معاونین محترم شهردار تهران

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. شک ۸ ۳ 0 تاریخ:1405/02/28 ۱ شماره:184491/70 لیس ۱ معاونت فنی و عمرانی بیوست: 3 معاونین محترم شهردار تهران شهرداران محترم مناطق 22 گانه شهرداری تهران مدیران عامل محترم سازمانها و شرکت های تابعه شهرداری تهران مدیران کل محترم ستادی رنئیس محترم سازمان بازرسی موضوع:ابلاغیه شورای فنی "اراهتمای مطالعات باز طراحی و تعمیرساختمان 1 ۰ اب ۱8 های اسیب دیده در زلزله به استناد مصوبه شماره 160/2482/20025 مورخ 1397/07/12 شورای اسلامی شهر تهران و مصوبه شورای فنی شهرداری تهران» بدینوسیله!اراهنمای مطالعات باز طراحی و تمیرساختمان های آسیب دیده در زلزله " ابلاغی سازمان برنامه و بودجه کشور به شماره 66359 مورخ 1405/02/21در چارچوب نظام فنی و اجرایی شهرداری تهران به کلیه واحدهای شهرداری تهران ابلاغ می گردد. بدیهی است رعایت مفاد این ابلاغیه بر عهده ی بالاترین مقام واحد مربوطه بوده و مرجع رسیدگی, تفسیر» داوری و اظهار نظر درخصوص اجرای مفاد این ابلاغیه که در کلیه واحدهای شهرداری تهران مورد استفاده قرار می گیردء شورای فنی شهرداری تهران می باشد. عباس شعبانی معاون فنی و عمرانی -------- صفحهٔ بعد -------- جمهوری اسلامی ایران سازمان برنامه و بودجه کشور اهنمای مطالعات باز طر| تعمیر راضمای ثار عفر آحخی و نقم ساختمان‌های آسب‌دیده در زلزله ل‌های ۲۱ سب زلز آخرین ویرایش: ۱۴۰۴-۱۲-۰۲ ([) ۸ معاونت فنی» زیربنایی و تولیدی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی امور نظام فنی و اجرایی و مهندسی زلزله 0 : . ۱ ۱۳۰۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 0 است و ۰ ۰ یی سارمان ‏ ام و لوو سور رئیس سازمان شماره : ۱۳۸۹ بخشنامه به دستگاه‌های اجرابی. مهندسان مشاور و پیمانکاران ی به استناد ماده(۳۴) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و تبصره ذدیل بند(۱-۳) ماده(۴) «سند نظام فنی‌واجرایی یکپار چه کشور»» موضوع تصویب‌ نامه شماره ۴ نت۹ ۵۵۱ ۳۵ مورخ ۱۳۶ ی هلت وزبر ن ضابطه پیوست با مشخصات زیر ابلاغ و در«سامانه نظام فنی‌واجرایی کشور» به نشانی 6721121111.1۳] منتشر می‌شود: عنوان: ر اهنمای معلالحهات از طر احی و تهمبر ساختمان‌های آسبب‌دیده در زلز له شماره ضابطه: ۹۱۲ نوع ابلاغ: راهنما همه فراردادهای جدیدی که از تاریخ اجرای این بخشنامه. از محل وجوه عمومی و یا به حوزه شمول: ۱ 1 . ی صورت مشارکت عمومی-خصوصی منعقد می‌شوند. تاریخ اجرا: ۱۳۳۱( متولی تهیه» اخذ بازخورد و اصلاح ‎ :‏ پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله مفاد ابن بخشنامه» برای قراردادهایی که قبل از تاریخ اجرای آن منعقد شده‌اند» در صورت توافق طرفین قرارداد» قابل استفاده است. سبحمید پورمجمدی رونوشت : معاونت حقوقی ریاست جمهوری - سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران امور حقوقی قوانین و مقررات مرکز روابط عمومی» آمور بین‌الملل و مدیریت دانش دبیرخانه مرکزی سازمان ۱۱ ل: ۹۰۴۸۶۴۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی خواننده گرامی: امور نظام فنی و اجرایی معاونت فنی» زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور. با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی مراتب را به صورت زیر گزارش فرمایید: | - شماره‌ی بند و صفحه‌ی موضوع مورد نظر را مشخ صکنید. ۳-ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ا رسال نمایید. ۴-نشانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. - تهران» میدان بهارستان. خیابان صفی علی شاه - سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی و اجرایی ۳۱۵۵|: ۳7۵131 0 170۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ چه پیشگفتار تجربه زلزله‌های رخ داده در محدوده‌های شهری و روستایی و بررسی آمار مربوط نشان دهنده آمار قابل توجه | سیب در ساختمان‌ها می‌با شد. زلزله سال ۱۳۹۶ از گله-کرمان شاه به عنوان یک نمونه از رویدادهای لرزه‌ای شدید در مجاورت محدوده شهری با توجه به آمار بالای آسیب‌های وارده به ساختمان‌ها با گونه‌های مختلف باعث شد تا موضوع تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده از اهمیت زیادی برخوردار شود. بنابر آمارهای رسمی اعلام شده در آذر سال ۰۱۳۹۸ در طی این زلزله شمار قابل توجهی از ساختمان‌های آ سیب‌دیده در فرایند تعمیر (و نه تخریب و باز سازی) قرار گرفته‌اند. با توجه به نبود دانش فنی و تجربه مدون در این حوزه در کشور با وجود انباشت تجربیات تعمیر و بازسازی‌های محدود در زلزله‌های گذشته همجون؛ بم (۱۳۸۲)» سیلاخور (۱۳۸۵) و ورزقان (۱۳۹۱) فعالیت‌های انجام شده در این بخش بدون مبانی مشترک و به صورت موردی بر اساس بررسی‌های تخصصی در هر مورد بوده است. پس از زلزله‌ی سال ۱۳۹۶ از گله-کرمانشاه آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور با توجه به گستردگی و تعدد ساختمان‌های آسیبب‌دیده با نیاز به مطالعات لازم برای بازطراحی و تعمیر در نخستین گام و در همکاری با پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهند سی زلزله اقدام به تدوین د ستورالعملی برای ارزیابی سریع ساختمان‌ها پس از زلزله نمود که در قالب نشریه شماره ۸۲۳ در سال ۱۳۹۹ منتشر شد. در مرحله بعدی با توجه به شناخت فرایند اقدامات صورت گرفته در عملیات تعمیر و باز سازی پس از زلزله و اهمیت موضوع از بعد فنی, ایمنی و اقتصادی, آمور نظام فنی‌واجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور با توجه به فقدان سندی معتبر در کشور به منظور تبیین راهکار انجام مطالعات در این زمینه. تهیه این نشریه تحت عنوان "راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله" را در قالب همکاری با پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در دستور کار قرار داد. که پس از بررسی براساس نظام فنی‌واجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های تو سعه ک شور ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه | ستانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی مصوب هیأت محترم وزیران تصویب و ابلاغ گردید. این راهنما در همکاری با پژوه‌شگاه بین‌المللی زلزله شنا سی و مهند سی زلزله به شکل حاضر آماده شده است و بر اساس دانش بین‌المللی و ملی و تجربیات ک سب شده در این زمینه, به تبیین هدف و م سیر مطالعات لازمء ارائه ضوابط بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های فولادی بتن‌آرمه و مصالح بنایی آسیب‌دیده در زلزله» در پنج فصل زیر می‌پردازد. در فصل اول, به مو ضوعات | صلی, تبیین هدف پروژه و م سیر مطالعات لازم برای تدوین د ستورالعمل پرداخته شده است. فصل دوم شامل ضوابط بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های فولادی آ سیب‌دیده در زلزله می‌با شد. در فصل سوم از -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای حاضر ضوابط بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های بتن‌آرمه آسیب‌دیده در زلزله معرفی شده است و در فصل چهارم ضوابط بازطراحی ساختمان‌های مصالح بنایی ارائه شده است. در پایان نیز نکات تکمیلی این راهنما در قالب شش پیوست ارائه شده است. اگرچه در تدوین متن این راهنما بررسی و مطالعات قابل توجهی انجام شده اما با توجه به ماهیت موضوع. فقدان مطالعات ملی و بین‌المللی کافی در این زمینه و محدودیت تجربیات و مستندات کافی در مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله‌های کشور در کنار چالش‌های متعدد ناشی از شرایط اجرای ساختمان‌های موجود متن حاضر نیازمند بررسی و اصلاح دوره‌ای باشد. امید است با بررسی کارشناسانه و ارائه پیشنهادهای سازنده» این آمور را در ارتقای کیفی این نشریه همراهی فرمایید. علیرغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردید. این مجموعه مصون از وجود آشکال و ابهام در مطالب آن نی ست. لذا در را ستای تکمیل و پربار شدن این ذ شریه از کاربران محترم درخوا ست می شود موارد | صلاحی را به آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه ک شور ار سال کنند. کار شنا سان سازمان پیٍ شنهادهای دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن نشریه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه, نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع رسانی نظام فنی و اجرایی کشور به آدرس ۸]072171۲21101.1۳ برای بهره‌برداری عموم. اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین ضوابط ابلاغی معتبرء در بالای صفحات. تاریخ تدوین مطالب آن صفحه درج شده‌است که در صورت هرگونه تغییر در مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از اینرو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر معتبر معاون فنی. زیربنایی و تولیدی بهار ۱۳۰۵ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل «راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب دیده در زلزله» [ضابطه شماره ‎]٩۱۲ اعضای گروه تهیه کننده: امید بهار پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله دکترای مهندسی عمران بهرخ حسینی هاشمی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله دکترای مهندسی عمران عبدالرضا سرو قد مقدم پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله دکترای مهندسی عمران حمیدرضا فرشچی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله کارشناس آرشد مهندسی عمران افشین کلانتری (مجری پروژه) پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله دکترای مهندسی عمران امیرحسین لوک‌زاده پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله کارشناس آرشد مهندسی عمران مجید محمدی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله دکترای مهندسی عمران اعضای گروه نظارت: فرهاد بهنام‌فر دانشگاه صنعتی اصفهان دکترای مهندسی عمران محمود حسینی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله دکترای مهندسی عمران مجید حمیدی راد کارشناس ارشد مهندسی عمران محمد خانمحمدی دانشگاه تهران دکترای مهندسی عمران مصطفی زین‌الدینی دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی دکترای مهندسی عمران اعضای گروه هدایت و راهبری (سازمان برنامه و بودجه کشور): علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی‌واجرایی فرزاد پارسا معاون آمور نظام فنی‌واجرایی محمد کارگر شورکی . کارشناس آمور نظام فنی‌واجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- ۱- مقدمه م ‏ خ ‏ مم و و ۱۳ ۲-۱- هدف مم ی و و و مه ۳ ۳-۱- گستره م خ ‏ مم و و ۱۳ ۳-۱- مسئولیتها و مبانی حقوقی مج و 8 ۵-۱- اصول کلی این راهنما جمم ی ما و و ۶-۱- رویکرد کلی تعمیر م ‏ ممو م ‏ م مممممم و ۳ ۷-۱- ساختار اجرایی فرایند تعمیر خ و و و ما مج و ۸-۱- ارزیابی اولیه (شرایط فنی, اقتصادی و کاربری-مدیریتی مبنی بر بازرسی اولیه) ۵۹ ۱-۸-۱- شرایط فنی خی جم مج و و ۹ ۲-۸-۱ توجیه اقتصادی ممی خمم و مه همم 6 ۱ ۳-۸-۱ توجیه کاربری-مدیریتی ۱ ۹-۱- نکات مشترک در مدل‌سازی ی ۱ ۱-۹-۱- درزهای انقطاع بش۱ ۲-۹-۱ راه‌پله و موم و ۱ ۳-۹-۱- خرپشته یرب ۱۵ ۱۰-۱- آسیب‌های اجزای غیرسازهای مم خم ام ۱۱۹۱ ۱-۱۰-۱- آسیب‌های موضعی مم ی جوم م۱۳ ۲-۱۰-۱- آسیب‌های شدید (ناپایداری اجزا) ما همم ۳۴ ۹ ۱۱-۱-ایمن‌سازی موقت ساختمان ی یر ۱۵ ۱۲-۱- آسیب‌های ژئوتکنیکی م خم و و و و و و مه ۱۳ ۱۳-۱- عملیات بازدید کارشناسی مخ ۳ ۱ ۱-۱۳-۱- اهداف بازرسی مج وج ۱۳ ۳-۱۳-۱- ایمنی عملیات خ مج و و و و ۱ فصل ۲ ساختمان‌های فولادی و و مج ما ۱ ۱-۳- مقدمه ی ‏ خم و مس ما ۱1 ۲- ۲- مراحل مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های فولادی آسیب‌دیده در زلزله و ۱ ۱-۲-۲ ایمن‌سازی موقت ساختمان جمو وخ ۱1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۲ گام‌های فرایند ارزیابی و تعمیر ۱ ۳-۲- بازرسی تکمیلی ی ۱۵ ۱-۳-۲- بررسی اطلاعات موجود ساختمان ی رب ۱۵ ۲-۳-۲- برداشت و آزمایش مقاومت مصالح ۱۵ ۳-۳-۲ تحلیل مقدماتی ی ری ۱۵ ۴-۳-۲ تعیین نقاط بازدید همجمج ۳ ۱۳ ۱-۳-۳-۲ قاب فولادی خمشی ۳ ۱۳۸ ۲-۴-۳-۲ قاب فولادی دارای مهاربندی ۱۳ ۵-۳-۲ تعیین مودهای اسیب ی ی ۱ ۱-۵-۳-۲ قاب فولادی خمشی ی ۱ ۳-۵-۳-۲ قاب فولادی دارای مهاربند همگرا مخ ۱۳۹۳ ۳-۵-۳-۲ قاب فولادی دارای مهاربند واگرا ۱۳ ۳-۵-۳-۲ سامانهی باربر تقلی مج مج ۳۹ ۶-۳-۲- مستندسازی مم خ جم وم ‎٩‏ ۳ ۴-۲- اثرات پی ی یم مج ۹ ۱۳ ۵-۲۳- دیافراگم ما مخ ۳ ۱۳ ۶-۲- بازطراحی و ارزیابی خم مم ی و و ۱۳۳ ۷- ۳- روش‌های تعمیر و تقویت رها ۱-۷-۲۳ راهبردهای تعمیر یم ۳ ۱۳ ۲-۷-۲- روش تعمیر مبتنی بر نتایج معیار پذیرش ما مج ۱۳۳ ۳-۷-۲ تعمیر موضعی ی ۱۸ ۴-۷-۲ تعمیر کلی ی ۸۵ ۱-۴-۷-۲ افزودن اعضای جدید ۸۳ ۲-۴-۷-۲ ارتقاء اعضای سازهای موجود مم مم مج 6 و ۳-۴-۷-۲- کاهش تقاضای لرزهای مج مج ۳ ۵-۷-۲- تعمیر ساختمان آسیب‌دیده در زلزله به روش ساده ها ۱-۵-۷-۲ شرایط استفاده از روش تعمیر ساده ار ۵ ۲-۵-۷-۲ ضوابط روش تعمیر ساده یم -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳- روش مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های بتنی آسیب‌دیده در زلزله یا ۱-۲-۳ ایمن‌سازی موقت ساختمان خ ی مج 1 ۲-۲-۳- مستندات قابلیت تعمیر ساختمان مم خم ام 6 ۱۷ ۳-۲-۳ گام‌های فرایند ارزیابی و تعمیر مخ 0 ۱ ۳-۳- بازرسی تکمیلی ی ی خیم ۱۳ ۱-۳-۳- بررسی اطلاعات موجود ساختمان ی ی ۱۵ ۲-۳-۳- برداشت و آزمایش مقاومت مصالح ور ۱۵ ۱-۲-۳-۳ راهنمای آزمایش و بازدید مخ ۱ ۳-۳-۳- شرایط سازه پیش از زلزله م مم ی و 0 ۴-۳-۳ تحلیل مقدماتی خیم و ۳ ۵-۳-۳- مستندسازی خی ما و ۳ ۶-۳-۳- تعیین نقاط بازدید ها ۱-۷-۳-۳ قاب‌های بتنی خمشی ی خی و 0 ۲-۷-۳-۳ ساختمان دارای دیوار برشی مخ و ۸-۳-۳- سطح آسیب وارده به اعضای بتنی م مم ی و 0 ۳-۳- اثرات پی مم م ‏ خم و و 0 ۵-۳- دیافراگم ۱۸۳ ۶-۳-بازطراحی و ارزیابی مخ ما ۵ ۷-۳- روش‌های تعمیر و تقویت یم و موم 1 ۱-۷-۳ راهبردهای تعمیر ی یم و 0 ۲-۷-۳- روش تعمیر مبتنی بر نتایج معیار پذیرش 0 ۳-۷-۳- روشهای تعمیر موضعی ی با ۴-۷-۳ تعمیر کلی ی ۱ ۱-۳-۷-۳ افزودن اعضای جدید ی ی ی یر ۱۵ ۲-۴-۷-۳ ارتقاء اعضای سازه‌ای موجود ی ی ۱۵ ۳-۴-۷-۳ کاهش تقاضای لرزهای ی ری ۵ ۱۵ ۵-۷-۳- تعمیر ساختمان آسیب‌دیده در زلزله به روش ساده ۵ ۱۵ ۱-۵-۷-۳ شرایط استفاده از روش تعمیر ساده ۵ ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- ۴- مقدمه ی و ی یر ۵ ۱۵ ۲-۴- جمع‌آوری اطلاعات و تهیه نقشه‌های اولیه سیب همم ی ۹۳ ۱۹ ۱-۲-۴- دسته‌بندی آسیب‌های وارده و تعیین سطح آسیب وارده ۱۵ ۳-۴- ارزیابی کلی اولیه می خم ی مج ۱۳۹ ۱-۳-۴- ارزیابی کلی شرایط فنی موی موم ۱۳۹ ۲-۳-۴ تصمیمگیری اولیه ی موم ۱۳۹ ۴-۴- ایمن‌سازی اولیه ممی ممم مم مم ی ۱۳۳ ۵-۴- انتخاب روش تعمیر ساختمان بنایی آسیب‌دیده مخ ۱۳۳ ۱-۵-۴۳- شرایط کاربرد روش تعمیر ساده یا تفصیلی ام ما ۱۳۳ ۲-۵-۴۳ روش تعمیر ساده ی مج ۱۳۳ ۱-۳-۵-۴ پلان ساختمان مم م مم و ۰ ۱۳۴ ۲-۲-۵-۴- پیش‌آمدگی (طره) ی جوم ۴ ۳ ۹ ۳-۲-۵-۴ اختلاف تراز میم مج ۱۳۳۴ ۳-۲-۵-۴۳- شالوده یم میم ۱ ۱۳۴ ۵-۲-۵-۴۳- وضعیت بازشوها (درب- پنجره -گنجه) م مم و ۵ ۱۳۴۳ ۶-۲-۵-۴ دیواره‌ای سازه‌ای ی ۸ ۱۵ ۷-۲-۵-۴ وضعیت کلافیندی و یم و ۳1 ۸-۲-۵-۴- سقف ی مم م یم ۹ ۱۳ ۳-۵-۴- روش تعمیر تفصیلی ممم م ممم وم 0 ۱۳ ۱-۳-۵-۴ بازرسی تکمیلی مم مم ی همم 0 ۱۳ ۲-۳-۵-۳ تعمیر بر اساس روش‌های تفصیلی مندرج در نشریه ۲۶۰ ۱۵ ۶-۴- تحلیل اقتصادی می ممم ی میم ۱۳۹ فصل ۵ پیوست‌ها ی ممم م مم و ۰ ۱۳۳ پیوست ۱: تجهیزات و ایمنی بازرسان یم و ۱۳ پ-۱-۱- تجهیزات لازم ی ی ی ی ی ۸ ار ۱۵ پ-۲-۱- ضوابط ایمنی ی مم ممی ممو و و ۱۳ پ-۱-۲-۱- خلاصه‌ی نکات ایمنی برای یادآوری یه اه ۱۵ پ-۳-۱- نحوه شناسایی و برخورد با مواد خطرآفرین م همم ام ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- پ-۱-۳-۱ مواد خطر آفرین سمش سا یج ی ۱۳۹ پیوست ۲: رویکرد پیشنهادی برای تعیین ساختمان‌های تخریبی (کاربردی برای ساختمان‌های فولادی و بتنی)........ ۱۴۰ پ-۱-۱-۲-۳- فرآیند استفاده از شکل طیف ثابت ی ی ی ۱00 -------- صفحهٔ بعد -------- پ-۱-۲-۴-۳- سطح عملکرد ۸- خدمترسانی بی‌وقفه ام پ-۲-۲-۴-۳- سطح عملکرد 86- قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه ی مه پ-۳-۲-۴-۳- سطح عملکرد ن6- ایمنی جانی ام پ-۴-۲-۴-۳- سطح عملکرد 0]- ایمنی جانی محدود ی پ-۵-۲-۴-۳- سطح عملکرد ۴- منظور نشده مخ پ-۳-۴-۲- سطح عملکرد کل ساختمان ما ام پ-۱-۳-۴-۳- سطح عملکرد خدمت‌رسانی بی‌وقفه (080۸-1) مه مه پ-۲-۳-۴-۳- سطح عملکرد قابلیت استفادهی بی‌وقفه (۱086-1) مه پ-۳-۳-۴-۳- سطح عملکرد ایمنی جانی (15۳-3) و پ-۴-۳-۴-۳- سطح عملکرد آستانه‌ی فروریزش (۴۴۴- 5) خم و مه پیوست ۲: صحت‌سنجی خی مخ پ-۱-۳ صحت‌سنجی مم ‏ مم ‏ مم مخ پیوست ۵: اتصال صلب مخ ما مش که پ-۱-۵ جزئیات و محدودیتها مخ مخ -------- صفحهٔ بعد -------- فهر سس 4 ها شکل (۱-۲): نمونه‌ای از آسیب‌های ایحاد شده در اتصالات سامانه‌ی باربر قاب خمشی در یک ساختمان فولادی را شکل (۲-۲): جزئیات بازدید اولیه از اتصال آسیب‌دیده مخ ۳ شکل (۳-۲): جزئیات بازدید تفصیلی از اتصال آسیب‌دیده مخ ۳ شکل (۴-۲): موقعیت سایر اتصالاتی که باید مورد بررسی قرار گیرند (حداکثر دو نوع آسیب در اتصال مشاهده شده است.) ۱ شکل (۵-۲): موقعیت سایر اتصالاتی که باید مورد بررسی قرار گیرند (بیش از دو نوع آسیب در اتصال مشاهده شده است) ی شکل (۶-۲): جزئیات بازدید اولیه از اتصال قاب مهاربندی دمم ۳ شکل (۷-۲): دسته‌بندی آسیب در جوش‌های اتصال ورق‌های روسری و زیرسری و موم م۳ شکل (۸-۲): دسته‌بندی سیب انواع ورق‌های به کار رفته در اتصال با ورق‌های روسری و زیرسری ۱۳ شکل (۹-۲): دسته‌بندی سیب در نواحی بحرانی اعضای متصل شونده تیر به ستون در اتصال تیر به ستون با ورق‌های روسری و زیرسری ...۳۰۰ شکل (۱۰-۲): دسته‌بندی آسیب در چشمه‌ی اتصالء ورق پیوستگی یا ورق دوبل در اتصال تیر به ستون با ورق‌های روسری و زیرسری .........۳۱ شکل (۱۱-۲): دسته‌بندی آسیب در جوش‌های به کار رفته در اتصالات خمشی با پیچ و جوش و ۱۳۹ شکل (۱۲-۲): دسته‌بندی آسیب در ستون» در محل اتصال خمشی تیر به ستون با پیچ و جوش و ۱۳۳ شکل (۱۳-۲): دسته‌بندی آسیب چشمه‌ی اتصالء در محل اتصال خمشی تیر به ستون با پیچ و جوش و ۱۳۳ شکل (۱۴-۲): دسته‌بندی آسیب در ورق‌های برش گیر به کار رفته در محل اتصال خمشی تیر به ستون با پیچ و جوش ۱۳۳ شکل (۱۵-۲): دسته‌بندی آسیب در تیر اتصالء در محل اتصال خمشی تیر به ستون با پیچ و جوش و ۱۳۳ شکل (۱۶-۲-الف): دسته‌بندی آسیب جوش‌ها در محل اتصال مهاربند همگرا و ۱۳۳ شکل (۱۷-۲-الف): دسته‌بندی آسیب در ورق‌های اتصال در محل اتصال مهاربند همگرا به قاب ۸ ار شکل (۱۷-۲-ب): دسته‌بندی آسیب در ورق‌های اتصال مهاربند در قاب‌های فولادی دارای مهاربند همگرا ی ۳0 شکل (۱۸-۲-الف): دسته‌بندی سیب در مهاربندها در قاب دارای مهاربند همگرا ۳ شکل (۱۹-۲-الف): دسته‌بندی آسیب در تیر و ستون در محل اتصال مهاربند همگرا به قاب دا شکل (۲۰-۲): دسته‌بندی آسیب جوش در قاب مهاربندی واگرا ی ۱ شکل (۲۱-۲): دسته‌بندی آسیب در تیر و مهاربند قاب‌های فولادی دارای مهاربندی واگرا و ۳ شکل (۲۲-۲): دسته‌بندی آسیب در ورق‌های اتصال مهاربند در قاب‌های فولادی دارای مهاربند واگرا اس -------- صفحهٔ بعد -------- شکل (۲۳-۲): دسته‌بندی آسیب در اتصال صفحه کف ستون به پی دمم شکل (۲۴-۲): دسته‌بندی آسیب در ستون» ورق‌ها و کف ستون مخ شکل (۲۵-۲): نمونه‌ای از فرم ثبت آسیب‌های اعضا ی شکل (۲۶-۲): نمایی از نقاط حذف شده‌ی تیر برای دسترسی و تعمیر ستون دوم مه مه مهم موم همم همم هم مه شکل (۲۷-۲): اصلاح نقص جوش موجود با روش جایگزینی همم موم همم شکل (۲۸-۲): اصلاح نقص جوش موجود با روش جایگزینی یر یر شکل (۳۹-۲): جایگزینی جوش شکسته شده ۳ شکل (۳۰-۲: تعمیر موضعی پارگی جان ستون ی شکل (۳۲-۲): تعمیر ورق چشمه اتصال یا جان ستون ( شکل (۳۳-۲): تعمیر کمانش جان یا بریده شدن ستون. دمن من راست)» تعمیر فلر پایه آسیب‌دیده با جوش (چپ) و من شکل (۳۴-۲): اضافه کردن سخت‌کننده در تیری که بال آن دچار کمانش شده وم شکل (۲۵-۲): تعویض بال تیر و اضافه کردن سخت‌کننده موم مش شکل (۳۶-۲): اضافه کردن ورق به بال تیر آسیب‌دیده . شکل (۲۷-۲): تعمیر قلوه‌کن شدن جان ستون و شکل (۳۸-۲): اضافه کردن سخت‌کننده در جان تیر ۰ شکل (۲۹-۲): تعویض جان و اضافه کردن سخت‌کننده شکل (۴۰-۲): نمونه‌ای از جزئیات تقویت تیر با افزودن مه ورق پوششی در بال زیرین موم مه همم مهم هم همم مه شکل (۴۱-۲): نمایی از جزئیات چند نمونه تقویت ستون دم شکل (۴۲-۲): نمایی کلی از جزئیات چند نمونه تقویت شکل (۱-۳): نمونه‌ای از فرم ثبت أآسیب‌های اعضا ی مهاربند با افزودن مقطع فولادی جدید و شکل (۲-۲): نمایی از سطح آسیب ۱(الی ۳ بر اساس منحنی رفتاری اعضا همم همم مه شکل (۳-۳): دسته‌بندی سطح سیب در ستون‌های بتنی تحت رفتار غالب خمشی دمم ی ما شکل (۴-۳): دسته‌بندی سطح آسیب در ستون‌های بتنی تحت رفتار غالب برشی و -------- صفحهٔ بعد -------- ۰۹ یر ری نر ری را را ار یر را نر ار یر یر را را را ار یروخم راشف بلاغ راتفر تحت ینتب یاه‌نوتس رد بیس حطس یدنب‌هتسد :)۲-۵( لکش شکل (۶-۳): دسته‌بندی سطح آسیب در تیرهای بتنی تحت رفتار غالب خمشی یر هن شکل (۷-۳): دسته‌بندی سطح آسیب در تیرهای بتنی تحت رفتار غالب برشی ۵ شکل (۸-۳): دسته‌بندی سطح آسیب در دیوارهای برشی تحت رفتار غالب خمشی ی 1۲ شکل ‎:)۹٩-۳(‏ دسته‌بندی سطح آسیب در دیوارهای برشی تحت رفتار غالب برشی ۳ شکل (۱۰-۲): دسته‌بندی سطح سیب در دیوارهای برشی تحت رفتار غالب خمش/ کشش مورب را ی را را رز ری رن را رز ری رت ری 1۳ شکل (۱۱-۳): دسته‌بندی سطح آسیب در تیرهای همبند تحت رفتار غالب برشی و ۹ ۴۳۹ یر تر را را بروم ششک بلاغ راتفر تحت دنبمه یاهریت رد بیسآ حطس یدنب‌هتسد :)۳۲-۲۱( لکش خمش /کشش مورب ات را را ات رت را را را را رت را را را را رن ان ار ار را زر ری ۹۵ شکل (۱۶-۳): سطح سیب ۳ دیوار برشی در رفتار غالب برش ۱۸ شکل (۱۷-۲): نمودار رفتاری عضو قبل از آسیب و بعد از تعمیر و ۵۱ شکل (۱۸-۲): جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۱ ی شکل (۱۹-۳): جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۲ مس شکل (۲۰-۳): جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۲ ی شکل (۲۱-۳): جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۴ ی شکل (۲۲-۳): جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۵ و شکل (۲۳-۲): جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۶ ی شکل (۲۴-۳): جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۷ ی شکل (۱-۴): متداول‌ترین محل ترک‌ها در دیوار بنایی سا شکل (۲-۴): خط کش مدرج شفاف برای تعیین عرض ترک دمم ۱ شکل (۳-۴): مراحل تعمیر دیوارهای سازه‌ای ترک‌خورده به روش تزریق تحت فشار ۱۵ شکل (۴-۴): مراحل تعمیر دیوارهای ترک‌خورده به روش ثقلی و ۱۳۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل (۵-۴): طرح تقویت دیوار ترک‌خورده با تزریق ثقلی و نصب نوارهای موضعی شبکه‌ی فولادی عمود بر ترک ی شکل (پ-۱-۳): طیف طرح شتاب افقی ی موم موی موم موم موم مه شکل (پ-۱-۴): دو ساز وکار جانبی غیر الاستیک متفاوت و و و و شکل (پ-۲-۴): رابطه‌ی بین مقاومت طراحی و مقاومت مورد انتظار و و مه شکل (پ-۳-۴): منحنی رفتار اعضا با شکل‌پذیری‌های متفاوت وم مه شکل (پ-۱-۵): جزئیات اتصال صلب م وم شکل (پ-۱- ۶): نحوه در نظر گرفتن مفاصل م ‏ م و وم مه شکل (پ-۲-۶): نمونه‌ای از اعضای مورب بکار رفته در ساختمان تعمیر شده ایا ات تا ات ار رت را ار را ان را ری ات را را ای ات ات را را ار رز رت ار زر یر -------- صفحهٔ بعد -------- روند نمای ۱-۱: رویکرد کلی مطالعات بازطراحی و تعمیر/اتخریب ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ی رویکرد کلی بازطراحی و تعمیر اتخریب ساختمان‌های فولادی آسیب‌دیده در زلزله ۱۳ رویکرد کلی بازطراحی و تعمیر/تخریب ساختمان‌های بتثنی آسیب‌دیده در زلزله ۵ مراحل بررسی و تعمیر/تخریب ساختمان‌های مصالح بنایی آسیب‌دیده در رلْزله ۱۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست جدول‌ها جدول (۱-۱): بیشینه تغییر شکل ماندگار برای انواع سامانه‌های باربر جانیی ده جدول (۱-۲): کمینه تعداد اتصالاتی که باید مورد بررسی قرار گیرد ۸ ۱۵ جدول (۲-۲): روش‌های تعمیر اتصال خمشی با ورق روسری و زیرسری ما ۳ جدول (۳-۲): روش‌های تعمیر اتصال خمشی با پیچ و جوش ی ی ۱۳ جدول (۴-۲): روش‌های تعمیر در قاب مهاربندی با ۱ جدول (۵-۲): روش‌های تعمیر در قاب مهاربندی (واگرا) ما ۵ جدول (۶-۲): روش‌های تعمیر در سامانه‌ی باربر ثقلی وم و و 6 0 جدول (۷-۲): نقایص سازه‌ای و روش‌های پیشنهادی کلی تعمیر ساختمان آسیب‌دیده در زلزله اه جدول (۸-۲): ضرایب کاهشی دیوارهای برشی بر اساس سطح سیب ریر ر یر ررورررررر پر ر ۸2 نا جدول (۱-۳): خلاصه روش‌های بازرسی و آزمایش در ساختمان‌های بتنی آسیب‌دیده در زلزله ۵ جدول (۲-۳): شواهد سیب در ساختمان‌های بتنی و و و و و و ۹ شکل (۳-۳): دسته‌بندی سطح آسیب در ستون‌های بتنی تحت رفتار غالب خمشی 1 جدول (۴-۳): ضرایب کاهشی بر اساس نوع تعمیر و سطح آسیب ۱۵ جدول (۵-۳): مصالح پیشنهادی برای تزریق در ترک اعضای بتنی هم ۳ ۱6 جدول (۶-۳): نقایص سازه‌ای و روش‌های پیشنهادی کلی تعمیر ساختمان آسیب‌دیده در زلزله 1 جدول (۱-۴): دسته‌بندی آسیب‌ها یی ی بط ۱۵ جدول (۲-۴): تصمیمگیری اولیه‌ی پیشنهادی برای ساختمان‌های بنایی (کلاف‌دار و بدون کلاف) یه ۱۵ جدول (پ-۱-۱): تجهیزات پیشنهادی مورد نیاز بازرسان ی یی و۸۳ ۵ ۱۵ جدول (پ-۱-۲): گروه‌بندی ساختمان‌ها وم و 6 ۳ ۱ جدول (پ-۲-۲): کارنامه ساختمان آسیب‌دیده ۱۳۳ جدول (پ-۳-۲): معیارهای پیشنهادی برای حدود جابجایی نسبی طبقه برای سطح ایمنی جانی و سطح آستانه‌ی فروریزش برای ساختمان‌های با مصالح مختلف و سامانه‌ی باربر جانبی متفاوت و وم ۱۳۳ جدول (پ-۴-۲): تعیین کیفیت طراحی و ساخت ساختمان و و و وج ۱۳ جدول (پ-۵-۲): برآورد سطوح کیفیت طراحی و ساخت ساختمان ۱۳ جدول (پ-۶-۲): بیشینه مقدار مجاز «نمره‌ی ساختمان» برای تعمیر ساختمان مورد بررسی. ساختمانهای گروه ۳ زج گروه ۱۳۴ جدول (پ -۱-۳): اهداف پیشنهادی برای تعمیر ساختمان‌های دولتی 9 عمومی بجر ۱۵ جدول (پ-۲-۳۲): مقادیر ۳ بر حسب نوع خاک 9 مقدار ۹5 موم مه همم همم ۱۵۹۲ جدول (پ -۲۳-۳): مقادیر ۳۵ بر حسب نوع خاک 9 مقدار 5 ی مه ۱ جدول (پ-۳-۲): سطوح عملکرد ساختمان بر ی ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ کلیات -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳( ۳ ۱-۱- مقدمه این راهنماء برای ارزیابی وضعیت و ارائه‌ی روش‌های تعمیر مناسب برای ساختمان‌های آسیب‌دیده در اثر زلزله تدوین شده | ست. برای تدوین این راهنما از تجربیات موجود در ک شور در زمینه‌ی بازر سی و تعمیر ساختمان‌های ا سیب‌دیده در زلزله. آرزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود.ء مطالعات موردی و نمونه‌ای و در نهایت مجموعه‌ای از مراجع معتبر ملی و بین‌المللی استفاده شده است. مهم‌ترین مراجع داخلی و بین‌المللی مورد ارجاع در این راهنما در انتهای این سند آورده شده است. در این فصل, در ابتدا به کلیات و ملاحظات عمومی لازم برای فرایند بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله اشاره شده و در ادامه, به اهداف, گستره, چارچوب اصلی و موضوعات مشترک میان فصل‌های اصلی پرداخته شده | ست. در ف صل‌های بعدی (دوم» سوم و چهارم) ضوابط بازطراحی و تعمیر ساختمان‌هاء به تفکیک نوع ساختمان به ترتیب شامل؛ ساختمان‌های فولادی. ساختمان‌های بتنی و ساختمان‌های مصالح بنایی آورده شده است. ۲-۱ هدف این راهنما به‌منظور ارائه‌ی روش ارزیابی مذسجم برای ساختمان‌های ] سیب‌دیده در زلزله و در صورت لزوم بازطراحی و ارائه‌ی طرح تعمیر مناسب برای آن‌ها بر اساس اهداف تعمیر انتخابی توسط مهندس طراح تدوین شده است. هدف این راهنما ارائه‌ی الگو و معیارهای عملی برای ارزیابی | سیب وارده از زلزله به ساختمان‌های فولادی» بتنی و م صالح بنایی ۱ ست. روش های ارائه شده در این راهنما تلاش دارد اثرات آسیب‌های مشاهده شده ناشی از زلزله را در کاهش عملکرد ساختمان مشخص نماید. این اطلاعات می‌تواند برای تعیین روش تعمیر مناسب. اطلاعات مربوط به بیمه, پا اهداف و برنامه‌ریزی‌های دیگر مورد استفاده قرار گیرد. از این‌رو» فرآیند تعمیر با انتخاب اهداف مناسب طرح آغاز و از طریق بازرسی» وضعیت و میزان سیب | ستفاده از این راهنماء برای مهند سان باتجربه در زمینه‌ی طراحی سازه‌ها در مناطق لرزه‌خیز در نظر گرفته شده |است. همچنین اطلاعات موجود در این راهنما می‌تواند برای مالکان ساختمان و تنظیم‌کنندگان بیمه‌ی ساختمان نیز مفید با شد؛ اما این کاربران باید برای تفسیر یا کاربرد خاص راهنما حتماً با یک مهندس واجد شرایط مشورت نمایند. میزان ت<حصیلات. تجربه و تخصص مورد نیاز برای مهندس واجد شرایط توسط نهاد مسئول عملیات بازطراحی و تعمیرء تعیین می شود؛ اما به هر حال مهندس طراح باید دارای حداقل مدرک کار شناسی ارشد مهندسی سازه یا زلزله با سابقه کافی و مورد تأیید مرجع ذیصلاح مرتبط باشد. محدوده‌ی کاربرد این راهنماء به ساختمان‌های فولادی و بتنی با ارتفاع بیشینه‌ای در حدود ۲۰ مترتا۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳۲( راهنمای مطالعات بازطراح یو تعمی رساختمان‌ها ی آسیب‌دیده در زلزله ساختمان‌های بلندتر از این ارتفاع, مطالعات ویژه الزامی خواهد بود. با این حال, برای این موارد هم ضوابط مندرج در این راهنما به‌عنوان معیارهای کمینه می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. روش‌های ارزیابی آسیب در این راهنما متکی بر ارزیابی‌های فنی است. با این حال. استفاده از آن‌ها نیاز به ملاحظات سیاست‌گذاری جامع‌تر اجتماعی, سیاسی و در مواردی قانونی دارد. روش‌های ارزیابی آسیب یا روش های تعمیر ساختمان آسیب‌دیده لزوماً محدود به موارد بیان شده در این راهنما نمی‌شود. از این‌رو» کاربران باید این الگوها را به‌عنوان کمینه فعالیت لازم در زمینه‌ی بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله در نظر بگیرند. ضوابط و روش‌های آرائه شده برای تحلیل, بازطراحی و تعمیر ساختمان در این دستورالعمل برای حالتی است که بیشینه تغییر شکل ماندگار کمتر از مقدار ارائه شده در جدول ۱-۱ باشد. در صورتی که بیشینه تغییر در فصل اول را تأمین نخواهد کرد. از این‌رو پیشنهاد می‌شود ساختمان تخریب شود. در صورتی که مقدار تغییر شکل ماندگار کمتر از مقادیر درج شده در جدول ۱-۱ باشد. لازم است تغییرشکل‌های ماندگار هر طبقه از ساختمان با روشی اصولی و رعایت کامل نکات فنی و ایمنی به وضعیت پیش بازگردانی ساختمان به وضعیت قبل, مورد بررسی قرار گرفته و در فرآیند ارزیابی و بازطراحی مطابق این کارگاه به نحوی انجام پذیرد که ضمن حفظ ایمنی افراد در هنگام انجام مراحل بازرسی و انجام عملیات تعمیر. عملیات بازرسی و تهیه اطلاعات فنی باید پس از انجام مرحله‌ی عملیات بازگردانی و ایمن‌سازی موقت ساختمان به شرح گفته شده در هر فصل صورت پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳7( ۵ جدول ((-۱): بیوشینه تغییر شکل ماندگار برای انواع سامانه‌های باربر جانبی برآورد این معیارء باید برای بحرانی‌ترین مقدار محاسبه شده از میان برآوردهای تمامی طبقات در هر دو راستا انجام پذیرد. این راهنما به اقدامات اضطراری لازم برای محافظت از ساختمان در مقابل پس‌لرزه‌هاء بارهای ثقلی یا اثرات ثانویه‌ی ناشی از | سیب‌ها نمی‌پردازد. با این حال در این خ صوص تو صیه‌هایی در بند (۱۱-۱)» «ایمن سازی موقت ساختمان» برای اثرات بارهای ثقلی ارائه شده است. چارچوب بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در این راهنما برای هر نوع از ساختمان‌های مشمول, در قالب مراحل زیر ارائه شده است: الف) بررسی و مستندسازی آسیب‌های ناشی از زلزله. تعیین رده‌بندی آسیب برای اجزای ساختمان با توجه به نحوه‌ی رفتار سازه‌ای و شدت آسیب وارده» پ) ارزیابی اثرات ناشی از آسیب بر عملکرد ساختمان در مقابل پس‌لرزه‌ها و رویدادهای محتمل لرزه‌ای در آینده انجام اقدامات ضروری برای بازگردانی ساختمان به شرایط و سطح عملکرد مورد نظر. ۴-۱- مسئولیت‌ها و مبانی حقوقی در این راهنماء چارچوب مفهومی 5 سترده‌ای برای مهندس طراح اخت صاص ییافته تا وی ارزیابی خود را از سازه‌ی | سیب دیده به انجام رساند. مهندس طراح باید علاوه بر انجام مطالعات و دستیابی به اطلاعات مربوط به ایمنی ساختمان, موارد فنی و هم‌چنین هزینه‌های تعمیر یا مقاوم سازی سازه تا سطح معینی از مقاومت لرزه‌ای را محا سبه و به کارفرما و مجری منتقل کلیه مفاد این راهنما صرفاً به‌عنوان حداقل ضوابط الزامی برای بازر سی» بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده در زلزله, در نظر گرفته می‌شود. با این حال, ذکر این موارد. از مسئولیت مهندس طراح و مجموعه‌ی مسئول مطالعات نمی‌کاهد و لازم است مهندس طراح در زمان انجام مطالعات با بررسی دقیق و مناسب مبانی و شرایط ساختمان در هر پروژه‌ی مستقل, -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ نسبت به اتخاذ تصممیم‌های صحیح و ارزیابی پیامدهای آن. با در نظر گرفتن موارد ایمنی, عملکردهای لرزه‌ای و سازه‌ای موردنظر خود و کارفرما را تأمین و از آن اطمینان حاصل نماید. ۵-۱- اصول کلی این راهنما در روش ارزیابی ارائه شده در این راهنماء نحوه‌ی تأثیر یک زلزله‌ی مخرب بر یک ساختمان از طریق بازر سی چشمی به همراه آزمایش‌های لازم, در کنار استفاده از دانش تحلیل سازه‌ای و دانش اجرای ساختمان. مورد بررسی قرار می‌گیرد. با تعیین اینکه | سیب‌های وارده چگونه خ صو صیات سازه‌ای را تغییر داده, امکان 7 شخیص تعمیر و بهبود تصمیم‌گیری اقدامات لازم برای عملکرد ساختمان به یکی از روش‌های پیشنهاد شده در فصل‌های مربوط دیده شده است. به‌طوری که در صورت اجرایی نمودن آن. ساختمان | سیب‌دیده به شرایطی باز می‌گردد که عملکرد آن در برابر زلزله‌ی محتمل آتی» به‌طور اصولی معادل اهداف انتخابی برای تعمیر ساختمان مورد نظر باشد. ۶-۱- رویکرد کلی تعمیر تجربیات زلزله‌های گذشته حاکی از عدم انطباق وضع موجود سازه با نقشه‌های طراحی در اغلب ساختمان‌ها می‌باشد. انحراف از نقشه‌های طراحی در بیشتر موارد باعث افزایش بی‌نظمی در سازه یا ناکارآمدی سامانه‌ی باربر جانبی ساختمان شده است. موارد زیر به‌عنوان یک راهبرد عمومی پیشنهاد می‌شود که برحسب مورد می‌تواند در یک ساختمان آسیب‌دیده در زلزله الف) اصلاح موضعی اعضا یا اجزای سازه‌ای که دارای عملکرد نامناسب در زلزله باشد. پ) تأمین سختی جانبی لازم برای کل سازه» ت‌( تامین مقاومت لازم برای کل سازه و اجزای سازه‌ای. ث) کاهش جرم ساختمان (در صورت نیاز و امکان) ج) کاهش سطح کاربری مورد انتظار از ساختمان (در صورت امکان). ۷-۱- ساختار اجرایی فرایند تعمیر در این راهنماء دو رویکرد کلی برای تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده در زلزله. ارائه شده است. ساختمان‌های فولادی و بتنی که در فصل‌های ۲و ۳ به آن‌ها پرداخته شده. دارای یک رویکرد مشابه است؛ اما برای ساختمان‌های مصالح بنایی که در فصل ۴ به آن‌ها پرداخته شده» رویکردی متفاوت منظور شده است. رویکرد کلی مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله در روند نمای ۱-۱ نمایش داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳( ۷ روال آرزیابی ساختمان‌های فولادی و بتنی که در پیو ست دوم این راهنما آرائه شده است. تو صیه می شود که با تهیه‌ی کارنامه‌ی ساختمان آغاز شود. اگرچه استفاده از نتایج این کارنامه در این ویرایش از راهنما اجباری نمی‌با شد. اما استفاده از نتایج این کارنامه می‌تواند در ویرایش بعدی این راهنماء معیاری برای مشخص نمودن تعمیری یا تخریبی بودن ساختمان با شد. در کارنامه‌ی ساختمان با برر سی وضعیت ساختمان از دیدگاه کیفی و کمی, معیاری از حجم آ سیب‌های وارده تعیین می‌شود. در تنظیم کارنامه‌ی ساختمان چهار پارامتر اصلی نقش دارد که شامل موارد زیر است؛ ۱) جابجایی ماندگارء ۲) میزان آسیب وارده به اجزای غیرسازه‌ای. ۳) میزان أسیب وارده به اجزای سامانه باربر جانبی و ۴) میزان أسیب وارده به اجزای سامانه باربر ثقلی. در ادامه. عملکرد لرزه‌ای و کیفیت طراحی و اجرای ساختمان مورد برر سی قرار می‌گیرد. نتایج این ارزیابی باید توس ط مهندس طراح وزن‌دهی و ارزش‌گذاری شود. این وزن‌دهی می‌تواند در پروژه‌های مختلف بت‌های متفاوتی اختیار نماید. بر این اساس در هر پروژه این پارامترها بر اساس نظر مهندس طراح و تایید کارفرما نهایی می شود. در پیوست دوم نمونه‌ای از شاخص‌های پیشنهادی برای هر یک از پارامترها ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳( : باز ختمان‌های آسیب‌دیده در ز جمع آوری اطلاعات و تهیه نقشه‌های آسیب اولیه | روند نمای ۱-۱: رویکرد کلی مطالعات بازطراحی و تعمیر یا تخریب ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله فعالیت ارزیابی, با جمع‌آوری اطلاعات از مشخصات مصالح و موارد لازم برای اصلاح یا ایجاد تغییر در مدل تحلیلی. مدل عددی مناسبی از ساختمان تعمیر شده, تهیه می شود. ارزیابی‌های تحلیلی روش‌های مختلف تعمیر و تقویت اعضاء بر اساس روال ارزیابی ساختمان‌های مصالح بنایی, با جمع‌آوری اطلاعات و تعیین آسیب‌های سازه‌ای آغاز می‌شود. در ادامه. شدت آسیب. کیفیت طراحی و اجرا ساختمان تعیین می‌شود. در نهایت. بر اساس این موارد درباره‌ی تخریبی بودن یا تعمیری بودن شده در فصل ۴ به‌صورت روش سریع (مبتنی بر ضوابط استاندارد ۰ ۲۸۰ ی روش کمی (مبتنی بر روش‌های عملکردی مندرج در نشریات مرتبط) قرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول -کلیات ۳۳( 0 ۸-۱- ارزیابی اولیه (شرایط فنیء اقتصادی و کاربری-مد بربتی مبنی بر بازرسی اولیه) در اولین مرحله از ارزیابی اولیه. لازم است بر اساس اطلاعات موجود. مطالعه لازم برای <صول توجیه کافی برای ادامه‌ی در این راهنما درج شده است. مطالعات ارزیابی اولیه تلاش دارد تا برای ساختمان‌هایی که شواهد کافی برای تخریب و نوسازی آن‌ها وجود دارد. مطالعات زمان‌بر و پرهزینه انجام نپذیرد. در انتخاب گزینه منااسب از بین دو گزینه «تعمیر» یا «تخریب و نو سازی» شاخص‌های مورد نظر باید به‌طور هم‌زمان در قالب سه عامل زیر مورد توجه قرار گیرد: ۳ شرایط کاربری-مدیریتی لازم است در فرایند تصمیم‌گیری برای انجام مطالعات بازطراحی و تعمیرء هر یک از این سه عامل توسط مهندس طراح مورد مطالعه و تحلیل قرارگرفته و بر اساس شاخص‌های موثر ازجمله موارد مندرج در بندهای (۱-۸-۱) الی (۳-۸-۱) نسبت به ارائه نتایج تحلیلی به کارفرما و اتخاذ تصمیم نهایی اقدام شود. ۱-۸-۱- شرایط فنی شرایط فنی پروژه بر | ساس مطالعات لازم مندرج در این راهنما برای ساختمان مورد نظر تعیین می شود بر | ساس این مطالعات اقدامات لازم برای تعمیر و حجم عملیات اجرایی مورد نیاز برای حصول اهداف عملکردی موردنظر از ساختمان تحت زلزله‌های مبنای ارزیابی برآورد خواهد شد. از این‌رو» مهندس طراح و تیم بازرسی در این بخش از فعالیت‌ها با جمع‌آوری و تحلیل اطلاعات به دست آمده. شرایط فنی لازم برای انجام عملیات تعمیر ساختمان آسیب‌دیده را ارائه می‌نماید. برای این منظور مهندس طراح بر اساس مشخصات فنی پروژه از شاخص‌هایی مانند موارد زیر استفاده می‌کند: تغییرشکل‌های پسماند. به کمک شاخص‌هایی مانند؛ درصد دیوارهای ترک‌خورده در هر راستاء تغییرشکل‌های بیشینه‌ی برآورد شده بر اساس میزان آسیب در اجزای سازه‌ای و غیر سازه‌ای, شدت آسیب در اعضای قائم و باربر جانبی, ارزیابی کیفیت مصالح, نحوه‌ی طراحی و اجرای ساختمان بر اساس دانش و قضاوت مهندسی, روش‌های تعمیر قابل استفاده در ساختمان مذکور و در دسترس بودن فناوری لازم به این منظورء قابلیت اطمینان روش‌های بازطراحی و تعمیر مورد نظر مهندس طراح بر اساس شدت آسیب‌های مشاهده شده. