وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ۱ )1( جمهوری اسلامی ایران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی معاونت درمان؛ آزمایشگاه مرجع سلامت معاونت توسعه مدیریت و منابع؛ دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی استندارد برنامه‌ردزی و طراحی سم او ف#ر نک تمه م۸ ره با سک اد ری یجته رش سا و ند با نا ماع -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ لط ۰ وه 1 مر ۰ ۳۳ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز جمهوری اسلامی ایران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۸ مهم ۸ چم ۰ م۸ با وان م 9 ۲0 ام 77 00 فد بای و 9 ی وش م۸ ه م4 ۲1 ٩ ۲‏ دب وه بت 6 دک کت 9 ی و سب ر یی + به ۰ آزداو۸ گام قشضرمی وزشگی ۷ ۰.۰.۵162 معاونت درمان؛ آزمایشگاه مرجع سلامت معاونت توسعه مدیریت و منابع؛ دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی اردییهشت ۱۳۹۶ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ز جمهوری اسلامی ابران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی در تمامی جوامع بشری صیانت از سلامت جامعه و تأمین سلامت جسمی, روانی» اجتماعی و معنوی آحاد جامعه از اساسی‌ترین اهداف دولت‌ها بوده است. سلامتی جامعه و مردم گوهر گرانی است که امروزه با چالش‌های جدی مواجه است و توجه به این مقوله و یافتن راهی برای رسیدن به یک کیفیت مطلوب‌تر به امری ضروری از سوی دولتمردان و نیز شهروندان بدل گردیده است. ارتقاء سطح سلامت جامعه بر اساس شاخص‌ها و استانداردهای جهانی در گرو ایجاد فضاهای استاندارد درمانی و بهداشتی است. پراکنده بودن منابع و ضوابط مرتبط با طراحی بخش‌های بیمارستانی و مراکز درمانی و آزمایشگاهی و ... در کشور از یک سو و لزوم انطباق و به‌روزرسانی معیارهای موجود با شرایط جهانی از سوی دیگرء لزوم تدوین مجموعه‌ای منسجم و روزآمد از استانداردها را به‌منظور ایمن‌سازی آنها در طرح‌های آتی و پاسخگویی هر چه بیشتر و بهتر به نیازها و خدمات مورد درخواست جامعه را بیش از پیش ضروری ساخت. در جهت نیل به این مهم» وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی از سال ۱۳۸۶ انجام مطالعات جامع و تخصصی را در قالب تدوین استانداردهای برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان‌های یمن در دستور و برنامه‌ی کاری خود قرار داده است که آنچه پیش رو است. در ادامه‌ی این روند و با موضوع «استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه‌های پزشکی» است. امید است این محموعه انگیزه‌ای را برای انجام مطالعات گسترده‌تر در این زمینه فراهم آورد تا محققان و متخصصان در آینده در جهت ارتقاء و بهبود هرچه بیشتر آن قدم بردارند. از زمان به سر منزل مقصود برسانیم» خدای را سپاس می‌گوییم و شایسته است از کلیه عزیزانی که در این دکتر سید حسن قاضی‌زاده هاشمی وزیر بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ز جمهوری اسلامی ابران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی اجرای برنامه‌ی استانداردسازی و اعتباربخشی آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی به شیوه‌ی نوین و برپایه‌ی بومی‌سازی استانداردهای معتبر بین‌المللی در کشور از سال ۱۳۸۶ آغاز گردید و تاکنون پیشرفت‌های قابل توجهی در ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی معتبر و به هنگام در پاسخگویی به نیازهای نظام یکی از عوامل موثر در کیفیت ارائه‌ی خدمات با کیفیت آزمایشگاهی,ء طراحی فضا و شرایط محیطی آزمایشگاه‌ها نیز تاثیرگذار می‌باشد. تجربیات گروهی از متخصصین علوم آزمایشگاهی و مهندسین رشته‌های مختلف فنی بوده که در زمینه‌ی اصول استاندارد طراحی فضا و تاسیسات در آزمایشگاه تشخیص پزشکی» صاحب‌نظر بوده‌اند. امید است اجرای مفاد این کتابء باعث ارتقاء کیفیت ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی در آزمایشگاه‌های تشخیص بدیهی است ویرایش‌های آتی این کتاب» که اولین نمونه از نوع خود می‌باشد» محتاج نظرات ارزشمند متخصصین و ذینفعان است و بدون آن بر تاثیر سازنده و غنای این مجموعه افزوده نخواهد شد. معاون درمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز جمهوری اسلامی ایران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی در جهان امروز بهبود کیفیت خدمت‌رسانی در محیطی کارآمد و بهره‌مند از امکانات و تسهیلات مناسب در حوزه‌ی سلامت اعم از بیمارستان‌هاء درمانگاه‌هاء آزمایشگاه‌ها و غیره به لحاظ وجود روابط پیجیده‌ی حاکم بر آن‌ها و همچنین نیاز مردم و صرفه‌جویی در هزینه‌های ساخت. بیش از پیش مورد توجه می‌باشد. تأمین فضایی مناسب و مطلوب در آزمایشگاه‌های پزشکی تأثیری مثبت در افزایش سطح کیفی ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی و رضایتمندی مراجعه‌کنندگان و کارکنان شاغل خواهد داشت. این امر با رعایت استانداردسازی در طراحی صحیح و اصولی معماری, تأسیسات مکانیکی» الکتریکی و تجهیزات در فضاهای آزمایشگاهی بر اساس سیاست‌های حاکمیتی وزارت متبوع و نیازهای آزمایشگاهی کشورء امکان‌پذیر خواهد کتاب حاضر در ادامه‌ی مجموعه کتب استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان ایمن» و با عنوان «استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه‌های پزشکی» با همکاری دفتر توسعه منابع فیزیکی و آزمایشگاه مرجع سلامت وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی تهیه و تدوین شده است و در آن سعی شده تا با توجه به پیشرفت‌های قابل ملاحظه در علوم پزشکی و آزمایشگاهی» محموعه‌ی ضوابط و استانداردها به‌گونه‌ای ارائه گردد تا ضمن رعایت استانداردهای معتبر جهانی, به مسائل فرهنگی و بومی نیز توجه خاص گردد و به عنوان راهنما و ابزاری واحد در طراحی» نظارت. اجرا و نگهداشت آن‌هاء توسط معماران» طراحان و ارگان‌های ناظر مورد استفاده قرار گیرد. ضمر قدردانی از زحمات کلیه دست اندر کاران تهیه و تدوین استانداردهای فضاهای حوزه‌ی سلامت امید است با آرائه‌ی دیدگاه‌ها و نظرات اصلاحی صاحبنظران» شاهد رشد و اعتلاء استانداردها با هدف بهره‌مندی هم‌میهنان عزیز از فضاهای مناسب آزمایشگاه‌های پزشکی باشیم. دکتر سیدعلی صدرالسادات معاون توسعه مدیریت و منابع ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ز جمهوری اسلامی ابران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی توسعه و پیشرفت علوم پزشکی و علوم آزمایشگاهی در بالا رفتن طول عمر افراد جامعه تأثیر بسزایی داشته و تضمین‌کننده‌ی حیات طولانی‌تر و سالم‌تر برای کل جامعه‌ی بشری خواهد بود. از آن‌جایی که بسیاری از تصمیمات بهداشتی و درمانی وابسته به نتایج آزمایشگاهی است. لذا نقش آزمایشگاه‌های پزشکی در ارتقاء سلامت جامعه کاملاً بدیهی است. تأمین فضایی مناسب برای فعالیت کارشناسان و متخصصین آزمایشگاهی و استفاده از امکانات و تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته. کمک شایانی در افزایش سطح کیفی برخوردار است و بایستی توجه نمود دستگاه انتخابی برای برآورده کردن نیازهای کمی و کیفی آزمایشگاه مناسب بوده و حداقل هزینه‌ی مصرفی را داشته باشد. کتاب حاضر با توجه به اولویت‌های پروژه‌های پژوهشی این دفتر و بنا به درخواست آزمایشگاه محترم مرجع سلامت تهیه گردید و با عنایت به این که تاکنون استاندارد و راهنمایی در این خصوص تهیه نشده بود. اولین گام جهت تهیه راهنمای کاربردی بوده و ارائه‌ی رهنمودهای ارزشمند صاحب‌نظران موجبات غنای هرچه بیشتر آن در آینده خواهد بود. امید است با طراحی اصولی و صحیح معماری با رویکرد تعامل با گروه‌های تجهیزات و تأسیسات در آزمایشگاه‌هاء بسترهای مناسب عملکردی بنحو احسن در آنها فراهم گردد. مهندس امیر ساکی مدیر کل دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز بیش از ۷۰ درصد از تصمیم‌گیری‌های پزشکان و جراحان وابسته به بررسی‌های آزمایشگاهی می‌باشد که آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی (وابسته یا مستقل) عهده‌دار انجام صحیح این فرآیندها می‌باشند. البته چرخه‌ی خدمات آزمایشگاه‌های پزشکی تنها محدود به این نوع از آزمایشگاه‌ها نمی‌شود؛ بنابراین همجون بسیاری از خدمات بهداشتی - درمانی دیگرء ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی دقیق و سریع» علاوه بر تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته. به محیط‌های آزمایشگاهی پیشرفته نیز نیاز دارند. با توجه به اینکه دستورالعمل‌های موجود در خصوص رعایت استانداردهای فضاهای آزمایشگاهی در کشور محدود به اطلاعات کلی بوده و تحقیقات جامعی تاکنون در این سطح انجام نشده بودء نیاز به تدوین استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه‌های پزشکی منجر به شکل‌گیری این پروژه گردید تا ماحصل آن اکنون در اختیار طراحان و مشاوران آزمایشگاه‌های پزشکی قرار گیرد. در این راستاء در اواسط سال ۱۳۹۱ با تلاش و پیگیری جناب آقای دکتر سعید مهدوی (مدیر کل محترم وقت آزمایشگاه مرجع سلامت) این پروژه تعریف و در نهایت در سال ۱۳۹۲ با همکاری جناب آقای مهندس امیر ساکی (مدیرکل محترم دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی) به جریان افتاد و اکنون پس از یک‌سال تلاش بی‌وقفه» این مجلد به منظور بهره‌برداری مهندسین مشاورء وارد عرصه‌ی مهندسی مراکز درمانی کشور می‌گردد. این امر با زحمت فرآوان گروه کارشناسی با مراجعه به منابع خارجی و داخلی» مصاحبه‌های فنی و پزشکی و بازدیدهای گوناگون از آزمایشگاه‌های تشخیص - مدیر پروژه: مهندس حامد یکی‌تا -‏ مشاوران پروژه: دکتر رضا تویسرکان‌منش مهندس بهروز غفوریان - موّلفین گروه معماری: -‏ موْلفین گروه تجهیزات آزمایشگاهی: م‌هندس بهرور محمدی پور مهندس بابک کاردوست ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مولفین گروه تأسیسات مکانیکی: مهندس محمد نظری مهندس سامان صباغ‌پور - موْلف گروه تأسیسات الکتریکی: مهندس رضا آنوری سایر موّلفین: مهندس فراز آقاجعفری» مهندس پگاه بهروزی» مهندس سید بهزاد معافی مدنی. همچنین از زحمات بی‌دریغ آقای دکتر محمود یعقوبی» آقای دکتر شهرام نوشین» آقای حمید هاشمی, آقای مهندس شهروز متین‌مهر» خانم مهندس ماهره عطوفت شمسی, خانم مهندس زهرا رستگاری» آقای مسعود شریف» و تلاش و کوشش اعضای محترم آزمایشگاه مرجع سلامت از جمله آقای دکتر سیامک سمیعی (مدیر کل آزمایشگاه مرجع سلامت)» خانم دکتر پریسا داهیم خانم دکتر شهلا فارسی» خانم دکتر نوش‌آفرین صفادل و خانم حلیمه خاتون دانشمند و همچنین اعضای محترم دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی از جمله خانم مهندس فاطمه‌ژیلا صفاری, خانم مهندس نفیسه راد جهانبانی» خانم مهندس مریم قنبر» آقای مهندس احمد عابدی» آقای مهندس محسن آینه‌چی, أقای دکتر اشکان یوسف‌زاده و کارشناسان دیگری که در بررسی و تهیه‌ی این محلد مشارکت داشته‌اندء قدردانی می‌نماییم. گفتنی است کتاب استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل» در ادامه‌ی مجموعه‌ی ۰جلدی «استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان ایمن» گرداوری شده است و به منظور جلوگیری از پراکندگی مطالب تخصص‌های چهارگانه‌ی مرتبط با طراحی بخش‌ها و همچنین در راستای هماهنگ‌سازی و یکپارچه کردن مطالب. مجموعه‌ی حاضر و دیگر مجلدات متشکل از چهار کتاب تخصصی «برنامه‌ریزی و طراحی معماری» «برنامه‌ریزی تجهیزات آزمایشگاهی»» «برنامه‌ریزی و طراحی تأسیسات مکانیکی» و «برنامه‌ریزی و طراحی تأسیسات الکتریکی» می‌باشد که در قالب یک جلد برای بهره‌برداری مشاورین و کارشناسان ارائه شده‌اند. لازم به دکر است که اظهار نظر کلیه‌ی دست‌اندر کاران» صاحب‌نظران و کارشناسان در این رابطهء می‌تواند کمک شایانی در به حداقل رساندن اشکالات احتمالی موجود و کامل‌تر کردن ویرایش بعدی به‌شمار بیاید. همچنین از همکاری جناب آقای دکتر اکرمی (ریاست محترم دانشگاه هنر)» سرکار خانم دکتر پرتوی (معاونت محترم پژوهشی دانشگاه هنر) و سرکار خانم رشیدی (مدیریت محترم پژوهشی دانشگاه هنر) کمال تشکر و قدردانی را داریم. در آخر کمال قدردانی و تشکر را از تمام کارکنان و کارشناسان شرکت مهندسین مشاور نقش پایدار با مدیریت آقای مهندس سید حامد حسینی که ما را در انجام و پیشبرد این امر مهم یاری رسانده‌اند. ابراز می‌داریم. مدیر و مجری طرح رویز اوزسوی» حی بیمارستان یمن عضو نت علمی دانشگردهی معماری و شهرسازی دانشگاه نر تمهران ۱۴ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ف ۱-۱ موضوع پژوهس ۳۹ ۲-۱ ضرورت انجام پژوهش ۳۹ ۳-۱ اهداف پژوهش دوم ۳ 2-۱- دامنه‌ی کاربرد پژوهش د ۳۹۹۵ ۵-۱- روش اجرای پژوهش م۳۹ 1-۱ اصطلاحات و تعاریف ۳۹ فصل دوم و معماری و عملکرد 6 ۳۲۱۵1۱۵۱۲ ۱- ۲- کلیات و تعاریف آزمایشگاه‌های پزشکی ری و۵ ۱-۱-۲- انواع آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی ۳۹۳ ۱-۱-۱-۲- آزمایشگاه‌های بخش درمان ری رها ۱-۱-۱-۱-۲- آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل را ۲-۱-۱-۱-۲- آزمایشگاه تشخیص پزشکی وابسته ۸ و ۲-۱-۱-۲ آزمایشگاه‌های بخش بهداشت با ۲-۱-۲- طبقه‌بندی آزمایشگاه‌ها بر اساس سطوح ایمنی زیستی ۳ ۱-۲-۱-۲- سطح ۱ ایمنی زیستی را ۲-۲-۱-۲ سطح ۲ ایمنی زیستی یر هرا ۳-۲-۱-۲ سطح ۳ ایمنی زیستی و ۳۹ ۴-۲-۱-۲- سطح ۴ ایمنی زیستی ها ۳-۱-۲- خدمات آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل ی با ۱-۳-۱-۲- خدمات آسیب‌شناسی بالینی را ۱-۱-۳-۱-۲- بیوشیمی بر را ۲-۱-۳-۱-۲- آنالیز ادرار و مایعات ی را ۳-۱-۳-۱-۲- خون‌شناسی ۳۹ ۲- ۴-۱-۳-۱- میکروب‌شناسی ۳۹ ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۵-۱-۳-۱-۲- ایمنی‌شناسی ۳۹ ۶-۱-۳-۱-۲- تشخیص مولکولی را ۷-۱-۳-۱-۲- سم‌شناسی 8 ۸-۱-۳-۱-۲- ایمونوهماتولوژی 0۵ ۹-۱-۳-۱-۲- ژنتیک پزشکی ما 0 ۱۰-۱-۳-۱-۲- سیتوژنتیک پزشکی 8 ۲-۳-۱-۲ خدمات آسیب‌شناسی تشریحی رد ۱-۲-۳-۱-۲- آسیب‌شناسی بافت ی ده ۲-۲-۳-۱-۲- آسیب‌شناسی سلول 0 ۲-۲- بستر آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل دی ۱-۲-۲- موقعیت رز ۲-۲-۲ سایت مخ 0۳ ۳-۲-۲- ساختمان رز ۴-۲-۲- پارکینگ و و 0 ۳-۲ اصول معماری آزمایشگاه دی ۱-۳-۲- طبقه‌بندی فضاهای آزمایشگاه ۵ ۱-۱-۳-۲ حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری یر ویر زد ۲-۱-۳-۲ حوزه‌ی فنی (آسیب‌شناسی بالینی و تشریحی) و ۱-۲-۱-۳-۲- آسیب‌شناسی بالینی و ۲-۲-۱-۳-۲- آسیب‌شناسی تشریحی ۳ ۳-۱-۳-۲ حوزه‌ی پشتیبانی 0 ۲-۳-۲- روند ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی ۵ ۳-۳-۲ تعریف» عملکرد و استانداردهای طراحی ۵ ۱-۳-۳-۲ حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری ی از ۱-۱-۳-۳-۲- فضای انتظار بیماران و مراجعه کنندگان رم ۲-۱-۳-۳-۲- پذیرش» صندوق» جوابدهی ۳ ۳-۱-۳-۳-۲- سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (ایرانی) ها ۴-۱-۳-۳-۲- سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (فرنگی) ها ۵-۱-۳-۳-۲- اتاق نمونه‌گیری خون (نشسته) ری ۵ ۶-۱-۳-۳-۲- اتاق نمونه‌گیری ویژه ۱۸ ۷-۱-۳-۳-۲- اتاق جمع‌آوری» آماده‌سازی و توزیع نمونه‌ها ما ۲-۳-۳-۲ حوزه‌ی فنی (آسیب‌شناسی بالینی) ۵ ۱-۲-۳-۳-۲- مسئول فنی آسیب‌شناسی بالینی ۹ ۲-۲-۳-۳-۲- سوپروایزر ی 1 ۱۶ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۴-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه خون‌شناسی ۹ ۵-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه ایمنی‌شناسی ۹ ۶-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه میکروب‌شناسی ید ۷-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه آنالیز ادرار و مایعات ۱ ۸-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه تشخیص مولکولی (۳۴8) 0 ۹-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه ژنتیک ۱ ۳-۳-۳-۲ حوزه‌ی فنی (آسیب‌شناسی تشریحی) ۱ ۱-۳-۳-۳-۲- مسئول فنی آسیب‌شناسی تشریحی ۱ ۲-۳-۳-۳-۲- اتاق تکنیک (اتاق پاس) ۱۵ ۳-۳-۳-۳-۲- اتاق آماده‌سازی بافت ۱۳ ۲- ۴-۳-۳-۳ فضای نگهداری نمونه لام و بلوک ورد ۱ ۴-۳-۳-۲- حوزه‌ی پشتیبانی :۱۵۸ ۲ ۱-۴-۳-۳- رئیس آزمایشگاه :۱۵۱ ۲-۴-۳-۳-۲- اتاق جلسات و ۱ ۲- ۳-۴-۲-۲ اتاق شست‌وشو و استریل ها ۲- ۴-۴-۲-۲ انبارها ۱ ۵-۴-۳-۳-۲- اتاق نظافت رد۱ ۶-۴-۳-۳-۲- اتاق کار کثیف ۱۳ ۷-۴-۳-۳-۲- اتاق جممع‌آوری زباله ی ره ۱۵ ۸-۴-۳-۳-۲- اتاق سرور ۱ ۲- ۹-۴-۳-۳ اتاق تابلوی برق و 1۳۹5 ی هرد ۱۰-۴-۳-۳-۲- اتاق برق اضطراری ۱۳۳ ۱۱-۴-۳-۳-۲- اتاق استراحت + آبدارخانه درد ۱۲-۴-۳-۳-۲- رختکن کار کنان ۱۳ ۴-۳-۲ ارتباط‌های داخلی آزمایشگاه ره ۱۵ ۵-۳-۲ الزامات آزمایشگاه‌های سطوح ایمنی زیستی رد۱۵ ۱-۵-۳-۲- سطح ۱ ایمنی زیستی و ۱۳۳ ۲-۵-۳-۲ سطح ۲ ایمنی زیستی ی یی هرد ۳-۵-۳-۲ سطح ۲ ایمنی زیستی ۱ ۴-۵-۳-۲ سطح ۴ ایمنی زیستی هرد 2-۲ الزاماتن عمومی رد۱1 ۱-۴-۲- انعطاف‌پذیری و قابلیت توسعه رز ۲-۴-۲ دسترسی مم ۱ ۳-۳-۲ ورودی ید۱ -------- صفحهٔ بعد -------- رز ۲-۶-۴-۲ دیوا زر سس ی 0 ۲ ۷-۳۲ در ها یی ی 0 ۹-۴-۲- نور و روشتا یی ی ی شش ۱ ۱۳-۴-۲- افراد کم‌توان و تاتوان سس ۱ ۱۴-۴-۲- مخاطرات آزمایشگاهی یس ۱ ۳-۱۴-۴-۲- خطرات فیزیکی سس ۱ ۵-۱۴-۴-۲- خطرات رادیوا کتیو سس 1 ۷-۱۴-۴-۲- خطرات از گوتومی ی 1 ۱۵-۴-۲- ایمنی در آزمایشگاه سس ۱ ۱-۱۵-۴-۲- فرآیندهای آزمایشگاهی ی 1 ۲-۱۵-۴۲ لرزش سا و 3 ۳-۱۵-۴-۲- خریق سس ی ی 0 ۴-۱۵-۴-۲- امنیت و آسایش ‏ ی 0 ۵-۱۵-۴-۲- سایر الزامات ایمتی پ ی ۹ ۱۶-۴-۲- پسماندهای آزمایشگاهی ۱ ۱۷-۴-۲- مبلمان و تجهیزات آزمایشگاهی سس 1 ۱-۵-۲- عوامل موْئْر در برنامه‌ریزی آزمایشگاه سس ۱ ۲-۱-۵-۲ تعداد متوسط پذیرش روزانه مس ۱ ۳-۱-۵-۲ نوع و سطح خدمات آزمایشگاهی ارائه‌شده سس ۱۹ ۴-۱-۵-۲ پراکندگی و همسایگی سایر آزمایشگاه‌ها سس ۱۹۱ ۱۸ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۵-۱-۵-۲- تجهیزات آزمایشگاهی سس ۱ ۶-۱-۵-۲ قابلیت توسعه در یلد ی ی ۹ ۹-۱-۵-۲- نیازهای از گوتومی سس ی ۹ ۱۰-۱-۵-۲- تقسیم‌بندی فضاها ی ی ۱ ۱-۲-۵-۲ روند برنامه‌ریزی آزمایشگاه سس ۹ ۱-۲-۲-۵-۲- آزمایشگاه کوچک ی ۱ ۲-۲-۲-۵-۲- آزمایشگاه متوسط ی ۱ ۲- ۳-۲-۲-۵ آزمایشگاه بز رگا سس ۱ ۴-۲-۲-۵-۲- آزمایشگاه خیلی بز رگ سس ۹ ۳-۵-۲ زیربنای آزمایشگاه‌ها در سطوح مختلف ی ۹ ۴-۵-۲- جدول برنامه‌رپزی قیز یکی سس ۱۹ ۵-۵-۲- جدول مشخصات نا ز ک‌کاری فضاها ی ۳0 ۶-۵-۲ جدول مشخصات رها یی ی ۱۳۳ 1-۲ آزمایشگاه تشخیص بزشکی والسته ۳۱ ۱-۶-۲- آزمایشگاه بیمارستان سمش ی ۳ ۲-۶-۲ آزمایشگاه اورژانس سس سس سس ۱۳۳۳ ۲ قصل وم ۵ ۳۳ تجهیزات آزمایشگاهی 1 ۱200۲۵1۵۲۷ ف ۲-۳- معرفی تجهیزات و ملزومات آزمایشگاهی ی ۵ ۲۳۹۷ ۲-۱-۲-۳- کیفیت ‏ م۲۲۳۹ ۳-۱-۲-۳ نوع سیستم میزبندی‌ها م۲۳۳۹ ۴-۳-۱-۲-۳- میزبندی‌های ترکیبی ی ۲۳۵ ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- رز ۴-۱-۲-۳ کمدها و کشوها ما ۲۳۵ ۵-۱-۲-۳ سایر اقلام مبلمان ی ۲۳۵ ۱-۵-۱-۲-۳- میزهای محهز به هود تحتانی ما ۲۳۹۵ ۲-۵-۱-۲-۳- محفظه‌های مایعات اشتعال زا یی ۲۳۱ ۳-۵-۱-۲-۳- میزهای مخصوص جابجایی مایعات در بین ظروف ...۲۳۱ ۳- ۴-۵-۱-۲ میزهای ضدلرزش ی ۳۳۳ ۵-۵-۱-۲-۳- میزهای دستگاه‌ها/ تجهیزات ی ۲۳۳ ۶-۵-۱-۲-۳- میزهای کاری برای افراد معلول ی مش ۲۳۲ ۷-۵-۱-۲-۳- دوش ایمنی و شست‌وشو دهنده‌ی چشم شش ۲۳۲ ۶-۱-۲-۳ صندلی‌ها ‏ ما ۲۳۲ ۷-۱-۲-۳ رویه‌ی میزبندی‌ها ی ما ۲۳۳ ۲-۲-۳ انواع هودها یی ۲۳۳ ۱-۲-۲-۳ هودهای آزمایشگاهی ‏ ما ۲۳۳ ۲-۲-۲-۳ هودهای شیمیایی ی ما ۲۳۴۳ ۳-۲-۲-۳ هودهای اسلات (آسیب‌شناسی تشریحی) یا ۲۳۵ ۴-۲-۲-۳ هودهای معمولی بالاسری ی ام ۲۳۵ 4-۲-۲-۳ هودهای زیستی ایمنی یم ۲۳۳۵ ۳-۲-۳ احتیاجات برودتی ی ۳۳۹ ۱-۳-۲-۳ یخجال‌ها و اتاق‌های سرد با ۲۳۹ ۲-۳-۲-۳ فریز ۴۰- درجه‌ی سانتیگراد آزمایشگاهی ۲۳۹ ۳-۳-۲-۳ نمایش دمای تجهیزات برودتی ۲۳۳۹ ۴-۲-۳- دستگاه‌های استریل ۲۳۹ ۳ ۵-۲- انکوباتورها ی ۲۳ ۶-۲-۳- دستگاه‌های آزمایش و آنالایزرها ی ۲۳ ۱-۶-۲-۳ اتوآنالایزر مم ی ما ۲۴۳۵ ۱-۱-۶-۲-۳- اتوآنالایزرهای بیوشیمی ی ۲۴۱ ۲-۱-۶-۲-۳- اتوآنالایزرهای هماتولوژی معروف به سل کانترها ی ۲۴۱ ۳-۱-۶-۲-۳- اتوآنالایزر گازهای خونی (639 81000 یا دستگاه تست ۸86).. ۲۴۲ ۴-۱-۶-۲-۳- اتوآنالایزرهای اندازه‌گیری الکترولیت‌های خون (سدیم» پتاسیم) به ۵-۱-۶-۲-۳- اتوآنالایزرهای تست‌های الایزا میا ۲۴۳ ۱-۶-۲-۳-ع۶- الکترولیت آنالایزر ام ۲۳۳ ۲۳. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۶-۶-۲-۳ ۱- میکروسکوپ فلوئورسانس و ۳ ۶-۶-۲- ۲- میکروسکوپ مرکب 0 ۶-۲-۳- ۳-۶ میکروسکوپ دارک‌فیلد ۱۳-۶-۲-۳- کواگلومتر اتوماتیک و ۱۴-۶-۲۳ کواگلومتر نیمه اتوماتیک ما ۱۵-۶-۲-۳- فلوریمتر (اسپکتروفلوریمتری) ۰ ۱۶-۶-۲-۳- فلوسایتومتری ما ۱۷-۶-۲-۳- دستگاه گاماکانتر و ۱۸-۶-۲-۳- خطاکش هماتوکریت ما ۱۹-۶-۲۳ رف رکتومتر و ۲۰-۶-۲۳ نوار خوان ادرار یه ۲۱-۶-۲۳ آنالایزر اسپرم و ۲۲-۶-۲۳ کلنی کانتر یی ۲۳-۶-۲-۳- الکتروفورز ما ۲۴-۶-۲-۳- سانتریفیوژها و شیکرها و ۳ ۱-۲۴-۶-۲- اولتراسانتر یفوژ و ۲۵-۶-۲۳ سیستم خلاء و ۲۶-۶-۲۳ لامپ 1۷ کی ۱-۱-۷-۲-۳- کاهش نیروی انسانی .... ۲-۱-۷-۲-۳- افزایش دقت در انجام کار ۳- ۳-۱-۷-۲ افزایش سرعت جابجایی . ۳- ۴-۱-۷-۲ افزایش ایمنی در جابحایی ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۵-۱-۷-۲-۳- امکان آمارگیری و گزارش گیری از کمیت و کیفیت جابجایی مواد ۲-۷-۲-۳ مزایای اختصاصی سیستم حمل‌ونقل نئوماتیکی دربیمارستان‌ها و آزمایشگاه‌ها ۲۵۲ ۸-۲-۳- کامپیوترها میم ۵۲ ۱۰-۲-۳- تجهیزات نیمه مصرفی ‏ یم ۳۵۳ ۱۱-۲-۳- کیت‌های آزمایشگاهی ی ۵۳ ۳-۳ اصطلاحات و تعاریف ی مس ۲ 2-۳ دامنه‌ی کاربرد و نکات عمومی ی ۲ ۵-۳- فمرست تجهیزات آزمایشگاهی ۲ ۱-۵-۳- حوزه‌ی پذیرش و نمونه کگیری ی ۳۵ ۱-۱-۵-۳ انتظار بیماران و مراجعه‌کنندگان ی ۲۵ ۲-۱-۵-۳ پذیرش» صندوق و جوابدهی ۲۵۵ ۳-۱-۵-۳ سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (ایرانی]) ما ۲۳۵۳۵ ۳-۱-۵-۳ سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (فرنگی) یا ۲۳۵ ۵-۱-۵-۳ اتاق نمونه‌گیری خون (نشسته) ‏ یم ۲۳۳۳ ۶-۱-۵-۳ اتاق نمونه‌گیری ویژه ‏ ما ۲۳۵۳۴۳ ۷-۱-۵-۳ اتاق جممع‌آوری» آماده‌سازی و توزیع نمونه‌های ی ۲۳۵ ۲-۵-۳- حوزه‌ی فنی (أسیب‌شناسی بالینی) ی ۳ ۱-۲-۵-۳ مسئول فنی ‏ ما ۲۳۶۶ ۲-۲-۵-۳ سوپروایز رم م۲ ۳-۲-۵-۳ واحد بیوشیمی ‏ م۲۳۳۹ ۴-۲-۵-۳ واحد خون‌شناسی با ۹۳ ۵-۲-۵-۳ واحد ایمنی‌شناسی با ۳۴ ۷-۲-۵-۳ واحد آنالیز ادرار و مایعات یی ما ۳۹ ۸-۲-۵-۳ واحد تشخیص مولکولی (۲)۳۱) ۲۵۵ ۱-۸-۲-۵-۳- پیش ورودی ۳۵۵ ۲-۸-۲-۵-۳- اتاق ۳۲6-۳2۹ ما ۳۹۵۵ ۳- ۳-۸-۲-۵ اتاق ۳۹ میا ۳۳ ۳-۵-۳ حوزه‌ی فنی (أسیب‌شناسی تشریحی) ی ۳۳ ۱-۳-۵-۳- مسئول فنی آسیب‌شناسی ی ما ۳۵۴ ۲-۳-۵-۳ اتاق تکنیک ی ما ۳۵ ۳-۳-۵-۳ اتاق آماده‌سازی بافت با ۳۵ ۲۲ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز لس ۴-۳-۵-۳ فضای نگهداری نمونهء لام و بلوک هد ۳۴-۵-۳- حوزه‌ی پشتیبانی بر را ۱-۴-۵-۳- رئیس آزمایشگاه را ۲-۴-۵-۳ اتاق جلسات ما ۳۵۹ ۳-۳-۵-۳ اتاق شست‌وشو و استریل م ام ۲۹۵ ۴-۴-۵-۳ انبار م ما ۲۹۵۱ ۵-۴-۵-۳ اتاق نظافت ۲۹۵۱ ۶-۴-۵-۳ اتاق کار کثیف ما ۲۹۲ ۷-۴-۵-۳ اتاق جمع‌آوری زباله ما ۲۹۳ ۸-۴-۵-۳- اتاق سرور م ‏ م ‏ م مم م مم ما ۲۳۹۴ ۹-۴-۵-۳ اتاق تابلوی برق و 1۱۴۹5 ما ۲۹۵ ۱۰-۴-۵۳ آتاق برق اضطرای ما ۳۹۵ ۱۱-۴-۵-۳- اتاق استراحت + آبدارخانه ما ۹۵ ۱۲-۳۴-۵-۳- رختکن کارکنان ما ۳۹۵۶ ۱-۱۳-۴-۵-۳- فضای اتاق را ۲-۱۲-۴-۵-۳- سرویس بهداشتی ۳۹ ۳-۱۳-۳-۵-۳- حمام ۳۹۹ ۵-۵-۳ لیست تحهیزات آزمایشگاه ژنتیک ۳۹۹ ۵-۵-۳ لیست تجهیزات آزمایشگاه اورژانس ۳ 1-۳ الزامات تأسیساتی تجهیزات آزمایشگاهی درو تاسیسات مکانیکی ۱۱۱۹۵۱ ۱ ۱۱۵۵۲۱۵/۲۵ ۱-2 مقدمه ما ما ۳۹۷ ۱-۱-۳۴- اقتصادی بودن طرح ۲۳۹۵ ۲-۱-۳- کاهش اتلاف انرژی و صرفه‌جویی در مصرف انرژی هرا ۳-۱-۳۴ انتخاب سیستم بهینه موم ۳۱۵ ۴-۱-۴ انعطاف‌پذیری طرح روم ۲۳۵۹ ۵-۱-۴ ملاحظات کلی طرح ۳۱۵۱ ۲-2 ایمنی دمم ۳۹۳ ۱-۲- ۴- حفاظت در برابر بخارهای سمی و میکروبی ید هر ۲-۲-۴- حفاظت در برابر آتش و دود و گاز ۳۱۲ ۱-۲-۲-۴ حفاظت در برابر آتش ما ۳۱۲ ۲۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۳-۲-۴- حفاظت در برابر لرزش ی ۳۱۵ ۴-۲-۴- خطرات فیزیکی با ۳۹۳ ۲-۴-۲-۴ تأسیسات گرمایی؛ تخلیه‌ی هوا و تهویه‌ی مطبوع با ۳۱۷ ۳-۶ تأسیسات گرمایشی - سرمایشی, تعویض هوا و تهویه‌ی مطبوع ی ۳۱۵ ۱-۳-۴- عوامل اثرگذار ی ۳۹ ۲-۳-۴- شرایط طرح خارج ی ۳۹۹ ۱-۳-۳-۴- فضاهای اصلی ی ۳۱۹ ۳-۳-۳-۴ شرایط هوایی فضاها ی ما ۳۳۵ ۲-۳-۳-۳-۴- حوزه‌ی فنی (أسیب‌شناسی بالینی و تشریحی) ی ۳۲۱ ۳-۳-۳-۳-۴- حوزه‌ی پشتیبانی ی ۳۳۲ ۱-۴-۳-۴- نسبت فشار و تعویض هوای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری ۳۳۳ ۲-۴-۳-۴ نسبت فشار و تعویض هوای حوزه‌ی فنی ی ۳۳۴ ۳-۴-۳-۴ نسبت فشار و تعویض هوای حوزه‌ی پشتیبانی با ۲۳۳۵ ۱-۵-۳-۴- تخلیه‌ی هوای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری با ۳۳۶۳ ۲-۵-۳-۴ تخلیه‌ی هوای حوزه‌ی فنی با ۳۳۶ ۳-۵-۳-۴ تخلیه‌ی هوای حوزه‌ی پشتیبانی ی ۳۳۶ ۶-۳-۴- تخلیه‌ی بخارهای سمی و میکروبی با استفاده از هودهای آزمایشگاهی نی ۳۲۷ ۲-۶-۳-۴ دستگاه هوارسان ی ۳۳۵ ۲-۴-۴ توزیع آب سرد و گرم ی ۳۳۱ ۳-۲-۴-۴ لوله کشی با ۳۳۳ ۲۴ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۴-۲-۴-۴ لوازم بهداشتی و دیگر مصرف‌کننده‌های آب ۳۳۳ ۱-۴-۲-۴-۴- انتخاب لوازم بهداشتی ۳۳۳ ۲-۴-۲-۴-۴- لوله‌های انشعاب لوازم بهداشتی ۳۳۳ ۳-۴-۲-۴-۴- سایر لوازم مصرف‌کننده‌ی آب ۳۳۳ ۵-۲-۴-۴ آب گرم مصرفی ۳۳۴۳ ۱-۵-۲-۴-۴-کلیات ۳۳۳ ۲-۵-۲-۴-۴- لوله‌کشی ۳۳۵ ۳-۵-۲-۴-۴- دمای آب گرم مصرفی برد ۳-۴-۴ دفع فاضلاب ۳۳۵ ۱-۳-۴-۴- کلیات ۳۳۵ ۲-۳-۴-۴ لوله‌کشی فاضلاب ۳۳۶ ۳-۳-۴-۴ اتصال به لوازم بهداشتی ره در ۵-۶ گازرسانی ۳۳ ۱-۵-۴- کلیات ۳۳ ۲-۵-۴ الزامات نصب تحهیزات ایمنی م۳۳۳۹ 1-2 توزیع گازهای طبی ۳ ۱-۶-۴- کلیات ۳۳ ۲-۶-۴- مقدار و نقاط مصرف ۳۳ ۳-۶-۴ لوله کشی 0 محل خروجی‌ها رتیه ۳۳۲ ۴-۶-۴- کپسول‌های اکسیژن ردو ۷-۶ سیستم انتقال نئوماتیک رد مرا ۱-۷-۴- مزیت‌های سیستم انتقال نئوماتیک ۳۳۳ ۲-۷-۴- مشخصات فنی سیستم‌های انتقال نئوماتیک ۳۳۵ ۳-۷-۴ نکات ویژه در سیستم‌های انتقال نئوماتیکی آزمایشگاه‌ها ۳۳۵ ۸-۶ جدول مشخصات تأسیسات مکانیکی فضاها ره اه مرا فصل پنجم دا بر تاسیسات الکتر یک 0 ۴۳۱۵۵۲۲۱۲۵۱ ۱- ۵- کلیات یر یاهرد ار ۱-۱-۵- کلیات و مفاهیم ی رد را ۲-۱-۵- دامنه‌ی کاربرد ام ۲۳۵۲۳ ۳-۱-۵ الزامات طراحی رز را ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز الزامات عمومی دمم ۲۳۹۵ - سیستم توزیع آنرژی الکتریکی ۳ ۱-۲۳-۵- کلیات و مفاهیم ممممممممممم ۳۵۵۳ - سیسم زمیین و همسدی راااااااااااا اااااا ال را تال انیت ۳۹۷ ۱-۴-۵- کلیات و9 مفاهیم موم ۳۵۷ ۲-۴-۵- الزامات طراحی ۳۵ ۳-۴۳-۵- ترمینال رمیسن کر در در ار در ره ۳۵۹۸ ۴-۳-۵- هادی زمین و همبندی وم ۳۵۵ - سیسم روشنایی ات اه ۳۹۰ ۱-۵-۵- کلیات و مفاهیم ما ۳۳ ۳-۵-4۵ انتخاب چراغ و لامپ و ما ۳۳ ۳-۵-۵- شدت روشنایی دمم ۳۶۳۹۱ ۵--۳-۵- کنترل سیستم روشنایی موم ما ۳۳۲ ۵-۵-۵- درجه‌بندی میزان شدت روشنایی اضطراری فضاها موم ما ۳۳۳ ۵ ۶-۵- برق‌رسانی به تحهیزات سیستم روشنایی دمم ۳۳۹۳ ۷-۵-4۵- نصب تحهیزات سیستم روشنایی موم ۳۳ ۸-۵-۵- سیستم روشنایی فعالیت محور دم ما ۳۳۳ - پریز برق دمم ۲۳۹۹۵ ۱-۶-۵- کلیات و مفاهیم وم ۳۵ ۲-۶-۵- نصب پریزهای برق زد رخ ۳-۶-۵- برق‌رسانی به پریزهای برق ما ۳۳۵ - برق‌رسانی به تجهیزات ۳ ۱-۷-۵- کلیات و مفاهیم ما ۳۹ ۲-۷-۵- برق‌رسانی به تحهیزات ۳۹ - تابلوهای برق ره ور ۱-۸۵- کلیات و مفاهیم ره هرا ۲-۸-۵ الزامات طراحی تابلوهای برق ی ۳-۸-۵- نصب تابلوهای برق ۳ - سیستم تلفن دم ۳۹۵ ۵--۱-۹- کلیات و مفاهیم ۵ هرا ۳-۹-۵ الزامات طراحی سیستم تلفن ۵ ها ۲۳۶ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۱۰-۵- سیستم اینتر کام ی ۳ ۵ ۱ ۹ سیبستم احضار پرستا رم ۳۹۳ ۱-۱۲-۵- کلیات و مفاهیم ی ۳۹۳ ۱۶-۵- سیستم دوربین مدار دسته ی ۳۹ ۱-۱۴-۵- کلیات و مفاهیم یا ۳۹ ۱۹-۵- سیستم تصویری ما م۳ ۱۷-۵- جدول مشخصات تأسیسات الکتریکی فضاها ی ۳۵۵ منابع ۳ ماآخدذ (معماری) رن ۱۷ منابع و ماخذ (تأسیسات الکتریکی )سس ۳۹۳ ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز شکل ۱-۲- نمودار روند ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی ی شکل ۲-۲- نمودار ارتباط‌های داخلی آزمایشگاهی تشخیص پزشکی مستقل و شکل ۳-۲- نمودار ارتباط‌های داخلی در آزمایشگاه بیمارستان و شکل ۱-۴- نمودار ضوابط و الزامات برنامه‌ریزی و طراحی تأسیسات مکانیکی در آزمایشگاه ی شکل ۱-۵- نمودار ضوابط و الزامات برنامه‌ریزی و طراحی تأسیسات الکتریکی در آزمایشگاه ی شکل ۲-۵- نحوه‌ی اتصالات هادی‌های حفاظتی زمین و همبندی ی شکل ۳-۵- بلوک دیاگرام سیستم دوربین مداربسته نمونه در آزمایشگاه ام شکل ۴-۵- بلوک دیاگرام سیستم صوتی نمونه در آزمایشگاه و ۳۸ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز فهرست جدول‌ها جدول ۱-۲- مشخصات فضاهای آزمایشگاه بر اساس سطوح ایمنی زیستی ی جدول ۲-۲- زیربنای آزمایشگاه‌ها در سطوح مختلف وم جدول ۳۳ برنامه‌ریزی فیزیکی حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری مه و و مهم وم مه مه مه مهم مهم جدول ۴-۲- برنامه‌ریزی فیزیکی حوزه‌ی فنی و جدول ۵-۲ برنامه‌ریزی فیزیکی حوزه‌ی پشتیبانی و جدول ۶-۲ مشخصات نا زک کاری فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه گیری و جدول ۷-۲- مشخصات نازک‌کاری فضاهای حوزه‌ی فنی یی یر جدول ۸-۲- مشخصات نازک‌کاری فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی ی جدول ۹-۲- مشخصات درهای فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری دم جدول ۱۰-۲- مشخصات درهای فضاهای حوزه‌ی فنی ری ری جدول ۱۱-۲- مشخصات درهای فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی ی یر جدول ۱-۳- طبقه‌بندی تحهیزات آزمایشگاهی بر اساس میزان ماندگاری و دفعات استفاده ما جدول ۲-۳- طبقه‌بندی تحهیزات آزمایشگاهی سرمایه‌ای بر اساس حوزه‌ی کاربرد و جدول ۳-۳- طبقه‌بندی تجهیزات آزمایشگاهی سرمایه‌ای بر اساس نوع قرارگیری در فضای معماری