معاونت فنی و عمرانی را شوه

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. تاریخ: 1402/11/26 شماره:, 13590 معاونت فنی و عمرانی را شوه بسم الله الرحمن الرحیم معاونین محترم شهردار تهران مشاوران محترم شهردار تهران شهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهران روسا و مدیران محترم سازمانها و شرکتهای تابعه شهرداری تهران مدیران محترم کل ستادی رنیس محترم سازمان بازرسی موضوع:ابلاغیه شورای فنی اراهنمای انتخاب الگوی مشارکت عمومی - خصوصی " با سلمم و احترام؛ به استتاد مصوبه شماره 160/2482/20025 مورخ 1397/7/12 شورای اسلامی شهر تهران و با عنایت به مصوبه شورای فنی شهرداری تهران» بدینوسیله "راهنمای اتتخاب الگوی مشارکت عمومی - خصوصی" ابلاغی سازمان برنامه و بودجه کشور به شماره 1402/596255 مورخ 1402/11/07درچارچوب نظام فنی و اجرایی شهرداری تهران به کلیه واحدهای شهرداری تهران ابلاغ می گردد. بدیهی است رعایت مفاد این دستورالعمل بر عهده ی بالاترین مقام واحد اجرایی بوده و مرجع رسیدگی؛ تفسیر» داوری و اظهار نظر درخصوص اجرای مفاد این ابلاغیه که در کلیه واحدهای شهرداری تهران مورد استفاده قرار می گیرد شورای فنی شهرداری تهران می باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسالمی ایران سازمان برنامه و بودجه کشور راهنمای انتخاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی نشریه شماره874 :آخرین ویرایش29 - 07 - 1402 معاونت تولیدی، فنی و زیربنایی امور نظام فنی اجرایی، مشاور نی ی و پ مانکاران سال1402 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳7 -------- صفحهٔ بعد -------- مهندسان مشاور و پیمانکاران ،دستگاههای اجرایی به بخشنامه 1402/596255 : ﺷﻤﺎره : تاریخ1402/11/07 راهنمای انتخاب الگوی مشارکت عمومی خصوصی صفحه1 از1 :ش ش6884049 سازمان ربانهم و بودهج کشور ریاست جمهوری ر ئیس ساز مان ( به استناد ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور و « نظام فنیی و اجراییی یکپارچه کشور » موضوع مصوبه شماره 25254/ت57697 ه مورخ 08 / 03 / 1400 هییتت متتیرم وزیران، به پیوست نشریه شماره (874 ) با عنوان « راهنمای انتخاب الگوی مشارکت عمومی - خص وصی به » صورت راهنما برای بهره برداری ابالغ می شود. نشریه حاضر برای آشنایی عوامل نظام فنی و اجرایی کشور با مشارکت عمومی - خصوصی به عنوان یکی از روش های تدارک پروژه و همچنین راهنمایی بیرای دسیتگاه های اجراییی در انتخاب روش مشارکت عمومی - خصوصی و تعیین ال گیوی مناسیا از بیین انیواع الگوهیای زیرمجموعه این روش تهیه شده است. ن یی تع الگو ی مناسا بر اساس اطالعات و تی ماه ری نظ ی طی شرا پروژه، الزامات حقوق ی و قانون ی و داده ی ها مدل مال ی پروژه انجام می ی شیود . بیا بهیره بردار ی از ا ین راهنما، ضمن آشنا یی با انواع الگو ی ها موجود و ب ر اسیاس مع ی ارهیا ،ید یی کل ی انتخاب راه برا ی تصم ران یگمی مرتبط با این حوز ه هموار م ی گردد . امور نظام فنی اجراییی، مشیاور ی ن و پیمانکیاران ایین سیازمان، دریافت کننیده نظیرات و پیشنهادهای مربوط بوده و میوارد اصیالحی مزم را اعمیال و از طرییی پایگیاه اطالع رسیانی .IR Nezamfanni منتشر می نماید. داود منظور -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصالح مدارک فنی خواننده گرامی امور نظام فنی اجرایی، مشاااانری ن انکانااراع مناننو یوین ، فنی ن زیرب نایی سازماع برنامه ن بودجه ک شور، با ا ستفاده از نظر کار شنا ساع برج سته مبادرت ب ه یهنه ای ضابطه کرده ن آع را برا استفاده به جامنه مهن سی کشور عر ضه نکوده اسو . با نجود یالش فراناع، ای اثر مصوع از ایرادهایی نظنر غلط ها مفهومی، فنی، ا بهام، ایهام .ن اشااالت موضوعی ننسو از ای رن، از شکا خوانن ه گرامی صکنکانه یقا ضا دارد در صورت م شاه ه هر گونه ایراد ن اشاال فنی، مرایب را ب ه: صورت زیر گزارش فرماین 1) در س امانه مدیریت دانش اسناد فنی و اجرایی (سما) ثبت:نام فرمایید sama. 2 ) پس از ورود به ساامانه ساما و برای تمات الیمالی، نشاانی خود را در بفش پروفای .کاربری تکمی فرمایید 3 ) به بفش نظرخواهی این ضابطه.مراجعه فرمایید 4 ) .شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشفص کنید 5 ) ایراد مورد نظر را ب ه.صورت خالصه بیان دارید 6 ) در صورت امکان مین اصالح.شده را برای جایگزینی ارسال کنید کارشاناسااع ای امور نظرها دریافتی را به دطو مطاینه نکوده ن اط ام مقت ضای را .منکول خواهن داشو انشاانش از هکاار ن دطو نظر جنابنایی ط ردانی می.شود :نشانی برای مکاتبه یهراع، من اع بهارستاع، خناباع صفی علی شاه ، سازماع برنامه ن بودجه کشور، امور نظام فنی اجرایی، مشانری ن انکانااراع- مرکز یلف 33271 Email: web: -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی پیش گفیار یای از رنش ها نوی ی ارک ارنژه در زمننه اح اث ن بهره بردار از ارنژه ها زیربنایی ن یوسااانه ا ن ارائه خ مات عکومی به مردم، رنش« مشاااارکو عکومی- خصوصی »اسو که منرفی کلی آع در نشر( یه شکاره717) نظام فنی ن اجرایی کشور با عنواع«راهنکا انتخاب رنش ی ارک ارنژه » انجام گرفته ن در ،راهنکا حاضاار ر نش مزبور با جزئنات بنشااتر یشااریه شاا ه ن انواه ایزوها زیرمجکوعه رنش مشااارکو عکومی- خصوصی یبنن می.گردد شناخو صحنه رنش مشارکو عکومی- خصوصی ن نحوه کاربرد آع در ارنژه ها زیربنایی ن یو سنه ا در اناده ساز موفق رنش یاد ش ه نقش ب سنار مهکی دارد ن ب ای یوجه شااود که اسااتفاده از ای رنش در هکه ارنژه ها یا ارائه خ مات عکومی منا سااب نن سو ن ب ست زی زیاد به شرایط درننی ن بنرننی ارنژه دارد؛ از ای رن، ایجاد راهنکایی با ه ف آشااانایی عوامظ نظام فنی ن اجرایی کشاااور با نی گی ها، مختصاااات ن انواه کاربردها رنش مشااارکو عکومی- خصااوصاای با هکاهنز ی امور نظام فن ی اجرا یی، مشانر ی ن ن ا کانااراع سازماع برنامه ن بودجه کشور در دستور کار طرار گرفو، که اس از برر س ی بر ا ساس نظام فنی اجرایی ی اپارچ ه ک شور، مو ضوه ماده( 34 ) طانوع اح اام ی دائک برنامه ها یوساانه کشااور، ماده( 23 ) طانوع برنامه ن بودجه کشااور ن آین نامه استان ارده ا اجرایی طرح ها عکران ی مصوب هن تأ نزیراع، سن حاضر ی نی ن اب الغ . گردی -------- صفحهٔ بعد -------- علی‌رغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پر بار شدن این ضابطه از کار شناسان محترم درخواست می شود موارد اصلاحی را به آمور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافت‌شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن ذشریه/ ضابطه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی ک شور و کار شنا سان مجرب این حوزه» نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع‌ر سانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عموم, اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده است که در صورت هر گونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز | صلاح خواهد شد. از این‌رو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر خواهد بود. سید مهدی نیازی معاون تولیدی, فنی و زیربنایی زمستان ۱۴۰۲ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «راهنمای انتخاب الگوی مشارکت عمومی - خصوصی» | نشریبه شماره ۸۷۴ | اعضای گروه تمیه کننده: احسان فرصت کار شرکت مهند سی مشاور مهاب قدس. دکتری مدیرایت پروژه و عضو هیأت علمی دانشگاه مهر البرز ‏ ساخت مجید رضایی شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق لیسانس اقتصاد مهدی جوادی شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس مهندسی مکانیک محمدابراهیم رئیسی شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق لیسانس اقتصاد مجید محمودزاده شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق لیسانس اقتصاد الهام رحمتی شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس دکترای اقتصاد امیر محمدی شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس دکترای مهندسی عمران نشاط رمضانپور شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق لیسانس اقتصاد اعضای گروه هدایت. نظارت و تصویب: سیدجواد قانع‌فر رئیس آمور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران محمد مرادخانی معاون امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران ابراهیم امیری رئیس گروه امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران نقی شیخلووند کارشناس امور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران امیر امیری دیبا رئیس گروه امور طرح‌های کلان - سازمان برنامه و بودجه کشور محسن رجایی رئیس گروه - سازمان برنامه و بودجه کشور محسن روحانی نزاد رئیس گروه - سازمان برنامه و بودجه کشور -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی ۱۳ ۱- دامنه کاربرد ی ۱ ۲- تعاریف ۱۳ ۲- ۱- مشار کت عمومی - خصوصی ۱۳ ۲- ۲- طرف عمومی (دستگاه اجرایی) ۸۳ ۲- ۲- طرف خصوصی ی ی ی را ۲- ۴- پروژه یا ۲- ۵- الگوی مشار کت ی ری ی ی ی ی ری را ۳- زمان انتخاب الگوی مشار کت ۱ ۴- دسته‌بندی انواع الگوهای مشار کت ۹ ۴- ۱- دسته‌بندی از جنبه وظایف و مسئولیت‌های طرف خصوصی یه طراحی: ۱ ۴ ۱- ۱- الگوی شماره (۱) 0 ۴ ۱- ۲- الگوی شماره (۲) 0 ۴ ۱- ۳- الگوی شماره (۳) ۱ ۴ ۱- ۴- الگوی شماره (۴) ۱0 ۴ ۱- ۵- الگوی شماره (۵) ۱ ۴- ۲- دسته‌بندی از جنبه نحوه بازگشت سرمایه و روش پرداخت ی ۱۵ ۴ ۲- ۱- کاریرپرداخت ۱۳ ۴ ۲- ۲- دولت پرداخت ۱۳ ۴ ۲- ۳- خودمصرف و ۱۳ ۴- ۳- دسته‌بندی از جنبه استفاده کننده محصول نهایی ۱۵ ۴ ۳- ۱- مردم ۱ ۴ ۳- ۲- شرکای تجاری ۱ ۴ ۳- ۳- دولت ۱ ۴ ۳- ۴- طرف خصوصی ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵- ۱- نیاز به عملیات طراحی و ساخت ۸۳ ۱۱ ۵- ۲- الزام بهره‌برداری پروژه توسط طرف عمومی ۱0 ۵- ۲- مالکیت دارایی‌های پروژه (تأسیسات و مستحدنات) ۱۵ ۵- ۴- ضرورت تحویل دارایی‌های پروژه به طرف عمومی ۱۵ ۵- ۵- مسئولیت تأمین زمین ۱ ۵- ۶- عمر مفید پروژه 2 ۱۵ ۵- ۷- تعرفه استفاده از محصول نهایی پروژه و ۱۱ ۵- ۸- نحوه دریافت هزینه محصول پروژه (روش پرداخت به طرف خصوصی)...۱۸ ۵- ۹- امکان عرضه محصول پروژه به کاربران نهایی ۱۹ ۵- ۱۰- استطاعت مالی طرف خصوصی و طرف عمومی :۱ ۵- ۱۱- پروژه خودگردان یا غیرخودگردان ۳ ۶- فلوجچارت انتخاب الگوی مشار کت ۱۳۹ ۷- فلوچارت انتخاب روش پرداخت به طرف خصوصی ۱۳۳ پیوست یک: تشریح مفهوم مشارکت عمومی - خصوصی ۸ ۱۴ ۱- مقدمه ۳ ۲- تعریف مشار کت عمومی - خصوصی ره ها ۳- ویژگی‌های مشار کت عمومی- خصوصی ۳0 ۳- ۱- وجود یک قرارداد بلندمدت بین طرف عمومی و طرف خصوصی ۳ ۳- ۲- توسعه یا نوسازی و یا مدیریت دارایی‌های عمومی ۱ ۳- ۳- انتقال ریسک و توزیع بهینه ریسک ۳ ۳- ۴- تأمین بخش قابل توجه ازمنابع مالی توسط بخش خصوصی ۳۳ ۳- ۵- پرداخت حق‌الزحمه بر اساس عملکرد ۱۳۳۳ ۴- تمایز مشار کت عمومی - خصوصی با سایر روش‌ها ۱۳۳ ۴- ۱- قراردادهای کوتاه‌مدت پیمانکاری یا قراردادهای بهره‌برداری و نگهداری متعارف ۷ ۵ ۱۷ نمی‌سود. را ار ی ۱ [ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳- ۲- مشار کت عمومی - عمومی و مشارکت عمومی - نهادی ۳ پیوست دو: انواع الگوهای مشار کت عمومی - خصوصی و معیارهای انتخاب ۴۱۰ ۱(- مقدمه و ۱۳۳ ۲- معیارهای طبقه‌بندی مشار کت عمومی - خصوصی ۳۳ ۲- ۱-نوع پروژه ۱۳۳ ۲- ۲- مسئولیت‌های طرف خصوصی ۳ ۲- ۳- مالکیت و محدودیت‌های قانونی رب ۵ ۸ ۲- ۴- سازوکار پرداخت به طرف خصوصی یه ۸۵ ۳- انواع الگوهای مشار کت عمومی - خصوصی ۸۱ ۳- ۱- الگوهای مشار کت عمومی - خصوصی برای ایجاد و توسعه تأسیسات امستحدئثات جدید یا ارتقای تأسیسات امستحدئثات موجود ۸۵ ۳ ۱- ۱- الگوی ساخت. بهره‌برداری و تحویل (307) 0 ۳ ۱- ۲- الگوی ساخت. بهره‌برداری, مالکیت (300) درد ۳ ۱- ۳- الگوی ساخت. تحویل و اجاره (871) کار ۳ ۱- ۴- الگوی طراحی, ساخت و بهره‌برداری (1(130) و ۳- ۱- ۵- الگوهای نیازمند بازسازی و نوسازی به‌جای ساخت و توسعه ۵ ۳- ۲- الگوهای مشارکت عمومی - خصوصی مبتنی بر پروژه موجود بدون نیاز به عملیات طراحی و ساخت/بازسازی ی ی ری رها ۳ ۲- ۱- الگوی بهره‌برداری و نگهداری بلندمدت (08: ۱4) وم ۳ ۲- ۲- اجاره بلندمدت ۰ ۷ و ۳- ۳- نحوه پرداخت به طرف خصوصی در الگوهای مختلف ۳ ۳ ۳- ۱- الگوی کاربرپرداخت ۳ ۳- ۳۲- ۲-الگوی دولت‌پرداخت ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- عمومی - خصوصی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی صفحه ۳ ۱- دامنه کاربرد این سند برای آشنایی عوامل نظام فنی و اجرایی کشور با مشارکت عمومی - خصوصی به‌عنوان یکی از روش‌های تدارک پروژه و همچنین راهنمایی برای دسگاه‌های اجرایی در انتخاب روش مشارکت عمومی - خصوصی و تعیین الگوی! مناسب از بین انواع الگوهای زیرمجموعه این روش تهیه شده است. دس‌گگاه‌های اجرایی ضمن انجام مطالعات توجیهی (ام‌کان‌سنجی) برای دپیدایش پروژه جدید یا ازجام مطالاعات مشارکت‌پذیری برای پروژه موجود. در زمانی که از سازگاری پروژه برای استفاده از روش مشارکت عمومی - خصوصی اطمینان کسب نموده و مجوزهای لازم قانونی نیز اخذ گردید (استراتژی تدارک پروژه). برای تکمیل مطالعات توجیهی, نیازمند تعیین الگوی مناسب زیرمجموعه مشارکت عمومی - خصوصی بر اساس اطلاعاتی نظیر ماهیت و شرایط پروژه» الزامات حقوقی و قانونی و داده‌های مدل مالی پروژه هستند. این راهنما در صدد است با تبیین انواع الگوهای موجود و بر اساس معیارهای کلیدی انتخاب. راه را برای تصمیم‌گیران هموار سازد. این راهنما برای تمامی پروژه‌هایی که دس‌تگاه اجرایی در نظر دارد در قالب روش مشارکت عمومی - خصوصی انجام شود. قابل کاربرد است. ۳- تعاریف ۱-۲- مشارکت عمومی - خصوصی باز سازیانو سازی/تو سعه۷ صلاح/بهره‌برداری و نگهداری/مدیریت دارایی عمومی یا ارائه ۱ ۱1۵۵| ۵۳ ۱10۵0 بلندمدت بودن قرارداد بستگی به ماهیت پروژه و سایر شرایط درونی و بیرونی پروژه دارد و مق صود از بلندمدت بودن آن است که مدت قرارداد (مدت همکاری بین طرف عمومی و طرف خصوصی) به اندازه‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه4 راهنمای انیفاب الگو ی مشارکت عمومی- خصوصی خ مات عکومی اسو، ک ه در آع طرف خصوصی مسئوینو م یریو ن ریسک یسهنم ش ه در طول عکر طرارداد را بر عه ه دارد ن یکام یا بخشاای از منابع مایی را با ریسااک خود یأمن می کن . از ای اس مشااارکو عکومی- خصااوصاای در ای راهنکا به اختصااار م شارکو نامن ه می.شود یوجه به ای ناته ضرنری سو که علی رغم مننی یغو کلکه «مشاااارکو »که برا ای نوه از طراردادها اساااتفاده می ،شاااود ماهنو ن ه ف رنش مشارکو، ینریف سطه ج ی از هکاار ن نقش آفرینی بخش خصوصی در ارنژه ها زیربنایی ن یو سنه ا ا سو ن ه ف آع، شراکو یا شریک بودع به مفهوم خاص یجار .