ظرفیت کاربردی آن‌ها (مترمکعب بر روز) سس کبک اه ا 8 0 که که که هه مه مه ی که ی هس هه لکلا بل عع ی نع وه را لقع ها وکا عله ع ععع ی نع وف اه عانعن دسا ات نع اه سو اا ا ها نع نا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ادامه جدول ۴-۲ - توان روش‌های مختلف پیش تصفیه در حل مشکلات و محدوده ظرفیت کاربردی آن‌ها رسوب‌گذاری (مترمکعب بر روز) کاش | ک | ک | ک با هن با ۹ ها کاک هاع ال ی فلت رکسای گال ا ۹ 0ا قمع بقل با مسافا ‏ ک اکگک ‏ ا ۹۹۹ اققل ی کر قال ‏ ا ک اک اک لا للع سکاف رک اک لک باعل ی قشاق معا کارترع‌فی رک اک بقل ی # از سختی گیر رزینی برای پیش تصفیه آب دریا استفاده نمی‌شود. سایر روش‌ها برای تمام منبع‌های آب قابل استفاده است. - سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی به‌دلیل وابستگی بسیار کم به شرایط آب ورودی, نسبت به سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی مقاومت بالاتری در برابر تغییر مشخصات آب ورودی داشته و به پیش‌تصفیه کم‌تری نیاز دارند. پیش تصفیه مورد نیاز برای سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی عموما شامل آشغال‌گیری, تزریق و حذف مواد گندزداء ضدرسوب و ضدکف است - سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی نسبت به کیفیت آب ورودی بسیار حساس هستند و کیفیت آب ورودی به آن‌ها باید به دقت کنترل شود؛ به همین دلیل معمولا فرآیند پیش تصفیه این سامانه‌ها شامل مراحل متعددی است. - راهکار اصلی برای جلوگیری از گرفتگی یا رسوب‌گذاری, استفاده از پیش تصفیه مناسب است. معمولاء منابع آب‌های سطحی (آب دریا و آب لب‌شور) در مقایسه با آب‌های زیرزمینی امکان گرفتگی و رسوب‌گذاری - روش‌های شیمیایی شامل افزودن مواد شیمیایی شامل گندزدایی, اسید. منعقدکننده, ضدرسوب و مشابه آن و - روش‌های فیزیکی شامل ته‌نشین‌سازی و شناوری و استفاده از انواع فیلترها است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۹/۳ )۴ ۱-۳ کلیات یکی از راه‌های متداول برای حل مشکل کمبود آب در مناطق ساحلی استفاده از نمک‌زدایی آب دریا یا آب لب‌شور است. به‌طور کلی بر مبنای فیزیک حاکم بر نمک‌زدایی آب. این فرآیند از طریق سه روش قابل انجام است. در روش اول نمک‌زدایی بر مبنای اختلاف نقطه جوش آب و مواد حل شده در آن انجام می‌شود که به‌طور کلی آن‌ها را فرایندهای حرارتی می‌نامند. در روش دوم از فیلترهایی استفاده می‌شود که بر مبنای جداسازی فیزیکی بدون تغییر فاز عمل می‌کنند و شامل فرایندهای غشایی می‌شوند. روش سوم بر اساس پیوند شیمیایی عمل می‌کند. رزین‌های تبادل یونی از ۱-۱-۳- فرایندهای حرارتی در روش‌های حرارتی از تبخیر و تقطیر برای نمک‌زدایی آب استفاده می‌شود. روش‌های نمک‌زدایی حرارتی اغلب برای نمک‌زدایی از آب‌های با شوری بالا مانند آب دریا استفاده می‌شوند و به‌کارگیری آن‌ها برای آب‌های لب‌شور اقتصادی نیست. همچنین آب تولیدی این روش‌ها کیفیت بسیار بالایی دارد و در رده آب‌های مقطر پا بدون املاح قرار می‌گیرد. در این روش‌ها بیش‌تر از سه فرآیند تقطیر چند مرحله‌ای (]:]/ ۸). تبخیر ناگهانی چند مرحله‌ای (۸15۳) و تراکم بخار (۷۲) استفاده می‌شود. فرایندهای ۱۷15۳ و ]۷1۳ تا سال ۲۰۰۹ به ترتیب ۸۷/۳ و ۱۲/۵ درصد از بازار این سه فرآیند را به خود اختصاص داده است. روش‌های دیگر حرارتی مانند حوضچه خورشیدی, رطوبت‌زنی - رطوبت‌زدایی و منجمدسازی به‌صورت صنعتی رایج نبوده و به‌صورت آزمایشگاهی و در مقیاس‌های محدود ساخته می‌شوند |۶۹]. اغلب. فرایندهای (]]۸1 و ]۱15 در کنار نیروگاه‌ها به‌کار گرفته می‌شوند زیرا در هر دو روش به بخار آب با فشار متوسط نیاز است که می‌توان بخار مورد نیاز را از نیروگاه‌های بخار با هزینه کم به‌دست آورد. ولی در روش تراکم بخار مکانیکی (۸/۷۲)" به توان الکتریکی به‌عنوان انرژی محرک فرآیند نیاز است. ۲-۱-۳- فرایندهای غشایی فناوری‌های نمک‌زدایی غشایی بر اساس توانایی غشاهای نیمه تراوا برای عبوردهی انتخابی یا به حداقل رساندن عبور یون‌های خاص طراحی شده‌اند. سه نوع نیرو محرکه اساسی شامل اختلاف فشارء اختلاف پتانسیل الکتریکی, و اختلاف غلظت می‌توانند برای سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی مورد استفاده قرار گیرند. فرایندهای اسمز معکوس (10) و ۱- البته در صورتی که از منابع آنرژی اتلافی در کنار نیروگاه‌ها استفاده شود این تکنولوژی در برابر تکنولوژی غشایی قابل رقابت خواهد بود. (علی‌رغم هزینه سرمایه‌گذاری بالاتر نسبت به تکنولوژی غشایی). (۱۷/۲) 6۵۳۳۵۹۹۱۵۱۵ ۷۵00۲ [۵ 1۵0۵1 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب نانوفیلتراسیون (۲7۳) بر اساس اختلاف فشار, الکترودیالیز ((1: 1)" و الکترودیالیز معکوس‌شونده (1(13)" بر اساس اختلاف پتانسیل الکتریکی و فرایند اسمز پیش‌رونده (۳0)" بر اساس اختلاف غلظت کار می‌کنند. اصولا در فرایندهای نمک‌زدایی غشایی برای آب دریا از اسمز معکوس آب دریا (8۱۷0) استفاده می‌شود. غشاهای 10 معمولا در فشارهایی در محدوده ۸۶۰۰ تا ۱۰۰۰ 051 (برابر با ۵/۵ تا ‎۶/٩‏ مگاپاسکال) کار می‌کنند. غشاهای اسمز معکوس قادر به حذف مواد آلاینده تا اندازه ‎٩/۱‏ نانومتر هستند. علاوه بر اثرات یون‌های محلول, انتقال جرم یون‌ها در مقدار آب بازیابی شده با استفاده از غشاهای اسمز معکوس آب دریا ۳۰ تا ۴۵ درصد و برای آب لب‌شور ۶۰ تا ۸۵ درصد است و غشاهای اسمز معکوس تجاری معمولا ‎۹٩‏ تا ۹۹/۸ درصد از کل مواد جامد محلول در آب تغذیه را جدا می‌کنند. با وجود این. حدذف بعضی از مواد آلاینده مثل بور در بعضی مواقع به اندازه لازم نیست. علاوه بر توانایی سامانه 5۱۷۷10 برای حذف انواع مختلفی از آلودگی‌هاء اسمز معکوس در مقایسه با سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی عموما خصوصیاتی از جمله مصرف انرژی کم‌تر به علت عدم نیاز به تغییر فازه دبی جریان آب تغذیه کم‌تر و عدم تاثیرات حرارتی بر پساب خروجی را دارد. از دیگر مزایای این فناوری می‌توان به امکان طراحی مدولار و منعطف با توجه به توسعه مدول‌های غشایی. سرعت بالای جداسازی (ضخامت بسیار کم غشاء» امکان انجام فرآیند در دماهای پایین. امکان استفاده در هرگونه شرایط محیطی (تنوع مواد ساختاری غشا)» جداسازی در گستره وسیعی از اندازه و حالات موادء مقیاس‌افزایی آسان از پایلوت به واحد صنعتی و امکان ترکیب با روش‌های دیگر جداسازی اشاره کرد. به طور کلی اصلاح غشاها و سامانه‌های بازیابی انرژی برای اسمز معکوس باعث کاهش قیمت هزینه‌های مرتبط با تصفیه و کارایی این فرایند شده است [۷۱]. مصرف انرژی الکتریکی و مشکلات گرفتگی غشا برای نمک‌زدایی آب دریا قابل رقابت با دیگر فرایندها نیستند [۷۲]. فرایند نانوفیلتراسیون نیز به‌علت تمرکز بیش‌تر بر حذف یون‌های دو ظرفیتی و پایین بودن توان حذف یون‌های یک ظرفیتی برای تولید آب شرب از آب دریا مورد توجه قرار نمی‌گیرد. غشاهای نانوفیلتر درصد بیش‌تری (تا بیش از ‎٩۷ درصد) از بون‌های دو ظرفیتی را حذف می‌کند اما توان حذف بون‌های تک ظرفیتی در آن‌ها محدود است (حدود ۴۰ تا ۵ درصد). از سامانه‌های نانوفیلتراسیون در کاهش سختی قبل از سامانه‌های اسمز معکوس آب دریا و سامانه‌های حرارتی جهت افزایش بازدهی کلی واحد استفاده می‌شود. فرایند اسمز پیش‌رونده نیز یکی از فناوری‌های در حال توسعه است که هنوز در مقیاس بزرگ تجاری نشده است [۷۰]. (۳1) د5زکرا۵(۵] ۳۱۵0۲۵ -| (۳]۱۹) 1۵۷۵۲۹۵۱ دزکرا۵(] ۳۱۵0۵ -2 ((۳0) 0513055 ۳۵۳۷۵۲۵ -3 )٩5۱۷۷/1۹0((‏ 05055 116۷۵۲۹۵ 5032167 -4 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب بو ف 3۳۵ 0۵ ۳۳ باکتری‌هاء مواد غیرمحلول, و سایر موادی که باعث ایجاد کدورت می‌شوند در فرایند 17113 تحت تاثیر قرار نمی‌گیرند و بنابراین در جریان آب خروجی باقی می‌مانند و بعد از این فرایند به تصفیه تکمیلی برای تولید آب شرب نیاز است [۷۳]. شکل (۱-۳) نمودار محدوده کاربرد سامانه‌های نمک‌زدایی نسبت به درجه‌ی شوری را برای فرایندهای اقتصادی و مهم نمک‌زدایی نشان می‌دهد. [۱۹] 01 20,000 50,000 85,000 ۱۱۱۹۱۳۱۱۲ ]۰1 ۱۵۹2۵۹۱۴۲۲ م2۲ 2,000 ٍ 50 000 ۱ 50 50,000 50 ۳۱۰۳115 10,000 3500 6 ۱۵۱ 500 ی 100,00 (۱/و۳) 60۳۲۵۳۸۲۵11۵۳ 531 ۷۷3۵1۵۲ ۴3۷۷ 10 شکل ۱-۳- نمودار محدوده کاربرد سامانه‌های نمک‌زدایی نسبت به درجه‌ی شوری |[۱۹] ۲-۳- تشریح نحوه عملکرد نیمه‌تراوا دو محلول با غلظت‌های مختلف از یون‌ها را از هم جدا می‌کند. فشار اسمزی ناشی از اختلاف غلظت. جریان آب را از محلول رقیق به محلول غلیظ حرکت می‌دهد تا تعادل شیمیایی ایجاد شود. جریان آب می‌تواند با استفاده از نیروی هیدرولیکی خارجی (فشار) بیش‌تر از فشار اسمزی معکوس شود. اسمز معکوس فرآیندی است که در آن از فشار برای معکوس نمودن جریان اسمزی آب از درون یک غشای نیمه‌تراوا استفاده می‌شود [۶۹ و ۷۲]. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور تامین آب شرب ۲-۲-۳ نانوفیلتراسیون نانوفیلتراسیون معمولا برای نرم کردن آب و حذف محصولات جانبی فرایند گندزدایی مثل مواد آلی محلول مورد استفاده قرار می گیرد. نانوفیلتراسیون معمولا برای نمک‌زدایی آب دریا به کار نمی‌رود. ولی در کنار فرایندهای حرارتی به‌عنوان سختی‌گیر به کار گرفته می‌شود تا مشکلات رسوب‌گذاری این سامانه‌ها را کاهش داده و بازدهی آن‌ها را بیش‌تر کند. همچنین از این غشاها می‌توان در نمک‌زدایی آب‌های لب‌شور استفاده کرد. نانوفیلتراسیون از غشاهای نیمه‌تراوا است و از نیروی محرکه فشار هیدرولیکی استفاده می‌کند؛ با این وجود. در مقایسه با اسمز معکوس, غشاهای نانو مواد با وزن ملکولی بزرگ‌تر راء راحت‌تر عبور می‌دهند. غشاهای نانوفیلتر درصد بالایی (تا بیش از ‎٩۷‏ درصد) از یون‌های دو ظرفیتی را حذف می‌کنند اما درصد حذف یون‌های تک ظرفیتی در آن‌ها محدود است (حدود ۴۰ تا ۹۵ درصد). به علت اینکه غلظت بالایی از یون‌های تک ظرفیتی می‌توانند از غشاهای نانوفیلتر عبور کنند. فشار هیدرولیک مورد نیاز آن‌ها کم‌تر از سامانه‌های اسمز معکوس است. وجود این مساله هم‌زمان با لایه‌های غشایی با تراوایی بالاء فشار هیدرولیکی مورد نیاز را به‌طور چشم‌گیری کاهش می‌دهد |۶۹ ۳-۲-۳ الکترودبالیز و الکترودبالیز معکوس‌شونده فرایندهای الکترودیالیز و الکترودیالیز معکوس‌شونده از یک غشا که قدرت انتخاب یون دارد بهره می‌برند و از اختلاف پتانسیل الکتریکی برای جداسازی ذرات باردار از آب استفاده می‌کنند. الکترودیالیز و الکترودیالیز معکوس‌شونده از پتانسیل الکتریکی برای بیرون کشیدن یون‌های محلول از بین یک سری از غشاها (غشاهای کاتیونی و غشاهای آنیونی) استفاده می‌کنند و آب یون‌زدایی شده در بین غشاها حرکت می‌کند و در نهایت بازیابی می‌شود. فرایند الکترودیالیز و الکترودیالیز معکوس شونده قادر به حذف پاتوژن‌ها و مواد معلق بدون بار نیستند و بنابراین نقشی در فرایند گندزدایی و حذف کدورت ندارند. [۶۹ و ۷۴]. فرایندهای الکترودیالیز و الکترودیالیز معکوس‌شونده معمولا برای نمک‌زدایی آب دریا به کار نمی‌روند زیرا در غلظت‌های بالای نمک. مصرف برق بسیار بالایی دارند و نسبت به دیگر انواع فناوری‌های نمک‌زدایی غشایی کارایی کم‌تری دارند [۷۵]. شکل (۲-۳) اساس کار فرایند الکترودیالیز را نشان می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب و و ۵۵ ۵ ما ۳۵ ۳۲۵۱ زواه 607-۱ ۸ زوزه 607-۱ ۸0 ۳96 96 ۳ 96 ۳۴ ۳96 توا واه ووت ار و واه ووات از 6 ۱۷۱۵۲۳۱۳۲۵۱۵ ۵ وزه 0۳-۱ زوزه 607-۱۱ 1 7۲ اد863 شکل ۲-۳- اساس کار فرایند الکترودیالیز زواه 607-1 ۵ ۴-۲-۳ فرآیند تقطیر چند مرحله‌ای (۷1۳: 0) سامانه 3151 بر اساس فرایندهای تقطیر یک مرحله‌ای تا چند مرحله‌ای طراحی می‌شود. همان طور که در شکل (۳-۳) مشاهده می‌شود آب تغذیه وارد کندانسور شده و با جذب انرژی بخار علاوه بر تقطیر نمودن بخارء پیش گرم می‌شود. قسمتی از آب خروجی از کندانسور که برای تقطیر بخار در کندانسور در فصول گرم وارد سامانه می گردد. به دریا با زگردانده می‌شود [۷۶]. 7 اع6ل[ ما5 06 5 0۸ 10۹16 , ۷۵00۳ ۷0۳ 4 ۰ص ]۸ ۸۵-006: 665 رونت و 5 1 1 ۸۲ یک بد ۳۳0۳ ۳۵۵۵ 300 68 507 هب( ی ۸1 + ۸1) 6 38۵60 008 10 ۰ 5750۲ ۷] ۱0 ۳۲۵۱ ۵ 1 ارت ره 5 او ۵ شکل ۳-۳- سامانه نمک‌زدایی تقطیری تک مرحله‌ای [۶۹] -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب آب تغذیه پس از طی مراحل پیش‌تصفیه مقدماتی از بالا به داخل تبخیرکننده بر روی دسته لوله‌ها پاشیده شده و در اثر جذب حرارت از بخار ورودی. تبخیر می‌شود. بخار تشکیل شده دمای کم‌تری از دمای بخار ورودی دارد. برای جدا کردن قطرات آب شور حمل شده همراه بخار تولید شده از قطره‌گیر استفاده می‌شود. گازهای غیر قابل چگالش باید از بخار جدا شود. زیرا حضور این گازها منجر به کاهش انتقال حرارت بین بخار و آب تغذیه در چگالنده و تبخیرکننده‌ها می‌شود. همچنین حضور این گازها سبب کاهش فشار جزیی بخار آب شده و در نتیجه عمل چگالش در دمای کم‌تری اتفاق می‌افتد. این پدیده به‌دلیل کاهش اختلاف دمای بین بخار و آب تغذیه ورودی» منجر به کاهش بازده شده و همچنین منجر به کاهش دمای آب تغذیه پیش گرم شده, می‌شود [۶۹]. اصول طراحی سامانه نمک‌زدایی تقطیر چند مرحله‌ای بر اساس فرآیند تقطیر یک مرحله‌ای است. در این سامانه به جای استفاده از یک تبخیرکننده از چندین تبخیر کننده استفاده می‌شود. در این روش از بخار تولید شده در مرحله قبل به‌عنوان تبخیرکننده آب تغذیه در مرحله بعدی استفاده می‌شود. با استفاده از این روش نسبت بهره‌وری (001)! سامانه تا چند برابر افزایش می‌یاید. سامانه‌های نمک‌زدایی تقطیر چند مرحله‌ای بر اساس مسیر آب تغذیه هرمرحله. به سه دسته تقطیر با خوراک موازی, ۵-۲-۳ تبخبر ناگهانی چند مرحله‌ای (۱15۳) در سامانه نمک‌زدایی تبخیر ناگهانی چند مرحله‌ای به جای تبخیر آب بر روی سطوح لوله‌های تبخیرکننده» تبخیر ناگهانی ناشی از کاهش فشار در توده مایع صورت می‌گیرد. در این فرآیند به‌دلیل عدم تماس آب شور با سطوح بیرونی لوله‌های تبخیرکننده از تشکیل رسوب جلوگیری می‌شود. مقطعی از سامانه نمک‌زدایی 115۳ در شکل (۴-۳) نشان داده شده است. آب ورودی با بخار حاصل از فرآیند تبخیر پیش گرم می‌شود. آب پیش گرم شده وارد محفظه تبخیر ناگهانی شده و در اثر پایین بودن فشار در این محفظه‌ها به حرارت با لوله‌های آب ورودی تقطیر و جمع‌آوری می‌شود. طراحی سامانه‌های ۸1517 بر مبنای بازیافشت حرارت از پساب خروجی می‌تواندیک مسیره یا چرخشی باشد. ۱- 02 0010۵۱ ۱۹۵۱۱۵ )600([4( -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب وف 8۳۵ ۵ ۳۷ 107 "۳۵۳۷6 6 6 از۸ )۷/۵۵۸ 1 1316 نادزد 16 10660 سین 011 111( 7۳۵(۷ 1316 اناد‌ز۵ا 00۱10 6 ۲۳۱۵۹۵۵ ۵1۲ 1۸| 6 ۷/۳ وت را 1۵۵۱ 3۲1۵ 00 شکل ۴-۳- یک مقطع از محفظه تبخیر ناگهانی [۶۹] ۶-۲-۳- فر آیند تراکم بخار اساس کار سامانه تراکم بخار شبیه سامانه‌های ۱/51 است. با این تفاوت که تمام بخار تولید شده از آب ورودی به‌طور مستقیم به کندانسور برای چگالش منتقل نمی‌شود و بخشی از آن وارد کمپرسور شده و دما و فشار آن افزایش یافته و به‌عنوان منبع انرژی, دوباره به داخل سامانه بازگردانده می‌شود و آب ورودی را تبخیر می‌کند [۶۹]. بر حسب اینکه کمپرسور مورد استفاده در سامانه. حرارتی یا مکانیکی باشد. عناوین تراکم بخار حرارتی (7۷۳) و یا مکانیکی (۱1۱/۲) به آن‌ها اختصاص داده می‌شود. این نوع سامانه‌ها نظیر سایر سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی برای آب‌های شور مناسب هستند. آب تولیدی از این روش دارای خلوص بالایی است. در شکل (۵-۳) نمایی از سامانه ۸/۷۳ را نشان داده شده است. ۱- 1۳۵۳۵ ۷۵00۲ 6001۵۲۳۵۹۹۱۵ )1۷۲( -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳ رزراهنمای انتخاب و ب هکارگیری سامانه‌های نمک‌زدابی به‌منظور نامین آب شرب ۳۳07 سنینن 00 جا ۴۹۵ 0( ۵9/۹9 (( بب ام 57 ۳م ۳م ۵ 506100 ۷۵۵0۲ اک ک سااحخحح تحت | سای ۱۷۱۵۵۱۵۱۵۵۱ یی 000 07 ما0 ی تج 07۲ ۱۸1۵۱۵ نییان تایرشن 71 ما۴۵ 8۱۱۵ شکل ۵-۳- سامانه تراکم بخار مکانیکی [۷۷] با توجه به تنوع تجهیزات مورد استفاده در فرایندهای نمک‌زدایی, فقط به تجهیرزاتی پرداخته شده است که ملاحظات خاصی در انتخاب. ساخت یا بهره‌برداری داشته‌اند. ۱-۳-۳ دستگاه‌ها و تجهیزات سامانه‌های غشایی دستگاه‌ها و تجهیزات اصلی سامانه‌های نمک‌زدایی اسمز معکوس و نانوفیلتراسیون عبارتند از کار تریج فیلتر. پمپ همچنین دستگاه‌ها و تجهیزات اصلی سامانه‌های نمک‌زدایی شامل: 1:101. محفظه الکترودیالیز, غشاء الکترود. توری در ادامه تجهیزاتی که دارای اهمیت خاص یا ملاحظات ویژه هستند شرح داده شده است. مدول‌های غشایی در نمک‌زدایی معمولا شامل غشاء محفظه تحت فشارء تجهیزات تامین فشارء لوله‌کشی‌هاء شیرآلات و ادوات کنترل فرآیند و همچنین سامانه شستشو و بازیابی غشا هستند. در ادامه به توضیح اجزای کلیدی سامانه‌های غشایی پرداخت شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۳ ۳۹ و993۹ ۱-۱-۱۳۴۳ غشاها غشاها از نظر شکل غشا و محفظه فشار و جهت جریان به اشکال مختلف طراحی و ساخته می‌شوند که عمده‌ترین ان‌ها عبار تنداز: - غشای صفحه‌ای - غشای لوله‌ای - غشای حلزونی در شکل‌های (۶-۳) تا (۸-۳) تصویر مدول‌های صفحه‌ای, الیافی و حلزونی به همراه مکانیزم عملکرد آن‌ها نشان داده آب خروجی 7 ۳ ی ۳ سا مار مرج ۱ من : ورودی ا- ۳ شکل ۶-۳- مکانیزم عملکرد (راست) و اجزای مدول غشابی صفحه‌ای (چپ) جریان از خارج به داخل داخل به خارج : 7 ۵ , ۳ خل به خارج | صفحه لوله ابوکسی قطعه ابوکسی ! ا 9 ٍ یک ۳۳۹ ورودی ی اسگگتتگ 1 ۳ ۱ قطعه محافظ منخلخل ‏ خربان‌های خروجی . عسای قسر تو خالی ‏ صفحه آبندانی آت جریان ورودی تحت فشار به درون قیر به مت صفحات لوله وروی -------- صفحهٔ بعد -------- 2۰ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب امروزه برای نمک‌زدایی آب دریا و آب لب‌شور بیش‌تر از غشای حلزونی استفاده می‌شود. سه نوع دیگر غشا به‌ندرت در کاربردهای نمک‌زدایی دیده می‌شوند ولی در بسیاری از صنایع غذایی و کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند [۱۹]. به عنوان نمونه در طراحی المان غشای الیافی. تعداد زیادی از غشاهای الیافی در مخزن تحت فشار قرار می‌گیرند. ماده اصلی این غشاها پلی‌آرامید یا مخلوطی از سلولز استات‌ها است. غشاها دارای قطر خارجی حدود ۱۰۰-۳۰۰ میکرون و قطر داخلی بین *۵ و ۱۵۰ میکرون هستند. معمولا رشته‌ها به صورت [آ شکل در می‌آیند و دو انتهای آن در یک صفحه نگهدارنده از جنس اپوکسی قرار می‌گیرد. صفحه نگهدارنده نیز داخل یک مخزن تحت فشار قرار می‌گیرد. آب نمک با فشار در امتداد سطح خارجی الیاف وارد محفظه می‌شود. آب خالص, تحت فشار از دیواره‌ی رشته‌ها عبور می‌کند و داخل رشته جریان می‌یاید. مدول‌های حلزونی در قطرهای ۲/۵ ۴. ۸ ۱۶ و ۱۸ اینچ موجود هستند و طول آن‌ها ۴۰ اینچ است. این غشاها حدود ۸ تا ۱۷۲۵ فوت مربع سطح غشایی دارند. بسته به نوع آب ورودی به سامانه نمک‌زدایی, می‌توان از غشاهای با سطح بالاتره درصد جداسازی بیش‌ترء مقاومت بالاتر در برابر گرفتگی و آنرژزی مصرفی کم‌تر بهره گرفت. المان‌های با قطر کوچک‌تر از ۸ اینچ به صورت زیر نام‌گذاری می‌شود. اولین بخش اسم» نوع استفاده را مشخص می‌کند؛ مثلا 131۷/30 مربوط به ممبرین ۳130 ۷۷/۵۸۵۲ ([13۳۵21[5 قابل استفاده برای آب های لب شور است. بخش دوم اسم اندازه المان را مشخص می‌کند. مثلا ۲۵۴۰ المانی با قطر ۲/۵ اینچ و طول ۴۰ اینچ است. شکل (۹-۳) نام‌گذاری المان‌های کوچک‌تر از ۸ اینچ را نشان می‌دهد. طول المان برحسب اینچ قطر المان. تقسیم بر ۰ 0 بر حسب اینچ سر خانواده المان - 1۳30 آب شهری - ۳۷۷ آب لب شور - /3۷۷] آب دریا - 5۱۷۷ آب دریا با دفع ریاد - [/[5۱۷۷ شکل ۹-۳- نام‌گذاری المان‌های کوچک‌تر از ۸ اینچ [۱۹] -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۹۳ ۵۱ ۲-۱-۱-۳-۳- محفظه تحت فشار تحت فشار با توجه به فشار عملیاتی سامانه از جنس‌های استیل ضدزنگ آلیازژی برای فشارهای کم و فایبرگلاس (۳1۳) برای فشارهای مختلف ساخته می‌شوند. معمولا باید مخازن تحت فشاری با ۱۰ درصد تحمل بالاتر از فشار مورد نباز رن انتخاب شود تا افزایش فشار ناشی از رسوب‌گذاری مشکلی ایجاد نکند. طراحی نامناسب مخازن تحت فشار سبب آسیب دیدن غشاها می‌شود. یک مخزن تحت فشار با طراحی مناسب باید مقاومت مکانیکی خوب و کنترل مناسبی بر حرکت سیال داشته باشد. همچنین باید تمیزکردن فیزیکی و شیمیایی غشا و تعمیر و نگهداری آن به آسانی صورت گیرد و علاوه بر این سطح بالایی از غشا را در برگیرد. در این خصوص باید توجه داشت که مخازن تحت فشار با اتصالات از کنار" بهتر از مخازن تحت فشار با اتصالات از انتها" هستند و امکان دسترسی و تعمیر و نگهداری را به مراتب راحت‌تر می‌سازند [۱۹]. برای کاهش مصرف انرژی در سامانه‌های نمک‌زدایی می‌توان از پمپ‌های فشار قوی دور متغیر استفاده کرد. ۳-۱-۱-۳-۳- پمپ فشار قوی تامین فشار مورد نیاز در سامانه‌های غشایی به‌عهده پمپ فشار قوی است. فشار خروجی پمپ باید طوری کنترل شود که شدت جریان مطلوب را تامین کند و نباید از حداکثر مقدار مجاز تجاوز نماید. انتخاب نوع مخزن تحت فشار در فرایند اسمز اسا ین فشار انحا شود. محدوده فشارهای محاز برای انواع غشاها در جدول (۱-۳) آورده شده است. س بر اساس همین فشار انجام می‌سو و رهای مجار برای آنواع ر جدو ور جدول ۱-۳- فشار مورد نیاز جریان ورودی 140 سفت نوع غشا غشای مورد استفاده در نمک‌زدایی آب شور فشار عملیاتی غشاهای نانوفیلتر در مقایسه با غشاهای اسمز معکوس تا بیش از ۵۰ درصد کم‌تر است [۱۹]. برای کاهش مصرف انرژی در سامانه‌های نمک‌زدایی می‌توان از پمپ‌های فشار قوی دور متغیر استفاده کرد. ۴-۱-۱-۳-۳- سامانه بازیابی انرژی در سامانه اسمزمعکوس مربوط به آب دریاء معمولا ۵۵ تا ۶۰ درصد از آب تغذیه پرفشارء به صورت جریان آب تغلیظ شده با فشاری در حدود ۶۰ بار سیستم را ترک می‌کند. برای صرفه‌جویی در آنرژی مورد نیاز سیستم می‌توان این انرژی را بازیابی کرد. دستگاه‌های بازیابی انرژی مانند چرخ پلتون" توربین با چرخش معکوس, مبدل پیستونی, مبدل فشاری و 1 5106 -| 2- ۳۵ 1 3- ۳۵۱۸۵۵ ۱۷۷/۱ ۵۵[ -------- صفحهٔ بعد -------- 1۲ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب توربو شارژر هیدرولیکی با کاربردهای مختلف موجود هستند. آب تغلیظ شده بافشار بالا وارد دستگاه بازیابی انرژی می‌شود. در این دستگاه از فشار بالای جریان برای تامین بخشی از آنرژی مورد نیاز پمپ فشار قوی استفاده می‌شود. این بازیابی تا ۴۰ درصد از میزان مصرف آنرژی می‌کاهد. در این بین با توجه به کارایی و میزان بازیاشت آنرژی بیش‌تر از توربوشارژر» مبدل فشار و مبدل پیستونی استفاده می‌شود [۱۹]. ۵-۱-۱-۳-۳- خطوط لوله و اتصالات تامین فشار مورد نیاز در سامانه‌های غشایی به عهده پمپ فشار قوی است. اغلب پیشنها می‌شود در خطوط لوله و اتصالات با فشار کم‌تر از ۱۰ بار از پلاستیک یا فایبرگلاس استفاده شود. این کار برای حذف مشکل خوردگی و ملاحظات مربوط به آن و البته کاهش هزینه‌هاست. برای خطوط لوله کم فشار در فضاهای سرباز معمولا از پلی‌اتیلن یا فایبرگلاس استفاده می‌شود و در محل‌های سرپوشیده, -1۳۷۲] به کار می‌رود. در لوله‌های با فشار بالا از فلزات آلیاژی استفاده می‌شود. در این شرایط توجه به نوع آب برای جلوگیری از بروز خوردگی و مشکلات ناشی از آن ضروری است. کربن و آلیاژهای پایین فولاد مقاومت کافی در برابر خوردگی ندارند و ذرات جدا شده از تجهیزات فلزی در اثر خوردگی می‌توانند موجب گرفتگی غشاها نیزشوند. بهترین جنس قابل توصیه برای قطعات فشار بالا فولاد ضد زنگ است. فولاد ضد زنگ در برابر انواع خوردگی و فرسایش مقاوم است ولی دچار خوردگی گالوانیک می‌شود که می‌توان با حفاظت کاتدی با مس یا برنج از آن جلوگیری کرد. با این وجود برخی استیل‌ها در محل منافذ و درزها دچار خوردگی می‌شوند؛ لذا عمل به توصیه‌های زیر کارساز خواهد بود: برای آب‌های با 1105 کم‌تر از ۷۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر در مسیر آب تغلیظ شده به‌ویژه در محل‌های جوش باید حداقل از استیل 316 استفاده شود. در محل‌هایی غیر از محل‌های جوش می‌توان از استیل ۳۱۶ استفاده کرد. برای آب‌های با 7105 بیش‌تر از ۷۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر در مسیر آب تغلیظ شده به‌ویژه برای لوله‌ها و خم‌ها و جاهایی که درز وجود ندارد باید از آلیاز.آ904 استفاده شود. اما در محل‌های درزدار مانند فلنج‌هاء شیرها و پمپ‌ها باید از آلیا5/0254یا آلیاز مشابهی با حداقل مولیبدن ۶ درصد استفاده شود. این دو آلیاژ را می‌توان بدون بروز مشکل خوردگی گالوانیک به هم جوش داد. همچنین سنسورهای مورد استفاده در این مسیر باید پوشش داشته باشند. طراحی خطوط لوله. سرعت سیال (حداقل ۱/۵ متر بر ثانیه) و نحوه جوش‌کاری نیز در بروز خوردگی موثراست [۱۹]. ۶-۱-۱-۳-۳- آرایه سامانه‌های غشایی درجهت افزایش ظرفیت تولید. نرخ بازیافت آب و یا دستیابی به خلوص بالاتر آب تولیدی, آرایه‌های مختلفی از سامانه‌های غشایی طرح و اجرا می‌شود. شکل (۱۰-۳) انواع آرایه‌های متداول سامانه‌های غشایی را نشان می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب وف 8۳۵ ۵ ۵۳ تکارت وه 0 تزا نوت وه 0 ۴۵۶ ۳۵۲۳۵۵۵ مس اجزحت رت الف- یک مرحله‌ای ب - دو مرحله‌ای تا وت واه 0 - تاتاقت وه 0 ام دح 3مم۳ 3/0 ۳۵۲۳۵۵۵ ج- سه مرحله‌ای د- دو مرحله‌ای با بازگشت پساب 00۵/۱۲۵۵ دازا وت وه وضو ها ۳۵۳۳۵۵۵ ماس 2 ۵۵۱6 م) ع۵ ۳۵۲۳۳۵ ه- دو مرحله‌ای با اختلاط آب خام و- دو بار تصفیه شکل ۱۰-۳ انواع آرایه‌های متداول سامانه‌های غشایی در شکل د با هدف افزایش درصد بازیافت آب تولیدی, پساب خروجی به ورودی بازگردانده می‌شود. شکل هنشان دهنده‌ی سیستم ترکیب آب تصفیه تولیدی سامانه با آب ورودی با هدف تنظیم غلظت مناسب املاح است. در شکل و با هدف افزایش کیفیت آب تولیدی. آب تصفیه شده‌ی مرحله‌ی اول به مرحله دوم برای تصفیه تکمیلی هدایت می‌شود. برای توضیحات بیش‌تر به پیوست شماره‌ی پنج مراجعه شود. ۷-۱-۱-۳-۳- شستشوی غشا پیش تصفیه سامانه‌های غشایی به منظور جلوگیری از بروز انواع رسوب‌گذاری و گرفتگی طراحی می‌شود. با این وجود به مرور زمان غشاها دچار گرفتگی شده و به شستشو نیاز پیدا می‌کنند. فاصله زمانی دو شستشو به کیفیت آب خام. توان پیش تصفیه و میزان توجه به راهبری مناسب سامانه نمک‌زدایی بستگی دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب گرفتگی غشاها با آفت تولید (۱۰ درصد) افزایش اختلاف فشار (۱۰ تا ۱۵ درصد) و یا افزایش نمک عبوری (۵ تا ۱۰ تاثیر به‌سزایی دارد. برای تشخیص درست عامل گرفتگی معمولا مواردی مانند داده‌های ثبت عملکرد واحد. تجزیه آب تغذیه. داده‌های ثبت نتایج شستشوی شیمیایی قبلی. آثار گرفتگی روی فیلتر آزمون آ51. آثار روی کارتریج فیلترها و علاوه بر شستشوی شیمیایی. باید در مواردی که آب ورودی به سامانه غشایی امکان ایجاد رسوب‌گذاری با گرفتگی بالایی دارد. حتما در هر بار توقف سامانه آن را با آب تصفیه شده شستشو داد. ۲-۱-۳-۳ سامانه‌های الکترود یالیزمعکوس شونده ۱۲-۱-۳۳ غشاها غشاهای الکترودیالیز از نظر جنس, مشابه رزین‌های تعویض یونی بوده و دارای انواع کاتیونی و آنیونی هستند. غشاها با ضخامت کم و به‌طور معمول با ابعاد ۰۲۲۳۹۲۵ ۴۶۵۰ پا ۳۶۷۱۰۰ سانتی‌متر ساخته می‌شوند. در برخی از قسمت‌های داخل سامانه الکترودیالیز که اختلاف فشار وجود دارد. مانند قسمت‌هایی شامل الکترود. به ضخامت غشاهای معمولی استفاده می‌شود. این نوع غشاها به غشاهای سنگین معروف هستند. ۲-۲-۱-۳-۳- محفظه غشای الکترودیالیز محفظه دو صفحه الکترود و تعداد مشخصی از جفت غشاهای آنیونی و کاتیونی را دارد. معمولا جنس بدنه محفظه از استیل است. صفحات انتهایی دارای آداپتور و تجهیزات الکتریکی هستند [۷۸]. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۳ ۸۵ ۳-۲-۱-۳-۳- الکترودها در محفظه الکترودیالیز دو الکترود فلزی نیاز است که به جریان الکتریسیته 1721 متصل می‌شوند. الکترودها از تیتانیوم یا نیوبیوم با پوششی از پالادیمیا پلاتین ساخته می‌شوند تا در محیط‌های اسیدی, قلیایی و ولتاز اعمال شده مقاوم باشند. در اثر استفاده یا جابجایی نامناسب. این پوشش از بین می‌رود و موجب کاهش کارایی الکترودها می‌شود. طول عمر الکترودها به ترکیبات آب خام ورودی و آمپراژ جریان مصرفی بستگی دارد. هرچه غلظت کلر و آمپراز مصرفی بالاتر باشد. از طول عمر الکترود نیز کاسته می‌شود [۷۸]. ۲-۳-۳ دستگاه‌ها و تجهیزات سامانه‌های حرارتی خوردگی همواره از طریق پارامترهای 1[ دماء غلظت بالای یون کلراید و اکسیژن محلول, سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی را تهدید می‌کند. در بخش آب تولیدی, کمبود مواد معدنیء عاملی موثر برای ایجاد خوردگی است. کارآأمدترین روش برای کنترل خوردگی در این سامانه‌ها استفاده از مواد مقاوم در برابر خوردگی است؛ اگرچه پیش تصفیه مناسب نیز در رسیدن به این هدف کارساز است ولی به عنوان نمونه برای تنظیم 01 وکنترل میزان اکسیژن محلول از مواد شیمیایی استفاده می‌شود. به همین ترتیب با استفاده از پلی‌فسفات‌ها می‌توان اثر دما را کنترل نمود. خوردگی تحت اثر کلراید با استفاده از مواد شیمیایی قابل کنترل نبوده و استفاده از مواد مناسب و مقاوم در برابر خوردگی گزینه قابل توصیه است. در برخی از سامانه‌ها از گاززدا برای کنترل گازهای وارد شونده با سامانه‌ها استفاده می‌کنند. دستگاه‌ها و تجهیزات اصلی سامانه‌های نمک‌زدایی (3/11:1 عبارتند از تبخیرکننده‌هاء کندانسورء ترموکمپرسورء اجکتورهاء الکتروپمپ محصول, الکتروپمپ آب کندانس, الکتروپمپ پساب. شیرهاء لوله‌کشی و دستگاه تزریق مواد شیمیایی. این دستگاه‌ها و تجهیزات درسامانه‌های نمک‌زدایی 3/57 شامل: مراحل. مبدل پیش گرم کن, الکتروپمپ محصول, الکتروپمپ آب کندانس, الکتروپمپ پساب. الکتروپمپ بازچرخانی پساب. اجکتورهاء شیرهاء لوله‌کشی و دستگاه تزریق دستگاه‌ها و تجهیزات اصلی سامانه‌های نمک‌زدایی ۷1۷۲ نیز شامل تبخیرکننده, کندانسورء مبدل پیش‌گرم‌کن., مواردی که در سامانه‌های نمک‌زدایی دارای اهمیت خاص یا ملاحظات ویژه هستند عبارتند از: - سه ردیف بالای لوله‌های تبخیر کننده‌ها در سامانه نمک‌زدایی 1/51 باید از آلیاژی ساخته شود که در برابر خوردگی و سایش ناشی از پاشش آب دریا روی لوله‌ها مقاوم باشد. اغلب از لوله‌های تیتانیوم استفاده می‌شود. سایر لوله‌ها نیز از آلیاژهای بالاتر از استیل ۳۱۶۲ مانند آلیاذهای آلومینیوم ساخته می‌شوند. - تیوب‌شیت‌ها و صفحه‌های نگه‌دارنده در سامانه نمک‌زدایی (]1۳/اآنیز معمولا از استیل ,۳۱۶ ساخته می‌شوند. دما -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- 2۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - بدنه داخلی محفظه‌های تبخیر ناگهانی در سامانه نمک‌زدایی 15 با فولاد ضد زنگ و مقاوم در مقابل سایش پوشش داده شود تا آشفتگی جریان دوفازی عبورکننده از اوریفیس‌های محفظه‌های تبخیر ناگهانی ایجاد - جنس پروانه و پوسته پمپ‌های پساب و محصول باید از آلیاژ آلومینیوم- برنز و جنس شفت آن‌ها استیل ۳۱۶ باشد. همچنین جنس پروانه و پوسته پمپ آب کندانس باید از چدن و جنس شفت آن از استیل ۳۱۶ یا آلیاژهای مقاوم‌تر باشد. - بدنه تبخیر کننده, تیوب‌شیت‌ها و نگه‌دارنده‌ها در 1۷۲ باید از جنس استیل ,]۳۱۶ باشد. جنس لوله‌ها در این سامانه اغلب از 90/10 ۱-11 است. ۴-۳- ملاحظات زیست‌محیطی سامانه‌های نمک‌زدایی ملاحظات زیست‌محیطی نقش مهمی را در مراحل مختلف طراحی و اجرای پروژه‌های تصفیه آب بازی می‌کند. از زمانی که محل اجرای پروژه انتخاب و کار طراحی شروع می‌شود. کنترل موارد زیست‌محیطی نیز باید به‌طور هم‌زمان انجام شود تا تاثیرات منفی اجرای پروژه بر زندگی انسان و طبیعت را در حین ساخت و اجرا به حداقل برساند. برای اجرای یک واحد جدید نمک‌زدایی, باید مجوزهای زیست‌محیطی مربوطه اخذ شود. فرایند گرفتن مجوزها بخش مهمی از کل فرایند اجرای پروژه است. در طی این فرایند. طراحان می‌توانند داده‌ها و تحلیل‌هایی که برای طراحی و نظارت خوب لازم است را جمع‌آوری نمایند. توجه به ملزومات زیست‌محیطی و مسایل بقا و لحاظ کردن آن‌ها در زمان طراحی یک واحد جدید یا توسعه و نوسازی یک واحد موجود بسیار ضروری است [۷۹]. جدول (۲-۳) مراحل بررسی مسایل زیست‌محیطی را در یک پروزه نشان می‌دهد. جدول ۲-۳- مسایل زیست‌محیطی در اجرای پروژه [۸۰] فازهای احرای پروژه مسابل زیست‌محیطی مربوطه امکان‌سنجی و بررسی محل دفع براساس معیارهای محیط زیست ارزیابی واکنش‌های اولیه افراد مستقر در محل بررسی قوانین و ملاحظات زیست‌محیطی منطقه ارزیابی واکنش‌ها و توسعه اقدامات کاهنده پیشنهاد مزایده با متافصه تعیین مجوزها و استانداردهای عملیانی در اسناد مزایده یا مناقصه بازبینی و گزارش مسایل زیست‌محیطی بازبینی و گزارش مسایل زیست‌محیطی تداوم برآورده کردن ملزومات مجوزها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- اننخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۳ ۵۷ ۱-۴-۳ تاثیرات زیست‌محیطی حین ساخت فرابندهای نمک‌زدابی ۱-۱-۴-۳ ارزیابی شرایط مکانی و خصوصیات آن این مرحله شامل حساسیت‌های زیست‌محیطی خاص ناشی از وجود تالاب. منطقه سیلابی یا مناطق با اهمیت تاریخی و باستانی می‌شود. این ارزیابی باید با بررسی قوانین محلی و آیین‌نامه‌های حفاظت منابع طبیعی و زمین‌های هم‌جوار انجام شود. زیرا این منابع راهنمایی‌های بسیار خوبی برای تعیین ویژگی‌های مکان‌ها به دست می‌دهند که باید برای طراحی ساختمان مورد توجه قرار گیرند. این ویژگی‌ها بعدا در معماری محل لحاظ می‌گردد. ۲-۱-۳-۳ تعیین اجزای مهم پروژه اجزای متعارف مورد نظر در پروژه‌های نمک‌زدایی شامل محل‌های رفت و آمد. محل‌های استقرارء اتصالات و تاسیسات آب‌گیری و محل‌های دفع پساب و ضایعات است [۸۰]. ۲-۴-۳- تاثیرات زیست‌محیطی حین عملکرد فرایندهای نمک‌زدایی برداشت آب از منبع, مقدار جریان پساب. استفاده از مواد شیمیایی برای تصفیه, جریان خروجی شامل مواد خورنده. اختلاف دما 9 غلظت با آب پدیرنده» سر و صدا و آلودگی صوتی. اختلال در مناظر طبیعصی و اترات زیبایی‌شناختی و پس‌ماندهای جامد (غشا و مصالح و اجزای از رده خارج شده) از آن جمله‌اند. ۱-۲-۴-۳ برداشت آب از منبع قبلا تصور می‌شد بزرگ‌ترین مشکل زیست‌محیطی سامانه‌های نمک‌زدایی دفع پساب آن‌هاست. اما با گذشت زمان این نتیجه حاصل شد که در صورت استفاده از یک سامانه دفع پساب مناسب. بزرگ‌ترین نگرانی در این سامانه‌ها ناشی از آب‌گیری آن‌ها به خصوص برای آب‌گیری از منابع باز مثل دریاست. استفاده از این منابع منجر به کاهش موجودات آن‌ها در واحد نمک‌زدایی در اثر جریان آب خوراک ورودی, تعداد زیادی از این موجودات از بین می‌روند. ساختار و تجهیزات سامانه آب‌گیری و لوله کشی‌ها اولین عاملی است که تعادل محیط زیست را بر هم می‌زند. بعد از نصب -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب همچنین به‌عنوان یک مانع مصنوعی در برابر ماهی‌ها و سایر موجودات عمل کند و در دریا در مسیر کشتی‌ها و سایر تجهیزات دریایی اختلال ایجاد نماید [۴۸]. ۲-۲-۴-۳ مصرف انرزی فناوری‌های نمک‌زدایی عموما از آنرژی حرارتی یا الکتریسیته برای جداسازی نمک از آب استفاده می‌کنند. تاثیرات زیست‌محیطی استفاده از انرژی به منبع مورد استفاده برای انرژی بستگی دارد. جدول (۳۲-۳) میزان مصرف آانرژی را در جدول ۳-۳- مقایسه مصرف انرژی در فرایندهای مختلف [۷۱] نام فناوری انرژی حرارتی انرزی الکتر یسیته کل سوخت مصرفی سوخت" ور ع عَ ۳ (مگاژول بر مترمکعب) | (کیلووات ساعت بر مترمکعب) | (مگاژول بر مترمکعب) | (کیلوگرم بر مترمکعب) ٩۷/۱0 و ۳ تا ۶/۵ ۱ تا ۶۷ ۵ تا ۱/۶۷۵ وشوو نا که 0 ۱۳۵۵ 5۷/10 رده ۳ : با بازیافت انرژی ۵ ۵۱ #+ هر کیلوگرم سوخت متعارف معادل ۴۰ مگاژول انرژی فرض شده است. با توجه به شرایط گوناگون و بسته به سامانه بازیافت انرژی مورد استفاده, این مقدار بین ۲ تا ۴ کیلووات ساعت به ازای هر مترمکعب تولید انتشار آلاینده‌ها در هو در فرایند اسمز معکوس (با مصرف انرژی الکتریکی. علی‌رغم محاسبه انتشار آلاینده‌ها در نیروگاه تولید برق) کم‌تر از فناوری‌های حرارتی (با مصرف مستقیم سوحت فسیلی) است. با این وجود. اگر یک منبع هوا بین سامانه اسمز معکوس و روش‌های حرارتی باید به‌صورت موردی بررسی شود [۷۱]. ۳-۲-۳-۳ جریان پساب پسماندهای سامانه‌های نمک‌زدایی در هر سه حالت جامد. مایع, و گاز وجود دارد. هر سامانه باید به‌طور اختصاصی مورد بررسی قرار گیرد تا انواع ضایعات آن مشخص شود. سپس روش‌های مناسب برای تصفیه با دفع آن‌ها مورد آرزیابی پساب با توجه به نوع سامانه نمک‌زدایی به‌طور قابل ملاحظه‌ای تغییر می‌کند. بنابراین تاثیرات زیست‌محیطی آن‌ها هم با هم متفاوت است. با توجه به ظرفیت منابع آب خام. به‌ویژه دریاها و اقیانوس‌هاء در پذیرش پساب سامانه‌های نمک‌زدایی و عدم تراکم و تعداد کم‌تر این سامانه‌ها تا دو دهه قبل, می‌توان گفت که در دوره مورد نظراین سامانه‌ها تاثیرات مخرب پسماند از عوامل مهم محسوب می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۳ 2۹ چنان‌چه گفته شد.ء کمیت پساب یک سامانه نمک‌زدایی بسیار اهمیت دارداما کیفیت آن به موارد زیر بستگی دارد: - کیفیت آب خام ورودی - مواد شیمیایی مورد استفاده در فرآیند شامل گندزداهاء ضدرسوب‌هاء منعقدکننده‌ها و لخته‌سازهاء ضد زیست‌ها و ضد اکسیدکننده‌ها - دما - میزان اختلاط جریان پساب و بازچرخانی ۱۳-۲-۴۳ پساب پیش تصفیه چنانچه در مباحث پیش گفته شد.هر کدام ازسامانه‌های نمک‌زدایی, بسته به نوع فرآیند. محدودیت کیفی برای آب خام ورودی (خوراک) دارند؛ لذا برای ایجاد سازگاری کیفی آب ورودی با سامانه‌های نمک‌زدایی نیاز به عملیات پالایش می‌باشد که به آن پیش‌تصفیه گفته می‌شود. پساب سامانه‌های پیش‌تصفیه از لجن حوض ته‌نشینی» پساب شستشوی (منعقدکننده‌هاء. ضدرسوب‌هاء ضدخوردگی‌ها و مواد گندزدا و کلرردا) دارای اثرات زیست‌محیطی بوده و بدون انجام عملیات فرآوری قابل دفع مستقیم به محیط نیست. علاوه بر پساب سامانه‌های نمک‌زدایی, پسماندهای جامد نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. ۲-۳-۲-۴-۳- پساب فرایند نمک‌زدایی از آنجا که غلظت جریان پساب فرایندهای نمک‌زدایی عموما بیش‌تر از آب منبع پذیرنده می‌باشد لذا بدون عملیات شوری جریان پساب از ۱۰ درصد بیش‌تر باشد. مجوزی برای این کار داده نمی‌شود. سمی بودن معمولا نگرانی مهمی در پساب سامانه‌های نمک‌زدایی نیست. زیرا فرایندی که در سامانه نمک‌زدایی اتفاق می‌افتد افزایش غلظت موادی است که به‌طور طبیعی در آب خام ورودی وجود دارند و سمی نیستند. با این وجود. تست سمی بودن, در برخی موارد. بخشی از فرایند صدور مجوزهاست. تالاب‌ها که معمولا برای تخلیه پساب‌ها به‌کار می‌روند مناطق حاصل‌خیزی برای رشد محصولات باارزش هستند. این مناطق با پساب گرم سامانه‌های حرارتی (یا پساب‌های با شوری بالا) آسیب می‌بینند و باید مطالعات دقیقی برای اطمینان از اینکه این مناطق ظرفیت پذیرش این جریان‌های گرم و غلیظ را دارند انجام شود. اگر امکان تخلیه پساب به آب‌های سطحی وجود نداشته باشد» حوضچه‌های تبخیر برای خشک کردن جریان پساب مورد توجه قرار می‌گیرد. گرم بودن پساب سامانه‌های حرارتی می‌تواند به تبخیر و تبدیل آن‌ها به نمک‌های خشک کمک کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ قبل از مخلوطس واکنش‌های ناخواست برای تخلیه پساب سس جدول ۴-۳- فر منعقد کننده‌ها (*ت0ت1, *13ه) مواد شیمیابی شوینده ۱/۳۳ شده برای پساب حاصل از ی دارندء مهم است. میزان اک ستشوی سامانه‌های نمک‌ زا د [۸۱]. ازی پساب‌ها با هم ممکن | جلوگیری شود و این اطم سخصات پساب ناشی از فراب ایند اسمز معکوس آب دریا جریا ۹۱۷۱0 ۵ تا ۷ درصد به علت استفاده از بی‌سولفیت سدیم کاهش می‌یاید. کلر قبل از رسیدن به غشا حذف شده است. اسمز معکوس وجود داشته باشند. در پیش تصفیه استفاده می‌شوند. در پیش تص یه استفاده می‌شوند. ۱ تا ۲میلی گرم بر لیتر در آب ورودی ۶ تا ۷ استفاده نمی‌شود شوینده‌هاء. چیلنت‌هاء مواد اکسیدکننده و ضد زیست‌ها ۱ ,راهنمای انتخاب و به 3333333333 تصفیه آب‌های زیرزمینوٍ سین حل شده در پساب 1 بنان حاصل شود که مخا دهای 51/110 و حرارتی ن پساب در فرایندهای مختل فرایند حرارتی ۵ تا ۲۵ درجه بالاتر از دمای محیط به علت استفاده از بی‌سولفیت سدیم کاهش می‌یاید. محدوده خطرناک غلظت: ۶ تا ۸میلی گرم بر لیتر دارای غلظت و ترکیب در واحدهای بسیار بزرگ ۱ تا ۲میلی گرم بر لیتر در آب ورودی تا ۲ میلی‌ گرم در لیتر در آب ورودی کا رگیری سامانه‌های نمک‌زدابی به‌منظور نامین آب شرب در سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی که مقدار غلیظ شده این سامانه‌ها باید قبل از تخلیه بررسی ها و میکروارگانیسم‌ها جلوگیری به عمل آید. وط ضایعات با قوانین و مقررات زیست‌محیطی ف نمک‌زدایی و تاثیرات زیست‌محیطی آن‌ها [۷۱] فزایش غلظت نمک باعث افزایش دانسیته می‌شود. این ویژگی با دما اثر متقابل دارد. بنابراین. پساب خروجی اسمز معکوس تمایل بیش‌تری برای نفوذ در زمین دارد. تأثیر نهایی این مشخصه تغییر میزان شوری محل به علت دفع پساب است. افزایش دما باعت کاهش میزان اکسیژن و کاهش میزان موجودات دریایی می‌شود به علت کاهش میزان اکسیژن در آب میزان موجودات دریایی محصولات جانبی کلر بر ار گانیسم‌ها اثر منفی دارند. محدوده پیشنهادی: ۷:۵-۳ میکروگرم بر لیتر مواد آلی هالوژنه در اطراف واحدهای تقطیر هم مشاهده شده‌اند. شواهد محکمی برای تاثیر منفی آن‌ها بر محیط زیست ارائه نشده است اما باید در مورد آن‌ها با دقت عمل کرد. کدورت‌زدایی آب. دفن ار گانیسم‌ها در اعماق دریا به علت تخریب‌پذیری بسیار کند برای مدت‌های طولانی در محیط زیست باقی می‌ماند. ولی تاکنون اثر ضد رهاسازی لجن‌ها می‌تواند مشکل‌زا شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب وف ۱ اسر )۶ ۴-۲-۴-۳ سایر آلاینده‌ها علاوه بر پساب‌هاء سامانه‌های حرارتی, آلودگی به شکل گاز نیز دارند که طی انجام فرایند نمک‌زدایی از سامانه خارج می‌شوند. این گازها شامل دی‌اکسید کرین. نیتروژن و اکسیژن است و نیازی به روش خاص یا تجهیزات ویژه برای دفع آن‌ها نیست. اگر گاز سولفید هیدروژن از آب تغذیه آزاد شود. باید اقدامات لازم برای دفع بی‌خطر آن‌ها در نظر گرفته شود. علاوه بر این. دفع بخار مازاد ممکن است بر تعادل رطوبتی منطقه تاثیر نامطلوب داشته باشد. می‌شود و حاوی مقدار چشم‌گیری گازهای هیدروژن و کلر است که معمولا با استفاده از یک گاززدا از پساب الکترودی ردوده می‌شوند. علاوه بر موارد بالک در طی یک دوره عملیات سامانه غشایی. مدول غشایی گرفته. فشرده 9 5 تخریب می‌شود 9 باید آن را دفن یا دفع کرد. به جز در موارد خاص که غشاهای مستعمل قبل از دفع از مواد باقی‌مانده پاک نشده‌اند. گزارشی آلودگی صوتی نیز از مشکلات زیست‌محیطی است که این سامانه‌ها به همراه دارند و البته با توجه به نوع فرآیند در سامانه‌های حرارتی به مراتب بیش‌تر است. ۳-۴-۳ مقایسه آثترات زیست محیطی ضایعات سامانه‌های نمک‌ زدابی حرارتی و غشابی سامانه‌های حرارتی نیاز کم‌تری به پیش تصفیه دارند در نتیجه میزان پسماند در آن‌ها کم‌تر است. در مقابل نیاز به جریان آب خنک‌کننده که در اکثر فرایندهای حرارتی وجود دارد. مشکلات دیگری ایجاد می‌نماید. راحت‌ترین روش برای اینکه تاثیرات زیست‌محیطی جریان تغلیظ شده را مورد توجه قرار دهد این است که ضریب ای ]| برای مثال در یک واحد با درصد بازیابی 1) ۳۰ درصد. ضریب پساب (۳)) برابر با ۱/۳۳ خواهد بود که بدین معنی است که غلظت جریان پساب ۴۳ درصد بیش‌تر از غلظت آب خام ورودی است [۸۱]. که مقدار نمک در خروجی به خواص آب ورودی بستگی دارد و حتی در بیش‌ترین درصد بازیابی این مقدارء کم‌تر از -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۲ ۳ مرراهنمای انتخاب و ب هکارگبری سامانه‌های نمک‌زدایی به منظور نامین آب شرب که درصد نمک کم‌تری دارند کاهش یابد. جدول ۵-۳- مشخصات پساب فرایندهای نمک‌زدایی مختلف [۸۱] امکان‌پذیر است تداول نیستو با جریان خروجی از کندانسو مخلوط‌سازی پساب‌ها ن‌پدیر متداول پستولی با جریان خروجی 2 ور ولی متداول نیست در آینده متداول می‌شود در فصل‌های گرم ۵-۳- مقابسه اقتصادی سامانه‌های نمک‌زدابی سالانه تقسیم می‌شود. هر یک از این هزینه‌ها شامل پارامترهایی است که نیاز به محاسبه و براوردی نسبی دارد. پس از هزینه‌های فرآیند نمک‌زدایی را نشان می‌دهد. هزینه سرمایه‌گذاری مستقیم هزینه سرمایه‌گذاری غیرمستقیم هزینه عملیاتی سالانه ل] تجهیزات جانبی و کمکی ل] حوادث احتمالی لا بیمه قیمت آب تولیدی (دلار بر مترمکعب) شکل ۱۱-۳- روش بررسی هزینه‌های فناوری‌های نمک‌زدایی |۸۲ | ملاک‌های اقتصادی, پارامترهای کلیدی را که در محاسبه هزینه سرمایه‌گذاری و عملیاتی اثر دارند مشخص می‌کنند. استفاده از فرم‌های استاندارد در آماده‌سازی اطلاعات اقتصادی به مقایسه طرح‌های موجود و اطمینان از این که همه جوانب در نظر گرفته شده‌اند. کمک می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۹۳ ۶۳ در پیوست شماره (۲) تخمینی از هزینه‌ها ارائه شده است. این هزینه‌ها بر اساس مطالعات آماری در سال ۲۰۶۹۰ در کشور آمریکا بوده و صرفا منعکس‌کننده سهم هزینه‌ها و میزان تاثیر هر یک است. بدیهی است اعداد و ارقام به‌صورت مطلق معنی‌دار نبوده اما اطلاعات بسیار مفیدی را به‌صورت نسبی در بر دارد. بالطبع به‌منظور تحلیل اقتصادی یک سامانه نمک‌زدایی هزینه‌های ذکر شده در شکل‌ها باید به روز محاسبه شده و بر همین اساس هزینه آب تولیدی محاسبه گردد. ۱-۵-۳ هزینه سرمایه‌گذاری همان طور که گفته شد. هزینه‌های سرمایه‌گذاری به دو بخش عمده هزینه‌های سرمایه‌گذاری مستقیم و هزینه‌های ۱-۱-۵-۳ هزینه سرمایه‌گذاری مستقیم هزینه سرمایه‌گذاری مستقیم از جمع هزینه‌های ذیل حاصل می‌شود: - واحد نمک‌زدایی (حرارتی یا غشایی) - سامانه انتقال و محل دفع پساب - آب‌گیر - سامانه انتقال آب تغذیه به واحد نمک‌زدایی - منبع تامین بخار در فرآیندهای حرارتی - آماده‌سازی محل, محوطه‌سازی. کف‌سازی - ساختمان - تجهیزات و لوازم کمکی - تانک‌های ذخیره آب تولیدی - ژنراتورهای اضطراری - ترانسفورماتور و اتاق کنترل - پمپ‌های توزیع آب تولیدی نمونه‌ای از روش محاسبه سرمایه‌گذاری مستقیم در پیوست شماره (۳) آمده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۲-۱-۵-۳ هزینه سرمایه‌گذاری غیرمستقیم هزینه‌های غیرمستقیم به صورت درصدی از هزینه‌های سرمایه‌گذاری مستقیم محاسبه می‌شوند و شامل موارد ذیل هستند: - کرایه حمل بار و بیمه: این هزینه متناسب با هر محل متفاوت خواهد بود. برای نمونه.ء در برخی واحدها این هزینه‌ها ۵ درصد هزینه ساخت پیشنهاد شده است [۸۲ و ۸۴و 1. ۸۵ - بهره در حین ساخت: بر اساس این که مالک پول مورد نیاز برای ساخت را وام گرفته و این که حین با زگرداندن آن مقداری سود به آن اضافه می‌کند. حساب می‌شود. - بالاسری ساخت: برای سامانه‌های غشایی حدود ۱۵ درصد هزینه سرمایه‌گذاری مستقیم است. - هزینه مالک: شامل هزینه‌های مدیریتی, مهندسی, قانونی, راه‌اندازی و مانند آن بسته به روش مالک متغیر است. معمولا مقدار آن *۱ درصد هزینه سرمایه‌ گذاری است. اما این مقدار بسته به نوع پروژه و ظرفیت - حوادث احتمالی: در مراحل اولیه برنامه‌ریزی پروژه. موارد ناشناخته‌ای وجود دارد. حتی برای موارد مشخص هم همچنان که پروژه بیش‌تر پیش می‌رود هزینه‌های پیش‌بینی نشده‌ای به وجود می‌آیند. بنابراین لازم است. زیاد هستند. همان‌طور که برنامه و طراحی پیش می‌رود. این هزینه‌ها ممکن است کاهش یابند. در مراحل اولیه برنامه‌ریزی» این هزینه معادل ۲۵ درصد هزینه ساخت و یا بیش‌تر تخمین زده می‌شوند. بعد از نهایی شدن طرحء هزینه‌های احتمالی حدود ۱۰ درصد می‌شوند ۸۲ و 1.۸۵ این هزینه‌ها با هزینه سرمایه‌گذاری مستقیم جهت به‌دست آوردن تخمینی از هزینه سرمایه‌گذاری کل جمع می‌شوند. ۳-۱-۵-۳ هزینه سرمایه‌گذاری استهلاک‌نایذ بر به هزینه‌هایی مانند زمین که از مقدار یا ارزش آن‌ها کاسته نمی‌شود سرمایه‌گذاری استهلاک‌ناپذیر گفته می‌شود. به موجودی مورد نیاز برای پرداخت‌های روزانه. سرمایه کاری گفته می‌شود که شامل دستمزدها و بالاسری آن. مواد شیمیایی, انرژی,» نگهداری مواد و بیمه است. مقدار این موجودی باید به اندازه دو ماه کار و نگهداری باشد. این مقدار یک ششم کل هزینه سالانه است. هزینه سرمایه‌گذاری کلی از جمع هزینه سرمایه‌گذاری مستقیم, هزینه سرمایه‌گذاری غیرمستقیم و هزینه سرمایه‌گذاری استهلاک‌ناپذیر به دست می‌آید. ۲-۵-۳- هزینه سالانه هزینه‌های سالانه مشتمل بر هزینه‌های عملیاتی و نگهداری را می‌توان به دو دسته هزینه‌های ثابت و هزینه‌های -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۹/۳ ۶۵ شیمیایی هزینه متغیر است. هزینه‌های عملیاتی و نگهداری شامل موارد ذیل است: ۱-۳-۵-۳ هزینه نیروی انسانی تعداد نیروی انسانی مورد نیاز برای واحدهای کوچک. یک یا دو نفر است در حالی که واحدهای بزرگ ممکن است به نیروهای تمام وقت بیش‌تری برای انجام کارهای روزمره و ثبت داده‌ها نیاز داشته باشند. همچنین چنان‌چه فرآیند پیچیده باشد. به نیروهایی با مهارت‌های مختلف نیاز است. علاوه بر این. ممکن است بسته به سیاست‌های مالک تعداد نیروهای راهبری متفاوت باشد. اختلاف دستمزد در برخی مناطق به خصوص در مناطق شهری نسبت به مناطق روستایی نیز باید در نظر گرفته شود. ۲-۳-۵-۳ هزینه انرزژی تمامی آنرژی مورد نیاز در پروژه نمک‌زدایی باید در تخمین هزینه پروزژه منظور شود. آنرژی مورد نیاز در مراحل اولیه برنامه‌ریزی پروژه می‌تواند به دقت تعیین شود. تخمین دقیق هزینه‌های آنرژی مهم است. چرا که آنرژزی, قسمت بزرگی از هزینه‌های عملیات و نگهداری و در نتیجه قیمت آب را به خود اختصاص می‌دهد. این موضوع خصوصا برای نمک‌زدایی آب دریا از اهمیت بیش‌تری برخوردار است. شکل‌های (پ.۱۵-۳) تا (پ.۲۱-۳) از پیوست شماره (۳) هزینه انرژی الکتریکی با قیمت برق ۶ سنت دلار برای هر کیلووات ساعت و بخار را برای برخی از واحدهای نمک‌زدایی نشان می‌دهد. [۸۴] ۳-۲-۵-۳ هزینه مواد شیمیابی پیش تصفیه (کلرء منعقدکننده و سایر مواد مورد نیاز)» ضد رسوب. ضد کف. سدیم بی‌سولفیت (5135) و مواد مورد نیاز در ۴-۲-۵-۳- هزینه نگهداری قطعات هزینه لوازم یدکی و نگهداری قطعات در واحدهای نمک‌زدایی یک درصد هزینه سرمایه‌گذاری کل پیشنهاد شده است [۷۷]. ۵-۳-۵-۳ هزینه تعویض غشاها شکل (پ.۲۲-۳) از پیوست شماره ۳ هزینه تعویض سالانه غشاها را برای فرآیند 5۱۷80 13۷/10 و 101 در مطالعه انجام شده در مرجع ۷۷| نشان می‌دهد. -------- صفحهٔ بعد -------- و۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب در مجموع می‌توان سهم هر یک از موارد فوق از کل هزینه‌های عملیاتی را در شکل‌های (۱۳-۳) و (۱۳-۳) مشاهده کرد [۸۴]. شکل ۱۳-۳- سهم هر هزینه از کل هزینه‌های عملیاتی در نمک‌زدایی آب لب‌شور |۸۴] ۶-۲-۵-۳ - بیمه هزینه بیمه ۰/۵ درصد هزینه سرمایه‌گذاری در نظر گرفته می‌شود. در طول یک سال در ظرفیت طراحی خود مشغول به کار است. در همه موارد فرض بر این است که واحد ۲۳۴۰ روز در سال با فاکتور واحد حدود ‎٩۳‏ درصد کار می‌کند. این امر زمان کافی برای تعمیرات پیش گبرانه و توقف‌های پیش‌بینی نشده را فراهم می‌سازد. هزینه کلی تولید شامل هزینه‌های عملیات و نگهداری و هزینه استهلاک سرمایه است و بستگی به محل, فناوری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۳/۳ ۶۷ 10 10 9 و 8 ۰ 1 8 تما : 563۷/210۲ 0 گّ زت 6 18 ۹6۵۷۵۲۶۹۵ 503۷/310۲ 2 و6 ت : پر : 7 4 4 ی ی 4 گ ج و لو 5 1 55 ۹۵۷۵۲۹۵ ۷۷۵۱۵۲ 6۲30۹۲ 1 5 ۷۷۵۱۵۲ 6۲20۱9۲ 0 سس 0 ۵ 75 70 65 ۵0 ک5 50 45 4۵0 کق 30 که 20 کل 10 اک 0 (۱۸۸۵) ۵,۵۱1 ۴۱۵۳۲ شکل ۱۴-۳- هزینه آب تولیدی واحدهای نمک‌زدایی آب دریا و آب لب‌شور |۸۳] ۶-۳- روش‌های نوین و هیبرید در سامانه‌های نمک‌زدایی انواع روش‌های نمک‌زدایی حرارتی 9 غشایی معمول در فصول گذشته معرفی شده‌اند. یکی از دغدغه‌های اصلی محفقفین در حوزه روش‌های نمک‌زدایی, کاهش قیمت تمام شده آب تولیدی و کاهش مصرف انرژی چنین سامانه‌هایی است؛ لذا روش‌های جدیدی برای نمک‌زدایی توسعه یافته و مورد بررسی قرارگرفته است. از این روش‌های جدید می‌توان به استفاده از ترکیبی از روش‌های معمول تجاری آشاره کرد که هیبرید نامیده می‌شود. اسمز معکوس- حرارتی و اسمز معکوس- اولترافیلتر از پر کاربردترین روش‌های هیبرید هستند. به علاوه روش‌های نوینی نظیر اسمز مستقیم. تبخیر نقطه شبنم. تقطیر غشایی 9 نمک‌زدایی مغناطیسی از این جمله هستند که در این فصل به اختصار معرفی می‌شوند. ۱-۶-۳ هیبرید فرایندهای نمک‌زدایی مناسب‌تری نسبت به آن‌چه که از یک فرآیند به تنهایی به دست می‌آید. است. از جمله طرح‌های هیبرید متداول می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد [۸۶ تا ‎:]٩۲ - هیبرید ۲۷۳-5۷۷/]0: به‌ کار گیری واحد ۲۲ به‌عنوان پیش تصفیه واحد 0 جهت حذف بهتر سختی. - هیبرید نانوفیلتر- اسمز معکوس - تقطیر غشایی: در این حالت از تقطیر غشایی برای بازیابی جریان تغلیظ شده 7۳« و 130 استفاده می‌شود. - هیبرید ۳-۲۷۳/۲0ل]: به‌ کار گیری واحد "لآ به‌عنوان پیش تصفیه واحد ۲۷۳ یا ۲۹0 جهت رفع مشکل گرفتگی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - هیبرید ۷15۳/۳/870-71۴۳: به‌کار گیری واحد ‎٩۳‏ به‌عنوان پیش‌تصفیه واحدهای حرارتی جهت حذف سختی, سولفات و قلیائیت و امکان افزایش حداکثر دمای آب شور واحد نمک‌زدایی حرارتی و در نتیجه بالا رفتن محصول فرآیند و نسبت عملکرد آن. - هیبرید 0۳/0-]۷15۳/۸/۳: به‌کارگیری واحد ۷۳« به‌عنوان پیش تصفیه فرآیند اسمز معکوس - حرارتی به منظور نمک‌زدایی از آب دریا. - هیبرید 115۳//۳0-0: در این روش آب تغلیظ شده خروجی واحد 10 به‌عنوان خوراک واحد حرارتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش آب کم‌تری از دریا برداشت می‌شود. با افزایش درصد بازیافت کلی, هزینه‌ها کاهش می‌یاید. استفاده از هیبریدهای غشایی - حرارتی در شرایط استفاده از ارزش حرارتی گازهای آگزوز نیروگاه‌های حرارتی از جمله موارد متداول امروزی است و تحت عنوان تولید هم‌زمان گرما و انرژی (11۳ح) شناخته می‌شود. ۳-۶-۳ روش‌های نوین نمک‌زدابی ۱-۲-۶-۳ اسمز مستقیم با پیش‌رونده (۴0) اسمز پدیده طبیعی است که در آن حلال از ناحیه‌ای با فشار اسمزی پایین‌تر با عبور از یک غشای تراوای گزینش‌پذیر به ناحیه‌ای با فشار اسمزی بالاتر حرکت می‌کند. در نمک‌زدایی آب دریا به روش اسمز مستقیم از محلولی با فشار اسمزی بیش از آب دریا به عنوان محلول کشنده استفاده می‌شود که به طور مصنوعی و از انحلال یک نمک با قابلیت جداسازی آسان با آب به‌دست می‌آید. مصرف انرژی در این فرآیند عموما مربوط به جداسازی ماده کشنده از محصول و بازچرخانی آن می‌شود. از مزایای این روش می‌توان به کاهش چشم‌گیر گرفتگی غشا اشاره کرد. از کاربردهای دیگر فرآیند اسمز مستقیم» تولید انرژی است. انرژی تولیدی از اختلاف فشار اسمزی منبع آب با محلول کشنده به‌دست می‌آید. تخمین زده شده است که میزان ۱۶۰۰ تریلیون کیلووات ساعت برق در سال از تمامی ظرفیت موجود در روی زمین از این روش قابل استحصال است ‎٩۳[‏ تا ۹۵]. ۲-۲-۶-۳- فرآیند رطوبت‌زنی / رطوبت‌زدایی" می‌تواند با هوا مخلوط شود با افزایش دما افزایش می‌یابد. در حقیقت ۱ کیلوگرم هوای خشک می‌تواند ۰/۵ کیلوگرم رطوبت را در صورت افزایش دما از ۳۰ به ۸۰ درجه سانتی‌گراد با خود حمل کند. زمانی که جریان هوای گرم در مجاورت اب شور قرار دارد. در اثر فرایند تبخیر مقادیر معینی از بخار آب وارد هوا می‌شود. در طرف دیگر در اثر مجاور کردن د26] -10اه۱1 (۵ ۲ -۱] -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۹/۳ ۶۹ هوای همراه با بخار آب با سطحی با دمای پایین‌تر بخار در اثر فرآیند میعان به آب تبدیل شده و آب مقطر تولید می‌شود. در روش رطوبت‌زنی پدیده میعان در مبدلی رخ می‌دهد که آب ورودی در آن با گرمای نهان تبخیرء پیش‌گرم می‌شود. به‌دلیل این که در این فرآیند امکان به کار بردن منابع گرمایی با دمای پایین وجود داردء استفاده از انرژی گرمایی خورشیدی به‌عنوان منبع تامین گرما برای آن مورد توجه قرار گرفته است [۹۶ و ‎.]