سس جدول ۴-۳- لیست تحهیزات فضای انتظار بیماران و مراجعه‌کنندگان و جدول ۵-۳- لیست تحهیزات پذیرش» صندوق و جوابدهی و جدول ۶-۳- لیست تحهیزات سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (ایرانی) و جدول ۷-۳- لیست تحهیزات سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (فرنگی) و جدول ۸-۳- لیست تحهیزات اتاق نمونه‌گیری خون (نشسته) و جدول ۹-۳- لیست تحهیزات اتاق نمونه‌گیری ویژه و ی جدول ۱۰-۳- لیست تحهیزات اتاق جمع‌آوری, آماده‌سازی و توزیع نمونه‌ها و جدول ۱۱-۳- لیست تحهیزات اتاق مسئول فنی و جدول ۱۲-۳- لیست تحهیزات فضای سوپروایزر ام جدول ۳۲ ۱۳- لیست تحهیزات واحد بیوشیمی موم و هم مه همم هم جدول ۱۴-۲- لیست تحهیزات واحد خون‌شناسی دم جدول ۱۵-۳- لیست تحهیزات واحد ایمنی‌شناسی موم جدول ۱۶-۳- لیست تحهیزات واحد میکروب‌شناسی و موم و مه مه مه مه جدول ۱۷۷-۳ لیست تحهیزات واحد آنالیز ادرار و مایعات موم همم مه جدول ۱۸-۳ لیست تحهیزات پیش‌ورودی موم جدول ۱۹-۳- لیست تجهیزات اتاق ۳۲۵-۳۵۳ و جدول ۲۰-۳ لیست تحهیزات اتاق ۳۳ ی جدول ۳۱-۳- لیست تحهیزات اتاق مسئول فنی آسیب‌شناسی موم موم جدول ۲۲-۳ لیست تحهیزات اتاق تکنیک و ۳۹ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز جدول ۲۳-۳- لیست تجهیزات اتاق آماده‌سازی بافت و جدول ۲۴-۲- لیست تحهیزات فضای نگهداری نمونه, لام و بلوک ما جدول ۲۵-۳- لیست تجهیزات اتاق رئیس آزمایشگاه ی جدول ۲۶-۳- لیست تحهیزات اتاق جلسات و جدول ۲۷-۳- لیست تحهیزات اتاق شست‌وشو و استریل ی جدول ۲۸-۳- لیست تحهیزات انبار م و جدول ۲۹-۲- لیست تحهیزات اتاق نظافت و جدول ۳۰-۲- لیست تحهیزات اتاق کار کثیف و جدول ۳۱-۳- لیست تجهیزات اتاق جمع‌آوری زباله یب ی جدول ۳۲-۳- لیست تحهیزات اتاق سرور موم همم همم هم جدول ۳۳-۳- لیست تحهیزات اتاق برق و 1۱۳۹5 و جدول ۳۴-۲- لیست تحهیزات اتاق برق اضطراری ی جدول ۳۵-۳- لیست تجهیزات اتاق استراحت + آبدارخانه و جدول ۳۶-۲- لیست تحهیزات فضای اتاق (رختکن کارکنان) و جدول ۳-/۳۱- لیست تحهیزات سرویس بهداشتی کار کنان موم هم مه جدول ۳۸-۳- لیست تحهیزات حمام و جدول ۳۹-۳- لیست الزامات تأسیساتی تجهیزات آزمایشگاهی وم جدول ۱-۴- نسبت فشار و تعویض هوای فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری ی جدول ۲-۴- نسبت فشار و تعویض هوای فضاهای حوزه‌ی فنی مه جدول ۳-۴- نسبت فشار و تعویض هوای فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی و جدول ۴-۴- مقدار مصرف و فشار گازهای پزشکی در خروجی‌ها ی جدول ۵-۴- تعداد خروجی‌های گازهای پزشکی در فضاهای مورد نیاز ری جدول ۶-۴- مشخصات تأسیسات مکانیکی فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری موم جدول ۷-۴- مشخصات تأسیسات مکانیکی فضاهای حوزه‌ی فنی ی جدول ۸-۴- مشخصات تأسیسات مکانیکی فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی و جدول ۱-۵- سطح مقاطع هادی حفاظتی و همبندی و جدول ۲-۵- درجه‌ی اضطراری تأمین روشنایی از برق عادی یا اضطراری ی جدول ۳-۵- تحهیزات آزمایشگاهی متصل به پریز برق اضطراری یا 1۱۳۹5 و جدول ۴-۵- تجهیزات آزمایشگاهی متصل به پریز برق نرمال و جدول ۵-۵- تجهیزات دیجیتالی آزمایشگاه و جدول ۶-۵- مشخصات تأسیسات الکتریکی فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری ی جدول ۷-۵- مشخصات تأسیسات الکتریکی فضاهای حوزه‌ی فنی ی جدول ۸-۵- مشخصات تأسیسات الکتریکی فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی ی ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز نقشه ۱-۲- پلان نمونه‌ی فضای انتظار بیماران و مراجعه کنندگان سس ۶0 نقشه ۲-۲- نمای ۱ ۵ نقشه ۳-۲- نمای ۲ ۶۶ نقشه ۴-۲- نمای ۳ ۶ نقشه ۵-۲- نمای ۴ ۶۶ نقشه ۶-۲- پلان نمونه‌ی پذیرش» صندوق,» جوایدهی مس و و۴ نقشه ۷-۲- نمای ۱ ۶۸ نقشه ۸-۲- نمای ۲ ۶۹ نقشه ۹-۲- نمای ۳ ۹ نقشه ۱۰-۲- پلان نمونه‌ی سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (ایراتی ) مس شم ۷0 نقشه ۱۱-۲- نمای ۱ ۷۰ نقشه ۱۲-۲- نمای ۲ ۷۰ نقشه ۱۳-۲- پلان نمونه‌ی سرویس بهداشتی نمونه‌گیری ایرانی (آلترتاتیو دوم) سس شا ۷۱ نقشه ۱۴-۲- پلان نمونه‌ی سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (فرنگی) مس ۱۳ نقشه ۱۵-۲- نمای ۱ ۷۳ نقشه ۱۶-۲- نمای ۲ ۷۳ نقشه ۱۷-۲- نمای ۳ ۷۳ نقشه ۱۸-۲- پلان نمونه‌ی اتاق نمونه‌گیری خون (نشسته]) سم ۱۵ نقشه ۱۹-۲- نمای ۱ ۷۵ نقشه ۲۰-۲- نمای ۲ ۷۶ نقشه ۲۱-۲- نمای ۳ ۷۶ نقشه ۲۲-۲- نمای ۴ ۷۶ نقشه ۲۳-۲- پلان نمونه‌ی اتاق نمونه‌گیری ویژه سس ی ۱۹ نقشه ۲۴-۲- نمای ۱ ۷۸ نقشه ۲۵-۲- نمای ۲ ۷۸ نقشه ۲۶-۲- نمای ۳ ۷۹ نقشه ۲۷-۲- پلان نمونه‌ی اتاق جمع‌آوری» آماده‌سازی و توزیع تموله‌ها سس 8 نقشه ۲۸-۲- نمای ۱ ۸ نقشه ۳۹-۲- نمای ۲ ۸ نقشه ۳۰-۲- پلان نمونه‌ی اتاق مسئول فنی آسیب‌شناسی بالیتی و نقشه ۳۱-۲- نمای ۱ ۸ نقشه ۳۲-۲- نمای ۲ اس نقشه ۳۳-۲- نمای ۳ ۸ ۳۱ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز نقشه ۳۴-۲- پلان نمونه‌ی فضای سوپروایزر و و هه نقشه ۳۵-۲- نمای ۱ ۸۸ نقشه ۳۶-۲- نمای ۲ ۸۸ نقشه ۳۷-۲- پلان نمونه‌ی آزمایشگاه‌های بیوشیمی» خون‌شناسی, ایمنی‌شناسی رد نقشه ۳۸-۲- نمای ۱ ۹۴ نقشه ۳۹-۲- نمای ۲ ۹۴ نقشه ۴۰-۲- نمای ۳ ۹1۵ نقشه ۴۱-۲- نمای ۴ ۹۵ نقشه ۴۲-۲- نمای ۵ ۹۵ نقشه ۴۳-۲- نمای ۶ ۹۶ نقشه ۴۴-۲- نمای ۷ ۹۶ نقشه ۴۵-۲- نمای ۸ ۹۶ نقشه ۴۶-۲- نمای ‎٩‏ ۹۷ نقشه ۴۷-۲- نمای ۱۰ ۹۷ نقشه ۴۸-۲- پلان نمونه‌ی آزمایشگاه میکروب‌شناسی ری نقشه ۴۹-۲- نمای ۱ ۹۹ نقشه ۵۰-۲ نمای ۲ ا نقشه ۵۱-۲- نمای ۳ ۱۳۰ نقشه ۵۲-۲- پلان نمونه‌ی آزمایشگاه آنالیز ادرار و مایعات ۱ نقشه ۵۳-۲- نمای ۱ ۱۱ نقشه ۵۴-۲- نمای ۲ ۱۲ نقشه ۵۵-۲- پلان نمونه‌ی آزمایشگاه تشخیص مولکولی (۳۲۳) یر ۱۵ نقشه ۵۶-۲- نمای ۱ ۱۰۴ نقشه ۵۷-۲- نمای ۲ ۱۵ نقشه ۵۸-۲- نمای ۳ ۱۵ نقشه ۵۹-۲- نمای ۴ ۱۵ نقشه ۶۰-۲ نمای ۵ ۱۵ نقشه ۶۱-۲- نمای ۶ ۱۶ نقشه ۶۲-۲- پلان نمونه‌ی آتاق تکنیک و وم و ۱۱۱ نقشه ۶۳-۲- نمای ۱ ۱۱ نقشه ۶۴-۲- نمای ۲ ۱۲ نقشه ۶۵-۲ نمای ۳ ۱۷۲ نقشه ۶۶-۲- پلان نمونه‌ی اتاق آماده‌سازی بافت ۱۹۳ نقشه ۶۷-۲- نمای ۱ ۱۳ نقشه ۶۸-۲- پلان نمونه‌ی فضای نگهداری نمونه, لام و بلوک ۱۱۴۳ ۳۲ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز نقشه ۶۹-۲- نمای ۱ ۱۱۴ نقشه ۷۰-۲- پلان نمونه‌ی اتاق جلسات ۱۱۵۳ نقشه ۷۱-۲- نمای ۱ ۱۱۷ نقشه ۷۲-۲ نمای ۲ ۱۱۷ نقشه ۷۳-۲- پلان نمونه‌ی اتاق شست‌وشو و استریل ۱۱۹ نقشه ۷۴-۲- نمای ۱ ۱۱۹ نقشه ۷۵-۲ نمای ۲ ۱۱۹ نقشه ۷۶-۲- نمای ۳ ۱۱۹ نقشه ۷۷-۲- پلان نمونه‌ی انبار عمومی و وسایل مصرفی ۱۳۴ نقشه ۷۸-۲- نمای ۱ ۱۳۴ نقشه ۷۹-۲- نمای ۲ ۱۳۴ نقشه ۸۰-۲- پلان نمونه‌ی انبار مواد اشتعال‌زا ۱۳۵ نقشه ۸۱-۲- نمای ۱ ۱۳۵ نقشه ۸۲-۲- نمای ۲ ۱۳۵ نقشه ۸۳-۲- پلان نمونه‌ی اتاق نظافت و ۱۳۹ نقشه ۸۴-۲- نمای ۱ ۱۳۷ نقشه ۸۵-۲- نمای ۲ ۱۳۷ نقشه ۸۶-۲- نمای ۳ ۱۳۷ نقشه ۸۷-۲- نمای ۴ ۱۳۷ نقشه ۸۸-۲- پلان نمونه‌ی اتاق کار کثیف ۱۱۳۹ نقشه ۸۹-۲- نمای ۱ ۱۳۸ نقشه ۹۰-۲- نمای ۲ ۱۳۸ نقشه ۹۱-۲- نمای ۳ ۱۳۸ نقشه ۹۲-۲- پلان نمونه‌ی اتاق جمع‌آوری زباله ۱۳۹ نقشه ۹۳-۲- نمای ۱ ۱۳۹ نقشه ۹۴-۲- نمای ۲ ۱۳۰ نقشه ۹۵-۲- نمای ۳ ۱۳۰ نقشه ۹۶-۲- پلان نمونه‌ی اتاق سرور و ۱۳۹ نقشه ۹۷-۲- نمای ۱ ۱۳۱ نقشه ۹۸-۲- پلان نمونه‌ی اتاق تابلوی برق و 7۳۹5] درد نقشه ۹۹-۲- نمای ۱ ۱۳۲ نقشه ۱۰۰-۲- پلان نمونه‌ی اتاق برق اضطراری ۱۳۹۳۳ نقشه ۱۰۱-۲- نمای ۱ ۱۳۳ نقشه ۱۰۲-۲- پلان نمونه‌ی اتاق استراحت کار کنان + آبدارخانه ۱۳۵ نقشه ۱۰۳-۲- نمای ۱ ۱۳۵ ۳۳ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز نقشه ۱۰۴-۲- نمای ۲ نقشه ۱۰۵-۲- نمای ۳ نقشه ۱۰۶-۲- نمای ۴ نقشه ۱۰۷-۲- پلان نمونه‌ی رختکن کارکنان ی نقشه ۱۰۸-۲- نمای ۱ نقشه ۱۰۹-۲- نمای ۲ نقشه ۱۱۰-۲- نمای ۳ نقشه ۱۱۱-۲- نمای ۴ نقشه ۱-۵- نمونه سیستم روشنایی پیشنهادی فعالیت - محور در آزمایشگاه مد نقشه ۲-۵- نمونه سیستم روشنایی پیشنهادی فعالیت - مخور در آزمایشگاه با روشنایی سققی ات ره ی ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- خچ أ | زیچ مموم مهم ز۴ چا ۰ و رک ۹۳ ۲ رک ی ۰ ٩‏ ۶۷۳ + ل ۰۰ ی ز دی از ٩‏ م + خ ۰ علا وه جچ نز ۰ و 4 4*۰ و چم 7 6 + ز نت ۰ 1 نک ۹ صو ۳ رک کت چ ۰ ۲ #۹ مد + و ۳ وه وه چ ز اس که ۳ فُ. ٩۹۳ ۹‏ + وه 4 جح ۹ <ح" ار مج مسج خ ضه چا ع چ ۲" هه واه 4 + اس اس چا هد ج< سید با دی ل خ ها س نج خی ز وه ۳ ۹ و و ۲ سوم ,شم اد جک ال با بال! در اما ]1 ]1 و ۹:۴۳ ۲ ۰ 9 ۹ و وله ها زک ه 8 ۴ خه ۹ آ ان ]1 امش ها ضاا# اه زا سس ر 4 چا 1 ‌ و4 ۲+ 1 ۳ ها رت ۹ + > اد بل لا و چا پ ۱ ۹59 ۲ از 2 ۳ فا ۹ و دهد چ ۹ + +4 ۱ + مها +4 + 4 حخ +4 1 + 4٩۳۲ ۹‏ ۶ 9 ن 8 ام هه و4 ۸ ل ی 4 ما ۹ ۴ #۳ 15 ۴ اف .۰ ها دل4ه ۹ را 1 0 ری رال ۰ ازجم و ۰۲+ ۱ + #8 9 و ۶ + 4 زا ۳ ۷ ای ۹ ۱ + 19 ارو ی و زک نم ج ۰+ ۰ ال ها ظا : + ۳۹ ری ۹ ۴ با[ ۳ هه ‎٩ ٩۹‏ +۰ +4 4 91 ۰« ۱ ی ۷ سل ۱ ب :]1 ۳ ای 4 خ و ظ الا ی ۹ ۶و۹ چ 1 1 ۸۶ نت اف ۹ ز ها ۱ ۳ ی نا یک نس ]ان را رال ل ‌ 4 و دا ظ چا وه و وه وچمه + ‌ِ مه +4 چ چا وه ‎٩‏ ن ۹ ۴ خ 9 8 ۶« ل ه استومو. 4 خ # سم م ز دح 9 ۳ از ‌ را ظ‌ف لا را ال نز ح‌ 4 ی ۱ +۹ و۳ ا ۱ شلظ اه اد ها خاش ظ چات 1 1 ۹ 9 ۴ ظ‌ 4 ه ۷ ر ۰ ٩‏ ۳و۹ + و و ۲ ان با ی مه مس و سم .»4 فصل اول ۳0۱۴5 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱- موضوع پژوهش این مجلد با عنوان «استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه تشخیص پزشکی » به‌عنوان اولین جلد از مجموعه کتاب‌های «استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه‌های پزشکی» تهیه شده و استانداردها و راهنمایی‌های لازم را در خصوص طراحی, تحهیز و تأسیس آزمایشگاه تشخیص پزشکی ارائه می‌دهد. بخش اعظمی از اطلاعات درباره‌ی بدن انسان در نتیجه‌ی مطالعات آسیب‌شناسی بالینی و تشریحی فراهم می‌شود و پزشکان از آزمایش‌های صورت‌گرفته در جهت تصمیم‌گیری‌های خود برای بیماران بهره می‌برند که لزوم توجه به استانداردها و الزامات طراحی و برنامه‌ریزی آزمایشگاه تشخیص پزشکی را دوچندان می‌کند. آزمایشگاه تشخیص پزشکی مسئولیت حساسی در قبال پذیرش» آماده‌سازی و شناسایی بیماران» جمع‌آوری نمونه‌هاء انتقال, نگهداری» پردازش و آزمایش نمونه‌های بالینی» ارائه نتیجه, تفسیرء گزارش و مشاورهء به‌علاوه توجه به ایمن بودن و اخلاق حرفه‌ای آزمایشگاهی را بر عهده دارد. آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی, می‌توانند به صورت یک موْسسه‌ی مستقل یا به عنوان بخشی از موْسسه‌ی بزرگ‌تر مانند درمانگاه یا بیمارستان فعالیت داشته باشند. هرچند این مجلد برای بهره‌برداری در زمینه طراحی» تجهیز و تأسیس آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی مستقل با سایز متوسط (پذیرش روزانه حدود ۱۰۰ بیمار) تدوین شده است. اما می‌تواند برای سایر آزمایشگاه‌های پزشکی نیز (اعم از مستقل و وابسته) مفید واقع گردد. ۲-۱- ضرورت انجام پژوهش با توجه به اینکه تاکنون آئین‌نامه یا دستورالعمل جامعی در خصوص طراحی و تجهیز آزمایشگاه تشخیص پزشکی در کشور تهیه نشده و طراحی و تجهیز آزمایشگاه تشخیص پزشکی تحت مقررات و ضوابط مدون صورت نمی‌گیرد و تنها کلیات و اهم موارد آزمایشگاه مورد نظرء تحت بررسی نهادهای ذیربط قرار می‌گیرد. تدوین این کتاب می‌تواند راهگشای مناسبی برای بهره‌مندی از آزمایشگاه‌های استاندارد از نظر فرم و فضا محسوب شود. تهیه و تدوین دستورالعمل جامع و روزآمد در خصوص طراحی و تجهیز آزمایشگاهی به منظور ایمن سازی آنها و پاس‌خگویی هر چه بیشتر و بهتر به نیازها و خدمات مورد درخواست جامعه و نیز نزدیکتر ساختن این آزمایشگاهها به استانداردها و ایده آل های بین المللی همواره مورد نظر وزارت بهدلشت درمان و آموزش پزشکی بوده است. این کتاب می تواند راهگشای مناسبی برای بهره مندی آزمایشگاهها از آخرین دستورالعمل ها و استانداردهای جهانی و نیز به عنوان راهنمایی برای مشاوران طراحی ٩۲ 01۳6۵۱ 1۷‏ ۱۵00۲210۷ ۱۸۵۵۵۵۱" وزارت بهدالست. درمان و آموزرش پز کی ۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳1611۷0-1۳5 غیرباربر بهینه نباشد. اگر ابعاد و اندازه‌های فضا عملکردی نباشند. اگر روابط داخلی در فضاهای آزمایشگاه مناسب نباشد.ء این آزمایشگاه صرف‌نظر از نوع و ابعاد کلی آن نامناسب تلقی شده و عواقب آن می‌تواند در نهایت متوجه بیماران شود. هدف از تدوین این کتاب» تعیین الزامات مربوط به طراحی و تجهیز آزمایشگاه تشخیص پزشکی می‌باشد که دربرگیرنده الزامات طراحی معماری» تجهیزات آزمایشگاهی, تأسیسات مکانیکی و تأسیسات الکتریکی می‌باشد. کاربرد این کتاب در چمت طراحی و تجهیز آزمایشگاه تشخیص پزشکی و آشنایی با فرآیندهای مربوطه به عنوان راهنمای متولیان طراحی و ساخت آزمایشگاه بوده و می‌تواند در جهت تأیید صلاحیت فیزیکی آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی» در اختیار نهادهای مربوطه قرار داده شود. به طور کلی اهداف انجام این پژوهش شامل موارد زیر می‌باشد: ۱ ارتقای سطح کیفی و ایمنی خدمات آزمایشگاهی به‌واسطه‌ی بهبود ویژگی‌های فیزیکی و عملکردی ۲ فراهم نمودن چارچوب اصولی به عنوان تبیین طراحی و ساخت آزمایشگاه‌های جدید و نوسازی ازمایشگاه‌های موجود 2-۱- دامنه‌ی کاربرد پژوهشسش از این کتاب می‌توان به صورت مستقیم در جهت طراحی و تجهیز آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل و به صورت غیرمستقیم در جهت طراحی و تجهیز سایر آزمایشگاه‌های پزشکی (اعم از مستقل و وابسته) بهره گرفت. همچنین تمرکز اصلی این کتاب بر روی آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی مستقل با متوسط پذیرش روزانه ۱۰۰ بیمار و سطح ۲ ایمنی زیستی و سایر آزمایشگاه‌های با متوسط پذیرش روزانه متفاوتء با رعایت محدودیت‌های مربوطه می‌باشد. در واقع علاوه بر دامنه‌ی اصلی این کتاب» برای سایر آزمایشگاه‌ها نیز پس از انجام بررسی‌های دقیق, ممکن است قابل استفاده باشد. لازم به توضیح است مطالب گردآوری‌شده در این پژوهش اگرچه شرایط لازم برای طراحی آزمایشگاه را ارائه می‌دهند. اما ممکن است شرایط کافی را تأمین نکنند. از این رو طراحان و مجریان آزمایشگاه‌ها باید همواره نیازهای آزمایشگاه مورد نظر را به همراه نظرات تخصصی و نیازهای کاربران مربوطه در چارچوب ضوابط معماری و عملکردی تأمین نمایند. ۳۸ وزارت بهداست. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- تمام اطلاعات ارائه‌شده در این کتاب» با هدف نزدیک‌تر شدن به استانداردها و ایده‌آل‌های بین‌المللی صورت گرفته است و در حال حاضر الزامی برای مشاوران و مجریان آزمایشگاه‌ها برای رعایت مفاد این کتاب وجود ندارد. با این‌حال ممکن است نهادهای مربوطه, تصمیماتی نسبت به لزوم توجه به مفاد این کتاب اتخاد نمایند. ۵-۱- روش اجرای پژوهش این پژوهش با مطالعات کتابخانه‌ای آغاز شده که در این مرحله تمام استانداردها و منابع معتبر علمی داخلی و خارجی در زمینه‌ی موضوع پژوهش, مطالعه و مطالب حائز اهمیت از آزها استخراج شده است. سپس مصاحبه‌های تخصصی با کارشناسان موضوع پژوهش آغاز و در این مرحله به سوالاتی که در مرحله مطالعات اولیه توسط کارشناسان شکل گرفته بود.