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ ۲-۸-۱- توجیه اقتصادی مهندس طراح موظف است بر اساس شرایط موجود ساختمان و برآوردهای اولیه از حجم | سیب و خسارت‌های وارده و روش‌های تعمیر متناسب پیشنهادی (که از گزارش مطالعات فنی پروژه‌ی مورد نظر حاصل شده است) نسبت به برآوردهای اولیه‌ی هزینه‌های عملیات تعمیر ساختمان اقدام نموده و نتایج تحلیل‌های اولیه‌ی اقتصادی حالت‌های مختلف پیشنهادی را به‌عنوان «توجیه اقتصادی» پروژه در اختیار کارفرما قرار دهد. در روند انجام مطالعات اقتصادی, باید از شاخص‌هایی برای در نظر گرفتن اثرات مستقیم و غیرم ستقیم اقتصادی تعمیر سازه در بخش‌های سازه‌ای. غیر سازه‌ای و پیامدهای زی ست‌محیطی در هر روش تعمیر | ستفاده نمود. معیارهای کمی این شاخص‌ها از مراجعی مانند؛ فهر ست‌های بهای پایه‌ی انجام عملیات ساختمانی سازمان برنامه و بودجه قابل بردا شت |است. همچنین گزارش ۳-55 ۳۸/۸ به‌عنوان یک مرجع مناسب برای انتخاب شاخص‌ها پیشنهاد می شود. برای مثال, در ارزیابی های اقت صادی, برآورد در ست میزان آ سیب‌های وارده به اجزای غیر سازه‌ای, به‌عنوان بخش تأثیرگذار در هزینه‌های تعمیر و به سازی, باید مورد توجه ویژه‌ی مهندس طراح قرار گیرد. موقعیت. شرایط جغرافیایی و محیطی ساختمان, کیفیت م صالح, اجرا و سطوح عملکردی مورد انتظار در برآوردهای اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. معیارهای موردنظر برای این شاخص‌ها به‌عنوان حدود پذیرش انجام عملیات تخریب بر اساس شرایط زمانی. مکانی و مقتضیات پروژه قابل‌تعیین است. در هر حال, مهندس طراح موظف است تا قبل از ارائه توجیه اقتصادی از انجام عملیات ۳-۸-۱- توجیه کاربری-مدبریتی مهندس طراح در تهیه گزارش توجیه کاربری-مدیریتی» عوامل مختلف موْئر بر کاربری و اهمیت خدمت‌رسانی ساختمان مانند؛ نقش تاریخی به‌عنوان آثار تاریخی و میراث فرهنگی, جایگاه سیاسی, اجتماعی و فرهنگی, ویژگی‌ها و اهمیت عملکردی ساختمان و اثرات تخریب احتمالی یا وارد آوردن أسیب احتمالی به محیطزیست (مانند جمع‌آوری و انهدام یا به کارگیری مجدد نخاله‌های ساختمانی) را در نظر بگیرد. ۹-۱- نکات مشترک در مدل‌سازی در این بند به ملاحظات و فر ضیات مدل سازی ساختمان در فرایند بازطراحی که به‌طور متعارف در هر سه‌نوع سازه‌ی فولادی. بثنی و مصالح بنایی به‌صورتث مشترک وجود دارد. پرداخته می‌شود. ۱-۹-۱- درزهای انقطاع در ساختمان‌هایی که طبق آخرین ویرایش استاندارد ۲۸۰۰, شرایط حداقل بعد درز انقطاع در آن‌ها رعایت نشده با شد. لازم ۱ ست برای تأمین شرایط ایمنی جانی با انجام تحلیلی که بتواند جابجایی و اثر نا شی از برخورد دو ساختمان را در نظر گیرد. نشان داده شود که حداقل یکی از موارد زیر صادق است: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳( 1 الف) در صورت هم‌تراز بودن دیافراگم‌های ساختمان مورد برر سی با ساختمان مجاور»ء ساختمان مورد برر سی قادر به انتقال نیروهای ناشی از برخورد می‌باشد. ب) در صورت برخورد ساختمان مورد برر سی با ساختمان مجاور» حتی پس از فروریزش اءضایی که ممکن است در اثر برخورد دچار | سیب شدید شود (حذف این اءضا در مدل تحلیلی)» ساختمان مورد برر سی همچنان قادر به تحمل بارهای موارد استثنا: برای سطح عملکرد ایمنی جانی یا پایین‌تر برای اعضای سازه‌ای. در صورتی که تراز دیافراگم‌های ساختمان مورد بررسی با ساختمان مجاور یکی باشد و همچنین تفاوت ارتفاع دو ساختمان کم‌تر از 1۵۰ ارتفاع ساختمان کوتاه‌تر باشد. نیازی به رعایت ضوابط حداقل بعد درز انقطاع نمی‌باشد. ۳-۹-۱ راه‌پله طراح با توجه به نحوه‌ی اتصال راه‌پله به سازه اصلی باید یکی از دو رویکرد (الف) یا (ب) را اختیار نماید: الف) چنانچه راه‌پله به اعضای ساه‌ای یا دیافراگم‌های ساختمان متصل باشد به گونه‌ای که در هنگام زلزله به‌عنوان بخذشی از سامانه‌ی باربر جانبی» رفتار سازه را تحت تأٌثیر قرار دهد. باید در مدل تحلیلی در نظر گرفته شود. در این صورت. باید رفتار اعضای آن مطابق سایر اعضای ساختمان در فصل مربوطه در نظر گرفته شود. ب) چنانجه راه‌پله به اعضای سازه‌ای یا دیافراگم‌های ساختمان متصل نباشد می‌توان در مدل تحلیلی سازه از اعضای راه پله صرف‌نظر کرد. در این صورت. اعضای راه‌پله فقط باید نیروهای وارده به خود را انتقال دهد. در صورتی که وزن خرپشته از ۲۵ در صد وزن بام بیشتر با شد. باید در بررسی آ سیب‌ها و ارائه‌ی روش تعمیر ساختمان به‌عنوان یک طبقه کامل در نظر گرفته شود. در غیر این صورت. خرپشته به‌عنوان یک جزء غیرسازه‌ای در نظر گرفته شده و بررسی سیب در آن با هدف تعمیر اعضای غیرسازه‌ای مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این حالت. در هنگام بازرسی باید احتمال بروز | سیب‌های ثانویه در سازه‌ی | صلی نا شی از | سیب‌های خرپٍشته مورد توجه قرار گرفته و تمهیدات لازم برای در هر حال بررسی وضعیت آسیب وارده به دیوارهای میانقاب بخشی از تأسیسات مهم در ساختمان‌ها مانند؛ اتاق آ سا سورء اتاق تا سیسات مکانیکی و برقی» پمپ‌ها یا سایر موارد. با هدف ایمن سازی موقت و دائمی دیوارهای آن ضروری ۱۰-۱- آسیب‌های اجزای غیرسازه‌ای مهندس طراح باید اثر آسیب بر اجزای غیرسازه‌ای را در مرحله‌ی تدوین گزارش توجیهی و سپس در تحلیل‌ها و ارائه طرح‌های تعمیر مورد توجه قرار دهد. برآورد خسارت مالی ناشی از این بخش از آسییب‌ها در ساختمان در تحلیل‌های -------- صفحهٔ بعد -------- (۳۳ اقتصادی تأثیر زیادی داشته و باید به‌عنوان بخش اصلی در برآوردهای توجیه اقتصادی مورد بررسی قرار گیرد. همجنین این بخش از | سیب‌ها باید در برر سی ایمنی موقت ساختمان مورد توجه مهندس طراح و گروه بازر سی با شد. | سیب به اجزای ادامه برای هر کدام توضیحات مختصری ارائه شده است. ۱-۱۰-۱- آسیب‌های موضعی آسیب‌هایی همچون ترک‌های موضعی یا کلی در اجزای غیرسازه‌ای, یا در اتصال آن‌ها به اجزای ساره‌ای, ایجاد تغییر شکل با هرگونه جابجایی که باعث ناپایداری کلی عضو و سایر اعضای متکی به آن نشود را در بر می‌گیرد. برای تعمیر با تخریب این د سته از | سیب اء ضای غیر سازه‌ای با این شدت آ سیب. الزام فنی وجود ندارد. می‌توان بر | ساس بند (۱۱-۱) همین فصل درباره‌ی آن‌ها تصمیم‌گیری نمود. در صورت اتخاذ تصمیم. مبنی بر تعمیر یا نو سازی اجزای | سیب‌دیده, لازم است از روش و مصالح استاندارد در این خصوص استفاده شود. ۲-۱-۱- آسیب‌های شدید (ناپایداری اجزا) هرگونه آ سیبی که به ناپایداری اجزای غیر سازه‌ای منتهی شود و ایمنی بهره‌برداری در آن محدوده را به مخاطره اندازد. به‌عنوان | سیب شدید اجزای غیر سازه‌ای تلقی می شود. در این موارد. الزام اکید فنی برای نو سازی ءضو یا پایدار سازی آن وجود دارد. تو ضیح: در صورت نیاز به تخریب و نو سازی اجزاء و اتصالات غیر سازه‌ای یا پایدار سازی آن‌هاء لازم است ضوابط فصل چهارم استاندارد ۲۸۰۰ (ویرایش چهارم)» مراعات شود. ۱۱-۱ ایمن‌سازی موقت ساختمان لازم است کلیه‌ی عوامل اجرایی به‌خصوص تیم بازر سان مرتبط با این راهنماء کلیه موارد بیان شده در مورد تجهیزات و ایمنی بازرسان در بند ۴-۷-۱ مندرج در راهنمای آرزیابی ایمنی ساختمان‌ها پس از زلزله (نشریه ۸۳۲) و کلیه ضوابط و مقررات بند (۱۳-۱)» «عملیات بازدید کارشناسی»». در راهنمای حاضر را در بازدیدها و عملیات اجرایی رعایت نمایند. اگرچه در هنگام انجام فرآیند تعمیرء به دلیل کاهش احتمالی ظرفیت سامانه‌ی باربر قائم و جانبی ناشی از آسیب‌های لرزه‌ای. ا سیب‌های ناشی از عملیات سونداژز یا دیگر نمونه‌برداری‌ها و بارگذاری‌های مرتبط. گروه بازر سی همواره باید احتمال فروریزش ساختمان یا بخشی از آن را در پس‌لرزه‌های احتمالی یا در یک رویداد لرزه‌ای مستقل در نظر گیرد. بر این اساس, در مراحل بازدید و بردا شت‌های اولیه. رعایت ضوابط ایمنی مندرج در بند (۲-۱۳-۱) «ایمنی عملیات» ضروری خواهد بود. در صورت نیاز به عملیات اجرایی همچون؛ سونداژ, آزمایش‌های مصالح و اجرای تعمیرات. لازم | ست تمهیدات ویژه‌ای برای پایدارسازی بخش‌های مختلف ساختمان به‌ویژه در محدوده‌ی انجام این عملیات منظور شود. برای این منظور مراحل زیر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳7( ۳ - پایداری کلی سازه با اجرای متناسب داربست. شمع و سازه‌های نگهبان تأمین شود. استفاده از شمع‌های - بخش‌های سست اجزای غیرسازه‌ای آسیب‌دیده بدون اعمال بار اضافی بر روی دیگر بخش‌های سازه» تخریب و جمع‌آوری شود. - برای اعضای آسیب‌دیده‌ی سازه‌ای, برحسب اهمیت باربری و تغییرشکل‌های ماندگار در آن‌هاء با افزودن سازه‌های نگهبان یا شمع, تکیه‌گاه‌هایی تعبیه شود. - برای انجام سونداژ یا آزمایش‌های مخرب مصالح بر روی اعضای سازه‌ای؛ باید تلاش شود کمترین به‌سرعت ترمیم شود. در صورتی که عضو آسیب‌دیده نیاز به نوسازی یا طرح تقویت کلی داشته باشد. می‌توان تا تهیه طرح نهایی از ترمیم بخش برداشت شده صرف‌نظر نمود. به شرطی که با نصب تجهیزات دارای ظرفیت باربری به‌صورت موازی با عضو آسیب‌دیده, مسیر بار جایگزین ایجاد شود. در نصب اجزای جدید تأمین مسیر بار جانبی ضروری است. - مراحل تعمیر ساختمان آسیب‌دیده باید به ترتیب اهمیت بر روی سامانه‌ی باربر ثقلی, سامانه‌ی باربر جانبی و دیگر اعضا صورت پذیرد. لازم است عملیات اجرای تعمیر از پایین به بالای ساختمان انجام سامانه‌ی باربر ثقلی و سامانه باربر جانبی ساختمان باید از انبار نمودن هر مصالح و ضایعاتی در طبقات به طبقات پایین به‌گونه‌ای انتخاب شود که بدون اعمال ضربه و بارگذاری اضافی همراه باشد. - از استقرار یا تجمع همه‌ی عوامل اجرایی در یک طبقه پرهیز شود. لازم است مدیریت پروژه‌ی تعمیر به نحوی باشد که نیروی انسانی فعال در ساختمان به‌تدریج و متناسب با میزان پیشرفت عملیات اجرایی افزایش یاید. ۱۲-۱- آسیب‌های ژئوتکنیکی سیب‌های ژئوتکنیکی و بروز ضعف در رفتار خاک بستر و محدوده‌ی ساختمان تحت بارهای لرزه‌ای یکی از موارد مهمی است که می‌تواند ایمنی کلی ساختمان را در هنگام وقوع زلزله و حتی پس از آن تحت تأثیر قرار دهد. از این‌رو لازم است مهندس طراح و گروه بازرسی توجه ویژه‌ای به ارزیابی‌های مرتبط با مخاطرات ژئوتکنیکی و تأثیر آن بر ایمنی و پایداری حرکت شیب‌ها در زمین مجاور ساختمان بروز نماید. ازاین‌رو. در صورت وجود گزارش‌هایی در مستندات ساختمان مورد -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳7( راهنمای_مطالعاتبازطراحی_ وتعمی رساختمان‌ها یآسیب‌دیده در زلزله بررسی و مشاهده‌ی هرگونه آثار قابل ثبت که بیانگر یکی از آسیب‌های ژئوتکنیکی در بستر ساختمان یا زمین‌های محدوده‌ی محل ساختمان با شد. این نکات باید از طریق بازدیدهای محلی تو سط کار شنا سان متخ صص در زمینه‌ی ژئوتکنیک مورد از آنجا که روش‌های بهسازی ژئوتکنیکی بستر در بسیاری از موارد پرهزینه و زمان‌بر است. لازم است برآوردهایی در خصوص تکمیل مطالعات الزامی اولیه در خصوص بهسازی ژئوتکنیکی انجام پذیرد و این موارد مستقیماً در آرزیابی‌های اقتصادی و دیگر توجیهات فنی برای مطالعات تعمیر ساختمان منظور شود. در برخی موارد این ارزیابی‌های ژئوتکنیکی. حتی پیش از انجام آرزیابی‌های مطالعات تعمیر ساختمان. می‌تواند عاملی برای عدم توجیه فنی و اقتصادی گزینه‌ی تعمیر ۱۳-۱ عملیات بازدید کارشناسی لازم است مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان آسیب‌دیده و هم‌چنین عملیات بازدید از ساختمان توسط افراد متخصص و دارای صلاحیت لازم در این موارد صورت پذیرد. بر این مبنا پیش از آغاز مطالعات. حداقل مشخصات لازم باید توسط مرجع ذیصلاح مرتبط تعیین شود. ۱-۱۳-۱- اهداف بازرسی پیش از آغاز عملیات بازر سی ساختمان. لازم است برنامه‌ی بازدید شامل موارد زیر: اهداف. ابزار و فرم‌هاء برنامه‌ی زمانی بازدید. اطلاعات | صلی مورد نظر از انجام این عملیات. برای گروه بازدیدکننده م شخص با شد. مهندس طراح باید با توجه به مطالعه‌ی مورد نظر با هدف موْثر بودن نتایج عملیات بازدید. این عملیات را مدیریت نموده و در تنظیم این برنامه با گروه بازدیدکننده. همکاری نماید. مهم‌ترین اهداف بازر سی سازه شامل موارد زیر | ست. جزئیات انجام عملیات لازم برای نیل به این اهداف برای هر گروه ساختمان در فصول مربوطه ارائه شده است. - ترسیم پلان معماری و مشخص نمودن جانمایی اعضای سازه‌ای (ستون» دیوار برشی و تیر) با اهدافی مانند»؛ تشخیص شرایط منظمی یا نامنظمی ساختمان, - بررسی و اندازه گیری ابعاد مقاطع و تأیید همانندی نقشه‌ها و مدارک در دسترس از سازه, با سازه‌ی موجود از نظر مشخصات و ابعاد. - شناخت وضعیت کلی آسیب‌های ساختمان (پیجش, طبقه نرم و ۰۰۰)» - شناسایی موقعیت آسیب‌های سازه‌ای, - شناخت دقیق‌تر از شدت آسیب وارده به اعضا سازه‌ای و برآورد شدت آسیب در هر عضو مانند؛ عرض میزان جابجایی پسماند احتمالی در اعضا و در کل سازه: بررسی وضعیت مصالح, نحوه‌ی ساخت و اجرای سازه. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول - کلیات ۳7( ۵ ۲-۱۳-۱- ایمنی عملیات ایمنی گروه بازرسی باید در اولویت عملیات قرار گیرد. به این منظور لازم است به نکات زیر توجه شود: - اطلاعات کافی و آموزش لازم در زمینه‌ی حفظ ایمنی در زمان بازدید از ساختمان‌های آسیب‌دیده در اختیار افراد گروه قرار گرفته باشد. - لباس و تجهیزات ایمنی مانند کفش و کلاه ایمنی در زمان بازرسی مورد استفاده قرار گیرد. - پیش از آغاز عملیات به نظرات و گزارش‌های احتمالی گروه‌های بازدیدکننده‌ی قبلی (در صورت وجود) در باره‌ی وضعیت سازه توجه شود. - پیش از آغاز هر گونه عملیات. از پایداری سازه اطمینان حاصل شود و در صورت لزوم مهاربندی کافی برای حفظ پایداری سازه به‌ویژه در زمان وقوع پس‌لرزه‌های احتمالی مطابق بند ۱۱-۱ این راهنما مورد -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ساختمان‌های فو لادی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم - ساختمان‌های فولادی ۳۳( ۹ ۱-۲ مقدمه در این فصل از راهنماء ضوابط لازم برای بازر سی» بازطراحی و تعمیر سازه‌ای ساختمان‌های فولادی آسیب‌دیده در زلزله. ارائه شده است. مراحل انجام مطالعات. شامل سه بخش اصلی زیر است: ۱) بازرسی» جمع‌آوری اطلاعات و مستندسازی, ۲) روش‌ها و معیارهای ارزیابی. ۳) روش‌های تعمیر و جزئیات اجرایی مربوط به آن‌ها معیارهای پذیرش اعضا و روش‌های ارزیابی تعمیر ساختمان‌های فولادی أسیب‌دیده در زلزله, با استفاده از ضوابط دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود (نشریه شماره ۳۶۰) انجام می‌شود. روش‌های ارزیابی آسیب در این راهنما تمرکز بر ببعد فنی موضوع دارد؛ با این حال, استفاده از آن‌ها نیاز به ملاحظات سیاست‌گذاری, از جمله انتخاب اهداف عملکردی به‌عنوان الگوهایی برای تعیین عملکرد لرزه‌ای ساختمان فولادی دارد. به‌منظور تعمیر اعضای آسیب‌دیده‌ی فولادی نیزه جزئیاتی در این فصل ارائه شده است. ۲-۲- مراحل مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های فولادی آسیب‌دیده در زلزله در هنگام ارزیابی ساختمان‌های فولادی آسیب‌دیده در زلزله که قابلیت تعمیر دارند. لازم است دو مرحله‌ی اولیه: ۱) ایمن سازی موقت ساختمان و ۲) مستندات قابلیت تعمیر ساختمان برای دست‌یابی به سطح عملکرد لرزه‌ای مورد نظرء مورد توجه ۱-۲-۲ ایمن‌سازی موقت ساختمان تأمین پایداری اولیه‌ی ساختمان آسیب‌دیده در زلزله در مقابل بارهای موجود و پس‌لرزه‌های احتمالی و حتی در مقابل یک رویداد لرزه‌ای م ستقل, ب سیار حیاتی | ست. در هنگام ارزیابی‌های اولیه برای تهیه‌ی کارنامه‌ی ساختمان, هنگام < ضور کارشناسان درون ساختمان یا محوطه‌ی اطراف آن» نباید هیچ خطری ناشی از فروریزش یا تخریب بخش‌های مختلف ساختمان, اعم از قسمت‌های سازه‌ای یا غیرسازه‌ای آن که می‌تواند تهدیدی جدی برای سلامت بازرسان باشد. وجود داشته باشد. ازاین‌رو لازم است بر اساس مندرجات فصل کلیات بند (۱۱-۱) «ایمن‌سازی موقت ساختمان» و پیوست ۱ «تجهیزات و ایمنی بازرسان» عمل شود. در صورتی که در ادامه‌ی فرایند ارزیابی» ساختمان مورد بررسی قابل تعمیر تشخیص داده شد. مهندس طراح, بر اساس نظر و آرزیابی بازرسان» مدارک و مستندات ساختمان و کارنامه‌ی ساختمان درباره‌ی موارد تکمیلی و ضرورت انجام تعمیرات اضطراری برای ایمن سازی موقت ساختمان تا پیش از تعمیرء تصمیم‌گیری می‌نماید. در صورتی که تشخیص مهندس طراح بر انجام ایمن‌سازی موقت ساختمان باشد. لازم است دلایل این تصمیم‌گیری. همراه با محاسبات طراحی و روش‌های اجرایی پیشنهادی برای اجرای کامل این فعالیت و پیامدهای ناشی از عدم اجرای آن را به کارفرما ارائه نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۲-۳۲۲ ۰۰ ۱ ات قابلر هه د سا .۰۰ ان انجام عملیات تعمیر در ساختمان‌های فولادی آ سیب‌دیده از زلزله در صورتی انجام می‌گیرد که مهندس طراح بر | ساس ضوابط بند ۸-۱ و پیو ست ۲ موارد مستدل و توجیه کافی برای تعمیری بودن ساختمان ارائه نماید. این موارد باید از طرف ۳-۲-۲ گام‌های فرایند ارزیابی و تعمیر بهسازی لرزه‌ای برای سازه‌ی مذکور در نشریه ۰۳۶۰ در نظر گرفته می‌شود. در گام اول مطالعات با استفاده از جمع‌آوری اطلاعات و... مطابق رویکرد پیشنهادی در پیوست ۲ کارنامه‌ی ساختمان (در این ویرایش استفاده از کارنامه برای تصمیم‌گیری در تعمیری یا تخریبی بودن ساختمان الزامی نیست و توصیه می‌شود برای تشخیص داده شد. مطالعات تعمیر وارد گام دوم خواهد شد. ایمن سازی موقت ساختمان انجام پذیرد و اقدامات ایمن سازی موقت بر این مبنا پیش از انجام بازر سی تکمیلی ساختمان بر روی ساختمان آسیب‌دیده پیاده شود. پس از انجام ایمن‌سازی موقت انجام بازرسی تکمیلی سازه صورت می‌گیرد برای این منظورء نیاز به جمع‌آوری اطلاعات و مستندات ساختمان, انجام آزمایش‌های لازم برای تعیین خصو صیات مصالح و استفاده از الگوهای نشریه‌ی ۳۶۰ است. در صورتی که ارزیابی‌های رفتار غیرخطی مدل تحلیلی سازه. معیارهای پذیرش تبیین شده در نشریه ۳۶۰ را نداشته باشد. باید بر اساس ضوابط ارائه شده در بند (۷-۲)» اعضای سازه‌ی ساختمان تقویت شود و یا گزینه‌های تعمیر کلی منظور شود. لازم است این فرآیند پس از انجام تقویت‌های مو ضعی یا ارتقاء ظرفیت سازه‌ی باربر قائم پا سازه‌ی باربر جانبی یا هر دوی آن‌ها مجدداً مورد ارزیابی قرار گیرد و تا رسیدن به معیارهای پذیرش نشریه ۳۶۰ این چرخه ادامه یابد. پس از تکمیل مرحله‌ی پیشین. طرح تعمیر قابل اجرا برای روند یا روندهای تعمیر پذیرفته شده به همراه تحلیل‌های اقتصادی هر کدام تهیه و ارائه می‌شود. در مرحله‌ی پایانی. می‌توان نگاهی کلی به فرآیند طی شده و برآوردهای نهایی فعالیت های ارزیابی و طرح تعمیر ارائه شده داشت. در این مرحله. کارفرمای طرح. باز هم می‌تواند در مورد اجرایی کردن طرح تعمیر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم -ساختمان‌های فولادی ۳۲۳ جمع آوری اطلاعات و تهیه نقشه‌های اولیه آسییب‌ها (آسیب‌ها روی نقشه مشخص شوند) (بند ۴-۳-۲) ارزیابی اولیه شرایط فنی. اقتصادی و کاربری-مدیریتی (بند ۸-۱) | سس[ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ایمن‌سازی موقت (بند ۱-۲-۲) 1 ۱ ۱ ا ۱ بازرسی تکمیلی (بند ۳-۲) ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ : بله آیا انجام تعمیرات موضعی ۳ امکان پذ یر است؟ ۳ ۱ ۱ ۱ ۱ ارزیابی سازه ارزیابی سازه (با فرض تعمیر موضعی) (با فرض تعمیر به روش ساده) ۱ ۱ ۱ ۱ تحلیل اقتصادی سامانه‌ی ۱ بررسی گزینه‌های تعمیر کلی و موضعی ارائه طرح تعمیر موضعی 1 ۱ باربر انتخابی ۱ با تقویت مقاطع ۱ ۱ ۱ 1 : ۱ ۱ ۱ ۱ 1 : ۱ ۱ ۱ ۱ 1 ارزیابی سازه با فرض تعمیر ۱ ۱ عدم پاسخگویی : پاسخگویی ۱ 3 : ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۰ : ۱ روند نمای ۱-۲: رویکرد کلی بازطراحی و تعمیر یا تخریب ساختمان‌های فولادی آسیب‌دیده در زلزله -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ م۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۳-۲- بازرسی تکمیلی جمع‌آوری اطلاعات سازه‌ی در دست مطالعه, به‌منظور شناخت وضع موجود. تصمیم‌گیری در خصوص گزینه‌های تعمیر و فرآیند بازر سی» ارزیابی و مستند سازی ا سیب‌های نا شی از زلزله در ساختمان‌های فولادی | سیب‌دیده از زلزله. بیان شده است. این بازرسی با اهداف ذیل انجام می‌پذیرد: - صحت‌سنجی خصوصیات فیزیکی جامع ساختمان, از جمله هندسه و جرم آن - شناسایی اجزای سازه‌ای و عناصر سامانه‌ی مقاوم در برابر نیروی‌های جانبی, - تعیین خصوصیات سازه‌ای اجزاء با جزئیات کافی, باهدف انجام تحلیل‌های سازه‌ای, - مشاهده و ثبت آسیب‌های وارده به اجزای سازه‌ای. - در حد امکان. تشخیص و تفکیک آسیب‌های ناشی از زلزله و آسیب‌هایی که ممکن است قبل از رویداد زلزله نیز وجود داشته‌اند. این فرآیند شامل؛ جمع‌آوری و مرور اطلاعات موجود و قابل د سترسی است که موارد زیر را شامل می شود: جمع‌آوری و مرور اطلاعات. مدارک و مستندات موجود مربوط به خصو صیات کلی هند سی. شرایط و و ضعیت سازه‌ی ساختمان قبل و بلافاصله پس از وقوع زلزله» مشاهدات و بازرسی‌های میدانی سازه و محیط پیرامون آن. انجام آزمایش‌های اولیه به‌منظور ۱-۳-۲- بررسی اطلاعات موجود ساختمان فرآیند جمع‌آوری داده‌ها با 5 سب مستنداتی که شرایط ساختمان مورد برر سی را تو صیف می‌کند. آغاز می شود. مرور نقشه‌های ساختمانی کار میدانی را ساده کرده و منجر به درک کامل‌تری از ساختمان می شود. نقشه‌های سازه و معماری حا صل از طراحی و نقشه‌های چون ساخت نقش محوری در ارزیابی موْثر و کارآمد ا سیب‌ها دارد. در صورت امکان علاوه بر نقشه‌های فوق‌الذ کر. جمع‌آوری مستندات زیر نیز مفید است: - دفترچه محاسبات سازه‌ای. گزارش‌های لرزه‌خیزی و ژئوتکنیکی محل ساختمان, - نقشه‌های اجرایی پیمانکاران و دیگر سوابق اجرایی ساختمان, - گزارش پی ساختمان, برر سی اطلاعات موجود ساختمان, اهداف مختلفی را دنبال می‌کند. این اطلاعات پیش از برر سی‌های میدانی. شناسایی تحلیلی اجزاء سازه‌ای را 7 سهیل می‌کند. مهندس طراح و گروه بازر سی باید پیش از برنامه‌ریزی و اجرای عملیات بازر سی و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم -ساختمان‌های فولادی ۳7( ۳۳ بررسی‌های میدانی, به کمک اطلاعات موجود. شناسایی تحلیلی اجزاء سازه‌ای را در حد امکان انجام داده و مسیرهای انتقال بارهای نقلی و جانبی را در ساختمان تعیین نمایند. در برنامه‌ی بازرسی‌ها گروه بازرسی باید نسبت به صحت نتایج این بررسی و تطبیق شرایط اجزای موجود در مسیر بار و حالت‌های سیب مشاهده شده با برآوردهای حاصل از تحلیل اطلاعات اولیه‌ی موجود تحقیق نماید. شناسایی نهایی اجزاء برای یک ساختمان آ سیب‌دیده در زلزله, باید به کمک ترکیبی از تحلیل های نظری و مشاهده‌ی آسیب‌ها صورت پذیرد. ۲-۳-۲ برداشت و آزمایش مقاومت مصالح ضوابط آزمایش‌های لازم برای شناسایی مشخصات مصالح بر اساس نشریه‌ی ۳۶۰ تعیین می‌شود. برای تعیین مشخصات مکانیکی مصالح اعضا و اتصالات فولادی موجود. لازم است تنش تسلیم مصالح مبنا و اجزای اتصال تعیین شود. در صورتی که انجام آزمایش برای یافتن این کمیت‌ها ضروری باشد. می‌توان اطلاعات مفید دیگری نظیر مقاومت نهایی و تغییر شکل نسبی نهایی مصالح را از روی منحنی‌های تنش-کرنش مصالح به‌دست آورد. گستره‌ی آزمایش‌های لازم از یک سو به میزان در دسترس بودن اطلاعات اولیه‌ی ساختمان و اطلاعات حین ساخت آن و از سوی دیگر به امکان دستر سی به اجزای مختلف ساختمان و شرایط مصالح بستگی دارد. مشخصات مصالح باید با نمونه برداری از مصالح و انجام آزمایش تعیین شود. نمونه‌برداری باید از محل‌هایی که میزان تنش کم باشد. انجام گیرد. در آزمایش اتصالات پیچی یا پرچی, به هنگام برداشتن پیچ یا پرچ باید پیچ‌های مناسب جایگزین شود. نمونه‌برداری از یک اتصال جوشی باید با مرمت آن اتصال همراه باشد. اگر فولاد مبناء فولاد نرمه باشد.» در این حالت ابعاد و طول جوش در محل هر نمونه‌ی اتصال نمایان شده. اندازه گیری و با آزمایش‌های غیرمخرب. کیفیت جوش مشخص شود. اگر فولاد به کار رفته متفاوت با رده فولاد نرمه باشد. در این حالت مقاومت جوش با نمونه‌گیری از محل اتصال و انجام آزمایش مخرب علاوه بر موارد ذکر شده‌ی فوق, تعیین شود. در مورد اتصالات پیجی یا پرچیء در محل هر اتصال نمایان علاوه بر تعیین تعدادء ابعاد و آرایش مربوطه, یک نمونه از هر نوع اتصال باز شده و مشخصات مکانیکی مصالح با آزمایش تعیین شود. تعیین کربن معادل مصالح مبنا و اجزای اتصال و یا بررسی قابلیت جوش‌پذیری مصالح مبنا و اجزای اتصال به تشخیص طراح ممکن است با انجام آزمایش ضرورت یابد. حداقل تعداد آزمایش‌های لازم برای تعیین مقاومت تسلیم و مقاومت کششی مصالح فولادی در یک برنامه جمع‌آوری اطلاعات باید بر اساس ضوابط زیر باشد: - در صورت موجود بودن مدارک فنی معتبر حاوی گزارش آزمایش مصالح, نقشه‌های اجرایی و یا رویت مشخصات ثبت شده» نیاز به انجام آزمایش نمی‌باشد و می‌توان از مقادیر مقاومت ذکر شده در مدارک به‌طور مستقیم به‌عنوان مشخصات کرانه پایین مصالح استفاده نمود. - در صورت موجود نبودن مدارک فنی معتبرء وجود نقص اطلاعات و یا استفاده از فولاد با رده متفاوت از -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و نعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله مصالح از نظر فولاد مصرفی تعیین می‌شود. در صورتی که پراکندگی نتایج بیانگر یکسان بودن رده‌ی فولاد برای تمام اعضا باشد. در این حالت یک نمونه از عضوی که کمترین بار را تحمل می‌کند. گرفته می‌شود. در صورتی که پراکندگی نتایج بیانگر استفاده از فولاه با رده‌های متفاوت باشد. باید حداقل یک آزمایش در هر رده‌ی فولاد از اعضایی که کمترین بار را تحمل می‌کند. انجام شود. مشخصات مورد انتظار مصالح فولاد برابر با مشخصات نزدیک‌ترین رده‌ی فولاد که مقاومتی کمتر از مقادیر به دست آمده از آزمایش را دارد. می‌باشد. در صورتی که مشخصات کرانه پایین مصالح فولادی لازم باشد می‌توان مقادیر مورد انتظار را در ۳-۳-۲- تحلیل مقدماتی تحلیل مقدماتی به‌عنوان یک روش برای شنا سایی اولیه‌ی موقعیت‌های با احتمال آ سیب لرزه‌ای در سازه‌ی ساختمان, پیشنهاد می‌شود. در ابتدای فرآیند ارزیابی. مهندس طراح با پیش‌بینی رفتار غیر ارتجاعی حاکم بر هر عضو در سامانه‌ی باربر جانبی می‌تواند نقاط م ستعد آ سیب در اجزای | صلی را با یکی از دو تحلیل بار افزون یا تاریخچه زمانی شنا سایی کند. این تحلیل در صورتی قابل استناد می‌با شد که نتایج حا صل با آ سیب‌های مشهود ساختمان مطابقت قابل قبولی دا شته با شد. سختی نسبی, مقاومت (خمشی,. بر شی. محوری) و شکل‌پذیری هر یک از اجزاء (با فرض بدون احتساب آ سیب) در مدل سازی فوق بر اساس مشخصات غیر ارتجاعی معرفی شده در نشریه ۳۶۰ تعیین می شود. در تحلیل مقدماتی باید شرایط ساختمان پیش از زلزله همچون وجود | سیب احتمالی, ناکافی بودن کیفیت اجرای اعضای سیستم بار جانبی و... را نیز مدنظر قرار داد. انتظار می‌رود مدل معرف سامانه‌ی باربر جانبی, در صورت اعمال جابجایی جانبی, تحت الگوی فزاینده‌ی بار جانبی» نحوه‌ی عملکرد سامانه و نقاط محتمل برای تجربه‌ی سیب در شرایط حدی را نشان دهد. در صورتی که با نصب یک دستگاه شتاب‌نگاشت در محل یا نزدیکی ساختمان مورد بررسی. اطلاعات تاریخچه‌ی شتاب ۴-۳-۲ تعبین نقاط بازدید شود. لازم است پیش از انجام بازدید میدانی برنامه‌ریزی بازدیدها و انتخاب نقاط بازدید با اتکا به اطلاعات موجود. مشاهدات اولیه‌ی صورت گرفته (در ارزیابی سریع). تحلیل مقدماتی و تجربه‌ی مهندس طراح یا گروه بازرسان انجام پذیرد. این بازرسی‌ها باید به قضاوت و تشخیص نوع سامانه‌ی باربر جانبی. نقش عملکردی هر یک از اعضا در این سامانه کمک نموده و باعث شناسایی مسیر انتقال بار لرزه‌ای تا شالوده شود. در ادامه. راهکارهایی برای شناسایی اعضای آسیب‌دیده, برای دو نوع سامانه ی باربر جانبی ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳7( ۵ ۱-۴-۳-۲- قاب فولادی خمشی مشاهده‌ی آ سیب‌های وارده به ساختمان‌های فولادی در زلزله نشان می‌دهد. نقاط آ سیب‌دیده در سازه لزوماً با الگوها و نتایج حاصل از تحلیل‌های عددی و محاسباتی اولیه مطابقت ندارد. از این‌رو برای اطمینان یافتن از شناسایی هر چه کامل‌تر نقاط آسیب‌دیده در ساختمان, لازم است تعدادی از اتصالات در یک سازه‌ی فولادی با سامانه‌ی باربر جانبی قاب خمشی مورد ارزیابی دقیق‌تر قرار گیرد تا از کفایت مشاهدات و بازرسی در حد امکان, اطمینان حاصل شود. بر این اساس, لازم است الگویی برای نحوه‌ی انتخاب اتصالات برای بازرسی تدوین شود. فرآیند انتخاب اتصالات برای ارزیایی دقیق‌تر جزئیات. بر اساس دو شاخص زیر صورت می‌پذیرد؛ الف) بر آساس نوع سامانه‌ی باربر ساختمان و تجربه یا قضاوت مهندسی بازرسان ارزیابی» باید اتصالاتی که انتظار می‌رود بیشترین تقاضا به آن‌ها وارد شده باشد. تعیین شود. ب) انتظار می‌رود در حوالی ات صالات سازه‌ی آ سیب‌دیده, تمرکز آ سیب در اء ضای غیر سازه‌ای نیز م شاهده شود. لذا مشاهده‌ی آ سیب در اجزای غیر سازه‌ای در نواحی شناسایی شده در بند (الف) می‌تواند نشانه‌ی مضاعفی برای انتخاب اتصال توصیه می‌شود. بازرسان در بازدید اولیه. به‌عنوان یک آسیب پرتکرار در زلزله‌های گذشته. بال پایین و بالای تیرهای متصل یا ورق اتصال بال (البته به مورد) در یک اتصال خمشی را با دقت ارزیابی نمایند. در این ناحیهء به‌طور معمول قبل از بروز هرگونه آسیب جدی,» ریختن رنگ یا تغییرشکل‌هایی در بال تیر یا آسیب‌هایی در ورق‌های پایین و بالا اتصال ایجاد می‌شود که توجه به آن بسیار ضروری است (شکل ۱-۲). -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۱۳۳ راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله و ی 1 اج رد ۰ یس چرحجچور وچ : بعچد. : ۳ : مش بر ۴ سا که خر و ر هر ح ۱ 4 , افو و1 سک هر ۹ ۹ ۱ ندز ۱ ا 2 # 1 ۸ ۱ ۱ ه , : ال مگ جدمهه 0 ی ره ۱8 ۱ ام ۲ ۰ 7 ۱ رها ۱ 1 1 و که اهاز 8 پوونه اس نی ۶ ۷ ۳ و۲۳ 1 8 ۱۸۷ ! سس اس رورت ویو ۱ 1 ۳ 8 َ ی ما یج ۱ ۹ یذ دبای ۹ ج بای ۹ ی ۹ کچ ُ تم 7 تقوم سس 7 8 د نظ عس دنه و و 6 سظ 0 چا شکل (۲۳- 8 نمونه‌ای | زآ7 سورب‌های اآیجاد تسده در /|تصالا ت‌ سامانه‌ی با ربر قاب خمشسمی در یک ساختنمان فولا دی به‌طور معمول, حذف نازک‌کاری‌ها و انجام سونداژها در تعیین اء ضای آ سیب‌دیده اغلب با هزینه زیاد همراه | ست. برای (برداشت کلی نازک‌کاری و مصالح اطراف اتصال به‌منظور مشاهده‌ی کامل اتصال)» شکل (۳-۲)» انجام داد. در صورتی که در مرحله سونداز سطحی ( شکل ۲-۲) ۱ سیب در این نواحی دیده زشد لازم نیست سونداژ عمیق همانند شکل (۲-۲) برای بازدید تفصیلی صورت پذیرد. شکل (۲-۲): جزئیات با زدید اولیه از انصال آ سیب‌دیده شکل (۳-۲): جزئیات بازدید تفصیلی از اتصال آ سیب‌دیده کمینه تعداد اتصالات لازم برای ارزیابی, در بازدید اتصالات یک سازه‌ی فولادی با سامانه‌ی باربر جانبی قاب خمشی. در مورد بررسی قرار گیرد که توجه به نکات زیر ضروری است: ۱ در هر گروه از اتصالات. اندازه‌ی تیرها و ادوات اتصال مشابه هم است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم -ساختمان‌های فولادی ۳۲( ۳۷ نظر گرفته شود ۴ در گروه‌هایی که تیداد اتصالات در آن‌ها بیشتر از ۱۶۹۰ است. در صورتی که پس از بررسی ۱۸ اتصال (در لازم به ذکر است. اعداد پیشنهادی در جدول ۰۱-۲ کمینه مقادیر پیشنهادی است. از این‌رو» بر اساس نظر مهندس طراح یا گروه بازرسان, اتصالات بیشتری می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد. در صورتی که به هر دلیلی امکان سونداژ اتصالی که بر اساس نظر طراح یا گروه بازر سان دچار سیب شده است. وجود نداشته باشد. باید توسط جزییات اجرایی تأیید شده‌ای آن اتصال صلب شود و در نهایت رفتار اتصال صلب شده در مدل‌سازی در نظر گرفته شود. در پیوست پنجم یکی از راهکار ایجاد صلبیت در اتصال ارائه شده است. جدول (۲۳- [(]): کمینه تمداد اتصالات ی که با ید مورد برر سی قرار گیرد تعداد اتصالاتی که باید مورد بورسی قرار گیرد در صورتی که در یکی از اتصالات مورد بررسی, حداکثر دو آسیب از پیش تعیین شده بر اساس بند ۵-۳-۲ مشاهده شود. باید مطابق شکل (۴-۲)» سایر اتصالاتی که به نحوی با آن اتصال در ارتباط است را نیز مورد بررسی قرار داد. در صورتی که در یکی از اتصالات مورد بررسی, بیش از دو نوع سیب از پیش تعیین شده بر اساس بند ۵-۳-۲ مشاهده شود. در این حالت مطابق شکل (۵-۲)» اتصالات بیشتری که به نحوی با آن اتصال در ارتباط است را نیز مورد بررسی قرار داد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ م۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله اتصال آسیب دیده ۵ اتصال آسیب دیده ۳ که نا دبا ارگ د ۵ اتصال مجاور که باید مورد بازرسی قرار بگیرد. ۵ اتصال عرضی که باید مورد بازرسی قرار بگیرد. ۵ اتصال مجاور که باید مورد بازرسی قرار بگیرد ۸ اتصال عرضی که باید مورد بازرسی قرار بگیرد شکل (۴-۲). موفعیت سا یر اتصالاتی که با ید مورد برر سی قرار شکل (۵-۳): موعیت سایر |اتصالاتی که با ید مورد برر سی قرار گیرند (حداکذدر دو نوع آ سیب در اتصال مشاهده شده است.) گیرند (بیش از دو نو ع آ سیب در اتصال مشاهده شده است) ۲-۴-۳-۲- قاب فولادی دارای ممهاربندی نقاط آ سیب‌پذیر در یک قاب فولادی دارای مهاربند که باید در هنگام بازرسی مورد توجه ویژه‌ی گروه بازرسان قرار گیرد. در سه دسته‌ی کلی جای می‌گیرد: ۱ خود مهاربندها که مستعد آسیب‌هایی به شکل گسیختگی, جاری شدن یا کمانش است. ۲ اتصال مهاربند به اعضای سازه‌ای که مستعد آسیب‌هایی به شکل گسیختگی. شکست جوش. لهیدگی و ۳ ملحقات سامانه‌ی مهاربند. مانند تیرهای پیوند که مستعد آسیب‌هایی به شکل گسیختگی. جاری شدن. با توجه به هزینه‌ی بالای تخریب دیوار و اندودکاری, به‌منظور بازرسی مهاربندهاء سعی می‌شود از تمرکز آسیب‌های موجود در نازک‌کاری به‌عنوان نقاط پیشنهادی برای سونداز استفاده شود. در صورت وجود ترک در نازک‌کاری کنج اتصال تیر به ستون در محل مهاربندی لازم است نقاط محدود و مشخص شده در شکل (۶-۲) از سامانه‌ی مهاربندی, مورد بررسی قرار گیرد. در صورت وجود ترک در نازک‌کاری نزدیک به تیر پیوند لازم |ااست تا کل محدوده تیر پیوند با دقت مورد برر سی قرار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( ۳۹ بگیرد. همجنین در ادامه پس از سونداژ هرگونه آسیبی در این ناحیه مشاهده شود باید کل دهانه‌ی مهاربندی با دقت مورد برر سی قرار گیرد. کلیه مهاربندهایی که در دیوارها یا میانقاب‌ها مدفون است در صورت مشاهده‌ی ترک در راستای مهاربند در دیوارء باید مورد برر سی قرار گیرد. در صورت وجود تمرکز | سیب در اجزای غیر سازه‌ای یک طبقه از ساختمان در حین برر سی مسیر بارء لازم است کلیه مهاربندها در آن طبقه مورد بررسی قرار گیرد. در صورت مشاهده‌ی پیچش در ساختمان, بررسی کلیه‌ی مهاربندهایی که جابجایی بیشتری را تجربه کرده است. صروری است. نواحی که باید مورد بازدید ۱ ۷ قرار بگیرند 7 ۱ ۲ ۱ / اس ۱ ۱ ٍ ۱ ا ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ا ۱ ۱ ۱ ۱ ۹ : ۱ أ ۱ ۱ ی ۷ أ ۱ 1 ا 41 10 ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ شکل (۶-۳): جزئیات با زدید اولیه از اتصال قاب مهاربندی انواع آسیب‌های محتمل در اتصالات و اعضای ساختمان‌های فولادی با سه نوع سامانه‌ی باربر جانبی؛ (۱) قاب فولادی خمشی, (۲) قاب فولادی دارای مهاربند همگرا و (۳) قاب فولادی دارای مهاربند واگرا در ادامه تشریح شده است. ۱-۵-۳-۲ قاب فولادی خمشی دو نوع اتصال خمشی با بیشترین فراوانی کاربرد در ساخت و سازهای کشور شامل؛ الف) اتصال همراه با ورق روسری و زیرسری جوشکاری شده و ب) اتصال مستقیم با پیچ و جوش می‌باشد. در این بند به نوع مودهای | سیب این دو نوع اتصال الف) ان صال خم شی همراه با ورق رو سری و زیر سری جو شکاری شده. د سته‌بندی | سیب در این اتصال تیر به ستون بر اساس آسیب در جوش‌های اتصال ورق‌های روسری و زیرسری در شکل (۷-۲)» آسیب در ورق‌های اتصال روسری و زیرسری و دیگر ورق‌های تقویتی در شکل (۸-۲)» سیب در اعضای متصل شونده تیر و ستون در شکل (۹-۲) و | سیب در چشمه اتصال, ورق پیوستگی یا ورق دوبل در شکل (۱۰-۲) آمده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله سیب در جوش ورق روسری به ستون آسیب در جوش ورق روسری به بال تیر سیب در جوش ورق تقویتی به ستون آسیب در جوش ورق زیرسری به بال تیر سیب در جوش ورق سخت‌کننده آسیب در جوش ورق زیرسری به ستون سیب در جوش ورق برش گیر جان به ستون آسیب در جوش ورق برش گیر جان به تیر 3 آسیب در جوش ورق‌های پیوستگی اعوجاج ورق تقویتی ستون پارگی (گسیختگی) ورق زیرسری تغییر شکل ۱ یا گسیختگی ورق برش گیر جان " بدین مفهوم است که آثار تسلیم و تغییر شکل فولاد به‌صورت ریختگی رنگ سطحی نمایان شده باشد. شکل (۸-۳): د سته‌بددی آ سوب انواع ورقی‌های به کار رف در اتصال با ورقی‌های رو سری و ازور سدری شک ر7۲-٩/:‏ د ستّه‌بددی 7 سرب در نواحی بحرانی اعضای مدصل شسموذده تیر به سون در |اتصال تیر به سنون با ورق‌های رو سدری و ز در سری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم -ساختمان‌های فولادی ۳7۳ پارگی (گسیختگی)» کمانش یا تغییر شکل ورق پیوستگی تغییر شکل (اعوجاج) در چشمه اتصال پارگی (گسیختگی) جزئی عمیق در ورق دوبل پارگی (گسیختگی) کامل در جان یا ورق دوبل پارگی (گسیختگی) ستون ی ۱ شکل (۱۰-۳): د سته‌بددی آ سیب در چشمه‌ی اتصال, ورق پیو سنگی یا ورق دوبل در اتصال تیر به ستون با ورقی‌های رو سری و زیر سری ب) اتصال خمشی مستقیم با پیچ و جوش. دسته‌بندی آسیب در جوش‌های به کار رفته در اتصال خمشی با پیچ و جوش در شکل (۱۱-۲)» أسیب محتمل در ستون در شکل (۱۲-۲)» سیب در چشمه اتصال با ورق پیوستگی یا ورق دوبل در شکل (۱۳-۲)» أسیب در ورق‌های برش گیر در شکل (۱۴-۲) و سیب در تیر اتصال در شکل (۱۵-۲) آمده است. پارگی (گسیختگی) در جوش موجود شکل (۱-۳ ۱): د سته‌بددی آ سیب در جوش‌های به کار رفته در انصالات خم‌شی با پرچ و جوش -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ م۳( راهنمای مطالعات با زطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده در زلزله پارگی (گسیختگی) سطحی کوچک در بال ستون در محل جوش اتصال قلوه کن شدن بال ستون در محل جوش اتصال پارگی (گسیختگی) بال ستون در ناحیه خارج از ناحیه جوشکاری اتصال گرما در محل جوش اتصال پارگی (گسیختگی) بال ستون در محل جوش اتصال شکل (۱۳-۲): دسته‌بندی آ سیب در ستون» در محل اتصال خمشی نیر به ستون با پیج و جوش ورق پیوستگی شکل (۱۳-۲): دسته‌بددی آ سیب چشمه‌ی اتصال, در محل اتصال خمشی تیر به ستون با پرچ و جوش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم -ساختمان‌های فولادی ۳۲( ۳۳ پارگی (گسیختگی) جوش تکمیلی پارگی (گسیختگی) یا اعوجاج شدید در نواحی تغییر شکل یا اعوجاج ورق برش گیر پارگی (گسیختگی) در جوش اتصال به ستون شکل (۴-۳۲ : د سته‌بددی آ سیب در ورقی‌های بر ش گیر به کار رف42 در محل اتصال خم‌شدی تیر به سنون با پرچج و جوش ۲-۵-۳-۲ قاب فولادی دارای مهاربند همگرا در این بخش به انواع آسیب‌های متداول در قاب‌های مهاربندی همگرا که از سامانه‌های باربرجانبی بسیار پرکاربرد در ایران است اشاره می شود. در شکل‌های (۱۶-۲) الف و ب آسیب‌های محتمل در جوش‌های محل اتصال مهاربند زشان داده شده است. دسته‌بندی آسیب‌های محتمل در ورق‌های اتصال مهاربند به تیر و ستون در شکل (۱۷-۲) الف و به تیر در شکل -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله (۱۷-۲) ب آمده است. در شکل‌های (۱۸-۲) الف و ب دسته‌بندی‌های ا سیب‌های محتمل در مهاربند آورده شده است و در 7 پارگی (گسیختگی) در جوش مربوط به اتصال ۷۷ ۳ وام ام : 8 رهبا پارگی (گسیختگی) در جوش مربوط به اتصال را گاست پلیت به ستون یا ناقص بودن آن ۳ ۳ بارگی (گسیختگی) در جوش مربوط به اتصال | ور 1 گاست پلیت به مهاربند ۱ ! شکل (۱۶-۲ -الفی): د سته‌بددی 7 سومب جو ش‌ها در محل |تصال مها ربلد همگر/ پارگی (گسیختگی) در جوش مربوط به اتصال گاست پلیت به مهاربند ۷۷ یا نأقص بودن آن پارگی (گسیختگی) در جوش مربوط به اتصال گاست پلیت به تیر یا 0 ناقص بودن آن پارگی (گسیختگی) در جوش مربوط به سخت‌کننده‌ها در تیر یا ناقص 3 بودن آن ۱ شکل (۱۶-۳(-ب): د ستّه‌بددی 7 سیب در جو ش قاب‌های فولادی دارای مها ربند همگر/ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( شکل (۱۷-۲-الف): دسته‌بندی آ سیب در ورق‌های اتصال در محل اتصال مهاربند همگرا به قاب شکل (۱۷-۳-ب): دسته‌بددی آ سیب در وری‌های اتصال مهاربند در قاب‌های فولادی دارای مهاربند همگرا ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ م۳( راهنمای مطالعات با زطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده در زلزله (درون صفحه- برون صفحه) شکل (۱۸-۲(-الف): د سته‌بندی آ سیب در مهاربندها در قاب دارای مهاربند همگرا پارگی (گسیختگی) جزئی مهاربند کمانش کلی مهاربند (درون صفحه- برون صفحه) شکل (۸-۲(-ب): دسته‌بندی آ سیب در مهاربند قاب‌های فولادی دارای مهاربند همگرا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی جزئی جان ستون کمانش موضعی-پارگی (گسیختگی) شکل (۹-۲ (-ااف): سر + 0 کست ‏ سل گس رل ۹ کمانش موضعی- پارگی (گسیختگی) بال تی هر نوع نقص یا آسیب (گسیختگی-تغییر شک ۳ سخت کننده‌های تیر شکل (۹-۲ (- ۱۳.