آع ننسو ه ف از هکاار یادش ه در ناطع به نوعی ان ا کردع سطه اشتراک ن یالطی بن ه ف بخش خ صو صی برا انجام فناینو یجار جهو ک سب سود ن ه ف بخش .عکومی برا یأمن کاالها ن خ مات عکومی به مردم ا سو در ای رنش اگر چه یرجنه کلی بر ای اسو که یأمن مایی (یکام یا بخشی) به عه ه طرف خصوصی باش (به دینظ انتقال بهننه ری سک)، علی رغم ی صور انینه که مکا ا سو به ذه متبادر شود، یأمن مایی یو سط طرف خ صو صی دینلی بر مایانو ن بر دارایی ها یوین ش ه/اح اث ش ه ننساو ن یکام دارایی ها فنزیای ن غنرفنزیای ارنژه، از هکاع ابت ا طرارداد متنلق به ( طرف عکومی به عنواع نک این ه مردم ) اسو. به ،عالنه، یأمن مایی یوسط طرف خصوصی فقط یای از ینه ات طرف خصوصی در طرارداد مشارکو اسو ن در ناطع می یواع گفو بن از بازگ شو ا صظ ن سود سرمایه گذار طرف خ صو صی، در نهایو ارنژه از طریق منابع عکومی در اختنار دنیو یا یوسط خود مردم یأمن مایی ش ه ،اسو؛ به زباع ساده باشا که انتقال ریساک موردنظر به طرف خصاوصای مکا باشا ، عکلارد نهایی ارنژه ن محصاوالت ن خ مات آع طابظ ان ازه گنر باش یا بازگشو سرمایه طرف خصوصی )نابسته به آع باش (عکلاردمحور ن طرف خصااوصاای انزنزه کافی برا طراحی ن اجرا ارنژه با کنفنو مطلوب ن در نظر گرفت کظ چرخه عکر ارنژه را داشته باش ؛ به زباع ساده، طرف خصوصی ارنژه را برا خود ب ان چرا که طرار اسو سود ن زیاع ن از عکلارد صحنه ارنژه ن محصوالت ن خ. مات مطابق کنفنو مطلوب حاصظ شود -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه5 در نهایو اول ارنژه یوسط مردم ارداخو می شود (یا یوسط دنیو از محظ منابع عکومی ن.)به ننابو از مردم یا مستقنکاً یوسط مردم 2 - 2 - )طرف عمومی (دسیگاه اجرایی در طراردادها مشااارکو عکومی- ،خصااوصاای ،هکواره یای از طرفن طرارداد طرف عکومی ا سو که در ک شورها مختلف ب سته به نظام حقوطی ن طانونی مریبط، متفانت ا سو .به طور کلی، طرف عکومی در هر ک شور، نهاد ا سو که مطابق طوانن ن مقررات .نظنفه یأمن کاالها ن خ مات عکومی جهو ارائه به مردم را بر عه ه دارد در ایراع عک یاً طرف عکومی منطبق با یکامی دساااتزاه ها اجرایی که مطا بق طانوع اجازه عق طرارداد با طرف ها خصااوصاای دارن در نظر گرفته می شااود؛ فهرسااو ن مصااادیق دساااتزاه ها مزبور در طواننن ی نظنر( مواد1 یا4 ) طانوع م یریو خ مات کشاااور مصااوب1386 ( ، بن (ب) ماده1 ) طانوع برگزار مناطصااات مصااوب1383 ( ، ماده2 ) ط انوع ح اکثر استفاده از یو اع یوین ن خ مایی کشور ن حکایو از کاال ایرانی مصوب 1398 ( یا ماده29 ) طانوع برنامه ش شم یو سنه ک شور ذکر ش ه ا سو. به عنواع مثال : نزاریخانه ها، سااازماع ها، مؤسااسااات، شاارکو ها دنیتی یا نابسااته به دنیو، بانک ،ها مؤسسات ن نهادها عکومی غنردنیتی ن شرکو ها یابنه آنها ، بننادها، نهادها انقالب اسالمی، سازماع ها، شرکو ها، مؤسسات، دستزاه ها ن ناح هایی که شکول طانوع بر آنها مساااتلزم ذکر نام اساااو، از طبنظ شااارکو ،ها یابنه نزارت نفو در امور نفو، گاز اترنشنکی ن ااالیش ن اخش، سازماع گسترش ن نوساز صنایع ایراع ن سازماع یوسنه ن نو سا ز منادع ن صنایع من نی ایراع، سازماع هواانکایی ک شور ، سازماع بنادر ن دریانورد ، سازماع ص ا ن سنکا جکهور ا سالمی ایراع، شرکو ملی فوالد اعم از ایناه طانوع خاص خود را داشاااته باشااان ن یا از طوانن ن مقررات عام یبننو کنن ن اشااخاص حقوطی نابسااته به آنها، سااتاد اجرا ی ی فرماع حضاارت امام (ره)، طرارگاه ها سااازن گی، سااازماع ها مناطق نی ه اطتصاااد با م یریو بخش عکومی، هنأت امنا -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه ۶ راهنمای انتخاب الگوی مشارکت عمومی - خصوصی صرفه‌جویی ارزی در معالجه بیماران و دازشگاه‌ها و موْ سسات آموزش عالی و پژوهشی دولتی و نهادها و شرکت‌های تابعه و وابسته آنها. ۲- ۳- طرف خصوصی سمت دیگر قرارداد م شارکت. طرف خصو صی است که با انگیزه کٌ سب سود و انجام فعالیت‌های اقتصادی اقدام به عقد قرارداد می‌کند. در صورتی که هر دو طرف قرارداد نوع قرارداد مشارکت عمومی - خصوصی نیست و در برخی کشورها به آن قرارداد عمومی - عمومی " گفته می‌شود که از حوزه شمول این راهنما خارج است. ۲ ۴- پروژه عبارت است از مجموعه فعالیت‌های هدف‌دار (اعم از طراحی, مهندسی, تأمین مالی, تدار کات. ساخت. اجرا و یا راه‌اندازی و بهره‌برداری) که منجر به احداث واحد جدید. تکمیل واحد نیمه‌تمام و یا بازسازی/نوسازی/توسعه/اصلاح/ بهره‌برداری و نگهداری واحد موجود شود. پروژه‌های جدید. نیمه‌تمام. تکمیل‌شده و آماده بهره‌برداری در این مجموعه قرار می‌گیرند. مقصود از واحد در این تعریف هر گونه دارایی فیزیکی یا غیرفیزیکی است که هدف آن ارائه کالاها و خدمات عمومی به مردم است؛ مانند راه» تصفیه‌خانه. بیمارستان, ساختمان عمومی و تجهیزات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری. ۲- ۵- الگوی مشارکت الگویی است که بر مبنای نحوه تسهیم وظایف. تعهدات. منافع. نحوه پرداخت و ریسک میان طرفین مشارکت شامل طرف عمومی و طرف خصوصی طراحی می شود. هدف از این تسهیم. بهبود مدیریت و عملکرد قراردادی در دست‌یابی به اهداف پروژه در عین رعایت الزامات قانونی است. -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی صفحه ۷ ۳ زمان انتخاب الگوی مشارکت انتخاب روش مشارکت و الگوی زیرمجموعه آن. به‌عنوان روش تدارک پروژه» باید ضمن انجام مطالعات توجیهی (امکان‌سنجی) برای پیدایش پروژه جدید یا انجام مطالعات م شارکت‌پذیری برای پروژه موجود تو سط دستگاه اجرایی و پس از برر سی و غربالگری پروژه و شناسایی پروژه‌های سازگار با مشارکت مطابق راهنمای انجام مطالعات ۴ دسته‌بندی انواع الگوهای مشارکت د سته‌بندی انواع الگوهای مشار کت از سه جنبه شامل «وظایف و م سئولیت‌های طرف خصو صی». «نحوه با زگشت سرمایه و پرداخت به طرف خصو صی» و « ستفاده کننده محصول نهایی پروژه» تقسیم‌بندی می‌شود. با ترکیبی از انواع الگوها و اشکال یادشده برای هر پروژه متناسب با ویژگی‌های آن. الگوی مناسب قابل طراحی است. ۴ ۱- دسته‌بندی از جنبه وظایف و مسئولیت‌های طرف خصوصی بر اساس وظایف و مسئولیت‌ها طرف خصوصی در قرارداد مشارکت. پنج الگوی مختلف به شرح جدول شماره (۱) تعریف می‌شود. گروه وظایف و مسئولیت‌ها به شرح زیر است: طراحی: انجام تمامی فعالیت‌های مطالعاتی و مهند سی پروژه از قبیل طراحی, مهند سی ساخت: انجام تمامی فعالیت‌هایی از قبیل احداث. تکمیل, تو سعه. باز سازی یا نو سازی که برای شروع بهره‌برداری از پروژه و ارائه کالاها و خدمات آن لازم است. اعم از اینکه ؟ راهنمای انجام مطالعات مشار کت‌پذیری پروژه با هدف تعیین چارچوب‌های مطالعات و آماده‌سازی پروژه برای ا ستفاده از روش مشارکت عمومی - خصوصی در دستور کار تدوین تو سط آمور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران قرار دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه8 راهنمای انیفاب الگو ی مشارکت عمومی- خصوصی ارنژه ج ی یا ننکه. یکام باش تأمین مالی: منظ ور از یأمن مایی فقط یأمن منابع مایی ن سااارمایه الزم برا د نره طراحی ن ساخو اسو ن در صوریی که بهره بردار ارنژه به عه ه طرف خصوصی باش ، در هر صاااورت یأمن منابع مایی مورد نناز برا دنره بهره بردار (نظنر سااارمای ه در )گردش به عه ه طرف خصوصی اسو (در موارد که نظن فه بهره بردار به عه ه طرف )خصوصی اسو. بهره برداری: بهره بردار از دارایی ها ارنژه ن ارائه کاالها ن خ مات تعمیر و نگهداری: هر گونه فناینتی که مطابق اساااتان اردها ارنژه مربوب، برا حفظ نضع موجود دارایی. ها ارنژه ن ی انم ارائه کاالها ن خ مات الزم باش تحوی: یحویظ یکامی دارا یی ها فنزیای ن غنرفنزیای ارنژه به طرف عکومی بن ا ز .ایکام دنره طرارداد مشارکو مطابق استان اردها ن نضننو من رج در طرارداد جدول(1) :دسیه بند ی مشارکت از ل ثی فی وظا و مسئول ی ها تی طرف خصوص ی نام الگو شرح مسئولیت های طرف خصوصی اسامی مرسوم در دنیا طرالی ساخت أت مین مالی بهره برداری تعمیر و نگهداری تحوی الگوی (1)       BOT, DBFOM, BOLT, BTO, BOOT, RTO, ROT, ROOT, Concession الگوی (2 )      - BOO and ROO الگوی ( 3 )    -   DBFM, BTL, BLT, RTL and RLT ال گوی (4 )   -    DBOM الگوی ( 5 ) - - -   - O&M, Service Contract, Management Contract, Affermage -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه9 4 - 1- 1- ( الگوی شماره1) ( ایزو شکاره1) کامظ یری ایزو مشارکو عکومی- خصوصی اسو که در آع عک ه فناینو ها ن ریسااک ها ارنژه به عه ه طرف خصااوصاای طرار دارد. در ای ایز ،و طرف خصوصی یأمن یکام(یا بخشی) از منابع مایی ن سرمایه الزم را برا طراحی ن ساخو ینه می نکای ، یکامی فناینو ها مربوب به طراحی ن ساااخو ارنژه را یا آماده شاا ع برا بهره بردار انجام می ده ، از ارنژه بهره بردار نکوده ن کاالها ن خ مات مربوب را به اساااتفاده کن ن ه نهایی5 ارائه می نکای ن در نهایو دارایی ها فنزیای ن غنرفنزیای ارنژه را بن از ایکام دنره طرارداد مشاارکو بر اسااس شارایط مشاخ شا ه، به طرف عکومی یحویظ می . ده در مقابظ نظایف ن مساائوینو،ها فوق طرف خصااوصاای طی دنره طرارداد مشارکو، اصظ ن سود سرمایه گذار خود ر ا دریافو می نکای6. ،در ای ایزو مایانو یکامی دارایی ها ارنژه از ابت ا متنلق به طرف عکومی اساااو ن یأمن مایی طرف خ صو صی برا دنره طراحی ن ،ساخو دینلی بر مایانو ن بر دارایی ها ارنژه .ننساااو ای ایزو بنشاااتر برا ارنژه ها زیرسااااختی کالع مانن آزادراه، فرندگاه یا یصفنه خانه آب مورد استفاده طرار می.گنرد 4 - 1- 2 - ( الگوی شماره2 ) ( در ایزو شااکاره2 نساابو به ایزو شااکاره1)، یحویظ دارایی ها ارنژه به طرف عکومی موضااوعنو ن ارد (به) غنر از زمن اگر متنلق به طرف عکومی باشاا . در ایزو 5 استفاده کنن ه نهایی مکا اسو«دنیو» ،«مردم» ،« شریک یجار » یا«طرف خصوصی » یا یرکنبی از آنها با ش ؛ برا م شاه ه د سته بن انواه ایزوها م شارکو عکومی- خ صو صی از جنبه ا ستفاده کنن ه نهایی محصول ارنژه به صفحه شکاره14 .مراجنه شود 6 نحوه بازگشو اصظ ن سود سرمایه گذار طرف خصوصی (ارداخو به طرف خصوصی) مکا اسو به :سه رنش یا یرکنبی از آنها انجام گنرد شامظ«کاربرارداخو» ،«دنیو ارداخو » یا«خودم صرف .» برا مشاه ه دسته بن انواه ایزوها مشارکو عکومی- خ صوصی از جنبه رنش ارداخو به صفحه شکاره 12 .مراجنه شود -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه10 راهنمای انیفاب الگو ی مشارکت عمومی- خصوصی ( شکاره2)، هکچناع عک ه فناینو ها ن ری سک ها ارنژه به عه ه طرف خ صو صی طرار دارد ن طرف خصااوصاای یأمن یکام(یا بخشاای) از منابع مایی ن ساارمایه الزم را برا طراحی ن ساخو ینه می نکای ، یکامی فناینو ها مربوب به طراحی ن ساخو ارنژه را یا آماده شااا ع برا بهره بردار انجام می ده ، از ارنژه بهره بردار نکوده ن کاالها ن خ مات مربوب را به استفاده کنن ه نهایی ارائه می نکای ؛ اس از طی دنره بهره بردار در طرارداد ن ایکام دنره طرارداد، در صااورت ینلق زمن به طرف عکومی، طرف خصااوصاای می یوان أی سانساات ن مساتح ثات ارنژه را جکع آنر ن فقط زمن را به طرف عکومی باز اس ده ن ایزامی به ناگذار یأسنسات ن مستح ثات به طرف عکومی ن ارد. ای ایزو بنشاتر برا ارنژه هایی کاربرد دارد که دنره عکر مفن ارنژه ح نداً برابر با دنره طرارداد مشاااارکو اساااو ن اس ایکام دنره طرارداد، دارایی ) ها ارنژه (غنر از زمن به دینظ مسااتهلک شاا ع ارزش ناچنز خواه داشااو. در ای ایز و به ،طور اسااتثناء مایانو یأسنسات ن مستح ثات متنلق به طرف خصوصی اسو ، چرا که خواسته طرف عکومی فقط یوین محصول موردنظر با کنفنو مطلوب اسو ن نناز به یأسنسات ن مستح ثات ن ارد. ای ایزو بنشتر برا ارنژه ها زیرساختی خاص با ماهنو شبنه کارخانه یوین مورد استفاده طرار می.گنرد؛ مانن یوین آب شنری یا یوین برق 4 - 1- 3 - ( الگوی شماره3 ) ( در ایزو شاااکاره3 نسااابو به ایزو شاااکاره1 )، به دالیظ طانونی یا فنی امااع بهره بردار ارنژه یوسط طرف خصوصی نجود ن ارد ن اس از یاکنظ ن آماده بهره بردار ش ع ، ارنژه در اختنار طرف عکومی طرار می گنرد ن عکلنات بهره بردار ، یوین محصول ن ارائه خ مات ارنژه یوسااط طرف عکومی انجام می گنرد، اما هکچناع عکلنات ینکنر ن نزه ار ن م سئوینو کارکرد صحنه ارنژه به ،عه ه طرف خ صو صی ا سو؛ در ای ایزو ،برا حفظ ا صول طراردادها م شارکو (مانن بلن م ت بودع ی سهنم بهننه ری سک ن عکلاردمحور بودع)، ارداخو به طرف خصااوصاای ینها در شاارایطی انجام می شااود که -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی صفحه11 نظایف خود در طبال ینکنر ن نزه ار ارنژه را انجام داده باشاا ن ارنژه به طور مطلوب مطابق مشاخصاات منن در طرارداد در حال فناینو ن ارائه کاالها ن خ مات خود باشا (به اصطالح ارنژه در دسترس باش ). در ناطع طرف خصوصی با دریافو اجاره (اطساب از انش یننن )ش ه از طرف عکومی بابو در دسترس بودع ارنژه، در دنره بهره، بردار از منافع ارنژه بهره من می شود .منزاع اجاره بر مبنا م ل مایی یننن می شود. مایانو دارایی( ها ارنژه از ابت ا متنلق به طرف عکومی اساو ،چه در حن طراحی ن سااخو چه در حن دنره طرارداد مشارکو ن چه اس از ایکام دنره طرارداد مشارکو). اناده ساز ( صحنه ایزو شکاره3 ) به دینظ سطه ا شتراک کار زیاد بن طرف عکومی ن طرف خصوصی در دنره بهره بردار از ارنژه ن احتکال رنش نبودع مسئوینو ها ن ریسک ها طرفن در دنره مزبور ، مکا اسااو با دشااوار ها زیاد هکراه باشاا . ای ایزو در ارنژه ی های مانن ساختکاع ها ادار دنیتی ، بنکارستاع دنیتی ،خطوب راه ، آه جاده یا اظ مورد استفاده طرار می.گنرد 4 - 1- 4 - ( الگوی شماره4 ) ( در ایزو شکاره4 ن سبو به ایزو شکاره1)، یأمن مایی به عه ه طرف خ صو صی ننسو ن منابع مایی برا طراحی ن ساخو ارنژه یوسط طرف عکومی فراهم می .شود با ای حال طرف خصااوصاای بن از یاکنظ ارنژه، هکچناع نظنفه بهره بردار ن ینکنر ن نزه ار از ارنژه را به عه ه دارد ن ارداخو به ن صاارفاً در صااوریی که عکلارد ارنژه مطلوب باشاا انجام خواه گرفو ؛ بنابرای طرف خصااوصاای می دان که فقط در دنره طراحی ن سااااخو ارنژه حضاااور ن ارد ن در دنره بهره بردار که عکلارد ناطنی ارنژه مشخ می شود ننز بای ایفا نقش نکای ن مسئوینو دارد . در ای رنش به دینظ ع م یأمن مایی یوسط طرف خصوصی، سطه ریسک انتقایی به طرف خ صوصی نسبو به سایر ایزوها هکراه با یأمن مایی، ککتر اسو ن می بایسو با یننن شرایط ن مشخصات عکلارد مناساب در طرارداد مشاارکو ، از انتقال بهننه ریساک بن طرفن ن اساتقرار -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه12 راهنمای انیفاب الگو ی مشارکت عمومی- خصوصی چارچوب ها انزنز شی برا کارکرد صحنه.طرفن اطکنناع حا صظ نکود ای ایزو در ارنژه ی های مانن ط طار شاهر ، اارکننی یا یأسانساات آب شاهر مورد اساتفاده طرار می.