ء پاسخ داده شد. همزمان با مصاحبه‌های تخصصی که به صورت منظم تا آنتهای پژوهش برگزار گردید. بازدیدها و بررسی‌های میدانی از آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی مستقل آغاز و در این مرحله تناقص‌ها و همخوانی‌های منابع معتبر علمی با چشم‌انداز کارشناسان موضوع پژوهش و آزمایشگاه‌های موجود استخراج و در ادامه‌ی پژوهش به‌واسطه‌ی بازنگری اطلاعات و اسناد. مطالعه منابع جدید و مصاحبه‌های تخصصی به این سوالات پاسخ داده شد. در انتهای پژوهش, مطالب به‌دست آمده» جمع‌بندی و پس از انطباق نهایی آنها با سیستم کشور ایران و بررسی نهایی توسط کارشناسان موضوع پژوهش, در قالب کتاب حاضر آماده گردید. به طور کلی می‌توان فازبندی کلی پروژه را به صورت زیر ارائه نمود: * مرحله ۱: شناخت پژوهش, گردآوری اطلاعات * مرحله ۲ : انجام مطالعات پایه و دسته‌بندی اطلاعات * مرحله ۳: بررسی» تجزیه و تحلیل اطلاعات و تعامل علمی با گروه‌های تخصصی دیگر * مرحله ۴: تجمیع, همسان‌سازی و یکپارچه‌سازی اطلاعات نهایی و ارائه نتیجه نهایی ۱ دراین کتاب کلیه ویژگی‌های فیزیکی مورد نیاز در سه سطح اهمیت به شرح زیر ارائه شده است: * سطح الزام در خصوص مواردی است که تأمین آن‌ها ضروری می‌باشد. این موارد اغلب در ارتباط مستقیم با کارآیی عملکردی, تأمین ارگونومی, تأمین ایمنی و سایر موارد پراهمیت می‌باشد. * "سطح توصیه در خصوص مواردی است که تأمین آن‌ها ضروری نبوده اما از اهمیت بسیاری برخوردار وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ی ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲1۹1-15 ۰ سس * سطح پیشنهاد در خصوص مواردی است که تأمین آن‌ها در راستای افزایش کیفیت ویژگی‌های فیزیکی و بالا بردن میزان رضایتمندی افراد می‌باشد. ۲ عنوان «وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی» در این کتاب اختصاراً به صورت «وزارت بهداشت» لحاظ ۳ عنوان «آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل» در این کتاب اختصاراً به صورت «آزمایشگاه مستقل» لحاظ شده ۴ عنوان «آزمایشگاه تشخیص پزشکی وابسته» در این کتاب اختصاراً به صورت «آزمایشگاه وابسته» لحاظ شده ۵. عنوان «آزمایشگاه تشخیص پزشکی اورژانس» در این کتاب اختصاراً به صورت «آزمایشگاه اورژانس» لحاظ ۶ عنوان «آزمایشگاه تشخیص پزشکی بیمارستان» در این کتاب اختصاراً به صورت «آزمایشگاه بیمارستان» او زا رت بمهدا لت در مان و موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ > یی ‌ ۳ 8 4 ۵ .۸ ۲ ۲ + 1 ۳ 9 و۰ نت ۰ ۰ ۱ هه ‎٩‏ ۴ ۸« ات ۱ ۹ 4 : ۰ و ۲:۳۹ 1 9 9 4 او ۰ ٩‏ ۱11 ۰ 069 0 وا ه ۰ له لا و ۱ 3 ۳ ۹9 7 ٩ 4‏ و ۰ له ۰ »مه« ۸ 1 ۰ 59 4 اس ۰ و ۰ ۱ ۹ + 9 ۳ [ ده ی 4 و اس 1 1۳ 9 ۹9 و و وی اوح ۰ ل ۰ 9 9 ۰ 99۱ 9 و هچ ۳ ۳« هه 91 وال رت 9 ۱ ی 11 ۹۱9 س اس ۸ 4۸ وچ ۷اه ۹ ۳۲ ۹ 1 9 یه یج + ۰ اس ۱ « ۶ ۸ ۰ ۰ ۹ اش و 1 ۹ ز ۰ اد ۱199 9 9 مس رد جح م۳۳ ص 9 1 9 -<ه ی ح ۹۰ 1۷ ۰ 09 س ۹98 + 4 *, ۰ ی ۱ ۹ 11 ۱ ۳ ها و ولا" اس ۱ ۰« 1 + ات فش 4 ۱ ( ی ٩ ۴‏ 198 1 ۴ 9 ها اشوا عش ها ۰ ل ۰ 1 9 ۴ 9 ۰ ی سک سک ۰ ۰ سک ۰« +4 ۳ ۰ ص ماو ماو و ماو پم ٩ ۱‏ ۶ 7# 1 ۶ + و مس شا مین , رز ق ۱ ک فش ۳ 9 18 ۳ 9 ۰ ۰« ۹ ۳ «٩‏ 1 90 خ وی ‌ یی وم ۱ + ۱196 9( ای 4 هط ی ۹ ۳« ۳ ۹ ۳« ۳ ۹ فنصل دوم ۲۰۲۱۱۲7۱۵۲۱ ۸۱۱۵ ۸۲۲۲۱۱۱۲۴۲7۳۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲- کلیات و تعاریف آزمایشگاه‌های پزشکی روش‌های آزمایشگاهی اگرچه از سال‌های دور به صورت غیرمستقیم توسط حکما و دانشمندان به‌کار گرفته شده‌اند. اما پایه گذاری علمی علوم آزمایشگاهی به ابتدای قرن بیستم میلادی باز می‌گردد. در سال ۱۹۲۰ میلادی اولین دوره‌ی کلاسیک دانشگاهی در زمینه‌ی علوم آزمایشگاهی در ایالات متحده‌ی آمریکا راه‌اندازی و پس از آن در سایر کشورهای دنیا رواج یافت. پس از جنگ جهانی دوم و آرامشی که بر دنیا حاکم شدء روش‌ها و تست‌های جدید و سریع آزمایشگاهی وارد عرصه‌ی سلامت و بهداشت جامعه گشت. به‌طوری که در نیمه‌ی دوم قرن بیستم روش‌های خودکار و اتوماتنیک آزمایشگاهی از آنواع روش‌های ازمایشگاه مکانی است که در آن موادء مایعات. ذرات و بافت‌های بیولوژیک بدن انسان از نظر مقدار متابولیت‌هاء پادزهرهاء داروهاء و غیره و وجود مواد و عوامل بیماری‌زا نظیر سموم و باکتری‌هاء قارچ‌هاء انگل‌هاء ویروس‌ها و غیره مورد اندازه‌گیری یا جستجو قرار می‌گیرند و نتیجه‌ی به‌دست‌آمده از آن‌ها در قالب نتایج کمّی و یا کیفی به صورت عددی و یا متنی» ثبت و گزارش می‌شوند. اطلاعات و آمارها حاکی از آن است که حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از تصمیم‌گیری‌های بهداشتی و درمانی به نتایج آزمایشگاهی وابسته است و آزمایشگاه موظف است به تناسب امکانات و صلاحیت علمی و فنی خود.ء نمونه‌ی اخذشده را مورد آزمایش و تجزیه قرار داده و یا نمونه‌های اخذشده را به آزمایشگاه تشخیص پزشکی ذی‌صلاح با رعایت ضوابط و مقررات وزارت بهداشت., موازین علمی و استانداردهای ابلاغی آزمایشگاه مرجع سلامت» ارجاع دهد. آزمایشگاه‌های پزشکی شامل کلیه آزمایشگاه‌های پزشکی مستقل و وابسته با مالکیت خصوصی, دولتی و سایر می‌باشد." آزمایشگاه پزشکی ارائه‌دهنده‌ی خدمات آزمایش‌های بیوشیمی, میکروب‌شناسی, ایمنی‌شناسی", شیمیایی؛ ایمنی - خون‌شناسی » خون‌شناسی"ء بیوفیزیک"» سلول‌شناسی"ء آسیب‌شناسی "" و سایر آزمایش‌ها روی مواد به دست آمده از بدن اسان به منظور فراهم کردن اطلاعات برای تشخیص, پیشگیری و درمان بیماری‌ها یا آرزیابی سلامت آنسان‌ها می‌باشد و مجاز است " آزمایشگاه‌ها از نظر نوع مالکیت به سه دسته تقسیم می‌شوند. لف) مالکیت خصوصی: اغلب آزمایشگاه‌های تسخیص پزشکی مستقل مالکیت خصوصی دارند و مجوز فعالیت آزمایشگاه به نام شخص یا اشخاص حقیقی و با حقوفی در جارجوب شرکت تعاونی خدمات بهداشتی درمانی صادر می‌شود. همچنین آزمایشگاه‌های تسخیص بزشکی وابسته به مراکز درمانی خصوصی نیز دروافع مالکیت خصوصی دارند. ب) مالکیت دولتی: در آزمایشگاه‌های تسخیص بزشکی مستقل, ووایسته به عنوان مثال آزمایشگاه‌های تشخیص بزشکی وابسته به مراکز درمانی دولتی را می‌توان در کروه آزمایسگاه‌های با مالکیت دولتی محسوب کرد.که مجوز فعالیت آزمایشگاه به نام دانشگاه علوم بزشکی صادر می‌شود ج) مالکیت سایر: آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی مستقل و وابسته زیر نظر نهادها و ارگان‌های نیمه خصوصی و نیمه‌دولتی همجون ارگان‌های نظامی. تنامین اجتماعی, انجمن غیرانتفاعی, موسسه‌های خیریه. بانک‌ها و غیره در گروه آزمایسگاه‌های با مالکیت سایر محسوب می‌شوند. ا2ع(و0ا8:0 ۶ ٩ ۱۷۱۲۵۳۱۵۱۵ ‏ا2عزو * ۱۳۳۵۳۵۱۵9۵2 ٩ 0۳۵۲۳۵ ٩ ۱۳۳۳۵۳۵۳۱۵۵۲۳۵ ‏ا2عزو۵۱۵ (ادعزو۲۱۵۳۵۱۵۱۵) اهه‌زوهااج ۷۵۵۲۳ ۲ ا2عز۳8م 8:0 * ٩ ‏اده‌زوها۵ا0۷ ادع‌زو۵|۵ 021۳ ۱۹ وزارت بهداست. درمان و آموزس پزشسکی ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ بل[2م۸ ۸۱۹۲111۱601۱64 خدمات مشاوره‌ای را در تمام زمینه‌های بررسی آزمایشگاهی شامل تفسیر نتایج و توصیه در جهت اقدامات تشخیصی بیشتر ارائه نماید. لازم به توضیح است همه‌ی این خدمات لزوماً در تمام آزمایشگاه‌های پزشکی ارائه نمی‌شود و آزمایشگاه‌ها در راستای دامنه‌ی کار خود و پروانه مربوطه فعالیت می‌کنند. ۱-۱-۲ انواع آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی خدمات آزمایشگاه پزشکی در مراقبت از بیماران ضروری است و از این رو باید به منظور برآوردن نیاز تمام بیماران و کار کنان آزمایشگاه که مسئولیت مراقبت از بیماران را بر عهده دارندء در دسترس باشند. آزمایشگاه‌ها کانون فعالیت‌های پرتنشی هستند و خدمات آن‌ها شامل پذیرش» آماده‌سازی بیمارء شناسایی بیمار» جمع‌آوری یا دریافت نمونه, آماده‌سازی و طبقه‌بندی نمونه‌ها جهت انجام مطالعه و بررسی, آنالیز نمونه‌ها با استفاده از تجهیزات خودکار یا دستی» صحه‌گذاری» تفسیرء گزارش و مشاوره با در نظر گرفتن ایمنی و اصول اخلاقی در فعالیت‌های آزمایشگاه پزشکی» تنظیم گزارش آزمایش با استفاده از کامپیوتر و ارسال آن به پزشک مربوطه یا تحویل به بیمار بوده و در نهایت منجر به فراهم شدن اطلاعاتی در رابطه با ترکیب و تعادل شیمیایی بدن؛ وجودء کارآیی و فعالیت کلی سلول‌ها؛ مشخصه‌های ژنتیکی ذاتی» وجود و میزان ارگانیسم‌های باکتریال و ویروسی و همچنین بررسی وضعیت سلولی و بافتی بدن به‌واسطه‌ی مطالعات أسیب‌شناسی و کالبدی می‌گردد. این آزمایشگاه‌ها همچنین شامل روش‌های اجرایی برای تعیین» اندازه‌گیری یا توصیف وجود یا فقدان مواد با ریزجانداران مختلف می‌باشد. تسهیلاتی که فقط جمع‌آوری با آماده‌سازی نمونه‌ها و یا ارسال و توزیع آن‌ها را بر عهده دارندء به عنوان آزمایشگاه تشخیص پزشکی شناخته نمی‌شوند؛ ولی می‌توانند بخشی از یک سیستم یا شبکه بزرگ‌تر آزمایشگاهی به‌شمار آیند. به صورت کلی خدمات آزمایشگاه‌ها را می‌توان به دو گروه اصلی خدمات آسیب‌شناسی بالینی/پزشکی! و خدمات آسیب‌شناسی تشریحی " تقسیم‌بندی نمود که حتی دوره‌های آموزشی متخصصان هرکدام نیز متفاوت می‌باشد. آزمایشگاه‌ها بر اساس مجوز فعالیت خود ممکن است ارائه‌دهنده‌ی هر دو گروه این خدمات باشند." خدمات آزمایشگاه تشخیص پزشکی,» شامل خدمات مشاوره‌ای و تفسیر مناسبء باید طوری طرح‌ریزی شوند که نیاز بیماران و کلیه کارکنان آزمایشگاه و مسئولیت مراقبت از بیمار را برآورده کند. ۱-۱-۱-۲ آزمایشگاه‌های بخش درمان آزمایشگاه‌های بخش درمان شامل کلیه‌ی آزمایشگاه‌های مستقل و وابسته با مالکیت خصوصی, دولتی و سایر می‌باشد. " به آزمایشگاه‌هایی که ارائه‌دهنده‌ی هر دو گروه خدمات اسیب‌شناسی بالینی و اسیب‌شناسی تسریحی باشند, اصطلاحاً آزمایسگاه کلینیکال, آناتومیکال باتولوژی گفته می‌شود. ۳ سس وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی که دربرگیرنده‌ی دو نوع از آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی مستقل و وابسته می‌باشند.ء از نظر ماهیت خدمات آزمایشگاهی مشابه یکدیگر می‌باشند و عوامل مهمی که منجر به متمایزشدن آن‌ها از هم می‌شوند.ء وابستگی آزمایشگاه» سطح خدمات آزمایشگاهی» سرعت عمل در ارائه‌ی نتیجه‌ی آزمایش و نحوه‌ی تأمین خدمات پشتیبانی آن‌ها می‌باشد. حداقل خدمات ارائه‌دهنده‌ی آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی شامل خدمات بیوشیمی» خون‌شناسی» میکروب‌شناسی, ایمنی‌شناسی و سرم‌شناسی می‌باشد و امکان ارائه‌ی خدمات بیشترء بستگی به امکانات و مجوز ازمایشگاه دارد. ۱-۱-۱-۱-۲- آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل! ازمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل موْسسه‌ای پزشکی است که به صورت مستقل و طبق ضوابط قانونی و با مالکیت خصوصی, دولتی و یا سایر تأسیس می‌گردد و در آن نمونه‌های مختلف حاصل از بدن انسان برای تشخیص و مراقبت از بیماری‌ها و تأثیر درمان مورد آزمایش و مطالعه قرار می‌گیرد. در این نوع از آزمایشگاه‌هاء تمام خدمات پشتیبانی مورد نیاز به صورت مستقل تأمین می‌شود. اغلب این آزمایشگاه‌ها مالکیت خصوصی دارند و مجوز نوع خدماتی که ارائه می‌کنند را بر اساس بهره‌مندی از تعداد و نوع متخصصین و تحهیزات و امکانات آزمایشگاه» کسب و شروع به فعالیت می‌نمایند. ۲-۱-۱-۱-۲- آزمایشگاه تشخیص پزشکی وابسته؟ این آزمایشگاه بده صورت وابسته بد مر کز درمانی اعم از بیمارستان» مرکز جراحی محدود و غیره فعالیت می‌کند و بهه نوعی فرآیندهای صورت گرفته در آزمایشگاه تشحیص پزشکی مستقل ر به بیماران سرپایی و یا بستری مرکز درمانی مربوطه و در شرایط عادی یا اورژانسی ارائه می‌دهد. در این نوع از آزمایشگاه‌هاء اغلب خدمات پشتیبانی مورد نیاز آزمایشگاه از طریق خدمات پشتیبانی مرکز درمانی مربوطه تأمین می‌شود. مالکیت این آزمایشگاه تشخیص پزشکی اورژانس" نیز که به صورت وابسته به بیمارستان فعالیت می‌کند.ء در گروه آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی وابسته قرار دارد و مهم‌ترین ویژگی آن» ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی سریع به جداگانه در بیمارستان فعالیت نماید. ۰ آزمایشگاه تشخیص پزشکی وابسته. دامنه‌ی پژوهش این کتاب محسوب نمی‌شود اما ممکن است از مطالب این کتاب در زمینه این نوع از آزمایشگاه بهره گرفته شود. ً ازمایشگاه تشخیص پزشکی آورژانس, دامنه‌ی پژوهش این کتاب محسوب نمی‌شود اما ممکن است از مطالب این کتاب در زمینه این نوع از آزمایشگاه بهره گرفته شود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۲-۱-۱-۲ آزمایشگاه‌های بخش بهداشست آزمایشگاه‌های سطوح مختلف بهداشتی پاسخگوی نیازهای آزمایشگاهی نظام سلامت در خصوص بیماری‌های این ازمایشگاه‌ها در دامنه‌ی کار این کتاب قرار ندارند و بد تعاریف و الزامات مربوطه پرداخته نشده است. ۲-۱-۲ طبقه‌بندی آزمایشگاه‌ها بر اساس سطوح ایمنی زیستی! طبقه‌بندی بر اساس سطوح ایمنی زیستی جهت فراهم آوردن اطلاعاتی در خصوص روش‌های محافظت از کارکنان و محیط آزمایشگاه در برابر آلودگی‌های آزمایشگاهی و به منظور دست‌یافتن به استانداردها و دستورالعمل‌های قابل قبول در کنترل انتشار انواع آلودگی‌ها نیز کاربرد دارد. در واقع هدف اصلی از مباحث ایمنی زیستی در آزمایشگاه‌ها این است که اهمیت انجام هیچ آزمایشی به اندازه‌ی اهمیت تأمین ایمنی انجام آن نمی‌باشد. بنابراین برنامه‌ریزی و انجام کنترل آزمایشگاه‌هایی که در آن‌ها از مواد آلوده و خطرناک استفاده می‌شودء مورد توجه قرار گیرد. سطوح مختلف ایمنی زیستی بر اساس عوامل زیستی خطرساز و با توجه به مخاطراتی که برای انسان و محیط زیست آزمایشگاه‌های سطح ۴ ایمنی زیستی با بیشترین تهدید در مواجهه با فرآیندهای آزمایشگاهی روبرو هستند. در حال حاضر اغلب آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی کشور در گروه آزمایشگاه‌های سطح ۲ ایمنی زیستی قرار دارند که دامنه‌ی کار این کتاب نیز برای آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی مستقل, در این گروه تعیین شده است. ۱-۲-۱-۲ سطح ۱ ایمنی زیستی آزمایشگاه سطح ۱ مناسب برای کار با میکروارگانیسم‌هایی می‌باشد که در آن سطح خطر پایین است و کارکنان آزمایشگاه مطابق با استانداردهای آزمایشگاهی به طور مناسب محافظت می‌شوند. ارگانیسم‌هایی که در این نوع از آزمایشگاه‌ها بررسی می‌شوند. باعث بروز بیماری در افراد سالم نمی‌شوند و فرآیندهای آزمایشگاهی ممکن است در فضای باز (خارج از هود) انجام شوند. نمونه‌هایی که غیرفعال شده و یا ثابت و غیرقابل تغییر هستند.ء ممکن است در این سطح به کار گرفته شوند. تهویه‌ی این آزمایشگاه را می‌توان به صورت طبیعی تأمین نمود. از نظر نوع آزمایشگاه» آزمایشگاه‌های آموزشی پایه و تحقیقاتی را در بر می‌گیرد. از نظر عملیات و عملکرد ازمایشگاهی شامل روش‌های میکروب‌شناسی صحیح می‌شود. 5واه۷ها 81092101۷ ! (700۳:۵۵9 ۱۷۱۵۲۵۱۵۱۵۵۵۵ 60۵۵) ۵۱۸7۲ ۶ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۱7 سطح ۲ ایمنی زیستی آزمایشگاه سطح ۲ مناسب برای کار با مواد حاوی میکروارگانیسم‌هایی است که در ارتباط با بیماری‌های انسان بوده و توانایی آلوده‌کردن از طریق بلعیدن و قرار گرفتن در معرض غشای مخاطی داشته و در محیط اطراف وجود دارند. با استفاده از روش‌های میکروبیولوژیکی مناسبء آزمایش‌ها را می‌توان در فضای باز انجام داد. البته در صورتی که خطر تولید ذرات معلق در هوا وجود داشته باشد.