٩۷ ۳-۲-۶-۳ تبخیر نقطه شبنم در فرایندهای رطوبت‌زنی/ رطوبت‌زدایی دو ستون انتقال حرارت به منظور انتقال حرارت از جریان آب مورد نیاز است. جریان آب به‌عنوان منبع داخلی تامین و مصرف حرارت کاربرد دارد. حضور دو ستون سبب کاهش بازدهی فرآیند افزایش بازدهی انرژی در این فرآیند می‌شود. ثبت اختراع این فناوری برای نمک‌زدایی و بازیایی آب دریاء آب‌های سطحی, آب‌های موجود در حوضچه‌های تبخیرء آب تغلیظ شده خروجی از واحدهای اسمز معکوس, پساب واحدهای صنایع نیمه‌هادی, خالص‌سازی آب‌های حاوی مواد آلی فرار مانند متیل ترشیری بوتیل اتر (۸4713]6) و تری‌کلرواتیلن است. هدف این فناوری تصفیه حجم‌های کم بوده و برای حجم‌های زیاد در حال توسعه است. منبع گرمایی خروجی این فرایند می‌تواند از منابع گرمایی با دمای کم (۵۵ درجه سانتی‌گراد) مانند نور خورشید. حرارت بازیافتی و یا منابع گرمایی با دمای بالا (۹۹ درجه سانتی گراد) مانند سوخت‌های فسیلی تامین شود [۹۸]. ۴-۲-۶-۳- تقطیر غشایی (۲)310 تقطیر غشایی» همان فرایند جداسازی با غشا است که در فاز گاز انجام می‌شود. در مورد محلول‌های حاوی مواد غیرفرار تنها بخار آب ازغشا عبور می‌کند. بنابراین فرآیند تقطیر غشایی این قابلیت را دارد که در نمک‌زدایی از آب شور و پساب مورد استفاده قرار گیرد. همچنین چگونگی این فرآیند باعث می‌شود که آب ورودی نیاز به پیش‌تصفیه کم‌تری تقطیر غشایی نیز سبب گرفتگی غشا و توقف فرآیند تولید آب خالص می‌شود. علی‌رغم مزایایی چون جداسازی ۱۰۰ درصد یون‌هاء مولکول‌هاء مواد کلوییدی, باکتری‌ها و ویروس‌هاء فشار عملیاتی کم. فضای مورد نیاز کم‌تر در مقایسه با روش‌های سنتی نمک‌زدایی, هنوز مشکلات زیادی برای تجاری شدن این روش وجود دارد [۹۹]. 3 (۱479) ۲۳۱۳۵۲ اراس من ۸۳۵۱ -۱ 2- ۱۵۳۳۵۵۵ 12151110100 )۱۸1(( -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳ راهنمای انتخاب و بهکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور تامین آب شرب ۵-۲-۶-۳ نمک‌زدابی با میدان مغناطیسی این فرآیند نوین نمک‌زدایی شامل کاربرد مفهوم الکترودیالیز و استفاده از غشاهای گزینش‌پذیر یون‌های باردار به منظور به وجود آوردن سل‌های مختلف جریان تغلیظ شده و رقیق شده در حضور میدان مغناطیسی است. در روش استفاده از میدان مغناطیسی مشکلات روش الکترودیالیز بر طرف می‌شود. این مشکلات شامل وجود حداقل دو سل در ابتدا و انتهای مدول است که از لحاظ بار الکتریکی در حالت تعادل نیست. این عدم تعادل سبب ایجاد واکنش‌های اکسیداسیون و احیا شده و در نهایت منجر به افزایش مصرف جریان الکتریکی می‌شود. البته این امر به‌دلیل خطی بودن سل‌ها و خطی منتقل شدن جریان الکتریسیته است. در نمک‌زدایی با استفاده از میدان مغناطیسی این خطی بودن با طراحی کروی شکل مدول و نوع میدان مغناطیسی از بین می‌رود [۱۰۰]. ۷-۳- راهنمایی‌های کلیدی در راهبری و نگهداری از سامانه‌های نمک‌زدایی به‌طور کلی سه روش برای تعمیر و نگهداری سامانه‌های نمک‌زدایی وجود دارد که عبارتند از: - تعمیر و نگهداری پیش‌گیرانه: هدف از تعمیر و نگهداری پیش‌گیرانه جلوگیری از خرابی‌های غیرمنتظره است. این برنامه‌ریزی بایدبر اساس دستورالعمل سازنده باشد. تعمیر و نگهداری پیش‌گیرانه شامل بازرسی روزانه تجهیزات. بازرسی ماهانه جهت روغن‌کاری قطعات. بازرسی ماهانه جهت بررسی ایجاد شکست و خستگی در قطعات و بررسی موتورهای مورد استفاده از لحاظ تامین گشتاور مورد نیازء تمیز کردن پمپ و بررسی سالانه یاتاقان‌ها برای تعویض است. - تعمیر و نگهداری محافظتی: بر اساس اطلاعات به‌دست آمده از سامانه پایش, تجهیزات باید بررسی شوند و تفاوت آن با تعمیر و نگهداری پیش‌گیرانه در عدم وجود یک برنامه برای بررسی مداوم است. عواملی مانند بالاتر رفتن دما از حد مجاز در تجهیزات» نشت آب از تجهیزات» ایجاد سر و صدای بیش از حد و ارتعاش بیش از حد. نشان‌دهنده عملکرد بد و خرابی بوده و باید تعمیرات مورد لزوم انجام شود. - تعمیر و نگهداری اصلاحی: با انجام تعمیرات پیش‌گیرانه و محافظتی, نیازبه تعمیر و نگهداری اصلاحی کم‌تر می‌شود. درصورتی که خروجی سامانه به هر دلیلی مناسب و مطابق شرایط عملکردی تعیین شده از سوی سازنده نباشد. ممکن است در آثر وجود نقص بوده و باید با بررسی قسمت‌های مختلف. بر اساس دستورالعمل عیب‌یابی ارایه شده از سوی سازنده مشکل را برطرف نمود. این دستورالعمل‌ها در رفع عیب‌ها نقش کلیدی دارند. در شکل (۱۳-۳) مدلی جهت راهبری» بهره‌برداری و نگهداری سامانه‌های نمک‌زدایی نشان داده شده است. بر اساس دستورالعمل سازنده یک سامانه نمک‌زدایی, شناسنامه عملکرد که منعکس‌کننده شرایط عملکرد عادی سامانه است تکمیل می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 9 ل ز ز 0 ۱ صل سوم - انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۹۳ ۷۱ همچنین جدولی با عنوان برگه ثبت داده‌ها تهیه شده و جهت ثبت کردن اطلاعات عملکردی سامانه با توجه به مایش گرهای موضعی سامانه در اختیار بهره‌بردار قرار داده می‌شود. وجود هرگونه اختلاف بین اطلاعات ثبت شده و با مایش داده شده از طریق سامانه پایش و شناسنامه عملکرد دستگاه, حاکی از وجود نقص در سامانه بوده که از طریق مدل نشان داده شده در شکل (۱۵-۳) قابل کشف و اصلاح خواهد بود. تهیه شناسنامه سایت و تکمیل جدول‌های مربوط به آن مصاحبه با مسئولین جایگاه مراجعه به دلایل بروز مشکا ب در دستورالعمل عیب‌یابی ارائه روش رفع عیب مناسب و اعمال آن بر روی سامانه شکل ۱۵-۳- مدل راهبری. بهره‌برداری و نگهداری سامانه‌های نمک‌زدایی |۲| بررسی‌های میدانی در کشور نشان می‌دهد که مشکلات پیش‌آمده برای سامانه‌های نمک‌زدایی در هر سه بخش طراحی. راهبری و نگهداری وجود دارد. نحوه راهبری و نگهداری در راهنماهای عیب‌یابی ارائه شده توسط سازندگان به -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۲ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۱-۷-۳ کلیدهای طلایی بیشگبرانه به حداقل رساندن امکان بروز مشکلات برای سامانه‌های نمک‌زدایی نیازمند دقت از ابتدای انتخاب محل و طراحی واحد است. به عبارتی راه پیشگیری از بروز مشکلات آینده, در نظر گرفتن تمهیدات مناسب و کارساز در مرحله طراحی است. در فاز طراحی می‌توان به ۸ بخش مختلف پرداخت که تاثیر جدی بر عملکرد سامانه‌های نمک‌زدایی دارند [۲ و ۱۰۱ و ۱۰۲]. ۱-۱-۷-۳ مکان‌یابی مناسب برای محل آب‌گیر انتخاب محل مناسب برای آب‌گیر از موارد بسیار مهم است که نه تنها در عملکرد سامانه‌های نمک‌زدایی موثر است بلکه بر کاهش هزینه‌های سرمایه‌گذاری و عملیاتی نیز به‌طور چشم‌گیری اثرگذار است. در گام اول می‌توان این توصیه کلی را مد نظر قرار داد که تا حد امکان از آب‌گیری غیرمستقیم استفاده شود. گام بعدی, انتخاب محل آب‌گیر است که باید تا حد امکان عمیق بوده و از محل تخلیه پساب شورء کانال‌های فاضلاب, لاگون‌هاء واحدهای صنعتی یا شیمیایی دور باشد. در این مرحله توجه به مولفه‌های منطقه‌ای و موثر اقیانوس‌شناسی توصیه می‌شود. انتخاب درست محل آب‌گیر حداقل دارای مزایایی چون کاهش مشکلات بیولوژیکی, حمله ماهی‌های ژله‌ای و دماء کاهش پیش‌تصفیه مورد نیاز و هزینه‌های مترتب بر آن و کاهش شستشوی شیمیایی و افزایش عمر دستگاه‌ها و تجهیزات است. ۲-۱-۷-۳ انجام مطالعات پایلوت قبل از طراحی واحدهای با ظرفیت‌های بالا عدم بررسی تغییرات پارامترهای لازم برای طراحی و اکتفا به داده‌های محدود در ساخت واحدهای کوچک کاملا قابل لمس است ولی در واحدهای بزرگ (به‌ویژه سامانه‌های غشایی) ساخت پایلوت و بررسی تغییرات کیفی. دمایی و سایر پارامترهای موثر بر طراحی بر روی آن اجتناب ناپذیر است. با توجه به حساسیت پایین سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی نسبت به تغییر پارامترهاء اغلب با در نظر گرفتن ضریب اطمینان معقول در طراحی نیاز به پایلوت را مرتفع می‌سازند. ۳-۱-۷-۳ طراحی انعطاف پذیر و دقیق علاوه بر نیاز به مطالعات پایلوت در واحدهای بزرگ. در طراحی تمام واحدها باید تغییرات سالانه و فصلی کیفیت آب. دما و پارأمترهای موثر بر طراحی مورد توجه قرار گیرد. با این کار طراحی واحد بر اساس ملاحظات اقتصادی و بدترین شرایط انجام می‌گیرد و دستگاه به واسطه انعطاف‌پذیری در طراحی, با شرایط مختلف احتمالی سازگاری خواهد داشت و تغییرات غیرقابل پیش‌بینی» هزینه‌های سنگین عملیاتی را به همراه نخواهد داشت. ۴-۱-۷-۳ استفاده از سامانه‌های جدید پیش تصفیه اطلاعات تجربی کارشناسان حل مشکلات سامانه‌های نمک‌زدایی نشان می‌دهد که به‌جز برای حذف روغن و چربی و هیدروکرین‌ها نباید از فیلترهای کربن فعال استفاده کرد چرا که این فیلترها خود منشا رشد بیولوژیکی هستند. همچنین -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب و ف ۱۵ 8 ۵ سا ۷۳۳ به هیچ عنوان نباید از آماده به کار" برای فیلترها در پیش تصفیه سنتی استفاده کرد و باید طراحی فیلترها به‌گونه‌ای باشد که در هنگام شستشوی معکوس یا موارد مشابه. سایر فیلترها توان فیلتراسیون کل آب ورودی را داشته باشند. پایین نگه‌داشتن[(51 تا کم‌تر از ۳ به‌عنوان یکی از ملزومات سامانه‌های اسمز معکوس و نانوفیلتراسیون است. این مهم این پارامتر تا کم‌تر از ۱ نیز خواهد رسید علاوه بر این با استفاده از روش‌های پیش تصفیه جدید. هزینه‌های سرمایه‌گذاری و عملیاتی کاهش می‌یاید. کاهش فضا و زمان پیش تصفیه و کاهش آب مصرفی جهت شستشو نیز از دیگر مزایای این روش‌هاست. ۵-۱-۷-۳ استفاده از تجهیزات مناسب اکتفا به پایین بودن هزینه ساخت بدون در نظر گرفتن کیفیت و استانداردها مشکلات جبران نایپذیری را به همراه خواهد داشت. علاوه بر این» عدم استفاده از تجهیزات مناسب می‌تواند راهبری را سخت و دشوار نماید. درحال ی که به کار گیری تجهیزات مناسب. با کاهش زمان تعمیر و نگهداری و افزایش زمان تولید. از هزینه‌های عملیاتی می‌کاهد. همچنین این امر می‌تواند تعداد و زمان شستشوی شیمیایی را به حداقل برساند. عمر مفید سامانه است. ۷-۱-۷-۳ تزربق شوک مواد گندزدا در فصول گرم سال رشد میکروارگانیسم‌هاء جلیک‌ها و مانند آن. افزایش می‌یابد. به همین دلیل, در بسیاری موارد از کارایی ماده گندزدای تزریقی کاسته می‌شود. در این شرایط برای جلوگیری از گرفتگی بیولوژیکی سامانه‌های غشایی بهتر است تمهیدات تزریق شوک با غلظت بالای گندزدا را از پیش در نظر گرفته باشند. علاوه بر این» در سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی به منظور جلوگیری از تبدیل کارتریج فیلترها به محل رشد بیولوزیکی توصیه می‌شود با طراحی صحیح محل تزریق ماده کلرزدا را به بعد از کارتریج فیلترها منتقل کنند. ۱- 51۵00 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۸-۱-۷-۳ - لوله‌هاء اتصالات و مخازن با وجود توان سامانه‌های نمک‌زدایی در حذف میکروار گانیسم‌ها و گندزدایی در ابتدای مسیر ورود آب به آن‌هاء مشکلات متعدد و گوناگونی در قسمت‌های بعد از کلرزدایی این سامانه‌ها اتفاق می‌افتد. بدین منظور باید به‌گونه‌ای طراحی انجام گیرد که این مشکلات بروز نکند پا به حداقل برسد. اولین اقدام این است که نباید بین نقطه کلرزدایی تا واحد نمک‌زدایی فاصله زیادی باشد. خطوط لوله در این فاصله باید کوتاه‌ترین مسیر و البته کم‌ترین انحنا را داشته باشند. تا حد امکان از تعبیه مخازن اضافه پرهیز شود. همچنین باید ظرفیت مخازن را با بالا بردن سطح اتوماسیون به حداقل رساند. بروز مشکل رشد بیولوژیکی حتی در مخزن تزریق کلر به‌عنوان ماده گندزدا نیز دیده شده است. علاوه بر کلیه تجهیزات و خطوط را شامل می‌شود. در این بین باید طراحی به‌گونه‌ای صورت گیرد که تا حد امکان وابستگی بخش‌های مختلف به هم کم‌تر باشد تا از توقف واحد در زمان تعمیرات جلوگیری شود. یکی از این موارد در نظر گرفتن خط کنار گذر برای تجهیزات اصلی است. ۳-۷-۳- کلیدهای طلایی در فاز راهبری در فاز راهبری می‌توان به ۴ بخش راه‌اندازی» راهبری, آموزش و پایش پرداخت که تضمینی برای سلامت سامانه‌های نمک‌زدایی خواهند بود [۲ و ۱۰۱ و ۱۰۲]. ۱-۲-۷-۳- راه‌اندازی اگرچه راه‌اندازی این سامانه‌ها بر اساس دستورالعمل‌های دقیق به‌راحتی امکان‌پذیر است ولی برخی سپل‌انگاری‌ها در این مسیر به وفور دیده می‌شود. یکی از این موارد که باید در سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی توجه ویژه‌ای به آن شود. اطمینان از باز بودن مسیر آب محصول هنگام ورود آب خام به واحد است. بی‌توجهی به این مهم علاوه بر آسیب رساندن به غشاهاء ترکیدگی خطوط لوله و حتی خراب شدن پمپ‌ها را هم به دنبال دارد. نکته قابل توجه دیگرء هواگیری کامل دستگاه به‌عنوان گام‌های اولیه راه‌اندازی است. کوتاهی از این کار علاوه بر ایجاد مشکلاتی برای پمپ‌ها احتمال بروز ضربه قوچ را بالا می‌برد. ۲-۲-۷-۳ راهبری اپراتورها باید دماء فشارء دبی‌هاء بازیافت. افت فشار و سایر پارامترها را در محدوده‌های تعیین‌شده و مجاز نگه‌دارند و با تنظیم شرایط عملیاتی و بررسی‌های دقیق از عدم امکان رسوب نمک‌هاء کلوئیدها و تشکیل فیلم بیولوژیکی در داخل سامانه اطمینان حاصل کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب و ف ۱۵ 8 ۵ سا ۷۳۵ همچنین در صورت استفاده از فیلترهای کربنی یا شنی, باید به‌طور منظم و با روشی منا سب آن‌ها را شستشوی معکوس و احیا نمایند. در شستشوی معکوس باید از آب تمیز فیلترها به همراه تزریق شوک ماده گندزدا به جریان آب شستشو استفاده شود تا امکان تجمع میکروارگانیسم‌ها در این فیلترها به حداقل برسد. این موارد در فیلترهای کربنی به‌دلیل توان حذف ماده گندز زدا در : ن‌ها سخت گیرانه‌تر علاوه بر این باید از شستن کارتریج فیلترها و استفاده مجدد از آن‌ها جدا خودداری کرد. ۳-۲-۷-۳- آموزش صحیح تشخیص درست و اقدام مناسب در قبال مشکلات به وجود آمده و جلوگیری از بروز مشکلات بیش‌ترء از اجزای جدایی‌ناپذیر راهبری است. موارد ذکر شده در مورد راه‌اندازی و به‌ویژه راهبری بدون داشتن آگاهی کافی امکان‌پذیر نیست. ۴-۲-۷-۳- پاش استفاده از برنامه پایش کامل, جامع و قابل اطمینان, علاوه بر حفظ تجهیزات در برابر مشکلات. در آگاه‌سازی بهره‌بردار نسبت به مشکلات. جهت تشخیص علت و انجام اقدامات لازم. کمک می‌کند. ترکیب پایش مناسب و آموزش صحیح و کافی اپراتورها تضمینی برای کاهش هزینه‌های عملیاتی و بالا رفتن طول عمر دستگاه است. برای توضیحات بیش‌تر در مورد تجهیزات اندازه گیری و پایش پارامترهای مورد نیاز در سیستم‌های نمک‌زدایی به پیوست (۶) مراجعه شود. ۳-۷-۳- کلیدهای طلابی در فاز نگهداری فاز نگهداری نیز در ۳ بخش به راهکارهایی برای جلوگیری از بروز مشکلات می‌پردازد چرا که همیشه پیش گیری بهتر از درمان است [۲ و ۱۰۱ و ۱۰۲]. ۱-۳-۷-۳ بازرسی‌ها در بازرسی‌ها باید کلیه مخازن مواد شیمیایی و حتی مخازن مواد گندزدا و تمام مواد شیمیایی و خطوط تزریق : ن‌ها مورد توجه قرار گیرد تا از عدم وجود آلودگی یا فعالیت بیولوژیکی غیرطبیعی اطمینان حاصل شود. بوی نامطبوع, رنگ‌های غیرطبیعی, نواحی مسدود شده و مشابه آن مورد بررسی قرار گیرد. موارد مندرج در جدول (۶-۳) باید به صورت دوره‌ای مورد بازرسی قرار گیرد. جدول ۶-۳- موارد بازرسی دوره‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب سل سول امسی تنل وس کف وس بل شین تنل ۲-۳-۷-۳- توقف‌ها توقف در واحدهای حرارتی مشکل چندانی ایجاد نمی‌کند ولی در واحدهای غشایی به معنی ایجاد شرایط مناسب برای رشد میکروار گانیسم‌ها و رسوب‌گذاری است. به همین دلیل باید از ماده ضد زیست مناسب برای حفاظت از غشاها نیز ضروری است. همچنین باید قبل از برگرداندن فیلترها به سرویس آن‌ها را کاملا گندزدایی کرده و شست. همچنین برای جلوگیری از تشکیل رسوب باید سامانه را با آب تمیز و بدون املاح یا با املاح کم شست. ۳-۳-۷-۳ نگهداری حساسیت سامانه‌های حرارتی نسبت به سامانه‌های غشایی کم‌تر است و بیش‌تر در مورد حفظ و نگهداری از آن در برابر خوردگی است؛ در سامانه‌های غشاییء در طول عمر دستگاه» چه در هنگام کار و چه در زمان‌های توقف. باید همیشه غشاها را خیس نگه‌داشت. در غیر این صورت غشاها خراب می‌شوند. علاوه بر این» در طول مسیرء از ورود آب تا ذخیره آن, باید از تابش نور آفتاب به آب ممانعت کرد تا رشد بیولوژیک تسریع نشود. سرپوشیده نگه‌داشتن مخازن و حوضچه آب خام و حتی بستن دریچه آدم‌رو مخازن به‌ویژه در زمان خارج از سرویس بودن سامانه جهت جلوگیری از تشکیل موضعی جلبک نیز از ملاحظات نگهداری است. بررسی و مقایسه معیارهای موثر در انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب بر پایه پارامترهای متعددی صورت می‌پذیرد. مهم‌ترین معیارهای مقایسه‌ای در جدول (۷-۳) نشان داده شده است. |- 6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب وف ۱ ۵ سر ۷۲۷ رو جدول ۷-۲- مهم‌ترین معیارها در مقایسه و انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب ۱-۵-هزینه سرمایه گذاری ۵- هزینه‌ها ع بیروی سای ۲-۵-هزینه تعمیر و نگهدا ۸-خصوصیات فناوری ۶ ی ۴-۸ -قابلیت حمل سه پارامتر اول در قالب مرحله اول از فرایند تصمیم گیری می‌توانند محدوده فناوری‌ها و پارامترهای مرتبط با آن‌ها را محدود سازند. اما رسیدن به بهترین فناوری متناسب با بیش از ۲۰ پارامتر نیاز به استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره دارد و تنها از این مسیر می‌توان بدون چشم‌پوشی غیرمنطقی از پارامترهای موثر بر انتخاب. به فناوری بهینه از بین پارامترهای متعدد ذکر شده. پارامتر هزینه‌ها در فصل (۲) گزارش مورد بحت و بررسی قرار گرفته است. جدول‌های (۸-۳) تا (۱۷-۳) نیز دربردارنده اطلاعات تکمیلی مورد نیاز جهت انتخاب سامانه نمک‌زدایی مناسب است. جدول ۸-۳- کاربرد فناوری‌های نمک‌زدایی غشایی و حرارتی بر اساس منابع آب |۱۱۰۲ منابع آب ۰ ۵ .۰ ۰ خام فناوری‌های غشابی فناوری‌های حرارتی مقیاس‌های بزرگ,. واحد (5۷۷/]40 با و یک من الک ارزاآن با ۱ ار ملاس کی بر ۵ با وجود یک منبع الکتریکی | فرآیندهای حرارتی معمول‌ترین روش نمک‌زدایی هستند که آب و فرایندهای حرارتی رقابت می‌کند. ای ظرفیت‌های زیاد و یا جایی که انرژی مازاد حرارتی وجود ۳7 ]| فقط چند واحد 1(]:] در خاورمیانه برای نمک‌زدایی آب دریا وجود دارد. در ی ها زب وب یی 6 رز مار کرری 9۳9 کل واحدهای 1213 برای نمک‌زدایی آب دریا اقتصادی نیستند. رسمه می‌ و واحدهای 3۷۷/130 اغلب در این موارد توصیه می‌شوند. فرآیندهای حرارتی فقط زمانی که به ظرفیت تولید بالا نیاز واحدهای 6[(]:] برای منابع با 1125 کم‌تر از ۳۰۰۰ میلی گرم بر لیترو | داشته و یا مواردی که انرژی مازاد حرارتی موجود باشد. آن« اغلب اسمز معکوس استفاده می‌شود. ی واحدهای 13(آن[ برای منابع با 1125 کم‌تر از ۳۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر و 5 رسوب‌دهی بالا بسیار موثر هستند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب چچچچ<چ<ه<ج<جهههج<<گجگجججججججججججججججججججججگجگجگج<ج<ج<ج<ج<ج<ج<چزچزگزگدگدگهگهگ«>+«<گده«گهگهگش»ش_ض>«<گ<گ<گ<گ<گ<گ<ه<ه<گ<گجگج+»+»<-+م<ه<گححححححدح جدول ۹-۳- کاربرد فناوری‌های نمک‌زدایی غشایی و حرارتی بر اساس پارامترهای کیفی آب |۱۰۲] 2 فناوری‌های غشابی فناوری‌های حرارتی تغذ به ۱ هزینه سرمایه گذاری, تعمیرات و نگهداری نسبت مستقیم با 115 آب | هزینه سرمایه‌گذاری, تعمیرات و نگهداری مستقل از 115 آب وری تغذیه دارد. تغذیه است. در صورت وجود سطح بالای کدورت در آب خام ورودی. پیش تصفیه کدورت ۱ معمولا مهم نیست. دمای بالاتر شار آب عبوری را افزایش داده و میزان 7125 در آب تولیدی | ۱ دما ی بااثر سار ابا کبوری را فریس 955 و میرن / | آب با دمای بالا برای فرآیندهای ۸/1312 مورد توجه است. نیز افزایش می‌یاید. میزان مواد ‏ | در صورت وجود سطح بالای مواد آلی در آب خام ورودی پیش تصفیه کنترل ضعیف 11 معمولا عمر غشا را کاهش می‌دهد. کنترل ضعیف 1[ منجر به خوردگی تجهیزات می‌شود. ۱ لا تاد فرآیند ندارد. و غلظت بالا آزاد کلر آزاد کلرزدایی به‌عنوان یک مرحله از پیش تصفیه مورد نیاز است. معموا تانیری بر قراد رد. ولی بالای کلر از ۱ موجب خوردگی می‌شود. به‌راحتی توسط سامانه‌های اسمز معکوس قابل تحمل نیست. نوسان بالای ‏ | غشاها برای نوع آب خاصی طراحی می‌شوند و اگر میزان شوری آب از کیفیت آب ‏ | حد طراحی بیش‌تر شود بر عمر غشا تاثیر می‌گذارد. نوسان بالای کیفیت آب تغذیه به‌خوبی تحمل می‌شود. تغذیه تغییرات در میزان سیلیس. آهن و منگنز. شدت گرفتگی‌ها و هزینه‌های جدول ۱۰-۳- محدوده کاربرد فرایندهای نمک‌زدایی غشایی و حرارتی بر اساس شوری آب تغذیه |۸۲| 0 اد نا نا نا نا مت ات تا تا تا دا اه ۲ تا نان مت ش ان سل اک ی +7 : عموما به‌کار برده می‌شود. - : مناسب نیست. جدول ۱۱-۳- محدوده ظرفیت تولید فر آیندهای مختلف نمک‌زدایی |[۸۲] تا ی از اما نا شش شا تا کاس 0 فش ی نت + : عموما به‌کار برده می‌شود. 0 : توانایی دارد. - : توانایی تولید ندارد. جدول ۱۲-۳- حداقل دبی آب تولیدی توصیه شده برای فر آیندهای مختلف نمک‌زدایی [۱۰۳] نوع فرآیند 50 ۱0 ۱۷ ۱۳0 ۱1۹ حداقل دبی تولید قل ی 7 + ی ۰/۵ ۵/> ۲۳۰ ۱۳۰ ۰۰۰ ۵ ۹ (مترمکعب بر روز) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب او ف ۱۵ ۱ اس ۷۲۹ جدول ۱۳-۳- کیفیت آب تولیدی در فرآیندهای مختلف نمک‌زدایی |[۴۹] نوع فرآیند 510 3 0 ۰۱15۲ ۱1۷۲ کیفیت آب تولیدی 0۳۳۱ جدول ۱۴-۳- میزان مصرف انرژی به تفکیک نوع آن در فرآیندهای نمک‌زدایی [۱۰۲] انرژی مصرفی (کیلووات ساعت بر مترمکعب) ۱ تا ۰۲/۵ 3۷/10 ۴ تا ۰۷ 5۱۷1۹0 ۵ تا ۳ (فرآیندهای حرارتی) با 125 آورودی ۱۵۰۰ میلی گرم بر ۸ تا ۸۸۷۲۱۴) انرژی الکتریکی د دد‌ار د نرژی حرارتی ربرای ار کاربردی ندارد (۸1۷) ۱ تا ۰۳۲/۵ 13۷/10 ۴ تا ۰۷ 5۱۷10 ۵ تا ۲۴ (فرآیندهای حرارتی) ۱ با 105 آورودی ۱۵۰۰ میلی گرم بر ۸ تا ۸1۹۷۲(۱۴) لیتر کل انرژی مصرفی جدول ۱۵-۳- درصد بازیافت فر آیندهای مختلف نمک‌زدایی آب دریا |۸۴۱] جدول ۱۶-۳- درصد بازیافت فر آیندهای مختلف نمک‌زدایی آب لب‌شور |۸۴ | جدول ۱۷-۳- میزان حذف آلودگی‌ها در فرآیندهای مختلف نمک‌زدایی [۸۲] که نی هک ذرات میکروییولوژیکی 2 غشای اسمز معکوس برای آب دریاء توانایی حذف بیش‌تر از ۹۹ درصد نمک‌ها مثل کلرید سدیم را دارد. «- الکترودیالیز توانایی حذف ذرات بدون بار مثل سیلیس را ندارد. »- حذف کامل به سامانه‌های پیش تصفیه و تصفیه تکمیلی نیاز دارد. 0- حذف به نوع غشا و ماده‌ی آلی بستگی دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۳ مزراهنمای انتخاب و ب هکارگیری سامانه‌های نمک‌زدابی به‌منظور نامین آب شرب ۹-۳- جمع‌بندی تاثیر گذار در مرحله اول از فرایند تصمیم گیری هستند و می‌توانند محدوده فناوری‌ها و پارامترهای مرتبط با آن‌ها را محدود سازند. به عنوان مثال, استفاده از سامانه‌های نمک‌زدایی آب لب‌شور برای آب دریا ممکن نیست لذا بررسی سامانه نانوفیلتر یا الکترودیالیز معکوس‌شونده به عنوان سامانه نمک‌زدایی آب دریا منتفشی خواهد بود و از چرخه فناوری‌های مورد بررسی حذف می‌گردد. مثال دیگر خارج شدن سامانه‌های حرارتی ۷1۳1 و ۱15۳ در ظرفیت‌های کوجک از گردونه رقابت است. جدول‌های (۸-۲) و (۱۰-۲) تا(۱۳-۳) به حدذدف می‌کنند تا تصمیم‌گیری از بین سایر فناوری‌های باقی‌مانده صورت پذیرد. بستگی دارد. در فرأیند تصمیم‌گیری صنعتی, معمولا پارامتر اقتصادی بودن, سهم قابل توجهی را دارد و سایر نظر نگرفتن آن‌ها نیاز به استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره می‌باشد. نسبت به سایر پارامترها مشخص گردد. به عنوان مثال در این مرحله سهم هزینه‌ها از کل مشخص می‌گردد و به وضوح دیده می‌شود که در بسیاری از موارد نه تنها سهم ۱۰۰ درصدی ندارد بلکه پرداختن مطلق به آن به - در مرحله بعد امتیاز هر فناوری در هر پارامتر مشخص می‌گردد. این وزن‌دهی و امتیازبندی باید توسط متحصصین صورت پذیرد تا سلیقه‌ای و یا ناشی از ناأگاهی 9 ناأشنایی با فناوری‌ها 5 شرایط محیطی و پروزه نباشد. نتیجه این اقدامات دستیابی به یک فناوری به عنوان فناوری بهینه نمک‌زدایی متناسب با تمام شرایط و پیش‌فرض‌های حاکم بر منطقه و پروژه است. قاعدتا روش مورد استفاده در تصمیم‌گیری نیز شرایطی را در حل مساله حاکم می‌سازد که باید مورد توجه قرار گیرد. - در این روش هیچ یک از پارامترها به طور ناخواسته یا تحت تاثیر سایر پارامترها از قلم نمی‌افتد و نتیجه آن منحصر به یک فرآیند. مستدل و قابل اثبات خواهد بود. جدول‌های (۹-۳) و (۱۴-۲) تا (۱۷-۳) به امتیازدهی -------- صفحهٔ بعد -------- مدبریت بساب -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۹۳ ۸۳ ۱-۴- پساب سامانه‌های نمک‌زدابی پساب ناشی از سامانه‌های نمک‌زدایی به‌علت حجم و غلظت بالا به مشکل عمده‌ای برای این فناوری‌ها تبدیل شده است. این مشکل تا حدی است که قبل از راه‌اندازی این سامانه‌هاء حتما باید برای نحوه دفع پساب آن‌ها تدابیری اندیشیده شود. در بهترین حالت عملکرد سامانه‌های نمک‌زدایی. حدود ۱۵ درصد از آب ورودی به‌صورت پساب دفع می‌شود. این پساب‌ها غالبا 5 بالا ولی بار میکروبی به‌مراتب کمی دارند. در این حالت نیز انتخاب روش صحیح و اقتصادی برای دفع پساب هر سامانه به مشخصات آب ورودی» درصد بازیافت و کاربرد پساب تصفیه شده بستگی دارد [۱۰۴ و 1۵ زیان‌بار زیست‌محیطی را به همراه دارد و در کنار مقررات سخت‌گیرانه زیست‌محیطی سازمان‌های مختلف داخلی 9 بین‌المللی که با جریمه‌های سنگین همراه است. گاهی جبران خسارت وارد شده نیز حتی با صرف هزینه‌های بالا امکان‌پذیرنیست. بنابراین لزوم مطالعه کمی و کیفی پساب و رساندن آن به معیارهای استاندارد آمری اجتناب‌ناپذیر است. مشخصات پساب دفع شده از سامانه‌های نمک‌زدایی به نوع منبع آب و فرایند تصفیه به کار رفته و بازدهی آن بستگی دارد. این پساب‌ها دارای مشخصه‌هایی از جمله ]0 دانسیته و سمی بودن هستند که انتخاب روش مناسب برای دفع را محدود می‌نمایند. در حال حاضر روش‌های زیادی برای دفع این پساب‌ها معرفی شده و استفاده می‌شوند. استفاده برای آبیاری. شستشو یا منبع آب آتش‌نشانی بهترین انتخاب‌ها برای روش‌های دفع پساب سامانه‌های نمک‌زدایی است. از دفع مستقیم یا غیرمستقیم به آب‌های سطحی و آزاد.