گنرد 4 - 1- 5 - ( الگوی شماره5 ) ( ایزو شکاره5)، ساده یری شاظ از رنش مشارکو عکومی- خصوصی اسو که در آع فقط مسااائوینو بهره بردار (ارائه کاالها ن خ مات) ن ینکنر ن نزه ار ارنژه هب عه ه طرف خ صو صی ا سو. در ای ایز و، دارایی ها موجود در اختنار طرف خ صو صی طرار می گنرد یا با یانه بر بهره نر باالیر بخش خصااوصاای، مهارت ها م یریتی ن نوآن ر ،بنشتر نسبو به طرف عکومی استفاده بهتر از دارایی ها ارنژه محقق شود ن هکچ نن کنفنو ارائه کاالها ن خ مات به مردم. بهبود یاب به منظور حفظ اصول طراردا د مشارکو ،در ای ایزو ًانالً بای طرارداد بلن م ت با ش ن ثاننا شرایط ارداخو به ط رف خ صو صی بای کامالً ناب سته به عکلارد ن در ککنو ن کنفنو کاالها ن خ مات ارائه ش ه با ش ن ضوابط ی شویقی ن ینبنهی منا سبی در طرارداد . طراحی ش ه با ش در صوریی که عو ای ح اصظ از فرنش کاالها ن خ مات ارنژه طابظ یوجه باش، به نحو که مازاد بر مب ایغ مورد نناز برا ارداخو به طرف خصاوصای باشا ، عکوماً ارداخو اجاره بهایی از ساو طر ف خصاوصای به طرف عکومی در طرارداد انش بننی می .شاود ای ایزو در ارنژه ها مانن یأسنسات آب شهر یا یأسنسات ی وین برق مورد استفاده طرار می.گنرد 4 - 2 - دسیه بندی از جنبه نحوه بازگشت سرمایه و روش پرداخت از نظر رنش بازارداخو اصظ ن سود سرمایه گذار طرف خصوصی یا ارداخو حق ایزحکه به طرف خصوصی، سه شاظ کلی زیر نجود دارد که مکا اسو در یک ارنژه یرکنبی از رنش ها زیر ننز مورد اس:تفاده طرار گنرد -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه13 4 - 2 - 1- کاربرپرداخت در شاظ کاربرارداخو7، در دنره بهره ،بردار از ارنژه طرف خصوصی کاالها ن خ مات را ًم ستقنکا به کاربراع نهایی (مردم یا شریااع یجار طرف خ صو صی )ارائه می ده ن ینرفه مربوب را مساااتقنکاً از کاربراع نهایی دریافو می. نکای مانن اح اث آزا دراه ن . دریافو ینرفه از یرافنک عبور در صااوریی که ینرفه ها یالنفی اسااتفاده از کاالها ن خ مات، امااع اوشش اصظ ن سود سرمایه گذار طرف خصوصی را ن اشته باش ، عالنه بر ینرفه، منکوالً ارداخو یاکنلی یوسط دنیو به ازا هر ناح کاال ن خ مو ارائه ش ه انجام می.گنرد 4 - 2 - 2 - لت دو پرداخت در شاااظ دنیو ارداخو8، در دنره بهره بردار از ارنژه، فارغ از ایناه طرف خصااوصاای کاالها ن خ مات را مستقنکاً به کاربراع نهایی ارائه نکای ی ا کاالها ن خ مات مستقنکاً به دنیو (طرف عکومی) ارائه شود، ارداخو مطابق شرایط طرارداد یو سط طرف عکومی به طرف خصوصی ا نجام می.شود مانن اح اث/نوساز بزرگراه ن دریافو حق ایزحکه از دنیو بر ا ساس د سترس بودع ن عکلارد مطلوب در دنراع بهره بردار ؛ یا مانن اح اث ساختکاع ادار دنیتی ن دریافو حق ایزحکه از دنیو بر اساس دسترس بودع ن عکلارد مطلوب در دنراع بهره بردار ؛ یا مانن خری ی ضاکننی آب شانری یوساط دنیو که از طریق یأسنسات آب شنری. ک متنلق به طرف خصوصی یوین ش ه باش 4 - 2 - 3 - خودمصرف در شااااظ خودمصااارف، در دنره بهره بردار ارنژه، اساااتفاده کنن ه نهایی از کاالها یا خ مات، خودِ طرف خ صو صی ا سو؛ یننی به طرف خ صو صی اجازه داده می ،شود در 7 user-pays 8 government-pays -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه14 راهنمای انیفاب الگو ی مشارکت عمومی- خصوصی دنره طرارداد م شااارکو، یکام یا بخشاای از کاالها ن خ مات ارنژه را برا زنجنره بن فناینو ها یجار خود مورد اساااتفاده طرار ده ن اس از ایکام دنره طرارداد، ارنژه به . طرف عکومی یحویظ خواه ش ای شاظ از ارداخو به طرف خصوصی، در ایراع یحو عنواع«بنع متقابظ »ننز نام برده می.شاااود م انن اح اث خط یویه انتقال فاضاااالب ن اح اث یصفنه خانه فاضالب ن استفاده از اساب یوین برا کارخانجات متنلق به طرف خصوصی. 4 - 3 - دسیه بندی از جنبه اسیفاده کننده محصول نهایی بر اساس نوه محصوالت (کاالها ن خ مات) ارنژه ن متقاضی استفاده از آع، اشا ال زیر :طابظ بناع اسو 4 - 3 - 1- م ردم در ای شاااظ، کاالها ن خ مات ارنژه مسااتقنکاً به مردم ارائه می شااود؛ مانن ع بور از .آزادراه 4 - 3 - 2 - شرکای تجاری در ای شااظ، کاالها ن خ مات به ین اد مشاخصای از شارکا یجار مربوب به طرف خصوصی ارائه می شود؛ مانن فرنش آب به کشانرزاع یا فرنش برق به ناح ها یو ، ین صادرات .آب شنری به خارج از کشور 4 - 3 - 3 - دولت در ای شاظ، یکام یا بخ شی از کاالها ن خ مات یو سط دنیو خری ار می شود؛ مانن خری یضکننی آب شنری ن برق، خری یضکننی اساب یا خری (اجاره) فضا ادار. 4 - 3 - 4 - طرف خصوصی در ای شاظ، یکام یا بخشی از کاالها ن خ مات، طی دنره زمانی مشخصی یو سط خو ِد طرف خصوصی مورد استفاده طرار می.گنرد -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه15 5 - معیارهای انیفاب الگوهای مشارکت عمومی- خصوصی از مهکتری مننار ها انتخاب ایزوها زیرمجکوعه مشااارکو عکومی - خصااوصاای بر اساس نی گی ها ارنژه ن انواه اشاال ن ایزو ها ،مزبور در بخش طبلی می یواع به موارد .زیر اشااااره نکود ،طابظ ذکر اساااو در ضاااک انجام مطاینات برا هر ارنژه عالنه ب ر مننارها زیر، می بایسااو یکامی شاارایط ن نی گی ها خاص هر ارنژه ننز م نظر طر ار گرفته ن یصکنم برا استفاده از مشارکو عکومی- خصوصی ن ایزو مناسب آع، ای خاذ .شود 5 - 1- نیاز به عملیات طرال ی و ساخت عکوماً در ارنژ ه ها ج ی یا ننکه یکام نناز به طراحی ن سااااخو دارایی ها فنزیای ن غنرفنزیای نجود دارد. از ساااو دیزر ای مننار برا یفانک ارنژه ها موجود حائز اهکنو بنشتر اسو. در برخی ارنژه ها موجود که نناز به بازساز، نوساز یا ی وسنه دارد ن ب نع انجام آع امااع بهره بردار أ از ی سن سات ن م ستح ثات مکا نبا ش ی ا با کارایی الزم صاااورت نکی ،اذیرد انجام عکلنات طراحی ن سااااخو طبظ از شااارنه به بهره بردار ضاارنر اسااو، نیی در سااایر ارنژه ها موجود که ینها نناز به ینکنر ات مح ند ن یا صرفاً نزه ار ن یا بهره بردار یوسط طرف خصوصی اسو، ارنژه می ی وان ب نع مشاظ نارد چرخه یوین محصول (کاالها ن خ مات) .شود 5 - 2 - الزام بهره برداری پروژه توسط طرف عموم ی یای دیزر از مننارها انتخاب ایزو، مسائوینو بهره بردار از ارنژه می باشاا . در برخی موارد مکا اساو بر اسااس ایزامات طانونی ن یا فنی نناز به بهره بردار از ارنژه به نی ه در بلن م ت یوسط طرف عکومی اسو. در غنر ای صورت بهره بردار از ارنژه به ع ه ه طرف خصوصی می. باش -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه16 راهنمای انیفاب الگو ی مشارکت عمومی- خصوصی 5 - 3 - مالکیت دارایی( های پروژه تأسیسات و مسیحدثات) حفظ مایانو یأسنسات ن مستح ثات ارنژه به عنواع مننار کلن در زیرساخو ها در اختنار طرف عکومی از اهکنو زیاد برخ وردار اسو. به خصوص در ارنژه هایی که طبق طانوع مایانو آنها به طور انحصاار در اختنار طرف عکومی می باشا ، طرف خصاوصای نکی یوان مایک دارایی ها ارنژه شود ن مالف به یحویظ زیر ساخو ها اح اث ش ه به طرف عکومی اسو9. ایبته در صوریی که مطابق طانوع، مایانو دارایی ها متن لق به طرف ، عکومی باشاا می یواع در طایب طرارداد مشااارکو، بهره بردار از دارایی ها را در اختنار ،طرف خصااوصاای طرار داده ن اس از اایاع طرارداد)یحویظ (انتقال آنها یوسااط طرف خ صو صی به طرف عکومی صورت می اذیرد. به عبارت دیزر در چنن شرایطی فقط از ایزوهایی که درآنها یحو( یظ انتقال) به طرف عکومی نجود دارد، می .یواع اساااتفاده کرد 9 ( رعایو طوانن مربوب به حفظ مایانو دنیو بر اساس بن (ج) ماده3) طانوع اجرا سناسو ها کلی اصظ چهظ ن چهارم طانوع اساسی مبنی ب ر یزنم سرمایه گذار ، مایانو ن م یریو در فناینو ن بنزاه ها گرنه( ها سوم ماده2) طانوع فوق ایذکر به صورت انحصار در اختنار دنیو ایزامی اسو. ایبته در یبصره (1 بن (ج) ماده3 ) طانوع مزبور، مشرنب به حفظ مایانو ص درص دنیو، امااع استفاده از مشارکو بخش خ صو صی در گرنه سوم (به ا ستثنا انتقال مایانو) نجود دارد. بر ا ساس مواد(3 ) ن(4 ) طانوع ی،ادش ه هم دنیو ن هم بخش خصوصی مجاز به سرمایه گ، ذار مایانو ن م یریو در فناینو ن بنزاه ها گرنه( ها دنم ماده2) طانوع فوق ایذکر، ه ستن )(با حفظ ح اکثر سهم دنیو . در خ صوص فناینو ها مریبط با بخش ها راه ن راه آه ، بر اساس آین نامه اجرایی سهم بهننه بخش ها دنیتی ن غنردنیتی در فناینو ها راه ن راه آه (ی صویب نامه شورا عایی اجرا سنا سو ها کلی ا صظ چهظ ن چهارم طانوع اساسی به شکاره110768 /1/ 63 مورخ04 / 08 / 1388 )، ص درص مایانو راه ها عکومی ن خطوب اصلی هرا آه شاامظ خطوب موجود، در حال سااخو ن آنچه که در آین ه سااخته می شاود ن هکچنن مایانو نانگاع ن ماشاان آالت ام اد ریلی در اختنار دنیو بوده ن طابظ انتقال به بخش غنردنیتی ننسااو. در عن حال امااع فناینو، اح اث ن سااارمایه گذار بخش غنردنیتی با رعای و ضاااوابط مربوطه در بخش ها یادشا ه .نجود دارد از ساو دیزر مطابق آین ،نامه مزبور صا درصا مایانو خطوب فرعی (صاننتی ن یجار ) راه آه شامظ خطوب موجود، در حال ساخو ن آنچه که در آین ه ساخته می شود، طابظ انتقال به بخش غنردنیتی اسو. -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه17 در سایر موارد که ایزام طانونی در ای خصوص نجود ن ارد، حفظ مایانو طرف خصوصی بر دارایی ها ارنژه امااع.اذیر اسو 5 - 4 - ضرورت تحوی دارایی های پروژه به طرف عمومی ای مننار برا یننن مسااائوینو( یحویظ انتقال) دا رایی ها ارنژه به طرف عکومی یحاظ ش ه ا سو. در شرایطی که ع م یحویظ دارایی ها ارنژه منجر به ایجاد خلظ در انجام ینه ات طرف عکومی در امر خ مو رسانی عکومی شود ن به نوعی انحصار در ارا ئ ه خ مات نجود داشته باش، یا به دینظ ایصال سایر سامانه ها خ مو رساع به ساختزاه ،ارنژه ع م یحویظ دارایی ها در اایاع ،دنره طرارداد منجر به برنز مشااظ در ساامانه ها مزبور گردد، طرف خصوصی موظف به یحویظ دارایی ها ارنژه (که عک یاً زیرساخو ها .هستن ) به طرف عکومی اسو 5 - 5 - مسئولیت تأمین زمین اگر زمن ن سااااختزاه مورد نناز ارنژه متنلق به طرف عکومی باشااا ، در انتها د نره طرارداد بای به طرف عکومی یحویظ گردد. از ای رن یا بای مستح ثات ن یأسنس ات ارنژه ننز به طرف عکومی یحویظ گردد یا ایناه یوسط طرف خصوصی جکع آنر ش ه ن ینها زمن به طرف عکومی.یحویظ شود 5 - 6 - عمر مفید پروژه در صوریی که عکر مفن ارنژه به نحو باش که با دنره طرارداد مشارکو برابر نکای ن هکچنن خواساااته طرف عکومی فقط یأمن کاالها ن خ مات ارنژه از ساااو طرف خصوصی در دنره طرارداد باش ن نناز به یحویظ مستح ثات ن یأسنسات ارنژه ن باش ؛ ( استفاده از ایزو شکاره2) در ای راهنکا امااع.اذیر اسو -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه18 راهنمای انیفا ب الگو ی مشارکت عمومی- خصوصی 5 - 7 - تعرفه اسیفاده از محصول نها یی پروژه منظور از ینرفه، برطرار نظام طنکو گذار یالنفی محصاااول نهایی (کاالها ن خ م ات )نهایی ارنژه از سو طرف عکومی اسو که مکا اسو بر اساس سناسو گذار دنیو یا به. ناسطه طوانن ن مقررات باالدستی باش 5 - 8 - نحوه دریافت هز نه ی محصول پروژه (روش پرداخت به ط رف خصوص ی) برا یننن ساااازنکار ارداخو یای از مننارها کلن ، امااع دریافو هزینه کاال ها ن خ مات از کاربراع ن مصااارف کنن گاع نهایی می باشااا . در برخی از ارنژه ها مانن یصااافنه خانه آب ن ننرنگاه یوین برق امااع دریافو مساااتقنم هزینه محصاااول از م صرف کنن گاع نهایی یو سط طرف خ صو صی نجود ن ارد. از ای رن در اینزونه ارنژه ،ها ساازنکار ارداخو به صاورت دنیو ارداخو می باشا . اما در ارنژه هایی مانن آزادرا ها ه ن بنادر امااع دریافو هزینه محصااول از کاربراع نهایی نجود دارد ن هزینه محصااو ل ای دساته از ارنژه ها می یوان به صاورت کاربرارداخو دری افو شاود. ایبته مکا اسااو د ر ارنژه ها خا صی امااع دریافو هزینه از کاربراع نهایی ننز نجود دا شته با ش ،ن یی به دینظ ریسک زیاد در خصوص انش بننی منزاع یقاضا محصول (ریسک بازار) که مکا اسااو خارج از یواع کنترل ن م یریو طرف خصااوصاای باشاا ، از رنش دنیو ارداخو استفاده شود. در صاااوریی که محصاااول ارنژه دارا ینر فه یالنفی از طرف طانوع گذار بوده ن کاربرارداخو ، باشا بهتر اساو در راساتا یشاویق به سارمایه گذار در ،ارنژه طرف عکومی مابه ایتفانت طنکو یالنفی ن طنکو یکام ش ه(با یحاظ حاشنه سود )را محا سبه ن در م ل مایی یحاظ نکوده ن ساااپس ایزو مشاااارکو را طراحی نکای. هکچنن در صوریی که محصول ارنژه ًصرفا دنیو ارداخو ، باش طرف عکومی می یوان خری یکام یا بخشی از محصول ارنژه را از طرف خصوصی در دنره طرارداد یضکن نکای. -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه19 5 - 9 - امکان عرضه محصول پروژه به کاربران نهایی رد صوریی که طرف عکومی امااع ناگذار امتن از ا ستفاده یا عر ضه یکام یا بخ شی از محصول ارنژه به مصرف کنن گاع نهایی را به طرف خصوصی داشته باش ن در صورت خودگردانی ارنژه ن ع م نناز به اعتبارات طرف عکومی برا خری محصاااول، ایزو موساوم به ناگذار امتناز10 ، ایزو مناسابی برا مشاارکو در ایجاد/یاکنظ/ بازسااز/ ه بهر بردار ارنژه به شاااکار می رند .اما در صاااوریی که امااع ناگذار امتناز فرنش محصول به طرف خصوصی مهنا نباش یا ینرفه ها یالنفی مالک طنکو عرضه یوسط طرف خصوصی ، باش می یواع از ابزار خری یضکننی یکام یا بخشی از محصول از سو طرف عکومی استفاده نکود. 5 - 10 - اسیطاعت مالی طر ف خصوصی و طرف عمومی دا شت یوجنه مایی در هر مرحله از ارنژه (اعم از یأمن مایی دنره طراحی ن س اخو یا خری محصاول در دنره بهره بردار یوساط دنیو) برا هر یک از طرفن مشاارکو از اهکنو زیاد برخوردارد ا سو؛ هر یک از طرفن از دی گاه خود ن سبو به ارزیاب ی مایی ن امااع ف راهم نکودع منابع مایی الزم ارنژه اط ام می کنن ن یصااکنم مریبط ب ا اماانات .خود را خواهن گرفو به عنواع مثال؛ طرف خصوصی بای بررسی نکای که امااع ی أمن منابع مایی الزم برا دنره طراحی ن ساخو ن دنره بهره بردار ارنژه از محظ هایی نظنر آنرده سهام اراع ، ی سهنالت ب انای ن منابع مایی طر ضی را دارا ا سو ن طرف عکو می ننز بررسی نکای که در صورت داشت ینه ارداخو در دنراع یادش ه، امااع یأمن م نابع مایی الزم را داشته باش یا بتوان به ینه ات خود در طرارداد مشارکو عکظ ن کای. 10 Concession -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه20 راهنمای انیفاب الگو ی مشارکت عمومی- خصوصی 5 - 11 - پروژه خودگردان یا غیرخودگردان ارنژه خودگرداع، دارا یوج هن ی مای کامظ برا طرف خصاوصای بوده ن عوا ی ناشا ی ا ز ارنژه در دنراع بهره بردار ب نع حکایو مایی از سو طرف عکومی، طادر اسو نه ی هز ها ن ساود مورد نظر طرف خصاوصای را اوشاش ده . بر عاس، ارنژه غ ن،رخودگرداع در صورت ع م حکا یو مایی از سو طرف عکومی (اعم از یضک ن ی خر محصول، یضک ن ح اطظ یقاضا ن سا ری مشوق ها) دارا یوج هن ی مای ا بر طرف خصوصی ن سو ن. شایاع ذکر ا سو در حایتی که سازنکار ارداخو به صورت کاربرارداخو ن مح صول نن ز یابع ینرفه ها یالنفی با ش ، ای مو ضوه ح سا سنو ب سنار زیاد دارد . اگر ینرفه ها دریافو شااا ه از کاربراع طادر به اوشاااش کامظ هزینه ها ارنژه (اعم از اح اث ن ب هره بردار ) نباش ، د ر ای صورت طرف عکومی از طریق ابزارها الزم ای شااف را برطرف ن ارنژه را برا طرف خصوصی از یحاظ مایی یوجنه اذیر ن جذاب می. کن از یا رن، اگر ارنژه خودگرداع نباشاا ، برا انتخاب ایزو بهننه مشاا ارکو ن او شااش ،ریسک طرف خصوصی می یواع با رعایو ایزامات طانونی، اجتکاعی ن زیسو ،محنطی از م شوق هایی نظنر اجازه ایجاد کاربر ها جانبی ن چن گانه(هر چن موطت)ی در ع ر صه ارنژه ن انجام فناینو ها جانبی سودآنر در طی دنره بهره بردار ، با حفظ کار بر اصلی ن ایزامات ن اه اف ،ارنژه برا افزایش جذابنو مایی ارنژه .