۴۲۳ ۳۱۷ 7 1 و با لا سسساررس را 53 ۹ را ( ا! 1 1 ا ۱ 3( م۹ لا دی آ سرب در نیر و سّون در محل |تصال مها ربدد همگر/ به قاب سم ی پا ۱ 2 13 ۱ 7 ۳ 8 4 بددی آ سیب در تیر قاب‌های فولادی دارای مهاربند همگرا -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۳-۵-۳-۲- قاب فولادی دارای ممهاربند واگرا در این بخش به انواع آسیب‌های متداول در قاب‌های مهاربندی واگرا که از سامانه‌های باربرجانبی بسیار پرکاربرد در ایران است اشاره می‌شود (شکل‌های ۲۰-۲ ۲۱-۲ و ۲۲-۲). 1۹2 ۹ رم شکل (۲۰-۲): دسته‌بندی آ سوب جوش در قاب مهاربندی واگرا هش اش ِ رم 7 اما الا ال انا ۹ 0 ۲ ِ ۱ ۱ ص من ی ی روط ۳۴ ی اک یی شکل (۲۱-۳): د سته‌بندی آ سیب در تیر و مهاربند قاب‌های فولادی دارای مهاربندی واگرا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم -ساختمان‌های فولادی ۳7( ۳۹ 9 0 با که 7/ پارگی (گسیختگی) در ورق گاست پلیت شکل (۲۲-۳۲). د سته‌بددی آ سیب در وری‌های اتصال مهاربند در قاب‌های فولادی دارای مهاربدد واگرا ۴-۵-۳-۲ سامانه‌ی باربر ثقلی سامانه‌ی باربر تقلی شامل؛ تیرهاء ستون‌ها و اتصالات |است که بسته به نوع سامانه باربرجانبیی ممکن است علاوه بر بار در محدوده‌ی چشمه‌ی اتصال در قاب‌های با سامانه‌ی باربر جانبی قاب خمشی و قاب دارای مهاربندی ارائه شد. در این قسمت. حالت‌های ا سیب پر تکرار در محدوده‌ی صفحه‌ی ستون (اتصال ستون با پی) معرفی می شود. در شکل (۲۳-۲) دسته‌بندی آسیب‌های محتمل در اتصال صفحه کف ستون به پی ارائه شده است و در شکل (۲۴-۲) آسیب‌های محتمل در هر نوع أسیب (بریده شدن» شل شدگی,» لهیدگی و ..) به پیچ و مهره (میل مهار) مربوط به اتصال صفحه کف ستون شکل (۲۳-۲): دسته‌بددی آ سیب در اتصال صفحه کف ستون به پی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۰ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله های عضو تسلیم یا تغییر شکل ورق کف ستون 3 عم 2 1( پارگی (گسیختگی) موضعی ورق اتصال کف ره ستون به ستون ۷1 ۳1 «۰ در از ۵ ه « وه ‎٩*۱‏ [ 901 . ۰ : رده در 5 ۳ 4« ۴ ۹ ۰ ۰« رّ ۱ 4۵ م ه م زا ۰ شکل (۲۴-۲): د سته‌بددی آ سیب در ستون» ورق‌ها ‏ و کف ستون ۶-۳-۲- مستندسازی نتایج ارزیابی‌های گروه بازرسان باید به‌طور کامل و بدون آبهام مستندسازی شود. دست‌نوشته‌ها و ترسیم‌های دستی باید موقعیت قرارگیری اء ضا و اجزای ا سیب‌دیده‌ی سازه‌ی ساختمان را به‌در ستی ذزشان دهد. در صورت انجام آزمایش. باید موقعیت نمونه‌برداری‌هاء تاریخ و نتایج انجام آزمایش‌ها مشخص با شد. موقعیت ارتفاعی اءضا و اجزای با شرایط نامطلوب نیز به گونه‌ای سازمان‌دهی شود که بر اجزای سازه‌ای و مودهای رفتاری تمرکز داشته باشد. این سازمان‌دهی, کار تکمیل فرم‌های ثبت ا سیب اعضا را که در شکل (۲۵-۲) نشان داده شده» تسهیل می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲ اه پی مهم جابجا از زلز اجزای آنو انجام قبل اد وم -ساختمان‌های فولادی ۳7( نبت آسیب‌های وارده به عضو طرح و توصیف انواع آسیب‌ها و شدت آن ن (در صورت لزوم داده‌های تکمیلی را ضمیمه کنید): شکل (۲۵-۳۲): نمونه‌ای از فرم ثبت آ سیب‌های اعضا طاف‌پذیری و تغییر شکل پی در پاسخ لرزه‌ای بسیاری از ساختمان‌های فولادی تأثیرگذار است. در برخی موا تج به کاهش تقا ضای نیرو در اءضای | صلی مقاوم در برابر نیروی جانبی» مانند؛ مهاربند یا دیوار برشی می ش حال انعطاف‌پذیری چرخشی پایه‌ی قاب‌های مهاربندی اغلب منجر به جابجایی‌های جانبی بزرگ‌تر در کل سازه بی‌های نسبی بزرگ‌تر می‌تواند منجر به آسیب‌دیدگی تیرهاء ستون‌ها یا دال‌ها شود. شواهدی از این نوع آسیر 4های گذشته وجود دارد. ریات 273/274 ۳۳۸/۸ و ۸170-40 حاوی توصیه‌هایی در این خصوص برای مدل‌سازی اعضا و اجزای پی. م. سازه‌ای هستند. اع حالت‌های | سیب قابل مشاهده در شالوده در اثر زلزله مواردی نظیر؛ خرد شدگی بتن, ترک. نشست موض دن بتن پی است. برای تعمیر موضعی هر یک از حالت‌های آسیب بیان شده» طراح باید اطمینان حاصل نماید توانایی بازگرداندن ظرفیت پی به وضعیت قبل از سیب را دارد. در برخی موارد بر اساس محاسبات و مدل . شده. پی موجود ظرفیت کافی برای انتقال نیروهای وارده را ندارد که در این حالت. لازم است ظرفیت پی ن زایش یاید. برای این منظور می‌توان با | ستفاده از یک با ترکیبی از روش‌های به سازی خاک همجون؛ به سازه )۴ ود؛ اما در ها ناشی نی و قلوه که روش سازی‌های سبت به 8 شالوده -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۲ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و نعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله (پی سطحی) یا بهسازی شمع (پی عمیق) ظرفیت لازم برای انتقال نیروهای وارده به شالوده را تامین نمود. توصیفی از روش های متعارف برای هریک از موارد بالا در نشریه ۰ ذکر شده است. ۵-۲- دیافراگم در بازر سی, بازطراحی و تعمیر دیافراگم‌ها شرایط اتصال ستون به دال و همچنین اتصال دیوار به دال باید با دقت کافی مورد بازرسی قرار گیرد. در صورتی که در محل این اتصالات یا به دلیل کافی نبودن اعضای جمع‌کننده‌ی نیروهای وارده. آسیبی در دیافراگم مشاهده شود. لازم است بر اساس شناسایی و تشخیص عامل ایجاد کننده‌ی آسیب. روش مناسبی برای تعمیر به کار گرفته شود. در هر حال مهندس طراح باید به روش مناسب از مقاومت و انسجام کافی دیافراگم‌ها اطمینان حاصل نماید. ۶-۲- بازطراحی و ارزیابی کلیه مراحل مربوط به بازطراحی و ارزیابی ساختمان‌های فولادی آسیب‌دیده در زلزله که بر اساس روش‌های ارائه شده در این راهنما قابل تعمیر تشخیص داده شود. باید بر اساس ضوابط این قسمت انجام شود. در ادامه مهم‌ترین موضوعات در این الف) مرجع بازطراحی: مدل سازی باید به‌گونه‌ای با شد که بتواند رفتار غیر ارتجاعی اء ضا را به در ستی مدل نماید. به این منظور رعایت ضوابط مرتبط در نشریه شماره ۳۶۰ برای مدل‌سازی رفتار غیر ارتجاعی اعضای فولادی ضروری است. ب) مرجع ارزبابی: در ارزیابی رفتار عمومی ساختمان و کنترل معیارهای پذیرش در هر یک از اعضاء در هر یک از اهداف تعمیر ارائه شده در فصل کلیات. ضوابط فصل آرزیابی ساختمان‌های فولادی در نشریه شماره ۳۶۰ با منظور نمودن ضرایب کاهنده ارائه شده در این راهنما مدنظر قرار گیرد. پ) تخصیص ضرایب کاهنده برای عضو تعمیری: تعمیرات موضعی که بر روی اعضای ا سیب‌دیده انجام می شود در سیاری از موارد نمی‌تواند ء ضو را به و ضعیت قبل از | سیب خود برگرداند. برای این منظور در این راهنما برای مدل کردن کاهنده بر اساس مدل‌های تحلیلی پیشین و آزمایش‌هایی که بر روی نمونه‌های محدود انجام پذیرفته است. به‌صورت زیر باید تقلیل داده شود. به همین منظورء مقاومت این اعضا باید در ضریب کاهنده‌ی ‎۰/٩‏ ضرب شود. پذیرش آن‌ها در ضریب کاهنده‌ی ‎*/٩‏ ضرب شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( ۴۳ به غیر از مواردی که در بالا اشاره شد. بقیه‌ی ضوابط و موارد لازم برای مدل سازی به‌گونه‌ای که بتواند رفتار غیر ارتجاعی اعضا را به درستی منظور نماید. بر اساس ضوابط و پارامترهای ارائه شده در مدل‌سازی به روش غیرخطی دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود (نشریه ۳۶۰ مدنظر قرار می‌گیرد. بر این !ساس مدل غیرخطی, سازه‌ی تعمیر شده باید مبتنی بر م شخ صات اءضا در زشریه ۲۶۰ سازمان برنامه و بودجه و فر ضیات بیان شده. ساخته شود و برای آرزیابی معیارهای پذیرش مورد استفاده قرار گیرد. در مدل‌سازی اتصال آسیب‌دیده که امکان جایگزینی یا تعمیر آن وجود ندارد لازم است از ظرفیت باقیمانده آن برای اطمینان صرف‌نظر شود. برای نمونه, مدل‌سازی یک اتصال خمشی آسیب‌دیده می‌تواند در نرم افزار به‌صورت یک اتصال مفصلی در نظر گرفته شود. ت) تخصیص ضرایب کاهنده برای اعضای بدون آ سیب: مقاومت کلیه‌ی اعضای نیرو کنترلی که دجار آ سیب نشده شکل کنترلی که دچار سیب نشده‌اند نیازی به اعمال ضریب کاهنده برای مقاومت یا شکل‌پذیری آن‌ها نیست؛ اما باید پارامترهای مربوط به معیارهای پذیرش اعضای تغییر شکل کنترل در ضریب کاهنده ‎۰/٩‏ ضرب شود. ثْ) در صورت فقدان معیار پذیرش برای عضو تعمیری: در صورت عدم دستیابی به معیارهای پذیرش مورد نظر در ارزیابی مدل تحلیلی سازه‌ی تعمیر شده. به‌جای تعمیر مو ضعی ۶ ضو آ سیب‌دیده» از تقویت. جایگزینی یا راهبردهای دیگر استفاده شود. در این خصوص روش‌هایی برای تعمیر در بند (۷-۲) پیشنهاد شده است. چ) ضوابط پذیرش اعضای نیرو کنترل تعمیری: در کلیه تحلیل‌های انجام گرفته بر | ساس ضوابط این د ستورالعمل اعضای نیرو کنترل که دچار سیب شده است با فرض منظور کردن ضرایب کاهشی برای مقاومت آن‌ها (بدون ضریب کاهش سختی) باید بتوانند تلاش‌های وارد شده بر خود را با فرض عدم لحاظ کردن ضرایب کاهشی در رفتار اءضای تغییر شکل ۷-۲- روش‌های تعمیر و تقویت روش‌های تعمیر و تقویت اء ضاء و اجزای ساختمان‌های فولادی آ سیب‌دیده در زلزله در این ف صل شامل موارد زیر می الف) تعمیر و تقویت مو ضعی اء ضا: تعمیر به معنای بازگرداندن عضو به شرایط پیش از آسیب و تقویت به معنای تأمین ظرفیتی بیش از ظرفیت اولیه‌ی عضو است که این اصلاحات مطابق با موارد بیان شده در بند ۲-۷-۲ و ۳-۷-۲ مد نظر است. ب) تقویت کلی سامانه‌ی باربر جانبی: در این روش. مهندس طراح علاوه بر استفاده از مورد (الف)» ظرفیت باربری جانبی سازه را از طریق افزودن اعضای باربر جانبی» مانند اعضای قابی (تیر یا ستون)» دیوار برشی, مهاربند یا وسایل کنترل لرزه‌ای مطابق با موارد بیان شده در بند ۴-۷-۲ افزایش می‌دهد. پ) ایجاد یک سامانه‌ی باربر جانبی جدید: در این روش, مهندس طراح بدون مداخله در سامانه‌ی آسیب‌دیده‌ی موجود. برای ساختمان مورد بررسی یک سامانه‌ی جدید باربر جانبی برای تحمل بارهای جانبی طراحی می‌نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۱-۷-۲- راهبردهای تعمیر در بازطراحی و تعمیر لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی آسیب‌دیده از زلزله. به‌رغم تمرکز این بخش بر روش‌های اجرایی تعمیر و تقویت اعضای سازه‌ای, راهبردهای بهسازی مطابق با نشریه ۳۶۰ سازمان برنامه و بودجه. همچون سبک‌سازی, تغییر کاربری و امثال این‌ها نیز قابل پیاده‌سازی است. راهبردهای کلی تعمیر سازه را می‌توان در کاربرد تک یا تلفیقی چهار شاخص زیر معرفی نمود: الف) مقاومت کلی. مقاومت کلی یک ساختمان, بیشینه ظرفیت آ شکار و ذخیره‌ی حاصل از کلیه‌ی اعضا و اتصالات آن ساختمان است. این مقداره مشخص کننده‌ی حد نهایی مجموع نیروهای جانبی است که آن ساختمان می‌تواند تحمل نماید. اگرچه در مواردی؛ ظرفیت شکل‌پذیری ساختمان می‌تواند تا اندازه‌ای ضعف مقاومت کلی ساختمان را پوشش دهد اما ناکافی بودن مقاومت کلی ساختمان, عامل اصلی آسیب‌های جدی سازه‌ای و غیرسازه‌ای وارد به آن است جابجایی نسبی طبقات» ایجاد آسیب در اجزای غیرسازه‌ای و بعضاً ضربه زدن به ساختمان مجاور اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. ناکافی بودن سختی کلی ساختمان می‌تواند سبب وارد آمدن آسیب‌های جدی به سازه‌ی ساختمان, به‌خصوص به اتصالات» فروریزش اجزای غیرسازه ای مانند؛ تیغه‌ها و پو شش آن‌هاء تشدید اثرات جابجایی ثانویه و ایجاد ضربه‌های نا شی از برخورد احتمالی دو ساختمان مجاور شود. اقدامات معمول در زمینه‌ی تأمین سختی کلی ساختمانء شامل؛ بهسازی قاب‌های موجود یا ایحاد اجزای قائم باربر جانبی است. پ) شکل‌پذیری کلی. شکل‌پذیری کلی یک ساختمان» توان تحمل تغییرشکل‌های بزرگ و ظرفیت جذب انرژی ورودی» بدون فروپا شی اجزای سازه‌ای ساختمان |است. در واقع, با افزایش شکل‌پذیری می‌توان فروپا شی اجزای ساختمان را به تأخیر انداخت. تأمین شکل‌پدیری برای یک ساختمان» یکی از پارامترهای مهم در پاسخ‌گویی به معیارهای پذیرش نشریه ۳۶۰ است. به‌گونه‌ای که با جابجایی بام ساختمان به اندازه‌ی تغییر مکان هدف, معیارهای پذیرش برای اءعضا کنترل شود. اقدامات معمول برای افزایش شکل‌پذیری شامل؛ تقویت اتصالات, تعبیه‌ی اعضای با ظرفیت تغییرشکلی بالا یا استفاده از سامانه‌های کنترلی برای جذب انرژی ورودی به ساختمان است. ت) پیکربندی. پیکربندی یک ساختمان» به چگونگی ارتباط میان اءضا و نحوه‌ی انتقال مناسب و سریع بارهای وارده تا شالوده‌ی ساختمان اشاره دارد. ارتباط بسیاری از آسیب‌های سازه‌ای و غیرسازه‌ای در ساختمان‌هاء به دلیل رعایت نکردن معیارهای ساده و منطقی برای ایجاد یک پیکربندی مناسب است. پیکربندی مناسب. با پرهیز از پیچیدگی سازه‌ای» مسیرهای مستقیمی برای انتقال نیروها از طبقات به پی ایجاد نموده و از عوامل مهم توزیع یکنواخت بارهای ثقلی و جانبی است. در واقع» رویدادهایی چون عدم پیوستگی در مسیر انتقال بار» وجود طبقه‌ی نرمء ایجاد پیچش در ساختمان و مواردی مانند این‌ها نشانگر پیکربندی نامناسب ساختمان است. اقدامات معمول برای | صلاح پیکربندی ساختمان شامل؛ کوتاه نمودن م سیرهای انتقال بارء یا افزودن اع ضای جدید برای منظم نمودن توزیع قاب‌های سازه‌ای است. معیار پذیرش یک ساختمان فولادی آسیب‌دیده در زلزله, بر اساس نتایج حاصل از بازطراحی و ارزیابی بند (۶-۲) در قالب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳7( ۴۵ الف) تأمین معیارهای پذیرش در ساختمان فولادی: در صورتی که با رفع آ سیب و بازگرداندن شرایط اء‌ضا به و ضعیت پیش از رویداد زلزله (با منظور نمودن ضرایب کاهنده). معیارهای پذیرش موضوع پیوست ۳ این راهنما تأمین شود. انجام تعمیر موضعی اعضای آسیب‌دیده در سازه به تنهایی کفایت لازم را دارد. روش‌های تعمیر, برای انواع سطوح آسیب در اعضای یک ساختمان فولادی, در قالب تعمیر موضعی عضو آسیب‌دیده» در بند ۳-۷-۲ برای ساختمان‌های فولادی ارائه شده است. ب) عدم تأمین معیارهای پذیرش در ساختمان فولادی: در صورتی که با رفع آسیب و بازگرداندن شرایط اعضا به وضعیت صورت لازم است انجام مطالعات بهسازی لرزه‌ای با هدف تعمیر اعضای آ سیب‌دیده و ارتقاء هم‌زمان عملکرد اعضا و سازه‌ی موردنظر انجام پذیرد. چنانچه ساختمان بر اساس تحلیل‌ها و معیارهای مورد نظر این راهنماء دارای ضعف از نظر سختی. مقاومت و شکل‌پذیری باشد. باید بر اساس روش‌های ارائه شده در بخش تعمیر کلی, موضوع بند ۴-۷-۲ برای ساختمان‌های فولادی تعمیر و بازطراحی شود. پ) عدم احراز معیارهای پذیرش در ساختمان فولادی: در صورتی که انجام تعمیرات موضعی نقاط آسیب‌دیده یا برداشت اطلاعات دقیق این نقاط امکان‌پذیر نباشد. لازم است مهندس طراح اقدامات لازم برای تعمیر ساده‌ی ساختمان سیب‌دیده را بر اساس بند ۵-۷-۲ برای ساختمان‌های فولادی انجام دهد. در این صورت با ایجاد یک سامانه‌ی باربر جانبی جدید. ساختمان تعمیر خواهد شد و نیازی به تعمیر موضعی اعضای آسیب‌دیده‌ی سامانه‌ی باربر پیشین وجود ندارد. ۳-۷-۲- تعمیر موضعی روش‌های تعمیر موضعی برای مودهای سیب که در بند (۵-۳-۲) معرفی شده است. در جدول‌های (۲-۲ تا ۶-۲) پیشنهاد می شود. در برخی موارد ممکن |است برای ایجاد د ستر سی به محدوده‌ی | سیب و تعمیر آن. بخشی از یک ء ضو مطابق شکل (۲۶-۲) حذف شود. کت ۱ پر 6 ۲ شکل (۲۶-۲): نمایی از نقاط حذف شده‌ی تیر برای دسر سی و تعمیر سنون -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۶ ۳۳( جدول (۲-۳): رو راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ, ش‌های تعمیراتصال خم‌شی با ورق رو سری و زیر سری حذف جوش ناقص یا جوش شکسته شده و جایگزینی آن با جوش جدید حذف قسمت آسیب‌دیده و جایگزینی آن با ورق اضافه کردن سخت‌کننده و تعویض بال اضافه کردن سخت‌کننده تعویض جان و اضافه کردن سخت‌کننده حذف و جایگزینی ورق‌های اتصال حذف فلز پایه در ناحیه آسیب‌دیده و جایگزینی با جوش حذف قسمت آسیب‌دیده و جایگزینی آن با ورق سیب‌دیده در زلزله شکل ۲۷-۲ شکل ۲۸-۲ شکل ۲۹-۲ تبصره ۱ شکل ۳۴-۲ شکل ۳۵-۲ شکل ۳۶-۲ شکل ۳۸-۲ شکل ۳۹-۲ -------- صفحهٔ بعد -------- نوع آسیب ۷۷1 ۷2 ۷3 ۷4 1] 2 23 4 5 6 1 ۳41 ۳42 ۳4۸3 ۳4 5ه۳ ۳6 ۳:17 ۳28 ۳9 51 ۹52 ۹53 ۹54 55 ۹56 1 572 زره 574 55 56 اد ان‌های فولادی جدول (۲- (۳ ۳): رو ش‌های تعمیر اتصال خم‌شی با پرچ و جوش حذف جوش ناقص و جایگزینی آن با جوش جدید حذف جوش شکسته و جایگزینی با جوش جدید تخلیه فلز پایه و جایگزینی آن با جوش حذف قسمت آسیب‌دیده و جایگزینی آن با ورق تخلیه فلز پایه و جایگزینی آن با جوش تخلیه فلز پایه و جایگزینی آن با جوش حذف قسمت آسیب‌دیده و جایگزینی آن با ورق تخلیه فلز پایه و جایگزینی آن با جوش حذف جوش ناقص و جایگزینی آن با جوش جدید حذف جوش ناقص و جایگزینی آن با جوش جدید حذف فلز پایه در ناحیه آسیب‌دیده و جایگزینی با جوش حذف قسمت آسیب‌دیده و جایگزینی آن با ورق حذف جوش ناقص یا جوش شکسته شده و جایگزینی آن با جوش جدید حذف جوش ناقص یا جوش شکسته شده و جایگزینی آن با جوش جدید اضافه کردن سخت کننده تعویض بال و اضافه کردن سخت‌کننده اضافه کردن سخت‌کننده یا تعویض جان حذف و جایگزینی کل یا بخشی از تیر را شکل ۲۷-۲ شکل ۲۸-۲ شکل شکل شکل نکل شکل ۳۱-۲ شکل ۳۳-۲ شکل شکل ۲۸-۲ شکل ۲۹-۲ شکل شکل ۲۸-۲ شکل ۲۹-۲ شکل ۲۷-۲ شکل ۲۸-۲ شکل ۲۹-۲ تبصره ۱ شکل ۲۷-۲ شکل ۲۸-۲ شکل ۲۹-۲ تبصره ۱ شکل ۳۵-۲ شکل ۲۳۶-۲ تبصره ۶ شکل ۳۸-۲ شکل ۳۹-۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۸ تبصره ۱: < جوش به همراه زنی. ماشین کار ناحیه با جوشکا تبصره ۱:۲ اخرین ویرایش ۱۳۳ جدو ۱۶-۲الف ۱۶-۲-ب ۱۶-۲الف ۱۶-۲-ب ۱۷-۲-الف ۱۷-۲-ب ۱۸-۲الف ۱۹-۲الف ۱۹-۲الف ۱۹-۲الف ۱۹-۲الف ۱۹-۲الف ۱۹-۲-ب منانچه در بخشی از هر یک از مقداری از فلز پایه حذف و لبه ی یا با استفاده از هوا برش (پا «ر صورتی که نیاز به تعویض و با استفاده از هوا برش (پلاسما) راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ, ۴-۲): رو ش‌های تعمیر در قاب مهاربندی حذف جوش ناقص و جایگزینی آن با جوش جدید اضافه کردن سخت‌کننده یا تعویض جان تعویض بال و اضافه کردن سخت‌کننده حذف و جایگزینی کل یا بخشی از تیر حذف و جایگزینی تیر سازی مجدد شود. لبه‌زنی معمولاً به کمک روش‌های | ستاندا سما) انجام می‌گیرد. پس از لبه‌سازی مطابق کلیه‌ی ضوابط مر جدید ایجاد شده در اتصال, باید بر اساس آخرین ویرایش من رق‌های آسیب‌دیده در اتصال باشد باید با روش‌های استاندارد : ورق‌های آسیب‌دیده حذف شده» ابعاد ورق و جوش‌های مربوط ن و جایگزین شود. سیب‌دیده در زلزله شکل ۲۷-۲ شکل ۲۸-۲ تبصره ۱ شکل ۳۷-۲ تبصره ۴ شکل ۳۱-۲ شکل ۳۳-۲ شکل ۳۸-۲ شکل ۳۹-۲ شکل ۳۴-۲ شکل ۳۵-۲ شکل ۳۶-۲ ن بخشر از خط ۱ ۰.۰ بوطه می‌باید آن هم مقررات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( ۳۹ تب صره ۳ در حالتی که تیر دچار کمانش پیچشی-جانبی شده باشد. باید بخش آسیب‌دیده‌ی تیر یا کل طول تیر جایگزین شود. در صورتی که ابعاد تیر بر اساس مدل‌سازی‌ها و روابط موجود در ضوابط فنی مبنای مطالعه. به‌درستی انتخاب شده باشده نیازی به تعویض کل آن نبوده و می‌توان با تعویض بخش آسیب‌دیده‌ی آن» تیر را تعمیر (جایگزین) کرد. در صورت حذف کل یا بخشی از تیر آسیب‌دیده, باید تمام تمهیدات لازم اندیشیده شود تا بار انتقالی به تیر از طریقی ایمن به تبصره ۴: در گام اول باید کلیه‌ی نازک‌کاری‌ها و مصالح اطراف محل آ سیب حذف شود. سپس جان ستون با استفاده از روش‌های استاندارد نظیر؛ سنگ‌زنی» ما شین‌کاری یا با استفاده از هوا برش (پلا سما) بریده شود. میزان بریدگی جان ستون باید به ابعادی باشد که تمام نواحی تغییر شکل یافته را پوشش دهد. سپس ورقی به ضخامت حداقل ۱/۵ برابر ضخامت جان با اتصال پوششی لب به لب در ناحیه‌ی بریده شده اضافه شود. دور تا دور این ورق باید به‌صورت کامل و در صورت دسترسی در دو طرف جوش شود. سپس با حداقل دو سخت‌کننده. این ورق به بال ستون متصل شود. تبصره ۵: اتصال مهاربند به ورق اتصال باید با روش‌های استاندارد نظیر؛ سنگ‌زنی, ماشین‌کاری یا با استفاده از هوا برش (پلا سما) انجام شود. بر اساس مدل سازی‌ها و آیین‌نامه‌های موجود. ابعاد مهاربند جدید تعیین و سپس ذصب شود. نکته‌ی مهم در حذف و نصب دوباره‌ی مهاربند مربوط به توالی انجام این امر در ساختمانی است که تعدادی از مهاربندهای آن دچار سیب شده |است. آزاین‌روء باید این توالی به‌گونه‌ای انتخاب شود تا باعث ایجاد پیجش یا طبقه‌ی نرم یا حذف کلیه اءضای پاربر جانبی در یک راستا در ساختمان نشود. هم‌چنین لازم است برای جلوگیری از آسیب در پس‌لرزه‌های احتمالی, این عملیات با توالی مناسب و در فاصله‌ی زمانی کوتاه انجام پذیرد. تبصره ۶: به علت وجود ورق‌های ات صال در انتهای مهاربند متصل به تیر»ء ممکن است در جان تیر | سیب‌هایی همچون؛ پارگی (5 سیختگی) یا کمانش مو ضعی مشاهده شود. راهکار ارائه شده برای تعمیر این نوع | سیب. به سطح ا سیب وارده بستگی دارد. اگر در جان تیر تنها پارگی (گسبختگی) بدون کمانش موضعی مشاهده شود. تنها کافی است سه عدد سخت‌کننده در ابتداء وسط و انتهای ناحیه‌ی آسیب‌دیده قرار داده شده و به جان و بال تیر جوش شود. طول این سخت‌کننده ها برابر ارتفاع جان بوده و ضخامتی به‌اندازه‌ی ۲ برابر ضخامت جان دارد (شکل ۳۲۸-۲). چنانجه در جان تیر» سیب وارده باعث ایجاد کمانش‌های موضعی شده باشد. باید ابتدا قسمت آ سیب‌دیده جدا شود و ورقی به ابعاد آن ناحیه و ضخامت ۱/۵ برابر جان در آن جایگزین شود. همچنین لازم است سه عدد سخت‌کننده همانند؛ روش قبل (پارگی) در جان تیر اضافه شود (شکل ۳۹-۲). تبصره ۷: قبل از هر اقدامی در راستای حذف و جایگزینی تیر باید از نحوه‌ی تیر ریزی سقف در محدوده‌ی تبر اطلاعات لازم ک سب شود و این اطمینان حا صل شود که تیر مورد بحث در انتقال بارهای ثقلی مشارکتی ندا شته با شد. در غیر این صورت. قبل از حذف تیر باید از سازه‌های موقتی برای انتقال بار نقلی وارده بر تیر استفاده شود. کلیه‌ی مراحل مربوط به حذف تیر باید بر | ساس روش‌های | ستاندارد نظیر؛ سنگ‌زنی, ما شین‌کاری یا با | ستفاده از هوا برش (پلا سما) انجام پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ ۰ نوع آسیب ۷1 ۷2 ۷3 17۲1 7۳2 7+3 51 572 53 574 اس 12 13 1۸ | ۳1 ۳2 نوع آسیب ۷۷1 ۳1 1۳2 1۳3 1۳4 ۳5 501 | ۳1 99 2 3 ۱۳.۴۳ سازه‌های موقت جایگزین براه ویض چندین تیر در یک سا مضاعف نشود. ابعاد تیر جد, جدول ۱ ی ی را را ی ی جدول شماره شکل آسیب ۲۳۲ ۲۴۲ ۲۳۲ ۲۳۲ ۲۳۲ ۲۳۲ ۲۳۲ ۲۴۲ ۲۴۲ ۲۴۲ راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ زه باید به گونه‌ای با شد که در صورت وقوع پس‌لرزه» ساختمار د باید بر اساس مدل‌سازی و آخرین ویرایش ضوابط مبنای طرا ۵-۳): رو ش‌های تعمیر در قاب مهاربندی (واگرا) حذف جوش ناقص و جایگزینی آن با جوش جدید اضافه کردن سخت‌کننده یا تعویض جان تعویض بال و اضافه کردن سخت‌کننده حذف و جایگزینی کل یا بخشی از تیر حذف و جایگزینی تیر حذف جوش ناقص و جایگزینی آن با جوش جدید افزایش سطح کف ستون تزریق بتن- سوراخ کاری- کاشت آرماتور افزایش ابعاد پی اضافه کردن سخت کننده حذف و جایگزینی حذف قسمت آسیب‌دیده و جایگزینی آن با ورق سیب‌دیده در زلزله ن انجام شود. در ن دچار ناپایداری, شکل ۲۸-۲ شکل ۲۹-۲ تبصره ۶ شکل ۳۸-۲ شکل ۳۹-۲ شکل ۳۴-۲ شکل ۳۵-۲ شکل ۳۶-۲ شکل ۲۷-۲ شکل ۲۸-۲ شکل ۳۱-۲ شکل ۳۳-۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ساختمان‌های فولادی ۳( بال ستون موجود بال تیر موجود مه جوسهاری و 99 720 شده عصه‌ن - ۸۲ شعاع حدافل ۶/۵ یاد داشت: ۱- حدذف پشت بند موجود. ۲- ناحیه مخروطی شکلی که جهت تخلیه جوش و پر کردن محدد آن ایحاد میشود باید با حداقل نسبت ۲:۱ (افقی- قانئم) را داشته باید و حداقل شعاع ناحیه انتهایی آن برابر ۶/۵ میلیمتر باشد. ۳- تمام سطوحی که در آن جوشکاری شده است را بررسی کنید. تمام سطوح باید صاف, یکنواخت و عاری از هرگونه پارگی, شکستگی و سایر ناپبوستگی هابی باشد که بر مقاومت جوش تاثیر منفی میگذارند. ۴ باید از یک جوش گوشه برای تقویت اتصال استفاده کرد. بعد جوش تقویت باید برابر 14 ضخامت بال تیر باشد. در هر حال نباید کمتر از ۶/۵ میلیمتر باشد و نیاری نیست که بیشتر از ۹/۵ میلیمتر باشد. ۵- در انصالات مورد ترمیم . تمام جوشکاری باقیمانده و فلز جوش اضافی را بیش از طول اتصال بردارید. شکل (۲۷-۲): اصلاح نهص جوش موجود با روش جایگزیدی بال ستون موجود جوش موجود ناحیه جوش شده ناحیه جوشکاری و تقویت شده (۳ 00116 ۸ ( 8) باد داشست: ۱ کل شکستگی را به اضافه ۳/۵ میلیمتر از فلز پایه خارج از هر انتها بردارید. ۲- کلیه ضوابط مربوط به شکل ۳۰ نیز در اینجا برگرار میباشد. شکل (۲۸-۲): اصلاح نفص جوش موجود با روش جایگزیدی ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- 4۵۲۳ ۱۳۳ راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیا بال ستون موجود ۰ جوش موجود ناحیه جوش شده | حذف پشت بند بعد از جوشکاری از بالاء سپس جوشکاری و تقویت از 60176۳ ۸0 85) کلیه ضوابط شکل های ۳۰ و ۳۱ باید اجرا شود. شکل (۲۹-۲): جایگزیدی جوش شدکسته شده نا ذف شده بال تیر موجود حا» سته." , ۳ مان سیون 3 : مطابق 1(1.1 ۸۸/۹5 5 50011013 باد داشت: ۱- کل شکستگی رابه اضافه ۳/۵ میلیمتر از فلز پایه را خارج از هر انتها بردارید. ۷- کلیه ضوابط مربوط به شکل ۳۰ نیز در اینجا برقرار میباشد. شکل (۳۰-۲): تعمیر موضعی پارگی جان ستون رزلزله -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( : ۰ ه ۰ ۰ص باد داشست: مصالح ورق جدید و عرض آن باید مشابه بال ستون باشد. ورق جدید نسب شده باید با بال موجود ستون تراز باسد. ضخامت ورق جدید باید برابر همان بال ستون با اغماض ۰/۲۵ باشد. جوشکاری اتصال ورق جدید به بال و جان ستون باید به صورت متولی باشد. لبد های بالا و پایین بال ستون را با زاوید ۱۰ درجه برای اتصال بهتر برش دهید. جان بدون ورق دوبل جان به همراه ورق دوبل ۱(- قسمت شکسته شده از ورق دوبل را توسط فرزکاری و جوشکاری تعمیر کنید. از جان ستون به عنوان بشت بند استفاده کنید. ۲- قسمت شکسته شده از ورق جان را توسط فرزکاری و جوشکاری تعمیر کنید. از ورق دوبل به عنوان بست بند استفاده کنید و در صورت نبود ورق دوبل از یک ورق دیگر به عنوان بشت بند استفاده کنید. شکل (۳۳۲-۳): آعمیر ورق چشمه اتصال یا جان سنون را ست). تعمیر فلز پایه آ سیب دیده با جو ش (رچپ) وه -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۴ ۳۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و نعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله در صورت لزوم » حدف و تعویض بال طبق شکل ۳۴-۲ جوش دادن سوراخ های دسترسی برای خاتمه دادن به جوشکاری یاد داشت: ۱- به منظور پایداری ایمنی از بارهای موجود در ستون, باید ترتیب حذف بخش های ستون و تأمین شمع مورد نظر قرار بگیرد. ۲- ضخامت ورق جان جدید باید برابر ضخامت جان یتون موجود باشد. ورق سخت کننده جدید در هر - داعبا > وان یاد داشت: سخت کننده ها را در ابتدا و وسط ناحیه کمانش کرده قرار دهید. شکل (۲۴-۲): اضافه کردن سختکننده در تیری که بال آن دچار کماذزش شده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( سم سس باد داشت: ۱- ضخامت ورق بال جدید تیر باید ضخامتی برابر ضخامت بال تیر موجود - ارتفاعی از جان که حذف شده. داشته باشد. ۲- ترتیب جوشکاری: الف) جوشکاری ورق بال جدید به ستون. ب) جوشکاری سخت کننده جان به ورق بال جدید و جان. ج) جوشکاری ورق بال جدید به بال تیر موجود. د) جوشکاری سخت کننده جان به بال و جان تیر موجود شکل (۳۵-۲): تعویدض بال تیر و اضافه کردن سید ت‌کننده 4۵ شکل (۳۶-۲): اضافه کردن ورقی به بال تی رآ سیب‌دیده -------- صفحهٔ بعد -------- 2۶ ۱۱2 راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ سیب دیده در زلزله هک هه که که که هکه هک هه که هک هک که هک هک هه کپ همه که هه , , 1 1 ۳۳۳۷ ی 65637 0۱۸۱۱ باد داشت: ۱- ناحیه ی حذف شده از جان ستون باید به اندازه ای باشد که تمام نواحی تغییر شکل ییافته را شامل شود. ۲- ضخامت ورق جایگزین باید حداقل برابر ضخامت جان ستون باشد. ۳- ضخامت ورقی که بر روی جان ستون نصب میشود و گاست پلیت به آن متصل می شود باید حداقل برابر ضخامت بال مهاربند باشد. اس شکل (۳۷-۳۲): تعمیر قلوه‌کن شدن جان ستون خُت کننده دام‌بیتاً > معهوانا ۱- سخت کننده ها باید در ابتداء وسط و انتهای ناحیه آسیب دیده نصب شوند. ۲- سخت کننده ها باید در هر دو سمت تیر نصب شوند. شکل (۳۸-۲): اضافه کردن سخت‌کننده در جان تیر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم -ساختمان‌های فولادی ۳۲( 10۷ رام‌بی > م+مان] ا یاد داشت: ۱- سخت کننده ها باید در ابتداء وسط و آنتهای ناحیه آسیب دیده نصب شوند. ۲- سخت کننده ها باید در هر دو سمت تیر نصب شوند. ۳- ضخامت ورق جایگزین حدقل برابر ضخامت جان تیر باشد. ۴ در صورت امکان میتوان با ابجاد برش در بال تیر. یک اتصال مقصلی در نقطه آسیب دیده فرض کرد. شکل (۳۹-۲). تهودض جان و اضافه کردن سید تکنندده ۴-۷-۲ تعمیر کلی در صورتی که برای بازگرداندن وضعیت سازه به ظرفیت پیش از | سیب خود از روش‌های تعمیر موضعی ارائه شده در بند ۲- ۳-۷ استفاده شود. اما سازه باز هم نتواند معیارهای پذیرش و اهداف مورد نظر را تأمین نماید. لازم است برای ارتقاء ظرفیت و عملکرد ساختمان از روش‌های کلی تعمیر به‌صورت موردی یا تلفیقی استفاده شود. برای این منظورء با توجه به نقایص سازه می‌توان از روش‌های تعمیر کلی معرفی شده در جدول ۷-۲ استفاده نمود. در ادامه تمام زیر بندهای این جدول تشریح -------- صفحهٔ بعد -------- 4۸ -۱-۴-۷-۲ باید آگاهانه از | الف) افزودن مورد نظر در ای جانبی) به‌عنوان جزئیات اد صالا" یامنهار نقایص سازه‌ای و رو ش‌های پیشنهادی ؟ افزودن اعضای جدید قاب خمشی, قاب مهاربندی دیوار برشی بتنی» دیوار برشی فولادی» دیوار مصالح بنایی مهاربندهای ]+[ 3 دیوار برشی بتنی» دیوار برشی فولادی دیوار مصالح بنایی مهاربندهای 1312 قاب خمشی, قاب مهاربندی دیوار برشی بتنی. دیوار برشی فولادی مهاربندهای 13178 دیوار برشی بتنی» دیوار برشی فولادی دیوار مصالح بنایی مهاربندهای 1388 دیوار برشی بتنی» دیوار برشی فولادی دیوار مصالح بنایی مهاربندهای 123 8 انه‌ی باربر جانبی به‌عنوان یکی از روش ثاومت و در مواردی می‌تواند تاأمین کن تیابی به هدف مورد نظر در ارتقاء عمل بن حوزه عبارت‌اند از: . نشریه ۲۶۰ سازمان برنامه و بودجه ت انتقال نیروهای ایجاد شده در یک و قاب‌های خمشی تبدیل نموده و از ظ مطالعات با زطراحی و تعمی روش تعمیر کلی ار تقاء اعضای موجود تیرهاء ستون‌ها انصالات. مهاربندها دیوارهای برشی تیرهاء ستون‌ها اتصالات. مهاربندها دیوارهای برشی تیرهاً ستون‌ها اتصالات تیرهاء ستون‌ها اتصالات, مهاربندها دیوارهای برشی تیرهاء ستون‌ها اتصالات. مهاربندها دیوارهای برشی های تقویت سازه‌ی آ کرد سازه‌ای ساختما, سیب‌دیده در زلزله سایر گزینه‌ها تغییر کاربری تغییر کاربری حذف اتصال میانقاب‌ها حذف اتصال میانقاب‌ها و پیش‌آمدگی در پلان حذف اتصال میانقاب‌ها حذف مهاربند . مهندس طراح » استفاده نماید. | رعایت جزئیات مان در بار تثقلی و صالات و اع ضای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( 1۹ قاب‌های ساده, امکان تبدیل شدن به قاب خم شی راندا شته با شد. باید بر | ساس ضوابط این راهنما و مفاد ز شریه ۲۶۰ سازمان برنامه و بودجه. ظرفیت آن‌ها ارتقاء داده شود. جزئیات ان صالات جدید. به کار رفته در این نوع قاب‌ها باید به‌گونه‌ای سازمان برنامه و بودجه داشته باشد. ب) افزودن سسامانه‌ی مهاربندی. برای ساختمان‌هایی که ظرفیت کافی برای تحمل نیروهای جانبی ندارد یا دارای تغییر مکان‌های نسبی زیادی است می‌توان برای ارتقاء ظرفیت یا توان عملکردی آن‌ها از سامانه‌ی مهاربندی استفاده نمود. با | ستفاده از این روش» وزن سازه دچار افزایش قابل توجهی نمی شود. از این سامانه‌ی مهاربندی در طرح تعمیر ساختمان‌ها به‌طور عمده برای محدود کردن تغییر مکان‌ها در محدوده‌ی قابل‌پذیرش برای اعضا استفاده می‌شود. برای نیروهای جانبی و لنگرهای وازگونی بزرگ‌تری ارزیابی شود. در این حالت. رفتار کلی س‌اختمان, متاثر از رفتار قاب مهاربندی جدیدی خواهد بود که به تازگی به ساختمان اضافه شده است. دا شتن درک در ست از رفتار کلی ساختمان و مناسب میان اعضای جدید و اعضای موجود اطمینان حا صل نمود. برای نمونه. در صورت افزودن اعضای جدید به یک قاب خم شی, باید اثرات نا شی از | ضافه نیروی محوری ایجاد شده در ستون‌های مجاور اء ضای جدید. مورد توجه قرار گیرد. در صورت لزومء باید آن ستون‌ها را بر اساس آخرین ویرایش آیین‌نامه‌های موجود تقویت نمود. موقعیت قرارگیری مهاربندهای جدید در ساختمان. یکی دیگر از مواردی است که در تعبیه یک قاب مهاربندی در ساختمان آسیب‌دیده باید مورد توجه قرار گیرد. ملاحظات معماری و خاص سازه‌ای لازم است در جانمایی مهاربندها مد نظر قرار گیرد. به‌منظور کسب اطلاعات بیشتر از نحوه طراحی و جزئیات اجرایی, به بند ۱-۴-۷ نشریه ۷۴۱ سازمان برنامه و بودجه مراجعه شود. سختی آن سازه می‌شود. در صورت افزودن دیوار برشی به قاب‌های خمشی یا مهاربندی موجود در یک ساختمان آسیب‌دیده» باید از داشتن ظرفیت‌های لازم برای تحمل و انتقال نیروهای به وجود آمده در تیرها و ستون‌های قاب ساختمان, اطمینان حاصل نمود. در صورتی که نیاز به سختی جانبی بسیار بالایی باشد. می‌توان از این دیوارها به‌عنوان جایگزینی برای سامانه‌ی مهاربندی استفاده نمود. کلیه ضوابط مربوط به طراحی این نوع دیوارها باید بر اساس آخرین ویرایش آیین‌نامه‌های موجود مهم‌ترین عامل در طرح جزئیات اجرای یک دیوار بر شی در ساختمان فولادی, ات صال و سمت فوقانی دیوار جدید به زیر دیافراگم موجود در بالای آن | ست. درز اجرایی باید کاملاً ,سته شده و ات صال بدون هیچ‌گونه شکاف یا درز با شد تا انتقال نیروهای برشی از دیافراگم بالایی به دیوار جدید زیرین» تسهیل شده و امکان لغزش در اتصال به حداقل برسد. به‌منظور کسب اطلاعات بیشتر از نحوه طراحی و جزئیات اجرایی, به بند ۲-۳-۷ نشریه ۷۴۱ سازمان برنامه و بودجه مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۰ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ت) افزودن دیوار برشی فولادی. دیوارهای برشی فولادی نیز مانند دیوارهای برشی بتنی» مقاومت و سختی قابل‌توجهی برای سازه تأمین می‌کند. در مقایسه با دیوارهای برشی بتنی» دیوارهای برشی ورق فولادی, سبک‌تر است و جرم لرزه‌ای کمتری به سازه تحمیل می‌کند. فضای کمتری اشغال می‌نماید و ممکن است در مجموع اقتصادی‌تر نیز باشد؛ اما اجرای این دیوارها نیاز به تخصص اجرایی بالاتری نسبت به دیوار برشی بتنی دارد. کلیه‌ی ضوابط مربوط به طراحی این نوع دیوارهای برشی باید بر اساس آخرین ویرایش آیین‌نامه‌های موجود باشد. ث) افزودن دیوار مصالح بنایی. دیوارهای مصالح بنایی به دو دسته‌ی سازه‌ای و غیرسازه‌ای تقسیم می‌شود. دیوارهای مصالح بنایی سازه‌ای که به‌عنوان یک گزینه‌ی تعمیر محدود (زیرا به‌طور عمده در سازه‌های کوتاه مرتبه پاسخگو است) مد نظر این راهنما است. دارای سختی بسیار زیادی بوده و توانایی باربری ثقلی و جانبی را در راستای صفحه‌ی خود و در راستای عمود بر آن دارد. این دیوارها از واحدهای مصالح بنایی. شامل؛ آجر یا بلوک سیمانی توپر همراه با ملات ماسه سیمان تشکیل می نوع دیگری از دیوارهای مصالح بنایی سازه‌ای که دارای عملکرد بهتری است. دیوارهای مصالح بنایی مسلح است که در بسیاری از کشورهای لرزه‌خیز جهان مورد استفاده قرار می‌گیرد. مسلح شدن دیوار بنایی. ظرفیت و کارایی آن را بالا برده و مانع ترک خوردن زودهنگام و فروریزش سریع واحدهای م صالح بنایی می شود. یکی از روش‌های متداول برای تسلیح دیوار بنایی در ایران. استفاده از یک یا دولایه شبکه‌ی میلگرد محصور شده توسط بتن یا ملات پر مقاومت بر سطح دیوار است. به علت هزینه‌ی اجرایی کم و قابل دسترس بودن مصالح این نوع دیوارهاء ممکن است در بسیاری از نقاط شهری با روستایی بر اساس نظر مهندس طراح, این نوع دیوارهای سازه‌ای مصالح بنایی نسبت به سایر روش‌های پیشنهادی این بخش. مورد استفاده‌ی بیشتری داشته