ء تزریق به چاه‌های عمیق و تصفیه به کمک روش‌های مختلف تصفیه آب پساب‌های سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی, دارای آلودگی حرارتی نیزهستند. دمای بالای آب دفعی علاوه بر اتلاف حرارتی, مخاطرات زیست‌محیطی نیز به همراه دارد [۳۷]. بازده و طول عمر سامانه‌های نمک‌زدایی به‌ویژه سامانه‌های غشایی به پیش‌تصفیه آب خام بستگی دارد. با توجه به این که هدف اصلی در فرایندهای نمک‌زدایی بهینه‌سازی تولید. دفع نمک. بازیافت محصول و کاهش هزینه‌های بهره‌برداری است؛ غلظت پساب سامانه‌های نمک‌زدایی معمولا ۲ تا ۱۰ برابر (بسته به میزان بازیافت سامانه نمک‌زدایی) بیش‌تر از آب پساب سامانه‌های نمک‌زدایی آب دریا معمولا دارای 715 در حدود۶۵۰۰۰ تا ۸۵۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر است درحالی که برای آب لب‌شور بین ۰ تا ۰ میلی‌گرم بر لیتر متغیر است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب لیتر است.با این حال اگر پساب ناشی از پیش تصفیه نیز به پساب نهایی اضافه و تخلیه گردد. میزان این پارامترها و کدورت افزایش پیدا می‌کند [۳۷]. ۲-۴- مدبریت پساب‌ها مدیریت پساب به دو بخش عمده دفع و بازیافت تقسیم می‌شود. یکی از فاکتورهای تعیین‌کننده برای ساخت زا ۱-۲-۴ دفع پساب روش‌های متداول دفع پساب بدون تصفیه ثانویه را می‌توان در چند روش زیر خلاصه کرد [۳۷]: - تخلیه به آب‌های سطحی - تخلیه به فاضلاب بهداشتی - تخلیه به چاه‌های جذبی - تخلیه به حوضچه‌های تبخیری - استفاده برای آبیاری دفن در زمین ۱-۱-۲-۴ تخلیه به آب‌های سطحی و آزاد درصورتی که مقررات حفاظت از محیط زیست و مدیریت جامع منابع آب اجازه دهد. یکی از متداول‌ترین روش‌های دفع پساب سامانه‌های نمک‌زدایی, تخلیه به آب‌های سطحی اعم از آب‌های فصلی با دائمی, دریاچه‌های طبیعی با مصنوعی, تالاب‌هاء دریاها و اقیانوس‌هاء رودخانه‌ها و مانند آن است. دفع به آب‌های سطحی می‌تواند به‌طور مستقیم با غیرمستقیم صورت گیرد. کیفیت پساب دفعی, آب سطحی که پساب به آن دفع می‌شود و مهم‌تر از آن‌ها محدودیت‌های زیست‌محیطی و برآوردهای اقتصادی, نوع و محل دفع را تعیین می‌کنند. عواملی چون حجم.غلظت و کیفیت پساب. دردسترس بودن آب‌های سطحی و تحمل تغییرات دبی و غلظت در آن. خصوصیات فیزیکی و زمین‌شناسی محل تخلیه نسبت به محل تولید پساب. هزینه‌های سرمایه‌گذاری و عملیاتی, محدودیت‌های زیست‌محیطی و مقبولیت عمومی در تخلیه پساب به آب‌های سطحی دخیل هستند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۳ ۸۵ یکی از اقداماتی که باید مورد توجه قرار گیرد. بررسی نحوه پخش پساب در محیط پذیرنده است. هدف اصلی از بررسی پخش پساب. تعیین اندازه منطقه اولیه رقیق‌سازی (10[) مورد نیاز برای پخش جریان شوری پساب جهت رساندن 15 آبه سطح 105]آب سطحی و تعیین غلظت 7108 در سطح. سطح میانگین و در کف در منطقه اولیه رقیق‌سازی است. سپس این سه مقدار به دست آمده با أستانه تحمل شوری ارگانیسم‌هایی که در سطح (اکثر پلانکتون‌ها» ستون و کف آب (کف‌زی) زندگی می‌کنند مقایسه می‌شود تا اثر غلظت شوری پساب بر روی این ارگانیسم‌ها مشخص شود. 0 و مناطق مرزی آن با استفاده از مدل‌سازی‌های هیدرولیکی تعیین می‌شود. مدل انتخابی برای تعیین مرزهای تخلیه پساب سامانه نمک‌زدایی باید از جریان پخش پساب تحت شرایط مختلف بهره‌برداری و ترکیب‌های متفاوت دیفیوزرها استفاده کند. برای حفظ اکوسیستم منطقه باید به آستانه تحمل شوری آب‌زیان توجه کرد. این تغییرات به‌صورت فصلی و بیش‌تر بر اثر تبخیر سطحی, بارندگی‌هاء سیلاب‌ها و تخلیه‌های سطحی پساب ایجاد می‌شود. محدوده طبیعی تغییرات شوری آب سطحی بر اساس اطلاعاتی که از ایستگاه‌های نمونه‌گیری که در مجاورت منطقه تخلیه قرار گرفته‌اند. به دست می‌آید. معمولا محدوده طبیعی نوسان شوری برای آب‌زیان دریایی به میزان 7۱۰ از میانگین غلظت شوری سالیانه می‌باشد. این میزان ۱*۰ درصد بیش‌تر از غلظت شوری سالیانه. یک مقدار محافظه‌کارانه برای آستانه تحمل آب‌زیان دریایی است. عملا حد تحمل اکثر ار گانیسم‌های دریایی بیش‌تر از این مقدار می‌باشد [۳۷]. نکات کلیدی در رابطه با انتخاب مناسب‌ترین مکان برای خروجی سامانه‌های نمک‌زدایی به دریا عبارتند از: - یافتن منطقه‌ای که زندگی نمونه‌های جاندار را به مخاطره نیندازد. - شناسایی منطقه‌ای که جریان به اندازه‌ای باشد که اجازه پخش سریع پساب‌ها را بدهد. - پرهیز از انتخاب مناطقی که محل عبور و مرور کشتی‌ها باشد. - یافتن یک مکان تخلیه در آب‌های سطحی به‌طوری که به خط ساحلی نزدیک باشده تا هزینه‌های ساخت خروجی کم‌تر شود. نکات مهم و ملاحظات محیط زیستی مربوط به خروجی آب‌های سطحی عبارتند از: - شوری کم‌تر از آستانه تحمل ارگانیسم‌های منطقه تخلیه - غلظت یون‌های فلزات سنگین و رادیواکتیو کم‌تر از سطوح خطرناک - تخلیه مواد مغذی برای افزایش غلظت آن‌ها و در نتیجه تغییر در گیاهان و جانوران آبی در منطقه تخلیه - سازگاری میان ترکیبات پساب سامانه‌های نمک‌زدایی و آب‌های منطقه تخلیه - دمای بالا رفته به‌دلیل فرآیندهای حرارتی نمک‌زدایی - اختلال در زندگی گیاهان و جانوران دریایی کف به‌علت تاسیس تجهیزات خروجی نکات مربوط به امکان‌پذیری تخلیه پساب سامانه‌های نمک‌زدایی به آب‌های سطحی تحت هر کدام از روش‌های توضیح داده شده در بالا شامل موارد ذیل می‌شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - بررسی پخش و بازگردش جریان به آب‌گیر تصفیه‌خانه - تعیین آستانه تحمل ارگانیسم‌های منطقه تخلیه در برابر شوری بررسی امکان سمی بودن پساب تخلیه شده - بررسی اینکه آیا کیفیت آب تخلیه شده. استانداردهای کیفی آب را در محل تخلیه برآورده می‌کند یا نه ۳۷| مختلف استفاده می‌شود تا کیفیت آب برای دفع به آب‌های سطحی بهبود یابد و به حد مجاز تعریف‌شده برسد. همجنین بر میزان ناخالصی‌های نهایی افزوده می‌شود ولی از تولید پساب مضاعف پیش‌گیری می‌گردد [۱۰۷]. در تخلیه پساب به اقیانوس معمولا از یکی از روش‌های زیر استفاده می‌کنند: - تخلیه مستقیم به دریا از طریق خروجی جدید - تخلیه از دهانه خروجی یک نیروگاه برق ۱-۱-۱-۲-۴۳- تخلیه مستقیم به دریا از طریق خروجی جدید دو راه عملی برای شتاب بخشیدن به عمل اختلاط پساب با آب دریا عبارتند از: - تکیه به ظرفیت اختلاط طبیعی حاصل از منطقه جزر و مد - تخلیه پساب در منطقه جزر و مد و نصب دیفیوزرهایی در انتهای خروجی برای بهبود اختلاط انجام می‌دهد. با این حال این منطقه ظرفیت محدودی برای انتقال پساب تخلیه شده به دریای باز دارد. جزر و مدی, انباشته شده و نهایتا منجربه افزایش شوری فراتر از آستانه تحمل آب‌زیان منطقه می‌شود. برای سامانه‌های نمک‌زدایی کوچک (به‌طور مثال ظرفیت نمک‌زدایی با ۴۰۰ مترمکعب بر روز یا کم‌تر) خروجی پساب معمولا به صورت لوله‌هایی که بیش‌تر از ۱۰۰ متر در ناحیه جزر و مدی دریا پیشرفته است. ساخته می‌شود. این تخلیه‌ها بر ظرفیت تلاطم منطقه که موجب اختلاط و پخش سریع پساب و در نتیجه تبدیل شوری پساب به شرایط محیط می‌شود. استوار است. برای خروجی پساب سامانه‌های نمک‌زدایی با ظرفیت بالا معمولا لوله‌هایی تعبیه می‌شود که بسیار فراتر از منطقه جزر و مدی در دریا پیش رفته و معمولا انتهای آن‌ها با دیفیوزرهایی تجهیز می‌گردد. این کار به منظور ایجاد اختلاط لازم برای جلوگیری از انباشته شدن مواد موجود در پساب در مجاورت محل تخلیه صورت می‌گیرد. طول, اندازه و ترکیب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۹/۳ ۸۷ خروجی پساب و دیفیوزرها برای سامانه‌های نمک‌زدایی با ظرفیت‌های بالا بر اساس مدل‌سازی‌های هیدرودینامیکی برای شرایط خاص محل تخلیه تعیین می‌شود [۳۷]. ۳-۱-۱-۲-۴- تخلیه از طربق خروجی موجود یک تصفیه‌خانه فاضلاب ویژگی کلیدی این روش تخلیه ترکیبی, شتاب بخشیدن به عمل اختلاط می‌باشد. به‌طوری‌که پساب با شوری بالا با پساب با شوری پایین حاصل از تصفیه‌خانه فاضلاب. مخلوط شده و سیس پساب رقیق‌تر به دریا تخلیه می‌شود. وجود تصفیه‌خانه فاضلاب در مجاورت سامانه‌های نمک‌زدایی. ظرفیت خروجی پساب آن. هزینه‌های استفاده مشترک از خروجی پساب تصفیه‌خانه و پتانسیل سمی بودن پساب ترکیبی که ممکن است ناشی از عدم تعامل یونی حاصل از دو پساب ترکیبی می‌تواند آثرات سمی بر روی تخم‌های خارپوست‌های دریایی داشته باشد. نمونه‌های دریایی داشته باشد که در هنگام بررسی مزیت‌ها و معایب استفاده از خروجی پساب تصفیه‌خانه‌های فاضلاب. خارپوستان می‌باشند که شامل نمونه‌هایی از ستاره‌های دریایی می‌شوند [۳۷]. ۳-۱-۱-۲-۴- تخلیه از خروجی پساب موجود در یک نیروگاه حرارتی (هم محل) ویژگی کلیدی تخلیه هم محل, اتصال مستقیم آب‌گیر سامانه‌های نمک‌زدایی و تجهیزات تخلیه پساب به خروجی پساب یک نیروگاه حرارتی در مجاورت ناحیه ساحلی است. این رویکرد باعث می‌شود که از آب خنک‌کننده نیروگاه هم به‌عنوان منبع آبی برای سامانه‌های نمک‌زدایی و هم به‌عنوان آب ترکیبی برای کاهش دادن شوری پساب سامانه‌های نمک‌زدایی که به دریا تخلیه می‌شود استفاده کرد. ترکیب پساب حاصل از سامانه نمک‌زدایی با آب خنک‌کننده خروجی به‌طوری که این غلظت در حد غلظت مجاز دفع پساب به دریا خواهد بود و نیاز به تاسیسات گران‌قیمت و پیچیده دیفیوزرها را کاهش می‌دهد. در این ترکیب هم محل, خروجی از نیروگاه» هم به‌عنوان آب‌گیر و هم به‌عنوان خروجی سامانه نمک‌زدایی عمل -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - از ساخت جداگانه آب گیر برای سامانه نمک‌زدایی و خروجی آن پرهیز شده بنابراین هزینه کل نمک‌زدایی - شوری پساب حاصل از نمک‌زداها به خاطر اختلاط و رقیق شدن با آب خروجی از نیروگاه کاهش می‌یاید. - دمای آب خروجی از نیروگاه به علت ترکیب با پساب حاصل از تاسیسات نمک‌زداها کاهش می‌یابد که این تا حدود زیادی از اثرات نامطلوب آلودگی حرارتی این پساب‌ها بر دریا می‌کاهد. - ترکیب پساب خروجی از سامانه نمک‌زدایی با آب خروجی از نیروگاه باعث پخش سریع‌تر و بهتر شوری و دمای آب ترکیبی می‌شود [۳۷]. ۲-۱-۲-۴- تخلیه پساب به فاضلاب بهداشتی تخلیه به سامانه جمع‌آوری فاضلاب مجاورء درصورتی که پساب مورد نظر قابلیت استفاده‌ی مجدد را نداشته باشد.ء یکی از روش‌های متداول در تخلیه پساب سامانه‌های نمک‌زدایی از آب‌های لب‌شور است. با این حال این روش دفع پساب فقط برای سامانه‌های نمک‌زدایی با ظرفیت بسیار پایین در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب با ظرفیت بالا به کار می‌رود؛ زیرا این پساب‌ها با 115 بالا بر روی عملکرد تصفبیه‌خانه تاثیر منفی می‌گذارند. ۳-۱-۲-۴ تخلیه به چاه‌های جذبی این روش دفع شامل تزریق پساب حاصل از نمک‌زدایی به درون یک چاه عمیق در زیر لایه آب‌های زیرزمینی است. در این روش چاه‌های عمیق برای دفع پساب شامل یک مجموعه چاه مشاهده‌ای می‌باشند که برای اطمینان از عدم نشت پساب‌ها به سفره‌های آبی مجاور حفر می‌شوند. چاه‌های عمیق جذبی برای پساب معمولا برای تمام ظرفیت‌های نمک‌زداهای آب لب‌شور استفاده می‌شود در حالیکه چاه‌های تخلیه ساحلی فقط برای سامانه‌های نمک‌زدایی آب دریا با ظرفیت متوسط استفاده می‌شود. استفاده از روش تزریق به اعماق زمین به موقعیت زیست‌محیطی منطقه. میزان ناخالصی پساب و امکانات موجود بستگی دارد. البته محلی که تزریق انجام می‌شود باید دارای ساختار مناسب زمین‌شناسی از لحاظ تخلخل و قابلیت پذیرش پساب و نیز ظرفیت مناسب تزریق تا مدت زمان مورد انتظار باشد. همچنین بین محل تزریق و سفره‌های زیرزمینی آب یک لایه ناتراوا وجود داشته باشد تا این پساب‌ها به‌سادگی به آب‌های زیرزمینی نفوذ نکرده و موجب این روش برای مناطقی که دارای فعالیت زمین‌لرزه بالا هستند و یا در کنار گسل‌های زمین‌شناسی که امکان دارد از لحاظ هیدرولیکی باعث ارتباط پساب با سفره آب زیرزمینی شود.ء مناسب نیست. همچنین باید توجه ویژه‌ای به شکاف‌های لایه‌های زیرزمینی شود. با افزایش حجم تزریق» سطح ایستایی آب در محل تزریق بیش‌تر می‌شود و ممکن است راهی برای رسیدن به سفره آب‌های زیرزمینی و سطح زمین پیدا کند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۹۳ ۸۹ عمق این چاه‌ها در عمل کم‌تر از ۲۵۰۰ متر است؛ البته باید عمق تزریق بیش از عمق سفره‌های زیرزمینی آب باشد و امکان نفوذ به آن لایه‌ها را نداشته باشند [۱*۵ و ۱۸ و ۱۰۹]. ۴-۱-۲-۴ حوضچه‌های تبخیر این روش براساس تبخیر طبیعی پساب تخلیه شده در حوضچه‌های خطی و یا دیگر انواع حوضچه‌ها توسط تابش خورشید است.در استفاده از حوضجه‌های تبخیر باید نکات و ملاحظات زیر را در نظر گرفت. در این روش نمک‌های باقی‌مانده در زمین دفن یا جمع‌آوری شده و بازیافت می‌گردند. به‌طور کلی برتری‌های این سامانه. استفاده از انرژی طبیعی خورشید و امکان تصفیه طبیعی پساب است. البته باید توجه داشت که این سامانه باید درآب و هوای مساعد به کار برده شود. محل‌هایی برای اجرای این سامانه مناسب است که دارای زمین کافی و ارزان باشد. نشت مواد زاید مایع از این حوضچه‌ها مهم‌ترین تهدید برای آب‌های زیرزمینی محسوب می‌شود. همچنین انتشار ترکیبات فرار از سطح این حوضچه‌ها به‌ویژه هنگام استفاده از افشاندن پساب به‌وسیله تبخیرکننده‌ها در اتمسفر برای کاهش سطح مورد نیازء می‌تواند باعث آلودگی هوای منطقه شود. برای جلوگیری از آلودگی‌های آب‌های زیرزمینی و سطحی توسط این حوضچه‌ها استفاده از پوشش غیرقابل نفوذ در کف و جداره مخزن و همچنین استفاده از سامانه کشف. جمع‌آوری و حذف شیرابه در زیر لایه و پوشش غیرقابل نفوذء ضروری است. دقت نظر در اندازه حوضچه‌ها امکان ذخیره‌سازی پساب ورودی و نوسانات شدید سطح پساب را در سال‌های پر باران فراهم می‌کند [۱۰۸ تا ۱۱۰]. ۵-۱-۲-۴ استفاده برای کشاورزی در شرایط کمبود آب. یکی از راهکارهای مفید دفع پساب سامانه‌های نمک‌زدایی آب لب‌شورء که کیفیت قابل قبولی (کم‌تر از ۱۰۶۰۰ میلی گرم بر لیتر) داشته باشند. استفاده از پساب برای مقاصد کشاورزی و کشت گیاهان با تحمل شوری زیاد است. در این روش احتمال ایجاد اثرات منفی بر خاک و آب‌های زیرزمینی وجود دارد و در صورت استفاده باید کاملا کنترل شده صورت گیرد. استفاده از این پساب‌ها در کشاورزی مزایای مختلفی به دنبال دارد. از جمله جایگزین مناسبی برای آب‌های با کیفیت خوب است که برای مقاصد کشاورزی استفاده می‌شوند؛ همجنین مواد غذایی موجود در پساب نیاز گیاهان به کود را کاهش خواهد داد؛ علاوه بر این. در بیش‌تر شهرهای بزرگ و صنعتی, پساب‌های شهری و صنعتی به‌عنوان یک منبع ارزان قیمت و مطمئن (امکان دسترسی دائم) شناخته شده‌اند. لیکن در استفاده از این پساب‌ها در کشاورزی باید به وجود برخی آلاینده‌ها (مخصوصا عناصر سنگین) و تبعات مخرب آن‌ها بر محیط زیست توجه کرد و تمهیدات و تدابیر مدیریتی مناسب اندیشید [۱۱۱]. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۰ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۱-۵-۱-۲-۴- آبیاری مستقیم این روش نیز یکی از روش‌های قابل استفاده در شرایط اضطرار است. در این روش از پساب سامانه نمک‌زدایی آب لب‌شور برای آبیاری محصولاتی استفاده می‌شود که نسبت به شوری تحمل بالایی دارند. این روش محدودیت‌های زیادی مانند عدم نیاز دائمی گیاهان به آبیاری. محدودیت گونه‌های گیاهی شورزی و احتمال اثرات منفی بر خاک و آب‌های زیرزمینی داشته و فقط برای نمک‌زداهای با ظرفیت پایین کاربرد دارد. استفاده از این روش به‌ویژه اگر پساب حاوی آرسنیک. نیترات و یا فلزات سنگین باشد. احتیاج به توجه ویژه دارد [۱۱۱]. ۲-۵-۱-۲-۴- آبیاری بارانی پساب سامانه‌های نمک‌زدایی آب لب‌شور را می‌توان برای آبیاری بارانی فضای سبز استفاده نمود. برای این کار کافیست پساب به محل مورد نظر پمپاژ شود و مورد استفاده قرار گیرد. بدین ترتیب آب جذب گیاهان شده و از امکان نفوذ مستقیم آن به لایه‌های زیرزمینی جلوگیری می‌شود و ناخالصی‌های موجود در پساب جذب لایه‌های سطحی خاک شده و راهی برای نفوذ به آب‌های زیرزمینی یا ورود به آب‌های سطحی و آزاد پیدا نمی‌کنند. مخاطرات زیست‌محیطی برای میزان ناخالصی و آلودگی آب مورد استفاده برای آبیاری بارانی کم‌تر از محدودیت‌های زیست‌محیطی اعمال شده برای ورود آن به آب‌های سطحی و آزاد است. استفاده از این روش به شرایط زیست‌محیطی منطقه و امکانات موجود بستگی دارد |۱۰۷]. ۶-۱-۲-۴- دفن در زمین یکی از متداول‌ترین روش‌ها برای دفع دوغاب‌ها و پسماندهاء دفن در زمین است. انتخاب محل دفن نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. چگونگی و نحوه دفن به روش تصفیه تکمیلی پساب بستگی دارد. معمولا به مایعات رقیق اجازه دفن داده نمی‌شود. در اکثر موارد به دوغابی اجازه دفن داده می‌شود که حداقل ۵۰ درصد وزنی آن را جامدات تشکیل داده باشند. همجنین برای دفن معمولا باید مکان‌های خاص دفن طراحی شوند که هزینه‌های دفن را افزایش می‌دهد. دفن باید در محلی انجام گیرد که احتمال انتشار ناخالصی‌ها تحت تاثیر باران و آب‌های سطحی قرار نگیرد و به آب‌های زیرزمینی نفوذ نکند. از دفن برای پساب‌های غلیظ نهایی سامانه‌های نمک‌زدایی حرارتی و غشایی استفاده می‌شود که معمولا گزینه قابل رقابت در مقابل کریستال‌سازی است. البته اکثر اوقات پسماند نهایی کریستال‌سازی نیز از روش دفن در زمین دفع می‌شود [۱۰۵ و ۱۰۸]. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۳ ۹ ۱-۲-۳-۴ روش‌های شیمیایی ۱-۱-۲-۲-۴- لخته‌سازی و فیلتراسبون بازیافت پساب‌های با غلظت بالای سامانه‌های نمک‌زدایی از لحاظ اقتصادی به صرفه نیست ولی دفع مستقیم آن‌ها به محیط زیست نیز مشکل‌ساز است. یکی از روش‌های متداول کاهش این ناخالصی‌هاء استفاده از منعقدکننده‌ها و عملیات انعقادسازی به کمک تزریق منعقدکننده‌های مختلف به پساب انجام می‌شود. متداول‌ترین منعقدکننده‌ها برای پساب سامانه‌های نمک‌زدایی می‌تواند آلوم‌ها یا ترکیبات آهن‌دار باشد. البته وجود ضدرسوب‌ها در جریان پساب. ممکن است کارایی منعقدکننده را نیز تحت تاثیر قرار دهد. کارایی و بازدهی انعقاد بستگی به نوع و غلظت ناخالصی‌ها و منعقدکننده دارد. برای عملیات فیلتراسیون می‌توان از فیلتر شنی یا میکروفیلترها استفاده کرد. حتی می‌توان از فرایند اولترافیلتراسیون استفاده کرد و پسابی به مراتب کم‌تر و غلیظ‌تر از پساب سامانه‌های نمک‌زدایی تولید نمود. در این صورت پساب باقی‌مانده معمولا به واحد کریستال‌سازی ارسال می‌شود یا به فاضلاب شهری ریخته می‌شود. آب تولیدی نیز می‌تواند به آب‌های سطحی دفع یا برای مقاصد مختلف مورد استفاده قرار گیرد [۱۰۵ و ۱۰۸]. ۳-۱-۳۲-۲-۴- اکسیداسیون و رسوب‌دهی ساده‌ترین روش حذف و جداسازی ذرات محلول و یون‌ها رسوب‌دهی است. اما معمولا در پساب سامانه‌های نمک‌زدایی ضدرسوب وجود دارد که امکان کشش رسوب را کاهش می‌دهد. برای غلبه بر اثر این مواد می‌توان از روش‌های اکسیداسیون نظیر ازناسیون استفاده کرد. ازناسیون یک روش متداول در تصفیه آب و گندزدایی است و روشی در دسترس و صنعتی محسوب می‌شود. به کمک ازناسیون علاوه بر حذف اثر ضدرسوب‌هاء ساختار موادی که برای جلوگیری از رشد میکروارگانیسم‌ها اضافه شده‌اند نیز شکسته می‌شود تا از مشکلات زیست‌محیطی انتشار این ترکیبات در آب‌های آزاد نیز جلوگیری شود [۱۱۲]. با توجه به این که پساب سامانه‌های نمک‌زدایی در بسیاری از موارد شامل یون کلر است. پتانسیل تولید هیپوکلریت را نیز دارد؛ لذا می‌توان به جای تزریق سایر اکسیدکننده‌ها مانند ازن از الکترو کلریناسیون نیز استفاده کرد [۱۱۳]. پس از این که پساب تحت ازناسیون قرار گرفت و اثر ضدرسوب‌ها و ضدزیست‌ها از بین رفت. جریان تحت عملیات رسوب‌دهی قرار می‌گیرد. در این مرحله به کمک افزودن عوامل رسوب‌گذاری مانند آهک و تغییرات 1]ط, ناخالصی‌ها و مواد محلول سختی‌زا را می‌توان از آب جدا نمود. در مرحله نهایی نیز به کمک میکروفیلتراسیون و یا اولترافیلتراسیون, جریان نهایی از رسوب‌ها زدوده می‌شود و برای کاربردهای دیگر می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد [۱۱۲]. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۲۳ ۳ مرزراهنمای اننخاب و بهکا رگیری سامانه‌های نمک زدابی به‌منظور نا ین آب ن ب ر نک و رتیری ی ردابی ر امین سر ۳-۱-۲-۲-۴- فنتون درصورتی که میزان فلزات سنگین در پساب دفعی سامانه نمک‌زدایی قابل توجه باشد. می‌توان از فرایشد فنشون استفاده نمود. در این فرایند یون‌های فلزات سنگین ابتدا جذب می‌شود و سپس به کمک تغییرات []0 یا استفاده از لخته‌سازها قابل رسوب و جداسازی است. فرایند فنتون از فرایندهای اکسیداسیون پیشرفته محسوب می‌شود و زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که آلاینده‌های موجود در پساب به کمک روش‌های معمولی تصفیه قادر به حذف نباشند. البته با توجه به ظهور برخی فناوری‌های جدید و این که هزینه هیدروژن پراکسید نسبت به ازن کم‌تر است. این فرایند در شرایط مشابه از نظر فنی و اقتصادی با فرایندهای مختلف پیشرفته اکسیداسیون قابل رقابت است [۱۱۳ و ۱۱۴]. ۲-۲-۲-۴ نمک‌زدابی مجدد ۱-۲-۲-۲-۴- تالاب‌های تصفیه سامانه‌های طبیعی تصفیه (۸1۳755)! از جمله تالاب‌ها و نی‌زارها می‌تواند یک انتخاب مناسب برای تصفیه پساب سامانه‌های نمک‌زدایی باشد. نی‌زارها زمین‌هایی مرطوب در بخشی از سال یا کل سال هستند. این سامانه‌ها که به‌طور طبیعی قابلیت تصفیه فیزیکی, شیمیایی و بیولوژیکی پساب‌ها را دارند. ممکن است به‌طور طبیعی وجود داشته باشند یا مصنوعی ایجاد شوند. عمر این نوع سامانه‌ها کم‌تر از ۳۰ سال است و به‌عنوان یک راهکار برای تصفیه پساب‌ها اعم از پساب سامانه‌های نمک‌زدایی شناخته شده است. البته پساب‌های مختلفی برای تخلیه به این نوع مکان‌ها انتقال داده می‌شود. از مزایای استفاده از سامانه‌های طبیعی تصفیه برای تصفیه پساب می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد [۱۰۸]: - تصفیه انواع پساب‌های سامانه‌های نمک‌زدایی به‌دلیل فعالیت زیستی بالاتر نسبت به سایر اکوسیستم‌ها - توان تبدیل بسیاری از آلاینده‌های مرسوم و فاضلاب متعارف به محصولات بی‌ضرر یا مواد مغذی حیاتی مورد نیاز برای فعالیت‌های زیستی - استفاده از انرژی‌های طبیعی محیطی مانند نورخورشید. باد»ء خاک.گیاهان وحیوانات در تصفیه - عدم نیاز به مواد شیمیایی - به حداقل رسیدن مقدار آنرژی مورد نیاز حاصل از سوخت‌های فسیلی - کم‌هزینه بودن سامانه‌های طبیعی تصفیه - حذف ۲۰ تا ۱۰۰ درصد فلزات (سرب. آلومینیم» کادمیوم و روی) بسته به نوع فلز و نوع نی‌زار - عملکردی مشابه باسفره‌های آب‌گیری و کمک به تغذیه آب‌های زیرزمینی 1-۳۵۳۵ [| 1۳۵21161 551615 )۱۷155( -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۹/۳ ۹1۳ - نگه داشتن خاک. جذب آنرژی موج و کاهش سرعت جریان‌ها یا رودخانه‌ها و محافظت از خطوط ساحلی در برابر موج‌های ناشی از تندبادهای دریایی و جریان‌های استوایی - وابستگی گونه‌های متنوعی از گیاهان. حشرات. دوزیستان. خزندگان, پرندگان ماهیان و پستانداران برای به‌دست آوردن غذاء زیست‌گاه یا پناه‌گاه موقت به این تالاب‌ها - نقش حیاتی در تنظیم حرکت آب در آب‌گیرها و چرخه جهانی آب با نگه داشتن آب بارش و آب سطحی و ازاد کردن تدریجی آن به منابع آب سطحی, زیرزمینی و جو - منبع محصولات تجاری متنوع شامل ماهی.» سخت‌پوست. چوب. برنج غیراهلی و پوست بسیاری از پستانداران و خزندگان - استفاده‌های پزشکی از گیاهان و خاک‌ها - نقش مهم در چرخه‌های جهانی کربن نیتروژن و گوگرد مانند ذخیره کربن به‌وسیله خاک و خاک آلی - حذف کامل 13010 ۲-۲-۲-۲-۴- سامانه‌های نمک‌زدایی خورشیدی یکی از منابع پایان‌ناپذیر و سالم انرژی,» انرژی خورشیدی است. در ساده‌ترین سامانه‌های نمک‌زدایی که با انرژی جمع‌آوری می‌گردد. از سامانه‌های نمک‌زدایی خورشیدی علاوه بر نمک‌زدایی آب خام. برای استحصال آب از پساب سامانه‌های نمک‌زدایی متداول نیز استفاده می‌شود. مهم‌ترین دغدغه استفاده از این سامانه‌ها سرعت کم تولید آب است. البته پایین بودن استفاده از این سامانه‌ها همجون حوضچه‌های تبخیری وابستگی زیادی به شرایط جوی دارد |۱۱۵ و 1۶ یکی دیگر از روش‌های مورد استفاده که تا حدی مشابه تالاب‌های تصفیه است. استحصال بخار آب تا ۷۰ درجه سانتی‌گراد و استفاده از آن در سامانه‌های نمک‌زدایی خاص مورد استفاده برای تصفیه پساب‌های با شوری بسیار بالا است. ۳-۲-۲-۲-۴- فرایند اسمز معکوس با بازدهی بالا (۱)11۳10 ۱- ۳۵۳ ۳۲۵۵۶ 1۵۷۵۲۹۵ 05055 )۲1۳۹0( -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب دارد اما همواره از اسمز معکوس در ام بالا استفاده می‌شود. کار کرد در ام های بالا این مزیت را دارد که احتمال رسوب سیلیکا بر سطح غشا را به حداقل ممکن می‌رساند. برای از بین بردن سختی آب از روش متداول سختی‌گیری آهک سودا و تبادل یونی کاتیونی اسید ضعیف استفاده می‌شود. فناوری (1]:10] نسل جدیدی از سامانه‌های اسمز معکوس محسوب می‌شود که هزینه‌های مربوط به غشا و گرفتگی را تا حد بسیار بالایی کاهش می‌دهد ولی هزینه عملیاتی و مواد مصرفی شیمیایی بالاتری دارد [۱*۵ و ۱۰۸]. ۴-۲-۲-۴ فرایند اسمزمعکوس هیبریدی (8۳۸/40)" فرایند )5۳۸/۹14 همان فرایند اسمز معکوس است با این تفاوت که پساب خروجی از اسمز معکوس مجددا به جریان ورودی به آن اضافه می‌شود تا غلظت بالایی از ناخالصی‌ها را فراهم نماید. در این روش افزودن ترکیباتی همچون انیدروس کلسیم دی‌سولفات به‌منظور تولید دانه‌های کریستال و جذب ترکیبات مستعد گرفتگی, ضروری است. در سامانه چرخشی پساب خروجی از اسمز معکوس, جداساز سیکلونی هم تعبیه شده تا دانه‌های تشکیل شده بزرگ را از سامانه جدا نماید. این فناوری اولین بار در سال ۲۰۶۶ در مقیاس نیمه‌صنعتی به کار گرفته شده است ولی هنوز برای استفاده در مقیاس بزرگ صنعتی دغدغه‌هایی دارد |۹۵ ]. ۵-۳۲-۲-۲-۴- بسترهای تبادل بونی تبادل یون» یک واکنش برگشت‌پذیر است که در آنیون‌های یک محلول با یون‌های دارای بارالکتریکی مشابه موجود روی رزین تعویض می‌شوند. مهم‌ترین ترکیباتی که در پساب سامانه‌های نمک‌زدایی موجود است. همین یون‌های با حلالیت بالا در آب هستند. وقتی‌ که رزین یون‌های قابل تبادل خود را از دست داد. نیاز به احیا دارد. یون‌های دو و سه ظرفیتی بیش از یون یک ظرفیتی توسط رزین جذب می‌شوند. ضریب گزینش یون‌های با ظرفیت یکسان نیز با وزن مولکولی و معکوس اندازه یون متناسب است. شده است [۱۱۳]. ۶-۲-۲-۲-۴- الکترودیالیز یکی از راه‌های نمک‌زدایی مجدد پساب‌ها الکترودیالیز است. مبنای تصفیه فرایند در الکترودیالیز جداسازی بر حسب بار یونی ترکیبات محلول در آب است. |- 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۹/۳ ۹۵ فرایند الکترودیالیز می‌تواند جریان آب شوری را که میزان ذرات جامد آن تا ۳۰ هزار میلی‌گرم بر لیتر باشد. تصفیه نماید. همجنین از الکترودیالیز می‌توان برای حذف باقی‌مانده ناخالصی عبوری از نانوفیلتراسیون استفاده نمود. ترکیباتی مثل نیترات و فلوراید که می‌توانند از نانوفیلترها عبور کنند. توان عبور از الکترودیالیز را ندارند [۱۱۳ و ۱۱۷]. ۳-۲-۳-۴- روش‌های بدون پساب (71. 