ء باید از هود ایمنی زیستی استفاده نمود. از نظر نوع آزمایشگاه» آزمایشگاه‌های ارائه دهنده‌ی خدمات بهداشتی» آزمایشگاه‌های تشخیصی و تحقیقاتی و آموزشی را در بر می‌گیرند. در این نوع از آزمایشگاه‌ها با طیف وسیعی از میکروار گانیسم‌ها با ایجاد خطر متوسط کار می‌شود که در سطح جامعه وجود دارند و دارای بیماری‌زایی متفاوتی می‌باشند. ۳-۲-۱-۲ سطح ۳ ایمنی زیست, آزمایشگاه سطح ۳ مناسب برای کار روی میکروار گانیسم‌های بیماری‌زای بومی یا غیربومی است که دارای پتانسیل انتقال از طریق هوا هستند و استنشاق آن‌ها خطرناک بوده و یا موجب بیماری مرگ‌بار می‌شود. با توجه به خطرات بالقوه‌ای که این عوامل بیماری‌زا دارند» معیارهایی برای چیدمان آزمایشگاه وجود دارد که آن‌ها را اداره می‌کند و دارای امکاناتی هستند که در جهت کاهش خطر میکروارگانیسم‌ها برای انسان و محیط موّثر می‌باشند. در این سطح, فرآیندهای آزمایشگاهی در فضای محبوس و کنترل‌شده انجام می‌شود. از نظر سطح ایمنی زیستی» محدود و یا محصورشده تلقی و سطح ۳ را شامل می‌گردد. از نظر نوع آزمایشگاه» آزمایشگاه‌های تشخیصی تخصصی و تحقیقاتی را در بر می‌گیرند. 2-۲-۱-۲- سطح ۶ ایمنی زیستی آزمایشگاه سطح ۴ مناسب برای انجام آزمایش‌های خطرناک با میکروارگانیسم‌هایی است که جان افراد را تهدید می‌کنند و به سرعت در جامعه پخش می‌شوند. انتشار این عوامل بیماری‌زا از طریق درات معلق در هواء به صورت بسیار خطرناکی» عامل تهدیدکننده‌ی حیات محسوب می‌شوند. به طور کلی آزمایشگاه‌هایی که در آن‌ها کشت ویروس صورت می‌گیرد. سطح ۴ بوده و این سطح از آزمایشگاه ملزومات ویژه‌ای را می‌طلبد که بایستی در یک ساختمان مجزا از نظر نوع آزمایشگاه» شامل واحدهای تشخیصی می‌باشد که به منظور تشخیص عوامل بیماری‌زای خطرناک (کشت میکروار گانیسم) پیش‌بینی می‌شوند. در این آزمایشگاه‌ها با میکروارگانیسم‌هایی کار می‌شود که از طریق تنفس منتقل شده و در حال حاضر واکسن و یا روش درمانی مناسبی برای آن‌ها وجود ندارد. وزارت بهداشت. درمان و آموزنس پزسکی ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۳-۱-۳ خدمات آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل خدمات آزمایشگاه تشحیص پزشکی مستقل در قالب دو گروه اصلی ارائه می‌شود. ۱-۳-۱-۲ خدمات آسیب‌شناسی بالینی این خدمات شامل آزمایش‌هایی است که توسط متخصصان آزمایشگاهی مجرب در بخش‌های مختلف آزمایشگاهی ارائه می‌شود. در ادامه, خدمات آسیب‌شناسی بالینی مورد بررسی قرار می‌گیرند. بایستی توجه نمود همان‌طور که پیش‌تر نیز اشاره شده است. از میان این خدمات. فقط خدمات بیوشیمیء خون‌شناسی» میکروب‌شناسی, ایمنی‌شناسی و سرم‌شناسی باید در تمام آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی پیش‌بینی شوند و سایر خدمات آزمایشگاهی را بر اساس ضوابط مربوطه و دامنه‌ی کار آزمایشگاه می‌توان پیش‌بینی نمود. ۱-۱-۳-۱-۲- بیوشیمی " دانش بیوشیمی که در آن از روش‌های شیمیدانان برای درک و شناخت فرآیندهای زیستی که در درون موجودات زنده اتفاق می‌افتد استفاده می‌شود.ء دارای اهمیت روزافزونی می‌باشد. هدف بیوشیمی تبیین اساس مولکولی تمام فرآیندهای شیمیایی سلول‌های زنده» درک کامل تمام فرآیندهای شیمیایی مرتبط با سلول‌های زنده در سطح مولکولی, تلاش برای شناخت چگونگی آغاز حیات و به دست آوردن درک واضح از واکنش‌های شیمیایی که در درون سلول زنده صورت می‌گیرد و ارتباط این واکنش‌ها با ساختار و عملکرد سلول است. این خدمات دربرگیرنده‌ی مطالعات تخصصی شیمی می‌باشد که جهت تشخیص یا اندازه گیری میزان عناصرء آنزیم‌هاء هورمون‌هاء ویتامین‌هاء املاح معدنی» سموم» داروها و غیره در رابطه با سیستم بدن انسان به‌کار می‌رود. دامنه‌ی خدمات بیوشیمی در آزمایشگاه‌های مختلف» ممکن است متفاوت باشد. ۲-۱-۳-۱-۲- آنالیز ادرار "۲ و مایعات آزمایش یا آنالیز ادرار همچنان یکی از مهم‌ترین روش‌های آزمایشگاهی در طب بالینی محسوب می‌شود و در واقع تحلیل و بررسی محتویات شیمیایی و سلولی ادرار برای تعیین وضعیت بدن و به‌خصوص کلیه‌ها و مجاری ادرار می‌باشد. آزمون تجزیه‌ی ادرار بخشی از ارزیابی‌های غربالگری و آزمایش‌های روزمره می‌باشد که برای اغلب بیماران انجام می‌شود و همچنین بخشی از ارزیابی‌های معمول برای بررسی عملکرد کلیه و بیماری‌های متابولیک و آندوکرین می‌باشد. آزمایش کامل ادرار شامل آزمون‌های متعددی بر روی نمونه‌ی ادرار می‌باشد. ات ده 81 ۱۲۱۳۵ ۶ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۳-۱-۲- خون‌شناسی ! دانش خون‌شناسی مطالعه بر روی خون» اجزای شکل‌دهنده‌ی آن و بیماری‌های خونی می‌باشد. خون‌شناسی دربرگیرنده‌ی مطالعات علت‌شناسی» تشخیصی, درمانی» پیش‌بینی و پیشگیری از بیماری‌های خونی است که بر تولید اجزای تشکیل‌دهنده‌ی خون شامل سلول‌های خونی» هموگلوبین» برخی پروتئین‌های موجود در خون و مکانیسم انعقاد تأثیرگذار می‌باشد. خون شناسی موضوعی بالینی و بر پایه درک اصول علمی و تحقیقات آزمایشگاهی و یکی از شاخص‌های مهم و مدرن علوم پزشکی محسوب می‌شود و مشتمل بر خون‌شناسی و انعقاد می‌باشد که به صورت دستی یا دستگاهی جهت تعیین نوع سلول‌هاء تعداد و رفتار آن‌ها و غیره در رابطه با بیماری‌های خونی به‌کار گرفته می‌شود. 2-۱-۳-۱-۲- میکروب‌شناسی ۲ دانش میکروب‌شناسی پزشکی دانش کشف و شناسایی ارگانیسم‌های بیماری‌زا و غیربیماری‌زای سطح یا داخل بدن و مسائل مختلف مربوط به زندگی آنها می‌باشد. این دانش مشتمل بر باکتری‌شناسی» ویروس‌شناسی» ۵-۱-۳-۱-۲- ایمنی‌شناسی " و سرم شناسی ایمنی‌شناسی یکی از شاخه‌های زیست‌شناسی است که به بررسی انواع واکنش‌های ایمنی جانداران در برایر آنتی‌ژن‌های بیگانه و روند ایجاد مصونیت در برابر عوامل بیماری‌زا می‌پردازد که تمرکز اصلی آن بر خصوصیات و ایمنی‌شناسی علم شناخت. بررسی و اثبات سیستم‌های مربوط به ایمنی بدن است و به جنبه‌های فیزیولوزییک پاسخ دفاعی بدن به عوامل بیگانه و جنبه‌های آسیب‌شناسی سیستم ایمنی بدن می‌پردازد. سیستم پیچیده‌ی ایمنی بدن شامل اعضای متنوعء با عملکردی متفاوت می‌باشد که در صورت بروز کوچک‌ترین تداخل و ناهماهنگی در ۹1-۱۳-۱۲ تشخیص مولکولی * تشخیص مولکولی با استفاده از آنالیز مشخصه‌های بیولوژیکی در ژن‌ها و پروتئین‌های مربوطهء در جهت تشخیص و بررسی بیماری‌هاء یافتن مخاطرات و در نهایت تصمیم‌گیری برای انتخاب بهترین راه درمان برای هرکدام از بیماران به‌کار گرفته می‌شود. یکی از مهم‌ترین پیشرفت‌ها در دو دهه‌ی اخیر در زمینه‌ی بیولوژی مولکولی به‌ویژه " ۲۵۳۵۱۵۱۵9۱۷ ۶ ۱۷۵۲۵۵۵۱۵9۱۷ ٩ ۱۳۳۲۳۵۳۵۱۵9۱۷ ٩ ۱/۸۵۱۵ ‏آها‎ 5 وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ ]۲ ([خ۸ ۸۹011160114 در کاربردهای تشخیصی, واکنش زنجیره‌ی پلیمراز (۳0۴) می‌باشد که علاوه بر افزایش سرعت آزمون‌های وابسته به 008۸ در اکثر موارد موجب افزایش حساسیت این گونه آزماپش‌ها گردیده است. ۳۵۴ به یک روش ازدیاد مقادیر جزئی ۸ (یا ۸ اطلاق می‌شود که مقدار زنحیره‌ها را آنقدر زیاد می‌کند که با روش‌های رایج ۷-۱-۳-۱-۲ سم‌شناسی ۲ دانش سم‌شناسی درباره‌ی تأثیرات زیان‌آور عوامل شیمیایی و فیزیکی بر روی سیستم‌های زنده بحث می‌کند و یا به سموم تولید شده به وسیله‌ی گیاهان, جانوران و باکتری‌های پاتوژن می‌پردازد. آزمایشگاه سم‌شناسی در دامنه‌ی کار این کتاب قرار ندارد و به الزامات مربوطه پرداخته نشده است. ۸-۱-۳-۱-۲- ایمونوهماتولوژزی " ایمونوهماتولوژی به‌طور شایعی به عنوان بانک خون شناخته می‌شود. این رشته شاخه‌ی تخصصی از علوم آسیب‌شناسی بالینی است که درباره‌ی بهیه‌ی خون و9 فرآورده‌های آن. انتخاب فرآورده‌ی مناسب 9 سازگار برای عوارض انتقال خون در فرد گیرنده‌ی خون و انتقال خون در شرایط اورژانس و بیماران خاص بحث می‌نماید. ۹-۱-۳۱۳۲ ژنتیک پزشکی ژن‌شناسی پزشکی یا ژنتیک پزشکی یکی از رشته‌های تخصصی پزشکی است و علم مطالعه‌ی انتقال صفات از یک نسل به نسل دیگر است. ژنتیک پزشکی شاخه‌ای از ژنتیک انسانی است که انتقال یک صفت از نسلی به نسل دیگر را در انسان و در ارتباط با سلامت و بیماری مورد بررسی قرار می‌دهد. ژنتیک پزشکی در دامنه‌ی کار ۱۰-۱-۳-۱-۲- سیتوژنتیک پزشکی باندینگ (نوارگذاری) و یا شیوه‌های سیتوژنتیک ملکولی مورد تحلیل و بررسی قرار می‌گیرند. سیتوژنتیک پزشکی 0 02 ۱۲۵۷۳۵۲۵۶۵ 1۵0۵۵0۱۷ * ۱۷و۵۵۱۵ ۱۳۲۳۵۳۵۳۱۵۵۲۳ ‎٩ او ز رت بهندا نت در مان و موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۱-۲ خدمات آسیب شناسی تشریحی خدمات آسیب‌شناسی تشریحی شاخه‌ای از علم پزشکی می‌باشد که اشاره به تغییرات زمینه‌ساز ساختمانی و عملکردی سلول‌هاء بافت‌ها و اعضا در موارد بیماری داشته و با استفاده از روش‌های مربوطه, به دنبال کشف تغییرات در بافت‌های بدن» خون و دیگر ترشحات (مایعات) بدن بوده و سعی در توجیه و توضیح چراها و چگونگی علائم و نشانه‌های بروزیافته در بیمار دارد و در عین حال پایه و اساس مراقبت‌های بالینی و درمانی منطقی قرار می‌گیرد. برخی از این تغییرات» نشان‌دهنده‌ی علت عارضه و برخی دیگر منعکس‌کننده‌ی شدت آن بوده و برای نشان‌دادن نتیجه‌ی درمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. از دانش آسیب‌شناسی در جهت انجام اقدامات تشخیصی مناسب و لازم بر روی کلیه نمونه‌های بافتی و غیربافتی اخذشده از انسان (شامل نمونه‌های کوچکی از سلول‌های جدا شده از جمله مایعات و نمونه‌های بافتی) در دوران قبل از تولده طول حیات و پس از مرگ بهره گرفته می‌شود تا با بررسی‌های ماکروسکوپی تا مولکولی و با به‌کارگیری روش‌ها و ابزار مناسب و با بیان و تفسیر علت و چگونگی تغییرات پدیدآمده بر اساس وضعیت بالینی بیمارء راهنمایی‌های تشخیصی و توصیه‌های پیگیری و درمانی مناسب را به پزشکان مسئول درمان بیمار ارائه نمایند. آسیب‌شناسی از تخصص‌های رشته‌ی پزشکی است و به قدری گسترده شده است که در حوزه‌های دیگر علم نیز مصطلح شده است. خدمات آسیب‌شناسی تشریحی در آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل شامل واحدهای زیر می‌باشد. ۱-۲-۳-۱-۲- آسیب‌شناسی بافت! اسیب‌شناسی بافت» علم بررسی میکروسکوپی تشکیل, ساختار و کار کرد بافت‌ها است و هدف اصلی آن, شناخت و تشخیص بیماری‌ها از طریق تغییرات ایجاد شده در بافت‌ها می‌باشد. آزمایش‌های آسیب‌شناسی بافت بر روی بافت مورد نظر و به‌واسطه‌ی جراحی,» نمونه‌برداری یا کالبدشکافی (در آزمایشگاه تشخیص پزشکی تنها بر روی بافت نمونه‌برداری‌شده) آغاز می‌شود که ساختمان میکروسکوپی ارگان‌های مختلف بدن را مورد بحث و بررسی قرار می‌دهد. بافت‌های نمونه‌برداری‌شده در تثبیت‌کننده‌ها (اغلب فرمالین) نگهداری می‌شود تا از فروپاشسی ۲-۲-۳-۱-۲- آسیب‌شناسی سلول ۲ أسیب‌شناسی سلولی دانش تشخیص بیماری‌ها از طریق مطالعه و بررسی سلول‌ها و طرز کار آن‌ها بوده و استوار است. این دانش که کاربرد بسیاری در آسیب‌شناسی دارد» پزشکان را به شناخت ژنتیک و کشف دلایل و عوامل بسیاری از بیماری‌ها رهنمون ساخته است. " ۲۵۹۱۵۵۵۱۳۵۱۵۱۷ ۶ 0۵۵۱۳۵۱۵9۱۷ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۸8([ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ بل[2م۸ ۸۱۹۲111۱601۱64 ۲۲ و مه آزما ین گاه مره ۳ یز 5 تفا می‌باشد که در صورت رعایت آن‌هاء کارآیی عملکردی آن عنصر بیشتر خواهد شد. بنابراین دست‌یابی به تعادل در توزیع جغرافیایی آزمایشگاه‌هاء هدف اصلی برنامه‌ریزان می‌باشد. توزیع متعادل» مستلزم جانمایی, تأمین منابع و تسهیلات لازم و کافی است؛ به گونه‌ای که افراد جامعه بتوانند به سهولت از خدمات این آزمایشگاه‌ها بهره‌مند شوند. استقرار یک آزمایشگاه کشورهای پیشرفته, آزمایشگاه‌های مستقل را به صورت مرکزی پیش‌بینی کرده و تنها مراکز نمونه‌گیری را در سطح شهر پیش بینی می‌کنند. اما تاکنون زیرساخت‌ها و بستر ارأئه‌ ی خدمات آزمایشگاهی به صورت مرکزی در کشور فراهم نشده است و همجنان شاهد تأسیس و فعالیت آزمایشگاه‌های مستقل کوچک, گاهی متوسط و به‌ندرت بزرگ و البته به صورت پراکنده و بدون برخورداری از چارچوب خاص در سطح شهرها هستیم. با یک نگرش جامع به آزمایشگاه‌های موجود کشور مشخص می‌شود که برخی از آن‌ها با رعایت نکردن برخی اصول اساسی در مکان‌یابی» با مشکلاتی همجون دسترسی سخت و نامناسب و عدم تأمین نیازهای حوزه‌ی تحت پوشش, مواجه آزمایشگاه باید به آن توجه نمود. در ادامه نکات مربوط به تعیین موقعیت آزمایشگاه مستقل ارائه شده است. ۱ توصیه می‌شود آزمایشگاه‌های کوچک در قالب آزمایشگاه‌های متوسط یا بزرگ ادغام شوند تا از مزایای افزایش بهره‌وری» افزایش دفت در نتایج آزمایش‌هاء افزایش رضایتمندی. صرفه‌جویی در هزینه‌ها (طراحی» ساخت و تحهیزات)» کاهش هزینه‌های خدمات آزمایشگاهی و غیره برخوردار شوند. ۲ توصیه می‌شود مواردی از قبیل میزان بیماردهی جامعه, آزمایشگاه‌های موجود و دامنه‌ی خدمات آن‌ها و بیمارستان‌ها و مراکز درمانی موجود. حداقل در محدوده‌ی قابل قبول از موقعیت پیش‌بینی در حال حاضر هیچگونه محدودیت سقف جمعیتی و فاصله از ازمایشگاه‌ها جهت تعیین موقعیت آزمایسگاه تسخیص پزشکی وجود ندارد. مس از رت بپددا ست. در مان و موز نس پز کی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ با توجه به پیشرفت روزافزون در روش‌ها و تجهیزات آزمایشگاهی» توصیه می‌شود امکان گسترش می‌شود مکان‌یابی آزمایشگاه با توجه به ساختمان‌ها و تأسیسات حساس مجاور صورت پذیرد. ۵ پیش‌بینی تمهیدات لازم در خصوص امکان دسترسی آسان افراد کم‌توان و ناتوان به آزمایشگاه از منظر ترافیک شهری و دسترسی به حمل‌ونقل عمومی الزامی می‌باشد. (همچون فرودگاه‌ها و کارگاه‌های صنعتی) تأسیس نگردد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص, به مبحث هجدهم از مجموعه کناب‌های «مفررات ملی ساختمان ایران» قسمت مقررات آکوستیکی مراکز درمانی رجوع شود. ۷ توصیه می‌شود آزمایشگاه مورد نظر در مسیر هواپیماها و هلیکوپترها تأسیس نشود. به این صورت که سعی شود تا حد امکان آزمایشگاه مورد نظر به دور از موقعیت‌هایی از سطح شهر پیش‌بینی شود که احتمال پرواز هواپیماها و هلیکوپترها در ارتفاع پایین به‌واسطه‌ی نزدیکی به فرودگاه وجود دارد. ۸ توصیه می‌شود آزمایشگاه در ساختمان‌های مسکونی تأسیس نشود. این مورد به خصوص در رابطه با تأمین سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و الکتریکی و همچنین دفع پسماندهای آزمایشگاهی و تأمین ۰ ۰ ی ۱ 1 ۰ اس س ۰ ره . ۰ خَ ۳-۲-۲ سایت طراحی سایت (محوطه) برای آزمایشگاه‌های مستقا جزء الزامات طراحی آزمایت شگاه محسوب نبوده و یک گزینه‌ی انتخابی و اغلب برای آزمایشگاه‌های بزرگ محسوب می‌شود. اگرچه اغلب آزمایشگاه‌های کشور از سایت و طراحی آن بی‌بهره هستند. اما پیش‌بینی آزمایشگاهی که از سایت و طراحی محوطه‌ی مناسب نیز برخوردار