باشد. روابط مربوط به تعیین پارامترهای ظرفیت این نوع دیوارها باید بر اساس آخرین ۲-۴-۷-۲ ار تقاء اعضای سازه‌ای موجود زمانی که بر اساس اهداف عملکردی انتخاب شده برای ساختمان, انتظار می‌رود که سازه سطح بالاتری از ظرفیت را دارا بااشد. تعمیر کلی ساختمان را می‌توان با ارتقاء اعضای سازه‌ای موجود انجام داد. برای این منظورء روش‌های پیشنهادی زیر قابل کاربرد خواهد بود: الف) تقوبت تیرها. تیرها اعضای کلیدی قاب‌های ساختمانی است که عمل جمع‌آوری بارهای نقلی طبقات و انتقال آن ها به ستون‌ها را بر عهده دارد. در قاب‌های خمشی, تیرها به‌عنوان ءعضوی از سامانه‌ی باربر جانبی نیز وارد عمل می شود که در این اعضا تلاشی از جنس خمش به وجود می‌آید. برای تقویت این اعضا روش‌های مختلفی وجود دارد. یکی از متداول‌ترین راهکارهای تقویت این اعضا اضافه کردن ورق‌های پوششی است. هرچند در عموم موارد به علت وجود دال سقف تنها یکی از بال‌های این عضو (بال زیرین) در دسترس قرار دارد و می‌توان آن را تقویت کرد. ازاین‌رو مهندس طراح باید در کنار تأمین -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( ۶ ظرفیت‌های لازم برای تیرها به محدودیت‌های طرح نیز دقت کافی مبذول دارد (برای تقویت تیرها بهتر |است با زدن جک بار ثقلی از روی تیر برداشته شود). در شکل ۴۰-۲ نمایی از جزئیات تقویت تیر نشان داده شده است. - رویه ی بشنی موجود روی عرشه فلزی هه مه و 7 ۱ را تبر : موجود ورق پوششی شکل (۴۰-۲): نمونه‌ای از جزئیات تقویت تیر با افزودن ورق پو ششی در بال زیرین ب) تقوبت ستون‌ها. ستون‌هاء اعضای اصلی قاب‌های ساختمانی برای تحمل و انتقال بارهای تقلی و جانبی است. یکی از متقابل نیروی محوری و لنگر خمشی تعیین می‌شود. کاهش میزان لاغری آن. یکی از راهکارهای موْثر افزایش ظرفیت ستون ها است. این کار می‌تواند با افزایش شعاع ژیراسیون مقطع ستون یا کاهش طول آزاد آن انجام پذیرد. برای این منظور می‌توان با اضافه کردن ورق‌های پوششی یا پروفیل‌های ساختمانی به ستون مورد نظرء آن را به مقاطع بسته تبدیل نمود. این راهکار علاوه بر کاهش لاغری ستون, می‌تواند ظرفیت محوری و خمشی آن را نیز افزایش دهد. یکی از نکاتی که در اجرای طرح تقویت ستون‌ها باید مورد توجه قرار گیرد. نحوه‌ی اتصال عضو تقویت شده به چشمه‌ی اتصال و پای ستون است. به‌گونه‌ای که ستون یکپارچه‌ی جدید بتواند کل بار وارده را تحمل نماید. در واقع, باید توجه داشت که در ابتدا باید بار موجود بر روی ستون بردا شته شده و پس از انجام تقویت لازم. مجدداً ء ضو جدید در زیر بار قرار گیرد. اتصال‌های بالا و پایین ستون باید به‌ گونه‌ای اجرا شود که تمام اعضای ستون تقویت شده. به‌طور کامل به یکدیگر متصل شده / ۸00 ۳ َ 1 ۳۱ ۸۵۳ ۱ ( شکل ( ۱-۳۲ ۴): نمایی از جزئیات چذد نمونه نفویت ستنون -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۲ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله پ) تقویت مهاربندها در قاب‌های مهاربندی همگرا. در قاب‌های مهاربندی همگراء مهاربندهای مورب. اعضای اصلی سامانه‌ی باربر جانبی ساختمان برای تحمل نیروهای لرزه‌ای هستند. طراحی این اعضا بر اساس نیروی محوری با تأمین سطح مقطع لازم و مهار یا کاهش لاغری عضو صورت می‌پذیرد. از این‌رو. برای تقویت این اعضا می‌توان با افزایش شعاع ژیراسیون مقطع یا کوتاه نمودن طول آزاد آن اقدام نمود. از آنجا که این اعضا می‌تواند به‌گونه‌ای طراحی می‌شوند که هم در کشش و هم در 3 شار کار کند. می‌توان با افزایش سطح مقطع ء ضو یا ایجاد یک مقطع ب سته. ظرفیت باربری این اء ضا را به‌ویژه در فشار افزایش داد. از جمله راهکارهای تقویت مهاربندهاء اضافه کردن ورق‌های پوشش یا یک مقطع فولادی دیگر در کنار مقطع قدیمی در سامانه‌ی مهاربندی است. ۱ ا ۸00 شکل (۴۲-۳): نمایی کلی از جزئیات چذد نمونه تفویت مهاربند با افزودن مقطع فولادی جدید ت) تقویت دیوارهای بر شی بتنی. دیوارهای برشی از دیگر اعضای اصلی در تحمل و انتقال نیروهای جانبی زلزله در سامانه‌ی باربر جانبی یک ساختمان به شمار می‌رود. در برخی موارد. به دلیل آسیب‌دیدگی دیوارها یا نیاز به افزایش ظرفیت باربری جانبی یک قاب ساختمانی, لازم است این اعضا تقویت شود. تقویت دیوارهای برشی بتنی می‌تواند توسط ژاکت فولادی, ژاکت بتنی یا ورقه‌های پلیمری از لیاف شیشه یا کربن صورت گیرد. در هنگام تقویت دیوار بر شی بتنی» مهندس طراح باید به هر دو فاز طراحی و اجرای طرح تقویت توجه دا شته با شد. در فاز طراحی, مهندس طراح باید از رفتار توأمان و یکپارچه‌ی بخش موجود و جدید دیوار برشی بتنی در تحمل و انتقال بارهای قائم و جانبی اطمینان حا صل نماید. در فاز اجرایی نیز باید تمهیداتی اندیشید که بارهای موجود به‌در ستی به دیوار یکپارچه ی جدید منتقل شود. در ا ستفاده از هر یک از روش‌های تقویت. باید بر | ساس آخرین ویرایش آیین‌نامه‌های موجود طراحی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( ۶۳ ۴-۷-۲ ۳- کاهش تقاضای لرزه‌ای یکی دیگر از روش‌های تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده, کاهش تقاضای لرزه‌ای ساختمان است. این راهکار به سه صورت زیر قابل اجرا است. در هنگام استفاده از مبانی راهکارهای دوم و سوم این بخش, مهندس طراح باید با تسلط کامل بر مبانی طراحی هر قسمت و اطمینان از جزئیات طراحی و آگاهی از پیامدهای هر انتخاب. برای استفاده از مسیر طراحی سامانه‌های کنترلی اقدام نماید. الف) کاهش انتظارات لرزه‌ای. یکی از راهکارهای تعمیر سازه‌ی آسیب‌دیده از زلزله, کاهش انتظارات لرزه‌ای است. در این روش مبانی طراحی تغییری نمی‌کند. بلکه سطح انتظارات ا ستفاده از ساختمان کاهش داده می شود. این راهکار زمانی مورد توجه قرار می‌گیرد که ساختمان مورد بررسی دارای حداقل یکی از شرایط زیر باشد: ۱ ساختمان موقتی باشد. ۲ ساختمان از ضریب اهمیت پایینی برخوردار باشد. ۳ ساختمان دارای طراحی یا اجرای بسیار ضعیفی باشد که حتی بازگرداندن آن به شرایط پیشین, نیاز به صرف هزینه‌ی بالای اقتصادی داشته باشد. با دیدگاه کاهش انتظارات لرزه‌ای, می‌توان سطح خطر لرزه‌ای یا سطح عملکرد لرزه‌ای مورد انتظار از ساختمان مورد بررسی را کاهش داد و به این ترتیب هزینه‌های اجرای تعمیر ساختمان نیز تا اندازه‌ی زیادی کاهش می‌یابد. در مجموع پیشنهاد مهندس طراح در خصوص راهکارهای ذیل باید از طرف کارفرما مورد برر سی و موافقت قرار گیرد. به‌طور مثال برای تغییر کاربری ساختمان می‌توان یک مدرسه را به انبار تبدیل کرد. ب) استفاده از سامانه‌ی جدا سازی لرزه‌ای. در این روش از ایده‌ی کاهش انرژی ورودی به ساختمان برای کاهش تقاضای لرزه ای سازه‌ی ساختمان استفاده می شود. بدین صورت که با تعبیه‌ی سازوکارهای جدا سازی لرزه‌ای در تراز پایه‌ی یک ساختمان, می‌توان باعث کاهش انرژی ورودی لرزه‌ای و به تبع آن کاهش تقا ضای لرزه‌ای سازه‌ی ساختمان شد. این راهکارء مانند بسیاری از راهکارهای متعارف, برای تمامی ساختمان‌ها و در تمامی موقعیت‌های ژئوتکنیکی منجر به کارایی مناسب نمی شود. استفاده از این راهکار» محدودیت ها و تعاریفی دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌هاء داشتن اطمینان از عملکرد یکپارچه‌ی سازه در بالای سطح جداسازی است. در صورتی که ساختمان مورد بررسی» قدیمی یا از دیدگاه سختی سازه‌ای ضعیف باشد.ء تأمین رفتار نزدیک به صلب طبقات در ارتفاع ساختمان» می‌تواند مء ضلی به‌مراتب د شوارتر از تعمیر ساختمان مورد برر سی با شد. ازاین‌روه مهندس طراح باید با ر سلط بر مبانی کلی و | شراف کامل به جزئیات طراحی و اجرای سامانه‌ی جداسازی لرزه‌ای» اقدام به استفاده از این راهکار نماید. در هنگام به کارگیری جداسازهای لرزه‌ای به‌منظور بهسازی و تقویت ساختمان آسیب‌دیده باید به محدودیت‌های معماری توجه نمود. جدا سازهای لرزه‌ای انواع مختلفی دارد که بسته به مشخصات سازه» هدف از به کارگیری جدا سازها و هم‌چنین در نظر گرفتن جنبه‌های اقتصادی طرحء می‌توان طرح مناسبی از ترکیب آن‌ها را به کار برد. این طراحی باید بر اساس آخرین ویرایش آیین‌نامه‌های موجود از جمله رعایت ضوابط نشریات ۳۶۰ و ۵۲۳ انجام پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و نعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ج) استفاده از میراگرها. این روش تلاش دارد با تعبیه‌ی ادواتی در ساختمان, انرژی ورودی به طبقات را مستهلک نموده و تقاضای لرزه‌ای در اعضای اصلی را کاهش دهد. برای اینکه میراگرهای نصب شده در ساختمان بتواند آنرژی جذب کند.ء سامانه‌ی سازه‌ای که این میراگرها بر روی آن نصب شده است.ء باید رفتار الاستیک خطی داشته باشد. از این‌روء مهندس طراح باید با تسلط به مبانی کلی و اشراف کامل به جزئیات طراحی و اجرای میراگرهاء اقدام به استفاده از این راهکار نماید. میراگرها نیز مانند جداسازهای لرزه‌ای انواع مختلفی دارد که بسته به مشخصات سازه هدف از به کارگیری جداسازها و هم‌چنین در نظر گرفتن جنبه‌های اقه صادی طرح» می‌توان ترکیب منا سبی از آن‌ها ارائه نمود. طراحی این سامانه باید بر | ساس آخرین ویرایش آیین نامه‌های موجود انجام پذیرد. ۵-۷-۲ تعمیر ساختمان آسیب‌دیده در زلزله به روش ساده در این روش از سامانه‌ی باربر جانبی موجود در سازه به دلیل وجود آسیب‌های مشهود و احتمالی چشم‌پوشی می‌شود. از این‌رو. برای تأمین سامانه‌ی باربر جانبی جدید با رعایت حا شیه‌ی اطمینان منا سب از سامانه‌های دیوار بر شی یا مهاربندی استفاده می‌شود. در این حالت. سامانه‌های باربر جانبی جدید (دیوار یا مهاربند) به همراه اعضای مرزی برای انتقال کل بارهای جانبی تا شالوده. طرح و اجرا می‌شود. در استفاده از این روش تعمیر باید مهندس طراح به نکات بسیاری توجه داشته باشد که در ادامه به تعدادی از این موارد اشاره شده است: جانمایی دیوارهای برشی یا قاب مهاربندی در ساختمان آسیب‌دیده, حل مشکلات برخورد با معماری ساختمان, حل م سئله شالوده‌ی دیوارها و مهاربندها که قرار ۱ ست کل نیروی زلزله را به زمین منتقل کند. یکپارچه سازی سامانه جدید و اتصال آن با سازه‌ی موجود. موضوع انتقال برش ایجاد شده در طبقات به سامانه‌ی باربر جانبی جدید و مواردی از این قبیل. روش ساده با رعایت شرایط مندرج در بند ۱-۵-۷-۲ و با رعایت ضوابط بند ۲-۵-۷-۲ در ساختمان‌های فولادی قابل ۱-۵-۷-۲ شرابط استفاده از روش تعمیر ساده در صورت احراز شرایط زیر می‌توان از روش ساده برای تعمیر ساختمان‌های فولادی استفاده نمود: ۱( در صورتی که برای پیاده‌سازی روش‌های تعمیر موضعی آرائه شده در بخش ۲-۷-۲ شرایط اجرایی ۲ در صورتی که شدت آسیب‌های ایجاد شده در سازه به گونه‌ای باشد که بر اساس نظر مهندس طراح. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم-ساختمان‌های فولادی ۳( ۶۵ ۲-۵-۷-۲- ضوابط روش تعمیر ساده در صورت لزوم به ! ستفاده از روش تعمیر ساده لازم است در هنگام طرح و اجرای طرح تعمیر ساختمان مورد برر سی. ۱ سازه‌ی آسیب‌دیده در این روش باید ظرفیت کافی برای تحمل بارهای تقلی را داشته باشد یا تقویت ۲ از دیوارهای برشی یا مهاربند به‌منظور تحمل و انتقال بارهای جانبی استفاده می‌شود. ۳ _دیوار برشی پا مهاربند باید برای کل نیروی جانبی و ۳۰ درصد از بار تقلی طراحی شود. ۴ از آنجا که در این روش تمامی بارهای جانبی توسط دیوارهای برشی یا قاب‌های مهاربندی جدید تحمل می‌شود و نیرویی به سازه‌ی آسیب‌دیده منتقل نمی‌شود. نیازی به انجام تعمیرات سازه‌ای برای اعضای سازه‌ای آسیب‌دیده نیست. ۵ در مدل‌سازی به روش ساده. کلیه اتصالات تیر به ستون سازه‌ی آسیب‌دیده باید به‌صورت مفصلی مدل در هر دو راستای سازه و در هر راستا حداقل در دو دهانه تعبیه شود. ۷ لازم است برای جمع‌آوری و انتقال بارهای جانبی در تراز سقف‌هاء جمع‌کننده‌ها (کلکتورها) طراحی ۸ در صورت وجود آسیب در مهاربندها یا دیوار برشی (أسیب سطح ۳ این عضو باید با عضو جدید مقاومت و شکل‌پذیری دیوار براساس جدول ۸-۲ تقلیل یافته و در مدل‌سازی منظور شود. پارامترهای ارائه شده در جدول ۸-۲ و نحوه تشخیص سطوح سیب اعضای بتنی در فصل سوم بیان شده است. جدول (۸-۳): ضرادب کاهشی دیوارهای بر سی بر | سا س سطح آ سدرب ما سل وس ال ی را | ا ]6 بر کاس ال لب سس با زا با وبا دیوار برشی 7 | 07 | معا لت ال لبلب ال ۵9| 09| 08 ا| ک ا ‏ ای 7 ۵7| 03 اه ابا تا تا ادا اه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ ساختمان‌های نی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۶۹ ۱-۳- مقدمه در این 3 صل از راهنماء ضوابط لازم برای بازر سی, بازطراحی و تعمیر سازه‌ای ساختمان‌های بتنی سیب‌دیده در زلزله. ۱) بازرسی, جمع‌آوری اطلاعات و مستندسازی, ۲) روش‌ها و معیارهای ارزیابی. ۳) روش‌های تعمیر و جزئیات اجرایی مربوط به آن‌ها. به سازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود (نشریه شماره ۳۶۰) انجام می شود. روش‌های ارزیابی | سیب در این راهنما تمرکز بر بعد فنی موضوع دارد؛ با این حال, استفاده از آن‌ها نیاز به ملاحظات سیاست‌گذاری, از جمله انتخاب اهداف عملکردی به‌عنوان الگوهایی برای تعیین عملکرد لرزه‌ای ساختمان بتنی دارد. به‌منظور تعمیر اء ضای آ سیب‌دیده‌ی بتنی نیزء جزئیاتی در این فصل ارائه شده است. ۲-۳- روش مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های بتنی اسیب‌دیده در زلزله از آنجا که در این فصل از راهنماء تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده‌ی بتنی در زلزله مورد نظر است. در معرفی روش‌های تعمیر اءضا تنها به نحوه‌ی بازگردانی ظرفیت از د ست رفته‌ی مقاطع و همجنین تقویت آن‌ها برای افزایش ظرفیت دسبت به در هنگام ارزیابی ساختمان‌های بتنی ا سیب‌دیده در زلزله که قابلیت تعمیر را دارندء لازم است دو مرحله‌ی کلی. شامل: (۱) ایمن‌سازی موقت ساختمان و (۲) مستندات قابلیت تعمیر ساختمان برای دست‌یابی به سطح عملکرد لرزه‌ای مورد نظر ۱-۲-۳ ایمن‌سازی موقت ساختمان تأمین پایداری اولیه‌ی ساختمان آسیب‌دیده در زلزله در مقابل بارهای موجود و پس‌لرزه‌های احتمالی و حتی در مقابل یک رویداد لرزه‌ای م ستقل, سیار حیاتی ۱ ست. در هنگام ارزیابی‌های اولیه برای تهیه‌ی کارنامه‌ی ساختمان. هنگام < صور کارشناسان درون ساختمان یا محوطه‌ی اطراف آن. نباید هیچ خطری ناشی از فروریزش یا تخریب بخش‌های مختلف ساختمان. اعم از قسمت‌های سازه‌ای یا غیر سازه‌ای آن که می‌تواند تهدیدی جدی برای سلامت بازر سان با شد. وجود داشته و ایمنی بازرسان» عمل شود. در صورتی که در ادامه‌ی فرایند آرزیابی. ساختمان مورد بررسی قابل تعمیر تشخیص داده شد. مهندس طراح., بر اساس نظر ۳ ارزیابی بازر سان. مدارک ۳ مستندات ساختمان ۳ کارنامه‌ی ساختمان درباره‌ی موارد تکمیلی و ضرورت انجام تعمیرات -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله اضطراری برای ایمن سازی موقت ساختمان تا پیش از تعمیرء تصمیم‌گیری می‌نماید. در صورتی که تشخیص مهندس طراح بر انجام ایمن‌سازی موقت ساختمان باشد. لازم است دلایل این تصمیم‌گیری. همراه با محاسبات طراحی و روش‌های اجرایی پیشنهادی برای اجرای کامل این فعالیت و پیامدهای ناشی از عدم اجرای آن را به کارفرما ارائه نماید. ۲-۲-۳ مستندات قابلیت تعمیر ساختمان انجام عملیات تعمیر در ساختمان‌های بتنی آسیب‌دیده از زلزله در صورتی انجام می‌گیرد که مهندس طراح بر اساس ضوابط بند ۸-۱ و پیو ست ۲ موارد مستدل و توجیه کافی برای تعمیری بودن ساختمان ارائه نماید. این موارد باید از طرف ۳-۲-۳ گام‌های فرایند ارزیابی و تعمیر در این راهنما هدف تعمیرء شامل؛ سطوح خطر مبنای ارزیابی لرزه‌ای و سطوح عملکرد متناظر با آن. متنا سب با هدف بهسازی لرزه‌ای برای سازه‌ی مذکور در نشریه ۳۶۰ در نظر گرفته می‌شود. در گام اول مطالعات با استفاده از جمع‌آوری اطلاعات و... مطابق رویکرد پیشنهادی در پیوست ۲ کارنامه‌ی ساختمان (در این ویرایش استفاده از کارنامه برای تصمیم‌گیری در تعمیری یا تخریبی بودن ساختمان نمی‌با شد و تنها برای تهیه‌ی پایگاه اطلاعات ساختمان‌ها کاربرد دارد) تهیه می‌شود. در صورتی که پس از ارزیابی‌های جامع اولیه مبتنی بر مسائل فنی» اقتصادی و آرزش‌های اجتماعی (بند ۸-۱)» ساختمان مورد برر سی» تعمیری تشخیص داده شد. مطالعات تعمیر وارد گام دوم خواهد در گام دوم مطالعات تعمیرء لازم است ارزیابی از رفتار سامانه‌ی باربر قائم و جانبی ساختمان برای لزوم تکمیل فرآیند ایمن سازی موقت ساختمان انجام پذیرد و اقدامات ایمن سازی موقت بر این مبنا پیش از انجام بازر سی تکمیلی ساختمان بر روی ساختمان آسیب‌دیده پیاده شود. پس از انجام این سازی موقت انجام بازرسی تکمیلی سازه صورت می‌گیرد برای این منظورء نیاز به جمع‌آوری اطلاعات و مستندات ساختمان, انجام آزمایش‌های لازم برای تعیین خصو صیات مصالح و استفاده از الگوهای نشریه‌ی ۱۳۶۰است. در صورتی که ارزیابی‌های رفتار غیرخطی مدل تحلیلی سازه, معیارهای پذیرش تبیین شده در نشریه ۳۶۰ را نداشته باشد. باید بر اساس ضوابط آرائه شده در بند (۷-۳)» اعضای سازه‌ی ساختمان تقویت شود و یا گزینه‌های تعمیر کلی منظور شود. لازم است این فرآیند پس از انجام تقویت‌های مو ضعی یا ارتقاء ظرفیت سازه‌ی باربر قائم یا سازه‌ی باربر جانبی» یا هر دوی آن‌ها مجدداً مورد ارزیابی قرار گیرد و تا رسیدن به معیارهای پذیرش نشریه ۳۶۰ این چرخه ادامه یابد. پس از تکمیل مرحله‌ی پیشین. طرح تعمیر قابل اجرا برای روند یا روندهای تعمیر پذیرفته شده. به همراه تحلیل‌های اقتصادی هر کدام تهیه و ارائه می‌شود. در مرحله‌ی پایانی. می‌توان نگاهی کلی به فرآیند طی شده و برآوردهای نهایی فعالیت های آرزیابی و طرح تعمیر آرائه شده داشت. در این مرحله. کارفرمای طرح., باز هم می‌تواند در مورد اجرایی کردن طرح تعمیر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳۲۳ جمع آوری اطلاعات و تهیه‌ی نقشه‌های اولیه‌ی آسیب‌ها (آسیب‌ها بر روی نقشه مشخص شود) (بند ۷-۳-۳) ارزیابی اولیه شرایط فنی. اقتصادی و کاربری-مدبریتی (بند ۸-۱) ار ۱ ۱ ۱ ۱ ایمن‌سازی موقت (بند ۱-۲-۳) ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ بازرسی تکمیلی (بند ۳-۳) : ۱ ۱ ا ۱ ۱ بله آیا انجام تعمیرات موضعی خیر ۱ امکان پذ یر است؟ 1 ۱ ۱ ۱ ارزیابی سازه ارزیابی سازه ۱ (با فرض تعمیر موضعی) (با فرض تعمیر به روش ساده) ۱ ۱ عدم پاسخگویی پاسخگویی ۱ ۱ گ نه‌هام < تحلیل اقتصادی سامانه‌ی بار بر ۱ بررسی گزینه‌های تعمیر و9 : ۹ : سی کی ارائه طرح تعمیر موضعی 9 موضعی با تقویت مقاطع بی [ ۱ أ ۱ ۰۰ ۹ تا عٍ. ۰ ۰ ۱ تحلیل اقتصادی گزینه‌ی تعمیر انتخابی ٍ شاب گزینه و ارزیای ۱ پاسخگویی عدم پاسخگویی] ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ یم ۱ اْ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ارزیابی سازه با فرض تعمیر ۱ : م پاسخگویی کلی و موضعی پاسخگویی ۰ 1 ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ 1 5 روند نمای ۱-۳: رویکرد کلی بازطراحی و تعمیر یا تخریب ساختمان‌های بتنی آسیب‌دیده در زلزله -------- صفحهٔ بعد -------- ۳7 ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و نعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۳-۳- بازرسی تکمیلی جمع‌آوری اطلاعات سازه‌ی در دست مطالعه, به‌منظور شناخت وضع موجود. تصمیم‌گیری در خصوص گزینه‌های تعمیر و ارزیابی مدل سازه بعد از اعمال روش‌های تعمیر پیشنهادی در مدل تحلیلی ساختمان است. در این قسمت. روش انجام فرآیند بازرسی» ارزیابی و مستندسازی آسیب‌های ناشی از زلزله در ساختمان‌های بتنی آسیب‌دیده از زلزله بیان شده است. - صحت‌سنجی خصوصیات فیزیکی جامع ساختمان, از جمله هندسه و جرم آن - شناسایی اجزای سازه‌ای و عناصر سامانه‌ی مقاوم در برابر نیروی‌های جانبی, - تعیین خصوصیات سازه‌ای اجزاء با جزئیات کافی, باهدف انجام تحلیل‌های سازه‌ای, - مشاهده و ثبت آسیب‌های وارده به اجزای سازه‌ای. زلزله نیز وجود داشته‌اند. این فرآیند شامل؛ جمع‌آوری و مرور اطلاعات موجود و قابل د سترسی است که موارد زیر را شامل می شود: جمع‌آوری و مرور اطلاعات. مدارک و مستندات موجود مربوط به خصو صیات کلی هند سی. شرایط و و ضعیت سازه‌ی ساختمان قبل و بلافاصله پس از وقوع زلزله» مشاهدات و بازرسی‌های میدانی سازه و محیط پیرامون آن. انجام آزمایش‌های اولیه به‌منظور برآورد مشخصات فنی مصالح ساختمان. ۱-۳-۳- بررسی اطلاعات موجود ساختمان فرآیند جمع‌آوری داده‌ها با کسب مستنداتی که شرایط ساختمان مورد برر سی را تو صیف می‌کند. آغاز می شود. مرور نهشه‌های ساختمانی کار میدانی را ساده کرده و منجر به درک کامل‌تری از ساختمان می شود. نقشه‌های سازه و معماری حا صل از طراحی و نقشه‌های چون ساخت نقش محوری در ارزیابی موْئْر و کارآمد | سیب‌ها دارد. در صورت امکان, علاوه بر نقشه‌های فوق‌الذ کرء جمع‌آوری مستندات زیر نیز مفید است: - دفترچه محاسبات سازه‌ای, - گزارش‌های لرزه‌خیزی و زئوتکنیکی محل ساختمان, - مشخصات ساخت شامل کیفیت مصالح و نحوه‌ی اجرای ساختمان, - نقشه‌های اجرایی پیمانکاران و دیگر سوابق اجرایی ساختمان, -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۳۳ برر سی اطلاعات موجود ساختمان, اهداف مختلفی را دنبال می‌کند. این اطلاعات پیش از برر سی‌های میدانی. شنا سایی تحلیلی اجزاء سازه‌ای را 7 سهیل می‌کند. مهندس طراح و گروه بازر سی باید پیش از برنامه‌ریزی و اجرای عملیات بازر سی و بررسی‌های میدانی, به کمک اطلاعات موجود. شناسایی تحلیلی اجزاء سازه‌ای را در حد امکان انجام داده و مسیرهای انتقال بارهای ثقلی و جانبی را در ساختمان تعیین نمایند. در برنامه‌ی بازرسی‌ها گروه بازرسی باید نسبت به صحت نتایج این بررسی و تطبیق شرایط اجزای موجود در مسیر بار و حالت‌های ا سیب مشاهده شده با برآوردهای حاصل از تحلیل اطلاعات های نظری و مشاهده‌ی آسیب‌ها صورت پذیرد. ۲-۳-۳ برداشت و آزمایش مقاومت مصالح ضوابط آزمایش‌های لازم برای شناسایی مشخصات مصالح بر اساس نشریه‌ی ۳۶۰ تعیین می شود. روش‌های بازر سی و آزمایش ساختمان‌های بتنی برای تعیین آسیب‌های لرزه‌ای به دو دسته‌ی کلی؛ غیرمخرب (ع11۷ع۳10110081۳) و مخرب ( (101۳081۷0آتقسیم می‌شود. روش‌های غیرمخرب. بی‌نیاز از شکافتن موضع یا برداشت پوشش بتنی مقاطع یا وارد آوردن هر نوع آ سیب به اعضاء تلاش دارد تا موارد لازم را شناسایی کند؛ اما در برخی موارد. ممکن است لازم باشد برای انجام مراحل آزمایش, نا زک‌کاری‌ها بردا شته شود. در مقابل, روش‌های مخرب با نمونه‌برداری همراه ۱ ست. شامل؛ بردا شتن یا شکافتن بخش‌هایی از اء ضا یا به‌منظور د ستر سی به قسمت‌هایی از آن برای انجام آزمایش یا برای بازر سی | ست. در جدول (۱-۳) خلاصه‌ای از انواع بازر سی‌ها و آزمایش‌هایی که در ساختمان‌های بتنی اعمال می شود. ارائه شده است و در بخش ۱-۲-۳-۳ توضیحات تفصیلی در مورد هر یک از آزمایش‌ها ارائه شده است. در ادامه به عوامل مختلفی که بر روی دامنه‌ی کلی آزمایش ها و بازرسی‌ها شامل؛ نوع و تعداد آن‌ها تأثیر می‌گذارد. اشاره شده است: الف) کامل بودن م ستندات موجود: اگر اسناد دقیق و کاملی از شرایط سازه‌ای در دسترس باشد. امکان کاهش آزمایش‌ها طبق نشریه ۳۶۰ وجود دارد. ب) ماهیت و گستردگی آسیب: آسیب فراگیر یا پراکنده, نیاز به بررسی‌های دقیق‌تری دارد. ساختمان‌هایی که پیش از زلزله آ سیب‌دیده است. ممکن است نیاز به توجه بیشتری برای تشخیص تفاوت میان آ سیب‌های قبل و بعد از زلزله دا شته پ) کیفیت ساخت: اگر شرایط میدانی ساختمان اجرا شده با مستندات ساخت متفاوت باشد. بررسی‌های بیشتری لازم ااست. اگر کیفیت م صالحی که در محل اجرا شده» در نقاط مختلف سازه یک سان نبا شد. انجام آزمایش‌های بی شتر بر روی اجزای مختلف مطابق نشریه ۳۶۰ الزامی خواهد بود. ت) ار تباط میان اطلاعات تحلیلی و مشاهدات میدانی: اگر محاسبات برای شناسایی اجزاء بحرانی و آسیب‌های مورد انتظارء نتایجی ارائه دهد که با آسیب‌های واقعی تأیید شده باشد. آنگاه آزمایش و بازرسی‌های کمتری مورد نیاز است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳/۴ ۳/۲ بازدید چشمی از محدوده‌های , جدول (۱-۳ نوع آزمایش تحلیل طیفی امواج سطحی نمونه‌برداری و آزمسایش مصالح استخراج و آزمایش مصالح تحلیل طیفی امواج سطحی استخراج و آزمایش مصالح به‌طور کلی, دامنه‌ی ارزیابی مناسب برای آرزیابی باید با روند مقاوم در برابر بار ثقلی و جانبی ر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله بسیاری موارد د ستر سی برای ب‌دیده در زازله موقعیت و اندازه‌ی لایه لایه شدگی محل ترک‌های داخلی یا لایه لایه شدگی شکست یا کمانش آرماتور مقاومت فشساری نسبی موقعیت و اندازه‌ی آرماتور وجود ملات در واحد بنایی اعضا و اجزای خاصی باشد. اگر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۳۵ بحرانی بردا شته شود. با ادامه‌ی ارزیابی. در صورت لزوم می‌توان دامنه‌ی فعالیت را بر | ساس ننتایج بازر سی‌های چ شمی و تعداد آزمایش‌های لازم برای تعیین خ صو صیات م صالح باید به گونه‌ای با شد که بر ساس سطح عملکرد انتخاب شده» مقدار ضریب آگاهی مطابق با دستورالعمل ارزیابی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود. نشریه‌ی ۳۶۰ برابر ۱ در نظر گرفته شود. حداقل مقاومت بتن باید مطابق با ضوابط بتن سازه‌ای آبا (نشریه ۱۳۰) باشد. در صورتی که مقاومت فشاری بتن موجود پایین بتن باید بر اساس نشریه ۳۶۰ تعیین شود. در هنگام انجام فرأیند نمونه‌گیری از اعضای آسیب‌دیده‌ی ساختمان لازم است دقت شود تا اثرات آسیب در نمونه وجود نداشته باشد. ۱-۳-۳-۳ راهنمای آزمایش و بازدید در این بخش تمام آزمایش‌های ارائه شده در جدول ۱-۳ به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته است. ۱ آزمون بازرسی بصری (۷10۳: 1). بازرسی چشمی مفیدترین آزمون موجود در ارزیابی آسیب‌های وارده از زلزله به دیوارهای بتنی و بنایی است. به‌طور کلی, آسیب‌های وارده در اثر زلزله در سطح دیوارهای بتنی و بنایی در معرض دید قرار دارد. انواع قابل مشاهده‌ی | سیب‌ها شامل همچنین می‌توان تخمینی از جابجایی ایجاد شده در طبقات ساختمان نیز به دست آورد. بازر سی چشمی همیشه باید به همراه سایر روش‌های آزمایش مورد استفاده قرار گیرد. یافته‌های حا صل از بازر سی‌های چشمی می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای تعیین محل‌های لازم برای انجام آزمایش‌های بیشتر مورد استفاده قرار گیرد. لازم است در هنگام زلزله از تفسیر الگوهای آسیب نیز بهره برد. گیری توسط کارت پلاستیکی و عدسی‌های ذره‌بینی می‌تواند تخمینی منطقی از عرض ترک ارائه نماید. وسایل اندازه‌گیری با ذره‌بین در هنگام اندازه‌گیری عرض ترک‌های کوچک (کوچک‌تر از ۰,۰۲۵ سانتی‌متر) دقیق‌تر | ست. کارت‌های پلا ستیکی در شرایط سایه-روشن می‌تواند عرض ترک را بیش از اندازه‌ی واقعی برآورد کند. جدا از وسیله‌ی ارزیابی» عرض ترک فقط در موقعیت‌های خاص اندازه گیری می شود تا مبنایی برای تعیین ا ستانه‌ی تعمیر با شد. اندازه گیری‌ها در درجه‌ی اول باید برای مقایسه‌ی سطح آسیب در دیوارهای مختلف انجام شود. وقتی عرض ترک ایجاد شده به حدود ۰,۱۵ سانتی‌متر برسد.ء نیازی به وسایل مقیاسی نیست. برای ترک‌های عریض‌ترء یک متر نواری دقت کافی برای اندازه‌گیری دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله به‌طور کلی. مشاهده‌ی چشمی دیوارهای بتنی و بنایی می‌تواند بیشتر آسیب‌های وارده به این اجزاء ناشی از زلزله را شناسایی کند. در بعضی موارد. وجود نازک‌کاری روی دیوارها می‌تواند از تشخیص درست آسیب جلوگیری کند. نازک کاری‌های شکننده مانند گچ (014810۲) می‌تواند أسیبی را نشان دهد که لزوماً در لایه‌ی زیرین وجود ندارد. نازک‌کاری‌های انعطاف پذ یر نیز مانند دیوارهای پر کننده‌ی غیرسازه‌ای می‌تواند آسیب‌های جزئی را پنهان کند. ۲ آزمون صدا (۱0۴2) می‌توان برای شنا سایی فضاهای توخالی یا پو سته شدگی در دیوارهای بتنی» از ضربه زدن به دیوار با یک جچسم سخت مانند چکش و گوش‌دادن ارتعاش ساطع شده از آن اقدام نمود. صدای تولید شده در یک دیوار یک دست با صدای دیواری که حفره یا پوسته‌شدگی نزدیک به سطح دارد. متفاوت است. در دیوارهای بنایی حاوی بلوک‌های بتنی. می‌توان از تولید صدا برای اطمینان از پر بودن هسته‌های بلوک از دوغاب. استفاده نمود. آزمون تأثیر گذار است. بهترین حالت برای استفاده از آزمون صداء در حالت دیوار با ضخامت یکنواخت و دور ماندن از محیط پیرامونی دیوار است. علاوه بر این صحت اطلاعات آزمون صدا با استفاده از چکش به مهارت مهندس یا تکنسین انجام‌دهنده‌ی آزمون و میزان عمق سیب درون ضخامت دیوار بستگی دارد. به‌طور معمول, پوسته شدگی تا عمق پوشش آرماتورهای مسلح کننده (به‌طور معمول حدود ۲,۵ تا ۵ سانتی‌متر) قابل تشخیص است. تشخیص خردشدگی با پوسته‌شدگی‌های عمیق‌تر نیاز به استفاده از سایر روش‌های آزمون غیرمخرب دارد. در عین حال که آزمون صدا نمی‌تواند عمق خردشدگی یا پوسته‌شدگی را تعیین کند. ضربه زدن بر روی نواحی سست مصالح می‌تواند باعث جدا شدن و افتادن قطعه‌هایی از دیوار شود. از انجام آزمون صدا برای ارتفاع بالاتر از ارتفاع قد خود. خودداری شود. برای ر سیدن به ارتفاعات بالاتر دیوار باید از نردبان, دار ست یا ابزارهای دیگر بالابر استفاده نمود. ۳ آزمون چکش اشمیت (۱0۴3) آزمون چکش | شمیت. رو شی برای 7 شخیص درجای مقاومت ف شاری بتن | ست. در این آزمون» یک ضربه‌ی م شخص چکش به سطح بتن وارد می شود. مقدار نیروی برگ شت چکش اندازه‌گیری شده و در مقایسه با داده‌های شرکت سازنده» تخمینی از مقاومت بتن به دست می‌آید. از این روش برای ارزیابی مقاومت مصالح بنایی نیز می‌توان استفاده نمود. محدودیت‌ها: آزمون چکش اشمیت مقدار دقیق مقاومت فشاری بتن را نمی‌دهد. بلکه برآوردی از مقاومت به دست می دهد که می‌تواند برای مقایسه مورد استفاده قرار گیرد. این دستگاه نیاز به کالیبره‌شدن پیوسته دارد. اگرچه برای برآورد مقاومت بتن می‌توان از نمودارهای ارائه شده تو سط تولیدکنندگان دستگاه استفاده نمود. اما در صورت انجام نمونه‌گیری در -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۳۷ همان موقعیت‌هایی که آزمون چکش اشمیت انجام شده, تخمین بهتری از مقادیر واقعی برآورد شده با دستگاه به دست می آید. سطوح نهایی دارای نازک کاری, نتایج قابل تکرار بیشتری را می‌توان از سطوح دیوار بدون نازک‌کاری به دست آورد. ضربه ناشی از چکش اشمیت می‌تواند گودی ناچیزی در سطح دیوار ایجاد کند. از این‌رو بیش از یک قرائت در یک هنگام | ستفاده از آزمون چکش | شمیت بر روی دیوارهای بنایی. چکش را باید در مرکز واحد دیوار بنایی قرار داد. مقادیر حاصل از این آزمون بر روی دیوارهای بنایی» میزان مقاومت واحد مصالح بنایی و ملات را نشان می‌دهد. در صورتی که دیوار مصالح بنایی. چینش چند ردیفه داشته باشد. این روش فقط در ارزیابی استحکام لایه‌ی بیرونی دیوار مفید است. ۴ آزمون ردیاب میلگرد (۱1064) پو شش سنج (0۷۵۲1۵۱۵۲-)) یک عبارت کلی برای ردیابی میلگرد در یک دیوار بتنی یا بنایی مسلح است که از آن برای میلگرد می‌تواند میزان پو شش بتن و اندازه‌ی میلگرد را نیز شخیص دهد. در صورت موجود بودن نقشه‌های ساختمان. از ردیاب میلگرد می‌توان برای تأیید اجرای صحیح دیوار ا ستفاده نمود و در صورت عدم وجود اطلاعات قبلی در مورد ساخت. می‌توان از آن برای تهیه‌ی اطلاعات مدل چون‌ساخت سازه بهره برد. محدودیت‌ها: اگر عمق میلگرد بیش از حد زیاد باشد یا تجمع زیادی از آرماتورها مانند محل وصله‌ها یا در مرزها وجود بود. به جز در مرزهای دیوارء فاصله میلگردها به‌طور معمول آن‌قدر زیاد دست که میلگردهای مجاور تأثیر نامطلوبی بر قرائت برای دیوارهای دارای دو لایه آرماتورهای بتنی» از آشکارساز میلگرد فقط می‌توان برای تشخیص میلگردهای نزدیک به سطحی از دیوار که کاوشگر بر روی آن قرار می‌گیرد. استفاده نمود. برای تشخیص میلگردهای دو لایه‌ی موجود در یک دیوارء باید از دستگاه بر روی هر دو سطح دیوار استفاده نمود. هنگامی که دو لایه میلگرد وجود دارد. لایه‌ی دوم برای یک میلگرد با اندازه و عمق مشخص, با تولید سیگنالی قوی‌تر از زمانی که فقط یک لایه میلگرد وجود دارد. می‌تواند بر مقدار قرائت تأثیر بگذارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله برخی از ردیاب‌های میلگرد در حین استفاده. نیاز به کالیبره شدن مجدد در فواصل منظم دارد؛ بنابراین, کاربر باید به‌طور مرتب قرائت‌ها را بررسی کند تا مطمئن شود بازخوانی قرائت‌ها هنوز قابل تکرار است. تکنیک فاصله‌گذاری برای تعیین اندازه هنگام اندازه‌ گیری عمق پوشش, بسیاری از دستگاه‌ها به واقع فاصله تا مرکز فولاد مسالح‌کننده را اندازه گیری می‌کند. منابع شرکت سازنده باید بررسی شود تا معنی عمق قرائت مشخص گردد. ۵. آزمون پالس مافوق صوت (۱10۴5) که پالس از درون دیوار گذر می‌کند تحت تأثیر کیفیت مصالح, از جمله وجود ترک خوردگی یا آسیب دیدگی است. با مقایسه ی زمان نسبی گذر از بخش‌های مختلف با ضخامت مشخص, می‌توان از سرعت پالس مافوق صوت برای ارزیابی مقاومت نسبی بتن یا مصالح بناییء در عین حال نشان دادن وجود ترک یا لایه‌شدگی استفاده کرد. محدودیت‌ها: اندازه‌گیری سرعت پالس نیاز به د ستر سی به دو طرف دیوار دارد. سطوح دیوار باید به زذسبت صاف با شد. لازم است نواحی زبر صاف شود تا اتصال آکوستیک بهبود یابد. برای پر کردن فضای خالی بین مبدل و سطح دیوار باید از ژل تسهیل انتقال موج استفاده نمود. اگر فضای خالی بین مبدل و سطح دیوار وجود داشته باشد. زمان گذر پالس افزایش می‌باید از آنجا که پالس‌های مافوق صوت در فولاد با سرعتی به‌مراتب بیشتر از بتن گذر می‌کند. میلگردهای مدفون هم‌را ستا با مسیر گذرٍ پالس, می‌تواند روی نتایج تأثیر منفی داشته باشد. میلگردهای با قطر بیش از ۱ سانتی‌متر نتایج را به‌طور قابل اندازه‌گیری سرعت پالس می‌تواند وجود ذ ضاهای خالی یا ناپیو ستگی‌ها را در دیوار شخیص دهد؛ اما این اندازه گیری‌ها نمی‌تواند عمق حفره‌ها را تعیین کند. ۶ آزمون پژواک ضربه (۸10۴6) پژواک ضربهء رو شی برای تشخیص ناپیو ستگی‌های درون ضخامت دیوار بتنی یا بنایی است. به سطح مصالح. ضربه‌ای توسط یک چکش کوچک وارد می‌شود که یک پالس انرژی درون مصالح ایجاد می‌کند. پالس آنرژی از طریق سرعت موج ناپیوستگی‌های درون مصالح. منعکس می‌شود. ناپیوستگی‌ها می‌تواند ترک. سطح دیگر مواد. سطوح جانبی دیوار» لایه‌شدگی یا حفره‌های خالی درون دیوار با شد. یک مبدل بر روی همان سطحی که بر آن ضربه وارد شده» بازتاب پالس انرژی را ثبت می‌کند. نتایج بردا شت شده را می‌توان تسیر نمود تا ضخامت م صالح و ابعاد و موقعیت‌های ناپیو ستگی درون دیوارء مانند حفره‌هاء ترک‌ها و لایه‌شدگی‌ها تشخیص داده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۳/۹ محدودیت‌ها: انجام صحیح آزمون پژواک ضربه به‌طور معمول تا حد زیادی به مهارت مهندس یا تکنسین و درک او از ندیده یا دارای آموزش ناکافی بسیار بالا است. محدودیت‌های فیزیکی و صحت آزمون پژواک ضربه تا حدی توسط ابعاد چکش. نوع. حساسیت و فرکانس طبیعی مبدل, یک‌دست بودن بتن ۳ توانایی تحلیل مناسب داده‌ها برای تبدیل آن به اطلاعات قابل استفاده, بستگی دارد. ۷ آزمون تحلیل طیفی امواج سطحی (۸0۴7) آزمون تحلیل طیفی امواج سطحی, رو شی برای اندازه‌گیری انتشار امواج سطحی در طیف و سیعی از طول موج‌ها |است. سرعت انتشار با استفاده از شتاب‌سنج‌ها و یک تحلیل‌گر تبدیل سریع فوریه اندازه‌گیری می‌شود. نتایج را می‌توان برای ذشخیص ضخامت م صالح و ابعاد و محل ناپیو ستگی‌های درون دیوار مانند حفره‌هاء ترک‌های بزرگ و لایه شدگی‌ها تفا سیر نمود. برای رو سازی راه‌هاء دال‌ها و سایر سطوح افقی مورد استفاده قرار گرفته است؛ اما استفاده‌ی گسترده‌ای از این روش بر روی دیوارها ثبت نشده است. ۸ آزمون رادبوگرافی (۱۷0۴8) از آزمون رادیوگرافی می‌توان برای تعیین موقعیت میلگردهای بتنی درون یک دیوار بتنی یا بنایی استفاده نمود. این فرآیند شامل انتقال اشعه ایکس درون بتن است. یک فیلم رادیوگرافی در طرف مقابل منبع اشعه ایکس, شدت خروجی اشعه ایکس از دیوار را ثبت می‌کند. فیلم پردازش شده» تصویری از موقعیت میلگردها و سایر ناپیوستگی‌ها ارائه می‌دهد. محدودیت‌ها: از آنجا که رادیوگرافی شامل انتشار اشعه است. به غیر از پرسنلی که آزمون‌ها را انجام می‌دهند. محیط اطراف محل آزمون باید تخلیه شود. محدوده‌ی منطقه‌ی تخلیه. به نوع ایزوتوپ رادیواکتیو مورد استفاده و ضخامت دیوار بستگی دارد. دیوارهای ضخیم‌تر به زمان بیشتری برای در معرض تابش بودن نیاز دارد و بنابراین انتشار بیشتری صورت می گیرد. زمان. هزینه و تدارکات تخلیه‌ی محیط باید در هنگام برنامه‌ریزی آزمون‌ها در نظر گرفته شود. رادار نفوذی, امواج الکترومغناطیسی را منتقل می‌کند که توسط یک آنتن دریافت می‌شود. انتشار امواج درون مصالح خصوصیات مصالح مورد استفاده قرار گیرد. از داده‌های تفسیر شده می‌توان برای تشخیص موقعیت میلگردهاء ترک‌هاء حفره‌ها یا سایر موارد ناپیوستگی در مصالح استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۳( راهنمایمطالعات بازطراح ی وتعمی رساختمان‌ها ی آسیب‌دیده در زلزله محدودیت‌ها: اگرچه واحدهای رادار نفوذی به‌صورت تجاری در دسترس هست. اما تعداد بسیار کمی از آن برای کاربرد در سازه‌های بتنی و بنایی استفاده دارد. رادار نفوذی در ابتدا برای تشخیص شرایط زیر سطحی دال‌هایی که بی‌وا سطه بر روی اگرچه رادار نفوذی برای تعیین فاصله و عمق میلگردها مفید است. اما تعیین اندازه‌ی میلگردها امکان پذیر نیست. شخیص موقعیت و عمق قرارگیری میلگردهایی که با فا صله‌ی نزدیک چیده شده |است. می‌تواند د شوار با شد. نزدیک هم چیده شدن میلگردهاء 7 شخیص ویزگی‌های بتن در زیر لایه‌ی میلگردها را د شوار می‌کند. اج سام بزرگ فلزی مدفون مانند اعضای بتنی جاسازی شده. به دلیل پراکنده نمودن پالس‌های الکترومغناطیسی به وضوح قابل شناسایی نیست. ۰ آزمون حذف انتخابی (۱۲1) هنگامی که اطلاعات مربوط به ساخت قسمت‌هایی از بتن یا مصالح بنایی را نمی‌توان با استفاده از روش‌های غیرمخرب به شروع به کار تمام اطلاعات موجود را مجدداً مرور نماید. اس‌تفاده از نمونه‌های انتخابی اغلب به همراه روش‌های آزمون بعداً می‌توان به‌عنوان محل شکافتن دیوار مورد | ستفاده قرار داد. سپس از این داده‌ها برای کالیبره کردن ردیاب میلگرد نیز اطلاعات به د ست آمده از م شاهده فقط برای موقعیت‌های مورد برر سی کاربرد دارد. ساخت و سازهای حتی با ظاهر و شود تا محدوده‌های متعارف و نامتعارف را در بر گیرد تا مهندس اطمینان داشته با شد که داده‌های جمع‌آوری شده نمایانگر برعکس 7 صور انجام آزمون‌های شکافتن دیوار از تمامی دیوارهای یک ساختمان, به ندرت مقرون به صرفه‌ یا ضروری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۸ ۷۱ آزمون پتروگرافی (۱12) آزمون پتروگرافی یک ارزیابی در مقیاس میکرو سکوپی از بتن یا م صالح بنایی | ست. نمونه‌ای از مواد بردا شته شده و به محدودیت‌ها: اگرچه تحلیل پتروگرافی می‌تواند اطلاعات قابل‌توجهی در مورد ترکیب مصالح و علت آسیب ارائه دهد. اما نتایج آن متقن و م ستدل نی ست. در این روش» تعیین علت و سن دقیق ترک‌ها قابل 7 شخیص نی ست. وقوع ترک می‌تواند ۲ آزمون استخراج و آزمایش مصالح (۱13) آزمایش مصالح مستلزم خارج ساختن نمونه‌ای از مصالح است که می‌تواند از میلگرد. بتن یا مصالح بنایی با شد. سپس محدودیت‌ها: نمونه‌برداری به دیوار آسیب می‌رساند و ممکن است نیاز به تعمیرات در آن مناطق وجود داشته باشد؛ بنابراین. نمونه‌ها باید از نواحی با تقا ضای پایین برداشته شود. مقادیر به دست آمده از آزمایش‌های هسته‌ی بتن نباید دقیقاً مشخص شده باشد. اگر نتایجء حاکی از تنوع زیاد در مقادیر باشد. باید نمونه‌های اضافی گرفته و آزمایش شود تا ضریب تغییر ۳-۲-۳ شرایط سازه پیش از زلزله ی فعلی رخ داده است. مورد بررسی قرار گیرد. از آنحا که ارزیابی ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله به‌طور معمول طی چند هفته یا چند ماه پس از وقوع رویداد زلزله انجام می‌شود. لازم است به آسیب‌های جدید ناشی از رویداد جدید لرزه‌ای پرداخته شود. به‌طور معمول ترک‌خوردگی و جداشدگی پوشش بتن ناشی از زلزله» آسیب جدید محسوب می‌شود. از طرفی ترک‌های مربوط به عواملی همچون جمع‌شدگی بتن در حین فرایند هیدراتاسیون یا زلزله‌های پیشین, نشست. بارگذاری حین بهره‌برداری 0 خوردگی. آسیب‌های قدیمی محسوب می‌شود. رهنمودهای کلی برای ارزیابی سن نسبی ترک‌ها بر اساس مشاهدات چشمی در ادامه تشریح شده است. الف) ترک‌های جدید. این ترک‌ها به‌طور معمول دارای مشخصات زیر هستند: -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله - بتن به رنگ روشن است و درون ترک تمیز است. - لبه‌های قسمت خردشده, تیز و فرسایش نیافته است. ب) ترک‌های قدیمی. این ترک‌ها به‌طور معمول دارای مشخصات زیر هستند: - وجود رنگ یا دوده یا گرد و خاک قدیمی درون ترک مشهود است. - تراوش لکه‌های آب. علائم خوردگی یا سایر موارد از درون ترک مشهود است. - وصله‌ها و تعمیرات قبلی در محل ترک مشهود است. - گرد شدگی و فرسایش در لبه‌های ترک رخ داده است. - نشانه‌های کربناسیون و تغییر رنگ بتن در عمق ترک مشهود است. ارزیابی تأثیرات آسیب نیاز به درک رفتار سازه‌ای ساختمان بتنی در هنگام زلزله دارد. مهندس طراح باید برآورد مشاهدات را با توجه به رفتار کلی ساختمان و نتایج محا سبات تحلیلی در نظر بگیرد. رفتار ساختمان باید با آ سیب‌های مشاهده شده مرتبط باشد. اگر آسیب‌های مشاهده شده منطبق با رفتار کلی لرزه‌ای سازه نباشد. ممکن است ترک ناشی از رویدادی غیر از زلزله باشد. شناسایی عوامل سیب غیر لرزه‌ای. عوامل متعددی مانند؛ خوردگی فولاد.