0)" روش‌های بدون پساب روش‌هایی را شامل می‌شوند که در آن آب ورودی کامل تصفیه شده و پسماند نهایی خشک است و به روش‌های مختلف می‌توان آن را دفع نمود یا مورد بازیافت قرار داد. روش بدون پساب تصفیه پساب سامانه‌های نمک‌زدایی می‌تواند فرایندی غشایی یا حرارتی یا ترکیبی از این دو باشد. البته باید اشاره کرد که برخی از این روش‌ها هزینه زیادی دارند و تنها زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند که روش عملی دیگری برای تولید آب نباشد و یا ارزش پسماند نهایی از لحاظ اقتصادی فرایند را توجیه کند [۳۷]. یک روش مناسب برای بازیاشت آب از پساب سامانه‌های نمک‌زدایی, استفاده از تبخیرکننده‌ها است. متداول‌ترین تبخیرکننده که برای پساب استفاده می‌شود تبخیرکننده ترکیبی لوله عمودی با سامانه تراکم بخار است که معمولا یک واحد کریستال‌سازی نیز به همراه دارد. این روش در نهایت پسابی نخواهد داشت و تنها پسماندی از نمک‌ها بر جا می‌ماند. برای دستیابی به روش‌های نمک‌زدایی بدون پساب در تصفیه پساب. باید روش نمک‌زدایی مورد استفاده حداکثر بازدهی ممکن را داشته باشد تا حجم پساب تولیدی حداقل ممکن شود. روش‌های ترکیبی برای بازدهی بالاتر و صرفه‌های اقتصادی ترجیح داده می‌شوند [۱۱۸]. ۱-۳-۲-۲-۴- تغلیظ کننده‌ها ۲ تغلیظ کننده‌ها در واقع نوعی از تبخیرکننده‌های حرارتی تک یا چند مرحله‌ای هستند. تغلیظ کننده‌ها با هدف تولید و بازیافت آب مورد استفاده قرار می‌گیرند و درحدود ۹۰ تا ۹۸ درصد آب خام ورودی, تولید آب خالص دارند. بدین ترتیب موارد از پسماند تولیدی می‌توان برای بازیافت و استخراج ترکیبات مختلف استفاده نمود [۳۷]. ۱- 700-1000 1150۵۲۵6 )717( 2- 8۲16 0۳۵1۲۵۲ 200 1۵00۷۵۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۲-۳-۲-۲-۴- سامانه تغلیظ و بازیافت پساب (۱)۲5 سامانه 13-165 بر پایه رطوبت‌زنی و رطوبت‌زدایی کار می‌کند. منبع تامین حرارت در این فرایند می‌تواند خورشید باشد. تنها انرژی مصرفی این سامانه انرژی الکتریکی مورد نیاز برای جریان هوا بر سر حوضچه است. این طرح در مقیاس نیمه‌صنعتی استفاده شده و نتایج نویدبخش بوده است؛ اما هنوز برای صنعتی شدن نیاز به کار و طراحی‌های بیش‌تری دارد. از این طرح برای هر میزان غلظتی از ناخالصی پساب سامانه‌های نمک‌زدایی می‌توان استفاده نمود و حساسیت به ۳11 ندارد. این فرایند یک سامانه مصنوعی تبخیر است که به آب و هوای منطقه وابسته نیست. با این حال سرعت تولید آب پایینی دارد و هزینه اولیه تاسیسات آن نیز بالاست و فضای زیادی اشغال می‌کند [۱۱۹]. ۳-۳-۲-۲-۴- کریستال‌سازها کریستال‌سازها برای استخراج نمک‌های با حلالیت بالا از آب مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این روش پساب سامانه نمک‌زدایی در ستون‌های عمودی جریان می‌یابد و آب آن به‌صورت بخار جدا می‌شود. کیفیت آب تولیدی از این روش بسیار بالاست. معمولا باقی‌مانده نهایی در کریستال‌سازهاء فیلم نمکی است که تنها ۱۵ درصد آب دارد. این روش بیش‌تر برای زمانی که محدودیت شدید در دفع پساب یا آب خام موجود وجود دارد یا زمانی که پساب حاوی مواد با ارزش افزوده بالا هستند به کار می‌رود. این روش از روش‌های پرهزینه محسوب می‌شود؛ به‌ویژه هزینه مصرف آنرژی در آن چند برابر هزینه سرمایه‌گذاری اولیه و تجهیزات مورد نیاز است [۳۷]. ۴-۳-۲-۲-۴- فرایند 5۸1-۳1062 فرایند 5۸1-۳102 متشکل از چند فرایند متوالی تبخیر و تقطیر فیزیکی و شیمیایی است که برای پساب‌های سامانه‌های نمک‌زدایی و دوغاب‌های مختلف می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد و توسط موسسه 000-۳۳۵000۹90۲۹5) ایالات متحده طراحی شده است. در یک طرح ساده از این سامانه حرارتی - مکانیکی, در نهایت هم آب خالص تولید می‌شود و هم ناخالصی‌های موجود در پساب که غالبا نمک‌های معدنی ارزشمند هستند به‌صورت دوغاب غلیظ به دست می‌آیند. طراحی می‌تواند به‌نحوی باشد که محصول تولیدی به شکل بلور باشد. هرچند گاهی این فرایند جزء روش‌های 21 نام برده می‌شود ولی در واقع با توجه به تعریف‌ها می‌توان آن را جزء روش‌های نمک‌زدایی بدون پسماند برشمره [۹۵]. |- ۳۱۵۵ 00۵1۳۵1۵۲ 200 1۳۵00۷۵۲ 5516 )136145( -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۹۳ ۹1۷ ۵-۳-۲-۲-۴- روش‌های نمک‌زدایی بدون پسماند (۱)200 در روش 7107 دفع پساب سامانه‌های نمک‌زدایی شبیه روش 711 است با این تفاوت که در 7110 هدف نهایی از نمک‌زدایی, جداسازی نمک از آب و تولید محصولات باارزش اقتصادی است. مطرح‌ترین روش 271 ترکیب فرایند اسمز معکوس با الکترودیالیز است؛ بدین ترتیب که پساب فرایند اسمزمعکوس وارد واحد الکترودیالیز می‌شود تا یون‌های تک‌ظرفیتی آن همچون سدیم کلراید و پتاسیم برماید از آن جدا شوند. ناخالصی آب تولیدی الکترودیالیز مشابه جریان ورودی به اسمز معکوس است و می‌تواند به آن برگشت داده شود. ممکن است بخشی از تولید فرایند الکترودیالیز برای استخراج ترکیباتی مانند منیزیم ارسال شود. پساب فرایند الکترودیالیز نیز که غنی از یون‌های تک ظرفیتی به‌ویژه سدیم کلراید با خلوص بالاست می‌تواند برای استحصال نمک به واحد خشک‌کن و یا کریستال‌سازی ارسال شود. 0 نسبت به 710 برای تولید آب از آب دریا هزینه سرمایه‌گذاری و عملیاتی کم‌تری دارد و از لحاظ اقتصادی به‌صرفه‌تر است. همجنین می‌توان بدون دغدغه‌های زیست‌محیطی در کنار دریا سامانه‌های نمک‌زدایی را راه‌اندازی نمود. ژاپن از حدود سال ۱۹۶۰ از این روش برای تولید آب و محصولات جانبی استفاده می‌کند [۱۲۰]. ۶-۳-۲-۲-۴- فرایند ارتعاش برشی پیشرفته (۲)۷۹۳ سمت غشا به‌شدت افزایش یافته و حجم پساب دفعی به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد. پساب این فرایند را می‌توان به واحد کریستال‌سازی فرستاد یا از روش دفن در زمین برای دفع پساب نهایی استفاده کرد. فراهم می‌شود. البته پولاریزاسیون غلظتی " علاوه بر این که باعث کاهش شار عبوری در طی فیلتراسیون می‌شود. یک در این روش به کمک ایجاد ارتعاشات در نزدیکی غشاء از تجمع جرم و یون‌های مختلف بر سطح آن جلوگیری شده و ناخالصی‌هایی که به همراه آب به نزدیکی سطح غشا رسیده‌اند دوباره به محلول برگشت داده می‌شوند. در واقع امواج موجب جلوگیری از پدیده قطبش غلظتی و امکان افزایش غلظت در نزدیک غشا می‌شوند. پدیده ممانعت از بروز قطبش غلظتی, تراوایی بالای غشا را به همراه دارد و در مقایسه با روش‌های متداول فیلتراسیون متقاطعء قابلیت فیلتراسیون سه هم‌اکنون از فناوری ۷515۳ در مقیاس صنعتی در استرالیا استفاده می‌شود ولی هنوز برخلاف آنچه که تصور می‌شد. کاربرد در مقیاس‌های بزرگ عمومیت نیافته است [۱۰۸]. ((2101) 1305211۳2110۳ 58۵( 20۳۵ -۱ (۷5: ۳) و زدد۳۳۵۵۵ 2000 7م واگ ۱۷۳۳09 -2 0۵۱1۵11۳۵110۱ -3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۷-۳-۲-۲-۴- فرایند تبخیر نقطه شبنم توضیحات این فرایند در بند ۲-۶-۳ تحت عنوان «روش‌های نوین نمک‌زدایی» آمده است. این روش از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است و انرژی عملیاتی کم‌تری نسبت به تبخیرکننده‌ها نیاز دارد ولی هنوز هم برای استفاده در مقیاس‌های صنعتی بزرگ دغدغه‌هایی وجود دارد ۹۸ و 1۸ ۸-۳-۲-۲-۴- کریستال‌سازی با انجماد زمانی که آب به همراه ناخالصی باشد و در دمای پایین قرار گیرد. یخ‌های ابتدایی تشکیل شده آب خالص هستند که به سطح آب می‌آیند و آب باقی‌مانده حاوی غلظت بیش‌تری از ناخالصی می‌شود. بدین ترتیب می‌توان آب خالص 9 غذایی استفاده می‌شود. استفاده از این روش در صنایع بزرگ برای تصفیه پساب سامانه‌های نمک‌زدایی عملی نیست ولی در مقیاس‌های کوچک‌تر در مناطق سردسیر کاربرد دارد |۱۲۱]. ۹-۳-۲-۲-۴- مبدل حرارتی با بستر سیال‌سان (۱)۴8117 مبدل حرارتی با بستر سیال‌سان توسط نعأناً ۷۷2۵10۳۷۵ طراحی شده است. در این روش تبخیر به کمک مبدل حرارتی انجام می‌گیرد و طراحی مبدل به‌نحوی است که رسوب نمک روی آن ایحجاد نشده و سطح مبدل پاک می‌ماند. بدین ترتیب کارایی مبدل برای تبخیر آب‌های با ناخالصی بالا مهیا می‌شود. می‌توان این نوع مبدل‌ها را در تبخیرکننده‌های با زگشتی تلفیق کرد و تبخیرکننده‌ای با بازدهی بالا برای پساب‌های سامانه‌های نمک‌زدایی تهیه نمود [۱۱۸]. ۳-۲-۲-۴ روش‌های نوین ۱-۴-۲-۲-۴- اسمز مستقیم با پیش‌رونده توضیحات این فرایند در بخش روش‌های نوین نمک‌زدایی (بند ۱-۲-۶-۳) آمده است. این فرایند هنوز به لحاظ اقتصادی کاربرد صنعتی برای تصفیه پساب سامانه‌های نمک‌زدایی پیدا نکرده است. ۲-۴-۲-۲-۴- انعقادسازی الکتریکی در این روش از میدان الکتریکی برای به هم پیوستن یون‌ها استفاده می‌شود. نظر به این که یک میدان الکتریکی ضعیف توانایی به هم پیوستن یون‌ها را دارد. نسبت به انعقادسازی شیمیایی, هم سرعت بالاتری دارد و هم هزینه کم‌تری نیاز دارد. از این روش برای پیش تصفیه سامانه‌های غشایی همجون اسمز معکوس استفاده شده است ولی برای تصفیه پساب سامانه‌های ۱-۳۱۵17۵۵0 360 ۲1021 ۳۳۱۵۵۵۲ )۳]120( -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - مدیریت پساب ۹/۳ ۹۹ نمک‌زدایی تنها در حد مطالعات کار شده است. پیش‌بینی می‌شود به کمک این روش, سرعت تصفیه و جداسازی یون‌ها از پساب سامانه‌های نمک‌زدایی هزینه عملیاتی کمی داشته باشد و با فناوری‌های موجود قابل رقابت شود [۱۱۲]. ۳-۴-۲-۲-۴- تقطیر غشایی! توضیحات این فرایند در بخش روش‌های نوین نمک‌زدایی (بند ۴-۲-۶-۳) آمده است. این فرایند هنوز به لحاظ اقتصادی, کاربرد صنعتی برای تصفیه پساب سامانه‌های نمک‌زدایی پیدا نکرده است. ۴-۴-۲-۲-۴- بون‌زدابی خازنی در روش یون‌زدایی خازنی جریان پساب از یک لایه جاذب کربنی عبور می‌کند و تحت ولتاژ ضعیفی قرار می‌گیرد. لایه‌های جاذب کربنی معمولا از نوع اثروژل بوده و زمانی که میدان الکتریکی برقرار باشد. قادر به جدب یون‌های مختلف هستند. وقتی میدان الکتریکی برقرار باشد. نیروی الکترواستاتیکی وارد شده بر ذرات. آن‌ها را به سمت جاذب می‌راند. زمانی که ظرفیت جاذب اشباع شد. با قطع جریان» یون‌ها نیز آزاد شده و وارد فاز آب می‌شوند. بدین ترتیب از پساب سامانه نمک‌زدایی یک جریان آب خالص تولید می‌شود و هرچند وقت یک‌بار ناخالصی‌ها در یک جریان غلیظ آب تولید آب از پساب‌های سامانه‌های نمک‌زدایی باشد که غلظت ناخالصی بالایی ندارند [۱۱۸]. ۳-۴- جمع‌بندی - در مجموع می‌توان رویکرد جهانی را در بازچرخانی آب و استفاده از پساب به عنوان منبعی از آب خام دانست که با توجه به کاهش منابع آب و افت کیفیت آن‌ها رو به رشد است. بنابر این رویکرد کلی مدیریت پساب به سمت بازیافت است. بر این اساس باید مشابه روش انتخاب فناوری نمک‌زدایی مناسب. توانمندی‌ها و ضعف‌های روش‌های مختلف تصفیه پساب با هم مقایسه شده و از بین چند روش منتخب با در نظر گرفتن - علاوه بر این با توجه به اینکه حفظ محیط زیست به منابع آب ختم نمی‌شود و خاک و هوا را نیز در بر روش‌های سازگار با محیط زیست است؛ اعم از روش‌هایی که آنرژی کم‌تری مصرف می‌کنند یا بر پایه روش‌های طبیعی عمل می‌نمایند. ((۱11) 11511113110 ۱1۵۷۳۵۵ -| [غع۸۵۳۲۵ -2 -------- صفحهٔ بعد -------- 1.۰ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - روش‌های متداول دفع پساب بدون تصفیه ثانویه را می‌توان در دو روش زیر خلاصه کرد [۳۷]: تخلیه به فاضلاب بهداشتی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ کنترل کیفیت آب شرب تولیدی با سامانه‌های نمک‌ز دایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- کنترل کیفیت آب شرب نولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ‏ ۹۶/۱۱/۲۳ ۳ ۱-۵- کلیات اگرچه خصوصیات ظاهری آب نظیر مزه, بوه کدورت و کل جامدات محلول (125]) به‌طور مستقیم با سلامتی انسان رابطه ندارد. اما بر گوارایی و در نتیجه مقبولیت آب برای مصرف‌کننده و به‌طور غیرمستقیم بر سلامت فرد موثر است. ترکیبات موجود در آب می‌توانند منبع و مکمل رژیم غذایی (ریزمغذی‌ها و درشت‌مغذی‌ها) باشند یا به‌عنوان آلاینده‌های نامطلوب نقش ایفا کنند. گروه‌هایی چون نوجوانان» زنان باردارء سالمندان و کسانی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است. نسبت به ترکیبات غذایی ضروری و خطرناک در مقایسه با سایر افراد حساسیت بیش‌تری دارند. فرایندهای نمک‌زدایی به‌طور معمول مقدار همه یون‌ها را کاهش می‌دهند لذا افرادی که به‌طور مداوم از آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی استفاده می‌کنند در مقایسه با افرادی که از سایر منابع آب بهره می‌گیرند. مقدار کم‌تری از مواد مغذی را دریافت می‌کنند. به همین دلیل. مصرف دائمی آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی در صورت نداشتن تغذیه کافی. کمبودهایی را به همراه خواهد آورد. به‌منظور جبران کمبود برخی از یون‌های ضروری» کنترل خوردگی. سختی, 01 و افزایش مقبولیت و کاهش پتانسیل خوردگی آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی, از روش افزودن مواد شیمیایی یا اختلاط با حجم کمی از آب خام با مقادیر بالای مواد معدنی استفاده می‌شود. این فرآوری بر روی آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور هر چه نزدیک‌تر شدن مشخصات آب تولیدی به مشخصات استانداردهای آب شرب و جلوگیری از خوردگی و حفاظت از شبکه توزیع آب صورت می‌گیرد. افزودن مواد شیمیایی و اختلاط آب برای تنظیم این پارامترهاء با نوع و طول عمر شبکه توزیع رابطه در بعضی موارد افزودن مواد شیمیایی مناسب هر دو هدف حفاظت از شبکه توزیع و حفظ بهداشت و سلامت عمومی را تامین می‌کند. به‌عنوان مثال, افزودن نمک‌های کلسیم و منیزیمهم مواد معدنی مورد نیاز در آب تولیدی را تامین می‌کند. هم ]0 آب را تثبیت کرده و از شبکه توزیع در برابر خوردگی محافظت می‌نماید. معمولاء میزان نهایی استفاده از هر ماده شیمیایی چندمنظوره با محاسبه حداقل میزان مورد نیاز برای دست‌یابی به تمامی اهداف تعیین می‌گردد. اگر استفاده از ماده شیمیایی یکسان برای تامین هر دو هدف مقرون به صرفه نباشد. ترکیبی از مواد شیمیایی که هزینه کم‌تری داشته باشد مورد استفاده قرار خواهد گرفت. به‌طور مثال, افزودن هیپوکلریت کلسیم برای گندزدایی, باعث از بین رفتن پاتوژن‌ها شده و هدف بهداشت عمومی را تامین می‌کند و همچنین سبب افزودن مقداری کلسیم به عنوان ماده معدنی به آب تولیدی می‌شود. بنابراین افزودن هیپوکلریت کلسیم علاوه بر تامین سلامت عمومی به نحوی بازدارنده خوردگی محسوب شده و موجب حفاظت شبکه توزیع از خوردگی خواهد شد. هنگام استفاده از اختلاط آب خام برای اصلاح کیفیت آب تولیدی, باید توجه داشت که بالا بردن بخشی از یون‌های ضروری موجب خارج شدن سایر مشخصات فیزیکی و شیمیایی از محدوده مجاز نگردد. به همین دلیل, در اغلب موارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰.۴ ۳ مزراهنمای انتخاب و ب هکارگیری سامانه‌های نمک‌زدابی به‌منظور نامین آب شرب برای آب دریا تنها ۱ تا ۳ درصد امکان اختلاط وجود دارد. استفاده از آب‌های ساحلی به‌عنوان آب اختلاط. امکان افزایش آلودگی با هیدروکرین‌های نفتی و به تبع آن پایین آمدن کیفیت فیزیکی و گاه شیمیایی را موجب می‌شود. استانداردهای آب آشامیدنی در جدول‌های (پ.۱-۲) تا (پ.۶-۲) پیوست شماره ۲ آمده است. ۲-۵- تنظیم کیفیت آب خروجی حذف کدورت پس از تولید آب. تنها در فرآیند 1:11 مورد نیاز است و سایر فرایندهای نمک‌زدایی آبی کاملا شفاف معلق به‌عنوان یک فرایند تصفیه‌ی تکمیلی مدنظر قرار می‌گیرد. ۲-۲-۵- گندزدابی آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی باید بلافاصله مورد گندزدایی قرار گیرد. این گندزدایی در فرایندهای حرارتی به‌دلیل بالا بودن دما در حین تولید کم‌تر مورد نیاز است. در فرآیند ۳:11 به دلیل حضور مواد مغذی و حذف کلر باقی‌مانده در طول فرایند. میزان باکتری‌ها در آب تولیدی بیش‌تر از آب ورودی خواهد بود. در صورت استفاده از آب اختلاط برای تنظیم کیفیت. زمان ماند بعد از کلرزنی باید حداقل به مدت ۳۰ دقیقه باشد. کلرزنی آب اختلاط روشی ایده‌آل برای کلرزنی آب تولیدی نهایی نیز هست. در برخی از سامانه‌هاء آب دریا برای تولید هیپوکلریت مورد استفاده در گندزدایی هیدرولیز می‌شود و سپس با میزان حدود ۱ درصد با آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی مخلوط می‌شود. این روش به‌دلیل تولید مقادیر زیادی برم و ار گانوهالوژن‌ها یا محصولات جانبی هالوژنه فرآیند گندزدایی حتی در مقادیر کم (۱ درصد) اختلاط می‌تواند از حد مجاز استانداردهای آب شرب برای برم (بیشینه (و۱0(01 ۰ ۱( فراتر رود. کلرزنی آب مقطر باید بلافاصله قبل از ورود آب به شبکه توزیع صورت گیرد. ۳-۲-۵- گاززدایی هوادهی به‌منظور افزایش 011 و حذف گازهای نامطلوب بدون افزودن مواد شیمیایی انجام می‌شود. آب تولیدی فرایند اسمز معکوس ممکن است حاوی گاز دی‌اکسید کربن و یا سولفید هیدروژن (۲125) باشد. آب تولیدی فرایند ۳:11 نیز حرارتی حذف گردد و لذا در آب تولیدی آن‌ها نمی‌تواند حضور داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کنترل کیفیت آب شرب نولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۵ گاززدایی به‌دلیل حضور غلظت‌های بالای :۲0 که معمولابا تولید اسید کربنیک سبب کاهش ]ام آب می‌شود ضروری است. حضور یون هیدروژن مازاد و کاهش 1 ام رابطه مستقیم با افزایش خوردگی آب دارد. گاززدایی با حذف اسید کربنیک مازاد در افزایش آآم نهایی آب کمک خواهد کرد. از آن جایی که کربنیک‌زدایی مقداری از اسید کربنیک‌هارا به بی‌کربنات قلیایی تبدیل می‌کند. استفاده ترکیبی از این فرآیند همراه با تنظیم ]0 مقرون به صرفه خواهد بود. چرا که این فرآیند به کنترل هزینه‌های مواد شیمیایی مورد استفاده برای افزایش ام کمک کرده و مقادیر آ1م, قلیائیت و ۲۲۳7 مطلوب را تولید می‌کند. تنظیم ام باید بلافاصله پس از هوادهی و قبل از ورود به شبکه توزیع انجام گیرد.خروج بیش از حد دی‌اکسیدکرین طی هوادهی همچنین می‌تواند 1 آب را به بیش از .0 رسانده و موجب رسوب‌گذاری در شبکه گردد؛ یا اینکه دی‌اکسید کرین موجود در هوا [ام آب را تغییر ندهد. آب هوادهی شده باید بلافاصله گندزدایی گردد تا از آلودگی باکتریایی جلوگیری شود. انواع روش‌های مختلف هوادهی عبارتند از: هوادهی پاششی,» هوادهی آبشاری» هوادهی با تزریق هوا و هوادهی فواره‌ای. متداول‌ترین روش برای حذف گازهای محلول استفاده از گاززدا است که قادر به حذف هر دو گاز ۲0و 5دآ] از آب است. برج‌های هوادهی فشرده و اخیرا استفاده از هوادهی با غشاء الیافی می‌تواند به‌عنوان روش‌هایی برای زدایش گاز ۲0 از آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی مورد استفاده قرارگیرد. میزان غلظت باقی‌مانده گاز نباید بیش‌تر از ۰/۱ میلی گرم بر لیتر باشد تا در ترکیب هوادهی و کلرزنی» سولفور کلوئیدی ایجاد نشود و کدورت آب را بالا نبرد. ۳-۲-۵- سختی‌دهی و تنظیم قلیائیت آب خالص تولیدی دارای غلظت‌های کمی از کلسیم. منیزیم و دیگر مواد معدنی است. این در حالی است که لایه کربنات کلسیم ته‌نشین شده بر روی دیواره به‌عنوان مانع فیزیکی و برای محافظت از خوردگی به کار برده می‌شود. همچنین سختی دهی باعث بهبود طعم آب و ارتقای کیفیت بهداشتی آن می‌شود. البته میزان سختی‌دهی باید به‌گونه‌ای کنترل شود که موجب رسوب‌گذاری نشود. لزوم سختی‌دهی آب تولیدی در فرایند ۳7101 به‌ندرت اتفاق می‌افتد. تثبیت کیفیت آب با افزودن کلسیم و بی‌کربنات حاصل می‌شود. یکی از راه‌های مقرون به صرفه برای سختی‌دهی مجدد. اختلاط آن با جریان کوچکی از آب پیش تصفیه شده و شور ورودی به فرایند نمک‌زدایی است. وقتی آلودگی باکتریایی آب شور به قدر کافی کم و سختی آن به قدر کافی زیاد است. اختلاط بهترین روش برای سختی‌دهی است. اختلاط باید بر اساس رعایت محدودیت غلظت برخی اجزا از قبیل سدیم و مواد آلی در آب نهایی طراحی شود. معمولا تثبیت بهینه کیفیت آب فقط با اختلاط امکان‌پذیر نیست و نیاز به تزریق مواد شیمیایی و تنظیم ]ام همچنان وجود دارد. کمبود کربنات قلیایی در آب تولیدی واحدهای نمک‌زدایی نیز سبب ناپایداری و تغییرات زیاد در ]آم آب تولیدی به سبب ظرفیت بافری پایین آن می‌شود. زمانی که غلظت‌های کافی از اسید کربنیک در واحدهای نمک‌زدایی به‌منظور تولید مقادیر مطلوب کربنات قلیایی و برای تنظیم ]0 در دسترس نیست. استفاده از مواد شیمیایی برای رسیدن به -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب قلیائیت مورد نظر ضروری است. در عین حال که افزودن هیدروکسید سبب افزایش ]ام و قلیائیت آب خواهد شد. کربنات و بی‌کربنات قلیایی برای تولید ]۳-)) در محدوده مطلوب مورد نیاز است. همچنین به تامین ظرفیت بافری که در حقیقت از تغییرات 011 در شبکه توزیع جلوگیری می‌کند کمک خواهد کرد. همچنین کمبود کلسیم و کربنات قلیایی از آن جایی که لایه محافظ کربنات کلسیم نمی‌تواند بر روی دیواره لوله‌ها تولیدی می‌شوند شامل سرب.» مس, کادمیوم و مانند آن هستند که سبب کاهش کیفیت آب تولیدی شده و همچنین با توجه به استانداردهای آب آشامیدنی, برای سلامت انسان‌ها مضر خواهند بود. روش‌های متعددی در فرآیند تصفیه‌ی تکمیلی برای افزودن سختی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این روش‌ها شامل افزودن آهک. تماس از طریق عبور دادن آب از فیلترهای آهکی (مانند کلسیت یا دولومیت) و یا اختلاط است. آهک آب‌دیده (هیدروکسید کلسیم) به‌منظور تامین کلسیم و قلیائیت و همچنین تنظیم 01 به آب خالص افزوده می‌شود. زمانی که آهک به آب خالص اضافه می‌شود باید میزان حلالیت کربنات کلسیم که به ]ام دما و قدرت یونی وابسته است در نظر گرفته شود. به‌طور کلی میزان حلالیت کربنات کلسیم در آب بسیار کم بوده و آهک به سادگی در آب حل نخواهد شد؛ در نتیجه ممکن است سبب بروز کدورت در آب گردد. وجود کدورت در مراحل تصفیه‌ی تکمیلی نامطلوب است. تعداد کمی راهکار برای افزایش حلالیت آهک آب‌دیده در آبی که دمای بالاتر از ۲۵ درجه سانتی‌گراد داردء موجود است. فیلترهای آهکی که به‌طور گسترده در اروپا و خاورمیانه به کار برده شده‌اند. اغلب باعث افزودن اسیدکربنیک شده و متعاقبا سبب تنظیم 11 قلیائیت و 2۲۳۳ به‌منظور تامین سختی مورد نیاز و ایجاد شرایط پایدار در آب تولیدی می‌شود. تکه سنگ‌های آهکی (مانند سنگ‌های کلسیت و دولومیت) به‌طور گسترده در این روش استفاده می‌شوند. تکه سنگ‌های کلسیت تنها سختی کلسیمی را فراهم می‌کنند. درحالی که دولومیت. کلسیم و منیزیم را به آب اضافه می‌کند. یکی دیگر از روش‌های تنظیم سختی, مخلوط کردن آب تولیدی با آب خوراک است. این کار به‌طور معمول برای آب‌های لب‌شور و واحدهای نمک‌زدایی حرارتی انجام می‌شود و در صورتی پذیرفته است که آب ورودی از لحاظ پارامترهای میکروبی در محدوده قابل قبولی باشد. در فرآیند اختلاط باید میزان موازنه مواد شیمیایی و ملاحظات میکروبی را مد نظر قرار داد تا از حدود استاندارد برای آب آشامیدنی تجاوز نکند زمانی که آب خوراک آب دریا است میزان اختلاط به ۱ درصد محدود شده تا طعم آب تولیدی بد نشود. افزودن یا بازیابی قلیائیت در آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی معمولا با استفاده از یکی از روش‌های تصفیه‌ی تکمیلی زیر انجام می‌شود: - افزودن سود سوزآور یا آهک به آب خالص حاوی اسید کربنیک - افزودن اسید کربنیک به همراه افزودن سود سوزآور یا آهک - افزودن کربنات سدیم یا سدیم بی‌کربنات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کنترل کیفیت آب شرب تولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۱.۷ در صورت افزودن کربنات سدیم یا سدیم بی‌کربنات برای افزایش قلیائیت کربناتی, باید میزان تزریق پایش شود تا غلظت نهایی سدیم بر اساس توصیه سازمان جهانی بهداشت (۷۷110) کم‌تر از ۲۰۰ میلی‌گرم بر لیتر نگه داشته شود. این امر به‌منظور جلوگیری از طعم بد و یا وجود سدیم کم‌تر از ۲۰ میلی‌گرم بر لیتر در آب شرب برای افرادی که در رژیم‌های غذایی با میزان سدیم محدود هستند؛ صورت می‌گیرد. عموما آب با کیفیت زیر پایداری مطلوبی دارد: - سختی کل حداقل ۴۰ میلی‌گرم بر لیتر بر حسب (۵)0) - قلیائیت کل حداقل ۴۰ میلی‌گرم بر لیتر بر حسب (۸)0) - 1اط نهایی در محدوده بین ۸ تا ‎٩ یکی از اهداف تصفیه‌ی تکمیلی این است که آب قبل از این که وارد شبکه مصرف شود. به پایداری مطلوبی برسد. آب پایدار آبی است که غیر خورنده بوده و در آن کربنات کلسیم رسوب نمی‌کند. سختی‌دهی آب باعث کاهش خاصیت خورندگی آب می‌شود. این مواد شیمیایی قبل از ارسال آب به شبکه توزیع و مصرف به آب تزریق و در آن حل می‌شوند. میزان تزریق مواد شیمیایی بر اساس موازنه واکنش‌های شیمیایی افزایش قلیائیت. کاهش دی‌اکسید کربن و افزایش سختی کل محاسبه می‌شود. این اطلاعات در مورد متداول‌ترین مواد شیمیایی که برای پایداری آب تولیدی استفاده می‌شوند در جدول (۱-۵) جدول ۱-۵- اثر تزریق مواد شیمیایی معدنی روی کیفیت آب ماده شیمیایی افزایش قلیائیت کاهش ,۲0 افزایش سختی (تزریق ۱ میلی‌ گرم در لیتر) (بر حسب میلی‌ گرم بر لیتر «(86: 0-)) (میلی‌گرم بر لیتر) | (بر حسب میلی‌ گرم بر لیتر (((2): 0-)) یعس این اطلاعات نشان می‌دهد که همه مواد شیمیایی قادر به افزایش توامان سختی و قلیائیت نیستند؛ لذا ماده شیمیایی برای افزایش سختی بدون ایجاد تغییر روی قلیائیت می‌توان از کلرید کلسیم استفاده کرد و برای افزایش هر دو مشخصه کیفی» می‌توان از تزریق چند ماده شیمیایی یا تزریق آهک بهره جست. در برخی موارد. آهک باید با ترکیبی از سود با -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور تامین آب شرب ۵-۲-۵- حذف بور بور عنصری است که علاوه بر آب دریاء در هوا و خاک نیز وجود دارد. انسان‌ها به‌طور روزانه مقدار متوسطی از بور را جذب و دفع می‌کنند. مطابق استاندارد سازمان بهداشت جهانی (بازنگری سال ۱۹۹۸) میزان مجاز بور در آب آشامیدنی حداکثر ۰/۵ میلی‌ گرم بر لیتر است. در اغلب سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی آب دریاء به‌دلیل حضور بور در آب ورودی و عبور نسبی آن از غشاهای اسمز معکوس. آب تولیدی نیز ممکن است حاوی این ماده باشد. معمولا درصورتی که آب ورودی بیش از ۳ میلی‌گرم بر لیتر بور داشته باشد. نیاز به تصفیه‌ی تکمیلی بور خواهد بود. کارایی غشاها برای دفع بور در دماهای پایین‌تر افزایش می‌یاید و محاسبات باید در حداکثر دمای آب ورودی انجام گیرد. برای حذف بور از آب شرب راهکارهای مختلفی وجود دارد از جمله رزین‌های تعویض یونی مخصوص بورء رزین آنیونی قوی و اسمز معکوس دوبارگذر با ]01 بالا. در مقیاس صنعتی, اسمز معکوس یکی از روش‌های جامع تصفیه آب است که می‌تواند میزان بور را نیز کاهش دهد [۴۹ و ۵۰]. اخیرا با توسعه دانش نمک‌زدایی. غشاهایی به بازار ارائه شده است که توانایی دفع بیش‌تر بور را دارند. ۶-۲-۵- حذف برومید بیش‌تر ترکیبات شیمیایی به‌طور قابل توجهی به‌وسیله سامانه‌های نمک‌زدایی حذف می‌شوند؛ اگرچه مقداری از کلرید سدیم و برومید در آب تولیدی سامانه‌های اسمز معکوس و سامانه‌های تقطیری قدیمی باقی می‌مانند. با توجه به اهمیت سلامت آب شرب. از مهم‌ترین مواد شیمیایی بور است؛ چرا که در فرآیند اسمز معکوس نسبت به سایر ترکیبات شیمیایی کم‌ترین جداسازی را دارد. مقدار برومید در آب دریا تا حدی قابل توجه است (۷۰ تا ‎۸٩‏ میلی‌گرم بر لیتر) که حتی با جداسازی بیش‌تر از ۹۵ سطحی در حد میلی گرم وجود دارد. در صورت وجود برومید باقی‌مانده کافی در آب و استفاده از روش آزن‌زنی برای گندزدایی, برومات تشکیل می‌شود که مقدار آن از استاندارد سازمان بهداشت جهانی یعنی ۱۰ میکروگرم بر لیتر بیش‌تر خواهد بود. این مشکل در تولید آب‌های بسته‌بندی از منابع آب حاوی برومید زیاد. به‌وفور دیده شده است. تولید کلر به روش الکترولیز آب دریا نیز مقدار زیادی برومات تولید می‌کند. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی و فائو با فرض ۱ میلی‌گرم برومید به‌ازای هر کیلوگرم از بدن آنسان و با در نظر گرفتن یک جوان ۶۰ کیلوگرمی که در روز ۲ لیتر آب می‌نوشد؛ مقدار مجاز برای برومید ۶ میلی‌گرم بر لیتر اعلام شده است. در هر حال, برومید غیرألی موجود در آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی تهدیدی برای سلامت افراد نیست ولی بهتر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- کنترل کیفیت آب شرب نولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ‏ ۹۶/۱۱/۲۳ ۹ ۷-۳-۵- تنظیم فلوئور فلوئور یکی از عناصر مهمی است که به‌طور وسیع در پوسته زمین و در مواد معدنی به اشکال مختلفی وجود دارد. در بسیاری از آب‌های طبیعی, فلوریدها در مقادیر کم حضور دارند و در آب‌های زیرزمینی غلظت آن‌ها بیش‌تر است. در مناطقی که خاک آن غنی از مواد معدنی فلوئوردار است. آب چاه ممکن است تا میزان ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر و یا بیش‌تر حاوی فلوراید باشد. فلوئور به هر شکلی که به آب تزریق و حل شود. نهایتا یونیزه شده و به شکل فلوراید در می‌آید. در استاندارد سازمان بهداشت جهانی. حداکثر مجاز و حداقل مطلوب فلوراید در آب شرب به ترتیب ۱/۵ و ۰/۵ میلی گرم بر لیتر ذکر شده است. مقادیر بیش از این حد. خطر بروز مسمومیت‌های دهانی و عوارض اسکلتی را در پی دارد. اما به دلیل امکان جذب فلوراید از طریق مواد غذایی دیگرء حداقلی در استاندارد مذکور ذکر نشده است و استانداردهای محلی با توجه به شرایط هر منطقه و الگوی مصرف مواد غذایی مردم باید نسبت به تعیین حداقل آن اقدام نمایند. استاندارد ملی ایران, میزان مجاز فلوئور موجود در آب شرب را در محدوده غلظت ۰/۶ تا ۱/۷ میلی‌گرم بر لیتر تعیسین کرده است. شاید تزریق فلوئور به آب تولیدی سامانه‌های نمک‌زدایی در مناطق خشک و محروم لازم باشد. اما در اکثر موارد. میزان فلوئور جذب شده از مواد غذایی برای مصرف روزانه کافی به نظر می‌رسد. افزودن فلوئور به آب تولیدی فرایندهای نمک‌زدایی معمولا با تزریق سدیم فلوراید (1۵۳«) انجام می‌گیرد. ۸-۲-۵- کنترل نیتریت و نیترات هنگام استفاده از آب اختلاط یکی از مشکلات مهم. مقاوم شدن برخی از میکروارگانیسم‌ها به گندزدایی است که به تشکیل بایوفیلم منجر می‌شود یا به‌طور جزیی در اندازه‌ گیری کیفیت میکروبی نظیر [[۳-00 یا شمارش هتروتروفیک‌ها تغییر ایجاد می‌کند. نیتریت تولید شده ناشی از تشکیل بایوفیلم توسط ارگانیسم‌ها در حضور کلرآمین و آمونیاک باقی‌مانده می‌تواند مشکلات جدی ایجادکرده و از محدوده مجاز استانداردهای آب شرب خارج شود. همچنین بالا بودن سطح آلایندگی نیتراته آب خام به دلایل مختلف مانند نفوذ فاضلاب به سفره‌های زیرزمینی ممکن است منجر به بالاتر رفتن از حد استاندارد در آب تولیدی سامانه نمک‌زدایی شود. ۹-۲-۵- خوردگی خوردگی. وجوه مختلفی از شبکه توزیع را از قبیل هزینه‌های پمپ کردن و مقبولیت عمومی آب تولیدی به‌دلیل نفوذ (۳.011) [|مم ۳۹۵۲۱1۵ -| -------- صفحهٔ بعد -------- بر ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب در سامانه‌های نمک‌زدایی, واکنش‌های شیمیایی سبب تجزیه لوله‌های فلزی که در تماس مستقیم با آب هستند. می‌شود. این واکنش‌ها تحت تاثیر عوامل مختلفی مانند 1آ0 قلیائیت. کلسیم» سختی, کلراید. سیلیس, فسفات و دمای آب قرار دارند. اهمیت و نقش هر کدام از این پارامترها در جدول (۲-۵) نشان داده شده است. پارامترهای ذکر شده نسبت به سایر ویژگی‌های آب. مانند کل نمک محلول, نقش مهم‌تری در فرآیند خوردگی دارند. به همین دلیل در این مبحث فقط به آن‌ها پرداخته شده است. جدول ۲-۵- پارامترهای تاثیرگذار بر خوردگی در آب نمک‌زدایی شده 1 پایین (کم‌تر از ۷) نرخ خوردگی را افزایش خواهد داد 1 بالا (معمولا بالاتر از ۸ ولی نه بیش‌تر) نرخ خوردگی را کاهش خواهد داد سبب پایداری آب و کاهش تغییرات [۲می گردد. سبب تشکیل لایه محافظ بر دیواره لوله‌های شبکه توزیع می‌گردد باعث ته نشینی لایه کلسیم کربنات بر دیواره لوله‌ها شده نقش حائل فیزیکی بین آب و دیواره فلزی را خواهد داشت. آب سخت نسبت به آب نرم پتانسیل خوردگی کم‌تری داشته اگر غلظت کلسیم و کربنات قلیایی بالا باشد و مقدار 0 برای کربنات کلسیم در آب سرد.لوله‌های سرب.مس و یا فولادهای گالوانیزه تشکیل نمی‌شود. اما سختی ناشی از وجود کلسیم سبب به وجود آمدن شرایط 0۳1 بافری در سطح فلزی لوله‌ها شده و از خوردگی جلوگیری می‌کند. غلظت‌های بالا سبب افزایش نرخ خوردگی در لوله‌های آهنی.سربی,فولادی و گالوانیزه می‌شود. زمانی که به صورت محلول در آب وجود دارد می‌تواند واکنش داده و به‌صورت لایه محافظ ظاهر می‌شود. می‌تواند واکنش داده و به‌صورت لایه محافظ ظاهر شود. ۱-۹-۲-۵- شاخص‌های خوردگی پایداری و پتانسیل خوردگی آب به‌وسیله شاخص‌هایی که نشان‌دهنده امکان تشکیل رسوب با بروز خوردگی است مانند [5 ]او ۳۳-)-) هستند که در بند (۶-۳-۱) از فصل (۱) همین گزارش مورد بررسی قرار گرفتند. ۲-۹-۳-۵- روش‌های کنترل خوردگی رایچ‌ترین روش کنترل خوردگی شامل قرار دادن مانع فیزیکی بین آب و سطح لوله‌های فلزی به‌منظور محافظت لوله از ویژگی‌های خورندگی آب است. مانع فیزیکی همان رسوب مواد شیمیایی موجود در آب مانند کربنات کلسیم. سیلیس و ارتوفسفات است. به‌طور معمول از رسوب کربنات کلسیم بر دیواره لوله‌ها به‌منظور کنترل خوردگی ناشی از آب آشامیدنی تولیدی از سامانه‌های نمک‌زدایی استفاده می‌شود. نکته مهم این است که میزان ته‌نشینی کربنات کلسیم باید -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کنترل کیفیت آب شرب تولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ )۱ به دقت کنترل شود زیرا رسوب بیش از اندازه سبب کاهش ظرفیت انتقال آب از لوله‌ها می‌گردد. موارد ذیل می‌تواند به‌عنوان نمونه برای جلوگیری از خوردگی در تصفیه‌ی تکمیلی در نظر گرفته شود: - قلیائیت بیش‌تر یا مساوی ۴۰ میلی‌گرم بر لیتر کربنات کلسیم - ]26۳ برابر ۴ تا ۱۰ میلی‌گرم بر لیتر کربنات کلسیم (بدون افزودن کمپلکس‌های کلسیم) - نسبت لارسون کم‌تر از ۵ (فقط برای لوله‌های استیل) - آها- ۱۱۰/۵ - سختی کل بیش‌تر از *۵ میلی گرم بر لیتر کربنات کلسیم قلیائیت کربنات کلسیم بیش‌تر پا مساوی ۴۰ میلی‌گرم بر لیتر حداقل مقدار ممکن است زیرا تجربه نشان می‌دهد قلیائیت کم‌تر از این مقدار منجر به خاصیت بافری ضعیف و تغییرات ]ام در سامانه توزیع آب می‌شود. به‌طور کلی 7)) به‌عنوان شاخص کمی ته‌نشینی رسوب کربناتی به دیگر شاخص‌های کیفی در تعیین اهداف تصفیه‌ی تکمیلی ترجیح داده می‌شود. علاوه بر مانع فیزیکی. باز دارنده‌های خوردگی به‌طور گسترده برای کاهش ویزژگی خورندگی آب خالص تولیدی مورد استفاده قرار می‌گیرند. بازدارنده‌های سیلیکاتی لایه‌های محافظی را بر روی دیواره لوله تشکیل می‌دهند که از خوردگی جلوگیری کرده و یا حلالیت فلزات را کاهش می‌دهند. در فرایند تزرریق بازدارنده‌های خوردگی, لوله‌ها به‌طور مستقیم با یون‌های فلزی بازدارنده‌ها واکنش می‌دهند تا لایه‌ای از مواد خنشی و بی‌اثر برای جلوگیری از خوردگی ایجاد شود. بازدارنده‌های سیلیکاتی یک لایه شیشه مانند بر روی دیواره لوله‌ها تشکیل می‌دهند. اغلب این بازدارنده‌ها بعد از وقوع خوردگی افزوده می‌شوند. در این گونه موارد. راهکار معمول افزودن بازدارنده به میزان ۳ برابر غلظت نرمال برای چند استفاده از بازدارنده‌های خوردگی به جای افزایش قلیائیت اغلب زمانی مناسب است که سامانه توزیع از مواد غیر فلزی مانند 11100 فایبرگلاس یا ۳۷۲ ساخته شده است. افزایش کدورت آب ناشی از استفاده از بازدارنده‌های خوردگی از مشکلات بالقوه‌ی سامانه‌هایی است که از آهک یا مواد معدنی با پایه کلسیمی استفاده می‌کنند. ۳-۹-۲-۵ تاثیر تصفیه تکمیلی بر خوردگی ۱-۳-۹-۲-۵- گندزدایی در نظر گرفتن تاثیر فرآیند گندزدایی به‌عنوان راهکاری که منجر به افزایش ]ام نزهایی آب و در نتیجه مقدار ۲۳707 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۲-۳-۹-۲-۵- کلرید آمونیوم گندزدایی آب دریا با کلرین باعث می‌شود که کلر باقی مانده کافی برای جلوگیری از رشد پاتوژن‌ها و میکروب‌ها در شبکه توزیع باشد. به کار بردن ترکیبی از کلرین و آمونیاک در شرایطی که غلظت برمید بالاتر از ۰/۴ میلی‌گرم بر لیتر است سبب سرعت گرفتن تجزیه کلر باقی مانده در آب تولیدی می‌شود. تاثیرناپایدارکننده برمید در فرآیند افزودن کلرید آمونیوم می‌تواند با استفاده از کلرزنی مجدد جبران شود. انتقال طولانی آب نمک‌زدایی شده سبب ایجاد مشکلاتی از قبیل خوردگی و کلردار شدن به‌ویژه در نواحی گرمسیری می‌شود. از دست دادن مواد گندزدای باقی‌مانده یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های چنین سامانه‌هایی است. این مشکل با استفاده از کلرزنی با مقادیر بالا یا تزریق مجدد کلرین در طول خطوط لوله (زمانی که مقدار کلر باقی‌مانده موجود کم‌تر از ۰/۵ میلی‌ گرم بر لیتر باشد) حل می‌شود. راهکار دیگر استفاده از کلرید آمونیوم است که به‌دلیل نرخ تجزیه پایین می‌تواند میزان کلر باقی مانده قابل قبولی را در طول خطوط لوله تضمین کند. از دست دادن قلیائیت کلسیم نیز ممکن است در طول خطوط لوله اتفاق بیفتد و در نتیجه موجب خوردگی شود. راهکارها برای حل این مشکل عبارتند از: - تزریق دوباره مواد شیمیایی محتوی کلسیم یا مواد بازدارنده خوردگی در طول خطوط انتقال در جاهایی که اوآ منفی شده است. - استفاده از لوله‌های غیرفلزی مانند 711001 که نسبت به مقادیر پایین قلیائیت کلسیم در آب حساس نیستند. در نظر گرفتن شرایط شبکه توزیع موجود بسیار مهم است. در سامانه‌های موجود احتمالا لوله‌ها با آب ورودی به شرایط تعادل رسیده‌اند. این شرایط می‌تواند با ورود آب نمک‌زدایی شده با ویژگی‌های متفاوت وارد مرحله جدیدی گردد. میزان باکتری‌های موجود در آب تولیدی و در شبکه توزیع سنجش و پایش می‌گردد. ۴-۹-۲-۵- تاثیر بون‌ها و نمک‌های محلول بر خوردگی یون‌های محلول در آب که بر شبکه توزیع تاثیرگذار هستند عبارتند از آلومینیوم» کلسیم و منیزیم (سختی) آهن., منگنز, کلراید. آمونیاک مس هیدروژن سولفید. در ادامه نقش هر یک از این محلول‌ها در شبکه توزیع تشریح شده است. ۱-۴-۹-۲-۵- آلومینیوم ون آلومینیوم بر رسوب‌گذاری در شبکه توزیع و رنگ‌دهی آهن به آب تاثیر می‌گذارد. به‌طور کلی از نمک‌های آلومینیوم در فرآیند لخته‌سازی استفاده می‌شود. اخیرا با آگاهی از تاثیر این یون بر مغز, استفاده از آن در تصفیه آب شرب به‌طور غیررسمی ممنوع یا کنترل شده است. به همین دلیل و با توجه به تاثیرهای قابل توجه نمک‌های آلومینیوم بر لخته‌سازی در تصفیه آب. کنترل مقدار خروجی این نمک‌ها از فرآیند تصفیه باید مد نظر قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کنترل کیفیت آب شرب تولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ۰ ۹۶/۱۱/۲۳ ۳ ۲-۴-۹-۲-۵- آمونیاک حدود ۱/۵ میلی گرم بر لیتر آمونیاک در ]ام قلیایی. تولید بو و حدود ۳۵ میلی‌گرم بر لیتر آمونیاک تولید مزه می‌کند. منبع اصلی تولید آمونیاک گندزدایی با کلرآمین است. آمونیاک ممکن است در فرآیند گندزدایی وارد شده و در شبکه ۳-۴-۹-۲-۵- کلراید منبع اصلی وجود کلراید در آب شرب. آب‌های طبیعی. پساب‌هاء, فاضلاب‌ها و روان‌آب‌های آلوده شهری است. غلظظت فلزات در آب را نیز به همراه دارد. اگرچه وجود کلراید در آب شرب محدودیتی از نظر سلامتی ندارد ولی مقدار بیش از ۲۵۰ میلی‌گرم بر لیتر آن به آب مزه خواهد داد. ۴-۴-۹-۲-۵- مس اگر چه مس عنصری ضروری برای بدن است ولی عاملی آلاینده در آب شرب نیز محسوب می‌شود. گاهی از سولفات مس برای از بین بردن و کنترل جلبک در آب‌های سطحی استفاده می‌شود. در کشورهای توسعه‌یافته. آب و غذا منبع اولیه ورود مس به بدن هستند. غلظت مس اغلب در شبکه توزیع افزایش می‌یابد. به‌ویژه وقتی آب اسیدی باشد یا در 011 قلیایی غلظت کربنات بالا باشد. این افزایش به‌دلیل خوردگی لوله‌ها و اتصالات مسی است. با این که مقدار مس در منابع آب زیاد نیست. ولی با روش‌های تصفیه سنتی نمی‌توان آن را جدا کرد. وجود بیش از ۵ میلی گرم بر لیتر مس در آب مزه نامطبوع به آب خواهد داد و مقادیر بیش‌تر آن رنگ آب را نیز خراب می‌کند. ۵-۴-۹-۲-۵- سختی سختی آب با حل شدن کلسیم و مقدار کم‌تری منیزیم در آب ایجاد می‌شود. متناسب با آآ و قلیائیت. سختی بیش‌تر از ۲۰۰ میلی گرم بر لیترء به‌ویژه با گرم کردن آب. رسوب‌گذاری را به همراه خواهد داشت. همچنین آب با سختی کم‌تر از ۱*۰ میلی گرم بر لیترء ظرفیت بافری کمی دارد و می‌تواند خوردگی زیادی برای لوله‌ها ایجاد کند. در واقع مقدار سختی آب با مزه مورد پسند مصرف‌کننده و امکان رسوب‌گذاری متناسب خواهد بود. ۶-۴-۹-۲-۵- آهن مقدار آهن در آب‌های طبیعی بین ۰/۵ تا ۵۰ میلی گرم بر لیتر است. در آب شرب نیز می‌توان مقادیر کمی آهن ر به‌دلیل استفاده از منعقدکننده‌های آهنی با خوردگی لوله‌های استیل و چدن در شبکه توزیع مشاهده کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۷-۳-۹-۲-۵- سولفید هیدروژن میزان مجاز هیدروژن سولفید در آب بین ۰/۰۵ تا ‎٩/۱‏ گرم بر لیتر تخمین زده می‌شود. گوگرد در حضور اکسیژن و آب‌های کلردار به سرعت به سولفید تبدیل می‌شود. به‌طور معمول مقدار سولفید هیدروژن در آب بسیار کم است. در شبکه‌های توزیع که مقادیر اکسیژن محلول آن بسیار کم است بوی تخم مرغ فاسد شده به‌راحتی قابل تشخیص و بیانگر ۸-۴-۹-۲-۵- منگنز مقادیر بالای منگنز در آب تولیدی, مشابه با آهن. ممکن است منجر به ایجاد رسوب در شبکه توزیع شود. همجنین در طول خطوط توزیع باید به مواردی مانند پایش سامانه و نشت لوله توجه شود. ۱-۳-۵- نشت تمامی مواد مورد استفاده در شبکه توزیع متصل به سامانه‌های نمک‌زدایی شامل لوله‌هاء اتصالات. آب‌بندی و پوشش داخلی دیواره لوله‌ها باعث نشت موادی به داخل آب می‌شوند. فرایندهایی که باعث پدیده نشت می‌شوند شامل خوردگی. حل شدن دیواره لوله, نفوذ و جدا شدن ذرات دیواره است. مشکلات بو و طعم آب در بسیاری از موارد می‌تواند ناشی از پدیده نشت باشد. به این دلیل که اغلب موادی که درون آب نشت کرده و ایجاد طعم و بوی بد می‌کنند غیرسمی بوده و یا در مقادیر بسیار کم و یا به صورتی هستند که برای سلامتی مصرف‌کننده خطری ندارند. البته مواردی هم وجود دارد که نشت مواد مضر گزارش شده است. مهم‌ترین آن‌ها نشت سرب از لوله‌های سربی است. پایش سرب در آب شهر و جایگزینی خطوط لوله سربی از توصیه‌های مهم استانداردهای شبکه توزیع است. از دیگر موادی که پتانسیل نشت در شبکه توزیع را دارد می‌توان لوله‌های ۳۷ را نام برد که قبل از سال ۱۹۷۷ ساخته شده‌اند. همجنین لوله‌های ساخته شده از سیمان به‌صورت بسیار نادر ترکیبات آلومینیوم را به آب وارد کرده که باعث مرگ بیماران دیالیزی می‌شود. به همین دلیل ۳1۸ استاندارد تولید آب برای چنین بیمارانی را وضع کرده است. ۳-۳-۵- پایش پایش شبکه توزیع» یکی از راهکارهای ثابت نگه‌داشتن کیفیت آب تولیدی است. با پایش پارامترهای فیزیکی - شیمیایی و بیولوژیکی آب می‌توان از تغییرات ایجاد شده در طول شبکه توزیع اطلاع حاصل کرد و در صورت وجود علایم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- کنترل کیفیت آب شرب نولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ‏ ۹۶/۱۱/۲۳ ۵ خطاهای موجود. ازجمله خطای انسانی کنترل کیفیت تولید را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد. کنترل کیفیت آب در سامانه‌های نمک‌زدایی در دو سطح تجهیزات کنترلی و آزمایش‌های دوره‌ای قابل تعریف است. سطح اول کنترل کیفیت به‌وسیله آنالایزرها انجام می‌پذیرد. در سامانه‌های نمک‌زدایی معمولا 1آط, هدایت الکتریکی, شاخص ظرفیت کاهش اکسیداسیون (01۳)! و دما به‌صورت دائمی و با استفاده از آنالایزرها اندازه‌گیری و پایش می‌شود. محدوده مجاز این پارامترها مطابق با استانداردهای موجود برای ورودی آب خام به سامانه‌ها و آب شرب بیان شده است. در مورد پساب‌هاء اندازه‌ گیری پارامترها به روش دفع آن بستگی دارد. در شبکه‌های توزیع»پایش پارامترها به صورت لحظه‌ای و با هزینه کم مورد نظر است. پارامترهایی که پایش می‌شود شامل فشارء کدورت. کلر باقی‌مانده, سرعت و دبی جریان, دماء 11 و پارامترهای شیمیایی شامل کل کربن آلی محلول, فلزات. نیتریت و شمارش هتروتروف‌ها است. فشار و کدورت به‌عنوان پارامترهای فیزیکی در طول خطوط توزیع با استفاده از سنسورهای لحظه‌ای پایش می‌شود. در مورد کدورت باید این نکته مد نظر قرار گیرد که کدورت‌سنج‌ها در نقطه‌ی انتهایی خطوط توزیع باید توان اندازه‌گیری کدورت تا مقادیر بسیار پایین (کم‌تر از ۱ ۸۲717 را داشته باشد. گندزداهایی که در طول خطوط توزیع پایش می‌شوند شامل اندازه‌گیری کلرءکلرآمین و 01۹۳ می‌باشند. ۲-۲-۳-۵- آزمایش‌های دوره‌ای سطح دوم کنترل کیفیت آب در سامانه‌های نمک‌زدایی استفاده از آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت است. آزمایش‌های زیر باید به‌طور متناوب در آزمایشگاه‌های کنترل کیفی در واحدهای تصفیه آب انجام شوند: - آزمایش جار به منظور تعیین مقدار ماده منعقدکننده در مرحله پیش‌تصفیه - آزمایش‌های شیمی فیزیک - آزمایش‌های میکروبیولوژی - آزمایش‌های بیولوژیکی - آزمایش‌های ریزآلاینده‌های آلی - آزمایش‌های فلزات سنگین و سمی لازم به ذکر است. درصورتی که واحدهای پیش تصفیه سامانه‌های نمک‌زدایی غشایی با استفاده از فناوری‌های جدید طراحی شده باشد. تعدادی از این آزمایش‌ها ضروری نیست. برای انجام آزمایش‌های فوق باید از محل‌های ذیل نمونه‌برداری شود. ۱- 0101811010 1۵۵10۵ ۳۵۱۵۲۲۱۵| )01۹۳( -------- صفحهٔ بعد -------- ار ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب - آب خروجی از واحد پیش تصفیه جدول ۳-۵- تناوب و آزمون‌های مورد نظر بر روی آب تصفیه شده ۳-۵- جمع‌بندی ۱-۴-۵ تثبیت کیفیت آب برای حداقل کردن احتمال افت کیفی در طول مسیر. قبل از توزیع آب تولیدی به‌عنوان مثال, استفاده مناسب از بازدارنده‌های فسفات. کنترل 1ام و قلیائیت می‌تواند خوردگی ناشی از لوله‌های سربی, مسی و آهنی که باعث به وجود آمدن آب رنگی می‌شود. را به حداقل برساند. به علاوه» اطمینان از وضعیت ۲-۴-۵- حداقل کردن رشد میکروبی و ایجاد بیوفیلم در شبکه نوزیع سبب ایجاد بوی و طعم بد می‌گردد. در نتیجه میزان نباز به گندزداها افزایش یافته و در نهایت احتمال خوردگی افزایش می‌یابد. بیوفیلم‌ها همچنین محل مناسبی برای رشد پاتوژن‌ها هستند و این مورد در هنگام طراحی و ساخت شبکه لوله کشی به‌ویژه در جاهایی که زمان ماند زیاد است حایز اهمیت بوده زیرا زمان طولانی سبب تجزیه گندزداها و بی‌اثر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- کنترل کیفیت آب شرب نولیدی با سامانه‌های نمک‌زدایی ‏ ۹۶/۱۱/۲۳ ۷ شدن آن‌ها می‌شود و متعاقبا احتمال رشد باکتری‌ها و تشکیل بیوفیلم افزایش می‌یابد. به علاوه کلیفرم‌ها به جز ۳.۳۵1 در مورد استفاده از کلر آزاد. پتانسیل کاهش باقی‌مانده گندزدا و تشکیل محصولات جانبی گندزدا باید در برابر کم‌تر در برابر ارگانیسم‌های موجود و افزایش پتانسیل خوردگی را به همراه دارد. علی‌رغم این که در بعضی از سامانه‌ها ۴-۴-۵- به‌روزرسانی استانداردهای مورد استفاده در خصوص جنس لوله‌ها در شبکه توزیع جهت بهبود به منظور ثابت نگه داشتن کیفیت آب باید از انجام شدن واکنش‌های خاص مانند رشد میکروب‌ها و خوردگی لوله‌های حامل آب جلوگیری کرد. نمونه‌های واضح رشد میکروبی شامل تولید بیوفیلم و چسبیدن باکتری‌ها به دیواره لوله‌ها و تکثیر ارگانیسم‌های تولیدکننده مواد نیتروژن‌داراست. واکنش‌های مهم شیمیایی شامل نشت ترکیبات سمی از مواد لوله‌هاء خوردگی دیواره داخل, تشکیل رسوب و تجزیه و بی‌اثر شدن گندزداها در طول شبکه توزیع است. تمام این واکنش‌ها می‌تواند با استفاده از پارامترهای فیزیکی و شیمیایی مانند دماء 1 دبی جریان, غلظت و نوع گندزدانوع و میزان فراوانی مواد آلی و جنس لوله کنترل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- واحدهای سختی و روش تبدیل آن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- واحدهای سختی و روش تیدیل آن‌ها ۹/۳ )۳ جدول پ.۱-۱- واحدهای سختی و روش تبدیل آن‌ها )001: 25 )260«( گرین بر گالن (8(ع) ۱۷۱۹۱۸ یک گرین (۶۴/۸ میلی گرم) کربنات کلسیم در یک گالن آمریکا (۳/۷۹ لیتر) درجه سختی عمومی" ۱/۸۴۸ ده میلی گرم اکسید کلسیم بر لیتر یک میلی گرم کربنات کلسیم بر لیتر درجه کلارک یا درجه انگلیسی " ۱۳۵۴ یک گرین (۶۴/۸ میلی گرم) کربنات کلسیم در یک گالن انگلیس (۴1۵۵ لیتر) در جه فرانسوی * میلی‌گرم کربنات کلسیم بر لیتر یک میلی گرم کربنات کلسیم بر لیتر #+ درجه سختی عمومی با درجه آلمانی و درجه آمریکایی با «((236) 285 0۳133 برابر است. (60۲1ل0) ۲13۳0۵55 [۵۲۵ 06 ان کهه‌جیه(] -| (612۳؟) ۵65 68| ماما -2 3- ۳۲۵۵ 12087۵05 )*۳( 4- 00۵۵ 10065 )*01( 5- ۸۵۲۱۵۵ 65 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- استاندار دها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- استانداردها ۹/۳ ۳۵ پ.۱-۲- کلیات جدول‌های (پ.۱-۲) تا (پ.۶-۲) استانداردهای مربوط به کیفیت آب آشامیدنی مطلوب را نشان می‌دهند. جدول پ.۱-۲- مقایسه‌ی استانداردهای معتبر برای پارامترهای فیزیکی آب شرب |۱۲۷ تا ۱۳۱] امطلوب ] مجان مطلوب ] مجان مطلوب | مجاز] مطلوب ] مجان مطلوب ] ما مطلوب ] مجازا که تک رک که مک کی مک الف - واحد رنگ در استاندارد آب شرب کانادا هازن می‌باشد. ج. باید برای مصرف‌کننده قابل قبول باشد. ضمنا برای مواد یا ترکیب‌های شیمیایی مختلف به‌طور جداگانه ذکر شده است. د حداکثر ۲ واحد در دمای ۱۲ درجه‌ی سانتی‌گراد و حداکتر ۳ واحد در دمای ۲۵ درجه‌ی سانتی‌گراد ه. باید برای مصرف‌کننده قابل قبول باشد. جدول پ.۲-۲- حداکثر مجاز و مطلوب مواد شیمیایی معدنی غیرسمی موجود در آب آشامیدنی [۱۲۷ تا ۱۳۱] 1۹51 کاس ۳۳1 )00100010( مواد جامد ۶۰۰ ۱۹:۰۰ ۱۹۹۰۰ ۰ ۱۵۰ ۱۹۹۰۰ ۰ ۱۵۰ محلوا کل برحسب ۳۰۱ |۳۵۵۱ |۳۵۵۱ ۳ ۳۱ مت عش ی یس جک کیت هس سس سب سس موی زا نک هن هن نب لح کل سرا هه که خن تنل ۱- ۷/۵۲1۵ ۲12۵110 0۳۵۵۱۱1721100 )۱۷/110( (115۳۳۸) پم رعش ۳۳۵1۵۵1۵۵ |[۵ا ۳۷1۳۵۵۵ کعاهاگ معانحن] -2 3- 150۱6 ‏اه نان معا [۵ا 1۵۵ 0ننه کل :هک اه‎ 1۳۵ )151[٩1( 4- ‏(ح113/111[<) انمض دا مخز 300۵ وصه م1 |۳۵۵۱ ناه که 5- ۸0۵0 ۳۵۵۵۳۵۱-۳۳۵۱ ۵۵۱-10۳۳1۱۵۵ | ۲۵۱۱۱۵۵ )۳۳( 6- ۳۵۳۵۳۵۵ ۲6۵۲۵۱۱۵۹ )۳۲( -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدابی به‌منظور نامین آب شرب [2>->صض<><«<«<]جچجگج-جج<گ<ج<جچششششجچجگجگجگ«ه«ده-ه->»ه»__۷|۷_ش_شض»+»«<«-«<گ<ج>>گ>گ>گ>گ<گ<«<گححححححتح ادامه جدول پ.۲-۲- حداکثر مجاز و مطلوب مواد شیمیایی معدنی غیرسمی موجود در آب آشامیدنی [۱۲۷ تا ۱۳۱] 0 م0 ی ها ا ع8 عشم ع نوع ترکیب ا مطلوب | مجاز امطلوب | مجاز | مطلوب | مجاز امطلوب | مجاز امطلوب | مجاز | مطلوب | مجاز اس اس اس اس سس ی سس ۵ اب کت شل تا له تا داش شرت رآ کل تا لش ۲ ها کاس را اش شش با مس با شسششلسسسس سا وی رص اب رها لش ها سل تلعب با جدول پ.۳-۲- حداکثر مجاز مواد شیمیایی معدنی سمی موجود در آب آشامیدنی [۱۲۷ تا ۱۳۱] لا 0 ها ها ]6 کت نع قکس حداکثرمجاز حداکثرمجاز حداکثرمجاز حداکثرمجاز حداکثرمجاز حداکثرمجاز و ۳۳ (0010) (0010) (0010) (0010) (00) (0010) سا ال نا سک ال هلق کل لکلا ها و ان کال طخ که مک ۷ وسن ی ۷ الا اک کش ام با ا ات با شش ت ‏ شش ی از کب کش ۲ لوا اد ال اش نا شش رال ی # واحد اندازه گیری آزبست میلیون فیبر بر لیتر (۸۸۴۱۰) است. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- اس یی الکان‌های اتن‌های کلرینه‌شده" هیدرو کرین‌های آروماتیک" بنزن‌های کلرینه‌شده " # کل تری کلرر آب آشام ارگانیزم‌های انداردها سس جدول پ.۴-۲- حدا؟ ۱ و ۲- دی‌کلرواتان ۱ و۲ و ۳- تری‌کلروبنزن ۱( و ۲و ۴- تری‌کلروبنزن ۱ و ۳و ۵- تری‌کلروبنزن دی (۲- اتیل هگزیل) فتالات بنرن بدنی باید عاری از هرگونا ازادزی باشد. ۱۳۷ ی حداکثر مجاز (0017) ی ۳ ی ۳ ی ۳ ۳ ی ی ی ۳ ۳ ی ی ی ۳ ۳ ی ۳ ی کرم‌ها و 1( -| 7( -2 4 -3 001 -4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب جدول پ.۵-۲- استاندارد ویژگی‌های میکروبیولوژی آب سازمان ملی استاندارد ابران (۱۹۱۱) ۴۱| کلیه آب‌های تا اشریشیاکلی یا سس گرماپای" آب آشامیدنی برای استفاده در سیستم توزیع اشریشیاکلی یا کلی‌فرم‌های گرماپای جدول_ پ.۶-۲- استاندارد ویژگی‌های میکروبیولوژی آب آشامیدنی سازمان بهداشت جهانی (۱۷۷]10) [۱۲۷] وع بانتری حد مجاز در ۱۰۰ میلی لیتر افرشاکای ا ‏ طقف ۱ ۱ تروکو کلیه آب‌های آشامیدنی اروکوک اا طفو سودومونانر ی آرجینوزا" صفر کلی‌فرم مدفوعی صفر استانداردهای ارائه شده از طرف آژانس بین‌المللی حفاظت از محیط زیست مشابه سازمان بهداشت جهانی و سازمان ملی استاندارد ایران بوده و حضور هیچ یک از گونه‌های کلی‌فرم‌های مدفوعی, انتروکوکی و سودوموناس در آب شرب و سیستم‌های توزیع و آب‌های شرب بسته‌بندی را در هر ۱۰۰ میلی‌لیتر نمونه آب مجاز نمی‌داند. لازم به ذکر است که در این راستا استفاده از آزمایش‌های حضورا/غیاب" را برای تشخیص کیفیت میکروبی آب به‌دلیل هزینه کم‌تر توصیه می‌کند. در جدول‌های (پ.۷-۲) تا (پ.۱۲-۲) استاندارد زیست‌محیطی ایران برای دفع فاضلاب و پساب آورده شده است. جدول پ.۷-۲- استانداردهای زیست‌محیطی ایران برای دفع فاضلاب و پساب ۱۱| 8 تخلیه به آب‌های سطحی تخلیه به چاه جاذاب مصارف کشاورزی و آبیاری مواد الوده کننده ِ ِ 8 (میلی گرم بر لیتر) (میلی گرم بر لیتر) (میلی گرم بر لیتر) ی |- 116۲۵5 2- ۳۱۳۵۵۵, 3- 4 4-۳۳۵ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳۲- استانداردها سس ادامه ۱/۳۳ حدول پ.۷-۲- استاندارد زیست‌مح< تخلیه به آب‌های سطحی ی ی ی ی ی /۹۶ یطی ایران برای دفع فاضلاب و پساد تخلیه به چاه جاذب ی ی ی ی ی ی ۱۳۹ سح [۴] مصارف کشاورزی و آبیاری (میلی گرم بر لیتر) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ادامه جدول پ.