اساااتفاده نکود از جکله مجوزها طانونی برا موضوه یادش ه، می یواع به یبصره ذیظ ماده(5) آین نامه اجرایی نظام فنی ن اجرایی کشور موضوه( ماده34) طانوع احاام دا ئ کی برنامه ها یوسنه کشور (یصاویب نامه هنأت نزیراع به شاکار ه25254 /ت57697ه مورخ08 / 03 / 1400 ) اشااره نکود . برخی از ابزاره ا مت انل برا افزایش جذابنو مایی ارنژه، شاااامظ موارد زیر می باش:  أی من مایی بخشی از هزینه ها سرمایه گذار انینه یوسط طرف عکومی  ارداخو مابه ایتفانت بها یکام ش ه ن ینرفه یالنفی محصول ارنژه -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه21  اضافه ردع ک ارنژه ها/ فضاها درآم زا جانبی  خری یضکننی بخشی از محصول ارنژه  الاانی کردع طنکو یا حجم محصول ارنژه  انش خری محصول ارنژه  یضکن دنیو برا بازارداخو یسهنالت بانای در ارنژه ها خودگردانی که بر ا ساس م ل مایی، درآم ها حا صظ بنش از هزینه ها طرف خصوصی باش ن سود حاصظ از ارنژه برا طرف خصوصی بنش از سود متنارف مورد انتظار اسااو، در ای حایو طرف عکومی می یوان با اسااتفاده از رنش هایی، سااود طرف خصوصی را به سود مورد انتظار ن سود متنارف ین یظ نکای . برخی از ای نش ر ها :عبارین از  ینظنم ن یننن م ت دنره طرارداد (با حفظ اصظ بلن م ت بودع طرارداد مشا)رکو  دریافو مبلغ ثابو به عنواع اجاره یا حق امتناز  دریافو مبلغ ثابو با یننن سقف ن کف یضکن یقاضا  دریافو درص از درآم ناخای ارنژه  اضافه کردع ارنژه ها غنردرآم - سرمایه گذار مازاد  ناگذار بخشی از محصول به طرف خصوصی 6 - فلوچارت ا نیفاب الگوی مشارکت فراین انتخاب ایزو مشارکو را می یواع بر اساس شاظ( شکاره1 ) انجام داد. ش ایاع یوجه اسو اعکال یکامی مننارها ن انواه ایزوها مشارکو در طایب یک فراین م کا ننسو ن بن از انتخاب انینه هر ایزو، می بایسو سایر شرایط ن نی گی ها مریبط با ارنژه مو.رد بررسی طرار گنرد یا بهتری ایزو انتخاب شود -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه ۲۲ راهنمای انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی آبا بهره‌برداری از بروزه توسط طرف عمومی دارای الزام قانونی خبر با فنی است ؟ الگوی شماره (۵) خبر - ج,. به‌ضصورت دولت‌برداخت "با غدم انتقال پروزه در اننهای دوره فرارداد به بخس عمومی خللی در انجام تعهدات آن ایجاد می‌ کند؟ الگوی شماره (۵) خر به‌صورت ترکیبی از آبا با نوجه به عمر مقید پروزه. طرف عمومی تصمیم به تحوبل گرفتن مستحدثات در اننهای فوارداد دارد؟ الگوی نسماره (د) به‌صورت آبا تامین زمین به عهده کار بر برداخب الکوی شماره )۲( شکل شماره (۱): فلوجچارت انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی ۷- فلوچارت انتخاب روش پرداخت به طرف خصوصی فرایند انتخاب نحوه پرداخت به طرف خ صو صی. بر | ساس شکل شماره (۲) قابل انجام است. شایان ذکر است الگوی انتخابی در شکل شماره (۱) در جزئیات روش پرداخت به طرف خصوصی تأثیر گذار است که باید مطابق با ویژگی هر پروژه مدنظر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- آیا دریافت هزینه از کاربران نهایی برای تمام 1 دولت پرداخت / خرید طرف خصوصی ار محصول امکان بذیر است؟ بله بله توانایی پذیرش ریسک بازار 2 و9 تقاضا را دارد؟ کار برپرداخت / واگذاری امتیاز ارانه خدمات و دریافت هزینه از کاربرآن نهایی با توجه به قوانمو قررات. - 5 با توجه , فوانین و مقررات را با توجه به قوانین و مقررات» انتخاب یک با جند از انتخاب یکی یا جند از ابزارهای زیر ابزارهای برداخت جبرانی هزینه‌های سرمایه گذاری تنظیم مدت قرارداد پرداخت مابه‌التفاوت بهای تمام‌شده و تعرفه تکلیفی دریافت مبلغ ثابت اضافه کردن پروزژه‌های در آمدزای جانبی دریافت مبلغ ثابت با تعبین محصول دریافت درصدی از درآمد ناخالصس پروره پلکانی کردن قیمت یا حجم محصول اضافه کردن پروژه‌های غیردرآمدی - سرمایه‌گذاری ی 5 مازاد پیش خرید محصولات «کالاها یا خدمات» وآگذاری بخشی از محصول به طرف خصوصی سایر مسوق‌های قانونی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست یک: تشریح مغهوم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه27 1- مقدمه م شارکو عکومی - خ صو صی به عنواع رن شی برا ی ارک زیر ساخو ها عکومی (چه اح اث ی أ سنسات/ مستح ثات ج ی ن یا یوسنه ی أ سنسات/ مستح ثات موجود) ن ننز ئا ار ه خ مات عکومی می باشاا . ای رنیارد می یوان مربوب به یوساانه ن م یریو یک ارنژ ه زیرساااختی ج ی ، یوساانه ن به رنزرسااانی ی أ ساانسااات/مسااتح ثات موجود باشاا یا طراردادهایی که در آع بخش خصوصی م یریو ی أ سنسات/مستح ثات زیرساختی موجود را عه ه دار ش ه ن به عرضه محصول عکومی می اردازد یا بخش خصوصی صرفاً در طا یب ارائه خ مات عکومی فناینو کن . برا مشارکو عکومی - خصوصی، ینریف یاسانی که در سراسر جهاع اذیرفته ش ه باش ، نجود ن ارد. نهادها ن سازماع ها بن ایکللی ن کشورها مختلف جهاع، ب ر اساس رنیاردشااع از مشاارکو عکومی - خصاوصای یناریف متفانیی از آع ارائه نکوده . ان در ادامه به یناریف مشارکو عکومی- خصوصی از دی گاه نهادها ن سازماع ها بن ایکللی ن داخلی، بناع نی گی ها م شارکو عکومی - خ صو صی ن یکایز آع با سایر رنش ها مشارکو ارداخته می شود. 2 - تعریف مشارکت عمومی - خصوصی هکانطور که اشاره ش ، ینریف مشخصی از مشارکو عکومی - خصوصی که در هکه جا ، اذیرفته شاا ه باشاا نجود ن ارد. به نظر می رساا ینریف ارائه شاا ه در نیرایش سااوم ( 2017 )راهنکا جامع مشااارکو عکومی - خصااوصاای بانک جهانی11 یای از بهتری ا ین ریف برا مشارکو عکومی- خصوصی اسو که یکام ابناد آع را در بر می گنرد: 11 PPP Reference Guide 3.0 (2017) -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه28 پی وست کی : تشر یح مفهوم مشارکت عمومی- خصوصی « طرارداد بلن م ت بن یک طرف خصاوصای ن یک نهاد دنیتی، برا ای جاد دارایی ی ا ارائه خ مات عکومی، که در آع طرف خصااوصاای مساائوینو م یریو ن ریسااک طابظ یوجهی را به عه ه می گنرد ن ارداخو به طرف خ صو صی ناب سته م ستقنکی به عکلارد مریبط با دارایی یا رائه خ مو دارد». عالنه بر ینریف فوق، در فصاظ انل راهنکا مشاارکو عکومی - خصاوصای بانک ها یو سنه ا12 ینریف دیزر از م شارکو عکومی- خ صو صی با ه ف ی أ من مایی بخش خصوصی در زیرساخو:ها به شرح زیر ارائه ش ه اسو « یک طرارداد بلن م ت بن یک طرف عکومی ن یک طرف خصوصی برا ایجاد (یا اریقا یا نوسااااز طابظ یوجه) ن م یریو یک دارایی عکومی (از جکله م یریو بایقوه یک سرنیس عکومی مریبط)، که در آع طرف خ صو صی م سئوینو م یریو ن ری سک طابظ یوجهی را در طول عکر طرارداد بر عه ه دارد ن بخش طابظ یوجهی از منابع مایی را با ری سک خود یأمن می کن . ارداخو به طور مننی دار به عکلارد ن/یا یقا ضا یا ا ستفاده از دارایی یا خ مات مریبط اسو ی ا منافع هر دن طرف را ی أ من کن.» 3 - ویژگی های مشارکت عمومی- خصوصی بر اسااس ینریف بانک جهانی، مشاارکو طرف خصاوصای با طرف عکومی، می بایساو دارا مجکوعه ا از نی گی ها با ش یا به عنواع م شارکو عکومی - خ صو صی شناخته شااود که در ادامه به آع ارداخته می شااود. اکثر ای نی گی ه ا، به اسااتثنا ی أ من مایی طرف خصوصی، نی گی ها ضرنر هستن که بای در هکه ایزو ها مشارکو عکومی - خصوصی . رعایو شون 12 راهنکا موسوم بهAPMG PPP Guide -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی صفحه ۳۲۹ ۱-۳- وجود یک قرارداد بلندمدت بین طرف عمومی و طرف خصوصی قرارداد: واگذاری مدیریت تأسیسات / مستحدئات به بخش خصوصی و تعریف ارتباط با بخش عمومی معمولاً نیاز به یک قرارداد دارد که در قالب آن حقوق و تعهدات دو طرف تنظیم می‌گردد. معمولاً قرارداد مشارکت عمومی - خصوصی یک سند به همراه پیوست‌هایی است که الزام‌آور برای طرفین می‌باشد. برخی مواقع روابط قراردادی پیچیده‌تر بوده و شامل چندین سند قراردادی است که بخش خصوصی را به سازمان‌های مختلف دولتی مرتبط می‌کند (مثلاً برای یک قرارداد مشارکت عمومی - خصوصی ساخت یک نیروگاه تولید برق ممکن است مجوز احداث نیروگاه از یک وزارت‌خانه یا سازمان دولتی اخذ شود. در حالی که برای خرید برق می‌بایست با شرکت‌انهاد دیگری به صورت مجزا توافق گردد). رد سک‌ها و م سئولیت‌ها در بخش عمده طول عمر دارایی‌های زیر ساخت اتفاق می‌افتد. ویژگی بلندمدت بودن, قرارداد مشارکت عمومی - خصوصی به ساختار مالی قرارداد نیز مرتبط است. طرح‌های زیرساخت عمدتاً دارای هزینه‌های سرمایه گذاری اولیه زیاد و دوره بازگشت سرمایه طولانی می‌باشند که همین امر به‌طور طبیعی یکی از عوامل طولانی بودن قرارداد مشارکت عمومی - خصوصی می‌باشد. طرف عمومی: شامل دولت‌ها (دستگاه اجرایی "") و یا سازمان‌هاء شرکت‌ها و نهادهایی که به نمایندگی از طرف دولت. صاحب اختیار برای عقد قرارداد مشار کت عمومی - خصوصی ۱۳ ۳۳۵۵۲۳۱۵ ۸۱۵1|۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه30 پی وست کی : تشر یح مفهوم مشارکت عمومی- خصوصی می باش . ای دستزاه ها اجرایی ( مکا اسو ملی یا محلی مقامات محلی، شهردار ها ن غنره) باشن . برا طرف عکومی، اصطالح شر یک عکومی14 ننز استفاده می.شود :طرف خصوصی منکوالً به شرکو یا شرکو ها کلن بخش خصوصی که در یحویظ ارنژه م شارکو دارن ، اطالق می گردد. ا صطالح«شریک خ صو صی» 15 به طرف مقابظ طرارداد طرف دنیتی در مشارکو عکومی - خصوصی اشاره دارد. در مشارکو عکومی - خصاوصای منکول اساو ک ه گرنهی از طرف ها خصاوصای کنسارسانومی را برا انشنهاد طرارداد مشارکو عکومی- خصوصی یشانظ دهن . اگر طرارداد به کنسرسنوم اعطا شود، یک شرکو ج ی ایجاد می شود16 که طرارداد را امضا کرده ن به عنواع شریک خ صو صی عکظ می کن . ای شرکو ج ی در ادبنات م شارکو عکومی- خ صو صی به عنواع شرکو ارنژ ه17 نامن ه می .شود با ای حال، حضااور صاااحب امتناز یا دنیو ن یا شاارکو ها نابسااته به آنها به عن واع سهام ار شرکو ارنژه مانع از آع نکی شود که طرارداد ارنژه به عنواع مشارکو عک ومی- خصوصی در نظر گرفته شود. 3 - 2 - توسعه یا نوسازی و یا مدیریت دارایی های عم ومی توساعه و مدیریت دارایی:ها یای از جنبه ها مهم مشااارکو عکومی- خصااوصاای دسو یابی به سطوح عکلارد باالیر از طریق درگنر ش ع طرف خصوصی اسو ؛ که ای امر به ینهایی از طریق طراحی ن سااااخو دارایی ها ایفاق نکی افت ، بلاه نناز به یک طرارداد بلن م ت هکراه با ینکنرات ن ن زه ار دارد که در نتنجه آع سااخو ن نزه ار 14 Public Partner 15 Private Partner 16 ایجاد شرکو ارنژه شرب الزم در طرارداد مشارکو عکومی- خصوصی ننسو اما عکوماً به دین ظ ایجاد شفافنو در امور مایی ن مسئوینو ها طرفن اکن اً یوصنه می.شود 17 Special Purpose Vehicle (SPV) -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه31 به صاااورت یاپارچه انجام می گردد. ب ی یرینب، در یک ایزو مشاااارکو عکومی- خ صو صی ، برا ایجاد یک دارایی ج ی در کنار م سئوینو ساخو، م سئوینو م یریو می بایسو به صورت یاپارچه به بخش خصوصی ناگذار گردد. در خصوص دارایی ،موجود یزو ا مشااارکو عکومی- خصااوصاای می یوان بر اساااس خ مات م یریو دارایی ها موجود یوسط بخش خصوصی ب نع انجام سرمایه.گذار انینه ینریف شود نو سازی و ارتقاء ا سا سی18: یک طرارداد م شارکو عکومی- خ صو صی می یوان ب ه جا طراحی ن ساخو یک دارایی ج ی ، برا نوساز ن اریقاء عکلار. د دارایی موجود باش مدیریت دارایی:های عمومی هر چن یکرکز اصاالی مشااارکو عکومی - خصااوصاای بر یوسنه ارنژه ها زیرساختی اسو، نیی ای رنش می یوان برا م یریو ن بهره بردار از خ مات عکومی هم مورد اسااات فاده طرارگنرد، ای خ مات عکومی، مریبط با یک یأ سانساات/مساتح ثات زیرسا اختی بوده یا آناه برا بازنزر ن بهبود خ مات عکوم ی موجود ان جام می شاااود. برا م ثال، بهره بردار به هکراه ینکنرات ن نز ه ار ی از ک سااانساااتم حکظ ن نقظ ومی کع برا ارائه خ مات می یوان در چارچوب یک طرارداد مشارکو عکومی- خصوصی .انجام گنرد 3 - 3 - انیقال ریسک و توزیع بهینه ریسک سهم طابظ یوجهی از ریسک ها ن مسئوینو ها م یریو در طول م ت طرارداد مشارکو عکومی- خصااوصاای ، بر عه ه بخش خصااوصاای اسااو. در رنش مشااارکو عکومی - خصوصی، عالنه بر انتقال ریسک ها دنره اح اث، بای سهم طابظ یوجهی از ریسک ها در دنره عکر ی أ سنسات/مستح ثات به بخش خصوصی ن اگذار شود. ب یهی اسو ای امر از طریق یک طرارداد بلن م ت من سر می با ش . بخش خ صو صی می بای سو م سئوینو اصااالی م یریو دارایی ها را به صاااورت یاپارچه (به نی ه هزینه ها طول عکر ارنژه) بر 18 Significant Upgrade or Renovation -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه32 پی وست کی : تشر یح مفهوم مشارکت عمومی- خصوصی عه ه بزنرد. به عبارت دیزر نبای ماننی برا انتقال ریساااک ها طول عکر در طی طرارداد. بلن م ت نجود داشته باش مح نده مساائوینوًها منکوال منزاع انتقال ریسااک را مشااخ می نکای . مساائوینو فناینو هایی که بخش خصااوصاای طادر به کنترل ن م یریو ریسااک ها مریبط با آع ننسااو، نبای به بخش خصااوصاای ناگذار شااود. از ای رن ینها ریسااک هایی که بخش خ صو صی طادر به کنترل ن م یریو آع می ، با ش. بای به بخش خ صو صی انتقال یاب از طرفی ینها زمانی م یریو ریساک ها طول عکر یک ی أ سانساات/مساتح ثات به بخش خصااوصاای منتقظ می گردد که مساائوینو م یریو بلن م ت آع (به نی ه نزه ار ن/یا یوسنه/ نوساز. آع) ننز به بخش خصوصی محول ش ه باش برا جکع بن م ی یواع گفو که در مشاارکو عکومی - خصاوصای، بخش عک ه ا از ریسک ها بای به بخش خصوصی، منتقظ شود (زیرا انتقال ریسک محرک اصلی کارایی مشااارکو عکومی- خصااوصاای اسااو)، اما نناز به انتقال هکه ریسااک ها/رنی ادها ن انام ها آنها ننساو. در انتقال برخی ریساک ها به شااریک خصاوصای مکا اسااو ناکارآم ها طابظ یوجهی رخ ده . در ای موارد بخش خصوصی می یوان با مشار کو .