ء خرابی بتن در اثر ضعف در سنگدانه‌ها یا کربناسیون و سایر موارد در کنار افزایش میزان تقاضای باربری در اعضا در زمان زلزله نسبت به ظرفیت آن‌هاء می‌تواند باعث بروز سیب در سازه‌های بتنی شود. از آنجا که شناخت علت وقوع سیب به‌طور م ستقیم در انتخاب رویکرد منا سب برای تعمیر ساختمان تأثیرگذار ۱ ست. لازم ۱ ست گروه بازر سان در مورد عوامل ایجاد آ سیب در بتن و به‌طور کلی اء ضا و اجزاء ساختمان بتنی مورد بررسی. اطلاعات کافی داشته باشند؛ زیرا اولین مرحله در مطالعات سازه‌ی آسیب‌دیده در زلزله. شناسایی عوامل ایجاد آسیب در سازه است. این بخش مبتنی بر اقدامات زیر صورت می‌پذیرد: - مرور مدارک در دسترس طراحی و اجراء - مرور اطلاعات در دسترس آزمایشگاهی. مرور مدرک و مستندات مربوط به عملیات تعمیر پا بهسازی قبلی, - ارزیابی وضعیت خوردگی آرماتورها در اعضای بتنی, - ارزیابی مدارک دوره‌ی بهره‌برداری و نگهداری ساختمان. - مطالعات آزمایشگاهی مربوط به ارزیابی مقاطع به روش‌های غیرمخرب و مخرب (نمونه‌برداری) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- ساختمان‌های بننی ۳( ۸۳ - ارزیابی نتایج آزمایشگاهی از تحلیل‌های پتروگرافی و شیمیایی نمونه‌های بتن‌آرمه. در این راهنماء آ سیب در اءضای بتنی در دو بخش؛ (۱) | سیب‌های نا شی از بارگذاری بیش از توان ظرفیتی اءضا و (۲) سایر موارد» تقسیم شده است. پس از ارزیابی شرایط سازه» لازم است سازوکار ایجاد سیب که عامل بروز نقص در عضو شده. سازوکار برای ایجاد آن وجود دارد. از این‌روء پیش از انتخاب روش تعمیر»ء ضروری است مهندس طراح با درک اصولی و مستدل, دلایل ایجاد سیب در اعضا را شنا سایی نموده و ارائه نماید. تنها پس از تکمیل این ارزیابی می‌توان در باره‌ی روش تعمیر منا سب. طرح اجرایی آن. مصالح مورد نیاز برای تعمیرء نشه‌ها و م شخصات فنی مورد نیاز برای آن» تصمیم‌گیری و اقدام نمود. ۴-۳-۳- تحلیل مقدماتی تحلیل مقدماتی به‌عنوان یک روش برای شنا سایی اولیه‌ی موقعیت‌های با احتمال | سیب لرزه‌ای در سازه‌ی ساختمان, پیشنهاد می‌شود. در آبتدای فرآیند ارزیابی» مهندس طراح با پیش‌بینی رفتار غیر ارتجاعی حاکم بر هر عضو در سامانه‌ی باربر تحلیل در صورتی قابل استناد می‌با شد که نتایج حا صل با آ سیب‌های مشهود ساختمان مطابقت قابل قبولی دا شته با شد. سختی نسبی, مقاومت (خمشی, برشی, محوری) و شکل‌پذیری هر یک از اجزاء (با فرض بدون احتساب آسیب) در مدل‌سازی فوق بر اساس مشخصات غیر ارتجاعی معرفی شده در نشریه ۳۶۰ تعیین می شود. در تحلیل مقدماتی باید شرایط ساختمان پیش از زلزله همچون وجود | سیب احتمالی. ناکافی بودن کیفیت اجرای اعضای سیستم بار جانبی و... را نیز مدنظر قرار داد. انتظار می‌رود مدل معرف سامانه‌ی باربر جانبی, در صورت اعمال جابجایی جانبی, تحت الگوی فزاینده‌ی بار جانبی» نحوه‌ی عملکرد سامانه و نقاط محتمل برای تجربه‌ی سیب در شرایط حدی را نشان دهد. در صورتی که با نصب یک دستگاه شتاب‌نگاشت در محل یا نزدیکی ساختمان مورد بررسی. اطلاعات تاریخچه‌ی شتاب وارده به ساختمان موجود باشد می‌توان از تحلیل دینامیکی غیرخطی برای شناسایی اعضای مستعد آسیب استفاده نمود. در نتایج ارزیابی‌های گروه بازر سان باید به‌طور کامل و بدون آبهام مستند سازی شود. دست‌نوشته‌ها و ترسیم‌های دستی باید موقعیت قرارگیری اعضا و اجزای آسیب‌دیده‌ی سازه‌ی ساختمان را به‌در ستی نشان دهد. در صورت انجام آزمایش, باید موقعیت نمونه‌برداری‌هاء تاریخ و نتایج انجام آزمایش‌ها مشخص با شد. موقعیت ارتفاعی اءعضا و اجزای با شرایط نامطلوب نیز باید در محل منا سب درج شود. نتایج آزمایش‌ها باید مطابق با تو صیه‌های این راهنما د سته‌بندی شود. : صویر آ سیب‌های ساختمان باید بر اساس موقعیت نام‌گذاری, دسته‌بندی و در مجموع تمامی مشاهدات چشمی ثبت شود. نتایج بررسی‌ها باید -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله به گونه‌ای سازمان‌دهی شود که بر اجزای سازه‌ای و مودهای رفتاری تمرکز داشته باشد. این سازمان‌دهی, کار تکمیل فرم‌های ثبت آسیب اعضا را که در شکل (۱-۳) نشان داده شده. تسهیل می‌کند. ۶-۳-۳ تعیین نقاط بازدید کمینه نقاط لازم برای بازرسی, شامل؛ نقاط دارای آسیب مشهود و نقاطی که بر اساس اطلاعات جمع‌آوری شده یا تحلیل مقدماتی ساختمان. در مسیر انتقال بارهای لرزه‌ای قرار داشته و انتظار مشاهده‌ی آسیب در آن‌ها وجود دارد. لازم است مهندس طراح و گروه بازر سی پس از برر سی اطلاعات جمع‌آوری شده نتایج تحلیل مقدماتی (در صورت وجود که باید در آن سیب‌های احتمالی قبل از رویداد نیز لحاظ شده باشد) و قضاوت مهند سی. اقدام به انتخاب نقاط بازدید در ساختمان‌ها نمایند. در ادامه نکات و پیشنهادهای کاربردی برای بازرسی یک ساختمان بتنی ارائه شده است: الف) شناسایی سامانه‌ی سازه‌ای ساختمان؛ پیش از انجام مطالعات آرزیابی و طرح تعمیر, لازم است در مرحله‌ی بازرسی. پیکربندی سامانه‌ی سارزه‌ای ساختمان مورد برر سی شناسایی شود. پیکربندی سامانه‌ی سازه‌ای ساختمان‌های بتن مسلح جزئیات بیشتر خصوصیات آن‌ها در فصل ۵ نشریه ۸۳۲ آرائه شده است: ۱ دیوارهای باربر بتن مسلح (تقلی ی لرزه‌ای)» ۳ قاب دوگانه یا ترکیبی. به‌طور کلی ساختمان‌های بتن مسلح پیش ساخته نیز مانند ساختمان‌های بتن درجا بازر سی و آرزیابی می شود. علاوه بر این بازرسی دقیق اتصالات اعضای پیش‌ساخته در زمان بازدید اهمیت زیادی دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل - قلوه ک سوم- ساختمان‌های بتنی ۳( نثبت آسیب‌های وارده به عضو طرح و توصیف انواع أآسیب‌ها و شدت . ن (در صورت لزوم داده‌های تکمیلی را ضمیمه کنید): ( شناسایی و استه‌بندی آسیب‌های لرزه‌ای در ساختمان‌های بتنی؛ آسیب‌های لرزه‌ای در ساخت مطابق جدول (۲-۳) در دو رده‌ی؛ )۱( آسیب کلی و )۲۱( آسیب‌های موصعی. دسته‌بندی می‌شود در ساختمان‌های بتنی, به‌صورت تغییرشکل‌های ماندگار در کل ساختمان با در یک طبقه قابل م ن شدن بتن در مقطعء کمانش آرماتور و فروریزش پوسته‌ی بتنی گزارش می‌شود. جدول (۲-۳): شواهد آ سیب در ساخنمان‌های بتنی مشاهده‌ی آسیب‌های مشهود در اعضای سازه‌ای. مشاهده‌ی ترک‌های مویی و باریک تا ترک‌های عریض. مشاهده‌ی شکست. قلوه‌کن شدن و فروریزش بتن پوسته. ۸۵ مان‌های -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۳۲( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله به‌منظور اتخاذ تصمیم‌های بعدی, لازم است دسته‌بندی از شدت آسیب‌های وارده به ساختمان. ارائه شده در جدول (۳- ۲) انجام پذیرد. از این‌ری | سیب‌های وارده باید اندازه‌گیری, ارزیابی و ثبت شود. تعیین سطوح آسیب در اعضای آسیب‌دیده ی بتنی بر اساس عرض ترک یا وضعیت آسیب مشاهده شده در بند (۸-۳-۳) ارائه شده است. پ) موقعیت‌های مستعد آ سیب؛ موقعیت‌های محتمل وقوع | سیب در ساختمان‌های بتنی در فصل ۳ و ۵ نشریه ۸۳۲ راهنمای ارزیابی سریع ساختمان‌ها معرفی شده است. این موقعیت‌ها اغلب به شرح زیر است: - محل اتصال تیر به ستون, - اعضای تیر و ستون در ناحیه بحرانی نزدیک به اتصال, - اتصال دیوارهای برشی با کف طبقات یا شالوده‌ها, - ستون‌ها در طبقات پایین. به‌خصوص پایین‌ترین طبقه. - دیوارهای برشی. ت) تفسیر آسیب ناشی از زلزله؛ تفسیر آسیب‌های ناشی از زلزله در ساختمان‌های آسیب‌دیده بر اساس پاسخ سه بعدی ساختمان. می‌تواند بسیار پیچیده باشد. برای تفسیر شواهد ثبت شده پیرو شناسایی علت ایحاد سیب لرزه‌ای ملاحظات زیر ضروری است: - پیچش کلی ساختمان می‌تواند بر توزیع آسیب در اعضای قائم تأثیرگذار باشد. مقدار پاسخ پیچشی واقعی ممکن است با برآوردهایی (پیچش واقعی به علاوه‌ی پیچش تصادفی) که به‌طور متعارف در طراحی استفاده می شود. متفاوت با شد. برای تفسیر رفتار پیچشی» تفسیر دقیق توزیع آسیب متناسب با توزیع جرم و سختی طبقات ساختمان الزامی است. سیب وارده به اعضای مستقل می‌تواند به دلیل عملکرد در یک را ستا یا دو را ستای متعامد با شد. برای نمونهء در یک عضو دیوار برشی به شکل متقاطع؛ ر راو رو ان که در راستای متعامد با نیروه در یک یا دو آنتهای خود. بازوهای برگشتی دارد. آسیب‌های وارده به بازوهای برگشتی در یک راستا می‌تواند ناشی از اثرات نیروهای هر دو راستا باشد. از این‌رو تفسیر سیب باید با دقت انجام شود. - دیوارهای بر شی تحت تأثیر نیروهای درون صفحه‌ای و خارج از صفحه‌ای نا شی از زلزله قرار می‌گیرد. ترک‌خوردگی یا دیگر آسیب‌های ناشی از نیروهای خارج از صفحه می‌تواند به اشتباه به‌عنوان اثر درون صفحه‌ای تفسیر شود. اگر ترک‌ها فقط در یک طرف صفحه‌ی دیوار مشهود باشد. می‌تواند ناشی از نیروهای خارج از صفحه باشد. توصیه می‌شود موارد عنوان شده در بندهای ۱-۷-۳-۳ و ۲-۷-۳-۳ در انتخاب نقاط دارای اولویت برای بازرسی ساختمان های بتنی با سامانه‌های باربر جانبی متفاوت. مورد توجه قرار گیرد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۸۷ ۰ ی ۱-۷-۳-۳ قاب‌های بتنی خمشی در قاب‌های خمشی بتنی, اتصالات از نقاط بسیار آ سیب‌پذیر محسوب می شود. استفاده از مدل‌های تحلیلی, اتصالات و اعضای تحت تقاضای احتمالی بیشتر را مشخص می‌کند. مهم‌ترین نشانگرهای بازدید از نقاط را می‌توان به صورت زیر عنوان نمود: - اعضا در محل‌هایی که نازک‌کاری روی اعضا و اتصالات دچار ترک یا ریزش شده باشد. مورد بررسی قرار - لازم است ستون‌ها و اتصالات مربوط به طبقه‌ای که آسیب‌ها در آن متمرکز است. به عبارتی یک طبقه نرم, - در ساختمان‌هایی که در آن‌ها آسیب ناشی از وقوع مود پیچشی مشاهده می‌شود. باید اعضایی را مورد ستون‌های گوشه بیشترین جابجایی نسبی را در طبقه تجربه می‌کند. - به علت آن‌که تغییر شکل‌ها و جابجایی‌های سازه در ساختمان‌های بتنی با سامانه‌ی باربر جانبی قاب خمشی, بیشتر از ساختمان با سامانه‌ی باربر جانبی دیوار برشی است. باید به دیوارهاء میانقاب‌ها و اعضایی که می‌تواند در مسیر جابجایی ستون‌ها قرار گیرد. توجه بیشتری مبذول داشت. وجود أسیب در این اجزاء نشانه‌های مناسبی برای تشخیص اعضای باربر لرزه‌ای است. - همواره باید به ستون‌های قرار گرفته در کنار بازشوها توجه نمود و وقوع پدیده‌ی ستون کوتاه در آن‌ها را مورد بررسی قرار داد. ۲-۷-۳-۳ ساختمان دارای دیوار برشی در ساختمان‌های بتنی دارای دیوار برشی» وظیفه‌ی انتقال بخش عمده‌ی نیروی وارد شده از زلزله به ساختمان بر عهده‌ی دیوارهای برشی است. از این‌رو باید با تمرکز بیشتری این دیوارها را مورد بررسی قرار داد. لازم است نقاط زیر نیز مورد - کل مسیر انتقال بار از بالاترین طبقه تا شالوده مورد بررسی قرار گیرد. در مرحله‌ی بازدید چشمی, نیازی به برداشت نازک‌کاری‌های روی دیوار نیست. اما اگر دیوار غیرسازه‌ای یا تجهیزاتی که برای تزئین بر روی دیوار اجرا شده است دچار ترک خوردگی شده باشد. باید به‌عنوان اقدام ثانویه, این عوامل برداشته شده و بتن اصلی دیوار برشی در آن ناحیه بازدید شود. - اتصال دیوار برشی به ستون‌های کناری متصل به آن (اعضای مرزی) و اتصال دیوار برشی به دیافراگم سقف مورد بازرسی قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸/۸ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده در زلزله ۸-۳-۳- سطح آسیب وارده به اعضای بتنی کیفیت و کمیت مصالح به کار رفته در ساخت بتن, شرایط اجرا و شرایط محیطی باعث حساسیت بالای محصول نهایی (بتن مسلح) نسبت به عوامل داخلی و محیطی می شود. به دلیل وجود این عوامل» حتی پیش از زلزله نیز احتمال وقوع ترک و آ سیب در اءضای ساختمان‌های بتنی وجود دارد (بند ۴-۳-۳). از این‌رو. در هنگام مشاهده‌ی این موارد در زمان بازر سی پس از زلزله. لازم است گروه بازر سی با توجه به شرایط بیان شده و قضاوت مهند سی خود نسبت به تشخیص عوامل ایجاد کننده‌ی آسیب در اعضا اقدام نموده و با آگاهی کامل از میزان و نحوه‌ی تأثیرگذاری بارهای لرزه‌ای در ایجاد آسیب‌های مشاهده شده. دلایل خود را در فرم‌ها و گزارش‌های مربوط ثبت نمایند. اعضای سامانه‌های باربر جانبی بر اساس جریان بار لرزه‌ای منتقل شده به آن‌ها و مقدار تقاضا - ظرفیت خود پا سخ می دهد. در صورتی که میزان تقاضا از ظرفیت عضو فراتر رود» شاهد بروز | سیب در آن ءضو خواهیم بود. نوع | سیب وارده نیز متناظر با نوع تلاشی است که عامل به وجود آمدن آن آ سیب است. این تلاش‌ها شامل مواردی مانند نیروی محوریء ممان خمشی یا پیچشی» نیروی بر شی یا ترکیبی از این موارد می شود. موقعیت آ سیب بسته به نوع سامانه‌ی باربر ثقلی و جانبی ممکن است در محل ستون‌هاء تیرهاء اتصالات. تیرهای همبند. دیوارهای برشی, محل اتصال دیافراگم‌ها و سقف‌ها به نوع آ سیب وارد به اعضای یک ساختمان بتنی, به رفتار غالب عضو در مقابل ترکیب نیروهای اعمال شده به آن بستگی دارد. بر این | ساس, می‌توان با توجه به منحنی نیرو-جابجایی اءضاء سطح آ سیب ءضو را تعیین نمود. در این راهنماء به‌طور کلی, آ سیب اءعضا به ۳ سطح کلی تسیم شده است. رفتار نیرو-جابجایی ءضو بر اساس سطح آ سیب ۱ الی ۳ به صورت الگویی در شکل (۲-۳) ارائه شده است. در ادامه توصیف سطوح آسیب ارائه شده است: شکل (۲-۳): نمایی از سطح آسیب ۱( الی ۰۳ بر اساس مذحدی رفتاری اعضا الف) سطح 1 سیب : در این سطح از | سیب انتظار می‌رود سیب‌های وارده به اعضا بسیار خفیف و ناچیز با شد. به این ترتیب. حتی رفتار اعضای آسیب‌دیده نیز در محدوده‌ی رفتار ارتجاعی است. در این سطح از آسیب. انتظار می‌رود تنها ترک‌هایی با عرض کمتر از ۲ میلی‌متر بر روی پوسته‌ی بتنی عضو تشکیل شود. اعضایی که آسیب آن‌ها در این سطح باشد. به‌طور معمول بعد از تعمیر تنها دچار کاهش سختی می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ب) سطح آ سیب ۲: در این سطح از با شد اما دجار آفت مقاومت ز شود. در ایر سطح عضو را داریم؛ اما میلگردهای طولی که عمق ترک مشاهده شده به میزانی اس تنها به دلیل جاری شدن محدود میلگرده موضعی برای تعمیر عضو استفاده نمود و : پ) سطح آ سیب ۳: در این سطح از کمانش شده و هم‌چنین خرد شدگی هس کل عضو یا بخش آسیب‌دیده‌ی آن به نحو اساس شواهد. به‌صورت الگویی در شکل‌ها در آن سطح ذکر شده است. وجود دست ۱- ترک‌های مویی در طول عضو با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است. ۲- بیشینه عرض ترک افقی در ناحیه بحرانی ستون» حدود ۲ میلی‌متر است. ۳- پوسته‌ی بتنی عضو سالم است. ۴- میلگردهای طولی و عرضی قابل مشاهده دیست. شکل (۳-۳): دس (۳7 | سیب انتظار می‌رود ء ضو به مقدار ناجر 1 سطح | سیب انتظار م شاهده‌ی ترک‌ها و عرضی عضو دچار آسیب نشده و هس فای طولی موجود در مقطع است. در این عضو تعمیر شده به سختی و مقاومت و ش سیب انتظار می‌رود میلگردهای طولی هی بتنی اتفاق افتاده با شد. در این سط مناسبی بازسازی یا جایگزین شود. های قابل مشاهده در هر یک از اعضای . ی (۲-۲ الی ۱۳۲-۳) ارائه شده است. در ان کم یک مورد از این مصادیق برای احراز س ۱- محدودیتی در عرض ترک وجود ندارد. ۲- ممکن است پوسته‌ی بتنی فروریخته باشد. ۳- میلگردهای طولی و عرضی بدون آسیب است. ۴- هسته بتنی عضو بدون خردشدگی است. 4بندی سطح آ سیب در ستون‌های بندی تحت ر ۸۹ ز وارد محدوده‌ی رفتار غیر آرتجاعی شده یی با عرض بزرگ‌تر از ۲ میلی‌متر بر روی ی بتنی آن کاملاً سالم است. توجه شود سطح آ سیب نمی‌توان از روش‌های تعمیر کل‌پذیری اولیه نخواهد رسید. و عر ضی ۶ ضو بتنی جاری شده یا دجار ج» تعمیرهای مو ضعی کارایی ندارد و باید ک ساختمان بتنی آسیب‌دیده در زلزله بر ۱ _ 1 مد / ۷- هسته بتنی خرد شده است. ۲- کمانش یا تغییر شکل میلگردهای طولی و عرضی قابل مشاهده است. فذار غالب خمشدی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۳ ۹۰ ۱- بیشینه عرض ترک موضعی قابل مشاهده در حدود ۶ میلی‌متر است. ۳- بیشینه عرض ترک برشی پیوسته در حدود ۳ ۳- میلگردهای طولی و عرضی بدون تغییر شکل شکل (۴-۳): دس ۱- وجود ترک‌های مویی در طول عضو با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است. ۲- بیشینه عرض ترک در حدود ۲ میلی‌متر است. ۳- پوسته‌ی بتنی سالم است. ۴- میلگردهای عضو قابل مشاهده نیست. شکل (۵-۳): د سته بد راهنمای مطالعات بازطرا سطح آسیب ۲ ۱- عرض ترک‌های برشی پیوسته بیش از ۳و کمتر از ‎٩‏ میلی‌متر است. ۳- میلگردهای طولی و عرضی بدون تغییر شکل 4بندی سطح آ سیب در ستون‌های بتدی تحت , ۱- ممکن است بخشس عمده‌ای از پوسته‌ی بتنی دچار فروریزش شده باشد. ۲- محدودیتی در عرض ترک وجود ندارد. ۳- میلگردهای طولی و عرضی بدون تغییر شکل ۴- هسته بتنی عضو بدون خردشدگی است. دی سطح آ سیب در ستون‌های بندی تحت رفتا حی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله 6 ۹ ۹ ۱- هسته بتنی خرد شده است. ۲- کمانش یا تغییر شکل میلگردهای طولی و عرضی مقطع رخ داده است. فتار غالب برشی 1 ی ۱ ۱- هسته بتنی خرد شده است. عرضی مقطع رخ داده است. ر غاب فشار محوری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بنسی ۳/۳ ۱- وجود ترک‌های مویی در طول عضو با چشم غیرمساح قابل مشاهده ۲- بیشینه عرض ترک قائم در ناحیه بیشینه ممان (مجاور اتصال تیر به ستون برای ممان منفی -وسط دهانه برای ممان مثست) در حدود ۲ ۳- پوسته‌ی بتنی عضو سالم است. ۳- میلگردهای عضو قابل مشاهده نیست. ۱- ممکن است بخش عمده‌ای از پوسته‌ی بتنی عضو فروریخته باشد. ۲- محدودیتی برای عرض ترک وجود ندارد. ۳- میلگردهای طولی و عرضی بدون تغییر شکل است. -٩‏ هسته بتنی خرد شده است. شکل (۶-۳): دسته‌بددی سطح آ سیب در ۱- عرض هیچ‌کدام از ترک‌های موضعی بیش از ۶ میلی‌متر نیست. ۲- بیشینه عرض ترک برشی پیوسته به ۳ میلی‌متر محدود می‌شود. ۳- ترک‌خوردگی قانم نیز در کل مقطع تیر وجود ندارد. ۱- عرض هیچ ترکی (موضعی یا پیوسته) نباید بیش از ‎٩‏ میلی‌متر باشد. ۳ میلگردهای طولی و عرضی بدون تغییر شکل است. ۱- عرض ترک بیش از ‎٩‏ میلی‌متر باشد. ۲- چنانچه هر یک از دو شرط زیر در یک مقطع هم‌زمان مشاهده شود سطح سیب ۳ برای عضو منظور می‌شود: -خردشدگی هسته بتنی رخ می‌دهد. -کمانش یا تغییر شکل میلگردهای طولی و عرضی مقطع رخ می‌دهد. شکل (۷-۳): دسته‌بددی سطحآ سیب در ۳۳ ۳ ۹ ۶ را اه -------- صفحهٔ بعد -------- 1۲ ۳( راهنمای مطالعات بازطراح ی _وتعمیر ساختمان‌ها ی آسیب‌دیده در زلزله ۱- عمده ترک‌ها و خردشدگی بتن در ۱- عرض هیچ‌کدام از ترک‌های موضعی بیش | 9 1 ۰ از ۶ میلی‌متر نباشد. ۲- ممکن است بخش عمده‌ای از پوشسس ۱ ۱ ۱ .۰ ۰ ۰ ۰ دشد ی پیت دهد. ۲- بیشینه عرض ترک بر پیوسته به ۳ بتنی عضو دچار فروریزس سشسده باشد. خر گی هسته بتنی رخ می میلی‌متر محدود می‌شود. ۳- محدودیتی در عرض ترک وجود ندارد. ۲- کمانش با تغییر شکل میلگردهای طولی و ی ی ۹ ۴- میزی دها : ۰ ی ۳- ترک‌خوردگی قانم نیز در کل مقطع وجود شکل است ی طولی و عرضی بدون تییسر | عرضی مقطع رخ می‌دهد. ۵- هسته بتنی عضو بدون خردشدگی ندار ۵ شکل (۸-۳): دسته‌بددی سط ح آ سیب در دیوارهای بر شی نحت رفتار غالاب خمضشدی ۱- آسیب عمده توسط یک ترک بزرگ افقی ۱- عرض هیچ‌کدام از ترک‌های موضعی بیش ۹۳۳۱۱۱ از ۶ میلی‌متر نباشد. ۲- محدودیتی در عرض ترک وجود ندارد. 1 را ۳- بیشینه عرض ترک برشی پیوسته به ۲ ۳ ممک ۰ ار ۰ ی 7 ۶ ده‌ای از پون ی ۱ : ی بتنی عضو دچار فروریزش شده باشد. : ب- تک قار ۰ ۰ پا عره : دهد. ۳- ترک‌خوردگی قانم نیز در کل مقطع وجود ۴- میلگردهای طولی و عرضی بدون تفه و عرضی مقطع رخ می ۴ هسته بتنی عضو بدون خردشدگی است. ندار ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی کت ر ۱ سر ک یر م۳ اس سس سا ۱- عرض ترک برشی (مورب) نباید بیش از ۳ میلی‌متر باشد. ۲- عرض ترک خمشی (قانئم) نباید بیش از ۶ شکل (۱۰-۳): دسته‌بددی بیش از ۶ میلی‌متر نیست. ۳- بیشینه عرض ترک برشی پیوسته به ۳ میلی‌متر محدود می‌شود. ۳- ترک‌خوردگی قائم نیز وجود ندارد. شکل (۱-۳ (: در ۱۳۳ ۱- آسیب عمده توسط یک ترک بزرگ مورب ۲- ترک‌های برشی بیش از ۳ میلی‌متر ولی کمتر از ‎٩‏ میلی‌متر است. ۳- میلگردهای طولی و عرضی بدون تغییر سطح آسیب ۲ ۱- عرض ترک کمتر از ‎٩‏ میلی‌متر است. ۲- یک ترک قائم خمشی در کل مقطع ۳- میلگردهای طولی و عرضی بدون تغییر سّه‌بذدی سطح آ سیب در تیرهای همبند تحت ۹۳ ُر 4 گر 7 س ۹ مر ۱ رز ۹ ۹ زر ۹ که س 1 سس مر ۲ را [ ری 0۲ ۱- خردشدگی هسته بتنی رخ می‌دهد. عرضی مقطع رخ می‌دهد. , 1 ٍ ۰ ۱- عرض ترک بیش از ‎٩‏ میلی‌متر است. ۲- چنانچه هر یک از دو شرط زیر هم‌زمان برای عضو منظور می‌شود: -خردشدگی هسته بتنی رخ می‌دهد. - کمانش یا تغییر شکل میلگردهای طولی و عرضی مقطع رخ می‌دهد. رفتار غاب بر دی -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ ۱۳۳ راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله 7 11 (/ر رانک ۱ ۸ ۴ ۲ ۱ ۱ [ / ۸ ۱ ۱ ۹۱ ۱ ا ۱- عرض ترک بیش از ‎٩‏ میلی‌متر است. و : : , 7 ۲- چنانچه هر یک از دو شرط زیر در یک ۱- عرض ترک برشی (مورب) نباید بیش از | ۱- عرض ترک برشی بیش از ۲ میلی‌متر ولی | . : : ۱ با ی اس مقطع مشاهده شود سطح اسیب ۲ برای ۳ میلی‌متر باشد. کمتر از ‎٩‏ میلی‌متر است. 7 7 ٍ ٍ ۳ عضو در نظر گرفته می‌شود: ۲- عرض ترک خمشی (قائم) نباید بیش از ۶ | ۲- عرض زیاد ترک‌خوردگی در یک یا چند | .. سا 5 و -خردشدگی هسته بتنی رخ می‌دهد. میلی‌متر باشد. موقفعیت متمر کز سده است. 0 ِ. ۱ عرضی مقطع رخ می‌دهد. در ادامه تصاویری از سطح آسیب‌های ۱ و ۲و ۲ که در زلزله‌های گذ شته به وقوع پیو سته در شکل‌های (۱۳-۳ الی ۳- ۱ چجججحته اّ و ۱ [ ۱ : ۱۷۳ م۳۳ پم --ج سم ۹ و۳ ۱ ۱ ۳ 4 7 یی ۱ ا اس ۱ ۰ 4 شکل (۳-۳ ۱): سطج آ سیب زا سنون در رفنار غالاب بر ی شکل (۴-۳ ۱): سطج آ سیب ۳ سنون در رفنار غالاب بر شسی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( 1۵ ۳ ۳۲ ۹ 1۱ 2 ۲ : ی ۹ . ره ۱۹ ۹ .۰ ۰ س ۸ 1 ۹ 4 - ۹ ط 9 ی ن ۱۵-۳): سط آ سیب ۳ دیوار برشی در رفذار غالب شکل ( / 3 ۶ رلهی در رکهار شکا (۱۶-۳): سطج آ سیب ۳ دیوار بر شی در رفذار غالاب برش خم ش/ک دش مورب ۴-۳ اثرات بی انعطاف‌پذیری و تغییر شکل پی در پاسخ لرزه‌ای بسیاری از ساختمان‌های بتنی تأثیرگذار است. در برخی موارد. اثرات پی منتج به کاهش تقاضای نیرو در اعضای اصلی مقاوم در برابر نیروی جانبی می شود؛ اما در عین حال انعطاف‌پذیری چرخشی پایه‌ی قاب‌های دارای دیوار برشی اغلب منجر به جابجایی‌های جانبی بزرگ‌تر در کل سازه می‌شود. جابجایی‌های نسبی بزرگ تر می‌تواند منجر به آسیب‌دیدگی تیرهاء ستون‌ها یا دال‌ها شود. شواهدی از این نوع آسیب‌ها ناشی از زلزله‌های گذشته وجود دارد. نشریات 273/274 ۳۳۳۸/۸ و ۸10-40 حاوی توصیه‌هایی در این خصوص برای مدل‌سازی اعضا و اجزای پی. مشابه سایر اجزای سازه‌ای است. انواع حالت‌های آ سیب قابل مشاهده در شالوده در اثر زلزله مواردی نظیر؛ خرد شدگی بتن. ترک. نشست موضعی و قلوه کن شدن بتن پی است. برای تعمیر موضعی هر یک از حالت‌های آسیب بیان شده, طراح باید اطمینان حاصل نماید که روش تعمیرء توانایی بازگرداندن ظرفیت پی به وضعیت قبل از سیب را دارد. در برخی موارد بر اساس محاسبات و مدل سازی‌های انجام شده., پی موجود ظرفیت کافی برای انتقال نیروهای وارده را ندارد که در این حالت. لازم است ظرفیت پی نسبت به قبل افزایش یابد. برای این منظور می‌توان با ااستفاده از یک یا ترکیبی از روش‌های به‌سازی خاک همچون؛ به سازی شالوده (پی سطحی) یا بهسازی شمع (پی عمیق) ظرفیت لازم برای انتقال نیروهای وارده به شالوده را تأمین نمود. توصیفی از روش های متعارف برای هریک از موارد بالا در نشریه ۲۶۰ ذکر شده است. ۵-۳- دیافراگم مورد بازرسی قرار گیرد. در صورتی که در محل این اتصالات یا به دلیل کافی نبودن اعضای جمع‌کننده‌ی نیروهای وارده» -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۶ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله تعمیر به کار گرفته شود. در هر حال مهندس طراح باید به روش مناسب از مقاومت و انس‌جام کافی دیافراگم‌ها اطمینان ۶-۳-بازطراحی و ارزیابی کلیه مراحل مربوط به بازطراحی و ارزیابی ساختمان‌های بتنی | سیب‌دیده در زلزله که بر | ساس روش‌های ارائه شده در این راهنما قابل تعمیر تشخیص داده شود. باید بر اساس ضوابط این قسمت انجام شود. در ادامه مهم‌ترین موضوعات در این خصوص ارائه شده است: الف) مرجع بازطراحی: مدل سازی باید به‌گونه‌ای با شد که بتواند رفتار غیر ارتجاعی اعضا را به در ستی مدل نماید. به این منظور رعایت ضوابط مرتبط در نشریه شماره ۳۶۰ برای مدل‌سازی رفتار غیر ارتجاعی با در نظر گرفتن ضرایب کاهنده اعضای بتن‌آرمه ضروری است. ب) مرجع ارزیابی: در آرزیابی رفتار عمومی ساختمان و کنترل معیارهای پذیرش در هر یک از اعضاء در هر یک از اهداف تعمیر ارائه شده در فصل کلیات. ضوابط فصل آرزیابی ساختمان‌های بتنی در زشریه شماره ۳۶۰ با منظور نمودن ضرایب کاهنده ارائه شده در این راهنما مدنظر قرار گیرد. پ) تخصیص ضرایب کاهنده برای ۶ ضو تعمیری: تعمیرات موضعی که بر روی اعضای آسیب‌دیده انجام می‌شود در بسیاری از موارد نمی‌تواند ء ضو را به و ضعیت قبل از | سیب خود برگرداند. به همین دلیل در جدول (۴-۳) بند ۳-۷-۳ این راهنماء ضرایبی برای کاهش سختی, مقاومت و شکل‌پذیری بر مبنای سطح آسیب عضوء روش تعمیر و عملکرد مورد انتظار از عضو ارائه شده است. چنانچه اطلاعات مورد نیاز برای ضرایب کاهشی عضو تعمیر شده در جدول (۴-۳) بند ۲-۷-۳ وجود نداشته باشد. لازم است به یکی از دو طریق زیر عمل شود: ت) تخصیص ضرایب کاهنده برای اعضای بدون آسیب: مقاومت کلیه‌ی اعضای نیرو کنترلی که دچار آسیب نشده‌اند نیز باید تقلیل داده شود. به همین منظور مقاومت این اءضا باید در ضریب کاهنده ‎۰/٩‏ ضرب شود. برای اءضای تغییر شکل کنترلی که دچار آسیب نشده‌اند نیازی به اعمال ضریب کاهنده برای مقاومت یا شکل‌پذیری آن‌ها نیست؛ اما باید پارامترهای مربوط به معیارهای پذیرش اعضای تغییر شکل کنترل در ضریب کاهنده ‎۰/٩‏ ضرب شود. ث) در صورت فقدان معیار پذیرش برای عضو تعمیری: در صورت عدم دستیابی به معیارهای پذیرش مورد نظر در ارزیابی مدل تحلیلی سازه‌ی تعمیر شده. به‌جای تعمیر مو ضعی ۶ ضو |[ سیب‌دیده. از تقویت. جایگزینی یا راهبردهای دیگر استفاده شود. در این خصوص روش‌هایی برای تعمیر در بند (۷-۲) پیشنهاد شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۹۷ ج) ضوابط پذیرش اعضای نیرو کنترل تعمیری: در کلیه تحلیل‌های انجام گرفته بر اساس ضوابط این دستورالعمل اعضای نیرو کنترل که دچار آسیب شده است با فرض منظور کردن ضرایب کاهشی برای مقاومت آن‌ها (بدون ضریب کاهش سختی) باید بتوانند تلاش‌های وارد شده بر خود را با فرض عدم لحاظ کردن ضرایب کاهشی در رفتار اعضای تغییر شکل کنترل نیز چ) بازطراحی و ارزیابی اتصالات تعمیری: در این راهنما صحبتی از سیب در اتصالات و ضرایب کاهشی اتصالات تعمیر شده به میان نیامده است. در بازطراحی و تعمیر اتصالات آسیب‌دیده توجه به موارد زیر ضروری است: * عملکرد اتصال آسیب‌دیده از نظر انتقال خمش, برش و ... تشخیص داده شود. * به ظرفیت و نحوه‌ی انتقال تلاش‌ها در درجه‌ی آزادی آسیب‌دیده‌ی اتصال توجه شود. * به ظرفیت محوری و نحوه‌ی انتقال نیروهای ستون فرادست اتصال توجه شود. راهکار اول: بر اساس مدل‌های آزمایشگاهی یا ضوابط ارائه شده در نشریات معتبر از روش تعمیر و نحوه‌ی عملکرد اتصال بعد از تعمیر اطمینان حاصل شود. راهکار دوم: ظرفیت عملکرد موردنظر در اتصال آسیب‌دیده (به‌عنوان مثال خمش) از مدل حذف شود و مدل جدید سازه تحلیل و ارزیابی شود. در نهایت. با فرض عدم وارد آمدن سیب به اتصال سایر اعضاء وضعیت توزیع جدید تلاش‌ها در سازه مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. راهکار سوم: اتصال آسیب‌دیده با استفاده از روش تعمیر سطح آسیب ۳ جایگزین شود. ۷-۳- روش‌های تعمیر و تقوبت روش‌های تعمیر و تقویت اعضا و اجزای ساختمان‌های بتنی آسیب‌دیده در زلزله در این فصل شامل موارد زیر می‌باشد؛ الف) تعمیر و تقویت مو ضعی اءعضا: در این روش مطابق بندهای ۲-۷-۳ و ۳-۷-۳ اعضای | سیب‌دیده به صورت موضعی تعمیر (بازگردانی به شرایط پیش از آسیب) یا تقویت (تأمین ظرفیتی بیش از ظرفیت اولیه‌ی عضو) می‌شود. ب) تقویت کلی سامانه‌ی باربر جانبی: در این روش مطابق بند ۴-۷-۳ طراح علاوه بر استفاده از روش (الف)» اعضای سامانه‌ی باربر جانبی ساختمان را افزایش می‌دهد. این اء ضا می‌تواند اء ضای قابی (تیر یا ستون)» دیوار بر شی. مهاربند یا وسایل کنترل لرزه‌ای باشد. پ) افزودن سامانه‌ی باربر جانبی جدید: در این روش مطابق بند ۵-۷-۳ طراح از ظرفیت سامانه‌ی باربر جانبی موجود صرف‌نظر نموده و برای ساختمان مورد بررسی. یک سامانه‌ی باربر جانبی جدید طراحی می‌نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۱-۷-۳ راهبردهای تعمیر در بازطراحی و تعمیر لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی | سیب‌دیده از زلزله به‌رغم تمرکز این بخش بر روش‌های اجرایی تعمیر و تقویت اء ضای سازه‌ای, راهبردهای بو سازی مطابق با ز شریه ۳۶۰ سازمان برنامه و بودجه. همجون سبک سازی, تغییر کاربری و امثال این‌ها نیز قابل پیاده‌سازی است. راهبردهای کلی تعمیر سازه را می‌توان در کاربرد تک یا تلفیقی چهار شاخص زیر معرفی نمود: الف) مقاومت کلی. مقاومت کلی یک ساختمان, بیشینه ظرفیت آشکار و ذخیره‌ی حاصل از کلیه‌ی اعضا و اتصالات آن ساختمان است. این مقدار»ء مشخص کننده‌ی حد نهایی مجموع نیروهای جانبی است که آن ساختمان می‌تواند تحمل نماید. اگرچه در مواردی. ظرفیت شکل‌پذیری ساختمان می‌تواند تا اندازه‌ای ضعف مقاومت کلی ساختمان را پوشش دهد. اما ناکافی بودن مقاومت کلی ساختمان, عامل اصلی آسیب‌های جدی سازه‌ای و غیرسازه‌ای وارد به آن است به‌خصوص در جابجایی نسبی طبقات. ایجاد آسیب در اجزای غیرسازه‌ای و بعضاً ضربه زدن به و ساختمان مجاور اهمیت ویژه ای پیدا می‌کند. ناکافی بودن سختی کلی ساختمان می‌تواند سبب وارد آمدن آسیب‌های جدی به سازه‌ی ساختمان. به‌خصوص به اتصالات. فروریزش اجزای غیرسازه‌ای مانند؛ تیغه‌ها و پوشش آن‌هاء تشدید اثرات جابجایی ثانویه و ایجاد ضربه های نا شی از برخورد احتمالی دو ساختمان مجاور شود. اقدامات معمول در زمینه‌ی تأمین سختی کلی ساختمان, شامل؛ بهسازی قاب‌های موجود یا ایجاد اجزای قائم باربر جانبی است. پ) شکل‌پذیری کلی. شکل‌پذیری کلی یک ساختمان, توان تحمل تغییرشکل‌های بزرگ و ظرفیت جذب آنرزژی ورودی» بدون فروپاشی اجزای سازه‌ای ساختمان است. در واقع» با افزایش شکل‌پذیری می‌توان فروپاشی اجزای ساختمان را به تأخیر انداخت. تأمین شکل‌پذیری برای یک ساختمان, یکی از پارامترهای مهم در پاسخ‌گویی به معیارهای پذیرش نشریه ۰ ست. به‌گونه‌ای که با جابجایی بام ساختمان به اندازه‌ی تغییر مکان هدف. معیارهای پذیرش برای اء ضا کنترل شود. اقدامات معمول برای افزایش شکل‌پذیری شامل؛ تقویت ات صالات. تعبیه‌ی اء ضای با ظرفیت تغییر شکلی بالا پا | ستفاده از سامانه‌های کنترلی برای جذب انرژی ورودی به ساختمان است. ت) پیکربندی. پیکربندی یک ساختمان, به چگونگی ار تباط میان اعضا و نحوه‌ی انتقال مناسب و سریع بارهای وارده تا شالوده‌ی ساختمان | شاره دارد. ارتباط بسیاری از آ سیب‌های سازه‌ای و غیر سازه‌ای در ساختمان‌هاء به دلیل رعایت نکردن معیارهای ساده و منطقی برای ایجاد یک پیکربندی مناسب است. پیکربندی مناسب. با پرهیز از پیجیدگی سازه‌ای, مسیرهای مستقیمی برای انتقال نیروها از طبقات به پی ایجاد نموده و از عوامل مهم توزیع یکنواخت بارهای نقلی و جانبی است. در واقع. رویدادهایی چون عدم پیوستگی در مسیر انتقال بارء وجود طبقه‌ی نرم, ایجاد پیچش در ساختمان و مواردی مانند این‌ها نشانگر پیکربندی نامناسب ساختمان است. اقدامات معمول برای اصلاح پیکربندی ساختمان شامل؛ کوتاه نمودن مسیرهای انتقال بارء پا افزودن اعضای جدید برای منظم نمودن توزیع قاب‌های سازه‌ای است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( 1۹ ۰ ۲-۷-۳- روش تعمیر مبتنی بر نتایج معیار پذدیرش معیار پذیرش یک ساختمان بتنی | سیب‌دیده در زلزله. بر اساس نتایج حا صل از بازطراحی و ارزیابی بند (۶-۳) در قالب یکی از سه گزینه‌ی زیر قابل بررسی است: الف) تأمین معیارهای پذیرش در ساختمان بتنی: در صورتی که با رفع سیب و بازگرداندن شرایط اعضا به وضعیت پیش از رویداد زلزله (با منظور نمودن ضرایب کاهنده)» معیارهای پذیرش موضوع پیوست ۳ این راهنما تأمین شود. انجام تعمیر موضعی اعضای آسیب‌دیده در سازه به تنهایی کفایت لازم را دارد. روش‌های تعمیرء برای انواع سطوح آسیب در اعضای یک ساختمان بتنی, در قالب تعمیر موضعی عضو آسیب‌دیده» در بند ۳-۷-۳۲ برای ساختمان‌های بتنی ارائه شده است. ب) عدم تأمین معیارهای پذیرش در ساختمان بتنی: در صورتی که با رفع آسیب و بازگرداندن شرایط اعضا به وضعیت پیش از رویداد زلزله (با منظور نمودن ضرایب کاهنده)» معیارهای پذیرش موضوع پیوست ۳ این راهنما تأمین نشود. در این صورت لازم است انجام مطالعات به‌سازی لرزه‌ای با هدف تعمیر اعضای سیب‌دیده و ارتقاء هم‌زمان عملکرد اءعضا و سازه‌ی موردنظر انجام پذیرد. چنانچه ساختمان بر اساس تحلیل‌ها و معیارهای مورد نظر این راهنماء دارای ضعف از نظر سختی, مقاومت و شکل‌پذیری باشد. باید بر اساس روش‌های ارائه شده در بخش تعمیر کلی, موضوع بند ۴-۷-۳ برای ساختمان‌های بتنی تعمیر و بازطراحی شود. پ) عدم احراز معیارهای پذیرش در ساختمان بتنی: در صورتی که انجام تعمیرات موضعی نقاط آسیب‌دیده یا برداشت اطلاعات دقیق این نقاط امکان‌پذیر نباشد. لازم است مهندس طراح اقدامات لازم برای تعمیر ساده‌ی ساختمان ا سیب‌دیده را بر | ساس بند ۵-۷-۳۲ برای ساختمان‌های بتنی انجام دهد. در این صورت باایجاد یک سامانه‌ی باربر جانبی ۳-۷-۳- روش‌های تعمیر موضعی در این بخش روش‌های تعمیر موضعی برای انواع حالت‌های آسیب ارائه شده است. چنانچه به‌طور کلی بر اساس مدل‌سازی انجام شده ساختمان مورد بررسی پاسخگوی معیارهای پذیرش نباشد. می‌بایست روش‌های تعمیر کلی سازه. ارائه شده در بند ۴-۷-۳۲ مورد توجه قرار گیرد. تمام اعضایی که آسیب آن‌ها بر اساس بند (۸-۳-۳) در یکی از سطوح سیب ۲۰۱ یا ۳ دسته‌بندی شده است. در صورت وجود ضرورت برای استفاده از روش تعمیر موضعی, می‌بایست بر اساس ضوابط این قسمت از راهنما تعمیر شود. روش‌های تعمیر موضعی باعث می‌شود تا رفتار عضو به مقدار قابل‌توجهی به وضعیت قبل از آسیب بازگردد. با این حال مشخصات عضو مورد نظر هرگز مانند قبل از | سیب نخواهد بود. به همین منظورء در این د ستورالعمل. ضریب‌هایی | صلاحی برای 7 صحیح مشخصه‌های رفتاری عضو تعمیر شده, معرفی شده است. این ضریب‌ها شامل؛ ضریب‌های کاهنده‌ی مشخصه‌های اصلی عضوء یعنی سختی, مقاومت و شکل‌پذیری است. نحوه‌ی اعمال این ضریب‌ها بر روی خصوصیات عضو در رابطه‌های زیر نشان داده -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله (۱-۳) بر < از (۲-۲) ۸0 آ (۳-۳) ۸ -۵ که در عبارت‌های "*۲/ "0 ۵ به ترتیب بیانگر سختی» مقاومت و شکل‌پذیری اصلاح شده‌ی عضو تعمیر شده است و بر هل ج1 به ترتیب به ضریب‌های کاهنده‌ی مشخصات اولیه‌ی عضو شامل؛ سختی, مقاومت و شکل‌پذیری اشاره دارد. الگوی کلی نحوه‌ی تأثیر این ضریب‌ها در منحنی رفتاری یک عضوء قبل از آسیب دیدن و پس از تعمیر شدن, که از ۰ ح شده» در شکل (۱۷-۳) نمایش داده شده است. شکل (۱۷-۳): نمودار رفتاری عضو قبل از آ سیب و بعد از تعمیر در جدول (۴-۳) ضریب‌های لازم برای تصحیح عملکردهای مختلف یک عضو تعمیر شده. ارائه شده است. در جدول (۴-۳)» ضریب .ر/ مربوط به کاهش معیارهای پذیرش | ست که باید در میزان جابجایی یا دوران معیار پذیرش در برخی اءعضا ممکن است تحت تلاش‌های مختلفی از عضو مانند خمش و برش هم‌زمان. درجات مختلفی از | سیب در مودهای عملکردی متناظر (خمشی یا برشی) وجود داشته باشد. در این حالت باید ضرایب کاهشی برای همه مودهای عملکردی بر اساس بالاترین درجه‌ی آسیبی که ممکن است از هر یک از مودهای محتمل به دست آمده باشد. در نظر گرفته جزئیات مربوط به هر یک از روش‌های ترمیم برای انواع اعضا در سطح‌های مختلف ا سیب در شکل‌های (۱۸-۳) الی (۳- ۴) ارائه شده است -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- ساختمار ۱۳۳ تزریق ترک یا قالب‌بندی و بتن‌ریزی تزریق ترک یا قالب‌بندی و بتن‌ریزی تزریق ترک یا قالب‌بندی و بتن‌ریزی ۱۰۱ 0.9 0.6 0.9 0.8 0.9 0.6 0.9 0.9 0.9 0.8 0.9 0.9 0.9 0.9 0.9 0.9 0.9 0. 