۷-۲- استاندارد زیست‌محیطی ایران برای دفع فاضلاب و پساب |۴] تخلیه به آب‌های سطحی تخلیه به چاه جاذب مصارف کشاورزی و آبیاری (میلی گرم بر لیتر) (میلی گرم بر لیتر) (میلی گرم بر لیتر) مواد آلوده کننده کلی‌فرم گوارشی (تعداد در ۱۰۰ میلی‌لیتر) کل کلی‌فرم(تعداد در ۱۰۰ میلی‌لیتر) تبصره ۱ آن‌دسته از فاضلاب‌های صنعتی که آلودگی آن‌ها بیش از مقادیر فوق نباشد می‌تواند فاضلاب خود را با کسب موافقت سازمان ذیربط بدون تصفیه دفع نمایند. تبصره ۲- تخلیه با غلظت بیش از میزان مشخص شده در جدول در صورتی مجاز خواهد بود که افزایش کلراید. سولفات و مواد محلول پساب خروجی نسبت به آب مصرفی بیش از ۱۰ درصد نباشد. تبصره ۳- صنایع موجود مجاز خواهند بود :1012 و (1) را حداقل تا ۹۰ درصد مقادیر فوق کاهش دهند. تبصره ۴- درجه حرارت باید به میزانی باشد که بیش از ۳ درجه سانتی‌گراد در شعاع ۲۰۰ متری محل ورود آن. درجه حرارت منبع پذیرنده را افزایش با کاهش ندهد. تبصره ۵ - تعداد تخم انگل در فاضلاب تصفیه شده شهری, در صورت استفاده از آن جهت آبیاری محصولاتی که به صورت خام مورد مصرف قرار می‌گیرند نباید بیش از یک عدد در لیتر باشد. جدول پ.۸-۲- پیش‌نویس استاندارد ایزو (150-1015-21348) در خصوص تابش‌های خورشیدی اس آ عهت‌اخضاری | مضوده‌طلع وا ارزی توت ۳۷ جدول پ.۹-۲- حداکثر مجاز و مطلوب برخی از گندزداها در آب آشامیدنی |[۵] جدول پ.۱۰-۲- حداکثر مجاز و مطلوب برخی محصولات جانبی گندزدایی در آب آشامیدنی |۵] ازن دی‌اکسید کلر -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۲- استانداردها ۳ ۱۳ یو ادامه جدول پ.۱۰-۲- حداکثر مجاز و مطلوب برخی محصولات جانبی گندزدایی در آب آشامیدنی |۵] ها اک وس کلر / اسید هیپوکلرو تری‌هالومتان‌ها ْ 0 کی را ۳ اس کلرو استیک‌اسیدها سک مووکرواسا ‏ ررر ‏ با وله کوش کل با مساو نکاس را ۷ 6 0 0 0 استاندارد و کلروفرم به کلروفرم استاندارد باید کم‌تر یا مساوی ۱ باشد. حدول پ.۱۱-۲- نسبت 0۲1 با حداقل مجاز کلر آزاد باقی‌مانده پس از نیم ساعت تماس در آب آشامیدنی [۵] کی با حدفلمقارجاز کل آزاداقیماد 0۳۳ جدول پ.۱۲-۲- میزان مجاز کلر باقی‌مانده پس از نیم ساعت تماس در آب آشامیدنی در سیستم‌های مختلف آبرسانی و محل برداشت [۵] -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نمو دار های مبحث اقتصاد نمک‌ز دابی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - نمودارهای مبحث اقتصاد نمک‌زدایی ۹۹۳ ۳۵ پ. ۱-۲- کلیات هزینه ساخت یا سرمایه‌گذاری, به تمامی هزینه‌هایی که مربوط به ساخت تجهیزات است اطلاق می‌شود. شکل (پ.۱-۳) میانگین جهانی هزینه ساخت واحدهای نمک‌زدایی آب دریا و آب لب‌شور را بر حسب دلار آمریکا بر گالن در روز تا سال ۲۰۰۴ برای ظرفیت‌های مختلف نشان می‌دهد. ساخت واحد نمک‌زدایی در کنار نیروگاه (واحد دومنظوره) باعث کاهش هزینه‌های سرمایه گذاری و ساخت و همچنین هزینه‌های عملیات و نگهداری می‌شود. علاوه بر این, بخار برای فرآیندهای حرارتی در دسترس است [۸۳ و ۸۴]. اگرچه در سال‌های اخیر تغییراتی در هزینه‌ها رخ داده است ولی نسبت بین فرایندها تقریبا ثابت 0 16۲ <م ی 563۷/316۲ ۴۹۵۷۵۲۹۵ 15 6۲30۹۲ ۷۷۵۱۵۲۳5 15 6۵۷۵۲۹۵ ۷۷3۱۵۲ 8۲309 سا 5 60 40 45 40 35 30 25 20 ک1 1۵ ۴۱۵۳۲ 0202011۷ )۱۸۵( شکل پ.۱-۳- نمودار هزینه ساخت واحدهای نمک‌زدایی آب دریا و آب لب‌شور برای ظرفیت‌های مختلف |[۸۳] با توجه به شکل (پ.۱-۳)» برای نمک‌زدایی آب لب‌شور تنها فرآیندهای الکترودیالیز و اسمز معکوس مناسب هستند. هزینه‌های نمک‌زدایی آب لب‌شور برای آب تغذیه با705, ۳۰۰۰ میلی‌گرم بر لیتر است. هزینه‌های نشان داده شده در شکل (پ.۱-۳) فقط هزینه‌های «ساخت در محل» هستند و شامل هزینه‌های مهندسی, قانونی» مالی» انتقال مواد اولیه. آب تولیدی,» هزینه‌های احتمالی و هزینه زمین نیست [۸۳]. شکل‌های (پ.۲-۳) تا (پ.۲۲-۳) نمودار هزینه ساخت و تجهیزات را برای فرایندهای مختلف نمک‌زدایی نشان می‌دهند. |۸۴] -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۶ ۳ راهنمای انتخاب و بهکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور 0 بو ساسا معلوا ها عاعی ناماد 60 0وداادو ۱۳۵۱۲ ۲۵ از نا از زن بنببببل ا رانا الا لبلب با لب با و امام ۱۳۵۱۵۳۱ نالا ا ده ۹۹۵۵ ۴۳۵ ۰ سل کل لالب که نک رس سس 7 0۱۵30۳9 8 0 0 0 0 0 1 و 5 ی 1 ۳ #امزان‌طز۲ 9۲ص ۴۱60۲۲3۱ لبلب نز۱۱۱ | اضرا | ۱ ۹ > ۱ لللبد نب با ۷ سرا سا 51 ۱۳۵۱۳۵۵1 زنل صصلروننلل نحل 0 0 0 0 0 5 ۵ که کت کت که که که ای اه سم که هه که هه ۳ 5 1 ۱ 1 سس سس لگ تلا سل بل پل :۱0 ۱۹ وه عاعی ومناعیاع مه لبلب ما سل 11 واو وشن بلطم لد مک ۱ تا ان 100,000 100,000 : : 10,000 00 (۲۱۰/03۱۷) 0203011۷ ۴۱۵۲۲ شکل پ.۲-۳- هزینه ساخت فر آیندهای اسمز معکوس برای آب‌های سطحی. سال ۰.۲۰۰۰ کشور آمریکا 0 0 0 0 0 0 1 ۵ 0 0 که که که اه ای ای کی که که که که که کی کی کی موه 0 0 0 0 0 0 0 ۵ 0 0 که کت ات ات اه که که که که که که کی هه هه مک 8 0 6 0 0 0 0 00 ۹ 0 اک تا تا 0 ۵ 0 0 0 0 0 5 0 5 ۹ ی :۱۳۱ ۲۵۹ 06 ۲0۹۷۹ لب مس نا ۹۹1 لش | _ الننننص ‏ للل ولا مود موه سل توص ا0190053 0006۵1۲۵16 8 5811111 اک ری سا :۱۳۶۱۷6 کاکوع و ناعا 9۳۶ ۳ 00 : ۳ ۴۱۵۱۵۲ و |11 88111۱ سا 0001015 200 ۷۸۵۱۵۲۵ ,و۴ سرا ال کل صل اس ۱1 نوت نوات اه ۹ ۹ تا تا تا ات 0 ۳۳۵ ۹ ۵ ۵ ۹ تا که با 0 ۳ ۱ ودژه‌ازن 8 لل لا نبا ما۱۱ سا ۳ ۳ یا ۷ام از ی 8۹ 990 تبلبن یل صلن یل ی اا]]ااا 1 لب نز از 1۱000000 100,000 10,000 00 (۲۱۹/42۷) ۴۹۱۵۱۱10 شکل پ.۳-۳- هزینه ساخت فر آیندهای اسمز معکوس برای آب چاه, سال ۲۰۰۰. کشور آمریکا و 1000 5 زه ز له 5 ۰ و ز زه 5 ت ۲ زه ۹ جح هِ - 10 ان 2 ۳ ع ۹ زط 1 1 100 > زه 5 له ز ز زا ز 5 ۵ 5 زر ره ن اج 5 ۱2 0 زه ن 1 1,0 -------- صفحهٔ بعد -------- لب ست ۳ - نمودارهای مبحث اقتصاد نمک‌زدایی وق فا اه سا ۱۳۷ یت 0 0 0 3 13 10 0 10 110 3 5 ۵ 8 10 0 0 0 ۳ 0 ۵ 3 ۵ 5 5 0 0 6 1.00 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 8 0 0 0 5 ۵ 0 3 ۹ ۹ کت کت ات ی ۳ یا تا تک تک تک 9 8 0 0 5 ی 5 5 0 0 0 1 1 1 5 8 لللل لبلب لبلب للل لا مر موب مور وم الا فاد ددع۳ لبلب (ل7بل لا ممویم< میوم مه للا #مم۲ و۱۵ بل اسب لاس و اج لیا ]با ۱۱۱۱ رخ نی 0 و و0 ان86 ۰ انیت پیات ات سا 85 ارت راز تا سا ۳ ۳4و۵0 اهمزیمه۱گ هت ص۳۳ لا 0۱6230:09 5 ام 51 ۱۳۵۱۲۵۴۱ 5 را ]چا ار 8 0 0 0 0 0 0 0 5 0 کا ‏ رک ۳ کت ات گت 9 ۹ که کت کت کت کی اک ت زه 08 5 0 0 0 30 305 0 3 و کت 5 5 00 5 کت کت ات ۳ زک للل بل | :وا ۱ و9 فاععع ادعب کم یایل سل ببلبلل نا سا ح 8 1۹098 بل امضیزرضص الا ندنل تلد لا الا 8 98 م0 ماهبا 2:00 سیلبا ت 1 0 0 0 5 081 8 8 6 تا ۵ ۵ ی ]با اااا ]با نی ؛: رز زص سا 1811111113811111 ۳۳۳1 الا الا | 10 [(۵:۵:۵ ۱۵۱۵9 100000 10000 1.000 (۲۱۹/42۷) 62020(1۷ 6۱۵۳۱ شکل پ.۴-۳- هزینه ساخت فرآیند۸1۳0. سال ۲۰۰۰. کشور آمریکا 8 5 5 5 5 5 5 5 و گت ها هه که کت کت کی کی کی ششک که که هت کت کت کی کی کج سوت 0 0 0 0 0 0 ۵ ۵ که که که که که کی خی کی هه که که که که که که که هه مک لا اج نداد با نز نا لا ۳ تست کو و هک هه تا تا تک تک ۹ 0 0 0 11 1 1 0 0 0 8 انب نب ربب ابا لدب ]|| فا غاه8 5 نا ابا ا ‏ بللللا ‏ وم مه ج بللبببیا اابللبببیااا ۱۱۱۱۱ اساسا 8 7 0680۱۳9 له رک با ۱ الا را لا مس ا] ا ‏ مر 8 تک ی ها تا تا تا سو اچ ی تا تا تا تا تا تا 0 0 1 0 0 0 ۵ ۵ کی یس اه که که که که ی هی مه که که که که که که هی هه مک 6 لبلب لب ال لب لت نگل لب لبشلششششلشششششبدبلذببتبب تنل 7 چ ۹ تا تا تک تک 8 تا تا تا تا سکه گو گن تا 0 0 0 0 8 :۱۵۱۱۱۲۱۵ 00 ۹3 [واعل ۵۹ و0 لاصو ی وی ااا کوتسا اااا شا 7 0 بچچاچ کح ببببببلببببال اه ۳ م۱۵۷۵ تس ح 1 ۸:2۳ رل ]| ۱ 6 کاو0 0 ۱8۱۵ اس 5 69 سل یل زض ۱ م6 و یی ۵ ماع ۵۵۷ 8 8:۵۲306 565 5 5 15 5 5 10 5 0 0 5 5 0 8 0 3333۱ هه 9 10 لا لا ۵ 8 10 1 0 0 ۳ 0 0 ۹ تا 5 ات 0 0 و 5 نت ۳ تا تا تک تک ۹ 9 0 5 1 5 5 0 5 8 8 8 9 مدت گن ناسا > اب بل رز از بابلا ]با ۱[ 808 و مه دعس 3058 0۱0 30 مغ سم ردق 120 او 80917 | 565 0 وگ هت که که که که که هک شش مگ هه هت هت هت ی ی کت [۵ :۵:۵ :۱۵:۵ 100000 ۰ 10000 1.000 ((۲۹/42) 62020(1۷ ۴۱۵۳۱ شکل پ.۵-۳- هزینه تجهیزات فر آیند۷1۳:0. سال ۲۰۰۰. کشور آمریکا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۸ ی ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آد 22ج 000.1 ترا تا تتچششسشسس تتچسسف تک دو یی یه ته تععههووووووووو یششششش شش ی ی تک ته ته هه تعععحعععوووووووووووو شش یک که یک و 0 56 0 0 اه مشک که که کت کت کت کی کی هه مومت اه ها هه ۰ زر 0 0 ۹ 8 وی مه که که که و سس سسه مسته سس که سس ان ار زره دیاز رنه اه سا لد 6لرمم ۸م۸0ر ۴۵۵۱ ۳ 0۲0936 :81۵0 ۲ناو وم 9 صعوقه و۱۱۵۲ بل بل زا ۳ | مموین ما 8 را اک لللللببیلچمل ۱۱۱ رسجس بت ۹۹۹ ی اساساساض ر ‏ الیت رونت ات سا ه سل سل 1 و۴۵ ۳ 69 106 جَ یراخوس لب سسسسل هس صجلی للم 7 و0020 نس رک 0 4 0 ای اج که که که که که کی جک مس .هه که که هه لس ه 05 0 ۹ ۵ ۵ ۵ 0 0 کت که 0 0 ۵ خ ۳ که هه هد 0 اف اع۱6ع لب ۰ 0 00 3 ۹ ۹ 0 0 0 5 0 0 0 ۵ که ههد 91 ۵61ات سا _ و که یا تا تک تک هک 0 8 5 1 1 0 3 0 1 | اللنللز|ا۱ ۱ لللبکگلبلبلبب ه :6 اع ۱ ۱و۱ ول فادعوع مونایاعموع ک فاوه2 ۵اه ت ص دی ی متخاس نان ایا ست تست مت هس سس اس ی را ی 0 5 5 0 10 0 0 دوشگ که هه هه که کته مت مگ 0 0 0 0 ۹ 0 کک کی کی کی کت ی 8 0 10 10 10 0 33 0 8 5 5 5 0 0 0 0 ۹ 0 9 کت ک کت کت ۳ ح‌ِ 7 تا نا 8 نب ربا زا او پ 1 0 3 5 0 که ها که کت ات ات ی کی هگ ها ها که که کت کت کت 5 5 یت (۱۵9:8 8) ۲۷۸۵ :وا 44۸ 0823 یوت (نا۱۳98 1۵) انوم 30 8۸24 حجت رر ۱۵98 12) انوا ۱7 ۹۹25 یچ اس ات اش تک تال اا الا ال | 1 100000 10000 1.000 ((۲۹/۵2۵) لاندمد62 ۴۱۵۳۱ شکل پ.۶-۳- هزینه ساخت فر آیند815]7. سال ۲۰۰۰. کشور آمریکا 5 0 0 5 5 0 8 که که که که که کی کی هی مگ که که که که که که که هی ششک 0 0 0 5 10 10 0 0 0 3 5 0 0 0 0 0 0 0 5 5 5 5 5 0 ۳ 0 0 5 5 0 10 1 0 0 5 5 0 0 5 0 1 0 0 5 5 0 کت کت 5 ۳ نب نزب بل نب بن رنب بل نیبب بنببنببزبازا لب بل بل نب بل بل لسل با بل بل ال لا 6و 71۶/۵ 0 تففسعما هنععع 6 || ای ۱۱| (۴ 235) 6 ۱1۱1۵ 1۵۳۵۵۲۵۲۵ و00۸0 ۱ م۲ ۴۱۵۵۱ 0652۸۵9 ۱ ه ([1 88 ال اال 86و00 سمواسا | 45 و۴۵۱۵ موه ‎۱۱:۵۲٩‏ د 000۵۷ ۵۳۵ ۱۷۵۱۵۲۹ .وم۹ن8۴ که که ۱۱ اس ار ات ۳ 5 نس << سل سس زیتن ان ۹ نت تست - ۱۲ ۱۶۹۰۱ ۹ 0 0 اد 0 ری اس که ی مگ هه هه لت 6 . زگ 0 0 ال ۳ انب ۷۳ 0 مه که هه که هه که که کی ی مشک 6 ۰ 0۳۳ هام۱ لب ب نزن لالز نز از نا > سس 8 ارام ها ل لا رصم ی لت تب 8 09 5 5 5 5 0 3 ام ی لا ن کاوه2 ۵ها اسلا لس عِ وتات 81 7 1 ۱۵۱۲۵۵۲ کس 5 0 ده ده ده که دوشگ ها که که که کت کی کی ی ششک هه که کت کت کات کت که کی کشت ی 0 5 0 0 0 ۵ ۵ که که که که که کی مکی مکی و که که که که که که که هه هه ی 8 5 0 15 15 0 0 ۵ 0 ۹ ۹ 0 0 0 0 ۳۵ 3 8 ۹ 5 5 5 5 0 ۳ ‌ِ 0 5 5 1 10 1 0 0 8 3 0 0 ۹ ا 0 ۳ 0 8 0 3 0 0 0 0 ۳ 5 لا (8۳۵: 80) انوم 44 083 سوت (ن ۱۳۵8 10) لاو 30 مج سح (را 1208 توا 17 کچ 1 100006 10000 1.000 (۲۱۹/43۱) 03020[1۷ 6۱۵۳۱ شکل پ.۷-۳- هزینه تجهیزات فر آ یند۷15. سال ۲۰۰۰. کشور آمریکا گت -------- صفحهٔ بعد -------- لس نمودارهای مبحث اقتصاد نمک‌زدایی بو قو فا ۵ ام 3333333333333333 33 2 لد ی :۱۶۱۷9 او - 0 0 0 0 0 1 1 ۵ ها ها که کت کت که که هه مگ هه هه - 00 000 ۱ ۹ 3 8 8 کت کت کت ی ی هگ 0 8 8۹ رد سا کی باس ها هه رابب با ال 10:9 اااا اااااا ااا ا جلبلا عاامی مه ۷۹۵ عمصدا| ابا ۱۱۱۱ واگ 9 هو ۰ چ رت ها تا 5 ]با ]ایا ۱۱۱ اس 0 پوت 7۳ 0909009 پش 0 ۴۱۵۱۵۱ ([ح و ‌انن8 100 5 1 5 ات تن و ها ها که کت کت کت 2 رل - # 5 0 3 ۱ ۵ ۹ ۵ ۵ ۹ که که که که کی ...هه هگ هه هه - زه ی ماخ یب ی مارا - زه اج ایا - 1 را دص با پب زا ۱ و وی بو را اس 888111 0 نا رابب 0011۷۵ ۷۷31۵۲ ش۲۲۵۵ | ۳ اط ا6۵ی0م015 0000۵/۵۱۵ ص زر ِ ۵ بت 55 5 5 0 نت نج و که ها که کت کت کت کت هه ۹ که که کت کت که کی هگ سک 0 0 10 1 10 1 0 ۵ که که که که که که هی هی هه که هه هه که ۱۱۵۱۵۳۵ :۲۷۳۵ 1۳1۵01 زا 8 5 5 1 0 5 5 5 5 1 1 9 ۹اه ۹ ۱۹ - س او ار ی ۷۵007[ ۱ )7 ه ۵۵ و ۳۵1 م۹هصت اا | یا از اما اما ابا ۱۱۱۱۱۱ (10720225۴] ] ی ۱ اااااااا اااااسیسیتا هن 6 ها اما ما 1 1۱0,000 100,000 10,000 1,000 ((۲۹/42۵) از د2م623 ۴۱۵۳۸ شکل پ.۸-۳- هزینه ساخت فر آیند ۸1۷۲ سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا اب ابا نا با اک > 100 ۳ تا اه ۹ ۹ تا 0 0 آااا ااا ا اا را ادا ابا اما ص11 ض ی اسلا |۱۱۱۱ ت ات 0 و کر 7 0 و0 0اهع09 اه الا« سس واه/ا000 200 ۱۸۵۸۵۶۵ ,وم 0 8 :و اع۱0 09۹ ول عاهوی 0و تماهه و6 0 اه 00 ع زک اس تار تا تا 1 208 5 01 ما۴ پهاز و۸ 5 0017۷۵۷ 300 6وق/510 ۷۷3۱۵۲ ارال2/۵ ۵8 - 0068 ما سا سس 10 پس ۰ ۳ 0 3 0 0 0 0 و بت ۰ بو یا ای مزا ی 51 8 جعره مهد نا اما > ح 8 ۳0 0 8 تا تا اک تا ۵ ۳۳ سم 1 ما وا اه ابش زر ح‌ِ زه اب الا لا وا سا (۱۵۵/8۵ 8) ل۱/و۷ 44 0823 سو<--_ ( ۱۵۵/8 10) ۱/و۷ 30 0824 سپیچ (نم ۱۵۶۵/8 12) ۸و 0825.17 و لللنز | ]]ا]ااا]ا 100,000 10,000 1,000 )۲٩/42(‏ 1۷ز20م62 ۲۱۵۳۹ شکل پ.۹-۳- هزینه تجهیزات فر آیند ۷1۷۳ سال ۲۰۰۰. کشور آمریکا ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴۳۰ ۳ راهنمای انتخاب و بهکا رگبری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب و وج << مج << نتم << مس 100 00 ۱ ۱ ۵ 0 0 0 5 0 اه چووووی هه سم و 000 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ 0 .|| ۸1۸۹۱ ۵ للللللسش نل بل[ ]1 ۹7 وادو ۱۵6 شب اما ومزم:ز۲ ۱۵0۱م ۹۵ لالز لب اما | 0001۵5 300 ۲۸۵۱۵۲۹ ,۴۵۲۳۵۹ | 8 الل لا هک 5 69 ولیک مک سص سا 4 ۴۱۵۵۱۱۵۱ ما 0 0۱۵3۵0۱۳9 8 ک ۴ 251 ۱۵۵۱۲۵۲۱ کی سس ۵ ای رگ کت اک کت 0 0 0 0 ۳ ۳ | و سکس ی هه که مه مه ی ی هه سس 8 ۲ ماما ۹ ول عاعمع ون عمععل سس اس سل بل بل لت واوه2 6ق الب لگ راتس لبلب ی 5 ۳ تا گم سس هک 0 ۹ نور تن بر ۰ 8 و05 0000001216 بل گکک وا نت کت تس 55 8 5 نا 0 ی با بابلا آچچچح سح دح جسششسشچچحح دمح سدح سح سح تحت سح سح کت ن 6و ۷-4 6۷۷ عوداد 3 /5۷ عوداد 4+ 5۷ عوداد 3 2 لا : 10,000 1,000 (۲۹/۵2۱) ۴۱۵۱۱110۷ - هزینه ساخت فر آیندهای الکترودیالیز و الکترودیالیز معکوس شونده برای آب‌های سطحی و چاه. سال ۲۰۰۰. کشور آه ی از برنا با با با بس 0 0 85 0 0 0 5 0 5 0 5 5 5 0 که که که که که کی هی هی هک للنلللنل لب ی(بُ لب لبلب لبلب لب ببببببببلبلببلز ۱ لبلب لبلب لبلب لبلب یبْبْلببببب بل بل لبلب لبلب بل ج ز ای لا انس :8 سر ام 0 0 0 ۹ ۱ ۵ نب 0 مس 0 0 0 0 ۵ اک ها کت کت که ای اه و 0 0 0 1 ۹ ۹ 3 0 سل سک ان ۹ ۹ که که کت ات ان شش 8 0 0 1 ۱ ۵ 00 0 ۱0 ۳ ۳۳ ۱5 نس 0 ۵ که که که که که هی هی هی هک 1 بل ل لس ی(لبَب بلج نیبب سیب ببلبببلبللبلببل ح سلروویرو ور وی وی وک لاش یبن ِ :۱۱۷۲۱۶۱ 09 فاقوا سه ال و و اننللل ال صضص للنتنلللنا و ات لالم ابا 5 :میا ۳) قاعوع سل ۱ 8 1 0۱۱۵۲۱۳۵ 28 8 3 17۵0311۵0 8۱5۱616 م5 شبن سسسسلسلنسسسسلسسسسسسسس۷ کاس س بش 10 ج - 001 0 0 ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ ۵ 0 مکی 1 0 0 ۹ فسه ۳ ی انز یات نت نو ار که که که ات ی ای کب 5 که که که که کی کی هی هی ششک ۳ ری کی ای 0 که که که که خی ی ی ی ی که که که که که یز که هه سم ع | لب بل بببببببنزبللل لس ینیبب بببلنل ال پت یرال مب نملْلببببببببببننبا ‏ ی را لا ان 100000 10000 1000 (۲۱۹/42۷) ]۴۱3۱ ل پ.۱۱-۳- هزینه ساخت سامانه پیش تصفیه فر آیندهای غشایی برای آب‌های سطحی. سال ۰.۲۰۰۰ کشور آمریکا شگ ریکا -------- صفحهٔ بعد -------- ی ت ۳ - نمودارهای مبحث اقتصاد نمک‌زدایی 9 رز نی نب ببس با با ]ای ]یا اور ساسا ی میت دس یی عاه0 1۱0۵۵۵ | ۹ ۱‏ آلس س سهد ۳ 1,000,000 00 شکل پ.۱۳-۳- هزینه ساخض ۹ با یا ها ات زب سب امس | 8 0 0 0 0 0 ۹ ویر سر حر بل ال سل ۱۳۱6 کاومج) 0 0۱۱۵۲۳۵۱ ۱۳13۵ ۱ ۵ ۱۳1۵۵ 1 0۷۵ 1۲39۳ 2 50۲6605 سا ] 00۳1۲۵۶ 2۳0 ۱۷۱۵1۵۲۹ ۳ لا :وویاه ۲۵۶۱۲ مل واومع۲ ۰ 1 ۳ توا 000 ,1000 0,000 شکل پ.۱۳-۳- هزبنه ۳/۳ 8 0 5 5 0 5 5 5 و 10 85 5 5 ۹885 61فا و6 5۳ - اهاز باق دنا ۵۸۶۱۱۰۴۹3۲۱1 | 1 هه 8 0 3۳ 8 ۹ ها که که 1 ی | 8 8 ی ی سل سر واوم» 8۷۷8۵۵ 6و :۱۰۱۵ سا سس را 0 5 10 ۴۱۵۲ 2203011۷ )۲۱ /4۵۷( ۱۴) -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ و و ۵ 3 ۵ راهنمای اننخاب و ب هکارگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب 33333333333 زا یی ی 100 0 1 3 3 ۵ ۵ ۵ ۵ ۱ ۳ ۹ 0 0 1 0 ۳ ربب لبلب ربلد دبا ای لر نا ال سا دا 8 ات ۳ 5 5 5 8 و اااا ایی _ چقمبببلجببلبیل الا همه لاطبا ۱ ست ی 0 و ۵8 ۷ 1۲۵8۳ ۸ 50606085 71۲۵۷۵۱۱۵9 ۹ با | ال اضرا رک ۴۷9 ۱۲ ]1 ل سر ۳ رک مر َ سم بل با وزیراعا عم ون قمع بلس لحم سل 1.00 پ سر عسعس یعس تنل لیا تنل تفت ری 015 نا 0 0 3 0 0 0 5 0 5 0 0 ۳ کت ات ۹ ح ا ا اد او سابع ۷ > ه ند نبا ای بسا ن چا ایا اساسا ایا 7 3 ال انا ماب 100,000 100,000 10,000 1,000 شکل پ.۱۴-۳- هزینه ساخت آب‌گیر فرآیندهای حرارتی. سال ۲۰۰۰. کشور آمریکا 0 0 کت کت ات بت 0 که کت کت کت کت ح کت 00000 ۵ ۵ ۹ ۱ 0 5 ۵ ۵ ۵ ۹ ۹ ۹ ۵ 0 که که که که کی که هه مگ اب نب رسلباب شش نیبب باب لب بل شب جرا لسن ۹ ب تنل ۵ ۹۴لا 5 ۱1۵۵6 ۲۵۲ 8۳۵۷/۵۲ ِت ابا سس و 8 ۵۲ ۴۲۵۵55 38 7۲ ام (56۳۷۵ و۳ ) 01510 رت 0 00 0 0 0 5 جک ۳ که که که که کی کی هه هه 05ید 80۱019 سا 10.00 / ی دخت تک هک هک هک تگ تک ها اس تا تا تا تا ربب لب نیبب شش شش یبیل سه رز لباس با ششششسشساسسششسشسشسبسشسشسسسسسسسسبنب با ساب سبب بب بببب 5 کا تا 5 5 تا تا تا تک 5 تا تا تک 8 ابب لبلب بمب سرب نبا 01 ت :16۱5 6091 6۲0۵۷۷۵1۵۲ صر 6 ۶5 ۷۷۵۱۱ ۵۲ 00۷۷۵۲ سس نو را 08 50 10 10 10:0 1 5 ی کت کت کت تا ۳ ی نت ان این نا اد ها کت هگ اک اس که کت هد گت کت 5 برزاا۱ | 5 لو ۱۱800 ۲ ۲ اک اج ح ۱ نیبب شش بلس سس بل ‌ِ .۱ اپبب نبا لصا + ب لب ابر نب رب بسا از هاش نا ابا ای || اما الا ال ام 1,000,000 100,000 10,000 1,000 (۲۲۱3/03۷) ۴2023011۷ ۴۱۵۳۲ شکل پ.۱۵-۳- هزینه انرژی الکتریکی - فر آیند50۷120. سال ۰۳۰۰۰ کشور آمریکا شسشگ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ رهای مبحث اقتصاد نمک‌زدایی ابو و 8۳۵ فا ۱۳۳ یی سس 1000 00 ۹ ۱ ۵ 0 0 که که کی ای کی خی که که که که کی هه که جههههههی صوو سبل ال اب ب لبلب سل سس نب نب لبلب نبا و وت و وگ ی [6808 ۲۵۱۵۷۷ 10: از با سا |. ای ]| کصاا]|(ااااا ا 5 ۲۵۲۱۱۵۵ ۱۳۵۵۲ ۹ و ۶5 ۷۷3۱0۲ ۵۲۵-93160 ۵۲ 600۷۵۲ > بلظ. لا تا 35 ۳ 67۲ ۵۲۲۲۱۳ 05۱۱۳۱۵۲ 5 0 ای 5 869۱0۱۱9 8 کت کت تخت ۹0 سس اس سکس 0 0 0 ۵ ۵ نی 0 0 0 0 اک بر 0 0 که که که که که خی مه هی همم مب 0060 0 ۵ ان 0 با ۵ ۵ 0 0 00 ۹ ۹ 8 0 0 1 0 ۳ نب 51 7-7255 ۵ هس سا 41 6۲۵۲۳۹۷۷۵۱۵۲ اضر مسا 8 ات 1 ارت سا سیگ نت 5 الا ی لا 67 ۵۲۲۱۵ 051۱۳۹۵۲ را 8 ۳۳۳ 8 5 8۱۵۱9 مر 1 ی ی 4 28 وه بآ کت کت ات ی با کر سک کت ود ی ح بل سل 7ب بللسسشششل سس سس بببلببل ۱ ح‌ِ لب بل نیبب لبلب یب بببملحبب لبلب + تا تا تک ته هه 8 5 تا تا تا تک تک 5 5 5 5 5 تا 3 ]ایکا که ی 5 0 هه و هه 5 0 هه و سک یی تنل لت - دنلریا 0 مج 06 نج ند وا هن ارزز ی سا ال للم 100,000 10,000 1,000 (۲۱۹/43۷) ۲30۵011۷ ۴۱۵۲ شکل پ.۱۶-۳- هزینه انرژی الکتریکی - فر آ یند8۱۷۷1۹0 و 17013. سال ۰.۲۰۰۰ کشور آمریکا 8 50 15 10 10 0 0 0 0 5 5 5 5 6 و ۵ 0 که هت کت کت کت نگ کت 0 0 0 0 ۵ ۵ ۵ ۹ 0 0 0 5 0 0 ۵ 8 که ۹ که هک کی کی ی ۳ ببنبنبنبنب ‏ ] بْببببنبببببب ‏ ]نب بببببببلبزببلززلز ۱ لب لبلب لبلب لبلب للَ لا بل لبلب( اه || | ایا الا سرا نمی اساسا لب سل 10000 5 8 50 8 1 0 5 0 0 ۹ 8 ۳۳ 5 5 0 5 ۹ که کت کت کت 5 5 جججج حتت نس ات ات اه کی هه که که ها که کی 9۴ هه هی که ها ها که که که که مه هی هه ۹ 0 0 0 0 0 0 30 0 ۹ ۹ 0 0 ۹ 1 0 3000 ۹ 8 8 5 ۳ تک شک 0 با اببببلببببلبرزکعسا ااا بل ی |[][]اا] ااا]||]| | له ااا||||اا زا جَ الا کل نام 3 0 0 0 0 ۵ 5 0 ها کت کت هک اک ی 6 هگ ها که که کر" هگ که که هک نت س 0 0 0 0 0 ۵ 0 0 کت کت کت کت 0 0 5 ۹ که که ۳ هت تن نت 0 0 0 3 ۹ ۱ 0 9 اک اه ای اک 5 0 ها که ۹ که هک .9 که هه تن 555 5 ت55 55 5555 5 5 55 _ 0 0 0 0 ۹33۳۱ ۹ ۹ ۹ ۳ ۳ ۳ ۹۹۹۱۳۱ ۹ ۹ با ۳۳۳۳۳ لِ ا بل ام لبلب لباز یاچ چا از لللنلللللنلللللللللللللللللل|۱|| ۱ ۴ 7 ی 9۱۸ 616 دا ی 9۱۸ ۳۳44 ساا ۱۱ لا الل لب لب زا ]زا 100 100,000 10,000 1,000 شکل پ.۱۷-۳- هزینه انرژی الکتریکی - فر آیند۸191, سال ۰۲۰۰۰ کشور آمریکا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ یی ٍ 0,000( 000 ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شور 3333333333333333 لاد ات ال رات اس انلس 0 0 5 10 1 10 1111 1111111111111 1 0 0 0 10 11 11111 1111111111 10 1 0 5 1 0 0 ۳۳۳۳ لبلب سل نب ببببنبلبلب لب نیبب لبلب لبلب لز ‏ بب ربب بنبببابلببب ‏ || ]| ربب بل لب الب انب || اب ج ال بر ال ال ۱ 8 35 15 130 10 15 ۹0 ۳ ۹ که کت کت کت 15 1 5 5 0 کت کت کت کت 8 اج هت ز که 9 5 30 ۹ ۳۹ 000*۳۹ 3 1 10 1 11111 1330 3 8 5 0 1 11 ۳ از سا ال رون لسن 8 با لاملا _ ما ال اما ال کل الا اه 5ص َ ییا سس بیلص بب بل بل سل ۳ ۸ ۳8-5.17 سا لوا ۲8-430 لاو ۲8-344 و 511 ۳ 1 5 0.1 1,0 100,000 10,000 1,000 (۲۹/۵2۷) ۴۱۵۱۷ شکل پ.۱۸-۳- هزینه انرژی الکتریکی - فر آیند8180, سال ۲۰۰۰. کشور آمریکا سس 1,000 0 0 0 333 3 3 0 1111111 ۳1111111111 0 3 0 0 0 0 1 11111111 111111111 0 0 0 0 0 0 0 0 ۳۳۳۳۳۳ ]| نب اتب باب ام تب لبلب اب ]بل رل بر لبلب لبلب بل لبلب لبلب الب ان ا]اااا ا | ای الا الب لام زع یشترا ی رش یوش ی شین 8 ی 1 ]زا ا ‏ کص ص لب لبلب لبلب لبلب ۳ 8 تا تا تا کا 8 5 تا تا ات تک 5 5 5 تا 8 انلل لب اب لب رتدب بل ی اس ضص ی ۱۱۹۱۱۱۱۳۹۳۳۱۱۱۱۹ و سساساواوااواواواااا اس اس سس 5۵ 55گگگگگ اک ع ز ۱ )1,00 100,000 10,000 1,000 (۹/۵2۵۷) 6202011۷ ۴۱۵۳۲ شکل پ.۱۹-۳- هزینه انرژی الکتریکی - فر آ یند ۷1۷۳ سال ۰.۲۰۰۰ کشور آمریکا ب -_ -------- صفحهٔ بعد -------- 9 - نمودارهای مبحث اقتصاد نمک‌زدایی ۳ ۱۳۵ یی ۰۰۷۷۷ سم بیبس_<ب_<بن_<سححح 100/0 0 5 0 10 10 0 1 0 0 0 8 5 5 5 5 0 5 ۹ ۹ کت کت اک هک جک ششک وت 0 0 0 5 10 10 0 0 0 0 5 کت 5 5 0 5 ی اه فا کت نا 0 0 96 ۳ 0 0 0 0 0 ۵ ۳۳۹ که که که که که 0 ی 5 که که که که که کی که هی مک 0 0 0 0 0 0 و 0 0 0 0 0 1 1 1 1 30 8 0 0 0 5 5 5 ۳ چ ها ات تا تا کا 8 0 تا تا ا تک تک 5 8 8 5 سر 8 | ۱یا ایا 8 لا 8 تخت تا کس تک ی تک تا ته تا تا تا تا 8 9 5 5 10 11 0 1 3۳ 0 ۹ 0 5 بر 0 ی 0 ۹ کت کت کت کی کککگ کج وت 5 0 0 0 0 5 3 ۵ 0 ۲ 0 که 0 تک که میک که که که که که که که که هی و 8 00 0 3 0 0 0 ۳۹ 3 ۹ 0 ۳ 3 3 هه 5 و 000 5 5 5 1 ۳ ی تا تا ات 5 5 8 8 5 و 888 : ی 899 / 1 ۱025 1 مب 0 00 0 ‎ 0‏ بی ‏ سگ 085 0 0 6 6 ۳ ی (ن۱۳۹8۵ 12) رل زا ما ساسا 5 ِع توس یا تاک روح تو تک تک هک 9 ۳۳ گه یککنک دککک تاک هتک تک اه اه تا 0 0 0 01 0 0 8 8 5 0 0 10 10 5 و کت 5 5 5 0 0 0 95 کت 9 کی رت هک کج تتت ع 1 0 0 3 ۱ ۹ ۵ 0 که 0 0 0 0 0 ۵ که که 0۴ که که کی کج مه مک 5 51.894.001 81 6091 اهن۲ هت (51.00:۸۱۸۱۵) 00:۸1 5947 81 0091 اه۴ -چ || | 6 00 53788 8۱ 6۵9۱ اهرع هه (00:1118 53) 5284100/4 81 0091 اص۴ ۱۳| | . 0 10 100006۵ 10000 1.000 (۲۹/42۷) 0د2مد63 ۴۱۵۳۱ شکل پ.۲۰-۳- هزینه بخار - واحد یک منظوره, سال ۲۰۰۰ کشور آمریکا سا 8 35 8 130 0 0 وت ها 5 9 هنت کی کی کی ی وت ها هت که که که کی کی هت وحوحوحححتت 8 0 0 10 10 10 0110 0 0 9 هت تا 0 0 0 که که که کت کات کت نک ات ات 0 0 ۹ ۵ ۹ ۹ ۵ 0 0 0 8 0 0 0 ۵ ۵ ۹ ۹ که که که که هه هه مک لب لبلب نب نب سل لبلب نبنزبزربا بل مب( بل لبلب بل ]لبلب مس رابب || لام :5 ز هی اه ات تا تا ات سا ته سه آب آه تا تست تا 0 5 5 10 0 1 0 ی ۳ که یس کت کت کی کی کش ششک که که که که کت کی کی کی و 0 5 1 1 10 ۳ یگ 9 ی ها کت 0 5 اه ها که کت کت کت کی نک چگ سح ز که 0 0 ۹ 1 11 1 ۹ 0 0 کی 5 یگ 5 5 0 ۹ ۹ 5 کت 5 5 ۳ زره 8 5 0 0 5 5 ۳ اه که کت ات 5 8 که کت کت کت ی مگ ی لب لبلب با لا سل مسا ۷۷۷۷ الا 5 ]لاس سس انم ج 0 0 0 10 0 0 که کته که که هت هه کی خی جک ۳ .وهی 0 کر هت که کی هی هه سوت ۳۳/1 5 15 10 5 0 0 که که که کت کت کی کی کم وی ججججدت هت هه یکت کته کی ی چگ 6 9 0 0 15 1 1 3 0 لا 5 0 0 0 0 0 ۳۹ 0 ۹ ی کت کی 5 0 0 تا شش تک کس ک هک 8 ها یا یا تا تک تک 0 8 8 5 5 5 5 0 0 الا ی 5 511 0 011111 1۱۳ ۳ ۳ ۱ 18 5 را تا سا تا ات تا تست ز ای ی یر سس لش ل-_- ا 8 5 5 10 1 0 گت ها کت کت کت که ککگ کت جک ۹ که کت کت کت کت 5 جح سوسح تتتتت (52.00/۸180) 51.894.001 81 6091 فرع هت (51.00:۱۱۸۱8) 00۸۱۵ 5947 1و اوقم اهغ -چ سد ی (00/۱۹180 54) 5378800/00 21 0091 بصع سه ‏ 00/۱8 93) 00/010 52841 اه اقم0 اهرع سج[ 1 | ااااااااا اذل للل ]ای 1 100000 10.000 1.000 (۲۳۱۹/42۷) 20(1۷م62 ۴۱۵۳۲ شکل پ.۲۱-۳- هزینه بخار - واحد دو منظوره در کنار نیروگاه, سال ۲۰۰۰ کشور آمریکا -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب وا تا ات اک کت کت تا اک که ۱00 لبلب لب با یایب شش ششسشسسببب شش نیش بر لبلب با نب بل ]نیبب ا مب رابب اب بل با بل ابا ابا ال الب تنل اج ال مرش لا ی ی یا ز بر سا ز ت ‏ عل صل شش با الصا او ی رت لبلب انا با مسلباااا ا ‏ ا ا ‏ ا رح لوصا لا 3 با ای للم بلس لسسسسسسسلا ی ال الصا ال مر سر لم 010 ن نحل سل ال لش ح شش گنل ۱ اا ا ا ‏ ا ‏ ا ‏ ا صلل اصل طل لش 1 اما اما نماض الصا ای لک با برنا ببر با 8 81 و و 5 5 8ب و 5 الم موبلا 0011151111۱81111 ۱,000 ۱00,000 10000 1,000 (۲۹/۵۵۱) ۴۱۵۱141۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ست ۴ ار ما ْ] ازه نامه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- یمهم وست ۴- واژه نامه آب فوق خالص آب‌گیر با فیلتراسیون کف دریا آب‌گیر ساحلی آشغال گیر مشبک استوانه‌ای آلکان‌های کلرینه‌شده اسمز معکوس آب دریا اسمز معکوس آب لب‌شور اسمز معکوس با بازدهی بالا الکترود یالیز الکترودیالیز معکوس‌شونده الیافییا فیبر توخالی بو را ارم اس ۱۳۹ 1201۳۵11700 ۷۷۵1۵۲ )112/1( 502000 ۳111۳۵110۱ 0 5 (اعق80 0110 6 (15۳1۸]) م۸ 1۳۵۵۵1۵۵ [۵ ۵۷۱۳۵۵ ماما 1۵۵ 1۳۵۷۵111۳۵۸ 0 ۷/1۳6 ۷۷/۵۵6 اهامای ۲10۳۲۱۳۵1۵0 ۸1265 ۸0 ۳۳۵۵ 600۲۳۳۱۵۵ )۳]-( ۲10۳۱۵1۵0 6۵ 000 (0511۸) ۸0111۵1۳۵110 112110 عه رد5 002110۵ ((۳0) 057۵۵5۶5 ۳۵۲۷۵۲۵ 0۷۵۲۹۵ 051۵۵۱۵ )1۹0(( ((5۱۷۷/10) 05۵۵۱۵ ۳۵۷۵۲۹۵ 503۳/۵10۲ ((1۱۷۷10) 05۳۵۵۱۵ 0۷۵۲۹۵ ۷/2107 ما۳۵ ((11۳۳۹0) 050۵55 ۲۷۵۲۹۵ ۳۲۲۱۱۳۶۷ 1116 1 (۳.