شریک عکومی در طبول یا یقسنم ریسک مورد نظر، باعث کاهش انام ها آع شود 3 - 4 - تأ مین بفش قاب توجه ازمنابع مالی توسط بفش خصوصی هکانطور که در بخش طبظ بناع ش ، ی أ من مایی ارنژه یوسط بخش خصوصی از شرایط ایزامی مشارکو عکومی- خصوصی ننسو. نیی یضکن ی أ من منابع مایی یوسط بخش خصااوصاای می یوان یک ه ف ن یا ح اطظ انزنزه ا برا بخش عکومی جهو ناگذار طرح در طایب مشارکو عکومی- خصوصی . باش عالنه بر ای انزنزه، ی أ من مایی یوسطً بخش خصااوصاای (که منکوال در طایب ی أ من مایی ارنژه ا19 صااورت می گنرد) خود 19 Project Finance -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه33 می یوان علو اصلی ایجاد کارایی در ارنژه محسوب شود. چرا که نطتی بخش خصوصی خود یا با ککک گرفت از سااایر ی أ من ،کنن گاع مایی یکامی یا بخش از منابع مایی یک ارنژه را ی أ من می کن ن حق ایزحکه خود را بر اسااااس منزاع ن ساااطه ککی ن کنفی عکلاردش دریافو می نکای (در طایب هزینه محصاول20 ن هزینه در دساترس بودع21 ،) ،در صورت ع م یحقق اه اف ارنژهًعکال سرمایه گذار ان در منرض خطر خواه بود. با اسااتفاده از ای ابزار ط ریکن ، اه اف بخش عکومی ن منافع بخش خصااوصاای هکسااو می شود. در ای شرایط بخش خ ص و صی یکام یالش خود برا بهره بردار ن نزه ار درسو ن حفظ ی أ سنسات/مستح ثات در بهتری شرایط یوین انجام می ده . هکچنن ای امر، در م ت طرارداد انزنزه یوجه به م یریو هزینه ها ارنژه را در بخش خصوصی ایجاد می. کن 3 - 5 - پرداخت لق الزلمه بر اسات عملکرد مؤ ثریری رنش برا انتقال مسائوینو ها ن عک ه ریساک ها طول عکر ارنژه آع اساو که رنش بازارداخو در طرارداد به نحو ینظنم گردد که بر مبنا عکلارد دارایی ها (در طایب کنفنو کاالها یا خ مات) یا بر مبنا منزاع استفاده از ی أ سنسات/مستح ثات ن یا یرکنبی از ای دن باش . ب ه طور منکول، عکل ارد دارایی ها، به سطه طابظ اذیرش خ مات ن یا منزاع ن ساطه کارکرد ی أ سانساات/مساتح ثات ًبساتزی دارد. حایو انل منکوال در ارنژه مشاارکو عکومی- خصاوصای دنیو ارداخو22 ن حایو دنم در ارنژه مشاارکو عکومی- خصوصی کاربرارداخو23 کاربرد دارد. 20 Product Cost 21 Availability Cost 22 Government-Pays 23 User-Pays -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه34 پی وست کی : تشر یح مفهوم مشارکت عمومی- خصوصی ارداخو مریبط با عکلارد، جنبه مهم دیزر از رنش م شارکو عکومی- خ صو صی را رن ش میًکن . طرف خ صو صی صرفا زمانی می یوان دریافتی )(منافع دا شته با ش که ارنژه یاکنظ ن به بهره بردار برسااا . چرا که طرف عکومی زمانی اط ام به ارداخو می کن که ارنژه به بهره. بردار رسن ه ن در حال ارائه خ مو باش اریباب دادع حق ایزحکه (درآم ) به عکلارد ارنژه مهکتری فاکتور در هم راساااتا کردع منافع شریک خصوصی (که به دنبال کسب بنشتری سود اسو) با اه اف طرف عکومی (که بن شتر به دنبال خ مات با ن کنف و ن طابلنو اعتکاد به نی ه در زیر ساخو ها عکومی ا سو که طرف آع عکوم مردم ه ستن ) می با ش . ای بته ای هم را ستایی می بای سو با در نظر داشت ابزارها ن رنش ها ب ه کار رفته ن ایجاد انزنزه هایی برا نوآنر ی وسط بخش .خصوصی صورت گنرد 4 - تمایز مشارکت عمومی - خصوصی با سایر روش ها مشاارکو عکومی - خصاوصای در یک مفهوم گساترده به عنواع گزینه ا برا ی ارک ن یا م یریو ز یرساخو ها (شامظ ی أ ،سنسات ،مستح ثات سنستم ها، یجهنزات ن ماشن آالت) ن خ مات مریبط با آع می باش . هکانطور که اشاره ش ، مشارکو عکومی - خصوصی دارا مجکوعه ا از نی گی ها سو که آع را از سایر رنش ها م شارکو متکایز می کن . م شارکو طنف گسترده یر نسب و به مشارکو عکومی - خصوصی دارد. به عباریی هر نوه مشارکو بخش خصوصی به عنواع مشارکو عکومی- خصوصی یلقی نکی گردد. از ای رن در ای بخش سنی ش ه یا ضک بناع ابناد گسترده مشارکو بخش خصوصی، موارد از آع که در ین ریف مشارکو عکومی - خصوصی نکی گنج ، متکایز شود. در ادا مه ضک بناع طنف مشارکو بخش خ صو صی، موارد که در د سته بن م شارکو عکومی- خ صو صی طرار می گنرد ن موارد که در ای دسته بن نکی.گنج از هم متکایز ش ه اسو -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی صفحه ۳۵ ۱-۴- قراردادهای کوتاه‌مدت پیمانکاری با قراردادهای بهره‌برداری و نگهداری متعارف قراردادهایی که برای تدارک خدمات تعمیرات و نگهداری و با مدیریت ۹ فراردادهای خدمات یا مدیریت بلندمدت تحت ریسک که می‌تواند به عنوان *‏ قراردادهایی که به‌عنوان قراردادهای خدمت یا قراردادهای بهره‌برداری و نگهداری قراردادهایی که شرح خدمات آنها ارائه خدمت یا صرفاً نگهداری و بهره‌برداری از یک تأسیسات امس تحدئات موجود باشد. زمانی می‌تواند به عنوان مشارکت عمومی - خصوصی محسوب شود که بخش قابل توجهی از ریسک‌ها به بخش خصوصی انتقال یافته و پرداخت‌ها بر مبنای عملکرد باشد و دوره قرارداد نسبتاً بلندمدت با شد. برحی از نمونه‌های این نوع قراردادها به شرح زیر می‌باشد: قرارداد بلندمدت برای مدیریت جمع‌آوری تعرفه‌های خدمات عرضه آب در یک شهر با جرائم و مشوق‌های عملکردی. ۰ امتیاز ۱۵ساله بهره‌برداری از ناوگان اتوبوس‌های حمل و نقل عمومی که در آن طرف خصوصی مسئولیت تامین مالی و باز سازی و تعمیرات ناوگان اتوبوس‌ها را به عهده گرفته و کلیه خدمات (حتی شامل جممع‌آوری بلیط) را نیز ارائه می‌دهد. قرارداد مدیریت فناوری اطلاعات بلندمدت. که در آن یک نهاد عمومی یا بخش دولتی برای نوسازی, تأمین و نگهداری تجهیزات و سیستم‌های فناوری اطلاعات با ۹ قرارداد ۱۲ساله برای بازسازی و مدیریت دارایی عمومی موجود از جمله نگهداری و -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه36 پی وست کی : تشر یح مفهوم مشارکت عمومی- خصوصی دنیتی م ستقر در یک شهر ن غنره) بر ا ساس ارداخو به منزاع در د سترس ،بودع مشرنب به بهبود سطه کنفنو.  طرارداد10ساایه برا م یریو خ مات جکع آنر زبایه در یک شاهر با هزینه ث ابو در سال ن با جرا ئ م ن مشوق ها مبتنی بر.کنفنو  طرارداد10 سااایه برا نظافو منابر ن نزه ار فضااا ساابز در شااهر که در آع م شارکو عکومی- خ صو صی با اجاره ثابو ساالنه ارداخو می شود، م شرنب به کسر جریکه بر اساس اه اف شاخ عکلارد .  طرارداد10سااایه برا بهره بردار ن نزه ار از یک جاده موجود، که در آع درآم شریک خصوصی درص یو افق ش ه از عوارض جکع آنر ش ه اسو، یا مبلغ ثابتی به شرب در دسترس بودع ن یا کسر بابو سطه کنفنو عکلارد. به طور خالصااه می یواع گفو که هر نوه طرارداد که نی گی ها ذکرشاا ه در طبظ را ن اشته باش ، نکی یوان به عنواع رنش مشارکو عکومی- خصوصی طلک اد شود. الز م به ذکر اساو که در طراردادها متنارف انکاناار ینکنر ن نزه ار که منکوالً بر اسااس طرارداد درصاا با ن یکرکز بر ارداخو بر اساااس نرند ن هزینه کرد ن نه بر اساا اس ،عکلارد ن نتایج مننق می گردد ، ریسک بسنار ککی به بخش خصوصی منتقظ می شود ن از ای رن نکی یواع آنها را به عنوا ع مشارکو عکومی- .خصوصی یحاظ کرد 4 - 2 - روش های تدارک پروژه که جز ء مشااارکت عمومی- خصااوصاای محسااوب نمی شود. قرارداد های طرح و سااا خت24 و قرارداد های سااا خت25 :باه طور م تناارف یأ سن سات/م ستح ثات عکومی ن زیر ساخو ها یو سط بخش عکومی سرمایه گذار ن از 24 Design and Build (DB) 25 Build (B) -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه37 طریق بودجه عکومی ی أ من مایی می شو د. بخش عکومی مکا ا سو برا ی أ من مایی ارنژه ها خود اط ام به اخذ نام ن یا یأ من از خزانه ًنکای . امرنزه یقریبا یکام کارها عکومی یوساط طراردادها برنع ساپار ن از طریق مناطصاه انجام می شاود ن بر اسااس طرارداد انکاناار صورت می اذیرد. رنشًها متنارف ی ارک منکوال به یای از دن رنش :زیر اسو  ًطراردادها صرفا ( ساخوB)، در ای طرارداد طراحی از طبظ یو سط م شانر ا نجام ش ه اسو ن انکاناار مسئوینو ساخو را به عه ه می.گنرد  ( طراردادها طرح ن سااااخوDB )، در ای نوه طراردادها نوعاً یکام یا بخشااای از عکلنات طراحی ن کظ فراین ساااخو در طایب یک طرارداد ناح یاپارچه یوسااط انکاناار انجام می شااود. در برخی نام گذار ها از طراردادهاDB مکا اسااو ب ا ( عنواعEPC )ننز یاد شود. در چنن طراردادهایی مسئوینو ینکنرات ن نزه ار به عه ه انکاناار نبوده ن م یریو ی أ سانساات/مساتح ثات ایجادشا ه به عه ه بخش عکومی می باشا . ارداخو به انکاناار بر اسااس ا نشارفو عکلنات سااخو بوده ن اریباطی با بهره.بردار ن عکلارد ارنژه ن ارد قراردادهای طرح و ساااخت و ت أ مین مالی26 : ای رنش مشاااابه رنش طرح ن سااااخو می باشاا با ای یفانت که کارفرما ًشااخصااا در دنره ساااخو به انکاناار ارداختی بابو انشاارفو عک لنات ساااخو ن ارد ن اس از ایکام عکلنات ساااخو در طایب اطساااب با زماع بن مشااخ، کارفرما به ی أ من کنن ه مایی ارداخو ها را یحو عنواع بازارداخو نام انجام می ده . در ای نوه طراردادها در ناطع انکاناار به عنواع یک یساااهنظ کنن ه یأ من مایی عکظ می کن . در ای نوه طراردا د سرمایه انکاناار در منرض ریسک عکلارد 26 Design- Build and Finance (DBF) -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه38 پی وست کی : تشر یح مفهوم مشارکت عمومی- خصوصی ارنژه نبوده ن ینها در منرض ریساک سااخو می باشا . ای رنش در موارد که بخش عکومی دارا مح ندیو منابع مایی در کویاه.م ت اسو کاربرد دارد 4 - 3 - مشارکت عمومی - عمومی27 و مشارکت عمومی- نهادی28 نیو د ها می یوانن شرکو ها دنیتی را برا یوسنه ن یا م یریو زیرساخو ها ن خ مات عکومی ایجاد کنن که منکوالً درآم زایی آنها از زیرساخو یا خ مات ارائه ش ه یوسط زیر ساخو می باش (مانن عوارض جاده ا ، ینرفه حکظ ن نقظ عکومی ن ینرفه خ مات ی أ.)من آب هنزامی که یک شرکو دنیتی برا یوسنه ن یا م یریو زیرساخو ها با طرف دنیو ک ه صاحب آع شرکو اسو ن ارنژه را یأین کرده اسو طرارداد مننق می کنن ، مکا اسو از یحاظ ساختار مایی ن ساختار طرارداد بسنار شبنه به یک طرارداد مشارکو ع کومی- خصوصی باش . در ای مورد، گاهی انطات از ساختار طرارداد به عنواع« مشارکو ع کومی - عکومی» یاد می .شود بسنار از یرینبات خ مات بن دنیو ها ن شرکو ها دنیتی شامظ یک طرارداد به م ننا دطنق کلکه نکی شااود، بلاه در ناطع اعطا یک مجوز عکومی )(امتناز ن ناگذار حق وق اطتصاد به یک شرکو دنیتی اسو. نطتی ای طرح ها شامظ یک طرارداد مشخ ن دطن ق با یننن حقوق ن مسئوینو ها (از جکله م ت زماع مشخ ) می شود، مکا اسو بتوانن از رنش ها یأمن مایی ارنژه ا ننز سااود ببرن . با ای حال، یردی ها ج نجو د دارد که آیا انتقال ریسک به . طور ناطنی به بخش خصوصی منتقظ ش ه باش در طرارداد با طایب مشاارکو عکومی- خصاوصای ، مکا اساو بخش عکومی ن بخش خصوصی به صورت مشترک سهام ار شرکو ارنژه باشن ، در حای ت ی که بخش عکومی هکچناع کنترل خود را بر رن شرکو ارنژه حفظ می ًکن (منکوال با در اختنار دا شت 27 Public-Public Partnerships 28 Institutional PPPs -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه39 )اکثریو سهام ای رنش به عنواع مشارکو عکومی- نهاد در نظر گرفته می شو د. یک مشاااارکو عکومی- نهاد ینها زمانی می یوان به عنواع یک مشاااارکو عکومی- خصوصی یلقی شود، که بخش خصوصی به عنواع سرمایه گذار سهم اکثریو در شرکو . ارنژه داشته باش در ایراع هر گونه حضور ن سهام ار بخش دنیتی در شرکو ارنژه به ناسطه منع ا شتغال به یص.گر بخش دنیتی مکنوه اعالم ش ه اسو 4 - 4 - سایر مشارکت های خصوصی که مشارکت عمومی- خصوصی نیسیند. شرکت:های واگذار شده اغلب بن خ صو صی ساز29 ن م شارکو عکومی- خ صو ص ی (به نی ه در مورد مشااارکو عکومی- خصااوصاای )ها کاربرارداخو ابهام نجود دارد. اما یفانت نا ضحی بن ای دن شاظ م شارکو بخش خ صو صی نجود دارد. خ صو صی ساز شاامظ انتقال دائکی دارایی ها متنلق به بخش دنیتی ن مسائوینو ارائه خ مات به کاربر نهایی به بخش خصوصی اسو، در حایی که در مشارکو عکومی- خصوصی یزنماً بخش دنیتی به عنواع یک طرف هکاار .در رابطه م انم با بخش خصوصی، حضور مستکر دارد امییازات و اعطای مجوز عمومی برای سارمایه گذاری و بهره برداری از زیرسااخت های :عمومی تحت شرایط نظارتی عالنه بر خ صو صی ساز دارایی ها موجود، در یک بازار نظاریی، مکا اسو ارنژه هایی برا یوسنه زیرساخو ها خاص نجود داشته باش که در آع یک بنزاه خ صو صی مجاز به یو سنه زیر ساخو ها ن بهره بردار از دارایی ها یحو مقررات خاص ، در برخی موارد هکراه با یارانه ها ن طنکو ها ینرفه ا اساااو. به عنواع مثال می یواع به یوین کنن ه مسااتقظ انرژ یج ی اذیر30 اشاااره کرد، جایی که طرف خصااوصاای زمن را خری ار می کن ن برا یوین انرژ یج ی اذیر یحو ساانسااتم یارانه ا ، مشااخ درخ واسااو مجوز می کن . در ای حایو نه طرارداد نجود دارد ن نه 29 Privatization 30 Independent Power Producer (IPP) -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه40 پی وست کی : تشر یح مفهوم مشارکت عمومی- خصوصی ایزامات مستقنم از طرف دنیو به یوسنه دهن ه، بلاه شرایط ن مقررات کلی ینظنم کنن ه نجود دارد که به طرف خصاااوصااای اجازه می ده که انرژ را یوین ن در بازار انرژ بفرن ش . در مقابظ، جایی که طرف عکومی برا یوین انرژ متنه به ارداخو می شودً ن مشخصا ( با برگزار مناطصه ن عق طرارداد خری یضکننیPPA) بلن م ت نسب و به خری انرژ متنه می گردد، ای طرارداد را کی ن یواع مشابه یک طرارداد مشارکو عکومی - خصوصی .در نظر گرفو ساایر شارایط مشاابه موارد هساتن که به مفهوم ناگذار ا متنازات بخش عکومی در برخی از کشااورها مربوب می شااون . در ای حایو اسااتفاده از زمن برا م ت طوال نی (به طور مثال یا99 سال) برا استفاده (به عنواع مثال یوسنه ی أ سنسات بن ر ،م ،نادع شنالت ) یحو مقررات خاصی اعطا می گردد ن اس از ایکام م ت آع به دنیو بازگرد ان ه می شا.ود ای یرینبات مشاارکو عکومی- خصاوصای محساوب نکی شاود، زیرا مشاابه خ صو صی ساز ها هنچ طرارداد نجود ن ارد ن دنیو به عنواع یک ینظنم کنن ه منفنظ عکظ می کن (بر خالف مشاارکو عکومی- خصاوصای که دنیو به طور فنال طرارداد را م یریو می.) کن م شارکت:های مدنی یحو شارایطی مک ا اسااو دن طرف عکومی ن خصاوصای نارد مشارکو هایی برآم ه از آزاد اراده (ماده10 طانوع م نی) یا مشارکو . ها م نی گردن در چنن حایتی مکا اسااو هر یک از طرفن آنرده ا خود را فراهم کرده ن از من افع حاصظ از ای مشارکو، سهکی را برا خود یحاظ کنن . در چنن مشارکو های ًی عکوما نتنجه کار حایو دائکی ن ططنی داشاته ن اس از اایاع م ت مشاارکو، منافع مشاخ ش ه ن هر یک از طرفن سهم خود را ج ا کرده ن از مشارکو خارج می گردد. در چنن م شارکو هایی چنانچه فاط نی گی ها انش گفته م شارکو عکومی- خ صو صی با ش ، اطالق ای عنواع منسر ننسو. -------- صفحهٔ بعد -------- معیارهای انتخاب -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه43 1- مقدمه ارنژه ها مشاارکو عکومی- خصاوصای دارا ینوه زیاد از یحاظ سااختار طرارداد می باشن ، که از آع به عنواع ایزو یاد می شود. بنابرای استفاده از یک سنستم نام گذار ن طبقه بن یاساع برا طراردادها مشارکو عکومی- خصوصی بر اساس نی گی ها ،مختلف زمننه درک بهتر آنها را فراهم می ساااازد. در ادامه به دنبال ایجاد سااااختار طبقه ، بن چهار اارامتر کلی طبقه بن شاااامظ؛ ایف) نوه ارنژه؛ ب) مسااائوینو ،ها نظایف ن ینه ات طرف خصااوصاای ؛ ج) مایانو ن مح ندیو ها طانونی ن)د سااازنکار ارداخو31 انتخاب ش ه که در بخش دنم ی شریه خواه ش ن سپس در بخش سوم انواه ایزوها ن یرینبات طرارداد مشااارکو عکومی- خصااوصاای ن نی گی ها آع بناع می.