8 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله یکی از روش‌های اصلی, ترمیم ترک با استفاده از تزریق مصالح ترمیمی در اعضا است. در چنین حالتی لازم است تا این زمینه. می‌توان به‌عنوان پیشنهاد اولیه از مصالح با مشخصات مندرج در جدول (۵-۳) استفاده نمود. جدول (۵-۳): مصالج پوشنهادی برای تزریق در ترک اعضای بتنی چنانجه انجام هریک از روش‌های تعمیر برای عضو سیب‌دیده قابل اجرا نبود. می‌بایست از روش ارائه شده برای درجه‌ی سیب بالاتر برای تعمیر عضو مورد نظر استفاده شود. چنانجه با این رویکرد هم امکان اجرای تعمیر موصعی عضو آسیب‌دیده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳7( ۳ دستگاه ترربی تقاط ترریی با فسار با مصالح تعمیر ۹ شش 1 ک 0۳۱۰100 20 7 ۰ ۰ ۰ و۰ ۱ قبل از هر اقدامی باید ترک‌های ایجاد شده در مقطع شناسایی و علامت‌گذاری شود. ۲ تمام قسمت‌هایی از مقطع که سست شده» باید جدا شود. البته این موضوع در این سطح از آسیب کمتر دیده خواهد ۳ گرد و غبار موجود در شکاف ترک‌های شناسایی شده توسط تجهیزات مناسب مثل؛ شستشو با فشار آب. برس با پمپ باد تا حد امکان خارج شود. ۴) در درون ترک نباید هیچ نوع چربی یا مواد دیگری که مانع چسبیدن مصالح تزریق به درون ترک می‌شود. وجود ۵) تزریق باید توسط مصالح و تجهیزات مناسب انجام شود تا بتوان مصالح ترمیم را به عمق ترک نفوذ داد. ۶) فاصله نقاطی که مصالح ترمیم در داخل عضو تزریق می‌شود. بین ۲۰ الی ۱۰۰ سانتی‌متر می‌باشد. ۷ عملیات تزریق باید از پایین ترک شروع شود و به سمت بالا ادامه یابد. ۸) ترک‌هایی با عرض بین ۲ میلی‌متر باید توسط تزریق رزین ترمیم شود. برای ترمیم ترک‌های عریض‌تر از تزریق میلی‌متر باشد. ۰)در اعضای ترمیمی با ترک‌های به عریض‌تر از ۲ میلی‌متر لازم است پس از اتمام ترمیم ترک‌هاء کل عضو با یک لایه دور پیج کامل ورق 11۳ تقویت شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی وتعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله قبل از انجام هر عملیات تعمیر باید با نصب سازه‌ی موقت نسبت به انتقال بارهای ستون مورد تعمیر به نحو اصولی و ایمن اقدام شود. کلیه‌ی قسمت‌های بتنی که آسیب‌دیده و سست شده است. باید از عضو جدا شود. ناحیه‌ای که نیاز به تعمیر دارد. از هرگونه گرد و غبار پاک شود. ناحیه‌ی آسیب‌دیده. باید با ایجاد سطح زبر و غیرمسطح, آماده قالب‌بندی و بتن‌ریزی شود. قبل از بتن‌ریزی» باید سطح عضو در محل اتصال با بتن جدید با آب اشباع شود. قالب‌بندی انجام شده در ناحیه‌ی آسیب‌دیده باید به‌گونه‌ای باشد که بستن, تمام نواحی تخلیسه شده را بسدون کوچک‌ترین خلاء پر کند. این موضوع ممکن است باعث شود. بتن‌ریزی در ابعادی بزرگ‌تر از ابعاد عضو اصلی انجام شود. در این‌صورت باید بعد از یک روز قالب‌ها جدا شده و نواحی اضافی تراشیده شود. سایر ترک‌های موجود با عرض ۲ تا ۵ میلی‌متر باید بر اساس جزئیات شماره ۱ (شکل ۱۸-۳) ترمیم شود. لازم است پس از اتمام ترمیم ستون مطابق موارد ۱ تا ۷ بایک لایه دور بیج کامل ورق ۳1۳ در کل ستون. آن را تقویت نمود (پیشنهاد می‌شود در راستای توضیحات موارد ۱ تا ۷ و عدم اطمینان از کیفیت تزریق, حتمأ انجام یک لایه ورق "1۳141 در دستور کار قرار گیرد). شکل (۹-۳ : جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۵ عملکرد: خمشسی -محوری -برشی نها ماو ها قبل از انجام هر عملیات تعمیر باید با نصب سازه‌ی موقت نسبت به انتقال بارهای ستون مورد تعمیر به نحو اصولی کلیه‌ی قسمت‌های بتنی ستون که آسیب‌دیده و سست شده باید از عضو جدا شود. تمام میلگردهای آسیب‌دیده باید از عضو جدا شود. به‌منظور ایجاد طول مماری لازم برای اتصال میلگردهای جدید و هم‌چنین حذف بتن‌های آسییب‌دیده باید ناحیه‌ی بیشتری از بتن ستون تخریب و تخلبه شود. در صورت عدم امکان تخریب بیشتر باید از سایر روش‌های اتصال آرماتورها همچون وصله مکانیکی با جوشی استفاده شود. تعداد لازم میلگردهای جدید. طبق نظر مهندس طراح نصب شود. وصله میلگردها جدید به قدیم می‌تواند به‌صورت پوششی, مکانیکی با جوشی طبقق ضوابط مربوطه در نشریه ۱۲۰ سطح بتن قدیمی عضو باید زیر و خشن (مضرس) باشد و عاری از هرگونه گرد و غبار و چربی و آماده قالب‌بندی و با نظر طراح می‌توان از روش‌های تقویت اتصال بتن قدیم و جدید همچون؛ داول, کیفیت و کمیت مضرس بودن سطوح., افزودنی‌های شیمیایی جسباننده استفاده نمود. مقاومت بتن جدید باید برابر و در نهایت کمی بیش از بتن قدیمی باشد. در هر حالت مبنای مقاومتی مورد استفاده در محاسبات باید حداقل مقاومت بتن عضو منظور شود. ۰) قبل از بتن‌ریزی» سطح عضو در محل اتصال با بتن جدید باید با آب اشباع شود. ۱) قالب‌بندی انجام شده در ناحیه‌ی آسیب‌دیده باید به‌گونه‌ای باشد که بتن» تمام نواحی تخلیه شده را بدون کوچک‌ترین خلاء پر کند. این موضوع ممکن است باعث شود. بتن‌ریزی در ابعادی بزرگ‌تر از ابعاد عضو اصلی انجام شود. در این صورت باید بعد از یک روز قالب‌ها جدا شده و نواحی اضافی تراشیده شود. ۲۳) سایر ترک‌های موجود با عرض ۲ تا ۵ میلی‌متر لازم است بر اساس جزئیات شماره ۱ (شکل ۱۸-۳) ترمیم شسود. ۳ پس از اتمام ترمیم ستون لازم است کل ستون با یک لایه دور پیج کامل ورق 114 تقویت شود (پیشنهاد می‌شود در راستای توضیحات موارد ۱ تا ۱۲ و عدم اطمینان لازم از کیفیت بخسش‌های باقیمانده‌ی ستون اصلی حتما اجرای یک لایه ورق 1141۳ در دستور کار قرار گیرد). شکل (۲۰-۳): جزئیات روش تعمیر موضعی شماره ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- وه( ی راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله خروجی هوا .۱ 3 0300)) ورودی قبل از انجام هر عملیات تعمیر باید با نصب سازه‌ی موقت نسبت به انتقال بارهای ستون مورد تعمیر به نحو اصولی و ایمن اقدام شود. کلیه‌ی قسمت‌های بتنی که آسیب‌دیده و سست شده است. باید از عضو جدا شود. ناحیه‌ای که نیاز به تعمیر دارد. از هرگونه گرد و غبار پاک شود. ناحیه‌ی آسیب‌دیده» باید با ایجاد سطح زبر و غیرمسطح, آماده قالب‌بندی و بتن‌ریزی شود. قبل از بتن‌ریزی» باید سطح عضو در محل اتصال با بتن جدید با آب اشباع شود. قالب‌بندی انجام شده در ناحیه‌ی آسیب‌دیده باید به‌گونه‌ای باشد که بتن, تمام نواحی تخلیه شده را بسدون کوچک‌ترین خلاء پر کند. این موضوع ممکن است باعث شود بتن‌ریزی در ابعادی بزرگ‌تر از ابعاد عضو اصلی انجام شود. در این‌صورت باید بعد از یک روز قالب‌ها جدا شده و نواحی اضافی تراشیده شود. سایر ترک‌های موجود با عرض ۲ تا ۵ میلی‌متر باید بر اساس جزئیات شماره ۱ (شکل ۱۸-۳) ترمیم شود. لازم است پس از اتمام ترمیم مطابق موارد ۱ تا ۷ با یک لایه دور پیج کامل ورق 116۳ در کل ستون» آن را تقویست نمود (پیشنهاد می‌شود در راستای توضیحات موارد ۱ تا ۷ و عدم اطمینان از کیفیت تزریق, حتمأً انجام یک لایه ورق ۳ در دستور کار قرار گیرد). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۷ عملکرد: خمشی- برشی- خمشی/کسش مورب ا انصال اورلب ی اتصال جوشی یا مکانیکی خروجی جوا قالب 11112 300 رورنه در سفف خهت عنوراشن ۱ با حدکتر فاصنه ۶۰ سانتی مسر ورودی بشن قبل از انجام هر عملیات تعمیر باید با نصب سازه‌ی موقت نسبت به انتقال بارهای ستون مورد تعمیر به نحو اصولی و ایمن اقدام شود. کلیه‌ی قسمت‌های بتنی ستون که آسیب‌دیده و سست شده باید از عضو جدا شود. تمام میلگردهای آسیب‌دیده باید از عضو جدا شود. به‌منظور ایجاد طول مهاری لازم برای اتصال میلگردهای جدید و هم‌چنین حذف بتن‌های آسیب‌دیده باید ناحیه‌ی بیشتری از بتن عضو تخریب و تخلیه شود. در صورت عدم امکان تخریب بیشتر باید از سایر روش‌های اتصال آرماتورها همچون وصله مکانیکی یا جوشی استفاده شود. ۵) تعداد لازم میلگردهای جدید. طبق نظر مهندس طراح نصب شود. ۶) وصله میلگردها جدید به قدیم می‌تواند به‌صورت پوششسی, مکانیکی یا جوشی طبق ضوابط مربوطه در نشریه ۱۳۰ باشد. ۷ سطح بتن قدیمی عضو باید زیر و خسن (مضرس) باشد و عاری از هرگونه گرد و غبار و چربی و آماده قالب‌بندی و بتن ریزی شود. ۸) با نظر طراح می‌توان از روش‌های تقویت اتصال بتن قدیم و جدید همچون؛ داول, کیفیت و کمیت مضرس بودن سطوح, افزودنی‌های شسیمیایی چسباننده استفاده نمود. ۹ مقاومت بتن جدید باید برابر و در نهایت کمی بیش از بتن قدیمی باشد. در هر حالت مبنای مقاومتی مورد استفاده در ۰ قبل از بتن‌ریزی» سطح عضو در محل اتصال با بتن جدید باید با آب اشباع شود. ۱ قالب‌بندی انجام شده در ناحیه‌ی آسیب‌دیده باید به‌گونه‌ای باشد که بتن» تمام نواحی تخلیه شده را بدون کوچک‌ترین خلاء پر کند. این موضوع ممکن است باعث شود. بتن‌ریزی در ابعادی بزرگ‌تر از ابعاد عضو اصلی انجام شود. در این صورت باید بعد از یک روز قالب‌ها جدا شده و نواحی اضافی تراشیده شود. ۲۳) سایر ترک‌های موجود با عرض ۲ تا ۵ میلی‌متر لازم است بر اساس جزئیات شماره ۱ (شکل ۱۸-۳) ترمیم شود. ۳ پس از اتمام ترمیم لازم است کل عضو با یک لایه دور بیج کامل ورق ۳14۲ تقویت شود (پیشنهاد می‌شسود در راستای توضیحات موارد ۱ تا ۱۲ و عدم اطمینان لازم از کیفیت بخش‌های باقیمانده‌ی عضو اصلی حتمأً اجرای یک لایه ورق ۳ در دستور کار قرار گیرد). تیرهای همبند به دلیل آنکه جزو اعضای اصلی سامانه‌ی باربر جانبی است. باید کل عضو تخریب و نوسازی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۱۳۳ راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله نوع عضو: دیوار برشی عملکرد: خمشی - برشی -خمشسی /کشسشسی مورب الا ا ۱ سس ۹ ۱ سالگ ا ْ را 9 ٍ هه کر اْ هید ار سر ا 0 سس ا سر ی ا تعمیر ترک | دیوار برشی ۲ . در صورت استفاده از ورق ‎۳1٩۳‏ برای طرح ترمیم. حتما باید با عبور نوارهای ورق ]۳1۹ از عرض دیوارء مهار ۱ ٍ ۱ ۱ ۹ ل ۹ ۵ تعمیر ترک / ۱ : ۲۳۳۱ ی ۱۸۳۷۱ - ۱ اه مش تقویت ۱ ۱ ۸ ۱ 59 ۸ قالب ها در صورتی که عمق آسیب بیشتر از 1001000 باشد) ۱ ۱ 1 ۱ ۵ سرام ۱ ۱ رودی لل ناحیه ۱ 5 ملات بدون جمع شوندگی 7 ۱ مصاله ۱ ۹ آسیب دیده ۸ 5 ی ۱ سح | 1 و ۷ ۱1۳ ۱( بر اساس جزییات شماره ۲ ارائه شده در شکل (۱۹-۳) اقدام شود. ۲ در صورت استفاده از ورق ]116 برای طرح ترمیم, حتما باید با عبور نوارهای ورق ۳1۳ از عرض دیوارء مهار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان ۴-۷-۳- تعمی در صورتی که سازه به وصعیت در 7 راهبردهای ۴ کانه (بند ۱-۷-۳) های بنسی ر کلی سازه بر | ساس رود رای طرح تعمیر اند پش از | سیب. به مغ ساختمان از روش‌ه توان از روش‌های ت جدول (۶-۲): نقا بص ترد بودن رفتار کلی سازه ۲ ن‌های تعمیر مو ضعی بلار می‌رود و ضعیت س هوم تأمین معیارهای : ای تعمیر کلی به‌صور عمیر کلی معرفی شده سازه‌ای و رو ش‌های : افزودن اعضای جدید قاب مهاربندی دیوار برشی بتنی دیوار مصالح بنایی قاب مهاربندی دیوار برشی بتنی دیوار مصالح بنایی قاب مهاربندی دیوار برشی بتنی دیوار مصالح بنایی قاب مهاربندی دیوار برشی بتنی دیوار مصالح بنایی قاب مهاربندی دیوار برشی بتنی دیوار مصالح بنایی تفاده نمود. ی تعمیر کلی جداسازی لرزه‌ای تعبیه میراگر تعبیه میراگر جداسازی لرزه‌ای اه ای این منظورء با توجه به ۵ در زازله تغییر کاربری حذف اتصال‌میانقاب‌ها حذف اتصال میانقاب‌ها حذف اتصال میانقاب‌ها حذف دیوارهای برشی حذف مهاربند -------- صفحهٔ بعد -------- یا ۳۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۱-۴-۷-۳ افزودن اعضای جدید افزودن اءضای جدید به سامانه‌ی باربر جانبی به‌عنوان یکی از روش‌های تقویت سازه‌ی | سیب‌دیده مطرح می‌با شد. این روش تعمیر باعث افزایش سختی و افزایش مقاومت شده و در مواردی می‌تواند تأمین کننده شکل‌پذیری مناسب سازه باشد. مهندس طراح باید آگاهانه از این شیوه برای د ستیابی به هدف مورد نظر در ارتقاء عملکرد سازه‌ای ساختمان مورد برر سی. | ستفاده نماید. مهم‌ترین روش‌های کاربردی در این خ صوص, در بند ۱-۴-۷-۲-ب با عنوان افزودن سامانه‌ی مهاربندی و در بند ۱-۴-۷-۲ -پ با عنوان افزودن دیوار بر شی بتنی و در بند ۱-۴-۷-۲-ث با عنوان افزودن دیوار م صالح بنایی ارائه ۲-۴-۷-۳ ارتقاء اعضای سازه‌ای موجود زمانی که بر اساس اهداف عملکردی انتخاب شده برای ساختمان, انتظار می‌رود که سازه سطح بالاتری از ظرفیت را دارا با شد. تعمیر کلی ساختمان را می‌توان با ارتقاء اعضای سازه‌ای موجود انجام داد. برای این منظورء روش‌های پیشنهادی زیر قابل کاربرد خواهد بود: الف- تقویت تیرها. تیرها یکی از اعضای اصلی قاب‌های خمشی بتنی هستند که عمل جمع‌آوری بارهای ثقلی طبقات و انتقال آن به ستون‌ها را بر عهده دارد. در قاب‌های خم شی. تیرها به‌عنوان ء ضوی از سامانه‌ی باربر جانبی نیز وارد عمل می شود. این مو ضوع سبب می شود که به این اءعضا تلا شی از جنس خمش اعمال شود. در برخی موارد بهخصوص در تیرهای بتنی کوتاه» نیروی برشی بر عضو حاکم بوده و نیاز است عضو بر اساس نوع تلاش و ضعف‌هایی که در آن وجود دارد تقویت شود. یکی از راهکارهای تقویت این اعضاء افزودن ابعاد آن‌ها است. به‌منظور کسب اطلاعات بیشتر از نحوه‌ی طراحی و جزئیات اجرایی, به بند ۵-۴-۷ نشریه ۷۴۱ سازمان برنامه و بودجه مراجعه شود. یکی دیگر از راهکارهای تقویت تیرهای موجود در ساختمان بتنی استفاده از مصالح پلیمری (ورق‌های 116۳) مانند؛ الیاف کرین. شیشه. آرامید و امثال این‌ها است. با نصب درست این مصالح بر روی سطح خارجی تیر مورد نظر و ایجاد محصورشدگی برای بتن می‌توان ظرفیت و شکل‌پذیری عضو را افزایش داد. به‌منظور کسب اطلاعات بیشتر از نحوه‌ی طراحی و جزئیات اجرایی, به نشریه ۲۴۵ سازمان برنامه و بودجه مراجعه شود. برای تقویت تیرها بهتر است ابتدا با زدن جک بار ثقلی از روی تیر برداشته شود و سپس موارد تقویت انجام شود. ب- تقویت ستون‌ها. ستون‌هاء اءضای اصلی قاب‌های ساختمانی برای تحمل و انتقال بارهای ثقلی و جانبی هستند. از آنجا که ظرفیت باربری یک ستون بتنی با در نظر گرفتن اثر متقابل نیروی محوری و لنگر خم شی تعیین می شود. به‌منظور تقویت آن. می‌توان از راهکار کلی اجرای ژاکت با استفاده از مصالح متداول زیر عمل نمود: ۱ مصالح پلیمری (ورق‌های 1۳8۳) مانند؛ الیاف کربن, شیشه. آرامید و امثال این‌هاء -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳۱۱ این راهکار می‌تواند ظرفیت محوری» خمشی و در عین حال شکل‌پذیری ستون را افزایش دهد. در هنگام استفاده از هر یک از این مصالح باید ضوابط مربوطه بررسی و رعایت شود. یکی از نکاتی که در اجرای طرح تقویت ستون‌های بتنی باید مورد توجه قرار گیرد. نحوه‌ی اتصال عضو تقویت شده به بالا و پایین ستون موجود | ست. به‌گونه‌ای که ستون جدید به صورت یکپارچه و مدسجم بتواند کل بار وارده را تحمل نماید. در واقع باید توجه داشت که در ابتدا باید بار موجود از روی ستون برداشته شده و پس از انجام تقویت لازم مجدداً عضو جدید در زیر بار قرار گیرد. به‌منظور کسب اطلاعات بیشتر از نحوه‌ی طراحی و جزئیات اجرایی, به بند ۳-۴-۷ و ۴-۴-۷ نشریه ۷۴۱ و نشریه ۳۴۵ سازمان برنامه و بودجه مراجعه شود. پ- تقویت اصالات. ات صالات در ساختمان‌های بتنی, به‌خ صوص ساختمان‌های با سامانه‌ی باربر جانبی قاب خم شی, نقشی مهم و اساسی بر عهده دارد. چنانچه بر اساس محاسبات و مدل سازی‌های انجام شده اتصالات موجود توانایی تحمل تلاش‌های وارد شده را نداشته با شد.ء می‌توان با محصور نمودن اتصال به‌نوعی مقاومت و شکل‌پذیری آن را افزایش داد. این محصور شدگی می‌تواند با استفاده از مصالح فولادی یا مصالح پلیمری (ورق‌های ۴۳8۸۳) مانند؛ الیاف کربن. شیشه. آرامید و امثال این‌ها انجام شود. کلیه ضوابط و معیارهای مربوط به | ستفاده از این م صالح در تقویت ات صالات باید بر اساس آخرین ت- تقوبت دیوارهای برشی بتنی. در این خصوص به توضیحات بند (۲-۴-۷-۲-ت) مراجعه شود. ۳-۴-۷-۳ کاهش تقاضای لرزه‌ای در یکی دیگر از روش‌های تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده, کاهش تقا ضای لرزه‌ای ساختمان ااست. این راهکار به سه صورت زیر قابل اجرا است. در هنگام استفاده از مبانی راهکارهای دوم و سوم این بخش, مهندس طراح باید با تسلط کامل بر مبانی طراحی هر قسمت و اطمینان از جزئیات طراحی و آگاهی از پیامدهای هر انتخاب. برای استفاده از مسیر طراحی سامانه‌های کنترلی اقدام نماید. الف) کاهش انتظارات لرزه‌ای. یکی از راهکارهای تعمیر سازه‌ی آسیب‌دیده از زلزله, کاهش انتظارات لرزه‌ای است. در این روش مبانی طراحی تغییری نمی‌کند. بلکه سطح انتظارات استفاده از ساختمان کاهش داده می شود. این راهکار زمانی مورد توجه قرار می‌گیرد که ساختمان مورد بررسی دارای حداقل یکی از شرایط زیر باشد: ۱ ساختمان موقتی باشد. ۳ ساختمان دارای طراحی یا اجرای بسیار ضعیفی باشد که حتی بازگرداندن آن به شرایط پیشین, نیاز به -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳( راهنمایمطالعات بازطراح ی وتعمی رساختمان‌ها ی آسیب‌دیده در زلزله با دیدگاه کاهش انتظارات لرزه‌ای. می‌توان سطح خطر لرزه‌ای یا سطح عملکرد لرزه‌ای مورد انتظار از ساختمان مورد بررسی را کاهش داد و به این ترتیب هزینه‌های اجرای تعمیر ساختمان نیز تا اندازه‌ی زیادی کاهش می‌یابد. در مجموع پیشنهاد مهندس طراح در خصوص راهکارهای ذیل باید از طرف کارفرما مورد برر سی و موافقت قرار گیرد. به‌طور مثال برای تغییر کاربری ساختمان می‌توان یک مدرسه را به انبار تبدیل کرد. ب) استفاده از سامانه‌ی جداسازی لرزه‌ای. در این روش از ایده‌ی کاهش انرژی ورودی به ساختمان برای کاهش تقاضای لرزه‌ای سازه‌ی ساختمان | ستفاده می شود. بدین صورت که با تعبیه‌ی سازوکارهای جدا سازی لرزه‌ای در تراز پایه‌ی یک ساختمان, می‌توان باعث کاهش انرژی ورودی لرزه‌ای و به تبع آن کاهش تقاضای لرزه‌ای سازه‌ی ساختمان شد. این راهکارء مانند بسیاری از راهکارهای متعارف. برای تمامی ساختمان‌ها و در تمامی موقعیت‌های ژئوتکنیکی منجر به کارایی مناسب نمی شود. ا ستفاده از این راهکار. محدودیت‌ها و تعاریفی دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌هاء دا شتن اطمینان از عملکرد یکپارچه ی سازه در بالای سطح جداسازی است. در صورتی که ساختمان مورد بررسی, قدیمی یا از دیدگاه سختی سازه‌ای ضعیف با شد. تأمین رفتار نزدیک به صلب طبقات در ارتفاع ساختمان, می‌تواند مء ضلی به‌مراتب د شوارتر از تعمیر ساختمان مورد بررسی باشد. آزاین‌رو مهندس طراح باید با تسلط بر مبانی کلی و اشراف کامل به جزئیات طراحی و اجرای سامانه‌ی جداسازی لرزه‌ای, اقدام به استفاده از این راهکار نماید. در هنگام به کارگیری جداسازهای لرزه‌ای به‌منظور بهسازی و تقویت ساختمان آسیب‌دیده باید به محدودیت‌های معماری توجه نمود. جداسازهای لرزه‌ای انواع مختلفی دارد که بسته به مشخصات سازه, هدف از به کارگیری جداسازها و هم‌چنین در نظر گرفتن جنبه‌های اق صادی طرحء می‌توان طرح منا سبی از ترکیب آن‌ها را به کار برد. این طراحی باید بر | ساس آخرین ویرایش آیین‌نامه‌های موجود از جمله رعایت ضوابط نشریات ۳۶۰ و ۵۲۲ انجام پذیرد. ج) استفاده از میراگرها. این روش تلاش دارد با تعبیه‌ی آدواتی در ساختمان, انرژی ورودی به طبقات را مستهلک نموده و تقا ضای لرزه‌ای در اءضای | صلی را کاهش دهد. برای اینکه میراگرهای ذصب شده در ساختمان بتواند انرژی جذب کند. سامانه‌ی سازه‌ای که این میراگرها بر روی آن نصب شده است. باید رفتار الاستیک خطی داشته باشد. از این‌رو مهندس طراح باید با تسلط به مبانی کلی و اشراف کامل به جزئیات طراحی و اجرای میراگرهاء اقدام به استفاده از این راهکار نماید. میراگرها نیز مانند جدا سازهای لرزه‌ای انواع مختلفی دارد که بسته به مشخصات سازه, هدف از به کارگیری جدا سازها و هم‌چنین در نظر گرفتن جنبه‌های اقتصادی طرحء می‌توان ترکیب مناسبی از آن‌ها ارائه نمود. طراحی این سامانه باید بر اساس آخرین ویرایش آیین‌نامه‌های موجود انجام پذیرد. ۵-۷-۳ تعمیر ساختمان آسیب‌دیده در زلزله به روش ساده در این روش از سامانه‌ی باربر جانبی موجود در سازه به دلیل وجود آسیب‌های مشهود و احتمالی چشم‌پوشی می‌شود. از این‌روء برای تأمین سامانه‌ی باربر جانبی جدید با رعایت حا شیه‌ی اطمینان منا سب از سامانه‌های دیوار بر شی یا مهاربندی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - ساختمان‌های بتنی ۳( ۳ استفاده می‌شود. در این حالت. سامانه‌های باربر جانبی جدید (دیوار یا مهاربند) به همراه اعضای مرزی برای انتقال کل بارهای جانبی تا شالوده. طرح و اجرا می‌شود. در استفاده از این روش تعمیر باید مهندس طراح به نکات بسیاری توجه داشته باشد که در ادامه به تعدادی از این موارد اشاره شده است: جانمایی دیوارهای برشی یا قاب مهاربندی در ساختمان آسیب‌دیده, حل مشکلات برخورد با معماری ساختمان, حل م سئله شالوده‌ی دیوارها و مهاربندها که قرار ۱ ست کل نیروی زلزله را به زمین منتقل کند. یکپارچه سازی سامانه جدید و اتصال آن با سازه‌ی موجود. موضوع انتقال برش ایجاد شده در طبقات به سامانه‌ی باربر جانبی جدید و مواردی از این قبیل. روش ساده با رعایت شرایط مندرج در بند ۱-۵-۷-۲ در ساختمان‌های بتنی قابل استفاده است. ۱-۵-۷-۳ شرابط استفاده از روش تعمیر ساده در صورت احراز شرایط زیر می‌توان از روش تعمیر ساده برای تعمیر ساختمان‌های بتنی استفاده نمود: ۱) در صورتی که مقاومت مشخصه‌ی فشاری بتن, ارزیابی شده مطابق بند ۲-۳-۳ شرایط بند ۱-۲-۳-۳ را نداشته باشد. ۲۳ در صورتی که برای انجام روش‌های تعمیر موضعی آرائه شده در بخش ۳۲-۷-۳۲ شرایط اجرا وجود نداشته باشد یا از ۳) در صورتی که شدت آسیب‌های ایجاد شده در سازه به گونه‌ای باشد که بر اساس نظر مهندس طراحء ظرفیت باربری ۲-۵-۷-۳ ضوابط روش تعمیر ساده در صورت لزوم به ! ستفاده از روش تعمیر ساده لازم است در هنگام طرح و اجرای طرح تعمیر ساختمان مورد برر سی. ۲ از دیوارهای برشی یا مهاربند به‌منظور تحمل و انتقال بارهای جانبی استفاده می‌شود. ۳ _دیوار برشی پا مهاربند باید برای کل نیروی جانبی و ۳۰ درصد از بار تقلی طراحی شود. ۴ از آنجا که در این روش تمامی بارهای جانبی توسط دیوارهای برشی یا قاب‌های مهاربندی جدید تحمل می‌شود و نیرویی به سازه‌ی آسیب‌دیده منتقل نمی‌شود. نیازی به انجام تعمیرات سازه‌ای برای اعضای سازه‌ای آسیب‌دیده نیست. ۵ در مدل‌سازی به روش ساده., کلیه اتصالات تیر به ستون سازه‌ی آسیب‌دیده باید به‌صورت مفصلی مدل -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۶ جانمایی دیوارهای برشی یا قاب‌های مهاربندی در روش تعمیر ساده‌ی سازه‌ی آسیب‌دیده باید حداقل در هر دو راستای سازه و در هر راستا حداقل در دو دهانه تعبیه شود. ۷ لازم است برای جمع‌آوری و انتقال بارهای جانبی در تراز سقف‌هاء جمع‌کننده‌ها (کلکتورها) طراحصی ۸ در صورت وجود آسیب در مهاربندها یا دیوار برشی (آسیب سطح ۳ این عضو باید با عضو جدید مقاومت و شکل‌پذیری دیوار تقلیل یافته و در مدل‌سازی منظور شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ ساختمان‌هایی بنایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ساختمان‌های بنایی ۳۲( ۷ ۱-۴- مقدمه با توجه به فراوانی قابل‌توجه سساختمان های بنایی در کشورء کیفیت اجرا و تنوع زیاد» بازطراحی و تعمیر این گونه ساختمان‌ها پس از وقوع زلزله از اهمیت زیادی برخوردار است. ساختمان‌های بنایی دارای سختی زیاد با عملکرد به ذسبت رد (غیر شکل‌پذیر) می‌با شد که برای ارزیابی آن‌ها می‌توان از یکی از روش‌های ساده یا تفصیلی تشریح شده در این فصل | ستفاده نمود. مراحل تعمیر ساختمان‌های بنایی در روند نمای (۱-۴)» ذشان داده شده |است. هر کدام از مراحل این روند ضوابط این بخش از راهنما برای بهسازی ساختمان‌های بنایی غیرمسلح شامل؛ کلاف‌دار و بدون کلاف که در آن‌ها تمام و یا قسمت عمده‌ی بارهای قائم و جانبی تو سط دیوارهای آجری, بلوک‌های سیمانی یا سنگی تحمل می شود. کاربرد دارد. از آنجا که راهنمای حاضر بر مبنای اصول عملکردی استوار است کلیه ساختمان‌های بنایی غیرمسلح (فارغ از توجیه اقتصادی با تعداد طبقات) که در زلزله آسیب‌دیده است را می‌توان بر اساس دسته‌بندی‌های ارائه شده در این بخش و جزئیات روش‌های اجرایی, تعمیر نمود. البته بناهای خشتی و بناهای خاص, از جمله بناهای تاریخی, مشمول ضوابط این راهنما نمی‌شود. ساختمان‌های بنایی که وارد مرحله‌ی تعمیر شده است. از قبل, مسیر ارزیابی سریع موضوع نشریه ۸۳۲ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (سریع و کیفی) را طی کرده است. از این‌رو این ساختمان‌ها پیش از این» در یک یا دو مرحله‌ی آرزیابی سریع و کیفی, مورد بازر سی گروه‌های کار شناسی قرار گرفته است. اطلاعات برداشت شده از آرزیابی‌های میدانی اسیب‌های وارده, در فرم‌های مربوطه می‌تواند کمک موْثری در تعیین و ضعیت ساختمان برای مرحله‌ی تعمیر با شد. در نهایت. در یک بازدید از ساختمان, اطلاعات موجود در فرم‌ها با وضعیت موجود مطابقت داده شده و اطلاعات موجود. راستیآزمایی و در صورت نیاز اصلاح می‌شود. در این مرحله لازم است آسیب‌های وارد به سازه بر اساس دسته‌بندی ارائه شده در بند (۱-۲-۴)» روی نقشه‌های چون ساخت (موجود) مشخص شود تا نقشه‌های اولیه آسیب ساختمان تهیه شود. ۱-۳-۴ دسته‌بندی آسیب‌های وارده و تعیین سطح آسیب وارده مهم‌ترین آسیب‌هایی که یک ساختمان بنایی در حین زلزله تجربه می‌کند. عموماً شامل؛ ترک‌خوردگی دیوارهای بنایی از جمله ترک‌های قطری, لغزش درز ملات. ترک‌های گوشه دیوار» خردشدگی پاشنه دیوارء ترک‌خوردگی‌های در اطراف بازشوهاء جابجایی خارج از صفحه دیوارء خرابی یا فروریزش خرپٍشته. | سیب راه‌پله‌هاء ‏ سیب سقف به دلیل فروریزش دیگر م صالح سنگین بر روی سقف. خرابی اجزای غیر سازه‌ای و برخورد ساختمان‌های مجاور می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- 7 م۳( راهنمای مطالعات با زطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله جمع آوری اطلاعات و تهیه نقشه‌های اولیه آسیب روند نمای ۱-۴: مراحل بررسی و تعمیر یا تخریب ساختمان‌های مصالح بنایی آسیب‌دیده در زلزله -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ساختمان‌های بنایی ۳( ۹ با توجه به اهمیت میزان آ سیب‌های وارد به یک ساختمان بنایی, می‌توان آ سیب‌ها را در سه سطح کم متوسط و زیاد دسته‌بندی نمود. آ سیب‌های کم. مواردی است که در عمل اهمیت سازه‌ای ندارد. از این‌رو در مرحله‌ی ارزیابی سریعء مورد پذیرش قرار گرفته و به مرحله‌ی ارزیابی تفصیلی ارجاع نمی شود. درنتیجه. هر ساختمان بنایی ارجاع شده به این مرحله. از نظر آسیب‌های وارده در دو گروه متوسط و زیاد دسته‌بندی می‌شود. شاخص‌های تفکیک این دو سطح آسیب پیشنهادی در جدول (۱-۴) شرح داده شده است. در د سته‌بندی آ سیب‌ها برای هر د سته. تلاش شده | سیب‌ها با یکدیگر هم ارز با شد؛ بنابراین» در صورت مشاهده یک آسیب لازم است آسیب‌های دیگر آن دسته نیز جستجو شود. جدول (۱-۴): د سته‌بددی آ سیب‌ها ۱. مشاهده‌ی ترک با بازشدگی در دیوارهای کلاف‌دار یا بدون کلاف. در کمتر از ۵۰// دیوارهای باربر (۲۲ سانتی‌متری و بیشتر) در یک راستا یا ترک عریض در کمتر از ۸۲۰ آن‌هاء ۲ مشاهده‌ی ترک با بازشدگی در اتصالات دیوار به دیوار» دیوار به کلاف., کلاف به کلاف. ستون به سقف با ۳ مشاهده‌ی ترک با بازشدگی در سقف. ۴ وجود انحنا یا نای ناشی از زلزله تا ۰/۴۸ در هر کدام از طبقات. ۱ ترک با بازشدگی در دیوارهای کلاف‌دار یا بدون کلاف, در حداقل ۵۰ دیوارهای باربر (۲۲ سانتیمتری و بیشتر) در یک راستا یا وجود ترک عریض در حداقل ۲۰ آن‌ها ۲ ترک عریض در اتصالات (دیوار به دیوار - دیوار به کلاف - کلاف به کلاف - ستون به سقف یا کف- سقف به دیوار) ۳ مشاهده ترک‌خوردگی عریض در سقف یا فروریزش بخشی از آن ۳ فروریزش بخشی از ساختمان یا یکی از اعضای سازه‌ای (ستون- دیوارهای باربر- اتصالات) یا بروز نای بیش از به‌منظور مستندسازی و تعیین وضعیت ساختمان, آسیب‌های موجود باید بر روی نقشه‌ی ساختمان, علامت‌گذاری شده و با ذکر مشخ صات (عرض یا نوع ترک و جابجایی ماندگار طبقه) مشخص شود. برای سهولت د سته‌بندی, نوع ترک برخی از متداول‌ترین محل‌های ترک در شکل (۱-۴) نشان داده شده است. ۲۳۱ ل ۹ 5 ۹ ۳ ل ۱ 69 ل ۱ ۷۱ ۳ ۱ ۳ ۳ ۱ ۸ ٍ ۳ ۸ ا ۱ ۱ ۱) ترک های ملموس در محل اتصال سقف به دیوار ترک در اتصال کلاف به دیوار ۱) ترک عمودی در امتداد ضخامت دیوارها ۲ ترک های اتصال کلاف به کلاف (جداشدگی دیوار از کلاف و عدم یکپارچگی) ۲) ترک های کنج شکل (۴- : مدا و لترین محل درک‌ها در دیوار بنایی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ م۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده در زلزله این مرحلهء طی بازدید بازرسان از ساختمان بنایی آسیب‌دیده از زلزله. هم‌زمان با تطبیق فرم‌های ارزیابی سریع انجام می شود. برای تعیین عرض ترک می‌توان از خط‌کش‌های مخصوص (1(11504]) که نمونه‌ای از آن در شکل (۲-۴) نشان داده شده است. استفاده نمود. ترک جدید دارای لبه تیز و فرسایش نیافته است و درون آن فاقد دوده. گرد و خاک و آثار هوازدگی می‌باشد. منظور از عرض ترک. فاصله عمودی بزرگ‌ترین بازشدگی بین دو لبه‌ی ترک جدید. ناشی از زلزله‌ی مورد نظر که بر ترک‌های ایجاد شده در سه رده‌ی زیر دسته‌بندی می‌شود: ج- نرک عربض: ترک جدیدی است که دارای بازشدگی قابل مشاهده با عرض ترک بیش از ۳ میلی‌متر باشد. در اعضای باربر قائم و سقف‌هاء ترک‌های با بازشدگی و ترک‌های عریض, از اهمیت زیادی برخوردار است. از این‌رو در دسته‌بندی آ سیب‌ها در جدول (۱-۴) به آن‌ها اشاره شده است. در صورت بروز ترک‌های با باز شدگی در اعضای باربر قائم و سقف. مقدار آ سیب ساختمان در دسته‌ی متوسط برآورد شده و در صورت بروز ترک‌های عریض, ساختمان با سیب شدید دسته‌بندی می‌شود. ۳ ی 9 ۰ را ۰ : ۱ و 0 کی یه ی یس کت ۰ : سس 0 را ی ُ 1 : 8 و۵ و هو ۵۵۳۲ ِ : گر ی ۴538536586588252 خو سون سس . ۹ تن ِ ۰ ه‌ ‌ رض ‌ رت مین "یه و رای ی د رو 4 ی ظ و ی َ_ ۳ مه مس میا س ۹ یا َ ور اه ا مه بو س نود هو ول .۹ - ۱ ۰ ۰ ی" ۹ هت ها که ها که ها که ها کر : 0 2 ۱ اه و ام و و هی ی ی ج هه ۱ ۱ : 5 ۳ و۳۲ و۶۹۳۲ ۹۶۴۲۹ م۲ و و و وه م2۶ : ۱ ۱ ‌ ۰ ۱ و َ ۰ ‌ : نهر فا ها دا اما لا الا الا ال ۵" هه رت دا رک ی ِ ۰ شکل (۲-۴): خط کش مدرج شفاف برای تعیین عرض ترک برای تعیین جابجایی ماندگار ناشی از زلزله که در جدول تحت عنوان نای ذکر شده است. می‌توان ازاستفاده نمود. ممکن است در عمل تعیین نای ۱:۲ سانتی‌متری (در صورتی‌که ءضو قائم ۲ متر ارتفاع دا شته با شد) با ابزارکمی دشوار باشد. از این‌رو در صورت قرار گرفتن ساختمان در محدوده‌های مرزی یا بنا به تشخیص مهندس طراح یا درخواست کارفرماء می‌توان از دوربین نقشه‌برداری نیز برای تعیین دقیق جابجایی ماندگار استفاده نمود. در صورت عدم وجود آسیب در اعضای سازه‌ای یک طبقه. نای آن طبقه مورد استناد قرار نمی‌گیرد. همجنین» در تفکیک نای ذاتی عضو و نای ناشی از زلزله باید از مجموعه‌ی شواهد دیگری همچون؛ شدت. مسیر و راستای سیب در ساختمان, کیفیت اجرا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ساخنمان‌های بنایی ۳( ۱۳ ۳-۴- ارزیابی کلی اولیه بر اساس کیفیت ساختمان در مقایسه با ساختمان‌های مشابه مجاورء ارزش اقتصادی, فرهنگی و تاریخی خود ساختمان. برنامه‌ریزی‌ها و طرح‌های جامع شهری و تصمیمات مدیریتی می‌توان در مورد تعمیر یا تخریب ساختمان مورد نظر تصمیم گیری نمود. ۱-۳-۴ ارزیابی کلی شرایط فنی یکی از شاخصه‌های مهم در کیفیت ساختمان بنایی (کلاف‌دار یا بدون کلاف) آسیب‌دیده در زلزله» تناسب میزان آسیب با شدت زلزله‌ی روی‌داده در منطقه‌ی مورد بررسی است. از این طریق می‌توان به صورت غیرمستقیم اثر کیفیت طرح و اجرا را در نحوه‌ی برخورد با ساختمان‌های آسیب‌دیده منظور نمود. ساختمان موردنظر نسبت به تعدادی از ساختمان‌های اطراف با طبقات مشابه., فارغ از نوع و سامانه‌ی سازه‌ای, استفاده می - نظر از سطح متوسط آسیب منطقه‌ای ساختمان‌های مشابه کمتر بود. گزینه‌ی منا سب و اگر سیب مشاهده شده در ساختمان مورد نظر از سطح متوسط سیب منطقه‌ای ساختمان‌های مشابه بیشتر یا در همان سطح بود. گزینه‌ی نامناسب به آن ساختمان اختصاص داده می‌شود. در صورتی که آسیب‌های ساختمان مورد بررسی محدود و کمتر از آسیب‌های متوسط منطقه‌ای باشد. بدین معنی است که این ساختمان از نظر کیفیت مصالح, اجرا و عملکرد. در سطح بهتری نسبت به ساختمان‌های پیرامون خود قرار دارد. از این‌رو ادامه‌ی ارزیابی می‌تواند با سخت‌گیری کمتری ادامه یابد. برعکس. اگر أسیب‌های ساختمان مورد بررسی. در حد ساختمان باید با دید سخت گیرانه‌تری انجام پذیرد. پس از جمع‌آوری و را ستی‌آزمایی اطلاعات ساختمان مورد برر سی»ء بر | ساس معیار کیفیت م صالح ساختمان و نحوه‌ی اجرای آن. تعیین برآورد نسبی از شدت رویداد لرزه‌ای که در منطقه رخ داده. تعیین سطح سیب مشاهده شده در ساختمان مورد بررسی در مقایسه با ساختمان‌های اطراف و برآوردی تقریبی از هزینه‌های تعمیر مستتر در این ارزیابی» می‌توان پیشنهادی برای تصمیم گیری اولیه ارائه نمود. این تصمیم اولیه‌ی پیشنهادی در جدول (۲-۴) ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ 0 راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله اثر کیفیت طرح و اجرای یک ساختمان بنایی, فارغ از وجود یا عدم وجود کلاف که بر اساس موارد ذکر شده در فرم‌های ارزیابی سریع و موارد مندرج در بند ۱-۳-۴ در دو سطح نامناسب و مناسب دسته‌بندی شده» در ستون (۱) جدول (۲-۴) مورد استناد قرار گرفته است. در ادامه. برای تعیین شدت زلزله‌ی رخ داده در یک منطقه و همچنین میزان اننس‌جام و یکپارچگی عملکرد ساختمان مورد بررسی در مقابل مخاطرات لرزه‌ای به موارد مندرج در ستون (۲) جدول (۲-۴) اشاره شده اقتصادی تعمیر ساختمانی با این میزان | سیب‌دیدگی که زلزله‌ای با یک سطح مشخص را تجربه نموده است. نیز در تصمیم موارد پیشنهادی, حداقل موارد مورد نیاز برای تأمین اهداف فنی این راهنما می‌باشد که بسته به شرایط موجود. از طرف مهندس طراح پیشنهاد می‌شود. بدیهی است تصمیم نهایی در این مرحله. مبنی بر تخریب یا ادامه‌ی فرآأیند ارزیابی تعمیرء بر جدول (۲-۴): تصمیمگیری اولیه‌ ی پرشنهادی برای ساختمان‌های بنایی (کلاف‌دار و بدو ن کلاف) اثر کیفیت طرح و اجرا , برآوردی از سطح مخاطرات رخ داده و سطح آسیب در ساختمان مورد بررسی ‏ . تصمیم‌گیری اولیه‌ی پیشنهادی مشاهده‌ی کمتر از سه مورد از آسیب‌های متوسط* یا فقط یک مورد از آسیب‌های شدید"* ادامه‌ی فرآیند ارزیابی تعمیر مشاهده‌ی بیش از دو مورد از آسیب‌های متوسط یا بیش از یک مورد آسیب‌های شدید مشاهده‌ی کمتر از چهار مورد از آسیب‌های متوسط یا کمتر از سه مورد از آسیب‌های شدید ادامه‌ی فرآیند ارزیابی تعمیر مشاهده‌ی همه‌ی موارد آسیب‌های متوسط یا بیش از دو مورد از آسیب‌های شدید ۴-۴- ایمن‌سازی اولیه در این خصوص به توضیحات بند (۱۱-۱) رجوع شود. در این مرحله لازم است روش تعمیر ساختمان بنایی آسیب‌دیده انتخاب شود. بر اساس شرایط ساختمان و مبانی پیشنهادی برای تعیین روش تعمیرء یکی از دو روش تعمیر ساده یا تفصیلی برای ادامه‌ی فرآیند ارزیابی و ارائه‌ی روش تعمیر توسط مهندس طراح برگزیده می‌شود. مهندس طراح وظیفه دارد. دلایل انتخاب و پیامدهای اقتصادی روش تعمیر انتخابی را به اطلاع کارفرما رسانده و تأیید او را برای ادامه‌ی فعالیت تعمیر دریافت دارد. ۱-۵-۴۳- شرایط کاربرد روش تعمیر ساده با تفصیلی چهارم استاندارد ۲۸۰۰ به آن اشاره شده است. برای ساختمان مورد بررسی تأمین شود. برای استفاده از روش تعمیر ساده» -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ساختمان‌های بنایی ۳( ۳۳ اعضای باربر موجود ساختمان شناسایی شده و در آرزیابی ظرفیت مورد استفاده قرار گیرد. استفاده از روش تعمیر تفصیلی برای تمامی ساختمان‌های بنایی قابل اجرا است. انجام فرآیند بررسی و ارائه‌ی طرح تعمیر در روش تعمیر ساده, نسبت به روش تعمیر تفصیلی ساده‌تر و سریع‌تر است. اما برآوردها در این روش دست بالاتر بوده و هزینه‌های اقتصادی بیشتری را به مالک یا کارفرما تحمیل می‌نماید. از طرف دیگر. تعیین در ست م شخ صات رفتاری اء ضای باربر قائم و جانبی ساختمان در روش تف صیلی نیاز به تخ صص و مهارت بر شتر مهندس طراح و تیم بازرسی دارد. محدودیت‌های روش تعمیر ساده به قرار زیر است: ۱ برآورد شدت آسیب وارده به ساختمان, مطابق جدول (۱-۴) این راهنماء آسیب شدید نباشد. ۲ با توجه به طبقه‌بندی انجام شده در ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ اهمیت ساختمان مورد بررسی متوسط یا کم باشد. ۳ بیشینه تعداد طبقات ساختمان بنایی مورد بررسی» بدون احتساب زیرزمین (که آن هم نباید بیش از یک طبقه باشد) دو طبقه باشد. به طوری که ارتفاع تراز روی بام نسبت به متوسط تراز زمین از ۸ ۴ در ساختمان بنایی مورد بررسی, سایر شرایط موجود در بند (۱-۲-۷) ویرایش چهارم استاندارد ۰ وجود داشته باشد. یا در مراحل تعمیر تمامی آن شرایط تأمین شود. در صورتی‌ که ساختمان بنایی آسیب‌دیده در زلزله تمامی موارد بالا را احراز نماید. می‌توان آن را با استفاده از روش تعمیر ساده مطابق بند ۲-۵-۴ تعمیر نمود. ساختمان‌های بنایی ا سیب‌دیده‌ای که تمامی این شرایط را احراز نمی‌نماید» می‌بایست ۲-۵-۴- روش تعمیر ساده در روش تعمیر بر اساس روش ساده» تلاش می‌شود ساختمان بنایی آسیب‌دیده در زلزله. در نهایت به ساختمانی با شرایط و ضوابط مندرج در فصل مربوط به ساختمان‌های بنایی در ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ منطبق شود. از این‌رو در ابتدا باید با انجام بازر سی تکمیلی, از تمامی کاستی‌های سازه‌ای ساختمان بنایی | سیب‌دیده. برآورد دقیقی به د ست آید. در هر موردی که مشخصات اجزای ساختمان مورد بررسی با شرایط ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ انطباق نداشته باشد. می‌بایست بر اساس مندرجات بند (۲-۳-۵) نشریه ۷۳۰ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء با عنوان بهسازی اجزای سازه‌ای ساختمان های موجود آجری متداول, کاستی‌های موجود جبران شود. به‌منظور انطباق با ضوابط فصل ۷ ویرایش چهارم استاندارد ۰ جزئیات مورد نیاز برای تعمیر یک ساختمان بنایی آسیب‌دیده در زلزله در ادامه ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۱-۲-۵-۴ پلان ساختمان پلان ساختمان ا سیب‌دیده در زلزله باید منطبق بر بند (۲-۲-۷) ویرایش جهارم استاندارد ۰۲۸۰۰ با شد. در صورت عدم ۰ درصد ارتفاع ساختمان کوتاه‌تر باشد. نیازی به رعایت درز انقطاع نیست. ۲-۲-۵-۴- پیش آمدگی (طره) م شخ صات پیش‌آمدگی (طره) در ساختمان | سیب‌دیده در زلزله باید منطبق بر بند (۳-۲-۷) ویرایش جهارم | ستاندارد ۰ باشد. در صورت عدم احراز هر یک از این مشخصات. می‌توان با افزودن دستک یا دیوار باربر پیش‌آمدگی را از حالت طره خارج کرد. ۳-۲-۵-۴ اختلاف تراز اختلاف تراز در ساختمان آسیب‌دیده در زلزله باید منطبق بر بند (۴-۲-۷) ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ یا مشخصات مندرج در بند (۱-۹-۱) این راهنما باشد. ۴-۲-۵-۴ شالوده در تعمیر ساختمان‌ها به روش ساده» عدم وجود سیب در شالوده به منزله‌ی کفایت مشخصات آن تلقی شده و ضرورتی به سونداژ و ارائه‌ی طرح تقویت برای آن مطابق شرایط و مشخصات ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ نمی‌باشد. در صورت وجود ترک عریض در پای دیوار سازه‌ای, احتمال اینکه ترک مزبور وارد شالوده شده باشد وجود دارد. در چنین حالاتی باید بررسی دقیق از محل مزبور در شالوده صورت