۵11) زام ۳۹۳۵۲۱1۵ 066208۲20۷ (۳1) دادرو|1:۵ ۳101۳۵ (۳1) ۵۳۹۵۱ دادوا1:2 ۳۱۲۵ 110110۷ 7۳ 010131100 11000110 1۵1011۵[ )01٩17( ۳۳۵۵ ۳۳ 1156 انع[ق) قبا0تل م۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۰ ۳۳ بازسازی در تاریکی بازیابی آنرژی برج هوادهی فشرده بسیار خطرناک برای سلامتی بنزن‌های کلرینه‌شده آماده به کار پلیاتیلن کلروسولفوناته پلی‌تترافلورواتیلن تبخیر ناگهانی چند مرحله‌ای تراکم بخار تری‌هالومتان تعمیر و نگهداری اصلاحی تعمیر و نگهداری پیش گیرانه تقطیر چند مرحله‌ای توربوشارژر هیدرولیکی چاه آب‌گیر افقی چاه ساحلی ۷ راراهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدابی به‌منظور نامین آب شوه تب - -------- صفحهٔ بعد -------- یمهم وست ۴- واژه نامه حضور اغیاب حوزه‌های آبی زیرزمینی خارپوست دریایی حودشویی درجه انگلیسی درجه آلمانی درجه آمریکایی درجه فرانسوی درجه کلارک دوبارگذر رطوبت‌افزایی- رطوبت‌زدایی رقم آستانه‌ی بو روش‌های بدون پساب سازمان بهداشت جهانی سامانه تغلیظ و بازیافت پساب سامانه‌های طبیعی تصفیه سودوموناس آرجینوزا شاخص استیف و دیویس شاخص اودو- توماسون بو را ارم اس ۵۱ اوه م۱ هن 51۳۵| ۷۷/۵۹۵ 11۱00 5۵۱۵۳۲ 511 52 0 1 80 11 (۵) 10665 هام۳ 000۳۵ 10665 )*۵11( ۸۳۳1۵ ۹۵ (6011ل0) 113700695 |000۵ اه خععی 12 )٩۳(‏ دعع 10۳ ۳۳۳۵ (127؟) م1 ماما ۹/۵۳16 ۳۳۵۲۲ 1۲۱۷۵ )۳1( ٩۵| 0 "1۷۷۵ ۵5 11۷11011121101 "1۳۳۶۳۵۵ 0007 17۳۳۳۵۲ )10۳1( 700-19010 11501۵۲66 )211( 6012701۵ 4 ((۷۷/110) 0۳8۵11721101 11021110 ۷۷/۵۲۵ (۳۳۹۹) 5100 ۳0۷۵۲۹۶ 200 ۵01۳۵10۲ 8۲1۳۵ (5۵ 1 ۲7) 5۷۵10۳۵ 1۳۵16۳ [۱1210۳۵ (111) 113۳040655 آ013]" ۸6۲ 4۵ (2151ک5) 100۳ ۹5۵۳۵۱۵ (1010ه)) 1205 6۶ ۹:۲۲ 5۱۱۱۳۵ 0000-101۳۵۵0 1۵0۲ )011( (33ع6)) [1۵ 3۳۵16 1۳۵۱۵11۵1100 ۲2۳0۵6 اه -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ ۳ استرالیا ۷ راراهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدابی به‌منظور نامین آب شوه 1110) تب - -------- صفحهٔ بعد -------- یمهم وست ۴ - واژه نامه کریستال‌ساز کل کربن آلی کمیته فدرال - استانی- مرزی کانادا مبدل حرارتی با بستر سیال‌سان مواد آلی فرار سازمان ملی استاندارد ایران بو را ارم اس ۵۳ 1711 یک (115) دلزا۵ه5 119301۷00 1013" (10) 37۳60۳ 0۳822016 آها0] [16 ۲301۵0 ۳۵00۳21-1۳0۷ 1 [۵1-1 07۳11071۵[ ۵۲۳۳۱1۵۵ )۳۲1( 6) "11۳16۳۲۵۵۵ (08ع) 02110 007 0۲۵105 1-6 ۲0260 ۳۱1۵1700 3000 11021 ۳۳۱۵۳۵۵۲ )۳81120( 1۳۵۵۳۲6 7 1۹۱۵۵ 170۵6 ۷/۵۲ 7 (۱11۳) ۳۸۵۲ ابا 10۳11۵۲۷ ۱1۳۷۱ 0 1273 1۵۳1 /۱/1:11101 )001( (ن1ع71) 11011 ۵۱۵۲ 1۳۶۷۵" ۳۳8 7006 ۱۲1۳111۵ [ 11|110 )711( (۷/0۲) 00۲۵۹۵۳۵) 0۲82216 ۷۵1۵1116 (155) دلزام5 060 ما5 1013" 1۳۹۵ 0۲ 51302705 200 1۵۵1۳1۵ [ ۵۲۵۲۵ 0۲ 1۳۵ )1511( ۱۷1201111۳۵11۵ )۳۷۳( 60210 0010۲ ۵11۵ ))001( ۱۷1۵26116 ۳16۱0 0 70 113632۲26 16:211۳۵110۳ )711( (301) 10۵۵ 07826 [۵ع1 8010016 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸۴ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ۲۱۵۵| 07۷820 10۵۵ ))01( 000 -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۹۳ ۸۵ منابع و مراجع کلیدی استفاده شده در ابن نشربه ۶اه |۱20۵ :500210 ۵۲ 103311۵1100 ,(۱/۷/۸۵ )۸۵۸۵۹00121100 ۷/۵۲ ما۷۷ و۸ - ب0۷] ,1 00۳۵۷ ۱10 .00 ا٩ا‏ ,(3/161)2011- ۳۳۵011008 بوام ناگ 0 ۳۵۵006 ۸ 1۳۵10 ک هب0 ۷/۵0 ,(۱۷۷/۸۵ه) 00نا م۸ ۷/۵۵۹۵ 00اق ۷۷ م۸ - ۲100 ,11 0۳۵ ع۱ بل ط1(,61 201) ۷/۵00 ع 10 2005(,41) 1 ۳1۵۵ 1۵61 ۷۷/۵0 ,(۸۵۱/۷۷۸۵) زد م۸۹ ۷/۵۵ ۷۷/۵100 م۸ - ۲0۷۷ ,۲111 00۳۵۷۷ ۱1۵ 7 10۳ 6106 ۳1۵00۵ 1108 ۷۷۵۵ ,(۱۷۷/۸۵ه) جمنادنمدکش۸ ۷/۵۳۵ ۷/0 م۸ - ۰ 50۳85 یک ۷۷:۵ 0۵[ ,(2004) 111165 ۳ 16821121100 ,(2007) (۷/110) 0۳221731100 210 ۷۵۳۱۵ 001۳۵۵۵ ۵۵ مه ام ۳۸۵ - ۵ عا هام۸ کامممکش ۳۷۳۵۳۵۵۱ ل#صه طااه۲ عطا 1۵۳ ععصقل0 هنک ۷/۵۵ عندد وروی ۱80111:18 06 10۳ کل خرو|ا۸۵ ۷۷۵۱۵۲ 1۵۳ 006 5100100 :(2003 00۵۵م۵) 8۵ - 41۱95 0 ۸510 - 7عاررر۸ 050۹15 ٩۳۴ 40‏ ع1009عل 0۲ 16027101 ,(2004) 163211۵1100 2107 /۷- (۳ن]) ماس کعاا۵ ۳ 0عانمل] - ۹2 لآ ‎٩13165 ,(2011) /20(110 هاگ 200 بوه و10 عاها و مدش ۵۵ 1۳۵11-۳۵۹08 ۷۷۵0۳ 008 - ۴ ۲0۷ ,50۳۱۳۵6۲ ,(2011) کعنع0|ا0 166 106521121100 0ص ۱0۵۵6 دامع ا۵ا ۳۵۹۱۳۵۵ 01 00 110 - ,50۳۱86۲ ,13 .|۷۵ 3005 برع 100010 یک ۳۱۹۵۷1۵۹۵۵۵۵۵ ,(2002) ۱/۵1۵ ۳:۵۳ ان ۲1300006 - 0۵۵ 16۷۵۲۹۵ 200 ۱10001111۳۵100 ,(2007) 2100 نمده۸ بووام 1 ۱/۳۵۵۵ م۸ - 1۰ م6 ۱/00۳3 1۵ ۸1۳0۲1 ۸۳۵۲۵۹ ۱1۳/0(۰) محیط زیست. جلد اول و دوم - دفتر همکاری‌های فناوری ریاست جمهوری و شرکت آب و فاضلاب کشور امکان‌سنجی استفاده از تکنولوژی - استاندارد ملی ایران شماره ۴ ۱۳۸۰ کیفیت آب - تعیین میزان مواد جامد معلق - استاندارد ملی ایران شماره ۶۷۲۲: ۰۱۳۹۱ تجدیدنظر اول, کیفیت آب - آزمون و اندازه‌گیری رنگ - استاندارد ملی ایران شماره ۷۴۷۶: ۰۱۳۸۳ کیفیت آب - تعیین هدایت الکتریکی - استاندارد ملی ایران شماره ۲۳۵۶: ۰۱۳۷۲ روش آزمون سختی آب - استاندارد ملی ایران شماره ۱*۱۱: ۰۱۳۸۶ تجدید نظر ششم. آب آشامیدنی - ویژگی‌های میکروبیولوژی -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۶ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب منابع و مراجع ۱ دفتر حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت‌محیط زیست (۱۳۷۹)» مجموعه قوانین و مقررات حفاظت ۲ دفتر همکاری‌های فناوری ریاست جمهوری و شرکت آب و فاضلاب کشورء امکان‌سنجی استفاده از تکنولوژی ۳ راهنمای آب‌گیری از رودخانه و حفاظت آن؛ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور وزارت نیری نشریه شماره ‎٩‏ م۱۳۸۸ ۴ استاندارد ملی ایران شماره ۱*۱۱: ۰۱۳۸۶ تجدید نظر ششم» آب آشامیدنی - ویژگی‌های میکروبیولوژی ۶ استاندارد ملی ایران شماره ۵۹۰۴: ۰۱۳۸۰ کیفیت آب - تعیین میزان مواد جامد معلق ۷- استاندارد ملی ایران شماره ۶۷۲۲: ۰۱۳۹۱ تجدیدنظر اول. کیفیت آب - آزمون و اندازه‌گیری رنگ ۸- استاندارد ملی ایران شماره ۷۴۷۶: ۰۱۳۸۳ کیفیت آب - تعیین هدایت الکتریکی ۹- استاندارد ملی ایران شماره ۲۳۵۶: ۰۱۳۷۲ روش آزمون سختی آب کل ۲0 ,110000 ,۷۷۵۱۷ 16۵11۵110 ۷/۵107 1۵ مممصد ۸0 ,(2013) ,0۳ 0۵۵ ب۲00 ,ا[111-/۷ ۷100۵ ,11300000 0۳۵۱ ناه ۷۷/۵۱۵۳ ,(2007) ۳.۳۰ بفااش۸ ۸۵۵ -060۳۵۷ ]۱۷ ,۷/۵0 10۳۵ 00 ۱1300000 ۸ :1۳۵1 300 ناه ۷۷/۵167 ,(2011) با بل ,۲۳۵۳۵۵ ۴ ب۲0۷ ,[[111 ۰ 111۷۵۵۷ ۳06 )۲ بخ نامگ 200 کسا 1۳۵ ناه ۷۷۵۱۵۲ 10۵۵ ,(2008) ‎٩۰۳:‏ موی ۴ ب10 ب30۷۷ ,5008 ۶ :۷۷ 70۵ ,ناه ۷/۵16 0۵ 01 11300000 ب(1997) .ل معهق2 106 40 ,1۵1۳۵1۵۹ ,۵۲۵۵۰ 1۳2001 ۷۷۵100 آدزاقبل 1 ب(1995) بل ,60۳۵0 مه ۳ بعص۲ 0 ,6۵۳۳۵۵۷۰ ۳۵۹۳۳۵ تاه ,6۹و16 ۳۳۵۵۹۳۵ قدن0) ۲0۷ ,111 1-/۱۷00۳۵ 11200006 ۷۷۵۱۵۲ ما1۵ 1۳۵ ,(2009) بل 0 ,۲۷۳۵ ۳66۵ ,1۳۷۹1۵ نفعد1۳۵۵ انآ 1۳۵1۵ ۷۷/۵0 ۲اه داها ۳۵۵ ب(2011) ۷۷۰ 12 بکما1 1100 ۴ ب۲1۷۷ ,(۵۵ع۳۳ ۴ ۳)) 60۵ ۲۲۵۵۵۹۵ گ 10و12 ش۵۵10 200 ۳۷1۳۵۳۵۵۵۱۳8 1۵۳ تاه ,(2003) ۳ب ,13۵00 800 با 1۳ ,3.1۲۵۷ 6 5۵/۳ ب۲0۷ ,۱1000۳۵۷-111 50066 200 5 030۵15 ۵۷۵۳۵۵ ۳1۱1۳۹ اه |۷10۵ آما ما1 ,(2009) موم 0۳ انا ب00 ب۱[00۷ ,505 یک ۷۷:۱ ال بخ 1۵110 | مش 200 هام1 ۷۳۵۵۵ ,(2004) ۷۷۰ ۴۸ هط ما1 بخم‌دد1۳۵ 1۳۵11 ۷/۵۳ 1۵۵۵ ما 13۵۵10 «(2006) بط کال بش 1۵۳۹۵۳۵5 04 ,۲۳۸۹۱۱۳۵ 67 1۲ ۸ ب,(2005) س0 ها ۵۵۵ ۳۵۷۱۳۵۵۵ اماص :0 هنامنگک 30۵ که احوما ۲۳۵۱ 4۵ 310۷۵ 1۵۲ ۹1۳۵۱0 6 0۲ |0۳۳۵[ 1۳۵۵1۳۰ ۷۷۵1۵۲ 011-00۳۳۵۵10 ان آمجادمه اهنا واهم2 ۲۳۵ ,(1936) ۷۷۰۳۰ اما ۱500-1۰ .00 ,(28)10 ب121100 نکش ۷/۵۵۵ ۷/۵60 ما۸ 7 ۸۱۳۵۲1۵ 136 آ0 [۵ 70 1۳۵1 ۷۷۵6 1۵ 1۵ 6011 [6۵ ۰ ,(1946) ۷/۰۳۰ مزاع مها 169-1 .00 ,(38)2 ب00121100دد۸ ‎۷/۵٩ 10- 11 12 13- 14 15 16- 17 16- 19- 20- 21 22 23- 24 -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۹۳ ۵۷ 0 ۷۷/۵16۲ ۳1۵1۵ [[0 01 10000 1۳6 ۳۳۵۵ ۵۳ ۱/0800 ۸ ,(1952) تسا ,8048 200 .۲۸ ما50 -25 ۱95-۰ .۸1۳,00 .1۳۵0۵ ۳۵۲ اه 0 ۵ ماه ازدو 1 ۳ |10۳۵ ,۲۵۲ 1۵ 1۳۳۵۵ علهع5 اه 200 8 0016 1۵۳ 1006 بمی خر (1949) ۷۷۰ له 372 -26 0.47۰ ,(36)2 ۸۹0012100 ۷۷۵۳۵ ۷۷۵1۵0 ما۸ 1۳۵ -79 .۵0 ,۳۵۷۷/6۲ ۷۷۵16 01108م اه م00 عصااهکد ۵0 002 0 3 امی ,(0983) ۳.۹۰ ,کبا0ا ۳ -27 1 6[ 0۵16 007 ماه 1۵۳ 100 ۳20۵ 0 ۸ ب,(1991) ۵ بل بعهام0ظ ۳.۹۵۵۵ ,۳0 -28 260-4 .00 ,600۳۳۵۵0۰ 8168 رک عم ۱۵ 0۳۵110 ۷ 0۳ ]1۳316 200 ۳۳۵۵10 ,|0۵ مادک ,(1992) .۱.80 ,10۵0۵ 200 0000.7۳ -29 (2)34 ,0۳۳۵۹0۵ ۷۷۳۵۵۵۰ 10 ۵۶ ۷۷۳۵۲ وه ۳۳۵۱ عصاهیک خ عاما۳۵ کعنصه م0 5[ 13000 ۷/۵10 ,(2006) کعادن م۸ 200 ا0ط از ۱/121۵ -30 7 11۵۵ آ125 ,20026 بعامورزد ۸ ,(1969) .شا الاک 2۵00 .7.۳ ,۱010۵0 مسابل] ,511۵ -31 0 ما5۵ 1۳6 0۲ ۱/1008 ۵8 50 ۳۵۵ 11۵10 آزه 1۵ بصزانطانامک عاهاانه سای عصادانه‌ای .[-906-14 .30 ۳۵067 ,6ا 1۹1 ۳۵۳۵|۵۵ م۸ ۳۳۵۵۵۵۰ ۵1 1013100 م1216 0 ۷/۵10۳ ۵0۲ باه |۱1۲۵ ۵1۵1۵ کعلل500 1۵0۲۵0 ,(1958) ۸۷۰ ,لامما5 200 1.۳ مها -32 265-۰ .00 ,14 ,00۳۳۵۵0۵ 1۳0۵ اه 200 آمعا5 اه 00۵۵۵۵ 0 ۳۲۲116 ۳۳۵۵۵۵ ۳۵100 200 1۳2۵601 ۷۷۵۱0 ,(2004) کاطا ماش 200 ۷۷۰ ۵۰ ,|۵۵ م1 -3د3 0 ,۳01156 1۷۷/۸ ,۷/۵0 ۵2 00 عنهک ع ما۸ |۲۳ 101۵66 3۳۳۷1۵۵ ک10۵0 ۹-۹۵۵0 ,(2006) ب1 ,۲:۵۵ 200 1 ما۲۳ 34 23-7 .00 ,(16)2 مها ۷/۵107 یک 200 168211۵110 1- ۹۳۵0 [ 0۷۵110۵ ۱۵06م۲ ۵ کصواحعل ۸۵۵16 مس با مطا10۳۹۷۵] 200 ۵۰ 1 ,۱/۵۹1۲ -35 0 02۳6۵5 ۷/0۵۲۵ 10۸ 1۳۵ ۵۲۶ ۳۳۵۵۳۵۵ |10 اصع ۵ ۵۵۵ 1۵۳ کع06ا۵ا 1 131-۰ .00 1.6 1210 ۷۷۵۶ ,(1991) ععباها ۷/2107 0صه 128311۵110 ۰ )1۳۵۵16 ۷/۵0 ۱۷/0۵۵6 1۵۳ 10100۵1 بام‌مناگ ۷۷۵0 ,(0994) ۵ ۲ ,۱/۵۹1۲ -36 ,۳۵11۵6۲5 10۳8 ۳ 10821121100 ,(2007) (۷۷110) 0۳2301723100 |۳۵ ۷۵۳1۵ ها 00۵ عطا مه |۳۵ ۳۱۵ -37 ۵ ع6ا0ط2ع1امر۸ کاممددش۸ ۳۵۷۱۳۵۵۵۱ هصق اه عطا 1۵۳ مععصعلی منک ۷/۵۵۳ عادد 0 ی13(۳ ۲و 156" بکا ,00210 .1 ب100هاآ .۳ ,82700 0ه] .۳ بل ب6قبا00 یگ ,3۵006 بت بل 50۳066 بل 0۵ما] -38 آ ۳۳۵۵۵۵۳۵۵ بد ۳۵ 0۳۵1۳۵1۵ ۹۳2۵0 ۵۲ 01۳۵۵۵۵ ۵۵۵۳۵۵ 1۵۳ دام 302000 7 5020 ,۱۷125021025 معکباه ها ۷۷/۵100 200 1631121100 ۵ ککع 00 ۷۷۵۶۵ 110۸ 1۳۵ 0 ۷/3166 200 1068311۵1100 ,۲۵1۵۵10 ۵۲ 8۵۵ 13110 ۳۵۵ ۵۲ 10002 کلا -39 66 ۷۷/۵16۳ 1100۴ ناگ 1۳6 اه ۳۷۹۵۵10۵ [661۵ 30۰ ۵0۳۲ ۳۳۵۵۵0 ام 10100 مه اعد (2001) 101065 ۳۳۵۳۵۵1۵۲ ۱111-۵۵1۵ 00۷۵110۵ .۷۵ (5 ۱۷/15 ک) ع 5 7 ]11500521 00۳۵1۳۵۲۵ 200 510۳226 ما20 باعل وامرهاد ۷۷۵10 ,(2009) ۱۰ 1 ۱/۹ -4(0 5 ۱1011009 ,۹0۳۷165 ۷/۵0 معی هساک ,(۳۵۲0۵ 200) کعنازانه) اصع۳ ۵۵۳ 11۳۲۵۵۵ 0 ۹۵۲۳۵ ۷۷/۵10۲ 6 10۳ 575100 1۵66 ۹60۳۵6 1۵۷۵1۷۵ 200 ۵0۷ ,(2006) بش با ما 200 ۵ ,۳۵۳1۵۵ -41 ۱066-0۰ .00 ,(249)3 6521121100۰ ,3۳1۵12 اعل ۳۵۵۳۵ 5۵۳۵ ۵1 امصقام 211۵100ع01 7 0۳ )] 0عاکعل صفااهه ۵0 8 م5 ,(2010) ۱ 1 ,۱1516 200 ب بط ۱۷/1۵۷۵ 42-۲ ۹-5۰ .00 ,13 1۳6۵160 ۷۷/۵10۲ 200 6821102100 هام 211۵100ع01 ۰ 0 ۷۵۲ 11۳۹۲ 1۵ ]۷۵ ۵۵۲1۵۳۵ 1۵۷۵0۵۹ ,(2006) 1۰ 0010 200 ۲1۰ ما1 با ,11۵۵۵۶ -43 31-۰ .00 ,(16)1 ,ما02 ۵۹۵ ۷/2107 عک 162112110 11۵110۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب 7 آه 1010 ,(2010) 5۰ ۷۷۰ ,۱۵0۵20 200 ۱۰ 10۵0۹0۰ بت مگ ۱۷1۵11۷3 ۰ 1۰ ,۱1155116 58 11266 10۷۵۷۵ : بجازاها ۷۷/۵۵۲ ۵۳ 01 130۳۵۷۵۵۵۲ 0۷ کادم) 1۳۵1۵ ۸0 1 ..5.ل] ۵1۵1100 ۳۳۵011200 :115005۵ 0۵۵ ۷00۳۵۵6 ,(2001) ۲۳ :۱ 165 عک ۱10 ۵۵1۵۳۵10۵۰ اه ۳۵ 11۳1۵۲ 1۳۵ 0۲ ل0 06۳۵۷ |136۵ آ0 1107۵100 ,(2010) ۷۷/۰ ۲120۰ 20 .ل مقاش]آ ولا ولا بسا ب6له بط ق1200 4366-44 .00 ,35 ,۳۵۲۵9 ,01608311۵10 کگآ0 2836831601 10201 200 1۵6۲ ۳1۳۵۵۵ ,(2008) 1 ,۲1۵0۵60 200 یک 1۸16۵ ۱-5 .00 ,220 ,168211۵1100 ,0108311۵1100 60 م,(20090) .۳ ,|۱0 200 .0 ,۱/206 م10 .ظ ۳۳۵۵۳۵۲۵۰ ۳ 10 ,1۵10 ۳ با م0062 ۰ ,43 ,طع ۵ ۷/۵07 مفمعصااهط 5 رقم 200 موعمامط) بکعود ۷۷/۵100 11۵10 هکعل کزحمعه 2317-48 0 ب۷۷ع 200 لاه 1۵ |۲۵۷۵ 00۳۲۵۵ ۵۲ ۰017۵10۵ ,(2003) ۰ باع۳۳ 200 .۳ بای 219-8 .00 ,156 ,68211۵110] ,55108 م۳305 1۵ ۲۵۵۷۵ 0۲۵۵ ,(2007) ۵ ,|۳۳ 200 ۳ مصعاکلاعمای6 176-4 .00 ,205 ,68211۵110] ,55108 ۵۷۵۲۹۵25 ۵۳ دل |۸۵ ۷/۵۵۲ 1۵۳ علنبی 51000120 :(2003 ۵00۳۷۵۵ ۳) 88۵ - 4195 1 ۸51۵۸ ۸010 0 1۳6 1۵۳ ۱۷101005 5130270 ,(1999) .10 بش۸ ,۳۵۵۵ 200 ۳۰ .۸ مق 60 میک سا با |۲0 ۳6 ۸۵۲1۵ 1۳6 ۷ لاوز معطزاطنام که ,(۳۵0 [2016) ۷/۵102 200 ۷۷۵۱۵ 0۲ 0 م0 ۳۵10۵ ۷/۵۵۲ ۳۵ 200 م2110 م۸ ۷/۵۳۵ ۷۷۵100 عمش عطا مصمنخهاممکک۸ 06 ]0 ا1001-16-2۲ 513 ,(2007) با ۱10 200 1 ,ق0ع ۷۷:۵ بل ۶ق۵۲ ما م6 ,۳۳۱2۵ 6- | .00 ,216 ,82[1۵110ع] ,16821121100 فزدم 0 6۰ م5۳۵۳ ,(2006) 120085 امجبش۸ 300 068 - ۳۵۱۵۳۵ م0 ۵ا۵۵ ۲ .006/001۵016 80/۸۵110181 ۷۰80/0 // :1110 م۳۵11 61 6000 40 513005 00۳۵۲ - 06211211055165 206 00 1260 ,(2006) ب مفاعاهظ 200 ۱۰ ۷/11 1و وهای ۳۵۳۳۵۵۵۰ ۵۹۵۵۵ ۲۵۳۳۵۵۳۹۵ ۳۵1۳۵۹۵ 0۳۵1۳۵1۵ ۵1 ۳۰)1992(,۲0 بلما۵ ۱10۳ 0.3250 ,01۳66 ۷۷/۵10 1310۵1100۵ 530 ۵ اه کع 0111031۳00 و 0010۳۵6 810رد 0 ۵0۵ ۳ ,(2002) بش با هی 149-3 .00 ,153 ,505 عک ۷۷:16 0 ,کا 101511 ۸1103116 200 010۳1۵10 اه ۲1300006 ,(0999) بت .ی ,۷۷/۳۵ ب0۷ ,|0۲۳۵ 200 ,202155 10۳۵100 : ۷۷۵0۳ ع سمل جز ۷۵۳۵۵۹۵ 113110100 ,(2005) ۷۰ ,26 ۲10۷ ,(۵۵ع۳۳ ۴ ۹ا0)) مبام 60 ۳۳۵۵۵۹۵ یک 5 عک 12710۳۲ ,۹۵1121100 ۷۷38102160 200 ۷۵1۵۲ 1۵ اطعا 111۳۵۷0۵۲ ,(2002) .[ ۷/۰ مصنعاع ۱1255 ۴ ۲10۷ ,(۵9ع۳۳ ۹۲ا0)) ما00 ۳۵۹۵۵ 1۵۹6۹۵ )2003(,]11۳3010161 11311001100, 4230-1418 40 ۵۳۴ 56 10عل 0۲ 10027601 ,(2004) 16311۵100 ۷۷2100- رن هلاس ما۳۵ معانهنا ۹2 لآ ‎٩13165 ۰ ]0۳۵1۳216 1111۳۵1100 502/216 ۵۲ اعد 1۵۳ ۲0۵10021085 ,(2010) .لا ما۷۵ 354-4 .261,00 1683112110۰ 56022110 200 ۳111۳۵10 ۳۵۵۳۵۵۵۶ ۳۵۶6 ۵06 ۷0 عدنصن 1 ۳۳۳ 44 45 46- 47 48 49 50- 51 52 53- 54 55- 56- 57 56- 59- 60- 61] - 62- 63- 64 65 -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۹۹۳ ۸۹ ۱ ۲۵۲ 01 211ع1۳-ع 20100021601 1300۹1 ۵0۳ ۰۵0۳ ,(2005) 5.0.۳ بعع ۵ 300 ۸.۰ بقعنها 66-۲ 173-3 .00 ,184 ,11۵61۵۵11۵1100 ص00 11۵ قامقام 11۵1100 هکل مهد دی ۳ 1۳۵1۵16 0۵0۵5 ۷۵۲۹۵ 000 (2010) .0 ,ما۷۵ 200 .ل ماک بط ما5 ۷ 67-۵۲۵۵ 6 1۵1۷۵۵۱6 ۷/۵۳۵۵۵۲ آ۵0 اب۳0 1۵211۵100 5۳۱۵۳۵۵۲۵ ۳ 0۳۵1۳۵1۵ 2 که 1121111۳۵110 آ۵ ام ید۸ ,(2003) ۱۰ ب2 3۳ 200 ۷۰ بعواع 30 بیش باصقط 3۳ -68 م0 500066 ۷/۵107 000211۵1100 00/26 ماه ۵۲ کعص 0 کادم 0۵ ۲۳۷۵۵۵ 437-45 .مم ,(5-6) 3 موام‌مناک ۷۷/۵۱۵۳ ۵[ ۵ 200 [۵ 0۵11۵ :15211۵1100 500۳216۳ بسا ,۳۹2 ۵00 .60 بعاه۱1 بیش 00011۳۵ -69 6 (200909) 13۳۵۵۵ ۲۳۵۲۵۷ زاگ ۷/3167 0۲ ۱/20۵ :563310 آ0 1۵۵11۵1100 ,(۸۵ ۱۷/۷۷ ۵01110۸ ۷۹/۵۵ ۷/۵0 م۸ -70 ب۲1[00 ,[[[11 6072۷۷ ۷0 .00 یادا ,(2011) 1۳۵0100۵-161 ,(2011) 01111۷ 101۵ اک 200 هام1 عا دم مرش ۵0 1۵11-۳۵۵ ۷/۵۵۳ 71-0۵ ۲10۷۷ ,50۳۱۳۵0 40 ۲0۵۲1۹1۲۷ ۷/۵10۲ 1۵۱0۵ ۵۳۵۵۵ تدم 0 ۲۷۵۳۵۵ یم ۳۵0 ]۵۵۳۵ 30۵1۳۵0۵0 72-۹۷۵۵ (1993) ۸001121100 |1۵۵۵ 0 ۳۱۵۳۵۳۵۵ ۸ 1۳۵00 ک بازاه0 ۷۷/۵۵۳ ب(۱/۷۷/۵ش) دندش ۷۷۵۳۵ جعاد ۷ و۸ -73 ب3[0۷ ,ا[[11 /0۳3) ۷۵ .له 201[1(,610) ۷/۵۵۲ ما12 ۷۵۰ ب(2011) دزی 1000 1211۵1100 200 ۷۳۵6 توا ۳۵ ۳۷۱۳۵۵۵۵ 01 00 714-113۵0 ,50۲۱۵۲ ,3 | ٩10۷ 17‏ 106 ,500۵ عک ۷۷:۱۵ 10۵ بله 3۳0 ,(2009) هام1 1۳۵101 75-0020 7 م(2002) 1621121100 ۷۷216۳ اا52 ان ۳۳۵۵۵5 11.3 ۳۵۵۶ 300 11.1۰ بسانان‌د ۳-۳ -76 ۲011615 1۳۵ 3.۷۷ 501006 ]110۵ ۵0۵1۵00 ]۰ ,(1999) .| ,۸1800 300 1۰ .11 مهاناه‌د ۳-۲ ۵ 1۱ ,77-۳۵۵۶ 3۳۵۵۵۵ ۳۳۵۰ نما ,(2011) فعام |10 200 1۳۵۹5 1۵۵112110 -78 ۵۵۵ |1000 ک ما۳ ,(2002) ۷۵1۵ ۵۳اا۳۶ ان ۰1130004 -79 0 .له 2005(,41) مود ۵۵۱ا۳ 1۳۵1۵1 ۷۷/۵۵۳ ب(۱۷/۷/۸۵ش) مناد مدش ۷/۵۳6 ماد ۷۷ و۸ -0 ۴ ب۳]0 ,[ 111 0۲۵۷۷) ,(6) 10311۵1100 ۷۷۵۵۲ :5-813-6 10 ۱1۵0۵ اهنصطا1 بشکلن] برش معط اه اما( 00 65 ۷۷۵۱6۲ ۲۵۲ 60106 11۵1۵ 11108ددع1 ۷۷/۵6۳ ,(۱/۷۷۸۵ش۸) ۸121100 ۷۷/۵۵ ۷/۵۱۵ م۸ -82 6۰ ۹5۵0۳۵5 بک ۷۷:۱ 0[ ,(2004) ۵۵۲ ۷۷/۵۲۵۲ ۲۵1۵۵۲۵۲۷ ۵۲ |70۳۵ ,0۵1121100۵ اه ۳۵۵۵ ۲۳۵ ,(2005) ۷۰ 13 -83 ۱2 ,۳۵۲۵110 (003) 31۵005 1۵۳ 1100000 وصاااهی1 بسا ,1110۲06 200 .0.7 ,۱/۵۲۵ با ۷/۵00 -84 65۵ 11160 ,1۳۵۵۲۵ 10100001 200 3۵۵۲ ۳۵۳1۲1۵0 ۷۷/۵۵۲ تصه 1۵11۵1100 ۰ ,]۸۵۹0012 ۵ ۵۲مط .له ل30 م72 30۰ ۵۵۵۳۹ ,11۳۵۲۰ ۱۳۵ اه ماد 0۰ 10006۴ ۷۷۷۷۷۷۰۵0۵۵۵7100 0031121100 ان ۳۵۵۵۵ عطا ۹۳۵۵00 -85 ۳ 1۵۷۱۵۷۷ 200 1۳۵۵5 1:21 ۳-۹۵2۳۵167 [۱1۵۷۵ ۵ اه ام م۰110 ,بر2004) .۸ بصععها 1 -86 6 10۸ یماگ ادا 1۳۵۵00 دا 0 ما اصعا۲ از ۳۳۵۵۵ هام۸ 40 . 0) ,۷۹۲۵۵ ۲.۰ ۴۱۵۲۰ .۸.1 ب ما۵ 13 بکش۸ مزلم ۸-۸ .۸ ۸-50 .۸.۵ مها ]87-1 ۳۲ له ۳۵۵۵ 5۷/۳0 0۲ 1۳۵1۳۵1۵۲ ۷100۳۵۵ (11۳) 11001111۳۵1100 ۸ ,(1999) بهز.۸ شک ۸۱1-1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۰ ۳ راهنمای انتخاب و ب هکا رگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به‌منظور نامین آب شرب ٩5۷۷0 ۸1-702,‏ مان 1 ,(960008 3607/۸00۳ 0 .ما ۵۵۵۳۲ آهعنمط 1 (۳۵-1) مریاسا۱۵ 2 5۵۵ ,181۷ با ,20 ای اب۸0 بش ۲1260 .0 ۲1388820 .۸ ۸1-50 ما۸ ۱10۵۵۳۵ 7 ۷0۳1۵1700 0۲ ۰1112۵100 ,(2000) با ,اب82۵0 200 ۰ مداها۱۹ بت نا ۲.۵ ۱47-6 .131,00 ,68211۵1100 ۳08 211۵1100ع01 10931131100 802800 - ۱/0۵06 لمعاد ۰1 ,(2007) ۴۵ ,۳-۴۳۵ بسا ,۳1-2۵۵1 15-۰ .205,00 ,1268211۵110۰ ۰ ,۴16۲ ۸.1.0 13۵100 .۸.0 ما81 ۸.۵ ,۳۵۲۵۵۵۵ ۷.۸۵۰۰ بزا۸1-50 .۸ م۲۹۹۵ 3۳۳۵1۳۵۵1۵۲۲ 100۳۵6 (1۳ج) 13001111۳31100 1998(,۸) 1.۸.۴۸ ۸-1120 200 کش منلجاو ۸1-۸ 1 35-5 .118,00 ,168211۵110 (11 ۳۵۳۲) رنا-عا۱/۵ ۱1۹5۳ هد ۲۳۵۵۵ ۹۱۷۳۵ 3 0۲ دز فروا۵ ۸ ۰۳۵۲1۵۳۵۵۵ ,(2009) ۷۸۵ ,۳۵۲۵۵۵۵۵ کل ,ان۵ ۸1-5۳ .۸.۵ ۲138820 .0.۸ ,۲1۵60 2 -5 21 .00 با 1۳6216 ۷۷/۵10۲ 200 1682112110 ۳1۵۵ ۹۵11۵0۵ ۲۳/۳۵/۵۹۲۳ 1۳1۳۷۳۲۵ 5 ,مکش صعاد1 [ ۳۵0۵ - 162112100 ماه 560 هرز کصاکیچک ۳۳۵ ,(2003) ۲1 مع1]0۳ 31-2 .157,00 ,16831121100 ۳۵۳۹۵۵118 10۵101 300 ۲00۵ ۸ :1۹۵11۵100 0۹۵۵۵ ۳۵۳۳۵۲۵ ,م۲1 ب6 ۲۵۴ ,10۹۵۵ ۸ ۰ ,و (10۳0) 006 ۳۳/0 200 10۵ طلا۳ - و0 ۷۷۵۳۵ 10۸ که عمنلم ۳ 1 1 ,4-9 5001606 ۸۹1۵112 ۷۷/۵ 65 1۵۷۷۵۲ 08۵16 0۳۵ 16 200 ۳0۵۲ انصاادک عمدزد ۲1 ۵۳ کعزعا0 10 ۵۲ ک0 ۹1 1۳۸-05 1۳۵ 0۲ ۳0۵۳۲ |۸۵ ,(2008) 0 ۷۷/۵106 200 16۹۵11۵1100 ,۲۵۵1۵۵110 ۵۲ ب۷ا۵ظ 13110۴ 1۳۵ ۵۲ 10002101 کنا ۸۵:1۵ 0۵۲ 56100100 200 149۳۵۵00 ۲0۰ ۹۵۵۵۳۲ ۳۳۵۵۳۵۵ م1000 مد هیا (20086) ۳۵۲۳۵ 116 1۵۳ رگ 10130226 7200-100 8 1۵۳ خع۵ ۳۵۵ 40 ۲1۵111211010 را 16821121100 ۰۷۷/۵۵۲ ,(2001) سا باق 120 200 ۱.1۰ باطانق) بگا ما80 167-6 .137,00 ,16831121100 ما۸ 1۳6 ام عاهاک و۸ اه 11۵110 11 ۹503210 1۵۳ 11۵11۵100 ۸۳۲ ,(2003) کل مک 2000010 200 بک ,۹۷۵05 315-9 .رم ,158 ,12683112110 0 ۷/3106 200 16821121100 ,100132110 ۵۲ با۵ظ 110۳ ۳۵ ۵۲ 100021 کنا 1 0۳10 5,000 21100 10200211016211 120 3۵۰ ۵۵۵۳۲ ۳۵۵۵۵ ص100 مه هی (۳1۵1)2008 7 1۷۵۹۱۷۲ 3۳۵۲۳۵۳۵۵1۵۵ ۷۷۵۵۲ 10151113100 ۱/۵۵6 بط 200 101 جع ۵.۰ مقاجه 46۰ ,57070011 ,10030108 ۳۵۲۵۷ ما اه 102112110 ام ۳۲۵۵۵۵۵ ,02۳10۸ 200 ۳۰ , 806[ .۳.۳ |02 |[1۳16۳۵110۵ 0۲ ۳۳۵۵۵۵۳۵ ما۳۵ 3۵۵۵ که عکلا عطا ۳۵ بصازانطناهم 0۳ ۲۵ ۵00 090 ,5215 ,۷۵1061۵ ببازاه ۳۵۳۵۲ 200 دعی ۳ ۳۵۱۵ 0۵ ما۲0 ۰ مزع 100010 ۷1۸۹5۸۲ ,(2007) ۳۳۵01106 زر کنو مامصط] ناه ۱۷۳۵۵۵ 00 1۵ 16۹۵11۵110 100۳ ۳۵۵۱ ,۱1۵65 200 کعسوکما ۱1۵ اه 1021 هلاه اکبا۸ 0] ۳۵۷ 0۲110 ,(2003) 40 ۳0۵۵ 1600 1060 ما۳۳ ک ۳۹۳۵۵ معم من ان یش ۵۲ ص12 مهناهاکبا۸ ۵ 1۵1۳۳۵6 ۳۵۲01۵۲ :۷۷ :۸۹1۵|1۵ 1۵ لزع ما10 10621121100 ۵1۲ میدش اهعنمطا 1 (2002) ۵10۳۶ ۳۳1۵۳۷ ۳1۵0 ۸0110 ۱12110۵1 0 1۳2116 116۳۵۵1۵16 ۹رد ۵۶۵۳۵۵۹۵ ۲۷۵۲۹۵ ۵۵۵۵۵ ۳۵ ,(2011) باه اه 200 0۳ ,66ا 1۵۳ 1۹6۵۲۵ ۷۷/۵1۵۲ 0۷۵۹۰ 1110۳۵۷۵ 7 ۷/۶1۲۵ 1۳۵ ۲۳۵۵ 0۳۵1۳۵۲۵ 05۵۵5 ۳۷۵۹۵ ۳۵ 8 ۰۹/1۵۵2 ,(2010) باه اه 200 .0 یلا5 8ا7 1۷۷/۸ ,160010 یک ۳۳۵6 6۷/۵0 50 ۷۷۵100 مایا 868 869- 90(- 91 92 93- 94 95- 96- 97 98 909- 100- 101 102 103- 104 105- -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۹۹۳ (۱۶ 0۵۵۵ ۲۷۵۲۹۵ ۵00 ۱1۵01111۳۵1100 ب(2007) 0و۸ |1۵ ۷۵۵۵ نوش -۱06 1 م0۳۵6 1۵ باز و بش۸ ۸۳۵۵ (01۳/0) 47-4 .00 ,132 ,۵۵11۳۵10۵ 76۴ 1۳۵ 1۵ آهدوم‌دال اد مدمه کاحمصدن مد ,(2000) 03 وگ -۱07 1۷ 116۵11021 200 0۵۰ ۸0 آ0 1۳۵۵۲ ۰1۵۷۵۱۷۵ ,(2008) باه اه 300 ال معامط -108 ۹ ۳۵۳۵۲۱ 1 0 3۳۵۵۵05 1 کهآ 13۵1۵ ۵00 ۰۰۳۷۵۵۳۵۵۵۱۳۵10۵ ,ب(1979) ۳.۵۰ بااعمامز -109 ۱06-8 .00 ,01۷۷۵۵118100 1731۷0۵11 عقوم امک آهدم م1 ۷/2۵10 عاد 0 ۷ ۳1۲ ]۷۵۵18 113722۳005 8دتمحعل 200 مداخ ادا و۰101 ,(1988) ]1 ۷۵۷۱2 -۱10 3-9 .رم ,(۱1)1 ,۳۷۱۳۵۱۳۵ ۵200 40 1۵۷۷۵۲ ۳۳۵1۵۲1۳۵۰ ۷۷/۵10 آ۵ 10۵ بک هدنل معا داد آهاسا 1 ب(2011) یک بنصهرهای۸ ۱۱1-۶ /( ]اه 1۷۵۳۵۱۷ ۷۷/۵۱۵۲ 0۵۳۵۹٩ ۵۲۵۲۱۲۵۲۱۵ ۵‏ ۲۷۵۹۵ 0۲ 1۳۵11 ,(2009) 1 ما3۵ 300 .۷ ,۱/۵۳۳۵ نا بع0ا 0 -۱12 86006 اناد 200 0010121100 امصقاه 20 ۵۳ دامعان 1۵۵0۳ :0۷۶ |0۷۵۵ 1۵۳۵۷۵ آل] ,وا ]۹5۵۱ ,۱۷000۵ ۲13000۵ کا۸ 237 1۳۵ |[ 011۵1۵ :۱۷۵۵20 ۵۵۵ ) 0 ما اد منبش 10۷۵1۷۵ ,(2006) باه اه 200 یک ۱13-۸0 ۱12۵110/۳۲ ۵۳۵1۲۵۵ 200 ۳۸۵6 ۵۵۲۳۵۵۱۹٩۲ 06‏ ۲۷۵۲۵۵ ۵۲ 1۳۵۳۵ آه ۳۵۵۵۵-۵۱۵ ب(2011) باه ام ۵00 ۸۵ ,11۵۶۵۵۶ -۱۱4 ۰ ,۲1/۵1۵ |۵ ۳۷1۲۵۳۵ هرد عاعینم ماد اد مادام آهاع ۵ ۲۵۵ عاد مدوم 2 - 515 40 |۵0 1۳۵101:۳۱ ۷۵10۳۲ +دام۹ ,(1997) ۵ ۳۵۳۳۵۳۵۵۵ 200 با ما با بطلنادهی -۱۱5 ۱37-48 .35)4(,00 وه و1۵ 300 عع نگ ۰۷۷/۵۵۲ ۲۵010۵ 7 0۴ 5112110 :(0115؟) ۲01100 دنل دام ,(2003) ۷.۳۰ ب2ا1۵ 200 ,۳ ,۹۳۵۳۵۵ ۳.۵ بکعاد0 -1۱6 1 1۵1 ۷۷۵۵۳ 0-01۵۵ 10۳ 20112100 200 مدع هماع 1۵۲ 130121100 47-4 .37)1(,00, 1۵۲ ۹۲۵۵۵ ۳۵۷۵۲۹۵ 10۳ ۰۳1۲۵۵۵۷۵15 ب,(2008) باه مبعلقشاشک 00د بسا بماها3۵۵۵ -۱۱7 0 ۳۵۱1۲۱۵ |۵۵ ۷۲۵۵ ۲0۵1۵1۵11۰1۵1۵۵۲ ب1 001 10۷/۲ ,131010 ۳۵ ۵۲ 10201 بکنا 0۳۵۵ اه 1۳:01 ب(20085) ۰ :۱ ۱۱8-۶ ۱55 ۳ ۱۷۵۳۵0۲ 3۳۱۵۵ ۷/2۵6 06 م7200 ب(2002) با آبد ۳30 200 باابا .۸.11.۳ 511 -۱۱19 9 ا00ع1 111 ,116۳10 1۳6 01 1002۳601 .کل ن] ,بفاصه|1 1268211۵1100 ۳ ۳۳۵۵۵۵ 1۳۵ 110۵1108 ۵۵11۵1100 ماد هگ 16 م7 ب(2006) بش 108۵0 -۱20 5 1600۲ 10۷۷1۵ ,1110 1۳6 01 10۵1 .ک نا ,۵۵۵ 200 ما۷ باادگ ,۳۳۵۳۵۲۳ ۰ ب15۸] 6000-1۳۵۵۵۲5 با ۷/۵۵00 0۵۱۵ ,(2006) بولک جاسنادک م۸2 آدمه) -۱21 0 ۷/۵100 ع2006(,1۳1000) کعنصولده۸ ۲۵1100۵ ۳۵ که سم مایا [۵ ۵0 -۱22 0 ,۲۳۵5 فعنم م۸ |۱۵0۵ بمافنط ۲۵۵۵۵ امه دیدش تحص دید 8 10۳ ۸0۲0۵0 3۳۵1۵ ۸ :۷01۵0۳۵۵ تفیگ 103110100 ۷۷/۵۱۵۳ ,(2009) ۳۵ بش۸ ماه -۱23 30۷ ,(فقع1۳۳ 0 0)) رام 0 ۳۳۵۵۵۵ ک 10و13 ناه ۷/۵۵۲ ما 0 200 1۲۵۵۲1۹۹1۵۵ ۷/۵10۳ ,(2003) (۱/۷/۸۵ )110 د م۸ ۷/۶ ۷۷/۵0 سمش -124 (006211019 #ام ماگ ۷/۵10۲ آ0 ۳۳۵65 2300 کعام ۵ 0۳1) ,111۷0۵1 51۵16 1101۵ 1ه) ,(2005) ۷1۵11۵66 ۵00 000۵1100 ماگ 0۵10 ۷۷/۵10 -۱25 9 ,۸ ]۲-۳۹۱ ,1۳۵1۵۵ ۷۷۵1۵۲ ان 11۵000 -۱26 0 0۲۱۳۵-۷۷۵۵۲ 1۵۲ کم الاب ,(2008) 0۳2۵12۵1100 0 1ه]۱ ۷/۵۶۵ -۱27 ۸0۷101۵ 110110 ۵00 دل 51002 ۷۷۵۱۵۲ 0۵ ب(2009) میوش ۳۵0 ۳۵۷۳۵۵۳۵۵ بکنا -۱28 -------- صفحهٔ بعد -------- 1 ۹۹۵۹۹3 3۵211۳۳۵ (]966) پزباه ۸۱18۹۵ 6 3۵18۸۸ رتارهامدم زود رسای 1۱۵11۵۹۹۲۵ ۵۱1۵1۵؟ زد 81۵0۳۵۵ ۹0اتااتاا3 ۵۸۵ ۸۱۱۹۵ 1 ۷1۵0۲۲۵ 5-309]-[-81301۸0]- ]۵۵| نارود ما بزرکترب جتام چباه جناهادهنس‌هاد. (ع010) ٩0۱]301114( 1 ۵۱]۹(۹۷ ۵۴| بزدق ابا قام ۸زد10د] اجک ندب ۹۵| رح ۷00)* ]۷۵۱ ناگ 1318۸۸ ٩01101113906 18۱۳۵3 61 ا]با31۳015 مدز ۹02606۱۹ تام ]نام 15| چد؟ ندب مر ردان ربا ۹۵۱11۵۹" متا داا5 1318۸۵ - ۱۸| 008 خی جر «شوو مهچبویم کم رم ۲ دوم کم رورم کت وج 6 روصم ۳۳۶ ۱/4 / لد 14 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و مشخصات فنی عمومی و مقاله. به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده. تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 116721711211111.1۳ قابل دستیابی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۲۵۵۲۱۵ ۱۲۱۵۵: )۳120 200 008651 )(8621117211010( 1 ۸11315 ۳۵011۷۵ 30 16031۵ 0 اب12 [ 1010 ۸۱1۳67۵ 5 ۳0۲۱۷۵ 200 |1۵ 166 ,با مسق ابه ز ۸ ک ۷/۵۱۵۳ 0۲ ۲۵۵0 [[6222 ۸۵213۳۵1 ۳۵۲7۵6۱ (1 5060 ۷۵10001 1 ۳۳۵۳۲ ۵ 1۳2۵110 200 1۳۵1۵۵6 ۳۵101۵۰, 1601621 40 ۳۳۵0۱۱۷۵ ۸1۲31۲ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ٩51677( 10۲ ٩ 8‏ 00۹211211010 0۳۹۵۵۲ 2 1176 200 5۵1۵1 ۵ 20006 16 [۳0۵۰760] ۷۷2۵۲ 0۳1۵ 17 ۱0۵۵۲6۵ 1270131 1 ۳۳۵۵۲۱۷۵ 6601 10137120 [۸]1 :6 ۳۳۵۵0۲ :۰ 01۳10۷۱۲۶۲-) یک ۸۱۳۹ 8 ۲31۵ 1۵ ۱.۹5۵ 0058 ۲11۳۵ (8عر۳۵13 ۸۵ 011 ۱/۵۳۵1 ۳5 8 ]1۵ ۱/001۵ 1 ۱.۹۵۰ 5 ع111۵۵با۹ 00 ,۱1۵012۸ 1 ۸11۳722 8 [۵ ۱/0۳۵۵ 1۵ ۳۰۰ ( نا ۱100۵۲6۶ 12۳0121 611601 10137120 ۸۱۱ |۲۵ :۳:۷1۳۵۱۱۱۳۵ |۷1( 1 .۱1.۹ 5 ع111۵۵با۹ 00 ,۱1۵012۸ [ع 5001 ۸1۳0561 ۳ ٩۹۷0۵۲۷1۹۵۲۷ 0: -8 ۳۳۵1166۳1 ]01۷1 1۵ ۱.۹5۵۰ 1 عک ۷۷/۵10۲ [۲1211002 ۲10556 ۹.5 ۰ ۳۵10۲1۵ [۳۱۷1۳۵۱۱۵1۵ ۷11( 1۵ ۱1.۹۵ عک ۷۷/۵10۲ [۲82110۵ ۳:۹۵ 1۵۲۳۵۵ ۳8 ۰ ۳۵10۲1۵ 1 ]10۹1۲1۵ 1۳ ۱.۹5۵ 61 ۳۳۵۵1۵66 1 ره۲1] ۸۳۵۶ ۱/۹۵ 200 آ 10۵ 1۵۳ 10 0۲ 006 2601 ۸271773060 ۳1۳۵۳۵ 5 10۷۵/0۳6۲ 11۳8۵۹1۳۲۵ -8 ۳۳۵1166111 [ ۱۷/1001۵10۵ 1۵ 8.56 1 16۹0۲۲ ۷۷/۵10۲ 11۵0 11 ۸1۳۳۵۵ 50۷۵۵ ۲0 ۳۳۵۲۵۷ 20 [۵1۵ ۳۱۷1۳۵1۱۲ 1 .۳.1 11۳1۷۵۲۹۱1۷ ۷۷/۵16۲ 200 ۳۵۷/۵۲ [[۳270 0۵ ۱/0۵1۵ ۳ 10 :0 ۱11۳۵۱۱) -8 ۳۳۵1166۳1 ]01۷1 1۵ ۱.۹5۵۰ 1 ۳۳۵۵1206 1 0۵10|1۵ 8 ۷۷/۵166 یک ۲1۵۵۱۰۵۶ 8 |01 1 ۱.۹۵ 5 00۹111۵ 1۳3-۸ 0۲۵ 1 135600 اع |00 ۸ 1 ]10۹1۲1۵ 1۳ ۱.۹5۵ ۳۳۵۵1۵66 1 ره۲1] ۸۳۵۶ 018 ۱۵ ۱۷.۹۵ ۰ ۱/1۳۵0 6۳۵ ]" 5۵0680۲ ۲138۵ - ۳۵160۲1۵ ]0 ۵.56 ۱۷/1۵220601 ۵۵۲۵۹۵ ۷۷/۵۵0 1۳۵۵ ال ۸۳2۵۶ 0ع 500 0 20 12 0۲ 000۳2110 20 ره ۱ ۱110۳۵108 1۵ ۱.۹5۵۰ 40 ۷۷/۵10۴ -۳۵۲۵۱ 0۲ ۱/11۵1 61 ۸717730610 ۳1,۵۵ 5ا(۳۳۵ 20 51۵02۳05 ۷۷/۵۹10۵10۲ ۳۹ )2 ۳۵۲۵۷ 1۵ ۱.۹5۵۰ 61 ۳۳۵۵1۵66 [1 ۸1۳۳۵۵ 500۷۵ ۳8 [۵1۵ ۳۱۷1۳۵1۱۱۳ رز .۳.1 ۳ 11۷۵۲۹[1۷] ۷۷/۵16۲ 200 ۳۵۷۷۵۲ [[۳270 0۵ ۱/01۵ ۳8 (ع 1610" [ ۳۷۱۲۵۳۵۵ 1۵ ۱.۹5۵۰ 7 عک ۷۷/۵10۲ [ ۲8110082 01 ۱/۵10 ۳8 1 ۳۵10۲1۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 1 5 ۵5[ ,۷۵۲ 8 ال بوامرصه ما #مطاعی عاط :ام و که دنوامد 11۵1100 هحعل که عکد ۳۵ ماما ۲ 0۳۵206 1۳۵ ۲۵100۵ 1601 ال 1 ععقا 0 ۷۵۵۳ ما نامک و مغ لحم ۵ یف 200 20۳۱۵۵ ۲و لمساه 20 ۵۵ ۵ مکعنعمامصط) معط او عع ما۵1 200 ۳۵۵۳ 0062100 جز فصواطامم کال 0 ۵۷۷۵۷۷ 200 ۵۳126 0۲00۵۳ ۲ مها موااص وم 200 اه عطا ۵ کعنعما0) عخعط) ۵۶ 12۵0 6 005113168 ,لاع11 کلط) 1۵ 510001005 عاطقانبه ۶و موه که ۷۵۱۱ که کاانه] 216 0111 200 110 ۰ 13696 ۳۵01۷6 1۵ 5۷۹160 06921121100 ۳0۵0۵۳ 2 انا 200 اععاعد ما علونبی 2 اه 0۳۵۵۳2۵10۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- آ0 1۹۶ 1۹12۳16 8 8۶0۲۲ 0و2 ۲۱۵۶ 46 20 ۹۵1۵۴۲ ۵ 2106 186 0 46۹21121101 0۳00۵۲ 2 # مرها ۱۵۱۱۹۰۹۱۱ ۱۱۱۱۱۱۱۵۱۱۱۱( 1۱۱ ۲۷0. 0 /( 0 ۱۷1۱1۹۷ 40 1۳۶۳۵۹۵1۳۵1۲۵ ,100۳10۵ آ0 10 1۳۵۵11۵ ۵ د1۳۵[00 20 51۵025 ۷۷/۵۵10۵16۲ 200 ۷۷/۵۵۲ ۵ ۳۵1۱۷۵ 200 1000۵ اه امعصاد0 1 ۵ وا اند 333,33 2018 -------- صفحهٔ بعد -------- با عنوان «راهنمای انتخاب و به کارگیری سامانه‌های نمک‌زدایی به منظور تامین آب شرب» به منظور آرائه در حوزه فناوری نمک زدایی با هدف انتخاب و بهره گیری از سامانه‌های نمک‌زدایی است که بر اساس آخرین استانداردهای ملی و جهانی تدوین شده تا مورد استفاده شرکت‌های مهندسی مشاور پیمانکاران» شرکت‌های آب و فاضلاب و نیز تمام مصرف‌کنندگان این سامانه‌های زیربنایی