باشدء می‌تواند یک امتیاز ویژه برای آزمایشگاه محسوب شود. در ادامه به نکات مربوط به طراحی سایت (در صورت پیش‌بینی) پرداخته شده است. ۱ پس از تعیین سایت و پیش از آغاز برنامه‌ریزی و طراحی» بایستی نقاط بالقوه‌ی خطر در سایت اعم از این موارد می‌توانند بر نحوه‌ی طراحی سایت و جانمایی ساختمان تأثیر گذار باشند. " حق رضایت ساکنین ساختمان در هر زمان بایستی محفوظ باشد. وزارت بهداست. درمان و آمو زاس بزشکی 0۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۲ جهت تعیین موقعیت ساختمان در سایت. باید خطرات بالقوه‌ی پسماندهای آزمایشگاه از نظر میزان تولید آلودگی‌های زیست محیطی در نظر گرفته شود. ۳ ورودی یا ورودی‌های سایت بایستی از خوانایی کافی جهت تشخیص آسان برای مراجعه‌کنندگان برخوردار باشند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص علائم و تابلوهاء به مبحث بیستم از مجموعه کتاب‌های «مقررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. ۴ طراحی سایت و پیش‌بینی مسیرها بایستی طوری صورت پذیرد تا امکان دسترسی خودروی آتش‌نشانی به جوانب ساختمان آزمایشگاه وجود داشته باشد. ۵ توصیه می‌شود طراحی سایت تا حد امکان ساده» خوانا و منظم باشد. این مورد به‌ویژه در رابطه با وابستگی کمتر به تجهیزات بصری و الکتریکی برای کنترل تردد افراد و خودروها و به طور کلی تأمین امنیت آزمایشگاه» از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد. ۶ در صورتی که مراجعه کنندگان نیز امکان ورود به داخل سایت با خودرو را داشته باشند. پیشنهاد می‌شود مسیر تردد مراجعه کنندگان از مسیرهای کارکنان و پشتیبانی تفکیک شده باشد. ۷ مسیرهای دسترسی (سواره و پیاده) برای مراجعه کنندگان بایستی واضح., خوانا و متناسب با ویژگی‌های حرکتی افراد مختلف (سالم» کم‌توان و ناتوان) و تجهیزات مورد نیاز برای جابجایی آن‌ها (ویلچر و ۳-۲-۲ ساختمان ساختمان آزمایشگاه و الزامات برنامه‌ریزی و طراحی آن. هدف اصلی از تدوین این کتاب می‌باشد که مباحث مختلف آن کلیات ساختمان و ویژگی‌های کلی آن مطرح می‌شود که پس از مباحث مرتبط با تعیین موقعیت و طراحی سایت آزمایشگاه» در ادامه به نکات مربوط به طراحی ساختمان پرداخته شده است. ۱ طراحی معماری ساختمان آزمایشگاه بایستی توسط فرد یا افراد ذی‌صلاح دارای تخصص, تحربه و مجوز طراحی مربوطه صورت پذیرد. ۲ تمام ضوابط و الزامات مباحث مقررات ملی ساختمان بایستی در برنامه‌ریزی» طراحی و ساخت ساختمان آزمایشگاه رعایت شوند. ۳ ساختمان آزمایشگاه بایستی کلیه‌ی ضوابط مربوط به شرایط فیزیکی یک آزمایشگاه تشخیص پزشکی را که توسط وزارت بهداشت تعیین می‌شود. دارا باشد. به طور کلی صدور مجوز بهره‌برداری» منوط به تأیید احراز این شرایط توسط بازرس‌های مربوطه می‌باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ امکان تردد آسان افراد کم‌توان و معلول (بر روی ویلچر) اعم از مراجعه‌کنندگان و کارکنان آزمایشگاه به تمام فضاهای مربوطه در داخل ساختمان الزامی می‌باشد. در این خصوص بایستی به مسیرهای عمودی» اختلاف سطوح در مسیرهای افقی» عرض راهروهاء عرض درها و الحاقات کمک‌حرکتی توجه شود. ۵ با توجه به اینکه بیشتر ترددهای افراد در داخل ساختمان مربوط به بیماران و مراجعه‌کنندگان می‌باشد. بنابراین پیش‌بینی فضاهای پذیرش و نمونه‌گیری در طبقه همکف ساختمان, حجم ترددهای عمودی در ساختمان را به صورت چشمگیری کاهش می‌دهد. ۶ توصیه می‌شود جانمایی ساختمان در داخل سایت به نحوی باشد که هرگونه توسعه‌ی آینده‌ی آزمایشگاه به آسانی صورت پذیرد و همچنین فرم ساختمان مانع توسعه‌ی آسان آزمایشگاه نشود. به طور کلی توسعه‌ی ساختمان در امتداد فرم آن مناسب‌تر است و بایستی توجه نمود عدم رعایت این مورد. منجر به پیچیدگی در مسیریابی داخلی می‌شود. ۷ در صورتی که توسعه‌ی آینده‌ی آزمایشگاه» دربرگیرنده‌ی عملکرد جدیدی برای آن باشدء برنامه‌ریزی و طراحی ساختمان جداگانه برای آنء اگرچه عدم سهولت در دسترسی را ممکن است به دنبال داشته باشد. اما عملکرد بهتری می‌تواند ایفا کند. ۸ توصیه می‌شود سازه و سیستم‌های تأسیساتی ساختمان آزمایشگاه از انعطاف‌پذیری کافی جهت امکان ایجاد تغییرات و توسعه‌ی آینده برخوردار باشند. در این خصوص تعیین موقعیت داکت‌های تأسیساتی نیز از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشند. ٩‏ برای دست یافتن به یک مساحت خالص با حداکثر انعطاف‌پذیری در فضاهای آزمایشگاهی, توصیه می‌شود در طراحی سازه‌ی ساختمان» ستون‌ها در داخل فضاهای آزمایشگاهی قرار داده نشوند و تا حد امکان ستون‌ها در نمای ساختمان یا در دیوارهای راهروها قرار داده شوند. ۰ با توجه به اینکه شرایط محیطی در اغلب فضاهای آزمایشگاهی بایستی تحت کنترل بوده و مستلزم برخورداری از تجهیزات پیشرفته و گران می‌باشند. بنابراین توجه به فواید انرژی خورشیدی و سایر انرژی‌های نو در تأمین انرژی‌های مورد نیاز ساختمان از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. ۱ جهت‌گیری ساختمان نسبت به تابش آفتاب و وزش باد و نوع مصالح مصرفی در ساختمان بایستی بر اساس شرایط اقلیمی منطقه‌ی مورد نظر به دقت تعیین شود تا از اتلاف انرژی‌های مصرفی ساختمان جلوگیری شود. ۲۳ توصیه می‌شود آزمایشگاه‌هایی که تعداد پذیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفر داشته و با محدودیت زمین نیز روبرو نیستندء به صورت ساختمان یک‌طبقه طراحی و ساخته شوند تا از فواید زیر برخوردار شوند: که به طور کلی با ترولی‌ها جابجا می‌شوند. *‏ تمام سیستم‌های مربوط به هوارسانی و هواکشی را نیز می‌توان در روی سقف پیش‌بینی نمود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ‏ ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- 17۷ ]۳ ([ج۸ ]۸1۹17111۳60-1 *تمام سیستم‌های تأسیساتی مربوط به آب» فاضلاب و برق را می‌توان به‌راحتی از زیر کف عبور داد و در نقاط مورد نیاز از آن‌ها استفاده نمود. ۳ در صورت طراحی آزمایشگاه در چندین طبقه» پیش‌بینی طبقه‌ی تأسیساتی در بین طبقات و با امکان هزینه‌ی بیشتری را برای اجرای آزمایشگاه به دنبال خواهد داشت. راهکار دیگر در خصوص بپیش‌بینی کانال‌های تأسیساتی» پیش‌بینی آن به صورت همجوار در طبقات می‌باشد که در این حالت ضمن صرفه‌جویی در هزینه‌هاء عبور تأسیسات و فرآیندهای تعمیرات و نگهداری آن‌ها بدون وارد شدن به فضاهای آزمایشگاهی صورت می‌گیرد. یکی دیگر از فواید استفاده از این روش» امکان تمیز کردن آسان شیشه‌های پنجره از بیرون می‌باشد زیرا این فضاهای تأسیساتی می‌توانند در سمت نمای اصلی پیش‌بینی شوند تا از تابش مستقیم آفتاب به فضاهای آزمایشگاهی نیز جلوگیری شود. این مورد حتی برای ساختمان‌های یک‌طبقه هم می‌تواند ایده‌آل باشد. به طور کلی پیش‌بینی آزمایشگاه در چند طبقه, معایب زیر را می‌تواند به دنبال داشته باشد: * داکت‌های تأسیساتی عمودی اجرای ساختمان را متحمل هزینه‌های اضافی می‌کند. همجنین این داکت‌ها باید به صورت ضدحریق اجرا شوند که این نیز موجب هزینه‌ی بیشتر می‌شود. * ساختمان‌های چندطبقه برای انتقال اقلام خطرناک و تحهیزات بزرگ در بین طبقات با دشواری و هزینه‌ی بیشتر روبرو هستند. همچنین پله‌های فرار با شرایط ایمن باید پیش‌بینی و ساخته شوند که باز هم هزینه‌های بیشتری را به دنبال دارد. ۴ توصیه می‌شود برخلاف گرایش‌های طراحی معماری حاضر به حجم‌های نامنظم و گاهی مواج» از حجم‌های مستطیلی و خالص سبک‌های مدرنیسم برای طراحی ساختمان آزمایشگاه استفاده شود. با توجه به اینکه اغلب مبلمان و تجهیزات آزمایشگاهی, ابعاد مستطیلی دارند» طراحی فضاهای نامنظم می‌تواند مشکلات عملکردی و افزایش میزان فضاهای پرت (بلااستفاده) را به دنبال داشته باشد. ۵ توصیه می‌شود از مدول‌های ۶۰ سانتیمتری یا مضربی از آن برای طراحی سازه و معماری ساختمان آزمایشگاه استفاده شود. لازم به توضیح است که برای طراحی فضاها با حداقل مساحت بهینهء استفاده از ابعادی غیر از مدول‌های ۶۰ سانتیمتری برای بعضی از فضاهای غیرآزمایشگاهی اجتناب‌ناپذیر می‌باشد. به طور کلی برخورداری از مدول‌ها در روند برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه» منجر به تسهیل آکس‌بندی و ستون‌گذاری نیز می‌شود. گس او ز رت بمهدد اننست» در مان و موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- 5-۲ پارکینگ تأمین پارکینگ یکی از معضلات آزمایشگاه‌ها محسوب می‌شود که دامن گیر مشکلات شهری نیز می‌باشد. متأسفانه در ایران تاکنون الزامی برای پیش‌بینی پارکینگ برای کارکنان و مراجعه‌کنندگان در نظر گرفته نشده است که منجر به ایجاد معضلات ترافیک شهری, به‌خصوص در شهرهای پرجمعیت شده است. در ادامه نکات مربوط به پارکینگ (در صورت پیش‌بینی) ارائه شده است. ۱ توصیه می‌شود پارکینگ کارکنان و مراجعه کنندگان به تعداد مورد نیاز به صورت سرپوشیده یا روباز پیش‌بینی شود. وجود فضاهای پارکینگ شهری در محدوده‌ی آزمایشگاه نیز می‌تواند برطرف‌کننده‌ی نیاز آزمایشگاه به پارکینگ باشد. ۲ در آزمایشگاه‌هایی که فرآیندهای تحویل و ارسال نمونه‌های آزمایشگاهی را در برنامه‌ی خود دارند. نیاز به پیش‌بینی تمهیداتی در خصوص نحوه‌ی ارتباط آزمایشگاه با بیرون وجود دارد که لزوم توجه به شرایط مناسب برای دسترسی و توقف خودروی حامل نمونه‌ها را می‌طلید. ۳ در صورت تأمین پارکینگ» بایستی مسیرهای دسترسی پیاده‌ی مناسب از پارکینگ تا ورودی ساختمان ۴ توصیه می‌شود پارکینگ مخصوص افراد معلول در کوتاه‌ترین فاصله نسبت به ورودی ساختمان در نظر گرفته شود. ۵ توصیه می‌شود جهت تعیین موقعیت پارکینگ نسبت به ساختمان آزمایشگاه و ساختمان‌های مجاورء عواملی همچون شرایط اقلیمیء امنیت. انعطاف‌پذیری» دسترسی‌هاء روشنایی و نگهداری مورد توجه قرار گیرند. ۶ دیواره‌ها و کف پارکینگ‌ها بایستی قابل شست‌وشوء بدون امکان تجمع گرد و غبارء با حداکثر اصطکاک در کف‌ها باشند. ۷ "جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص ویزگی‌های پارکیسگ» به میحث چهارم از مجموعه کتاب‌های «مفررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ]۲ دل[خم۸ ]۸۱۹۱1۱۱01 : سس ۳-۲- اصول معماری آزمایشگاه طراحی یک آزمایشگاه استاندارد و ایده‌آل نیازمند ترکیب دقیق عناصر متنوع طراحی می‌باشد که با اجرای صحیح آن» از بروز مشکلات بالقوه‌ی بعدی در حوزه‌ی فضای فیزیکی و تأسیسات آزمایشگاهی جلوگیری می‌شود. با توجه به فرآیندهایی که در یک آزمایشگاه صورت می‌گیرد.ء اگر با دقت برنامه‌ریزی و طراحی شود.ء عملکرد آن به بالاترین سطح می‌رسد. اصول معماری فضاهای آزمایشگاهی را می‌توان از دوجنبه‌ی کمیت و کیفیت فضای آزمایشگاهی بررسی نمود: الف) کمیت فضای آزمایشگاهی غالباً فضای فیزیکی که در برنامه‌ریزی و طراحی اولیه‌ی یک آزمایشگاه مستقل در نظر گرفته می‌شود. بدون لحاظ کردن کلیه‌ی تحهیزات و فعالیت‌های مورد نیاز آزمایشگاهی می‌باشد. اگرچه این فضا در آغاز کار آزمایشگاه» کافی به نظر می‌رسد. اما با توسعه و روند رو به رشد خدمات آزمایشگاهی که شامل راه‌اندازی فضاهای کاری به تدریج اضافه شده» سطح روی میزها پر می‌شود. راهروها در اطراف محل‌های کار تنگ شده و مسیرهایی جایگزین می‌شوند و پس از مدتی» مشخص می‌شود که آزمایشگاه به قدر کافی بزرگ نیست که بتواند با کارکنان آزمایشگاه و فعالیت‌های آن‌ها مطابقت داشته باشد. بعضی از آزمایشگاه‌ها ممکن است حتی بیش از دو یا سه برابر حجم فضای آزمایشگاهی, دارای تأسیسات الکتریکی و سیستم گرمایش و تهویه‌ی هواء ابزار» کابینت» یخچال یا فریزر باشند. ابعاد و محل قرارگیری فضای کاری اثر قابل توجهی روی ایمنی» کیفیت و عملکرد آزمایشگاه دارد. فضای کاری ناکافی می‌تواند به طور بالقوه سرآغاز بسیاری از حوادث و مخاطرات آزمایشگاهی باشد و ایمنی کار کنان را به خطر بیاندازد که نمونه‌ی آن برخورد کارکنان با یکدیگر در حین کار (همراه با احتمال آلوده‌شدن به مواد عفونی و شیمیائی و خطرناک) یا برخورد کارکنان با تجهیزات می‌باشد که ممکن است منجر به آسیب کارکنان یا تجهیزات شود. لذا در انتخاب فضای اولیه‌ی آزمایشگاه» اگر به دلایل محدودیت‌های اقتصادی و غیره» حداقل فضای مجاز در نظر گرفته شودء باید در موقعیتی تأسیس شود که امکان گسترش آن به صورت الحاق فضاهای جانبی و یا فوقانی در مجاورت آن وجود داشته باشد و بدون بررسی شرایطء یک زمین کاملاً بسته و محدود اختیار نشود؛ از این رو توصیه می‌شود مقدار فضاهای کاری در آزمایشگاه متناسب با بیشترین تعداد افرادی که هم‌زمان در آن محل کار می‌کنند.» تعیین شود. ب) کیفیت فضای آزمایشگاه پزشکی مهم‌ترین عامل تأمین کننده‌ی کیفیت یک فضا وابسته به این موضوع است که فضای مورد نظر با کاربری تعریف شده‌ی آن متناسب است یا خیر. این تناسب صرفاً وابسته به ابعاد فضا نبوده و مجموعه سس او ز رت ند ا نت در مان او موز نس پیز کی -------- صفحهٔ بعد -------- کیفیت کلی یک فضا نقش دارند. ستون‌هاء دیوارها و جداکننده‌های غیرضروری نیز در کاهش کیفیت یک فضا مور می‌باشند. ۱-۳-۲ طبقه‌بندی فضاهای آزمایشگاه به طور کلی فضاهای آزمایشگاهی بر اساس نوع عملکرد و نحوه‌ی استفاده از فضاهاء در قالب چند حوزه‌ی اصلی طبقه‌بندی می‌شوند که این طبقه‌بندی قراردادی بوده و الزامی را برای آزمایشگاه‌ها به وجود نمی‌آورد بلکه بیشتر در راستای تسهیل در شناخت فضاهای آزمایشگاه و نحوه‌ی ارتباط آن‌ها با یکدیگر مطرح می‌شود. با توجه به طبقه‌بندی‌های صورت گرفته در منابع و ویژگی‌های آزمایشگاه‌های کشورء فضاهای آزمایشگاهی در قالب سه حوزه طبقه‌بندی شده است که در ادامه در مورد این فضاها به تفصیل توضیحاتی ارائه شده است. ۱-۱-۳-۲ حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری می‌شوند. برای دریافت انواع نمونه‌های آزمایشگاهی باید یک فضای مشخص در نظر گرفته شود؛ علاوه بر فرآیندهای نظر گرفته می‌شوند. برخی از خدماتی که در حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری انجام می‌شوندء به شرح زیر می‌باشند: *‏ خون‌گیری از مراجعه کنندگان * جمع‌آوری نمونه‌های ادرار و مدفوع * خراشیدن پوست و ناخن * نمونه‌گیری از مجرای ادرار» واژن» دهانه‌ی رحم» زخم و عرق * جمع‌آوری نمونه از سایر مایعات بدن همچنین حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری باید دارای امکانات و تسهیلات زیر باشد: * دریافت نمونه‌ها همراه با فرم‌های مربوطه (نمونه‌ها ممکن است از طریق پیک. کارکنان محموعه یا سیستم نئوماتیک به بخش فنی آزمایشگاه فرستاده شوند.) *‏ آماده‌سازی فوری نمونه‌های روزمره *‏ توزیع نمونه‌ها به بخش‌های آزمایشگاهی مربوطه * نگهداری نمونه‌های در حال انتظار برای فرستادن به آزمایشگاه تخصصی وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ی ‎۵0٩۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ ]۲ ([خ۸ ۸۹011160114 فا 40 ۲-۱-۳-۲- حوزه‌ی فنی (آأسیب‌شناسی بالینی و تشریحی) این حوره از آزمایشگاه از نظر عملکردی, هسته‌ی مرکزی آزمایشگاه محسوب می‌شود و تمام فرآیندهای آزمایشگاهی در این حوزه صورت می‌گیرد. هر آزمایشگاه مستقل نسبت به نوع تحصص و9 یا صلاحیت علمی مسئول یا مسئولین