شود 2 - ی مع ارها ی طبقه بندی مشارکت عمومی- خصوصی هکانطور که اشاره ش ه مننارها مهم طبقه بن مشارکو عکومی- خصوصی که در ناطع م نن ارها انتخاب بهتری ایزو را شامظ می شون ، به شرح زیر می. باش 2 - 1- نوع پروژه از یحاظ نوه ارنژه ، ارنژه ها مشارکو عکومی- خصوصی می یوانن به دن دسته پروژه جدید32 یا پروژه موجود33 یقسنم شون . به عنواع مثال اح اث یک ننرنگاه یا آزادراه در د سته انل (ارنژه ج ی ) ن باز ساز ن اریقا یک ی صفنه خانه یا سن ستم انتقال آب در دساته دنم (ارنژه موجود) طرار می گنرد. بر اسااس آمار بانک جهانی، سارمایه گذاراع در 31 Payment Mechanism 32 Greenfield 33 Brownfield -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه44 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب سراسر جهاع به طور کلی به ارنژه ها ج ی یکایظ بنشتر داشته ن آع را به ارنژه ها موجود یرجنه می. دهن مزایا سرمایه گذار در ارنژه ج ی شامظ موارد زیر اسو:  مفارج سرمایه گذاری معین و با قطعیت باال: در خ صوص یک ارنژه ج ی ، برآنرد هزینه ها ساارمایه گذار از ططننو زیاد نساابو به یک ارنژه موجود برخوردار اساااو. به طور منکول برآنرد دطنق ن منقویی از کظ هزینه ها اح اث یک ارنژه ج ی نجود دارد، در حایی که در مورد باز ساز یک ارنژه موجود، ای امر ص ادق ننساو ن مکا اساو ارزیابی نضاننو دارایی ها موجود ن هزینه ها سارمایه ا ،مربوب به بازساز آع دارا ابهام زیاد باش.  چارچوب مالی و لقوقی مشفص: اکثر ارنژه ها مشارکو عکومی- خصوص ی در زیرسااااخو ها از طریق یک شاااخ حقوطی ج ی در طایب شااارکو ار نژه اجرا می شاااون ، که برا اجرا ارنژه خاص، امااع یفانک جریاع درآم ، ارزیابی ،ارنژه شفافنو باال ، ارزیابی ریسک ن انش بننی ها مایی را فراهم می ، کن . بنابرای شخ صنو حقوطی،مجزا برا نام دهن گانی که ی أم ن مایی ارنژه ا ارائه می ، دهن ای امااع را ایجاد می کن که بتوانن از طریق سازنکار م اخله طرارداد34 ن سایر سازنکارها کنتریی، کنترل ارنژه را در دسو بزنرن.  عدم نگرانی درخصااو بدهی های قبلی و مسااائ مربوط به کارکنان: یک ارنژه ج ی در مقایساااه با یک ارنژه موجو د عکوماً هنچ گونه ب هی یا کارکنانی (عو امظ )اجرایی از طبظ ن ارد. ب هی ها طبلی شناسایی ن ش ه منجر به افزایش ریسک در برآنرد هزینه کظ ارنژه می شود. کارکناع فنلی ننز مکا اسو با ساختار طر ارداد مشارکو عکومی- خصوصی مخایف باشن ، که ای مس أ یه موجب ایجاد ریسک ن مش االت ج ی برا ارنژه می شود. 34 Step in Right -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه45  ارنژه ها موجود منکوالً مسااتلزم آع اسااو که شاارکو ارنژه یکام یا بخشاای از عکلارد موجود ارنژه را با امااع گسترش یا بازساز به عه ه گنرد. سرمای ه گذاراع عکوماً در مورد ری سک ها مریبط با باز ساز دارایی ها موجود احتناب بن شت ر نشاع می دهن . آنها هکچنن نسبو به مشارکو در بخش هایی که شامظ اخم طرات سنا سی ن نظاریی می شون، احتناب بن شتر دارن ؛ به نی ه در موارد که شام ظ افزایش ینرفه برا کاربراع نهایی در بخش ها حسااس اجتکاعی مانن آب یا ب رق می شااود. به طور خاص در بخش هایی مانن آب ن برق، به طور ک لی امااع اوشااش دادع هزینه ها با دریافتی ها از مصاارف کنن گاع نهایی منساار نبوده ن اای ار م ایی ارنژه مسااتلزم افزایش ینرفه ها مصاارف کنن گاع نهایی اسااو که عکوماً از نظر سنا سی برا دنیو ها ح سا سنو زا می با ش . ارنژه ها موجود هکچنن م ستلزم دطو الزم در خصوص مسائظ مریبط با کارکناع، طراردادها، ینه ات ن سایر م وارد با اشخاص ثایث یوسط سرمایه گذاراع احتکایی می باش ن از یحاظ آماده ساز موارد مورد نناز یوسط دنیو ننز دارا انچن گی اسو.  یای دیزر از عوامظ بازدارن ه برا ارنژه ها موجود، نابساتزی فنی اساو. ط راحی موجود مکا اسو انجام ، نوساز به کارگنر فنانر ج ی ، استفاده از رنش ها بهننه سااااخو ن اساااتفاده از مصاااایه مناساااب را با مشااااظ مواجه کن . ای مح ندیو ها فنی مکا اسااو ساارمایه گذار ها را از نظر فنی ن مایی با ضاارر مواجه کن . به طور کلی، ارنژه موجود به دینظ مسااتهلک شاا ع ،مخاطره افزایش خن أی رات ن هزینه ها را به هکراه دارد. اغلب شااارکو ارنژه فرصاااو کافی برا شاااناساااایی عوامظ ریساااک را ن ارد. بنابرای دنر از انتظار ننساااو که بنشاااتر سرمایه گذار ها خصوصی در ارنژه . ها ج ی انجام ش ه باش در کنار ،نقاب ضنف مزبور در ارنژه ها موجود جنبه ها مثبتی ننز نجود د ارد. در ای ارنژه ها، داده ها ن اطالعات طابظ اعتکاد در خصاااوص منابع درآم ، هزینه، یقاضاااا -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه46 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب اثبات ش ه ن اای ار ن سودآنر مایی نجود دارد، در حایی که اغلب ارنژه ها ج ی با ع م ططننو در برآنرد یقاضاا مواجه هساتن ن هکن عامظ می یوان یای از دالیظ مهم شاسو احتکایی. آنها باش 2 - 2 - مسئولیت های طرف خصوصی ج ا از ای که آیا یک ارنژه ج ی اساااو یا موجود، رنش دیزر برا دساااته بن ارنژه ها مشارکو عکومی- خصوصی، مسئوینو هایی اسو که طرف خصوصی در یک طرارداد بر ع ه ه دارد. هر چ ن که ای دن جن به از هم مجزا ننسااات ن ن فهرساااو مساائوینو ها اغ لب به نوه دارایی ن خ مات مربوب بسااتزی دارد. نی گی اصاالی طرارداد مشاارکو عکومی- خصاوصای ای اساو که چن ی نظنفه یا مسا ئ وینو ارنژه با هم یرکنب ش ه ن در ینه طرف خصوصی طرار می گنرد . فهرسو مسئوینو هایی که بخش خصوصی در مشارکو عکومی - خصوصی مکا اسو بر عه ه بزنرد به ش رح زیر اسو:  :طرالی ای فناینو که به عنواع/طراحی مهن سای ننز شاناخته می شاود، شاامظ یوسنه ارنژه از طراحی مفهوم ی ن یهنه طراحی یفصنلی برا ساخو نساز می. باش ای فر ا ین زمننه ها طابظ یوجهی را برا نوآنر فراهم می کن . زیرا انت ظار می رند که بخش خصاوصای از طریق مهن سای ارزش یا ساایر رنش ها نوآنرانه بتوان با . هزینه ککتر به اه اف مورد نظر برس  ساخت یا بازسازی35 : هنزامی که طراردادها م شارکو عکومی - خ صو صی برا ارنژه ها ج ی استفاده می شون ، طرف خصوصی مسئوینو ساخو ن نصب کلنه یجهنزات را به عه ه می گنرد. در موارد که م شارک و عکومی- خ صو صی شامظ یأ سن سات/م ستح ثات موجود ا سو، طرف خ صو صی، م سئول باز ساز یا اریقا کنفی می با ش . باز ساز ارنژه موجود ری سک ارنژه را افزایش می ده ن هکانطور 35 Constructuion or Rehabilitate -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه47 که اشااره شا ، ای مورد یای از دالیلی اسااو که ارنژه ها ج ی در مقایساه با ارنژه ها موجود برا مشاارکو ع کومی- خصاوصای بنشاتر مورد اساتقبال طرار می گنرد. در مشاارکو عکومی- خصاوصای، هر یک از ریساک ها به طرفی منتقظ می ،شود که بن شتری یوانایی در کنترل آع ری سک را دا شته با ش . در ای را ستا ریسک ساخو نساز که مربوب به فناینو«ساخو» اسو، به بهتری نجه از طریق طراردادها ساخ و نساز با طنکو مقطوه به طرف خصوصی اختصاص داده می .شود ینه ات سااخو، ریساک هایی مانن م یریو انکانااراع جزء ن هکاهنزی بودجه را .در ای دارد افزایش هزینه ها ساخو نساز عک ه یری ریسک برا اجرا ارنژه ها اساو ن اگر ای ریساک از طریق طرارداد مشاارکو عکومی- خصاوصای به بخش خصاااوصااای که یوانایی کنترل بهتر آع را دارد، منتقظ شاااود، می یوان منشاااا ارزش آفرینی برا طرف عکومی باش.  أت:مین مالی به طور منکول ن نه ایزام آنر در ارنژه مشااارکو عکومی- خصااوصاای ، طرف خصوصی مسئوینو ی أ من مایی کامظ یا ح اطظ بخشی از سرمایه مورد نناز برا ساخو یا ب ازساز ارنژه ج ی یا موجود را بر عه ه دارد. از آنجایی که یأمن مایی ارنژه مشارکو عکومی- خصوصی در هر دن رنش ی أ من مایی طابظ رجوه یا غنرطابظ رجوه36، ریسک ها زیاد به هکراه دارد، از ای أ رن ی من کنن گاع مایی به دنبال طرارداد محام ن حق جایززینی37 ( حق جایززی کردع شریک خ صو صی مشااارکو عکومی- خصااوصاای که فناینو مطلوب ن ارد) هسااتن . نی گی ها ارنژه ها مشارکو عکومی- خصوصی عکوماً شامظ ساخو یأ سنسات/مستح ثات با ارزش باال، عکر طوالنی ن درآم ها اای ار می با ش که بتوان نام با سود ثابو ن بلن م ت را ااسااخزو باشاا . ًمنکوال یأم ن مایی ارنژه ها مشااارکو عکومی- 36 Recourse or Non-recourse 37 Substitution Rights -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه48 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب خ صو صی شامظ دن بخش ب هی38 ن آنرده صاحباع سهام39 ا سو. طرف عکومی مکا اساو به منظور ساهویو انتقال فنانر ن اشاتغال زایی ن آموزش به ارسانظ محلی، شرکو ارنژه را ملزم کن یا سرمایه گذاراع محلی به صورت صاحباع سهام در ارنژه ح ضور دا شته با ش ن . ح ضور سرمایه گذاراع محلی مکا ا سو منجر به اای اریر ش ع ارنژه گردد. در ب سنار از ک شورها، دا شت یک شریک محلی در شرکو ارنژه منطقی ن یوصنه ش ه اسو، زیرا یجربه نشاع داده اسو که نجود یک شریک محلی در مواجه با سناسو ها محلی، موجب سهویو در م یریو ن کنترل ری سک ه ا سنا سی مریبط با آع می.شود در بخش ب هی، مهکتری منبع ی أ من مایی ب هی برا ارنژه ها زیربنایی، بانک ها یجار هستن . ماهنو نام ،دهن گاع نی گی ها ن برنامه ها موجود آنها، ایزامات بانا ار ن منزاع اشتناق نام دهن گاع را یننن می کن . ارنژه ها زیربنایی به دی نظ ماهنو اسااااسااای خ مایی که ارائه می دهن ، عکوماً با خطرات سااناساای هکراه هسااتن . نام دهن گاع به ریسااک ها سنا سی ناکنش متفانی ی ن شاع می دهن . نام دهن گاع بانک ها یو سنه ا (مانن ،بانک جهانی ،بانک یو سنه ا سالمی بانک یو سنه آ سنا ن غنره) که رنابط بهتر با دنیو ها دارن ، ریسک سناسی را بهتر می . یوانن کنترل کنن  بهره:برداری در ارنژه مشارکو عکومی- خصوصی ، بسته به ماهنو آع ن خ مات مریبط ، مساائوینو ها بهره بردار طرف خصااوصاای می یوان متفانت باشاا . ای مسئوینو ها می: یوان شامظ موارد زیر باش  بهره بردار فنی أ از ی سن سات/م ستح ثات ن ارائه خ مات به صورت عک ه به یک طرف دنیتی دریافو کنن ه40 خ مات، به عنواع مثال یصفنه خانه آب 38 Debt 39 Equity 40 Off-taker -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه49  بهره بردار فنی از یک یأ سن سات/م ستح ثات ن ارائه خ مات به طور م ستقنم به کاربراع، به عنواع مثال سنستم یوزیع آب  ارائه خ مات اشااتنبانی، در حایی که نکاین ه بخش دنیتی هکچن اع مساائول .ارائه خ مات عکومی به کاربراع اسو ،ارائه خ مات مستقنم به کاربراع در مقایسه با ارائه خ مات عک ه به طرف عکومی بسنار ار ریسک یر خواه بود. در ارنژه مشارکو عکومی- خصوصی با مشتریاع مختلف، اریباب با م صرف کنن ه نهایی می یوان انچن گی ها خا صی را ایجاد ک . ن ماهنو ای نوه ینه ارائه خ مات با خطرات خاصاای هکراه اسااو که در مجکوه به عنواع ریسک یجار41 شناخته می شون که در ادامه انواه آع بناع می.گردد  ری سک یقا ضا42 ،: برا مح صول ن خ مات، شامظ یغننرات جکننو شناختی فنانر ن منزاع اسااتفاده می باشاا . در حایو ارائه خ مات به دنیو، اینزونه ری سک ها اغلب از طریق خری ی ضکننی او شش داده می شود، نیی در حایتی که ارداخو کنن ه کاربر نهایی باشااا ، ب ه طور منکول چنن مااننزمی برا .اوشش ریسک در دسترس ننسو  ریسک ینرفه ها: در برگنرن ه سطوح طنکو خرده فرنشی در موارد اسو که به صااورت ینرفه یالنفی ینظنم ن کنترل می شااود، ای امر با ریسااک یجار .مریبط اسو  ریسک مصرف کنن ه : از جکله شناسایی مصرف ،کنن گاع، اایش منزاع مصرف ان ازه گنر ن ارائه صوریحساب، جزء ای دسته می. باش 41 Commercial Risk 42 Demand Risk -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه50 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب  ریساااک ارداخو: مصااارف کنن گاع مکا اساااو هزینه ها مورد یوافق را ارداخو نانن . جکع آنر ب ه ی ها ساااررسااان شااا ه، ریساااک اعتبار مصارف کنن گاع ن طراحی ن اجرا مااننسام جریکه مصارف کنن گانی که از ارداخو صوریحساب امتناه می کنن ، جزن ای دسته می. باش با ای نجود ن از سو دیزر، عرضه به مصرف کنن گاع خرد، امااع بهره من کامظ از مشاااارکو عکومی- خصاااوصااای را برا کا هش یلفات فنی ن یجار ، بهبود صوریحساب ن جکع آنر ن در نتنجه بهبود چشم ان از مشارکو عکومی- خصوصی را فراهم می آنرد.  :تعمیرات و نگهداری در ارنژه مشااارکو عکومی- خصااوصاای ، حفظ ن نزه ار یأ سنسات/مستح ثات در طول م ت طرارداد، مطابق با استان ارد مشخ ش ه بر عه ه طرف خ صو صی می با ش . ای یک نی گی ا سا سی در طراردادها م شارکو عکومی- خصاوصای اساو. زمانی که فناینو سااخو (یا بازسااز ) ن ینکنرات ن نزه ار هکزماع در یک طرارداد باشاا ، طرف خصااوصاای انزنزه ها الزم برا کار هب گنر مواد ن یجهنزات با کنفنو به منظور بهننه کردع هزینه ها ارنژه در طول م ت طرارداد را دارد. یای از مهکتری ریساااک ها طراردادها سااااخو به رنش متنارف، اسااتفاده از مواد ن مصااایه نامطلوب برا ساااخو ارنژه یوسااط انکانااراع ا سو، با علم به ایناه می دانن عکر ای یأ سن سات/م ستح ثات اس ا ز راه ان از ای ارنژه طوالنی نخواه بود. با ای حال، ای مسا أ یه منافع آ نها را یحو یأ ثنر طرار نکی ده ، زیرا طبظ از برنز مشااااظ، انکاناار ارنژه را یحویظ د اده ن ارداخو ها متناسااب با انشاارفو ارنژه انجام شاا ه اسااو. از ای رن ناگذار مساائوینو ساااخو ارنژه هکراه با مساائوینو حفظ آع برا دنره زمانی ،طوالنی انزنزه ها الزم برا استفاده از مواد ن مصایه بهتر را ایجاد می. کن -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه51  :انیقال به مننا انتقال ن یحویظ دارایی ها به طرف عکومی در اایاع دنره طرارداد اسو . ای امر موجب مطرح ش ع مسائلی از جکله ینکنرات ارنژه در نزدیای اایاع دنره طرارداد ن نقش مشاااانر مساااتقظ43 می شاااود که اغلب با ع م ی کایظ طرف خ صو صی برا اذیرش هکراه می شود. اگر ضوابط ن شرایط «انتقال» در طرارداد مشارکو عکومی- خصوصی نجود داشته باش ، در ای صورت مکا اسو طرف خصاوصای بخواه بخشای از ینه ات خود در خصاوص ینکنرات در نزدیای اایاع دنره طرارداد را انجام ن ه که ای امر مکا اسااو منجر به کاهش عکلارد ارنژه .اس از ناگذار گردد از ای رن مشاانر مساتقظ در یأین نضاننو دارایی در زماع انتقال نقش مهکی را بر عه ه دارد. 2 - 3 - مالکیت و محدودیت های قانونی مفهوم مایانو در علم حقوق عباریسو از حقی دائکی که به موجب آع شخ می یوان در ح ند طوانن یصارف در مایی را به خود اختصااص ده ن از یکام منافع آع اساتفاده . کن ای حق کامظ یری حقی اسو که فرد می یوان بر مایی داشته باش . انواه مختلفی از مایانو مطرح می شود که بر ا ساس بن انل ماده( 29 ) طانوع م نی به دن شاااظ مایانو عن ن مایانو منفنو یقساانم .