گیرد. در صورت وجود سیب در شالوده. می‌توان بازسازی آن را بر اساس بند (۵-۲-۷) ویرایش چهارم استاندارد ۳/۰ انجام داد. در صورت وجود سیب در شالوده‌ی تعدادی از دیوارها (کمینه 1/۳۲۰ دیوارهای نسبی سازه‌ای در یک راستا)» تعمیر ساختمان بر اساس روش تفصیلی بند (۳-۵-۴) انجام شود. ۵-۲-۵-۴ وضعیت بازشوها (درب- پنجره -گنجه) موقعیت و ابعاد باز شوها در ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله باید منطبق بر بند (۳-۷) ویرایش جهارم استاندارد ۲۸۰۰ با شد. در صورت عدم احراز هر یک از این م شخ صات. لازم | ست در این خ صوص. از روش‌های تعمیر و تقویت پر شنهادی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ساختمان‌های بنایی ۳7( ۳۵ مندرج در ذشریات معتبرء همجون نشریه ۷۴۰ بند (۲-۲-۵) با عنوان بهسازی اجزای سازه‌ای ساختمان, زیر بند (۲-۲-۵- ۴-۱) برای تأمین آن استفاده نمود. ۶-۲-۵-۴- دبوارهای سازه‌ای با توجه به عدم امکان تغییر مصالح و اصلاح جزئیات اجرایی دیوارهای سازه‌ای موجود. فقط در شرایطی که نیاز به بازسازی و نوسازی بخش‌هایی از ساختمان باشد. رعایت ضوابط بند (۲-۵-۷) ویرایش چهارم استاندارد ۰۲۸۰۰ مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای سایر دیوارهای سازه‌ای ساختمان مورد بررسی» می‌توان اصلاح را به‌گونه‌ای انجام داد که در نهایت ضوابط بند (۵-۲-۵-۴) رعایت شود یا اینکه از روش‌های زیر برای تعمیر آن‌ها استفاده نمود: الف) نوسازی و جابگزینی دبوارهای ترک خورده. استفاده از روش نوسازی در مقادیر محدود. دارای توجیه اقتصادی و اجرایی | ست. از این‌رو در هنگام نو سازی باید ضوابط مندرج در ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ در این خ صوص به‌دقت ب) افزایش دیوارهای سازه‌ای. برای تأمین میزان دیوار نسبی در ساختمان مورد بررسی, می‌توان طول دیوارهای سازه ای موجود را افزایش داد. یا به اطراف بازشوهای موجود. کلاف‌هایی مطابق بند (۳-۱-۲-۵) نشریه ۷۴۰ اضافه نمود. به گونه‌ای که بتوان دیوار مورد نظر را جزء دیوارهای سازه‌ای محسوب نمود. پ) تعمیر موضعی دیوارهای آسیب‌دیده به روش تزریق تحت فشار یا قلی. در روش تزریق تحت فشار ابتدا دیوار ترک‌خورده با تزریق گروت ترمیم می شود. سپس نوارهای تور سیمی عمود بر مسیر ترک. بر روی دیوار قرار داده شده و به آن متصل می‌شود. سپس بر روی تور سیمی, به‌صورت دستی یا ماشینی» بتن پاشیده می‌شود. لازم است خصوصیات مورد نیاز برای مصالحی که بر روی دیوار پاشیده می‌شود منطبق بر موارد مندرج در مراجع [۸ و ‎٩‏ و *۱] این راهنما باشد. در موارد لزوم. | ستناد و | ستفاده از ضوابط و م شخ صات بتن پا شیده مندرج در بند (۶-۱۱) آیین‌نامه بتن ایران. ذ شریه ۱۲۰ (تجدید نظر دوم) جلد دوم بلامانع می‌باشد. پ- تزریق تحت فشار. در این روش با استفاده از تجهیزات و امکانات تزریق گروت تحت فشارء تعمیر باید بر اساس مراحل زیر انجام شود (شکل ۳-۳): ۱ مسیر ترک‌ها بر روی نازک‌کاری دیوار ترک‌خورده شناسایی و علامت‌گذاری شود. ۲ نازک‌کاری مسیر ترک‌های علامت‌گذاری شده. تراشیده شده و سپس تمیزکاری آن با پسپ باد با شستشو از بالای ترک تا پایین‌ترین قسمت آن انجام شود. ۳ مسر ترک‌ها هم‌زمان با نصب نازل‌ها (به قطر ۱۳ میلی‌متر با طول ۳۰ الی ۴۰ میلی‌متر) با بتونه (گج با مصالح مناسب) مسدودسازی و آب‌بندی شود. از این نازل‌ها که در فاصله‌های ۲۰۰ الی ۳۰۰ میلی‌متر جایگذاری می‌شود. برای تزریق گروت استفاده خواهد شد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳۲( راهنمایمطالعات_بازطراحی وتعمیر ساختمان‌ها ی آسیب‌دیده در زلزله ۴ تزریق گروت از پایین‌ترین نازل آغاز شده و با بیرون زدن دوغاب از نازل‌های بالایی ادامه داده شود. سپس ادامه تزریق از نازل بالایی ادامه یافته و این حرکت به سمت بالای دیوار تا تکمیل تزریق ادامه یابد. ۵ جمع‌آوری نازل‌هاء تسطیح مسیر تزریق و ترمیم نازک‌کاری به‌عنوان بخش آخر عملیات ترمیم صورت دوغاب مورد ا ستفاده (گروت) برای تزریق در ساختمان‌های بنایی با ملات سیمان یا ملات آهک. شامل دوغاب سیمان منب سط شونده با زذسبت آب به سیمان یک و برای ساختمان‌های بنایی با ملات گل. از دوغاب فوق به همراه ما سه ریزدانه (زیر الک ۰/۵ میلی‌متر) به نسبت ۱ به ۲ استفاده شود. الف) دیوار آجری ب) دیوار سنگی ۱- تراشیدن نازک‌کاری اطراف ترک و تمیزکاری ترک ۲- نصب نازل‌ها و آب‌بندی مسیر ترک ۳- شروع تزریق گروت از پایین‌ترین نازل ۴- جمع‌آوری نازل‌ها و ترمیم نازک‌کاری پ -۲) تزریق ُقلی. در صورت عدم وجود امکانات و تجهیزات تزریق تحت فشار می‌توان از روش تزریق به صورت نقلی. با انجام مراحل زیر استفاده نمود: ۱ مسیر ترک‌ها بر روی نازک‌کاری دیوار ترک‌خورده شناسایی و علامت‌گذاری شود. ۲ در فواصل حداکثر یک متری حفره‌هایی به داخل ترک به عمق حداقل ۱۰ سانتی‌متر (تقریباً نصف ۴ با توجه به عدم نیاز به تخریب نازک‌کاری, ترک‌های موجود بر روی دیوار با بتونه‌کاری ترمیم شود. به گونه‌ای که دوغاب تزریق شده در مرحله‌ی بعد از این ترک‌ها بیرون نریزد (آب‌بند کردن). باید توجه نمود که حفره‌های ایجاد شده در دیوار (در مرحله ۲ بالا) مسدود نشود. ۵ دوغاب تزریقی,» شامل سیمان و ماسه‌بادی (پودر سنگ) به نسبت ۱ به ۲ آب و افزودنی فوق روان‌کننده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ساختمان‌های بنایی ۳( ۳۷ حفره‌ها به خوبی نفوذ کند و در ترک‌ها جاری شود. در صورت عدم دسترسی به یک وجه دیوارء برای آب‌بند کردن ترک و جلوگیری از بیرون ریختن دوغاب. بهتر است از دوغاب با غلظت بیشتر (نسبت آب ۶ تزریق دوغاب مطابق شکل (۴-۴) به‌صورت ثقلی با قیف و لوله به داخل حفره‌ها (سوراخ‌های تزریق) انجام شود. پس از بیرون ریختن دوغاب از حفره‌ی بالاتر یا مسدود شدن حفره‌ی مزبورء شیلنگ از حفره خارج و همین مراحل برای حفره‌ی بالاتر تکرار شود. شکل (۴-۴): مراحل تعمیر دیوارهای ترک خورده به روش ثقلی ۷ برای ترمیم ترک‌های بخش فوقانی دیوار که ارتفاع لازم برای استفاده از روش تزریق تقلی دوغاب برای آن‌ها وجود ندارد. می‌توان روی سقف سوراخی حفر نموده. شیلنگ مزبور را برای اتصال به نازل‌های بالای دیوار, از داخل آن عبور داد. ۸ تقویت موضعی محل ترک‌های تزریق شده با استفاده از یک شبکه‌ی فولادی به روش زیر: - ابتدا نازک‌کاری روی دیوار به گونه‌ای تراشیده شود که بتوان روی ترک‌ها را مطابق شکل (۵-۳) با یک فولادی, ارجح است نازک‌کاری در هر طرف. حداقل ۲,۵ سانتی‌متر بیشتر از ابعاد نوار این شبکه از روی دیوار تراشیده شود. - نحوه‌ی قرارگیری نوارهای شبکه‌ی فولادی بر روی ترک به گونه‌ای باشد که تا حد امکان, طول آن عمود میلی‌متر و طول حداقل ۱۰ سانتی‌متر) نوار را به درزهای قائم متصل نماید و فاصله‌ی شبکه‌ی فولادی تا دیوارء نصف ضخامت بتن پاشیده باشد. میلی‌متر اجرا شود. برای این منظور لازم است پس از مرطوب نمودن محل, بتن پاشیده دستی با -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله مان شین با ملات ماسه سیمان با نس نسست ۲ به ۱ انجام شود. برای کا هن ریزش ملات بتر پا شیده لازم - بتن پاشیده بر اساس شرایط آب و هوایی و حداقل به مدت ۷ روز عمل‌آوری شود. 177 ۲ چوو سر مد ۲ ۵ 1 ۱ هر را حماس مسا رید 0 ( 8 ۰9 1 ی ۱ ۳ 3 ۶ 11 ۱ در هکس 2 ۹8 0 ۳ - ۰ : :1 سرد ی 9 چم ۹ س اب از ۷ ۱۱ ۹ ۱ 0 از ۰ 7 ید ۳ » لد برس جک ی ها ها هه خ ۹ ۹ ما اه 1 ۱ تزریق نقلی ترک. تراشیدن نازک‌کاری اطراف ترک با توجه به ابعاد مش‌ها سا سم ] سس ۲- نصب مش‌ها با میخ آهنی و با فاصله‌ی مناسب از دیوار 9 طل ی ماس ککامروی ی 2 ۹ شکل (۵-۴): طرح تقویت د یوار ترک خورده با ذزریق تفای و دذصب نوارهای موضدعی شبکه‌ی فولا دی عمود بر ترک ت) بتن پاشیده (شاتکریت) دستگاهی. در صورت عدم امکان تزریق و ترمیم ترک‌ها در دیوار یا برای انسجام بخشی مندرج در مراجع [۸ و ‎٩‏ و *۱] این راهنما باشد. در موارد لزوم استناد و استفاده از ضوابط و مشخصات بتن پاشیده مندرج در بند (۶-۱۱) آیین‌نامه بتن ایران نشریه ۱۲۰ (تجدید نظر دوم) جلد دوم بلامانع می‌باشد. در این روش مجموع ضخامت لایه‌های بتن پاشیده روی دو وجه دیوار» حداقل معادل یک‌چهارم ضخامت دیوار اولیه می‌باشد [۱۱]. در این صورت می‌توان ضخامت دیوار اولیه (بدون منظور نمودن ضخامت بتن پاشیده) جزو دیوارهای سازه‌ای نسبی طبقه محسوب نمود. لازم به ذکر است که اجرای بتن پاشیده در هر دو وجه دیوار بهتر از اجرای ان در یک وجه است. تب صره ۱: در صورت استفاده از روش بتن پاشیده نیازی به استفاده از کلاف عمودی نیست و بخش آاجری دیوار را می‌توان جزو دیوارهای سازه‌ای نسبی محسوب نمود. اجرای کلاف افقی با مشخصات مندرج در این راهنماء با جزئیات اجرایی ویرایش چهارم استاندارد ۳۲/۰۰ یا دیگر مراجع معتبر در تراز پایین دیوارها 0 ربر سقف الزامی است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ساختمان‌های بنایی ۳( ۳۹ تبصره ۲: ایجاد مهار مکانیکی در انتهای آزاد شبکه‌ی فولادی و استفاده از میلگردهای مورب در گوشه‌های باز شو بسیار اهمیت دارد. تبصره ۳: در تمام روش‌های تقویتی با استفاده از بتن پاشیده مسلح, لازم است شبکه‌ی میلگرد در هنگام پاشیدن بتن در بتن مغروق شود.ء به طوری که این شبکه در حدود و سط ضخامت لایه‌ی بتن پا شیده قرار گیرد. از این‌رو. در هنگام قرار دادن شبکه‌ی میلگرد بر روی دیوار» حفظ فاصله‌ی مناسب آن از سطح دیوار اهمیت زیادی دارد. ث) بتن پاشیده دستی. بهتر است روش اجرای بتن پاشیده به صورت دستگاهی باشد. در صورت عدم وجود امکانات و تجهیزات لازم, اجرای آن به صورت دستی با رعایت شرایط مندرج در این بند نیز مجاز است. کلیات مطرح شده در بند (ت) برای بتن پاشیده دستی نیز صادق است. اگرجه این روش اجرایی, دارای دقت و کیفیت پایین‌تری نسبت به روش دستگاهی (بند ت) است. ولی انتظار می‌رود با رعایت نکات اجرایی و تکمیلی که در ادامه‌ی این بخش ارائه شده, حداقل مشخصات لازم ۱( جزییات اجرایسی روش بتن پاشیده دستی همانند بند (ت) انجام شود و همچنین, شبکه‌ی میلگردهای فولادی مطابق با مشخصات ذکر شده در بند (ت)» کل سطح دیوار را بپوشاند. ۲ ملات مورد استفاده در روش بتن پاشیده دستی, باید با عیار ۳۰۰ کیلوگرم در مترمکعب ماسه با ۷-۲-۵-۴ وضعیت کلاف‌بندی م شخ صات کلاف‌بندی ساختمان | سیب‌دیده باید منطبق بر بند (۶-۷) ویرایش چهارم | ستاندارد ۲۸۰۰ ایران با شد. در صورت عدم احراز هر یک از این مشخصات. لازم است از روش‌های تعمیری در این خصوص برای تأمین آن استفاده نمود. الف) درصورتی که طول و ارتفاع آزاد دیوارهای سازه‌ای از مقادیر مجاز ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ بیشتر بود. می‌توان از روش‌های پیشنهادی تعمیر و اصلاح وضعیت آن عضوء مندرج در نشریات معتبرء همچون نشریه ۷۴۰ بند ۲-۲-۵ با عنوان به سازی اجزای سازه‌ای ساختمان, زیر بند (۳-۱-۲-۲-۵) و (۷-۱-۲-۲-۵) و بند (۳-۲-۲-۵) با عنوان به سازی ات صالات. استفاده نمود. تب صره: در مورد کلاف‌های موجود بدون آسیب. با توجه به عدم امکان تغییر مصالح و اصلاح جزئیات. رعایت ضوابط کیفیت مصالح و جزئیات اجرایی مانند؛ بند ۰۴-۷ ویرایش چهارم استاندارد ۰۲۸۰۰ فقط در شرایطی که نیاز به نوسازی باشد مورد استناد قرار می‌گیرد. ب) در صورت استفاده از روش بتن پا شیده. برای تأمین کلاف افقی و قائم می‌توان از روش‌هایی که در بخش کلیات. بند (ت)» تبصره ۱ بیان شد. استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ م۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۸-۲-۵-۴ سقف جزییات اجرای سقف ساختمان آسیب‌دیده باید مطابق بند (۷-۷) ویرایش چهارم استاندارد ۰۲۸۰۰ باشد. در مندرج در نشریات معتبرء همچون نشریه ۷۴۰ بند (۲-۲-۲-۵) با عنوان بهسازی سقف. برای تأمین آن استفاده نمود. تبصره ۱: در مورد سقف‌های موجود بدون آأسیب. با توجه به عدم امکان تغییر مصالح و اصلاح جزئیات. رعایت ضوابط کیفیت مصالح و جزئیات اجرایی, مانند بند (۲-۷-۷)» ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ فقط در شرایطی که نیاز به نوسازی باشد. مورد استناد قرار می‌گیرد. ۳-۵-۴ روش تعمیر تفصیلی استفاده از روش تعمیر تفصیلی برای همه ساختمان‌های بنایی مجاز است. در صورتی که ساختمان بنایی آسیب‌دیده در زلزله حتی یکی از شرایط استفاده از روش تعمیر ساد» مطابق بند ۱-۵-۴ را نداشته باشد.ء برای تعمیر آن حتماً باید از روش تعمیر تفصیلی استفاده نمود. در این روش برای ساختمان بنایی آسیب‌دید» یک سامانه‌ی باربر جدید تعبیه می‌شود که می‌تواند هر کدام از سامانه‌های مذ کور در جدول (۴۳-۲) ویرایش چهارم استاندارد ۳۲/۸۰۰ باشد. ۱-۳-۵-۴ بازرسی تکمیلی در این مرحله. با انجام بازر سی تکمیلی بر | ساس ضوابط مندرج در د شریه ۳۳۰ می‌بای ست کلیه‌ی م شخ صات اعضا و ۲-۳-۵-۴ تعمیر بر اساس روش‌های تفصیلی مندرج در نشریه ۳۶۰ برآورد ظرفیت و انجام محاسبات بر اساس نشریات مرتبط با بهسازی لرزه‌ای, از جمله نشریه‌های مرتبط ۳۶۰ ۳۷۶ ۵۲۴ ۰ ۷۴۴ و امثال این‌ها انجام می‌شود. در ادامه مهم‌ترین نکات تکمیلی این روش عبارت‌اند از: الف) در صورت نیاز و به صلاحدید مهندس طراحء در برآورد ظرفیت مورد نیاز ساختمان بنایی | سیب‌دیده می‌توان از ظرفیت دیوارهای بنایی سالم که فاقد هرگونه آسیب اعم از انواع ترک. خردشدگی یا جداشدگی باشد. استفاده نمود؛ اما باید از ظرفیت دیوارهای آسیب‌دیده صرف‌نظر شود. ب) با توجه به تجربیات موجود در زمینه‌ی | ستفاده از روش بتن پا شیده د ستگاهی در مقاوم سازی,» می‌توان برای تعمیر ساختمان‌های بنایی نیز از این روش | ستفاده نمود. به این شبوه می‌توان دیوارهای ساختمان بنایی سیب‌دیده را به دیوار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - ساختمان‌های بنایی ۳۳۱۳ ۶-۴- تحلیل اقتصادی در این خصوص به توضیحات بند (۲-۸-۱) رجوع شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست‌ها ۳7( ۳۵ در این پیوست به موضوعات آجرایی مربوط به تجهیزات و ایمنی بازرسان در زمان عملیات بازرسی پرداخته می‌شود. گروه بازرسی لازم است در حین عملیات. به موارد مطرح شده در ذیل توجه نماید. پ-۱-۱- تجهیزات لازم بازرسان برای موفقیت و کارآمدی در ارزیابی ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله, نیازمند یک برنامه‌ی دقیق بازرسی و همراه داشتن حداقل تجهیزات ضروری هستند. مجموعه‌ای از تجهیزات ضروری و اختیاری مورد نیاز بازرسان در جدول (پ-۱-۱) ارائه شده است. تجهیزات پیشنهادی بر اساس تجربیات بازر سی‌های پیشین می‌با شد. اگرچه تحت شرایط خاص می‌توان تغییراتی در آن ایجاد نمود. جدول (پ- (-۱): تجهیزات پیشنذهادی مورد نیاز بازر سان کارت شناسایی بازرسی میدانی و بیمه‌ی حوادث بازرسان کارت شناسایی شخصی یا گواهینامه‌ی رانندگی ی داروهای تجویزی» بسته‌ی کمک‌های اولیه نقشه محدودهء» بازدید زردست ‏ نوشتارء » کاغد ‎٩‏ دریگ ملزومات وده‌ی بازدید. زیردستی نوشتاری قلم و دیگر ملزو پنک شخص اضافه مورد نیاز ماسک برای مواقع گرد و غبار ساق‌بند, کیسه‌خواب» کوله‌پشتی وسیله ارتباطی نظیر تلفن همراه» شارژرء باطری یدک (پاور بانک) لوازم شخصی بهداشتی» لباس مناسب برای مواقع بارندگی و لباس اضافه مترء, ریسمان» دوربین و چراغ‌قوه و ملزومات آن کلاه ایمنی, عینک ایمنی حفاظدار» دستکش کار» کفش کار نرم‌افزارهای نصب‌شده بر روی تلفن همراه برای تعیین موقعیت. مساحی و لوازم دیگری از این گونه نوار زرد با پیام هشدار مانند؛ «خطر سقوط اشیا»» «از خط عبور نکنید» اابزارهای چندمنظوره: چکش, آره» دیلم (اهرم)» سیم‌چین» میله‌ی تخریب (قلم)» چاقوی نظامی» تیشه برای برداشت نازک‌کاری نام‌ها و شماره تلفن‌های کاربردی همجون؛ اورزانس» نیروهای امدادی, پ-۲-۱- ضوابط ایمنی رعایت ایمنی فردی نکته‌ی بسیار مهمی است که هر بازرس باید در حین فعالیت میدانی خود به آن توجه ویژه‌ای دا شته باشد. در زلزله‌های شدید. برخی ساختمان‌ها به حدی آسیب‌دیده است که خطر فروریزش ساختمان یا سقوط برخی از اجزای ناپایدار آن وجود دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله در اغلب موارد. پس‌لرزه‌های قوی به تناوب و با فواصل کم پس از یک زلزله‌ی مخرب روی می‌دهد. وقوع رویدادهایی این‌چنین می‌تواند عامل ناپایداری و سقوط اجزای سست و جداشده‌ی ساختمان بر سر رهگذران باشد. از این‌روء بازرسان باید در تمام مدت بازرسی مراقب ایمنی فردی خود و اعضای گروه خود باشند. به‌طورکلی» بازرسان باید در گروه‌های حداقل دو نفره حرکت کنند. در این حالت اگر یکی از افراد گروه مجروح یا در موقعیت نامناسبی قرار گرفت. دیگر افراد گروه بتوانند سریعاً به کمک وی بشتابند یا از طریق تجهیزات ارتباطی (تلفن همراه بی‌سیم) برای او درخواست کمک نمایند. قبل از ورود به ساختمان برای بازرسی از داخل آن, بازرسان باید ساختمان را از بیرون مورد بررسی دقیق قرار دهند. پ شنهاد می شود. بازر سان قبل از ورود به ساختمان, اطراف ساختمان را به صورت پیاده. طی نموده و ساختمان را از نظر ایمنی ارزیابی نمایند؛ زیرا ممکن است نمای ساختمان از یک زاویه‌ی خاص دارای أسیب‌های سطحی به نظر برسد اما از زوایای دیگرء | سیب‌ها بسیار وسیع و خطرآفرین باشد. در صورتی که ساختمان به‌وضوح وضعیت خطرآفرین داشته و به‌عنوان ناایمن ارزیابی شده با شد. دیگر نیازی برای ورود گروه بازر سی به آن ساختمان نیست. بدیهی است هیچ بازر سی نباید وارد یک ساختمان در حال فروریزش شود. یا در موقعیت‌هایی قرار گیرد که مواد خطرآفرین همچون؛ مواد ضد حریق آزب ستی, نشت مواد شیمیایی سمی و موارد مشابه در آن محل انتشار یافته است. همچنین لازم است بازرسان از هرگونه اقدام خطرناک غیرضروری پرهیز نمایند و بازدید از محل‌های داخلی ساختمان را در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام دهند. در هنگام عملیات بازرسی, بازرس باید از تجهیزات ایمنی مرتبط استفاده نماید. برای مثال در هنگام دست زدن به آوار ناشی از تخریب ساختمان‌ها باید مجهز به دستکش و عینک ایمنی باشد یا در مناطق غبارآلود باید از ماسک یا عینک. یا هر دوی آن‌ها استفاده نماید. کلاه ایمنی باید در تمامی مراحل بازرسی مورد استفاده قرار گیرد. بازر سان باید از خطرات خاصی که در داخل ساختمان‌های آسیب‌دیده وجود دارد. آگاه باشند. سقوط اشیاء می‌تواند هم در داخل و هم در خارج ساختمان وجود داشته با شد. در خارج ساختمان احتمال سقوط جان‌پناه. شیشه و قطعات الحاقی وجود دارد. در داخل ساختمان احتمال سقوط کلی یا موضعی؛ سقف کاذب. کانال‌ها یا لوله‌های عبوری, دیوارهای جداکننده و تجهیزات برقی و مکانیکی وجود دارد. این خطرات ممکن است به خودی خود. یا در هنگام پس‌لرزه‌ها اتفاق افتد. اگر هنگام بازرسی یک ساختمان, پس‌لرزه‌ای رخ دهد بازرس باید بلافاصله خود را به نقاط ایمن موجود در محل, نظیر محیط‌های کمتر آ سیب‌دیده, اطراف لوازمی که تشکیل مثلث حیات می‌دهد و امثال این‌ها بر ساند. اگر این شرایط امکان‌پذیر نبا شد.ء باید به بازر سان باید همواره آگاه و آماده با شند. هرگاه آتش مختصری مشاهده شد باید اقدام مناسبی برای خاموش نمودن آن انجام پذیرد. در برخورد با حجم زیاد آتش‌سوزی, باید با استفاده از تجهیزات ارتباطی (تلفن همراه, بی‌سیم) موضوع به هم‌چنین» بازرسان باید نسبت به خطرات احتمالی ناشی از وارد آمدن آسیب به شریان‌های حیاتی همچون؛ خطوط انتقال برق» گاز آب و موارد م شابه آگاه با شند. لازم ۱ ست ضمن پرهیز از نزدیک شدن به خطوط برق سقوط کرده و محیط‌های -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳۳( ۳۷ دارای نشت گازء به سرعت موارد را گزارش نموده و محل را ترک نمایند. نشت گاز معمولاً به واسطه‌ی بوی آن قابل تشخیص است. از این‌رو. در صورت امکان, در اسرع وقت باید شیر اصلی گاز بسته شود. به دلیل خطرات احتمالی ناشی از آتش‌سوزی, پ-۱-۲-۱- خلاصه‌ی نکات ایمنی برای بادآوری در مجموع و به‌طور خلاصه لازم است نکات ایمنی زیر رعایت شود: ۱. همواره در گروه‌های حداقل دو نفره بازدید انجام شود. ۲ قبل از ورود به داخل ساختمان, لازم است ساختمان از بیرون کاملاً بررسی شود. ۳ فقط زمانی وارد ساختمان شوید که از ایمنی آن اطمینان حاصل شود. ۴ همواره از کلاه ایمنی استاندارد استفاده شود. ۵. از مناطقی که در آن احتمال آزاد شدن یک ماده خطرناک وجود دارد. پرهیز شود. ۷ در خصوص سقوط اشیاء باید کاملاً هوشیار بود. ۸ در موارد مواجهه با آتش, برای خاموش نمودن آن اقدام نموده یا به آتش‌نشانی اطلاع داده شود. .٩‏ از خطوط انتقال برق سقوط کرده و ساختمان‌های در مسیر آن پرهیز شود. ۰۶ در صورت نشت گازء (در صورت امکان) شیر اصلی گاز در اسرع وقت بسته و نشت آن گزارش شود. پ-۳-۱- نحوه شناسایی و برخورد با مواد خطر آفرین مواد خطرآفرین شامل؛ یک ماده یا ترکیبی از مواد است که به دلیل کمیت. غلظت. خصوصیات فیزیکی, شیمیایی با * در کوتاه‌مدت عامل اصلی یا تأثیرگذار در مرگ یا بیماری‌های شدید باشد. * در طولانی‌مدت خطر قابل‌توجهی برای انسان یا محیط‌زیست ایجاد کند. احتمال وجود مواد خطرآفرین در محل‌های بازدید همواره وجود دارد. در هنگام وقوع زلزله. وارد آمدن 1 سیب یا شکست ظرف. مخزن یا لوله‌های انتقال, می‌تواند منجر به انتشار مواد خطرآفرین, انتشار مواد در محیط اطراف شده و برای محیط زیست و انسان بسیار خطرناک باشد. پ-۱-۳-۱ مواد خطر آفرین برخی از مهم‌ترین مواد خطرآفرین و تهدیدات مرتبط با آن‌ها شامل موارد زیر می‌باشد: - مخازن سوخت در ایستگاه‌های پمپ‌بنزین؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله - مخازن سموم و آفت‌کش‌های ذخیره‌شده در مراکز کشاورزی؛ - سموم و مایعات قابل اشتعال موجود در مراکز بهداشت؛ - انبارهای مواد منفجره در پروژه‌های عمرانی خاص؛ - مخازن گاز تحت‌فشار در تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب؛ - مخازن مواد شیمیایی موجود در بیمارستان‌ها و مراکز صنعتی؛ - عایق‌های آزبستی استفاده شده در صنعت یا ساختمان؛ روش‌های مختلفی برای تشخیص انتشار مواد خطرآفرین وجود دارد. مشاهده‌ی ترک یا شکاف در بدنه‌ی مخازن با شکست خطوط لوله انتقال این مواد. همچنین استنشاق بوی یک مایع یا جامد فرار در فضاء نشانه‌هایی برای شناسایی این مواد در محیط است. برخی دیگر از مهم‌ترین نشانه‌ها؛ مشاهده‌ی حیوانات مرده یا مواد پودری مشکوک یا لغزنده بر روی یا پوست می‌باشد. بازرس در صورت روبرو شدن با این موارد باید بلافاصله آن محدوده را ترک نماید. بیشتر مواد شیمیایی تجاری موجود در انبارها یا مناطق ذخیره سازی بر اساس ملاحظات ایمنی نسبی آن‌ها با استاندارد خاصی دسته بندی شده است. کلیه‌ی مراکز صنعتی یا دفاتر مسئول انبارهای این مواد باید فهر ست کامل مواد شیمیایی موجود خود را در قالب «برگه های مشخصات ایمنی مواد» به نزدیک‌ترین ایستگاه آتش‌نشانی اطلاع دهند. در صورت امکانء سعی کنید این اطلاعات را قبل از شروع بازرسی به دست آورید. اگر وجود نشت مشخص باشد. بازرسان نباید به آن محل نزدیک شوند. در صورت ضرورت نزدیک شدن به محل‌هایی که احتمال نشت مواد در آن‌ها وجود دارد. باید در جهت وزش باد به آن محل نزدیک شد. اگر در هنگام بازر سی انتشار یا نشت مواد خطرآفرین اتفاق افتد. بازرس باید به‌سرعت منطقه را ترک نموده و به ایستگاه آتش‌نشانی و گروه‌های امدادی اطلاع‌ر سانی کند. قبل از ترک محل در صورت امکان. سعی کنید نام ماده‌ی شیمیایی مندرج بر روی ظروف حاوی مواد را با دقت به خاطر سپرده و به نیروهای امدادی اطلاع دهید. هم‌چنین تا رسیدن نیروهای امدادی, افراد را از آن محل دور نگه‌دارید. به‌طور خلاصه مهم‌ترین روش‌های تشخیص مواد خطرآفرین عبارت است از: ۱. نوع تأسیسات (مانند؛ انبار مواد شیمیایی, کارخانه صنعتی) اغلب نشانه‌ای برای یافتن مواد خطرآفرین است. ۲ نشانه‌های زیر بیانگر احتمال وقوع نشت مواد خطر آفرین است: 9 مخازن ترک خورده؛ شکستگی در خطوط لوله؛ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳( ۳۹ مرده 9( پ-۳-۳-۱- اعلام هشدار در صورت برخورد با مواد خطر آفرین لازم است به روش‌های پیشنهادی زیر اطلاع‌رسانی صورت پذیرد: ۱ در صورت امکان با نوارکشی مناسب. محدوده‌هایی که نشت مواد شیمیایی با آلودگی به مواد آزبستی ۲ در صورت آمکان نام ماده‌ی شیمیایی مندرج بر روی ظروف حاوی مواد را به خاطر سپرده و به نیروهای امدادی یا ایستگاه آتش‌نشانی نزدیک اطلاع دهید. تا رسیدن نیروهای امدادی, افراد را از آن محل دور نگهدارید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و نعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله در این بخش از د ستورالعمل تعمیر ساختمان‌های فولادی و بتنی آ سیب‌دیده در زلزله. مباحث و معیارهایی مطرح شده است که می‌تواند به‌عنوان ابزاری کاربردی, به مهندس طراح کمک نماید تا فرآیند تصمیم‌گیری در خصوص اینکه ساختمان مورد برر سی تعمیر شود. یا اینکه تخریب شده 9 بنای جدیدی جایگزین آن شود. اندکی تسهیل شود. این فعالیت. شامل؛ این فعالیت ارزیابی اولیه. تنها پس از تأیید کارفرمای طرح. قابل اجرا خواهد بود. رویکرد پی شنهادی برای تعیین تخریبی بودن ساختمان | سیب‌دیده در زلزله. شامل ۴ گام اجرایی است که باید تو سط بازرسان باتجربه. زیر نظر مهندس طراح انجام پذیرد. این گام‌ها به ترتیب شامل موارد زیر است: ۱ تهیه‌ی کارنامه‌ی ساختمان. ۳ تعیین کیفیت طراحی و ساخت ساختمان. ۴ مقایسه‌ی نمره‌ی کسب شده‌ی کارنامه با مقدار مجاز. البته رویکرد پیرشنهادی برای گروه‌های خا صی از ساختمان‌ها ارائه شده است و همه‌ی ساختمان‌ها (همجون ساختمان های مصالح بنایی) را در بر نمی‌گیرد. بر این اساس., ساختمان‌های موجود در ۴ گروه کلی جای داده شده که در جدول (پ- ۱-۲) ارائه شده است. در این گروه‌بندی. ساختمان‌های میراث فرهنگی که از دیدگاه آرز شی و تاریخی قابل جایگزین شدن نر ۰ در گروه ۱ جای می‌گیرد. به همین منظورء برای این ساختما. ن‌ها هیچ محدودیتی برای تعمیر پیشنهاد نمی‌شود. جدول (رپ-۱-۲): گروه‌بندی ساخنمان‌ها ۱۶ که ساختمان‌هایی که وقفه در بمره‌برداری از آن‌ها به‌طور غیرمستقیم موجب افزایش تلفات و خسارت‌ها می شود؛ مانند بیمارستان‌ها و درمانگاه‌هاء مراکز آتش‌نشانی, مراکز و تأسیسات آب‌رسانی, نیروگاه‌ها و تأسیسات برق رسانی» برج‌های مراقبت فرودگاه‌هاء مراکز مخابرات. رادیو و تلویزیون» تأسیسات نظامی و انتظامی, مراکز کمک رسانی و به‌طور کلی تمام ساختمان‌هایی که استفاده از آن‌ها در نجات و امداد موثر می‌باشد. ساختمان‌ها و تأسیساتی که خرابی آن‌ها موجب انتشار گسترده‌ی مواد سمی و مضر در کوتاه‌مدت و درازمدت برای محیط‌زیست می‌شود.ء جزو این گروه ساختمان‌ها منظور می‌شود. کلیه‌ی ساختمان‌های مشمول این بخش, به‌جز ساختمان‌های عنوان شده در سه گروه دیگر, مانند ساختمان‌های مسکونی اداری» تجاری, هتل‌هاء پارکینگ‌های چند طبقه» مدارس, مساجد. سالن‌های اجتماعات. فروشگاه‌های بزرگ. استادیوم‌هاء مراکز سینما و تناتر» سالن‌های پایانه مسافری, انبارهاء کارگاه‌هاء ساختمان‌های غیرصنعتی و امثال این‌ها. این گروه از ساختمان‌ها شامل: انبارهای کشاورزی و سالن‌های مرغداری و ساختمان‌های موقت. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳۱۴ گروه ۲ به ساختمان‌هایی اختصاص داده شده است که از دیدگاه ویرایش چهارم استاندارد ۰۲۸۰۰ در زمره‌ی ساختمان برای تخریب آن‌ها ا ستفاده نمود. برای مطالعات ارزیابی تعمیر یا تخریب ساختمان‌های گروه ۲ استفاده از روش‌های دقیق و تحلیل‌های پیچیده‌تر پیشنهاد می‌شود. بر این آساس, رویکرد پیشنهادی در این پیوست فقط به‌عنوان الگویی برای تخریبی بودن یا تعمیری بودن ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله برای گروه‌های ساختمانی ۳ و ۴ در جدول (پ-۱-۲) قابل استفاده خواهد بود. پ-۱-۲- تهیه‌ی کارنامه‌ی ساختمان اولین گام از رویکرد پیشنهادی برای تعیین تعمیری یا تخریبی بودن ساختمان آسیب‌دیده از زلزله. تهیه‌ی کارنامه‌ی ساختمان است. در این گامء بازرسان تلاش دارند با ارزیابی دقیق آسیب‌های وارده به ساختمان مورد بررسی,» به‌صورت کیفی و غیرم ستقیم» الگویی از میزان رفتار غیر الا ستیک سازه‌ی ساختمان به د ست آورده و تخمینی از ظرفیت‌های باقیمانده‌ی باربری قائم و جانبی سازه‌ی ساختمان ارائه نمایند. کارنامه‌ی ساختمان, الگوی دقیق‌تری از وضعیت آسیب‌های ساختمان در زلزله ارائه می‌دهد. در ابتدا لازم است گروه کار شناسی پس از بازدید از ساختمان مورد نظرء گزار شی کامل و دقیق همراه با جزئیات ارائه نمایند. این ارزیابی باید تو سط گروه کار شناسی دارای صلاحیت که به مبانی طراحی و اجرای ساختمان مورد برر سی, اعم از؛ فولادی» بتنی و مصالح بنایی تسلط کافی دارند. انجام پذیرد. معیارهای اصلی چهارگانه در این ارزیابی عبارت‌اند از: ۲ میزان آسیب وارده به اجزای غیرسازه‌ای. ۲ میزان سیب وارده به اجزای سامانه‌ی باربر جانبی, ۴ میزان آسیب وارده به اجزای سامانه‌ی باربر ثقلی. از آنجا که این ارزیابی و گزارش بازرسی ارائه شده مبنای اصلی ارزیابی فنی مهندس طراح برای ارائه‌ی پذیرد. در واقع» گروه بازرسی باید این مسئولیت را به‌خوبی درک کرده باشد و از اهمیت و پیامدهای ارزیابی خود به‌درستی آگاه باشد. ساختار کلی این ارزیابی در جدول (پ-۲-۲) ارائه شده است. بر اساس ساختار ارائه شده برای تنظیم کارنامه‌ی ساختمان, أآسیب‌های ساختمان در سه سطح: آسیب متوسط. زیاد و خیلی زیاد دسته‌بندی شده است. پس از تعیین سطح سیب هر یک از معیارهای چهارگانه در جدول (پ-۲-۲) در انتها با جمع مقادیر آسیب. عددی به‌عنوان خروجی کارنامه‌ی ساختمان مورد بررسی, -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله جدول (پ-۲-۲): کارنامه ساختما نآ سوب‌دیده معیار نمره راستای ساختمان است. برآورد این معیارء باید برای بحرانی‌ترین مقدار محاسبه شده از میان تعییده برآوردهای تمامی طبقات در هر دو راستا انجام پذیرد. جابجایی ماندگار ۵ ور۵۸ ۵+ ور۵ ,۵ کممبش کو ,0.5۸ کرک کومجش کور۸ کرک <بمج۵ <مم۸ (30) ل] (60) ل] (100) 3] منظور از اجزای غیرسازه‌ای, دیوارهای جداکننده‌ی ساختمان است. اعضایی که بر اساس بند (۸- 1 ۴-۲) ضابطه ۸۳۲ به‌عنوان عضو آسیب‌دیده شناخته می‌شود. باید وارد محاسبات این بند شود. وان اسیت وارده ۱ محاسبه‌ی نسبت‌های عنوان شده مختص بک طبقه نیست. بلکه باید تمامی اعضای غیرسازه‌ای غیرسازه‌ای 6 - 1056 6 - 3096 6 به بالا (15) 3] (30) (] (50) ل] میزان اسیب اتصالات دیوارها و مهاربندهایی که بر اساس ضابطه‌ی ۸۳۲ به‌عنوان اعضای آسیب‌دیده در نظر وارده گرفته می‌شود. باید وارد محاسبات این بند شود. برآورد این معیارء باید برای بحرانی‌ترین مقدار به اجزای محاسبه شده از میان برآوردهای تمامی طبقات, در هر دو راستاء انجام پذیرد. سامانه‌ی باربر جانبی 7 - 2050 7 - 4050 7 به بالا (25) 0] (50) [] (80) [1] 1 کلیه‌ی اعضای سامانه‌ی باربر قائم ساختمان در بک طبقه در یک راستا. شامل؛ ستون‌ها و میزان اسیب دیوارهای سازه‌ای که بخشی از بارهای قائم را انتقال می‌دهد که بر اساس ضابطه‌ی ۸۳۲ به‌عنوان وارده اعضای آسیب‌دیده‌ی قائم طبقه در نظر گرفته می‌شود. باید وارد محاسبات این بند شود. برآورد به اجزای این معیارء باید بر اساس بحرانی‌ترین طبقه, انجام پذیرد. سامانه‌ی باربر نقلی 56 - ع55 52 - 1596 به بالا 72۲۵ (50) ل3] (100) [] (150) 3] نک تعیین جابجابی ماندگار. اولین معیار در کارنامه‌ی ساختمان آسیب‌دیده از زلزلهء تعیین مقدار جابجایی ماندگار ساختمان است. جابجایی ماندگار به‌عنوان معیاری جایگزین. برای داشتن تخمینی از بیشینه جابجایی تجربه شده توسط ساختمان در حین وقوع جنبش قوی زمین, مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای براورد معیار جابجایی ماندگارء بیشترین مقدار جابجایی نسبی قابل مشاهده و قابل اندازه‌گیری در یکی از طبقات ساختمان که می‌تواند در هر راستای آن باشد. ملاک عمل قرار می -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳( ۴۳ کنترلی برای این دو پارامتر بر ۱ ساس م صالح و سامانه‌ی باربر جانبی متفاوت ساختمان در جدول (پ-۳-۲) پیشنهاد شده است. در واقع. معیار جابجایی ماندگارء تلاش دارد میزان ورود سازه به محدوده‌های رفتار غیرالاستیک ساختمان مورد بررسی را آرزیابی نماید. این مقدارء برای تمامی طبقات دارای جابجایی نسبی قابل‌توجه در هر دو راستای ساختمان برآورد می شود. در نهایت. بیشینه مقدار بر ورد شده از میان تمامی موارد. در مقایسه با مقادیر ارائه شده در جدول (پ-۲-۲)» ملاک سنجش این معیار برای ساختمان موردنظر خواهد بود. جدول (پ-۳-۲): معیارهای پیرشنهادی برای حدود جابجایی ذسبی طبقه برای سطح ایمنی جانی و سط حآستانه‌ی فروریز ش برای ساختمان‌های با مصااح مختلف و سامانه‌ی باربر جانبی متفاوت غیرمسلح میزان سیب وارده به اعضای غیرسازه‌ای. دومین معیارء در کارنامه‌ی ساختمان آسیب‌دیده در زلزله. تعیین میزان أسیب وارده به اعضای غیر سازه‌ای ساختمان مورد برر سی است. این معیارء تلفیقی از شدت لرزه‌ای» کیفیت ساخت و تخمینی از هزینه‌های تعمیر ساختمان را در نظر دارد. این معیار بر اساس میزان آأسیب وارده به اجزای غیرسازه‌ای, مانند دیوارهای جداکننده‌ی ساختمان, برآورد می شود. اعضایی که بر اساس بند (۴-۲-۸)» دستورالعمل ارزیابی سریع ساختمان‌های | سیب دیده در زلزله» ضابطه ۸۳۲ به‌عنوان ء ضو | سیب‌دیده شناخته می شود. باید در برآورد محا سبات این معیار منظور شود. محاسبه‌ی نسبت‌های عنوان شده برای این معیار به یک طبقه یا راستا محدود نمی شود. بلکه باید تمامی اعضای غیر سازه‌ای ساختمان مورد بررسی را در بر گیرد. میزان آ سیب وارده به اعضای سامانه‌ی باربر جانبی. سومین معیارء در کارنامه‌ی ساختمان ا سیب‌دیده در زلزله» تعیین برآوردی از میزان ا سیب وارده به اعضای سامانه‌ی باربر جانبی ساختمان مورد برر سی است. این معیارء تلاش دارد تخمینی اعضای سامانه‌ی باربر جانبی ساختمان: تیرهاء ستون‌هاء ات صالات. دیوارها و مهاربندهایی | ست که ظرفیت آن‌ها در باربری جانبی ساختمان, مورد استفاده قرار می‌گیرد. کلیه‌ی اعضای سامانه‌ی باربر جانبی که بر اساس ضابطه‌ی ۸۳۲ به‌عنوان اعضای اسیب‌دیده در نظر گرفته می شود. باید در برآورد محاسبات این معیار منظور شود. محاسبه‌ی نسبت‌های عنوان شده -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله برای این معیارء فارغ از راستای ساختمان, باید بر اساس بحرانی‌ترین طبقه.ء انجام پذیرد. در واقع. ضعیف‌ترین طبقه. یا به عبارت بهترء آسیب‌دیده‌ترین طبقه. از نظر باربری جانبی» ملاک ارزیابی این معیار قرار می‌گیرد. میزان آ سیب وارده به اءضای سامانه‌ی باربر قائم. چهارمین معیارء در کارنامه‌ی ساختمان [ سیب‌دیده در زلزله. تعیین برآوردی از میزان | سیب وارده به اعضای سامانه‌ی باربر قائم ساختمان مورد بررسی است. این معیارء تلاش دارد تخمینی از میزان ظرفیت باقیمانده‌ی سامانه‌ی باربر قائم ساختمان, ارائه دهد؛ به عبارت دیگرء | سیب‌های وارده» به چه میزان از عملکرد محوری اعضای سامانه‌ی باربر قائم ساختمان, شامل؛ ستون‌ها و دیوارهایی که بخشی از بارهای قائم را انتقال می‌دهد. کاسته است. کلیه‌ی اعضای سامانه‌ی باربر قائم که بر اساس ضابطه‌ی ۸۳۲ به‌عنوان اعضای آسیب‌دیده در نظر گرفته می‌شود. باید در برآورد محاسبات این معیار منظور شود. محاسبه‌ی نسبت‌های عنوان شده برای این معیارء باید بر اساس بحرانی‌ترین طبقه. انجام پذیرد. در واقع» ضعیف‌ترین طبقه. یا به عبارت بهتر. آسیب‌دیده‌ترین طبقه. از نظر باربری قائم» ملاک ارزیابی گام دوم از رویکرد پیشنهادی برای تعیین تعمیری یا تخریبی بودن ساختمان آسیب‌دیده در زلزله, تعیین عملکرد نسبی ساختمان است. در این گام بازر سان ارزیابی تلاش دارند با مقایسه‌ی عملکرد ساختمان مورد بررسی, با سایر ساختمان‌های ساختمان مورد بررسی را تعیین نمایند. برای این منظورء بازر سان باید برآوردی از عملکرد ساختمان‌های اطراف ساختمان مورد بررسی, به دست آورند. ازاین‌رو پیشنهاد می شود. محدوده‌ای از اطراف ساختمان مورد برر سی, از هر سمت شامل؛ ۲ ساختمان یا به‌طور حدودی ۱۰۰ مترء هر کدام که کمتر است. مورد آرزیابی قرار گیرد. در هنگام این ارزیابی توجه به موارد ذدیل توصیه می‌شود: 9 در صورتی که در هر سمت ساختمان مورد بررسی, در محدوده‌ی مورد نظرء عارضه‌ای طبیعی وجود داشته باشد. نیازی به بررسی ساختمان‌های موجود در آن سمت ساختمان مورد بررسی نیست. * در صورت امکان, در محدوده‌ی مورد نظرء ساختمان‌هایی مورد ارزیابی قرار گیرد که از نظر تعداد طبقات با ساختمان مورد بررسی مشابه باشد. در بررسی عملکرد ساختمان‌های موجود در منطقه‌ی موردنظر نیاز به بررسی دقیق ساختمان‌ها نیست. بلکه صرفاً بازدید از خارج ساختمان‌ها کفایت می‌کند. تعداد ساختمان‌های ارزیابی شده باید به‌گونه‌ای باشد که بازرسان به جمع‌بندی قابل‌قبولی دست پیدا کنند؛ اما در هر صورت. نباید مجموعاً کمتر از سه عدد باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳( ۴۵ در ادامه برای تعیین عملکرد نسبی ساختمان آ سیب‌دیده. لازم است در بازدید ساختمان‌های اطراف عملکرد ساختمان مورد بررسی در یکی از سطوح نسبی خوب. متوسط یا ضعیف دسته‌بندی شود. تعریف و نحوه‌ی تشخیص هر یک از این سه سطح عبارت است از: عملکرد ز سبی خوب: ارزیابی بازرسان نشان می‌دهد که تمامی ساختمان‌های محدوده‌ی مورد نظرء عملکرد نسبی در حدود عملکرد ساختمان مورد بررسی یا ضعیف‌تر از آن داشته است؛ به عبارت دیگرء عملکرد نسبی ساختمان مورد بررسی, از تمامی ساختمان‌های آن محدوده بهتر بوده است. عملکرد نسبی متو سط: ارزیابی بازر سان نشان می‌دهد که تعدادی از ساختمان‌های محدوده‌ی مورد نظرء عملکرد نسبی بهتر و تعدادی دیگر عملکرد نسبی ضعیف‌تر از ساختمان مورد بررسی داشته است؛ به عبارت دیگرء عملکرد نسبی ساختمان مورد بررسی,» در حدود میانگین عملکرد نسبی ساختمان‌های آن محدوده بوده است. عملکرد سبی بد: ارزیابی بازر سان ذشان می‌دهد که اکثر ساختمان‌های محدوده‌ی مورد نظرء عملکرد نز سبی بهتری از ساختمان مورد بررسی داشته است؛ به عبارت دیگرء عملکرد نسبی ساختمان مورد بررسی, از اکثر ساختمان‌های آن محدوده ضعیف‌تر بوده است. پ-۳-۲- تعیین کیفیت طراحی و اجرای ساختمان گام سوم از رویکرد پیشنهادی برای تعیین تعمیری یا تخریبی بودن ساختمان آسیب‌دیده در زلزله. تعیین کیفیت طراحی و اجرای ساختمان است. در این گام بازرسان ارزیابی تلاش دارند. با بازدید مستقیم ساختمان مورد نظر و مشاهده‌ی | سیب های ناشی از رویداد جنبش قوی زمین. ارزیابی کلی از رفتار ساختمان مبنی بر رعایت معیارهای پیکربندی و توزیع منا سب جرمء توزیع مناسب اءضای باربر قائم. توزیع مناسب اءضای باربر جانبی در طبقه و ارتفاع ساختمان و مسیرهای پیو سته و کوتاه برای انتقال مناسب نیروها از طبقات بالا به پی‌ها به دست آورند. هم‌چنین ممانعت از پیجش سازه‌ی ساختمان متناسب استاندارد ۲۸۰۰ می‌تواند در هنگام طراحی یا در هنگام اجرای ساختمان اتفاق افتاده باشد. برای تعیین کیفیت طراحی و ساخت ساختمان أسیب‌دیده. ۳ سطح: خوب. متوسط و ضعیف مورد نظر قرار گرفته است. معیارهای مورد برر سی در این 8 سمت در جدول (پ-۴-۲) ارائه شده | ست. بازر سان می‌با, ست بر| ساس شواهد متقن. گزینه‌ی مناسب: «بلی» یا «خیر» را برای هر مورد علامت‌گذاری نمایند. در صورتی که برخی بازرسان در هنگام ارزیابی. دلایل متقنی برای اعلام پا سخ «بلی» نیافتند. یا بر! ساس برخی شواهد موجود. دچار هرگونه شک وتردیدی شدند. باید گزینه‌ی «خیر» را انتخاب نمایند. از دیدگاه فنی, پاسخ «خیر» به معنی نیاز ساختمان به تأمین ایمنی بیشتر است. آزاین‌رو بازر سان باید آگاه با شند که انتخاب گزینه‌ی «خیر»» احتمال تخریب سازه و جایگزینی آن با یک ساختمان جدید را بیشتر می‌نماید. این رویداد. معادل افزایش هزینه‌های بیشتر کارفرما و به نوعی افزایش خسارت‌های ناشی از رویداد زلزله. برای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴۳۶ در پایا آن‌ها در ان پا شد. ض | ستاندارد ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمی نیجه‌ی ارزیابی آن‌ها با کمترین شبهه‌ای همراه باشد. ن این مرحله». ضرایب ,۳ مربوط به مواردی از جدول (پ-۴-۲) ۱ ست که به آن پا پبی معادل عدد ۳۰ به د ست می‌آید. این عدد ذشانگر سازه‌ای | ست که در آن مه ۳۰۰ رعایت شده 0 می‌توان تا اندازه‌ی زیادی مطمئن بود که مبانی طراحی 9و سس جدول (پ-۴-۲): ذعیی ن کیفیت طراحی و ساخت ساختنمان توضیحات آیا سامانه‌ی باربر جانبی» در پلان ساختمان» دارای توزیع متقارن است؟ نامنظمی در دیافراگم است؟ آیا ساختمان بر اساس بند (۱-۷-۱-ت) ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ فاقد نامنظمی خارج از صفحه است؟ آیا ساختمان بر اساس بند (۱-۷-۱-ث) ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ فاقد نامنظمی سامانه‌های باربر غیر موازی است؟ آیا ساختمان بر اساس بند (۲-۷-۱-الف) ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ فاقد نامنظمی هندسی در ارتفاع است؟ آیا ساختمان بر اساس بند (۲-۷-۱-ب) ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ فاقد نامنظمی جرمی است؟ آیا ساختمان بر اساس بند (۲-۷-۱-پ-۱) ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ فاقد نامنظمی قطع سامانه‌ی باربر جانبی است؟ آیا ساختمان بر اساس بند (۲-۷-۱-ث) ویرایش چهارم استاندارد ۲۸۰۰ فاقد نامنظمی در سختی جانبی است؟ آیا بر اساس بندهای (۱-۴-۱ و ۶-۵-۳) ویرایش چهارم استاندارد ۰۲۸۰۰ ضابطه های مربوط به درز انقطاع در ساختمان رعایت شده است؟ آیا در آسیب‌های ایجاد شده در ساختمان» پدیده ستون کوتاه مشاهده نشده است؟ آیا در ساختمان آسیب‌دیده, اعضای نیرو کنترل سامانه باربر جانبی فاقد هرگونه آیا ساختگاه ساختمان ایمن بوده و فاقد ناپایداری» زمین‌لغزش با روانگرایی است؟ یا ساختمان از یک سامانه‌ی باربر جانبی یکپارچه و از قبل تعیین شده بهره می‌برد؟ ی عمل ه جمع «بلی» چهارم ۰ شده : 2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۱۳۳( ۱۴۷ ساختمان مورد بررسی, در سه رده‌ی حوب. متوسط و ضعیف بر اساس جدول (پ-۵-۲) مورد استفاده قرار می‌گیرد. کیفیت ساختمان 3 2 7 ,6 0 > 23 ست ۱ پ-۳-۲- کمینه نمره‌ی مجاز برای تعمیر ساختمان مورد بررسی گام چهارم از رویکرد پیشنهادی برای تعیین تعمیری یا تخریبی بودن ساختمان آسیب‌دیده در زلزله. تنظیم جدول سیب‌دیده به د ست آورد. برای این منظورء بر شینه مقدار مجاز برای «نمره‌ی ساختمان‌های» گروه ۳ و گروه ۰۴ در جدول (پ-۶-۲) پیشنهاد شده است. در صورت بزرگ‌تر بودن نمره‌ی ساختمان از مقادیر مشخص شده در این جدول‌هاء پرشنهاد تخریب ساختمان از دیدگاه فنی و اقتصادی می‌تواند از طرف مهندس طراح ساختمان مطرح شود؛ اما همان‌گونه که در ابتدای این پیوست بیان شد. این فعالیت. شامل بررسی‌ها و ارزیابی‌های کیفی و اولیه‌ی فنی و اقتصادی گروه مهندس طراح, بر روی ساختمان آسیب‌دیده در زلزله است. نتیجه‌ی این فعالیت الزام آور نبوده و تنها پس از تایید کارفرمای طرح. قابل اجرا جدول ( پ- ۶-۲۳ به شینه مغدار مجاز «نمره‌ی ساخنمان» برای تعمیر ساختمان, مورد برر سی, سا ختمان‌های گروه ۳ و گروه ۴ کیفیت ساختمان ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله در این بخش, معیارها و تعاریف عمومی لازم که چارچوب اصلی مطالعات تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله را شکیل می‌دهد. ارائه شده | ست. این تعاریف و معیارها از آیین‌نامه‌های جاری ک شور که در مراجع پایان این راهنما از آن‌ها نام برده شده است. صرفاً برای سادگی د ستر سی. مجدداً در اینجا آورده شده | ست. طبیعی است با تغییر این تعاریف در ویرایش‌های جدیدترء تعاریف جدید ارائه شده در آیین‌نامه‌های جاری موردنظر. به‌جای تعاریف این فصل, ملاک عمل این تعیین سطح یا سطوح خطر مورد نظر برای ارزیایی ساختمان و عملکرد متناظر مورد نظر با هر یک از این سطوح باشد. هدف تعمیر تو سط مهندس طراح. با بررسی دقیق و دریافت دیدگاه‌های بهره‌بردار یا مالک ساختمان که از این پس کارفرما نامیده می‌ شود و توجه به میزان اهمیت و وصعیت کاربری ساختمان پس از تعمیر همراه با ارائه‌ی گزارش فنی-اقتصادی پیشنهاد و انتخاب می‌شود. گزارش فنی-اقتصادی ارائه شده» مبنی بر دلایل انتخاب هدف تعمیر باید مورد تأیید کارفرمای پروژه قرار گیرد. در جدول (پ-۱-۳)» اهداف پیشنهادی برای تعمیر ساختمان‌های دولتی 9 عمومی ارائه شده است که می‌توان به‌عنوان هدف از تعمیر ساختمان سیب‌دیده» د ستیابی به یکی از سطوح عملکرد مبنای به‌سازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود. مطابق «نشریه ۳۶۰ سازمان برنامه و بودجه» است. هدف تعمیرء بر اساس میزان اهمیت ساختمان و سطح عملکرد ساختمان مورد نظرء مطابق یکی از بندهای (پ-۱-۱-۳) الی (پ-۵-۱-۳) انتخاب می شود. این مواردء می‌تواند شامل یک یا چند هدف تعمیر باشد که برمبنای انتخاب سطح خطر لرزه‌ای. مطابق بند (پ-۲-۳) 9 سطح عملکردی برای ساختمان. مطابق بند (پ - ۴-۳) تعیین می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳۳( ۴۳۹ جدول (پ-۱-۳): اهداف پرشنهادی برای تعمیر ساختمان‌های دولنی و عمومی ساختمان‌های اصلی و استقرار برای: نهاد رهبری, نهاد ریاست جمهوری» فرماندهی کل یا فرماندهی ستاد مشترک نیروهای مسلح, فرماندهی نیروی الف- ساختمان‌های بیمارستان و درمانگاه‌های بزرگ شامل؛ قسمت‌های اورژانس» جراحی و خدمات پزشکی وابسته به آن‌هاء مراکز اورژانس پزد ۹ انتظامی (پلیس) و بسیج بخشداری‌ها, مراکز فرماندهی نیروهای مسلح و نیروی انتظامی در استان ها مراکز مخابراتی ساختمان‌های اصلی و استقرار برای تأسیسات: آب‌رسانی, برق‌رسانی» گاز رسانی, رادیو و تلویزیون» برج‌های مراقبت فرودگاه ساختمان‌های وا ما را را موزه‌هاء بناهای تاریخی, کتابخانه‌های نفیس نظیر ملی» مجلس و مراکز تواز | آت تراز اول میر اسناد ملی کارخانه‌های تولید مواد شیمیایی الف- دانشگاه‌هاء حوزه‌های علمیه مدارس, سازمان‌های مهم و موُسسات قیقاتی ب- ادارات کل وزار تخانه‌ها و ادارت مرکزی سازمان‌های مهم در استان‌ها مساجد و مصلی‌هاء ساختمان‌های تجمعی و فرهنگی شهرداری‌هاء سینما و تئاتر استادیوم‌های ورزشی, کتابخانه‌ها,. پایانه‌های مسافربری, فروشگاه- های بزرگ و مراکز تجمعی بیش از ۳۰۰ نفر ساختمان‌های مسکونی, اداری -تجاری, هتل‌ها, پارکینگ‌های چند طبقه ساختمان‌های صنعتی ساختمان‌های انبارهای کشاورزی, سالن‌های مرغداری و ساختمان‌های با بهره‌برداری موقت هدف تعمیر ساختمان آسیب‌دیده در زلزله. مطابق تعاریف نشریه ۳۶۰ می‌تواند یکی از موارد تعمیر مبناء تعمیر مطلوب. تعمیر ویژه تعمیر محدود یا تعمیر موضعی به شرح ذیل باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۰ ۱ راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آ سیب‌دیده در زلزله ساختمان را تأمین کند (سطح عملکرد 3-ح)). پ-۲-۱-۳- تعمیر مطلوب ساختمان را تأمین کند (سطح عملکرد 3--)) و علاوه بر آن. تحت زلزله‌ی سطح خطر ۲ دچار فروریزش نشود (سطح عملکرد ۳-5). پ-۳-۱-۲- تعمیر ویژه در تعمیر ویژه» نسبت به تعمیر مطلوب. سطح عملکرد بالاتری برای ساختمان مدنظر قرار می‌گیرد. بدین منظور ممکن است تحت همان سطوح خطر زلزله‌ی مورد استفاده در تعمیر مطلوب» سطح عملکرد بالاتری برای ساختمان در نظر گرفته شود. یا با حفظ سطح عملکرد مشابه با تعمیر مطلوب. سطوح خطر زلزله‌ی بالاتری مدنظر قرار گیرد. در تعمیر محدودء سطح عملکردی پایین‌تر از تعمیر مبنا در نظر گرفته می‌شود. به‌گونه‌ای که حداقل یکی از اهداف زیر برأورد شود: الف- تحت زلزله‌ای خفیف‌تر از زلزله‌ی سطح خطر ۰۱ ایمنی جانی ساکنین تأمین شود. سطح عملکرد 3-ح ب- تحت زلزله‌ای برابر پا خفیف‌تر از زلزله‌ی سطح خطر ۰۱ سطوح عملکرد 4 1-4 5-4 کح 0-5 5-5 با 1-6 پ-۵-۱-۲- تعمیر موضعی تعمیر موضعی, بخشی از یک طرح تعمیر کلی است که هدف آن (پ-۱-۱-۳) الی (پ-۴-۱-۳) انتخاب شده است. اما بنا به دلایلی» در شرایط موجود. فقط بخشی از آن اجرا می شود. در این حالت. تعمیر باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی و اجرا شود که هدف تعمیر بخش‌های دیگرء در مراحل بعدی قابل برآورده شدن باشد. تعمیر موضعی باید با توجه به موارد زیر انجام ۲- تعمیر موضعی ساختمان نباید سبب افزایش نیروهای ناشی از زلزله در اعضایی که وضعیت بحرانی دارند. شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳7( ۵ ۳- تعمیر موضعی ساختمان نباید منجر به نامنظم شدن یا افزایش نامنظمی در ساختمان شود. تحلیل خطر باهدف برآورد پارامترهای جنبش قوی زمین انجام می‌گیرد. خطر ناشی از زلزله به دو صورت «طیف طرح شتاب» و «تاریخچه زمانی شتاب جنبش قوی زمین»» تعریف می‌شود که به دو صورت احتمالی یا تعینی قابل محاسبه است. در بند (پ-۱-۲-۳) به ارائه روش‌های برآورد طیف طرح شتاب و در بند (پ-۲-۲-۳) به انتخاب شتاب‌نگاشت‌های سازگار با سطوح مختلف خطر پرداخته شده است. هم‌چنین در بند (پ-۳-۲-۳) گام‌های کلیدی برای انجام تحلیل خطر احتمالی ویژه‌ی ساختگاه. هنگامی که انجام این تحلیل لازم باشد. ارائه شده است. پ-۱-۲-۳- طیف طرح شتاب دستورالعمل عمومی این بخش می‌تواند برای تعیین طیف طرح شتاب در مورد هر یک از سطوح خطر زلزله زیر مورد استفاده قرار گیرد: سال باشد. این سطح خطر معادل دوره‌ی بازگشت ۴۷۵ سال است. سطح خطر ۱ در وبرایش چهمارم استاندارد ۳ «زلزله طرح» نامیده شده است. سال باشد. این سطح خطر معادل دوره‌ی بازگشت ۲۴۷۵ سال است. است که احتمال فرا گذشت از آن انتخابی است. این سطح خطر برای موارد خاص و با ملاحظات ویژه مورد استفاده قرار می‌گیرد. پ-۱-۱-۲-۳۲- فرآیند استفاده از شکل طیف ثابت فرآیند | ستفاده از شکل طیف ثابت با یکی از دو روش ا ستفاده از «شکل طیف استاندارد ۲۸۰۰ یا ا ستفاده از «شکل طیف طراحی»» پیشنهاد شده در این دستورالعمل صورت می‌پذیرد: طیف استاندارد ۳۰ در این روش طیف طرح ار تجاعی شتاب از حاصل ضرب مقادیر «صریب شتاب مبنای طر ح» (۸) « ضریب بازتاب» (17) و « شتاب ثقل زمین» (ع) به د ست می‌آید. طیف طرح استاندارد ۲۸۰۰ برای میرایی ۵ تعیین شده -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ ۳( راهنسا ی_مطالعات_بازطراح ی وتعمی رساختمان‌ها ی آسیب‌دیده در زلزله است. میزان شتاب مبنای طرح مربوط به زلزله‌ی سطح خطر ۱ با استفاده از نقشه‌ی پهنه‌بندی خطر زلزله‌ی استاندارد ۲۸۰۰ تعیین می‌شود. میزان شتاب مبنای طرح مربوط به زلزله‌ی سطح خطر ۲ با یکی از دو روش زیر تعیین می‌شود: ۱ ۱۸۵ برابر ضریب ۸ استاندارد ۲۸۰۰ برای ساختمان‌هایی که برای هدف تعمیر مطلوب تعمیر می‌شوند. ۲ انجام تحلیل خطر ویژه‌ی ساختگاه برای محاسبه‌ی مقدار شتاب موْئر جنبش قوی زمین در تراز پایه‌ی ساختمان برای دوره‌ی بازگشت ۲۴۷۵ سال. طیف طراحی. تهیه طیف در این روش مستلزم برآورد مقدار شتاب طیفی در زمان تناوب کوتاه, ۰/۲ ثانیه (وک)» نیز مقدار شتاب طیفی در زمان تناوب بلند., ۱/۰ ثانیه (,5)» در سطح خطر مورد نظر است. این مقادیر برای نسبت میرایی / ۵ و در سنگ‌بستر (سطح بستر لرزه‌ای) محاسبه می‌شود. برآورد مقادیر فوق با یکی از دو روش زیر تعیین می‌شود: ۱ نقشه‌های معتبری که مقادیر شتاب طیفی را در سنگ‌بستر برای دوره‌ی بازگشت مورد نظر در اختیار قرار دهد. برای برآورد میزان تأثیر «اثرات ساختگاهی» بر مقادیر طیفی. می‌توان از روابط (پ-۱-۳) 9 (پ-۲-۳) استفاده نمود: (پ-۲-۳) 5 رگ از درون‌یابی خطی استفاده می‌شود. مقدار شتاب طیفی در زمان تناوب کوتاه ‎٩5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳7( ۵۳ مقدار شتاب طیفی در زمان تناوب کوتاه ‎٩5 اگر شرایط ژئوتکنیکی ویژه‌ای در ساختگاه حاکم باشد. استفاده از ضریب‌های فوق‌الذکر کافی نیست و لازم است با انجام مطالعات میدانی و تهیه‌ی مدل‌های رفتار دینامیکی مناسب. اثر بزرگنمایی خاک را بر روی طیف به دست آمده برای سنگ‌بسترء منظور نمود. هرگاه حداقل یکی از شرایط زیر برقرار باشد. شرایط ژئوتکنیکی ساختگاه «ویژه» تلقی می‌شود: ۱ خاک‌های مستعد فروریزش تحت بارهای لرزه‌ای مانند؛ خاک‌های با قابلیت روانگرایی بالا و رس‌های بسیار حساس؛ 7 خاک‌های دستی و یا خاک‌های متشکل از مواد آلی با ضخامت بیش از ۳ مترء ۳ رس‌های بسیار خمیری با اندیس خمیری 75 < ]۳ و ضخامت بیش از ۸ مترء ۴. وجود لایه‌ای با ضخامت بیش از ۴۰ متر از رس نرم یا با سختی متوسط. ۳ 5 (پ-۳-۳) :0 ری 5,56 7 5-٩5 /)31( ۳ که در این روابط 1۰ و 1۰ عبارت‌اند از (پ-۴-۳) :10.21 (پ-۵-۳) هرگ/ 165 (پ-۶-۳) [(5.6-10)1000] /83-4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۳۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله 24 گ ] وبر8 وق 1 ۳ ۳ 1[ وبرگ < و5 ورگ وگ : 8 وبرگ 7 8 و8 ۱۱ 1 ۱ ۱ ۱ ۱ سس . ۱ را / 5/8 سس : ۱ ۱ وبر5 4 0 : ۱ ۱ 10 78 70 ] زمان تناوب شکل ( پ-۱-۳): طیف طرح شاب افقی پ-۲-۱-۲-۳- فرآیند استفاده از شکل طیف حاصل از تحلیل وبژه‌ی ساختگاه خطر زلزله فرآیند استفاده از شکل طیف حاصا| از «تحلیا خطر زلزله‌ی ویژه‌ی ساختگاه» با دو روش استفاده از «طیف خطر یکنواخت» و استفاده از «طیف طرح آماری» صورت می‌پذیرد. طیف خطر یکنواخت. با انجام تحلیل خطر ویژه‌ی ساختگاه و به دست آوردن مقادیر طیف برای دوره‌های تناوب مختلف در سطح خطر مورد نظر.ء طیف خطر یکنواخت محاسبه می شود. استفاده از طیف خطر یکنواخت به دست آمده به این روش برای منظور نمودن اثرات ساختگاهی در محاسبه‌ی طیف خطر یکنواخت روی سطح خاک. می‌توان از دو راهکار زیر استفاده نمود: اثرات بزرگنمایی حاصل از مدل‌سازی رفتار دینامیکی خاک. طیف طرح آماری. پس از تکمیل تحلیل خطرء طیف طرح آماری ویژه‌ی ساختگاه مطابق مرحله‌های زیر تهیه می‌شود: ۲ هم‌پایه نمودن شتاب‌نگاشت‌ها برحسب بیشینه دامنه‌ی به دست آمده از تحلیل خطر ویژه‌ی ساختگاه. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳7( 2۵ ۳۴ انجام تحلیل‌های آماری به‌منظور تهیه‌ی طیف طرح. برای نمونه. محاسبه‌ی میانگین با میانگین به‌علاوه درصد دامنه‌ی طیف شکل ثابت استاندارد ۲۸۰۰ نباشد. پ-۲-۲-۳- انتخاب شتاب‌نگاشت سازگار با خطر زلزله شرایط زیر انتخاب و در تحلیل مورد استفاده قرار گیرد: ۱ بزرگاه فاصله و نیز سازوکار گسلش شتاب‌نگاشت‌هاء نزدیک به شرایط زلزله‌ی کنترل‌کننده‌ی ساختگاه باشد. زلزله‌ی کنترل‌کننده‌ی ساختگاه با انجام تحلیل تفکیک‌پذیری مندرج در بند (پ-۳-۲-۳) قابل 17 کمتر از 1.3 برابر طیف طرح سازگار با سطح خطر مورد نظر نباشد (7 معرف زمان تناوب اصلی سازه‌ی مورد نظر برای تحلیل دینامیکی است). طیف طرح سازگار با سطح خطر به یکی از روش‌های پ-۳-۲-۳- تحلیل خطر احتمالاتی تحلیل خطر به‌منظور برآورد پارامترهای شتاب زمین و طیف طرح شتاب در سنگ‌بستر ساختگاه صورت می‌پذیرد. اثرات ساختگاهی و نیز ساخت طیف طراحی بر اساس ضوابط مندرج در بند (پ-۱-۲-۳) انجام می‌شود. در کلیه گزارش‌های تحلیل خطر لازم است بخش‌های زیر پوشش کافی داده شود. مباحث «لرزه‌زمین ساخت» موارد زیر را در بر می‌گیرد: ۱ شناخت زمین‌ریخت‌شناسی و توپوگرافی منطقه. ۴ اشاره به مطالعات دیرینه لرزه‌شناسی برای چشمه‌های فعال و انرگذار منطقه (در صورت وجود چنین مطالعاتی یا امکان انجام آن) ۵ تعیین گسل‌های لرزه‌زای فعال در شعاع مور -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله ۶ تعیین پارامترهای لرزه‌ای گسل‌های فعال و تطابق آن‌ها با سار اطلاعات لرزه‌ای و در صورت وجود. داده های نرخ لغزش حاصل از مطالعات ژئودزی (اندازه گیری‌های 00۳5 ۷ مدل‌سازی چشمه‌های لرزه‌زا به‌صورت چشمه‌های خطی و سطحی. مباحث «لرزه‌خیزی» موارد زیر را در بر می‌گیرد: ۱ مطالعات و شناسایی زلزله‌های تاریخی در منطقهء ۲ مطالعات و شناسایی زلزله‌های اخیر (۱۹۰۰ میلادی تا حال) ۳ تدوین داده‌های تاریخی و دستگاهی, ۴ حذف زلزله‌های وابسته در کاتالوگ. ۶ ارزیابی کامل بودن کاتالوگ. ۷ ااستخراج پارامترهای لرزه‌خیزی, ۸ تحلیل عمق رخدادها در کاتالوگ, ٩‏ مدل‌سازی چشمه‌های لرزه‌ای. ۲ روابط کاهندگی دربردارنده‌ی پارامترهای شتاب و طیف پاسخ شتاب باشد. ۲ حتی‌المقدور با خصوصیات تکتونیکی و لرزه‌خیزی منطقه هم‌خوان باشد. ۴ وزن‌دهی مناسبی بر اساس مطالعات معتبر برازندگی روابط و نیز قضاوت مهندسی صورت پذیرد. در نهایت. برای انجام «تحلیل خطر» و تعیین «زلزله‌ی تعیین‌کننده» باید گام‌های زیر انجام پذیرد: ۱ انجام تحلیل خطر احتمالی با انتگرال‌گیری تلفیقی از مدل‌های احتمالی چشمه‌های لرزه‌ای و پارامترهای لرزه‌خیزی و رابطه‌ی کاهندگی برای به دست آوردن منحنی خطر (احتمال فرا گذشت بر حسب پارامتر حرکت قوی زمین)» ۲ انتخاب و اعتبارسنجی نرم‌افزار مناسب برای انجام فرآیند انتگرال گیری تحلیل خطرء ۳ مدل‌سازی مناسب کلیه‌ی منابع انتشار عدم قطعیت‌های ذاتی و تصادفی و در نظرگرفتن تأثیر آن‌هاء ۴ تحلیل حساسیت نتایج تحلیل خطر به منابع عمده عدم قطعیت. ۵ تحلیل تفکیک لرزه‌ای به‌منظور تعیین زلزله تعیین کننده در ساختگاه. ۶ برآورد شتاب طرح در سطح خطر ۱ و سطح خطر ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- پ-۳-۳- معیارهای پذ برش سطح عملکرد ساختمان بر مبنای عملکرد اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای مطابق بندهای (پ-۱-۳-۳) الی (پ-۲-۳۴-۳) تعریف شده 0 بد اختصار با یک رقم برای عملکرد اجزای سازه‌ای 9 یک حرف برای عملکرد اجزای غیرسازه‌ای نشان داده مسی شود. سطوح عملکرد ساختمان در تعیین هدف بهسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سطح عملکرد ساختمان میزان آسیب پذیری اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای را نشان می‌دهد. پ-۱-۳-۲- سطوح عملکرد اجزای سازه‌ای سطوح عملکرد اجزای سازه‌ای شامل چهار سطح عملکرد اصلی و دو سطح عملکرد میانی است. سطوح عملکرد اصلی عبارت‌اند از: الف- سطح عملکرد ۱: قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه. ب- سطح عملکرد ۳: ایمنی جانی, پ- سطح عملکرد ۵: آستانه‌ی فروریزش» ت- سطح عملکرد ۶: منظور نشده. سطوح عملکرد میانی عبارت‌اند از: ث- سطح عملکرد ۲: خرابی محدود. ج- سطح عملکرد ۴: ایمنی جانی محدود. پ-۱-۱-۳-۳- سطح عملکرد ۱- قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه سطح عملکرد قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه به سطح عملکردی اطلاق می‌شود که پیش‌بینی شود در اثر وقوع زلزله‌ی محتمل, مقاومت و سختی اجزای سازه تغییر قابل توجهی پیدا نکرده و استفاده‌ی بی‌وقفه از آن ممکن باشد. پ-۲-۱-۳-۳- سطح عملکرد ۲- خرابی محدود سطح عملکرد خرابی محدود به سطح عملکردی اطلاق می‌شود که پیش‌بینی شود در اثر وقوع زلزله‌ی محتمل, خرابی در سازه به میزان محدود ایجاد شود. به‌گونه‌ای که پس از زلزله با انجام تعمیر بخش‌های ا سیب‌دیده. ادامه‌ی بهره‌برداری از ساختمان به‌سادگی میسر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳7( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله پ-۳-۱-۳-۳۲- سطح عملکرد ۳۲-ایمنی جانی سطح عملکرد ایمنی جانی به سطح عملکردی اطلاق می شود که پیش‌بینی شود در اثر وقوع زلزله‌ی محتمل, خرابی در سازه ایجاد شود. اما میزان خرابی‌ها به اندازه‌ای نباشد که منجر به خسارت جانی شود. پ-۴-۱-۳-۳- سطح عملکرد ۴- ایمنی جانی محدود سطح عملکرد ایمنی جانی محدود به سطح عملکردی اطلاق می‌شود که پیش‌بینی شود در اثر وقوع زلزله‌ی محتمل. خرابی در سازه ایجاد شود. اما میزان خرابی‌ها به اندازه‌ای باشد که منجر به خسارت جانی کمینه باشد. پ-۵-۱-۳-۳- سطح عملکرد ۵- آستانه فروربزش سطح عملکرد آستانه‌ی فروریزش به سطح عملکردی اطلاق می‌شود که پیش‌بینی شود در اثر وقوع زلزله‌ی محتمل. خرابی گسترده در سازه ایجاد شود. اما ساختمان فرونریزد و تلفات جانی کمینه باشد. پ-۶-۱-۳-۳- سطح عملکرد ۶- منظور نشده چنانچه برای عملکرد اجزای سازه‌ای سطح عملکرد خاصی انتخاب نشده باشد.ء سطح عملکرد اجزای سازه‌ای, منظور پ-۲-۴-۲- سطح عملکرد اجزای غیرسازه‌ای سطح عملکرد اجزای غیرسازه‌ای ساختمان شامل پنج سطح عملکرد به شرح زیر می‌باشد: ت- سطح عملکرد (آ: ایمنی جانی محدود؛ پ-۱-۲-۴-۲- سطح عملکرد ۸- خدمت‌رسانی بی‌وقفه سطح عملکرد خدمت‌رسانی بی‌وقفه به سطح عملکردی اطلاق می‌ شود که پیش‌بینی شود اجزای غیر سازه‌ای در اثر زلزله ی محتمل, دچار خرابی بسیار جزئی شود. به‌گونه‌ای که خدمت‌رسانی ساختمان به‌طور پیوسته انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳( ۸۹ پ-۲-۲-۴-۲- سطح عملکرد 1ا- قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه سطح عملکرد قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه به سطح عملکردی اطلاق می‌شود که پیش‌بینی شود اجزای غیرسازه‌ای در اثر زلزله‌ی محتمل, دچار خرابی جزئی شود. به‌گونه‌ای که پس از زلزله. راه‌های دسترسی و فرار مانند؛ درهاء راهروهاء پله پ-۳-۲-۴-۲- سطح عملکرد ن)- ایمنی جانی سطح عملکرد ایمنی جانی به سطح عملکردی اطلاق می‌شود که پیش‌بینی شود خرابی اجزای غیرسازه‌ای در اثر زلزاسه‌ی پ-۴-۲-۴-۲- سطح عملکرد (1- ابمنی جانی محدود اثتر زلزله‌ی محتمل, به اندازه‌ای باشد که خسارت جانی کمینه باشد. پ-۵-۲-۴-۲- سطح عملکرد ۲- منظور نشده چنانچه برای عملکرد اجزای غیر سازه‌ای سطح عملکرد خاصی انتخاب نشده باشد سطح عملکرد اجزای غیر سازه‌ای. پ-۳-۴-۲- سطح عملکرد کل ساختمان سطح عملکرد کل ساختمان برحسب سطح عملکرد اجزای سازه‌ای ۱ تا ۶ مطابق بند (پ-۱-۳-۳) 0 غیرسازه‌ای آن )۸ تا ۳ مطابق بند (پ-۲-۴-۳) تعریف می شود. سطوح مختلف عملکرد ساختمان که در بهسازی مبناء مطلوب و ویژه به کار می رود مطابق یکی از بندهای (پ-۱-۳-۳۴-۳) الی (پ-۲-۳۲-۳-۳) تعریف می شود. سطوح عملکرد ساختمان در جدول (پ-۳- ۴) ارائه شده است. پ-۱-۳-۴-۲- سطح عملکرد خدمت‌رسانی بی‌وقفه (0(00۸-1) ساختمانی دارای سطح عملکرد خدمت‌رسانی بی‌وقفه است که اج زای س ازه‌ای آن دارای س طح عملک رد ۱ (قابلیست استفاده بی‌وقفه) 0 اجزای غیرسازه‌ای آن دارای سطح عملکرد ۸ (خدمت‌رسانی بی‌وقفه) باشند. پ-۲-۳-۴-۲- سطح عملکرد قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه (1013-1) ساختمانی دارای سطح عملکرد قابلیت | ستفاده‌ی بی‌وقفه | ست که اجزای سازه‌ای آن دارای سطح عملکرد ۱ (قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه) و اجزای غیرسازه‌ای آن دارای سطح عملکرد 1 (قابلیت استفاده‌ی بی‌وقفه) باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- جدول (پ-۴-۳): سطوح عملکرد ساختمان سطح عملکرد سازه قابلیت استفاده ده بی وله - | خرابی 9 5 ای جانی ایمنی جانی آستانه فروریزش لحاظ نشده محدود ۹-4 5-5 خدمت‌رسانی خدمت‌رسانی بی‌وقفه ۸ بی‌وقفه ۷-17 ۸-1 قابلیت استفاده قابلیت استفاده بی‌وقفه 1-2 17-3 بی‌وقفه ۷-17 1-1 انمن حاز یمنی جانی ۲ ره ایمنی جانی 4 کم 6 6 3 این سطوح عملکرد به دلیل اختلاف زیاد بین سطح عملکرد اجرای سازه‌ای و غیرسازه‌ای توصیه نمی‌شود. پ-۳-۳-۴-۲- سطح عملکرد ایمنی جانی (3--))(5.]) ساختمانی دارای سطح عملکرد ایمنی جانی |است که اجزای سازه‌ای آن دارای سطح عملکرد ۳ (ایمنی جانی) و اجزای غیرسازه‌ای آن دارای سطح عملکرد ۲ (ایمنی جانی) باشد. پ-۴-۳-۴-۳- سطح عملکرد آستانه‌ی فروریزش (۲۳۳-5) ساختمانی دارای سطح عملکرد آستانه‌ی فروریزش است که اجزای ساه‌ای آن دارای سطح عملک‌رد ۵ (آستانه‌ی فروریزش) باشد. در این حالت محدودیتی برای سطح عملکرد اجزای غیرسازه‌ای وجود ندارد (سطح عملکرد لحاظ نشده ۳۳). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳۶ پ-۱-۴ صحت‌سنجی بررسی آسیب و شناسایی اعضا می‌تواند یک روند تکرار شونده باشد. شناسایی اولیه‌ی اجزاء برای تعیین مقاومت و سختی نسبی و شناخت سازوکار رفتار غیر ارتجاعی اعضا در برابر بارهای جانبی انجام می‌شود. اطلاعات میدانی کمک می‌کند تا مهندس طراح بر اساس رفتار واقعی, نوع رفتار عضو را تشخیص دهد. برای نمونهء در شکل (پ-۱-۵) دو سازوکار جانبی غیر ارتجاعی محتمل برای یک ۶ ضو را زذشان می‌دهد. محا سبات نظری ممکن !| ست یک سازوکار و در نتیجه نوع م شخ صی از آ سیب را برای یک عضو پیش‌بینی کند؛ اما مشاهدات آ سیب‌های میدانی, ممکن است در مورد سازوکار اصلی و شناسایی عضو منجر به نتیجه‌گیری متفاوتی شود. دلایل متنوعی برای اختلاف بین تحلیل و مشاهده وجود دارد که در ادامه شرح داده شده است. سوه تج مه ۱ ار( نا ۱ سا ۱ ۱ شکل (پ-۱-۴): دو ساز وکار جانبی غیر الا سنیک متفاوت ۱. ممکن است توزیع نیروهای جانبی زلزله‌ی مخرب از توزیعی که در مدل سازی و تحلیل برای ایجاد سازوکار جانبی غیر ارتجاعی استفاده شده متفاوت با شد. در چنین موردی, مودهای رفتاری اعضا در مشاهده‌ی میدانی, به دلیل اندازه‌ی زسبی مقادیر تلاش‌ها در اعضاء ممکن است با مقادیری که از نظر تحلیلی برآورد شده است. متفاوت باشد. به‌عنوان نمونه, استفاده از یک توزیع بالا مثلثی برای بار جانبی یک دیوار برشی طره‌ای ممکن است مود رفتار خمشی را پیش‌بینی کند که در آن ظرفیت گشتاور نهایی در پای دیوار پیش از رسیدن به ظرفیت برشی حاصل شده است. اگر در مشاهده‌ی میدانی با مود رفتار بر شی مواجه شویم. نشانگر توزیع بار جانبی م ستطیلی یا ذوزنقه‌ای | است که تمایل به کاهش نسبت خمش به برش در آن عضو دارد. همچنین, ایجاد طبقه‌ی نرم در اثر توزیع یکنواخت نیروهای لرزه‌ای محتمل‌تر از اثر توزیع بار بالا مثلئی است. می‌تواند به حالت‌های مختلف آسیب در اعضا یا مودهای رفتاری متفاوت یا هر دوی آن‌ها منجر شود که نمایش بهتری از رفتار واقعی را نمایان می سازد. به‌منظور کاربرد در معادلات طراحی, روابط نظری متداول متفاوتی برای مقاومت یک موْلفه در نظر گرفته شده است. بدین ترتیب. در عین حال که این روابط برای طیف گسترده‌ای از کاربردها مناسب است. تنوع روابط -------- صفحهٔ بعد -------- 9۶۶۲ ی راهنمای مطالعات بازطراحی و نعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله میزان محافظه‌کاری موجود در این زمینه را نیز به خوبی نشان می‌دهد. فرآیند ارزیابی آسیب به‌طور اساسی با طراحی متفاوت است. هدف. استفاده از نظریه‌ها و مشاهدات برای تشخیص مقاومت و رفتار واقعی اجزای سازه‌ای است. در شکل (پ-۲-۵) دیگری با رفتار مشاهده شده و شرایط خاص ارتباط نزدیک‌تری داشته باشد. مناسب است برای اهداف ارزیابی از این برآورد مقاومت مورد انتظار مقاومت نرمال مقاومت طراحی دوران شکل ( پ-۲-۴): رابط‌ی بدن ما ومت طراحی و مقاومت مورد اندظار ۳ شدت و تأثیر آ سیب تا اندازه‌ی زیادی به شکل‌پذیری و مود رفتاری ب ستگی دارد ( شکل پ-۳-۵). همان‌طور که در آن به برش کنترل انتقال می‌یابد. این نوع رفتار غیرمعمول نیست ولی تشخیص آن دشوار است. نیرو و۵ مگ 3 ه ۳ 6 5 ۱ ۲ ۲ 3 ۱ ی ۸ 3 3 ۱ 5 تفس ۳ تغییر شکل . ) ۲ 7 الف) رفتاو با شکل پذیری زیاد ۳و مجح وم مدومن وه 8 کی مرو ۳ واه ا۲ ۱ 3 3 زا 3 تیرو چ) رفتار با شگل پذیری گم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳( ۶۳ ۴. ممکن است شدت کلی جنیش مخرب زمین با آنجه در تحلیل فرض شده. متفاوت باشد. بیشینه جابجایی کلی که به شدت کلی سیب وارده به اجزاء به نسبت کم‌تر یا بیشتر برآورد شود. نوع اجزاء و مود رفتاری در غیاب تفاوت‌های دیگر تحت برای اصلاح این تفاوت‌ها لازم است تنظیماتی در تحلیل و مدل سازه‌ای ایجاد شود به‌طوری که نوع اجزاء مودهای برای حل تناقض‌های موجود در داده‌هاء آزمایش‌ها یا بررسی‌های بیشتری انجام دهد. اگر این روال به درستی انجام شود. این فرآیند. همان‌طور که برای درک دقیق پاسخ سازه به جنبش مخرب زمین ضروری است. به نتایج معقول و سازگار مودهای رفتاری حاکم و آسیب‌های واقعی خاتمه می‌یابد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ۳( راهنمای مطالعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌های آسیب‌دیده در زلزله در ساختمان‌های فولادی که سامانه‌ی باربر جانبی آن‌ها قاب خمشی است. این امکان وجود دارد که در برخی موارد اتصالات این قاب‌ها دچار آ سیب پنهان یا آ شکار شود. بازدید کامل از اصالات یا تعمیر این اتصالات در برخی موارد بسیار هزینه‌بر است. گاهی ممکن است. مالک ساختمان به علت وارد آمدن آسیب به برخی نقاط ساختمان در هنگام بازدید با تعمیرء اجازه‌ی انجام این عملیات را به تیم اجرایی ندهد. به همین دلایل بهتر است با استفاده از راهکارهایی همجون استفاده از دستک فولادی در زیر تیر بدون بازدید یا انجام عملیات تعمیر بتوان از صلبیت اتصال اطمینان حاصل نمود. تجهیزات جدید نصب شده بر روی تیر یا اتصال باید توانایی انتقال لنگر و برشی به اندازه‌ی ظرفیت تیر متصل به ستون را به‌عنوان مثال جزئیات یکی از اتصالات مورد بحث ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - پیوست‌ها ۳( ۶۵ پیوست ۶: سابر راهکارهای تعمیر علاوه بر روش‌های ارائه شده در این راهنما به‌منظور تعمیر یک ساختمان آسیبب‌دیده در زلزله راهکارهای دیگری نیز وجود دارد که به دلیل عدم وجود اطلاعات کامل ارائه نشده است. ولی در صورتی که طراح بخواهد از هر یک از روش‌های دیگر برای انجام فرآیند تعمیر استفاده کند باید مستندات متقن و مورد تأیید خود را به مراجع دارای صلاحیت ارائه نماید. یکی از این راهکارها به گونه‌ای است که طراح با قضاوت مهندسی بر اساس ارزیابی کیفی خود از شدت آسیب‌های سازه جابجایی‌های ماندگارء نای, کیفیت اجرا و مواردی از این قبیل, ضریبی بین ۰/۹ الی ۰/۶ به‌عنوان ضریب کاهش به صورت یکسان به هر یک از سه پارامتر سختی,ء مقاومت و شکل‌پذیری اعمال نماید. در صورتی که از دیدگاه طراح نیاز به ضریب پایین‌تری باشد باید از ظرفیت آن عضو در سامانه‌ی باربر جانبی صرف‌نظر شود. در صورتی که اعضای جدید در سازه مورد استفاده قرار می‌گیرد. نیازی به در نظر گرفتن ضریب کاهشی نیست. به‌عنوان یک قاعده‌ی کلی, ستون‌های آسیب‌دیده باید تقویت شود حتی در صورتی که با اعمال ضرایب کاهشی در مدل‌سازی نیازی به تقویت آن‌ها نباشد. راهکار دیگری که می‌توان در تعمیر ساختمان‌های ا سیب‌دیده به‌خ صوص ساختمان‌ها با سامانه‌ی قاب خمشی فولادی استفاده کرد. اضافه کردن عضوی دیگر به‌عنوان فیوز در نزدیکی چشمه اتصال است. در این روش عضوی مورب با مقطع لوله ای شکل در نزدیکی چشمه اتصال نصب می‌شود. رفتار این عضو به‌صورت تغییر شکل کنترل بوده که در نتیجه سبب جذب انرژی در زمین‌لرزه‌های آینده خواهد شد. سایر اعضا به‌جز تیرء دارای رفتار نیرو کنترل خواهد بود و باید در تحلیل انجام شده تلاش‌های وارده بر تمام اعضا مورد بررسی قرار بگیرد. به ۷2-۳ ۱ ۳-0 6 : 8۷2-۳2 6۱۷3 4 ِ شکل (پ-۶- : نحوه در نظر گرفتن مفاصل شکل ای اک ۳ بکار رفته در -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مراجع -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مراجع رورم ار بر رت ۱۳۹ ۱- دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود (تجدید نظر اول)» نشریه شماره ۳۶۰ سازمان برنامه و بودجه کشور, ۱۳۹۳. ۲- تفسیر دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های موجود (ویرایش اول)» نشریه شماره ۳۶۱ سازمان برنامه و بودجه کشورء ۱۳۸۸ ۳- دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بتنی متداول موجود. نشریه شماره ۷۴۱ سازمان برنامه و بودجه کشور, ۱۳۹۶ *- دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های فولادی متداول موجود» نشریه شماره ۷۴۲ سازمان برنامه و بودجه کشور, ۰.۱۳۹۶ *- دستورالعمل ارزیابی و بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های آجری متداول موجود.ء نشریه شماره ۷۴۰ سازمان برنامه و بودجه کشور ۰.۱۳۹۶ ۱۳۹۹ ‏راهنمای ارزیابی ایمنی ساختمان‌ها پس از زلزله» نشریه شماره ۸۳۲ سازمان برنامه و بودجه کشورء‎ -٩ ۷- دستورالعمل بهسازی لرزه‌ای ساختمان‌های بنایی غیرمسلح موجود» نشریه شماره ۳۷۶ سازمان برنامه و بودجه کشورء ع۸ ۸- مشخصات فنی و جزییات تیپ اجرایی بهسازی لرزه‌ای مدارس کشور به روش بتن پاشیده پیرامونی» سازمان نوسازی» توسعه و تحهیز مدارس کشورء شماره ۲۲۶۶-۲ در مورخ ۱۳۹۰/۰۲/۲۱ ؟- اجرای بتن پاشیده در مقاوم‌سازی مدارس» سازمان نوسازی, توسعه و تجهیز مدارس کشورء شماره ۱۰۲۸۹/۲-۳۱۵۶ مورخ ۱۳۸۹/۰۳/۲۶ ۰ ۱ -دستورالعمل اتصاللات بتن پاشیده در بهسازی لرزه‌ای مدارس آجری» سازمان نوسازی» توسعه و تجمهیر مدارس کشورء شماره ۱۳۶۱۳- ۱۲۸۹/۲ مورخ ۱۳۸۹/۱۱/۲۷ 0۳۲ دعطزلع۲۳ ۵۳۵۵ اععان تلاصا ام عصام‌صحل لصد د‌داانگ (2007) ب۵ ب3 مطعااهطامساممط0 -[| . 105-118 ,(160)2 ,دع ملظ 200 کع ا5- ۳۵۱۹۵ از ان ۱۹0 ۲-- آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برایر زلزله. استاندارد شماره ۲/۸۰۰ ایران؛ ویرایش چمارم مرکز تحقیقات ره مسکن و شهرسازی 0 - دعوطالانط ال دمک لاد عاعمجنمن لععحصسحل علوطایه اه وهای ۱3-۳۳۸۵۲306 ۰ م16 ,۵۹12100 ۷۷ ب از م۸ 31۵۵2601 جممعع محصا [۳۵ل۳ محل هد 0۳۵۵06 هزادنا - دودزلانم اند دود لاد عاعدنی سل واه کم نماد گ» ,۱4-۳۳۸۵۲307 ۰ 16 2100 ۷/۵۵۳1 م۸ ۱۷1۵۵2601 ۳۵ |۳۵ ددع۲0 ۲00۲۵1 بدخووزلازسط الدج وک هد عاعودنی لععمصححل علدسوااهه اه نمی ,۱۹5-۳۲۳۸۵۲30 ۰ 16 ,۷۷۵۹10210 بعش 601 3026 ۳۳۳۶۵0 5104 ۷/۱000 ۵۳ ماس معط هد نها علدوااهان ۳ امد مکی ۱6-۳۳۸۵۲352 ۰( با ۷۷۵۹۳۱2100 مب ۸ ۱۷1۵۵2601 معا |۳۵ مححعو انس ۱1۵۵۲-۳۲۵۹۴ ۸ ]۳۳۲۸ ندمنزیعم صصالنط عطا دز دننامه دنه معلس جمنامناحدین علاط بک بمصمعسنک-7 | 4هح( 9 رد رگ 0 3 ۸0 510۳ ۰ 006 ]1۹۳1۲۲۳ 0 نها اند ۱ و ۷ ازع اد ی با اد -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۰ ۱ راهنمای مطااعات بازطراحی و تعمیر ساختمان‌ها یآ سوب‌دیده در زلزله 40 ع6] 1۵0۳ با 0عع2 01085ع 6۳ 08201701100 100610060 هام10 کزان لعانن1 605 اهاآناظ ۰ :۳۳۵8۳۵۲۵ 16۷۵10061 ۱1۵1100۹ ۰ با1212۷[۷2عم] ,1995 بعاننعم] هط وطنلاسط واه معااد جومنلانسه مس ۵۲ ۵-۴ | ۹ 1 ۷۵6-0۳۵06 0006 ۵۲ ۲۵۳۵۷1۵۳ 200 معاحعل منصدنهک .(2010) ۷۷۵۳۵۵ 7 پنفطاهنک 19-8 579-۰ ,(۱37)5 ,60216618 ۳اه ان م0[ 1۳۵6۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی‌واجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از پنجاه سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خودء افزون بر نهصد عنوان ضابطه و نشریه تخصصی - فنی. در قالب آیین‌نامه. معیارء دستورالعمل, مشخصات فنی عمومی و مقاله. به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده. تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست ضوابط و نشریه‌های منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 11672111271101.1۳ به صورت رایگان و برای عموم قابل -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۲۶۳:۵۲۳۲ ۵۵۵-12 2260 5‏ 360۵۳ 200 ۳۵۵92 ۱۳۵ ۸۵۶ 5ع نا [ 912 ع00)-1۳] :)2 ؟0۱۳۱۱۱۳) ک ۸۳۹ و ازان ۵۶ ۳۵.۵ 0۲۳۵۵۵۵ 1311 ۵310( 8۲ 0۳۵ 1 200 ۳۵1۵۲۱۵۶ ۰ ]01۷1 0۲ .۳۳۰.1 تس هی اد ۱۳۱۳۵۱0۳۵1 ۲12511 ۲10۵۹6 ۲6۳۲۵ 1 200 ۳۵1۵۲۱۵۶ ۰ ]01۷1 0۲ .۳۳۰.1 ی و یه ۱۹101 ۱۳۱۳۵۱0۳۵1 0 5۵۳۷۶۵ ۸00۲67۵ 1 200 ۳۵1۵۲۱۵۶ ٩۲ 01۷1] ۰‏ .۸1.۹50 وا یی ع ۱ ۱۳۱۳۵۱0۳۵1 ]۳۵۲۹ ۲1۵110۲67۵ 1 200 ۳۵1۵۲۱۵۶ ۰ ]0۲01۷1 .]۳۳۰ وا یی ع ۱ ۱۳۱۳۵۱0۳۵1 1 ‎۸٩1۳ 1 200 ۳۵1۵۲۱۵۶ وس ان ام و رد ۳۵۵۵۴ ۵ 10۹0۱6 ۱۳۸۳۵0۵۵ 10 دزه‌حده‌تارژ ۸ 1 200 ۳۵1۵۲۱۵۶ ۰ ]0۲01۷1 .]۳۳۰ وا یی ع ۱ ۳10 01 ۱۷1۵1 1 200 ۳۵1۵۲۱۵۶ :0۰ ۹۷06۳۷1۹0۲۷ ۰ ]01۷1 0۲ .].۳ 1 آه 11۱۷۹۱۶ ۹۱۵۱۵۵ 7 ۳۵۲۱۱۵ عازن ۶ ۲۵.۵ 0 11د1 110( 0 ((6 2001 ۳۱۶۱۵۲۱۶ ۰ ]01۷1 آ0 .۱۷1.۹5 40۵0 ۲1۵۳1۵1 ۱۷1۵10 ۰ ]۷1[ 0۲ ۳۳۰1۰ 0 11۱۷۵۹۱۷ ۱۷10۵۱۱۱۵1 عازن ۵۲ ۲۳۰۵۰ آ 1101۷۵۵1 ‎100٩‏ ۷۵۵۱۲ ۵0 70100000 ۱10۵۲۵۵ 10 2( 1000 200 ۳1۵ )60۲۳۱11۵ ۹۱۵۵۲۱۵۶ 1 ۸1۲۵5 ۳۵۲۱۷۵ 200 16001۵ 0 براام1۱1 زا1۵۱0 ۸۱1۲۳7۵ 1 ۸1۲۵15 ۳۳۱۱۷۵ 200 هب1۱10 4 :۲:۲7 1 ۸110۲ ۳۳۵۱۷۵ 200 [ه1601۵ آ0 ۳۵۳ 5۳00۵ ۳۳۵۲۵۶۵۲ ۱۷1۵۳۵۳۱۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 0: 16 60۲۹1۹1۱۱۷ 0۱5 اد 200 مقطای 00 1۵ کاص۷ه عم نهد 1۳۵۵۵ ععمعلنی0 م۳ -[ع[1عع۳70 2017 106 1۷۵۱۵216۵ 1۵028 ا۵ امه ۷۱۵6 ه مهد ععمصحل نمسای عماج 5۰ 0001۵160 06۹61۷ ۱۵ 001 1۵ 028 6۷6۲ 18-۵206 2 له و اش ۳۵۹۳۵ 4۵ ۵۶۲۱۱۵۱ ۵ ۸00112 سنهم اههد 6اه 00۹1-6210 او ععصه وم آهعنای عطا ۵۹060 1۳۵ ۲۵۵11112160 ۷۷۵۳۵ کع 0100 0عاع اد ا۵ 0۲0000 همادا 2 2019 :16 ۵ معح | ۰ م2000 011110 عل [[با ۵0]] ۲۵16۲ 11۳۷۵110۹ 1۳0۵1۲ 6210۵5 ۵[0۳ 1۵110۷1۵ داممااه ۳0۹100 ۵00 منم معا هرازه حعمو مین موم عازم0ا |1۳۲۵ 0۳۵۲۵۳۲ 2 آ0 عع 20:0 1۳6 ,(2012) ۷۵۳70۵ 300 ,(2006) ماک ,(2003) ص۵طظ که اد 06 20 1 ۲۵۷1160 1۳۵۵ ۳11۵ ۲۵۵۱111۵1100 عز معا دوم ۵ عحنا مین من اه 1۹0 ۹0 ۲۳۵۵۴ 160۷11۷ ۵1۷۱۵۵ ,داح ۷-2۹6 -ع 2۹ 2 00 معا 0 روالف م۷ ۷۷۵۳۵ 11۵0۵۹ 16۹6 ۲۳۵۵0۹6 ۰ ۹1۵۵01760 ۷۷110۲ کا 0 که 08216612 ۱۵1۷10۵11760 - ۳78016 ع0] وم لمعدهه ععد هل م#عکممدنل بوالی امد عمعع لمصد م۳ عمط ما عحصومک ۵ 6 ۷۷۱۲۱ 011200۵11010 1۵ 1۳۵۵۶ ۵۲ 0۳82017۵1100 اععلمظ ۵00 ۲۵0002 عطا ملق وا ۳۳۵۵۹۳۵۵ 1 عع6 ۳( 11112160 ,(11۳۳۹) رع مدنگ 200 ۳۵۵۱۵۵۶ ۳۵۹۳۵۵۵۵ اه 1۹۲6 [۵ 11۵110 6 1 00۱۵۲۵۵0 6110۲۲ دزط1 ا0ع ححعدحه 102 001-62130۵66 منم 1۵۶ عدزاعلنع ۵110۵ ۵ 0۲ ۳۳۱1۵110 ۸0۰ 623 1 ۰ ٩۵61۷, 40‏ ,101۵ 012160[ ۵6 ۲۵۵۶۵12۵۵2 ۵۵۵ ۷۷۵۲ [۵ 1۵۵۵۱10۵ کلنط) جوم عبط 7۳ 200 110065180 0۲] 6116 ۳۵ ۳۵۱111۵110 ععل 00۹1-6210 که کد 10هام عنصمصم6 ۰ ]۷۷ مزد 021 از عم 10ع۷عل0 راو اناد ۳۷۵5 ۵۵۳۵۵5 ۹۵۵۰۲۳۵۵۶۵۵ ۳:۵۳ اه 5 1161106 مع 1۳36 106 عم جع نامع 0ل مهد حععزا دم 1۵0۵ احعط عغط) ۵0۲۳ ومد ۱0۵۳۹1۵۶ 60 لآ 0۵۲ ۵00 ع12دع۵ ۲۳۵ 1۵۲ خ 1ات0 11۵ ۵00 ۲۳۵۵۷۵۵۰ هس عم بکع01۷عرط۵ ۳۵] :1 ۲1۷6 100 510 دز 00601 136 بک6 ۹ ۵۹0 200 م0006 ۳۵۱۵10۳۵۵ ,ماد 6 ۵۵۲011۵2۶ 200۳0۵6 1۳0۵01021۵ 300 بکع0عرط۵ بعممعد ۵طا حعصزااس0 1 عمش ۰ تت ۱ ۲-0 6۵10۵ اه ند مه معادعل ۳۵ ۱۵۶ ماس امنصط) عط) حعانممه 2 مامت ۰ ۰ آاآاعع]٩ 60 0۷ ۵110160 ۱1۵125 0۳۵۵ ۱۵۳۵۵ اه اهاط عط) معححع 00 3 امش ۰ ۵ ۰ ۵۹0۲۷ 0۲ ۲0۵۲ 200 0ع2ا۵ع ۵ ۲۳۵ ۵۶ ۵ عا0 ۳6 داعم 4 مامت ۰ [0310۵ع) اد 1010 0۳82201760 ,012111۵1100۹ 200 کدم نکمم ماع اممرد کعل0 ۵۱ 5 امش .۰ 2 1 200۷10260 کل از 60666 0عاها نع 200 ماع 6 ماه کامعااعد عوزاعلع ۳۵ ۷/۳۱۱۵ 40 ۵[1۷ ۵110 001 0ع۷100عع ۷ ۲۳۵۵۹ ۲۵111۵1100 دبای ععله0 21ع-00۹ ا۵ د 00۵ ۲۳۵ 40 ,۲0۵10۹ 110182 0۹112 01 اند 01 ۳۵ اک ع اعد او ع اه 60112 ع۳) 016 وا لداع 1 ۵11۷10۶ که 11060 دا ع 10 1علنبع 36 ,ک 006۵110 0۵۲ هد ۵2| 0۵۶ امعل عم ۱۱۵۵ ۲۵