فنی و بر اساس مجوزهای صادره از وزارت بهداشت دارای دو بخش کلی است که هر کدام شامل چند ۱-۲-۱۳۳۲ اس سیب‌شناسی بالینی * آزمایشگاه ایمنی‌شناسی (ایمنی‌شناسی» سرم‌شناسی» هورمون‌شناسی) *‏ آزمایشگاه میکرب‌شناسی (باکتری‌شناسی,» انگل‌شناسی» ویروس‌شناسی» قارچ‌شناسی) * آزمایشگاه تشخیص مولکولی میکروب‌شناسی, ایمنی‌شناسی و سرم‌شناسی از این حوزه الزاماً باید در تمام آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی در پیش‌بینی نمود. لازم به توضیح است که دامنه‌ی خدمات هر کدام از این آزمایشگاه‌ها نیز بر اساس سیاست‌ها و تنوع تست‌های درخواستی قابل تغییر است. به عنوان مثال پیش‌بینی آزمایشگاه بیوشیمی, لزوما به معنای ارائه‌ی تمام خدمات حوزه‌ی بیوشیمی نمی‌باشد. ۱-۲-۲۱۳۲ سیب‌شناسی تشریحی * آسیب‌شناسی سلول جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص خدمات آزمایشگاهی, به بند ۳-۱-۲ ای ن کناب رجوع شود. کت او ز رت بمهند است. در مان و آموزنس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۳-۲ حوزه‌ی پشتیبانی این حوزه شامل تمام فضاهای جانبی" می‌باشد که در فرآیندهای مربوط به قبل و بعد از آزمایش در آزمایشگاه مورد استفاده قرار می‌گیرند. به عبارت دیگر تمام فضاهایی که در راستای پشتیبانی از عملکرد اصلی آزمایشگاه مورد نیاز می‌باشندء در این حوزه قرار می‌گیرند. این فضاها شامل فضاهای اداری,» پشتیبانی کار کنان» انبار و غیره می‌باشد که در رابطه با آن‌ها در بخش‌های آینده توضیح داده شده است. فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی باید تا حد امکان از حوزه‌ی فنی ۲-۳-۲- روند ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی به طور کلی روند ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی از حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری با پذیرش بیمار یا نمونه‌ی اخذشده از وی آغاز می‌شود و این روند سپس در حوزه‌های فنی و پشتیبانی ادامه می‌یابد. پس از آن که بیمار به آزمایشگاه مراجعه نمود. ابتدا پذیرش شده و سپس بر اساس نوع آزمایشی که پزشک مربوطه برای او درخواست کرده است» به واحد نمونه‌گیری مربوطه هدایت می‌شود؛ نمونه‌ای که از بیمار گرفته می‌شود در فضای جداگانه» جمع‌آوری و آماده‌سازی می‌شود تا در اختیار متخصصین آزمایشگاهی جهت انجام فرآیندهای تشخیصی مربوطه قرار داده شود. از این رو دسترسی بیماران و مراجعه کنندگان تنها به حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری محدود بوده و به ندرت تا اتاق‌های رئیس آزمایشگاه و جلسات (واقع در حوزه‌ی پشتیبانی) ادامه می‌یابد. نمونه‌های بیماران پس از آنکه در حوزه‌ی فنی مورد بررسی و تفسیر متخصصین مربوطه قرار گرفتء نتیجه‌ی قطعی آزمایش از طریق کارکنان جوابدهی در حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری در اختیار بیمار یا پزشک معالج مربوطه قرار داده می‌شود. نمودار روند ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی به صورت زیر ارائه شده است: ( بررسی و مطالعه نمونه شکل ۱-۲- نمودار روند ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی ۳-۳-۲ تعریف. عملکرد و استانداردهای طراحی این نیز گفته شد.ء کمبود فضا در بسیاری از آزمایشگاه‌ها یک مسئله‌ی جدی است که موجب نارضایتی کاربران می‌گردد. در واقع فضای ناکافی باعث ایجاد خطر می‌شود و اغلب در نتایج بازرسی سازمان‌های اعتباربخشی آزمایشگاهی به عنوان یک کمبود اعلام می‌گردد. اهاه۲۵ا‎ 5۳۵06 3046 وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- 17۷ ]۳ ([ج۸ ]۸1۹17111۳60-1 ۳ سس عوامل بسیاری وجود دارند که باید در برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه‌های جدید لحاظ شوند. اصول اولیه به منظور برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه مستقل به شرح زیر می‌باشد: ۱ آزمایشگاه باید به‌گونه‌ای طراحی شود که حداکثر آسایش و حداقل صدمات و بیماری‌های ناشی از کار را برای بیماران» مراجعه‌کنندگان و کارکنان به همراه داشته باشد و آن‌ها را از خطرات شناخته‌شده ۲ فضاها باید متناسب با کاربری‌هاء تعداد کار کنان و استاندارد در نظر گرفته‌شده» تقسیم‌بندی شوند. به آن‌ها به‌راحتی صورت گیرند. ۳ محیطی که در آن جمع‌آوری نمونه‌های اولیه یا آزمایش‌ها و یا هر دو انجام می‌شود. نباید به گونه‌ای باشد که نتایج آزمایش‌ها را بی‌اعتبار کند یا بر کیفیت اندازه گیری‌ها اثر سوء بگذارد. کنترل و ثبت نماید. همچنین مواردی چون گرد و غبارء اثرات الکترومغناطیس» تشعشع» رطوبت., تأمین برق» میزان دماء صدا و ارتعاشات نیز باید در نظر گرفته شود تا متناسب با فعالیت‌های فنی مربوطه باشند. این موارد در بخش‌های بعدی توضیح داده شده است. ۵ سطوح ایمنی زیستی باید در کلیه‌ی فضاهای آزمایشگاه رعایت شوند. ۶ به منظور کنترل فضاهای آزمایشگاه در برابر آلودگی‌هاء تا حد امکان از پیش‌بینی پنجره‌های بازشو در آزمایشگاه باید اجتناب شود. این مورد به خصوص در رابطه با بخش‌های آزمایشگاهی, الزامی می‌باشد. تمام پنجره‌های بازشو در آزمایشگاه باید مجهز به توری برای جلوگیری از ورود حشرات و جانوران ۷ پیشنهاد می‌شود تمام پنجره‌های آزمایشگاه (اعم از بازشو یا غیربازشو) از نوع دوجداره" با کرکره‌ی ۸ تمام فضاهای آزمایشگاهی باید طوری طراحی شوند که به آسانی قابل تمیزکردن باشند. ٩‏ تمام کابینت‌های زمینی و دیواری در فضاهای آزمایشگاه باید کاملاً درزبندی شده باشند تا از آلودگی فضاهای پشت آن‌ها جلوگیری شود. ۰ در تمام موقعیت‌های کاری آزمایشگاهی و فضاهایی که لزوم کنترل عفونت وجود دار پیش‌بینی روشویی به منظور شستن دست‌ها الزامی می‌باشد. توصیه می‌شود تمام شیرهای روشویی‌ها به خصوص بخش‌های آزمایشگاهی, از نوع خودکار (الکترونیکی) در نظر گرفته شوند تا تماس دست و انتقال آلودگی به پایین‌ترین حد برسد. ۱ به‌طور کلی در نظر گرفتن موارد زیر در فاز اولیه‌ی طراحی الزامی می‌باشد: " پنجره‌ی دو جداره از انتشار آلودگی صوتی و تأثیر شرایط جوی به فضاهای داخلی, تا حد بسیاری جلوگیری می‌کند. " بیش‌بینی کرکره‌ی داخلی علاوه بر تسهیل در کنترل آلودگی و حفظ پاکیزگی, از نظر ظاهری نیز مناسب‌تر می‌باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- *_نور و تهویه‌ی مناسب» سیستم آب و فاضلاب, برق و شبکه‌ی کامپیوتری استاندارد سیستم حمل نمونه‌ی استاندارد * _طراحی مناسب فضای انبازش * نگاه به آینده در طراحی فضاهای اولیه‌ی متناسب با رشد عملکرد و توسعه‌ی بخش‌های آزمایشگاه و همچنین انعطاف‌پذیری در طراحی فضای فیزیکی برای تغییر کاربری‌ها در صورت لزوم. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی فضاهای آزمایشگاه به تفکیک حوزه‌های اصلی پرداخته شده است. ۳-۳-۲- ۱- حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری ورودی اصلی به آزمایشگاه در این حوزه در نظر گرفته می‌شود. با این حال در آزمایشگاه‌های بزرگ امکان در نظر گرفتن ورودی‌های فرعی نیز وجود دارد که می‌توان به ورودی کارکنان آزمایشگاه و ورودی خدماتی اشاره نمود. دسترسی بیماران به آزمایشگاه مستقل تنها محدود به حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری می‌باشد که بخش کوچکی از مساحت کل آزمایشگاه را شامل می‌شود. این حوزه باید از ورودی آزمایشگاه به راحتی قابل مشاهده و تشخیص بوده و دسترسی بیماران و مراجعه کنندگان به آزمایشگاه را تسهیل نماید و همچنین از سایر فضاهای آزمایشگاه تفکیک شده در تعیین موقعیت سایر فضاهای آزمایشگاه نسبت به حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری باید توجه داشت که بیماران و مراجعه کنندگان به سایر حوزه‌ها دسترسی نداشته باشند. البته امکان دسترسی بیماران و مراجعه کنندگان به اتاق‌های رئیس آزمایشگاه و جلسات (در صورت نیاز) به صورت محدود باید فراهم باشد. در ادامه به معرفی هر کدام از فضاهای این حوره و9 استانداردها و الزامات طراحی مربوطه پرداخته شده است. ۱-۱-۳-۳-۲- فضای انتظار بیماران و مراجعه کنندگان لازم است برای حضور بیماران و مراجعه کنندگان در آزمایشگاه‌های مستقل, فضایی مجزا برای انتظار در نظر گرفته شود تا زمانی را که در آزمایشگاه در انتظار فرآیندهای پذیرش,» نمونه‌گیری یا جوابدهی سپری می‌نمایند. در اآسایش و آرامش باشند و منجر به ایجاد ازدحام در حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری نشوند. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی فضای انتظار پرداخته شده است. ۱ برای این بخش باید فضای انتظار کافی در یک بازه‌ی زمانی حداقل ۳۰ دقیقه‌ای در نظر گرفته شود. ۲ توصیه می‌شود در راستای بالابردن کیفیت فضای انتظار از دستگاه‌های صوتی و تصویری مانند تلویزیون استفاده شود. همچنین فراهم کردن دسترسی به اینترنتء امکان مطالعه‌ی کتاب و نشریات با در نظر گرفتن قفسه‌ی مربوطه می‌تواند مفید باشد. ۳ پیشنهاد می‌شود فضای بازی کودک نیز پیش‌بینی شود. وزارت بهداست. درمان و آموزس پزشکی ۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ۸۱۹۲۱111۳60-1 ۸۸[( ۲۷ موادغذایی " و یا دسترسی به بوفه‌ی موادغذایی تلفن عمومی و غیره در نظر گرفته شود. شود. ۶ تعبیه‌ی تابلوی اعلانات. جهت اطلاع‌رسانی‌های عمومی»ء بهداشتی و درمانی در این فضا پیشنهاد می‌شود. ۷ توصیه می‌شود در این فضا پنجره با امکان بازشوی محدود جهت برخورداری از نور طبیعی و دید مناسب به بیرون پیش‌بینی شود. ۸ لازم است فضای خالی برای قرار گرفتن صندلی چرخدار افراد معلول یا ناتوان در مجاورت ٩‏ به دلیل استفاده‌ی عمومی از این فضاء جهت به حداقل رساندن آلودگی و رعایت بهداشت. از مبلمانی استفاده شود که امکان شست‌وشو و نظافت آسان آن‌ها وجود داشته باشد. ۰ توصیه می‌شود به منظور کنترل سر و صدا در این فضاء از پوشش‌های آکوستیک برای نازک‌کاری سطوح استفاده شود. شود. رن ساعت دیواری (۵)) تلفن عمومی میز صندلی انتظار تلویزیون سیستم نوبت‌دهی 9 آبسردکن کپسول اتش‌نشانی تابلو تزیینی پنجره‌ی دو جداره با کرکره‌ی داخلی ۲۵ سطل زباله‌ی غیر عفونی متوسط (ع) آنتن تلویزیون ۱۹۷۵۳۵۱ 6 وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ مس ال و۳۳ زر بان انا انا ۵ ۱ ۲۳ ۳۳ ۱۳۳ 1 دای وارکه را ۱۷ له 2 040 6 5 ز ار امکان دسترسی به بوقه هت نو9 0 حو و فتای بازی کودکان تب 0 1 و 150 ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ هس پم ی هت ۳ 0 1 ۲۳اه َ ۸ مک ی را را ۰ 1 ۱۱۹ ( ۴۳ » 100 روت دسترسی به فناهای نمونه گهری 9 ۱ اعد سس ۳ 90 فد وفتیبانی موم همه 7 - 9 ری 0 د < چسدج <حه نف ر2 ری 6 "0 ۱ را 1 ک نقشه ۱-۲- پلان نمونه‌ی فضای انتظار بیماران و مراجعه‌کنندگان - مقیاس ۱:۵۰ تاک کاری دیوار طبق جدول 270 سا 199 ارکباط با پذیرش, دسترمی یه خوزه های دمترسی به قضاهای عندوق و جواب دمی فتی و پشتیبائی تمونه گیری : - اس فظ ی ۱ ۱ ۱ ۱ 1 ۱0 ۱09 ی ی ۷ نقشه ۲- ۲- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۱ ۷ ۸۲۲۵ ۸7۲۲۳۲۲۴۵ تارْک کاری دیوار طبق جدول موقیت فرارگیری پنجره ها به ملاع دید طراح موق ارارکیوی جرد هب ماع 0 ام 9 مه 0 ت ۹ ۹ ۹ چیه هه ما سس م۲۲ ی و صحصت 8 اه ساسح ها 9 ْ 5 18 1۱ راربا ا عفه نقشه ۲- ۳- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ناک کاری دیوار طبق جدول 2 ۱ سترسی به قضاهای تموته گهر وقط ۱ 0 0 0 اْ ۱ : ۱ لش نقشه ۲- ۴- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول عَع 00 ۳ 0 دبای جر جر و جواب دهی مکان دسترسی به بوف ی ک 1 ی و فضای بازی کودکان / امه 0 ی نقشه ۲- ۵- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ ۶ یس وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- فرآیندهای مربوط به پذیرش بیمار یا نمونه» دریافت هزینه‌ی خدمات و جوابدهی نتایج آزمایش بر عهده‌ی کارکنانی می‌باشد که در این فضا مستقر هستند. علاوه بر این» راهنمایی بیماران و مراجعه‌کنندگان نیز بر عهده این کارکنان می‌باشد. سایر فرآیندهایی که در این فضا صورت می‌پذیرد. شامل بررسی شرایط بیمار که همان پذیرش اولیه محسوب می‌شود. انجام کلیه‌ی امور اداری مراجعه‌کنندگان مانند پذیرش» تشکیل پرونده» گردآأوری نتایج آزمایشگاهی بیماران و درج در پرونده و هماهنگی‌های لازم بین سایر آزمایشگاه‌ها و بیمارستان‌های جهت پذیرش یا ارجاع بیماران می‌باشد. نمونه‌ای که از بیرون می‌آید نیز به پذیرش تحویل داده می‌شود. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی فضای پذیرش, صندوق» جوابدهی پرداخته شده است. ۱ موقعیت این فضا در آزمایشگاه باید طوری تعیین شود که مراجعه‌کنندگان به محض ورود به آزمایشگاه دید و دسترسی مطلوب به آن داشته باشند. در این خصوص فاصله‌ی نزدیک این فضا به ورودی آزمایشگاه تا حدی که منجر به ازدحام در محل ورودی آزمایشگاه نشود. مناسب می‌باشد. در هر صورت نباید تعیین موقعیت نامناسب آن منجر به ازدحام و اختلال در رفت و آمد شود. ۲ این فضا را می‌توان به صورت یک کانتر در نظر گرفت که با حوزه‌ی فنی آزمایشگاه نیز به منظور دسترسی کار کنان» ارتباط مستقیم داشته باشد. در هر صورت. داخل این فضا نباید امکان دسترسی برای بیماران و مراجعه کنندگان وجود داشته باشد و دسترسی کارکنان نیز محدود باشد. این موضوع بیشتر به جهت تأمین امنیت اطلاعات بیماران و وجوه نقد که بابت هزینه‌ی خدمات آزمایشگاهی از مراجعه کنندگان دریافت می‌شود.