بن می گردد« عن» بنا به ینریف علکا حقوق عباریسااو از مایی که به فرض نجود خارجی جساام باشاا ن«منفنو» عای اساو که از مال می یوان به دساو آی . برا رنشا شا ع موضاوه می یواع به طرارداد اجاره اشااره کرد که در طی آع صااحب خانه به مسات أ جر اجازه می ده ، منافع حاصااظ از آنچه اجاره داده شاا ه را در م ت منن مایک گردد، در حایی که مسااتأجر ، مایک بر عن مال نکی.گردد 43 Independent Engineer -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه52 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب از منظر مایانو بر ابننه می یواع موضوه مایانو بر عن را به دن بخش ج اگان ه یفانک کرد؛ مایانو بر زمن (عر صه) ن مایانو یأ سن سات ن م ستح ثات ساخته ش ه رن زمن (اعنانی). ای دن بخش می یوان مایک ناح یا ج ا داشاااته باشااا . به عنواع مثال زمانی که زمننی نطف می گردد، هر گونه نقظ ن انتقال (خری ن فرنش) بر رن آ ع باطظ ،اساو ن یذا مایانو زمن یا اب به هنچ نجه طابظ انتقال به هنچ شاخصای ننساو ن یی چنانچه بر رن ای زمن ساااختکانی اح اث شااود، مایانو آع متنلق به مایک بوده ن طابظ نقظ ن انتقال با سان رساکی ننز می باشا . به عبارت رنشا یر در ای حایو سا ن زمن نطفی بر اساس طرارداد اجاره با متویی موطوفه ن سن مستح ثات بر اساس مایانو ینظنم می .گردد یفانک ای موضاوعات در مشاارکو عکومی- خصاوصای بسانار مهم ن از ساو دیزر راهز شا سو. به صورت کلی در م شارکو عکومی- خ صو صی بای سه مو ضوه از همً یفانک گردد. زمن ن یا ساختزاه موجود که منکوال متنلق یا در ی صرف ن یحو ا ختنار طرف عکومی اسااو ن ناج نی گی یا امتناز اسااو که بایقوه امااع کسااب منافنی ر ا مکا می)سازد (عرصه ؛ مستح ثات/ابننه ن یا خ مات اضافه ن یا ارا هئ ش ه یوسط طرف خ صو صی ( سرمایه گذار) که به منظور ک سب منفنو ن محقق ساز آع اتان سنظ بایقوه صورت می اذیرد ؛ ن نهایتاً منافع حاصظ.ش ه در طول مشارکو در حایو انل، در خ صوص«عر صه» مکا ا سو عر صه به طرف عکومی ینلق دا شته با ش یا خنر، نیی بای یوجه دا شو شرب یحق ق م شارکو عکومی- خ صو صی ینلق عر صه به طرف عکومی نن سو. در ب سنار موارد مکا ا سو عر صه صرفاً در کنترل ن اداره طرف عکومی با رعایو طوانن ن مقررات باالدسااتی باشاا ن هکن موضااوه برا ناگذار عرصه جهو استقرار طرارداد مشارکو کفایو می کن . در بسنار موارد مایانو عرصاه جن به عام یا انفال داشاته ن یذا اسااسااً مایانو آع طابظ نقظ ن انتقال نکی . باشا به عنواع نکونه، نزارت راه ن شااهرساااز مایانتی بر کری نرها مواصااالیی ن ارد، نیی -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه53 می یوان راه ن یا راه آه هایی که برنامه اح اث آنها را دارد، یا حتی خطوب مواصاااالیی موجود را جهو سرمایه گذار به طرف خ صو صی ان شنهاد ده . یا مثالً نزارت ننرن یا نزارت نفو خطوب انتقال فرآنرده را در اختنار داشاته باشان که اتانسانظ اساتحصاال انرژ را داشاته باشا ن یذا می یواع در ای بخش یشاویق به سارمایه گذار نکود. ناته مهم ،ای اسااو که حتی در صااورت مایانو طرف عکومی بر عرصااه امااع انتقال ن ناگذار مایانو عرصه به طرف خصوصی در طرارداد مشارکو عکومی- خصوصی نجود ن ارد ن حتی در طراردادهایی که انتها آع«انتقال44 » یا«یحویظ » نجود ن ارد، مانن طراردادهاBOO ، مایانو عر صه هکچناع غنرطابظ انتقال بوده ن طرف خ صو صی ینها می یوان در انتها ط رارداد/یأ سن سات م ستح ثات اح اثی متنلق به خود را جکع آنر ن منتقظ نکوده ن ساختزاه عرصه را مشابه رنز انل طرارداد، به طرف عکومی یحویظ ده ن نکی یوان درباره عرصاه ادعایی داشاته باشا . ای موضاوه از آع جهو اهکنو دارد که مکا اسو به یحاظ ی أ من زیرساخو ها عکومی، انح صار ن یا ککبود فضا نجود داشته باشاا ن ناگذار«عرصااه» زیرساااخو ها، مانع ادامه ارا ئ ه خ مات عکومی مورد نناز به .مردم اس از ایکام طرارداد مشارکو گردد در حایو دنم، در خصوص«مستح ثات» طرف خصوصی مکا اسو در طول طرارداد مشارکو عکومی- خصوصی مایک یا صرفاً متصرف مستح ثات اح اثی باش . منظور از مت صرف شخ صی ا سو که با ک سب اجازه از طرف دیزر طرارداد، ب نع دا شت اختنار اعکال حقوق مایاانه، در چارچوب اختنارات مشخ بتوان از موضوه طرارداد بهره بردار ن از م نافع آع بهره م ن گردد. ب نابرای هر چ ن به ی حاظ مفهومی از آن جا که طرف خصوصی با سرمایه خود مستح ثات را ساخته ن مایک آنها به شکار می رند، نیی مکا اساو به یحاظ رعایو مفاد ن موازی طرارداد نتوان برا مساتح ثات انش گفته سان 44 Transfer -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه54 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب مایانو ج اگانه دریافو کن ن از امتنازات آع بهره من شود (به عنواع نکونه، سن را در نثنقه بانک ها ن م ؤ سسات مایی ن اعتبار طرار ) داده ن نام دریافو نکای. در حایو سااوم، مایانو بر منافع حاصااظ از مشااارکو مطرح می گردد. منافع ن عوای حاصااظ از محصااول نهایی ارنژه ب سااو آم ه در طول م ت طرارداد می یوان متنلق به طرف خصوصی یا طرف عکومی ن یا مشترک باش . در برخی موارد منافع ن عوای ح اص ظ از فرنش مح صول به طرف خ صو صی ینلق دارد، اگر چه مکا ا سو نظنفه جکع آنر ای منافع بر عه ه طرف خصاااوصااای یا عکومی باشااا . در برخی موارد ننز به دینظ مح نیو ها طانونی یا ساااایر موارد طرارداد ، عوای را طرف عکومی دریافو ن/ی ا جکع آنر می کن ن مبلغی در طایب اجاره ادن ار به طرف خصااوصاای ارداخو می کن (ایزوBLT). به هر حال چنانچه ای عوای بر اسااااس م ل مایی، نتوان ااساااخز و منزاع سرمایه گذار انجام ش ه ن سود متنارف آع به هر دینلی نظنر برطرار نظ ام ینرفه از سااو طرف عکومی باشاا ، طرف عکومی می یوان با انش بننی مشااوق ها مختلف اط ام به ی شویق ن یرغنب طرف خ صو صی جهو نرند در م شارکو نکای . اما از سو دیزر هر گاه منزاع عوای ن منافع حاصااله بر اساااس م ل مایی به ح زیاد باشاا که بن شتر از منزاع سرمایه گذار انجام ش ه ن سود متنارف محا سبه گردد، طرف عکو می می یوان با اعکال سناسو هایی سود طرف خص وصی را به ح ند متنارف برسان . (مو ضوه فلوچارت من رج در شاظ شکاره(2) ای .)راهنکا 2 - 4 - سازوکار پرداخت به طرف خصوصی یای دیزر از نی گی ها یننن کن ن ه در نام گذار ایزو ها مشاااار کو عکومی - خصوصی، سازنکار ارداخو به طرف خصوصی اسو. سازنکار ارداخو می یوان به صورت کع ج آنر ینرفه . ها از کاربراع، ارداخو یوسااط دنیو یا یرکنبی از ای دن رنش باشاا به طور منکول سنستم ارداخو به بخش خصوصی بر اساس عکلارد می باش . گزینه ها -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه55 سازنکار ارداخو به فناینو ها طرف خصوصی در طرارداد مشارکو عکومی- خصوصی .ن ماهنو ارنژه بستزی دارد  کاربرپرداخ:ت طرف خصاااوصااای خ مایی را به کاربراع ارائه می ده ن از طریق دریافو هزینه از کاربراع بابو آع خ مات، کساااب درآم می کن (به عنواع مثال عوارض دریافتی جهو عبور از یک آزادراه). ای طنکو ها (یا ینرفه )ها یا عوارض می یوان یوساااط ارداخو ها دنیتی یاکنظ شاااود (به عنواع مثا ل، ارداخو ها یاکنلی برا خ مات ارائه شاا ه به کاربراع کم درآم زمانی که ینرفه ها مصااوب ککتر از طنکو یکام ش ه خ مات با ش یا ارداخو یارانه به سرمایه گذار در زماع ایکام ساخو ن ساز ن یا هر زماع کلن دیزر). ای ارداخو ها مکا ا سو در ا زا دسترس بودع خ مات در سطه . منننی از کنفنو باش  دولت پرداخت: در ای حایو ،)ارداخو از سااو طرف عکومی (دنیو منبع درآم برا طرف خصوصی اسو. ارداخو ها دنیتی می یوان به در دسترس بودع دارایی یا خ مات در یک سطه کنفنو منن ،در طرارداد بستزی داشته باش (برا مثال بزرگراه ب نع عوارض که دنیو ارداخو ها دنره ا بر اساااس در دسااترس بودع انجام می ده ). رنش دیزر ارداخو ها می یوان مبتنی بر حجم خ مات ارائه ش ه به کاربراع باش45 (به عنواع مثال، ارداخو در ازا مراطبو ها بنکارستانی از بنکاراع که به.)طور اثربخش ارائه ش ه اسو  :خودم صرف در ای حایو خودِ طر ف خصاوصای مصارف کنن ه یکام یا بخشای از محصاوالت ارنژه اساو که به آع«بنع متقابظ »ننز گفته می شاود (به عنواع مثال اح اث یصفنه خانه فاضالب یوسط طرف خصوصی ن استفاده از اساب یوین در فناینو)ها دیزر مربوب به طرف خصوصی 45 Volume Based Payments -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه56 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب ساازنکار ارداخو بای به گونه ا یننن گردد که در آم طرف خصاوصای به عکلارد آع مریبط باش . برا ایجاد انزنزه ها مناسب برا طرف خصوصی جهو ارائه خ مات در سطوح عکلارد که یوسط طرف عکومی منن ،ش ه اسو سازنکار ارداخو می بایسو به نحو باشاا که خای درآم ها طرف خصااوصاای با نزدیک شاا ع به ای سااطوح ،افزایش یاب . از طرفی انحرافات طابظ یوجه از سااطوح عکلارد در نظر گرفته شاا ه بای منجر به یغو یا جریکه در طرارداد شاود ن ارداخو ها فسااو طبظ از موع46 می بایساو طور یننن گردد که یرک ارنژه هرگز راه ی حل آساع یا کم هزینه برا طرف خصوصی . نباش 3 - انواع الگو های مشارکت عمومی- خصوصی رنیه یا ساانی برا نام گذار ارنژه ها مشاارکو عکومی- خصاوصای در جهاع نجود ن ارد. ایزو یاسانی از مشارکو عکومی- خصوصی در بخش،ها یا کشورها مختلف با نجود یاساع بودع دامنه طرارداد ن نی گی ،ها مکا اسو نام ها متفانیی داشته . باش در ای بخش سنی ش ه اسو یا بر اساس نی گ ی ها بناع ش ه ن هکچنن سابقه کارب رد ن آشاانایی عکومی با نام هایی که در فرهنی نظام فنی ن اجرایی کشااور یا ح به کار رفته اسو ، به نام گذار ایزو ها متنارف مشارکو عکومی- خصوصی .ارداخته شود در وزیا یا اتس ار یا ها با یوجه به نناز به عکلنات اجرایی به دن د سته ک لی یق سنم ش ه :اسو )ایف ایزو ها مشارکو عکومی- خصوصی برا یوسنه ی أ سنسات/مستح ثات ج ی یا اریقا یأ سنسات/مستح ثات موجود که ننازمن عکلنات طراحی ن ساخو.اسو )ب ایزو ها م شارکو عکومی- خ صو صی مبتنی بر ارنژه موجود ب نع نناز به عکلن ات طراحی ن ساخو 46 Early Termination -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه57 3 - 1- الگو های مشااارک ت عمومی- خصااوصاای برای ایجاد و توسااعه ت أ ساایسااات / مسیحدثات جدید یا ارتقا ی تأ سیسات/مسیحدثات موجود 3 - 1- 1- الگو ی ساخت، بهره برداری و تحوی( BOT ) ای رنش نام گذار ایزو ها مشاااارکو عکومی- خصاااوصااای در ارنژه ، ها ج ی نام گذار بر اساس مسئوینو ها طرف خصوصی در طرارداد ب نع در ن ظر گرفت رنش ارداخو اساااو. در یک طرارداد سااااخو، بهره بردار ن یحو ظی ، طرف خصاااوصااای یأ سنسات/مستح ثات ارنژه را با منابع مایی خود ن هکچنن منابنی که از نام دهن گاع با ریسااک خود یأمن می کن ، یوساانه می ده (یننی یکام یا اکثر منابع مایی را ی أ من می کن ). در ای چارچوب ط رارداد، طرف خصوصی عالنه بر مسئوینو طراحی، ساخو أ ن ی من مایی، م سئوینو بهره بردار ن نزه ار ارنژه را هکراه با ری سک ها مریبط به آع در طول دنره طرارداد بر عه ه دارد. به طور منکول طرف خصااوصاای برا انجام ای نظایف یک شاارکو ارنژه ی أ ساانس می . کن گاهی از ای رنش با ،نام طراحی، ساااخو یأ من مایی، بهره بردار ن نزه ار47 ن مشتقات آع یاد می.شود ایزو ساخو، بهره بردار ن یحو ظی یک ایزو کامظ مشارکو عکومی - خصوصی اسو که در آع یکام مساائوینو ها موجود در یک ارنژه یوسااط طرف خصااوصاای انجام می .اذیرد در ای طرارداده،ا به طور کلی مایا نو حقوطی عر صه ارنژه (زمن ن ساختزاه) م تنلق بهً طرف عکومی بوده ن صرفا طرف خصوصی مایانو بر منافع را در م ت طرارداد در ا ختنار .دارد در ک شور ما ننز ایزوها مر سوم ن مت انیی در بخش ها مختلف م شاه ه می گردد که مشاااابهو زیاد با ای ایزو دارد. به عنواع نکونه می یواع از ایزوBOLT در نزارت 47 Design, Build, Finance, Operate and Maintain (DBFOM) -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه58 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب نرزش ن جواناع یاد کرد که برا ناگذار ی أ ساانسااات ن مااع ها نرزشاای ن خ مایی کاربرد دارد. ای ایزو در ناطع نوعی ایزوBOT اسو که به دینظ مازاد درآم استحصایی در ارنژه، از طرف خصااوصاای خواسااته می شااود در طول م ت طرارداد، مبلغی را یحو عنواع اجا ره به طرف عکومی ارداخو نکای . نوه فراین ارجاه کار در ای رنش با یوجه به ماهنو آع مزای ه (بنشتری انشنهاد مبلغ اجاره به طرف عکومی) می. باش هکچنن در بخش آب فا ن ضاااالب ننز از طراردادهایی یحو نام بنع متقابظ اساااتفاد ه می شود که در مبانی ن اصول کامالً شبنه طراردا دهاBOT خودگرداع می باش . در ای ایزو، ارنژه فراین جکع آنر ن یصفنه فاضالب در مقابظ برداشو یکام یا بخشی از اساب حا صظ از ی صفنه در اختنار بخش خ صو صی طرار می گنرد. نوه فراین ارجاه کار نن ز در ای رنش مزای ه می. باش 3 - 1- 2 - الگو ی ساخت، بهره( برداری، مالکیتBOO ) به ی حاظ سلسله نظایف ن مس ئ وینو ها در ینه طرف خصوصی ای گرنه مشابه ایزو BOT اسااااو باا ای یفاانت کاه در انتهاا طرارداد ، فراینا انتقاال ن یحویاظ یأ سن سات/م ستح ثات ارنژه به طرف عکومی نجود ن ارد ن/یأ سن سات م ستح ثات در انتها دنره طرارداد در یکلک طرف خصااوصاای باطی می مان ن می یوان آنها را آزادنه با خود ببرد ن یا با یوافق در اختنار طرف عکومی طرار ده . در ای ایزو( عرصاااه زمن ن سااختزاه) می یوان متنلق به طرف عکومی یا طرف خصاوصای باشا . در صاورت ینلق عرصه (زمن ن ساختزاه) به طرف عکومی بای طرف خصوصی با ایکام طرارداد آع را به طرف عک ومی به شاظ رنز انل (با ااک ساز ن برچن ع ی أ سنسات/مستح ثات متنلق به خود) یحویظ ده ن یا در صااوریی که عرصااه از ابت ا متنلق به طرف خصااوصاای بوده می یوان طراردادBOO را یج ی نکای . ایبته در هر دن حایو امااع یوافق برا ناگذار یأ سن سات/م ستح ثات ارنژه به طرف عکومی ب ه طنکو رنز من سر ا سو. در صوریی که زمن ن م ستح ثات هر دن متنلق به طرف خ صو صی با ش ، ینه طرف عکومی در ای -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه59 نوه از م شارکو عکومی- ،خ صو صی ناگذار امتناز بهره بردا از مح صوال ت (کاالها ن خ مات) یوین ن امااع فرنش مح صوال ت به م صرف کنن گاع نهایی (نظنر ی أ سن سات آب شنری ک ) ن یا اننقاد طرارداد خری یضکننی با طرف خصوصی می. باش به جز ایزو BOO، در سایر ایزو ها مشارکو عکومی- خصوصی ، طرف خصوصی اس از ای کام دنره طرارداد می با ی دارایی ها ارنژه را به طرف عکومی یحو یظ د ه . در خصاااوص ایزوBOO، از آنجایی که در ای ایزو اس از ایکا م طرارداد، دارایی ها به طرف عکومی منتقظ نکیًگردد، منکوال در موارد ای ایزو طابظ ا ستفاده ا سو که یا در اایاع طرارداد، دارایی ها به طور کامظ مستهلک ن اسقاب شود یا ایناه طرف عکومی در ص ورت ع م انتقال دارایی ها، در طبال انجام ینه ات ن نظایف حاککنتی خود در طبال م ردم .دچار مشاظ نشود 3 - 1- 3 - الگو ی ،ساخت تحوی و( اجارهBTL ) در ای ایزو نظایف ن ینه ات طرف خ صو صی م شتکظ بر یکام نظایف من رج در ایزو کامظ مشارکو عکومی - خصوصی به استثنا ینه بهره بردار اسو. در ب رخی مواطع طرف عکومی به ناساااطه بر خی مح ندیو ها طانونی ن یا شااارایط فنی، الزم می بنن عکلنات بهره بردار را خود بر عه ه بزنرد. در چنن شاارایطی به منظور یحقق اصاا ول مشارکو عکومی- خصوصی بای هکچناع ینکنرات ن نزه ار بر عه ه طرف خصوصی بوده، نیی در عن حال بهره بردار یوسط طرف عکومی ن کارکناع ن صورت اذیرد . در چنن شرایطی به منظور جبراع هزینه ها سرمایه گذار طرف خصوصی، بر اایه سطه عکلارد ن منزاع در د سترس بودع دارایی ها ارنژه، مبلغ اجاره از سو طرف عک ومی به طرف خصوصی ارداخو می.گردد استفاده از ای نوه طرارداد ها، بنشتر در بخش زیرساخو ها اجتکاعی نظنر بنکارستاع ها ن م ارس ن زیرسااخو ها شاباه ا مانن راه آه مت انل اساو. به عبارت دیزر طرف خ صو صی زیر ساخو الزم نظنر ف ضا بنکار ستانی یا یجهنزات ی شخن صی یا درمانی را -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه60 پیوست د و: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب فراهم کرده ن طرف عکومی بهره بردار را به منظور اطکن ناع از عکلارد صاااحنه ن رسن گی مناسب به بنکاراع به عه ه می گنرد. چرا که اگر طرف خ صوصی خود بخواه نارد فراین ک سب منافع از م صرف کنن گاع نهایی خ مات (بنکاراع) شود مکا ا سو هزینه ها غنرضارنر به بنکاراع یحکنظ گردد ن نارضاایتی عکومی را به دنبال داشاته . باش از ساو دیزر ماهنو انوساته ن شاباه ا برخی ارنژه ها مکا اساو مساتلزم نح ت بهره بردار با شااا . به عنواع نکونه می یواع از خطوب مواصاااالیی راه آه نام برد ک ه در داخظ یک شباه بهم انوسته طرار دارد ن یذا نکی یواع بهره بردار از یک خط ریل ی ًفرضا 100 کنلومتر در منانه ای شااباه را ج ا کرد ن به شااخ دیزر سااپرد. در چنن شارایطی به یحاظ فنی الزم اساو ی ک بهره بر دار ناح با م یریو متکرکز کظ شاباه ر ا . اداره نکای از سو دیزر مکا اسو به دالیظ حاککنتی امااع حضور طرف خصوصی در برخی از ارنژه. ها با ن ضع طوانن ن مقررات سلب ش ه با ش برخی زیر ساخو ها مهم ن حنا یی کشور در ای زمره طرار می. گنرن گاهی از ای ایزو یحو عنواع طر احی، سااااخو، ی أ من مایی ن نزه ار48 نام برده می.شود 3 - 1- 4 - الگوی طرالی، ساخت و بهره( برداریDBO ) در ایزو طراح ی، ساخو ن بهره بردار 49، یأمن مایی به عه ه طرف خصوصی ننسو ن منابع مایی برا طراحی ن ساخو ارنژه یوسط طرف عکومی فراهم می شود. با ای حال طرف خ صو صی بن از یاک نظ ارنژه، هکچناع نظنفه بهره بردار ن ینکنر ن نزه ار از 48 Design, Build, Finance and Maintain (DBFM) 49 Design, Build and Operate (DBO) -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه61 ارنژه را به عه ه دارد ن ارداخو به ن صرفاً در صوریی که عکلارد ارنژه مطلوب با ش انجام خواه گرفو، بنابرای طرف خصوصی می دان که فقط در دنره طراحی ن ساخو ارنژه ح ضور ن ارد ن در دنره بهره بردار که عکلارد ناطنی ارنژه م شخ می شود ننز بای ایفا نقش نکای ن مساائوینو دارد. در ای رنش به دینظ ع م یأمن مایی یوسااط طرف خصوصی، سطه ریسک انتقایی به طرف خصوصی نسبو به سایر ایزوها هکراه با یأمن مایی، ککتر اسو ن می بایسو با یننن شرایط ن مشخصات عکلارد مناسب در طرارداد مشاااارکو، از انتقال بهننه ریساااک بن طرفن ن اساااتقرار چارچوب ها انزنزشی برا کارکرد صحنه طرفن اطکنناع حاصظ نکود. به عبارت دیزر، در صوریی که برا ایزو یادش ه شرایط ن ضوابط طرارداد متناسب با اصول مشارکو عکومی- خصوصی انش بننی نشود، مکا اسو ماهنو آع با مشارک و عکومی- خصوصی فاصله .بزنرد ای ایزو در ارنژه ها مانن ططار شهر ، اارکننی یا یأسنسات آب شهر مورد استفاده طرار می گنرد. 3 - 1- 5 - الگوهای نیازمند بازسازی و نوسازی به جای ساخت و توسعه در ارنژه ها ج ی که هکراه با یوسنه ن ایجاد دارایی ها می باشن ، در نام گذار ایزو ها مشارکو عکومی- خصوصی از حرف B به مننا ساخو استفاده می شود . در ارنژه ها موجود که برا شاارنه بهره بردار مسااتلزم فناینو ها اجرایی باشاا ، ب ه جا فناینو ساخو، فناینو بازساز50 یا اریقاء51 یا نوساز52 انجام می شود، از ای رن با جایززینی حرفR به مننا بازسااااز هب جا حرفB، ایزو ها ارنژه ها موجود را می یواع 50 Rehabilitate 51 Upgrade 52 Renovate -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه62 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب نام .گذار کرد به ،عنواع م ثال با ای رنش م نادل ایزوBOT، در ارنژه ،ها موجود ایزو بازساز ، بهره بردار ن یحویظ ) 53 ROT ( جایززی می.شود 3 - 2 - الگو های مشاارکت عمومی- خصاوصای مبینی بر پروژه موجود بدون نیاز به عملیات طرالی و ساخت/بازسازی 3 - 2 - 1- الگو ی بهره( برداری و نگهداری بلندمدتO&M ) در ای ایزو، فناینو ها انجام ش ه یوسط طرف خصوصی شامظ بهره بردار ن ینکنر ن نزه ار از یأ س ن سات/م ستح ثات موجود ا سو. ینها زمانی طرارداد به عنواع م شارکو عکومی - خصوصی در نظر گرفته می شود که طرارد اد،متناسب با ماهنو ارنژه بلن م ت باشا ، م یریو هزینه چرخه عکر دارایی ها ارنژه به طرف خصاوصای منتقظ شاود ن انتقال ری سک از طریق ارداخو بر ا ساس سطه عکلارد م شخ صورت گنرد. ای نوه طرارداد برا ارنژه موجود بوده ن ًعک یا ارداخو به صورت دنیو ارداخو اسو. 3 - 2 - 2 - اجاره54 بلن دمدت ایزو اجاره به دنیو اجازه می ده یا حقوق اطتصااااد یک ارنژه موجود را به طرف . خ صو صی اعطا کن طراردادها اجاره منکوالً شبنه طراردادها بهره بردار ن نزه ار هستن که در آع طرف خصوصی مسئوینو بهره بردار ن نزه ار از دارایی ها موجود را به عه ه گرفته ن از ط ریق دریافو هزینه از کاربراع خ مات عکومی کساااب درآم می کنن . عکوماً ای ایزو به صااورت کاربرارداخو اسااو ن درآم ها دنراع بهره بردار ارنژه به ط ر اسو که عالنه بر اوشش حق ایزحکه طرف خصوصی، بخشی از درآم ها در طایب اجاره به طرف عکومی ارداخو می شود. یذا مکا اسو ر نش ارجاه کار در ای 53 Rehabilitate, Operate and Transfer 54 Lease -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انیفاب الگوی مشارکت عمومی- خصوصی ص فحه63 ایزو به صاورت مزای ه باشا (برن ه کسای اساو که بنشاتری اجاره را به طرف عکومی .) ارداخو نکای 3 - 3 - نحوه پرداخت به طرف خصوصی در الگوهای مفیلف در ایزو ها م شارکو عکومی- خ صو صی ، در یکام طول م ت طرارداد، مایانو عر صه (زمن ن ساختزاه) چه در ارنژه ج ی ن چه ارنژه موجود، مشرنب به ایناه در ا بت ا هم متنلق به طرف عکومی باشااا ، متنلق به بخش عکومی بوده ن ینها امتناز بهره من از .عوای ارنژه ن در برخی موارد مایانو مستح ثات متنلق به طرف خصوصی اسو ارداخو به طرف خصوصی به دن جایو کلی کاربرارداخو یا دنیو ارداخو اسو (ب نع )در نظر گرفت حایو خودمصرف . در ادامه ای دن حایو یشریه می گردد. 3 - 3 - 1- الگو ی کارب ر پرداخت طرارداد بن طرف عکومی ن طرف خصوصی که در آع مجوز استفاده از درآم ها آیی ن بایقوه مریبط با اسااتفاده از محصااوالت (کاالها ای خ مات) ارنژه به عنواع ابزار برا بازگشو سرمایه گذار به طرف خصوصی اعطا می ،شود« مشارکو عکومی- خ صوصی کاربرارداخو» نامن ه می شو.د درآمًمنکوال به شاظ عای ناشی از استفاده از یأ سنسات/مستح ثات ارنژه ا ن ز محظ ارداخو مصرف کنن گاع نهایی اسو. در ای طراردادها، طرف خصوصی عالنه بر طرا حی ن سااااخو دارایی ها ن ی مأ ن مایی آع از محظ آنرده خود ن نام ،با مسااائوینو خود بهره بردار ن نزه ار بلن م ت یأ سانساات/مساتح ثات را ننز بر عه ه دارد ن از محظ ارداخو ها کاربراع هزینه ها خود را اوشااش می ده . در طول م ت طرارداد مایان و منافع ن حق انتفاه ارنژه .متنلق به طرف خصوصی اسو در طرار داد کارب ر ارداخو، اگر درآم ها مورد انتظار از درآم مورد نناز برا اوشاااش هزینهًها ارنژه فرایر رند، منکوال طرف خ صو صی مبایغی را به طرف عکومی به صورت -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه64 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب ارداخو انینه یا به هر شااااظ دیزر که مورد یوافق طرفن باشااا ، ارداخو می . نکای برعاس، مکا اسو اتانسنظ درآم ها اخ ذش ه از کاربراع برا جبراع یکام ینه ات مایی ن هکچنن هزینه ها ینکنرات ن نزه ار کافی نباشااا . با ای حال، اگر چنن ارنژه ا هکچناع به عنواع یک راه حظ منقول ن ارزشاااکن برا مشاااارکو عکومی- خصوصی در نظر گرفته شود، طرف عکومی با ارداخو مبایغی شااف درآم یادش ه ر ا ار می( کن . شااظ شاکاره3 ) سااختار کلی طرارداد مشاارکو عکومی- خصاوصای کاربرارداخو را نشاع می. ده -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی صفحه ۶۵ ۹ تمه کم تحوبل دارایی‌ها ۳ ۲ نللل وج چج وچ مه همکد ۲ ۹ ۳ انجام مسئو لبت‌ها ۳ (طراحی؛ ساخت, نامین مالی؛ ان ؛ اهدای مجوز دریافت هزینه از کاربران بهره‌برداری و نگهداری) ه ! ی ۹ 2 ۳ سک اساسا و قرارداد سهامداران موافقتنامه وام ۱ ۹ مجح ۳ ۰« 6اه ۳ ۹ ۹ ۳ ۳ ْ ْ ۸ 9 ؟ ْ 1۳ ۰ ۰ سس ساسا ۰ : : بدا نوی ۱ ۱ ۰ و فرارداد بهره برداری و ق م ۰ 1 ؟ ۰ ۹ ۳ ۹ پچ ۴ ۳ : .۰ هه : حمو د ۲۷ ۱ ۷۶۵۸۳ م ۹ 3 ه ۳ سا ( اس چیه سا ام ۱ ۰۰ ۰ ۰ ۰ کاربران جربان نقدی 4۰۰۰ ارتباط قراردادی<چ--ج جربان خدمات‌سسسم» -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه66 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب 3 - 3 - 2 - الگو ی دولت پرداخت چنانچه در ارنژه ا ًدرآم از کاربراع متصاور نباشا (مثال اگر هنچ کاربر ن هایی به غنر از دنیو برا محصوال ت ارنژه ) نجود ن اشته باش یا درآم بایقوه از محظ محص ت وال در مقایسه با هزینه( ها ارنژه ناچنز باش مانن ارنژه ها ریلی) یا زیرساخو ب نع اعکال ینرفه در دساااترس کاربراع باشااا (به عنواع مثال، جاده ها ب نع عوارض)، در چنن شرایطی در صورت ناگذار ارنژه به بخش خ صو صی در طایب طرارداد دنیو ارداخو ، .دنیو بای خود مسئوینو ارداخو به طرف خصوصی را بر عه ه گنرد هکانن ایزو کاربرارداخو، در ایزو دنیو ارداخو هم مکا اسااو ارنژه امااع اخذ درآم از محظ ینرفه ها دریافتی از کاربراع یا سااایر درآم ها جانب ی یجار داشااته ،) باش . زمانی که ای درآم ها جوابزو نباشن (یننی سهم عک ه درآم را یشانظ ن هن طرارداد مشااارکو عکومی- خصااوصاا ی هکچناع می یوان به عنواع مشااارکو عکومی- خصوصی دنیو ارداخو در نظر گرفته شود. یای از حایو ها خاص مشارکو عکومی- خصااوصاای دنیو ارداخو زمانی ایفاق می افت که طرف خصااوصاای هر چن مساائول جکع آنر عوارض یا ینرفه از کاربراع اساااو، نیی ای مبایغ جزء درآم ها طرف خص وصی نبوده ن می بایسو به طرف عکومی یحویظ داده شود. ای رنش به منظور ع م ایجاد ینارض بن اه اف عکومی طرح ن انزنزه ها طرف خصاااوصااا ی برا به ح اکثر رسان ع سود ب ه کار گرفته می شود. از طرفی عوارض دریافو ش ه یوسط طرف خصوصی به عنواع یک منبع مایی جهو یحقق ینه ات طرف عکو می اسااتفاده می شااود. شاااظ ( شکاره4 ) ساختار مشارکو عکومی- خصوصی دنیو ارداخو را نشاع می. ده -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای انتخاب الگوی مشار کت عمومی - خصوصی صفحه ۶۷ ۹ کی" ۳ تحوبل دارایی‌ها ۳ ۷ 11۱ چچ جچوچ<ج- زک که ۰ [ ۹ ی ۱ انعام مسئولیت‌ها در ؛ پرداخت در دوره بهره برداری و نگهداری (طراحی, ساخت, نامیس مالی» 1 ؛ بر اساس حجم با ظرفیت در دسترس بهره‌برداری و نگهداری) ه 1 !۱ ۹ َ ۳ ۰ 46 ۵ تچ بر ۴ ۹ ار ۹ قرارداد بهره برد! 8 [ ر۶ بهره برذاری و ارداد ساخت نکهداری قرار ۳ ۲ ۹ ۳ ۱ ۹ از خه- .شمه ۱ [ مس سس ۹ ل مهو اش ‌ 4 جربان نقدی 4+۰۰ ارتباط قراردادی سم جربان خدمان‌سسسم» ه -------- صفحهٔ بعد -------- صفحه8 6 پیوست دو: انواع الگوها ی مشارکت عمومی- خصوصی و معیارهای انیفاب در کلنه ایزو ها فوق فارغ از نوه ارنژه، درآم بخش خصوصی در ارنژه بر اسا س حقوق طرارداد در بهره بردار از یأسنسات/مستح ثات ارنژه ن دریافو درآم از کار براع برا محصول نهایی اسو، نه بر اساس مایانو دارای ی.ها ارنژه ًعکوما ساااازنکار ارداخو در ایزو ها( سااااخو، یحویظ ن اجارهBTL )به صاااورت دنیو ارداخو ن در سایر ایزو ها به هر دن صورت دنیو ارداخو یا کاربرارداخو یا یرکنبی از ای دن می . باش ،یک نزرانی کلن مریبط با مایانو ارنژه، م یریو ن چزونزی اساااتنفا حقوق بازگر دان ع ارنژه به طرف عکومی در اایاع دنره طرارداد می باش . در صوریی ک ه شرکو ارنژه مایظ به ناگذار ن باشاا ، اجرا ینه ات مربوب به انتقال مکا اسااو دشااو اریر باش، مزر ایناه به طور خاص یوسط طانوع یا چارچوب طانونی اشتنبانی شود. در برخی موارد، دنیو ها در شرایط ضرنر ح ق طانونی برا یوطنف دارایی ها مریبط با خ مات عکومی به نی ه زمانی که ارا هئ ، دهن ه انحصاااار باشااا خواه ن داشاااو. هکچنن نام دهن گاع اغلب به منظور اطکنناع از بازگشاااو نام خود برا مایانو ارنژه اهک نو زیاد ن شاع می دهن ن در شرایط طرارداد امااع نرند خود را در صوریی که شرک و ارنژه در ینه ات ارداخو اطساب خود کویاهی کنن درخواسو می نکاین. -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی اجرایی، مشانری ن انکانااراع سازماع برنامه ن بودجه کشور، با گذشو بنش از چهظ سال فناینو یحقنقایی ن مطاینایی ،خود افزنع بر ه شت ص عنواع ن شریه یخصصی- فنی، در طایب آین،نامه ،ضابطه ،مننار ،دستوراینکظ مشخصات فنی عکومی ن مقایه، به صاورت ینف أی ن ،یرجکه یهنه ن ابالغ کرده اساو. ضااابطه/نشااریه حاضار در را ستا موارد یاد ش ه یهنه ،ش ه یا در راه ننظ به یو سنه ن گ سترش علوم در ک شور ن بهبود فناینو ها عکرانی به کار برده .شود فهر سو ن شریات منت شر ش ه در سال ها اخنر در سایو اینترنتی طابظ دستنابی می. باش -------- صفحهٔ بعد -------- ای نشریه با عنواع«راهنکا انتخاب ایزو مشارکو عکومی- خصوصی »در راستا منرفی رنش ها ن ایزوها متنارف ن ارکاربرد م شارکو عک ومی- خ صو صی در ک شور ن چزونزی انتخاب بن آنها با یوجه به شاارایط ن مننارها مختلف نظنر مساائوینو ها طرف خصوصی، مایانو، مح ندیو ها طانونی ن رنش ها ارداخو به طرف خصوصی ا سو. در ای را ستا، ابت ا مت راهنکا به طور خال صه ارائه ش ه ن سپس جهو آ شن ایی بنشاتر، مفاهنم ن یناریف مریبط با مشاارکو عکومی- خصاوصای ن مننارها انتخاب ایزوها مختلف آع، در طایب دن انوسو ج اگانه یشریه ن.بررسی ش ه اسو -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- کم ۳۵/۲ 15۱2016 ]عمط فعد ۲۳۱۵۵ بو همز)ماعک جن] مورزامزمنای 1۳2۳۹۳ 10-1۲۳۳1۷۸۵ ۲ ۱۷10265 ۲0. 4 1251 ۳۵۱10: 21-10-23 6 20 [10۵ 100 ۳۳۵۵۵۵۵۵۰ آن باس 1 8 200 کاصدا| 0۹ بکن له 111۵ مک مدا ان نماد 323۳ 2024