ء حائز اهمیت می‌باشد. ۳ توصیه می‌شود برای جلوگیری از ازدحام بیماران و مراجعه کنندگان به پذیرش و ایجاد اختلال در رفت‌وآمد سایر افرادء در جلوی کانتر پذیرش حریمی مجزا از محل عبور در نظر گرفته شود. ۴ _چیدمان و مبلمان داخلی این فضا باید طوری باشد که علاوه بر فراهم بودن امکان تمرکز کارکنان بر روی فعالیت‌های اداری» بتوانند پاسخگوی مراجعه کنندگان نیز بوده و آن‌ها را راهنمایی نمایند. ۵ در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفرء امکان حضور و فعالیت همزمان حداقل دو کارمند ۶ در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفرء لزومی به پیش‌بینی اتاق جداگانه برای انجام امور حسابداری نمی‌باشد و این فرآیند می‌تواند در زمان‌های تعیین‌شده در همین فضا صورت گیرد. ۷ ارتفاع کانتر ایستگاه پذیرش از کف تمام‌شده» باید در قسمت درونی برای استفاده‌ی کارکنان ۷۰ سانتیمتر و قسمت بیرونی آن برای مراجعه‌کنندگان ۱۱۰ سانتیمتر باشد. لازم است به نیازهای فیزیکی افراد روی صندلی چرخدار نیز توجه شود و به این منظور ارتفاع قسمتی از پیشخوان در قسمت بیرونی نیز ۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود.. از ساختن کانتر با مصالح بنایی نیز خودداری شود. ۸ پیش‌بینی کمد ایستاده جهت نگهداری پرونده‌ها و مدارک الزامی می‌باشد؛ این کمد می‌تواند متناسب با کارایی» دارای قسمت‌های مختلفی از جمله کمدهای دردار کمدهای دردار قفل‌دار کمدهای جلوباز و غیره باشد. همجنین قفسه‌ی نگهداری قرم‌های اداری نیز باید در این فضا پیش‌بینی شود. وزارت بهداست. درمان و آموزس پزشکی ۶۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ]۲ ([۸۸ نلکل[ن] ۸۱۹11۱16-1 ف 50 ٩‏ پیشنهاد می‌شود ارتفاع بالاترین طبقه‌ی قفسه‌های کتاب و مدارک که به‌صورت متداول مورد استفاده قرار می‌گیرند. از ۱۶۰ سانتیمتر تجاوز نکند تا افراد بدون برخاستن از روی صندلی به راحتی بتوانند به ۰ در ورودی به این فضا از نوع یک لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. شود. 0 یا سا ری) آویز لباس ۱-۶ میز پیشخوان اینتر کام (ارتباط دو طرفه صوتی) 49 صندلی آداری ۳0 قفسه نگهداری فرم‌های آداری سطل دردار زباله غیر عفونی متوسط 0 مکرلی 9 تبوسحت 9 نی کمد چند کشوی زیرمیزی 0 ففسه ایستاده‌ی جلوباز گاو صندوق چاپگر 0 ففسه ایستاده‌ی دردار نیس 9) س کانیر با ارام ذلایه هم مقصوی مراچسن و ططولن وروی ویلچر نازک کاری دیوار طبق جدول کانتر حهت استفاده مر امین ای ار کیک منم ۳ دح هه ۹2 سس 1 لک [-9(۰)_ رم ا ۱ ۲۷ 9 9" 6 20 ال ۹ چهت نگهداری پرونده های غام ۱ 1 ۱ 1 للط 090 ۹ ُ ۴۹۴۱) ده 1 ۱,6 سس سس 0 ۱ (ع4 فقو الا نقشه ۲- ۶ پلان نمونه‌ی پذیرش,» صندوق, جوابدهی - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۷ نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ سس او زارت بپهدانست. در مان و آمو ز نس پز ننسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ناک کاری دیوار طبق جدول نارک کاری دیوار طبق جدول و23 279 . لنطه 81 ۳ 7 صش عم ۳ و قتو بلط مهو نقشه ۲- ۸- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ‎-٩‏ نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ ۳-۱-۳-۳-۲- سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (ایرانی) در حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری لازم است سرویس‌های بهداشتی مخصوص بیماران و مراجعه‌کنندگان به منظور جمع‌آوری نمونه‌های ادرار» مدفوع و غیره در نظر گرفته شوند. این سرویس‌ها تفاوت چندانی با سرویس در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی سرویس‌های بهداشتی نمونه گیری پرداخته شده است. ۱( این سرویس‌ها فقط به منظور نمونه‌گیری و استفاده‌ی مراجعه‌کنندگان در نظر گرفته می‌شود و نباید برای استفاده‌ی کار کنان نیز در نظر گرفته شود. تعداد پدیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفرء در نظر گرفتن حداقل دو سرویس بهداشتی (ایرانی) الزامی است. ۳ سرویس‌های بهداشتی نمونه‌گیری باید برای زنان و مردان جدا از هم در نظر گرفته شوند. ۴. موقعیت این سرویس‌ها باید طوری تعیین شود که ضمن نزدیک بودن به فضای انتظار» برای ورود و خروج به آن‌ها حریم خصوصی افراد رعایت شود. ۵ در حالت کلی باید انتقال نمونه‌ها توسط بیماران از سرویس‌های بهداشتی نمونه‌گیری به اناق بیماران» توصیه می‌شود تمهیدات لازم درخصوص تحویل نمونه به اتاق جمع‌آوری نمونه در داخل سرویس بهداشتی نمونه‌گیری در نظر گرفته شود تا بیمار» نمونه‌ی مربوطه را بدون خارج نمودن از وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشسکی ۶۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۰ ۸۳1111۳0-11۳ ۸0 ۳] 0-177۷ فضای سرویس بهداشتی نمونه گیری» قسمت تحویل نمونه به اتاق جمع‌آوری نمونه نیز در داخل آن و به صورت جدا از فضای سرویس در نظر گرفته شود. به تفشه‌ی ۱۳-۳ رجوع شود. ۶ در هر سرویس بهداشتی باید توشه‌نگهدار دیواری برای قراردادن کیف و یا وسایل و آویز لباس در نظر ۷ توصیه می‌شود به منظور حداقل تماس دست و آلودگی» برای روشویی از شیرهای خودکار استفاده شود. در غیر این صورت پیش‌بینی شیرهای پدالی یا اهرمی در اولویت می‌باشد. ۸ تمام سرویس‌های بهداشتی نمونه‌گیری باید دارای روشویی و امکانات شست‌وشو و خشک کردن راهنمای نقشه (سرویس بهداشتی نمونه‌گیری) ری آویز لباس (ع جای دستمال توالت سطل زباله‌ی عفونی متوسط (م) شیر مخلوط دستگیره‌ی کمک برس شست‌وشوی سرویس‌بهداشتی پریز برق ۳ روشویی سینی کوچک جایگاه نمونه ۳ ظرف صابون مایع (۵) آینه‌ی بالای روشویی توشه نگهدار ۳ دستمال کاغذی / دست خشک‌کن برقی فلاش تانک جدول تاک کاری دیوار طبقمدول نازک کاری دپوار طبق جدول 039 نقشه ۲- ۱۰- پلان نمونه‌ی سرویس بهداشتی نقشه ۲- ۱۱- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۱۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نمونه گیری (ایرانی)- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- نقشه ۲- ۱۳- پلان نمونه‌ی سرویس بهداشتی نمونه‌گیری ایرانی (آلترناتیو دوم) - مقیاس ۱:۵۰ 4-۱-۳-۳-۲- سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (فرنگی) سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (فرنگی) به منظور تأمین آسایش بیماران ناتوان و معلول جسمی جمت نمونه گیری یا استفاده در نظر گرفته می‌شود. در ادامه بده بررسی استانداردها و الزامات طراحی سرویس‌های بهداشتی نمونه‌ گیری پرداخته شده است. ۱ این سرویس باید تمام ویژگی‌ها و تمهیدات مورد نیاز برای امکان ورود صندلی چرخدار را داشته باشد. پیش‌بینی سرویس بهداشتی فرنگی جداگانه برای کارکنان آزمایشگاه» امکان استفاده‌ی آن‌ها از این سرویس باید در نظر گرفته شود. ۳ این سرویس در مجاورت سایر سرویس‌های بهداشتی نمونه‌گیری در نظر گرفته می‌شود. باید توجه شود که سرویس‌ها در مسیرهای اصلی و پرتردد قرار نگیرند و توصیه می‌شود با ایجاد مسیرهای فرعی یا قرارگیری در محدوده‌های کم رفت و آمد. از فضاهای اصلی تفکیک شود. این موضوع نباید مغایرتی با سهولت دسترسی برای بیماران ناتوان یا معلول داشته باشد. ۴ توصیه می‌شود تمهیدات لازم در خصوص تحویل نمونه به اتاق جمع‌آوری نمونه‌ها در داخل سرویس بهداشتی نمونه گیری در نظر گرفته شود تا بیمار» نمونه‌ی مربوطه را بدون خارج نمودن از سرویس بهداشتی» تحویل دهد. این مورد در جهت تأمین رضایتمندی بیماران از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. ۵ قرارگیری روشویی و توالت فرنگی نسبت به یکدیگر و نسبت به درء باید به‌گونه‌ای باشد که نیاز به چرخش صندلی چرخدار در داخل سرویس بهداشتی به حداقل برسد. همچنین حداقل فضای خالصی به قطر ۱۵۰ سانتیمتر به منظور سهولت چرخش صندلی چرخدار باید پیش‌بینی شود. ۶ تمامی تجهیزاتی که باید در دسترس بیمار معلول برروی صندلی چرخدار باشد.ء باید در ارتفاع حداقل وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۵۷ [0م۸ نلک[ن]1-عن ۸۹0-111۱ ۰ سس ۷ درآین سرویس نصب کاسه‌ی توالت‌فرنگی با ارتفاع ۴۵ سانتیمتر از کف و با فاصله‌ی حداقل ۴۰ سانتیمتر از روشویی و یا دیگر وسایل ثابتٍ مجاور (به جز دستگیره‌ی افقی)» الزامی است. ۸ برای روشویی هایی که امکان استفاده توسط افراد بر روی صندلی چرخدار وجود دارد در نظر گرفتن فضای خالی به ابعاد ۱۳۰ ۷ ۸۰ در مقابل آن جهت تسهیل در استفاده‌ی این افراد الزامی می‌باشد. بنابراین حداقل فاصله‌ی جانبی محور میانی روشویی تا هرگونه مانعی بایستی حداقل ۴۰ سانتیمتر ۹٩‏ به منظور استفاده‌ی آسان از روشویی توسط افراد نشسته بر روی صندلی چرخدارء ارتفاع روشویی باید بین ۸۰ تا ۸۵ سانتیمتر در نظر گرفته شود. ارتفاع فضای خالی زیر روشویی نیز باید ۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. ۰ در هر سرویس بهداشتی باید توشه‌نگهدار دیواری برای قراردادن کیف و یا وسایل و آویز لباس در نظر ۱ توصیه می‌شود به منظور کاهش تماس دست و آلودگی» برای روشویی از شیر خودکار استفاده شود. در غیر این صورت پیش‌بینی شیرهای پدالی یا اهرمی در اولویت می‌باشد. تیز در زیر روشویی» آلزامی است. ۳ تعبیه‌ی دستگیره‌ی افقی کمکی بیمار ناتوان یا معلول در مجاورت روشویی برای تسهیل فعالیت‌ها الزامی است. لبه‌ی بالایی دستگیره باید در ارتفاع ۷۰ سانتیمتری از کف» بر روی دیوار نصب شود. صورت تعبیه‌ی دستگیره‌ی عمودی, باید آن را ۳۰ سانتیمتر جلوتر از لبه‌ی جلویی کاسه بر روی دیوار شود. ۴ آویز دستمال کاغذی» جای صابون و یا دستگاه خشک کن برقی نباید در ارتفاع بیش از ۱۰۰ ۵ برای جلوگیری از ریزش آب به بیرون از سرویس بهداشتی» سطح داخل سرویس باید از سطح بیرون که در مجاورت آن قرار داردء پایین‌تر باشد. در اجراء باید به این نکته توجه شود که تا حد ممکن از تغییر ناگهانی در ارتفاع سطوح اجتناب شود. در صورت تغییر سطح عمودی تا ۶ میلیمتر نیازی به پرداخت لبه‌ها وجود نداردء ولی اگر تغییرات ارتفاع در سطوح, بین ۶ تا ۲۰ میلیمتر باشدء باید حرکت صندلی چرخدار را به وسیله‌ی یک شیب ملایم آسان‌تر نمود. در صورت اختلاف سطح بیش از ۲۰ ۶ در ورودی به این فضا از نوع یک لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. لازم به توضیح است برای امکان ورود صندلی چرخدار» حداقل عرض خالص ۸۵ سانتیمتر الزامی می‌باشد. ۷ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۲۰ سانتیمتر باشد. وزارت ب‌هندا نت در مان و موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (سرویس بهداشتی نمونه‌گیری فرنگی) 2 نی (۳) ری ری) آویز لباس (عد) جای دستمال توالت شیر مخلوط دستگیره‌ی کمکی دیواری بیمار (۳) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده 0 سطل زباله‌ی عفونی کوچک (۳) ظرف صابون مایع ۳9 روشویی ۳ جای دستمال کاغذی / دست خشک‌کن برقی آینه‌ی بالای روشویی (۶۲) محل قرارگیری دستمال کاغذی (۶۶) کلید کششی احضار پرستار ما 200 و حداقل 0.20 حداقل 0.30 حداقل 0.30 دس چم و ده ما وان سا ز ده (۷) 90 ۱ ۴ هه ((۵۸) ۱4۰۵ 8 ۹ ه 4 1.90 1 090 9 نقشه ۲- ۱۴- پلان نمونه‌ی سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (فرنگی) 220 ً ره 165 5 1 (۳۲) ۱ 120 2 ٍ 085 ۹ : ات ۱ سک 60 با 2 قدد [۱ ۱ | 000 نقشه ۲- ۱۵- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ سطل زباله‌ی عفونی متوسط 0 تک آویز سرم دیواری 9 محل فرارگیری کیسه زباله جهت پوشک یا نوار بهداشتی سینی کوچک جایگاه نمونه توشه نگهدار محل قرارگیری پوشسش یک‌بار مصرف حلقه‌ی توالت فرنگی تازک کاری دیوار طبق‌جدول لس 220 0 200 5 1.30 ۸ تا 0.20 ۲۹ همه 0 عشهو و با ۳9 0( ی نقشه ۱۶-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ تازرک کاری دیوار طبق جسول 220 ٍ لد 0 (۲۳)- سرا 085 ۵ 0 ۱ ا ۱۹ سس ده نقشه ۱۷-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ 3333333333333333 ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۵-۱-۳-۳-۲- اتاق نمونه‌گیری خون (نشسته) پس از پذیرش مراجعه‌کنندگان برای آزمایش خون» فرآیند نمونه‌گیری صورت می‌گیرد. که بیماران به فضاهایی که به این منظور در آزمایشگاه در نظر گرفته شده‌اند» هدایت می‌شوند؛ اهم فرآیندهایی که در این اتاق صورت می‌گیردء شامل موارد زیر می‌باشد: * نمونه‌گیری خون *برچسب‌زدن روی نمونه (بارکدنویسی کامپیوتری» برنامه‌نویسی و چاپ برچسب روی نمونه) فرستادن نمونه به قسمت دریافت نمونه‌ها در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق نمونه‌گیری خون (نشسته) پرداخته شده است. ۱ این فضا باید در مجاورت فضای انتظار و با امکان دسترسی آسان برای بیماران در نظر گرفته شود. ۲ اتاق نمونه‌گیری خون باید در مجاورت اتاق جمع‌آوری, آماده‌سازی و توزیع نمونه‌ها قرار داشته باشد تا به‌واسطه‌ی یک دریچه‌ی ارتباطی, امکان انتقال سریع و ایمن نمونه‌ها به این اتاق فراهم باشد. توصیه می شود به منظور حفظ امنیت نمونه‌ها و جلوگیری از جابجا شدن آن‌هاء از در نظر گرفتن در به منظور امکان تردد افراد بین اتاق‌های نمونه‌گیری و جمع‌آوری نمونه‌ها اجتناب شود. ۳ اتاق نمونه‌گیری خون از کابین‌های خون‌گیری و تجهیزات مورد نیاز تشکیل می‌شود. در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفرء در نظر گرفتن حداقل دو کابین خون‌گیری الزامی است. البته این تعداد با توجه به نوع آزمایش‌ها و سیاست‌های مدیریتی آزمایشگا» ممکن است بیش از دو کابین نیز در نظر گرفته شود. ۴ موقعیت کابین‌ها باید طوری تعیین شود که انتقال نمونه‌ها در داخل آزمایشگاه به راحتی صورت گیرد. ۵ کابین نمونه گیری خون باید فضای کاری با حداقل عرض خالص ۷۵ سانتیمتر برای حضور تکنسین نمونه گیری بالای سر بیمار داشته باشد. ۶ در فضای نمونه‌گیری خون نشسته باید یک میز جداسازی وجود داشته باشد. ۷ اتاق نمونه‌گیری خون باید دارای روشویی به همراه مایع دستشویی و تمهیدات خشک‌کن باشد. ۸ بایستی امکان ورود آسان بیماران ناتوان و معلول به کابین‌های نمونه‌گیری خون در نظر گرفته شود. ٩‏ در فضاهای نمونه‌گیری خون باید برای بیماران حریم خصوصی در نظر گرفته شود تا احساس آسایش نمایند. بنابراین کابین‌های نمونه‌گیری باید با جداکننده و یا پرده از یکدیگر جدا شوند. ۰ توصیه می‌شود در این آتاق. فضای خالی به منظور استقرار صندلی چرخدار بیمار» در نظر گرفته شود. ۱ در هر کابین خون‌گیری باید توشه‌نگهدار دیواری برای قراردادن کیف و یا وسایل و آویز لباس در نظر وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد؛ پیشنهاد می‌شود ۲۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. راهنمای نقشه (اتاق نمونه‌گیری خون نشسته) آماده سازی و توزیع نمونه ها 400 (ری) آویز لباس (0) شیر مخلوط (ه) پریر برقی 0 گارو 0( ظرف صابون مایع ۳۳) جای دستمال کاغذی/ خشک کن الکترونیکی (۲ع) خروجی اکسیژن (۵ع) خروجی هوای فشرده پرده با ریل 9ت) فلومتر به همراه رطوبت زن ۳9 روشویی (ه) آینه‌ی بالای روشویی ترولی احیاء (کد یا اورزانس) سطل زباله‌ی عفونی متوسط (۳) الکتروشوک گارو قفسه نگهداری ظروف میزبندی زمینی آزمایشگاهی ترولی خون‌گیری صندلی خون‌گیری سبد خون‌گیری جای پنبه الکل سینک سرامیکی آزمایشگاهی توشه نگهدار نقشه ۲- ۱۹- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ 3.20 نقشه ۲- ۱۸- پلان نمونه‌ی اتاق نمونه‌گیری خون نشسته - مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول ۳27 /۱[ وزارت بهداشست. درمان و آموزس پزشکی ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۷ د[اخ۸ ]۸۱۹۱111۳01 و 0 تازک کاری دیوار طبق جدول ناک کاری دیوار طبق جدول ۱ 1 هه را رک س ی عله نمنا ووز و با تا الا همم 0 (۷(۳۳) سح ققل 0 09 سس سح سس لآ 40( | (96 ۱ و ۱۱" ۳ هت ال ۱ یی 6 جهنتا ات لت و ااریت اتت ال ۱اه ید | اسب از س ۵ 2 ۱ ۱ ۱۳۳۹ | کم ی 1 ۵ 16 وا تا وه ات را اا 5۹۱ ۱ ۱ ۱ : ۹ سم چا ] وه ۱ ا 7 7 هه نقشه ۲- ۲۰- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲ ۲۱- نمای ۳ مقیاس ۱:۵۰ تا زک کاری دپوار طبق جدول ۳ رسای روا 6۵ پل سض نا از طریق دریچه . عظط ات ۳1 عده ات )469 : ی 0 8 : 1 ۳ اه یت نقشه ۲- ۲۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ 1-۱-۳-۲ اتاق نمونه‌گیری ویژه اتاق نمونه‌گیری ویژه به منظور نمونه‌گیری خون (خوابیده) نمونه‌گیری از نوزاد نمونه‌گیری پوست. نمونه‌گیری واژینال و سایر نمونه‌گیری‌های ویژه در نظر گرفته می‌شود. در ادامه به بررسی استانداردها و الزمات طراحی آتاق نمونه‌گیری ویژه پرداخته شده است. اگرچه در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی کم مقرون به‌صرفه نمی‌باشد. اما در آزمایشگاه‌های بزرگ» ممکن است از آهمیت بیشتری برخوردار باشد. می‌شوند و شامل فضای تخت ژنیکولوژی و تخت عادی می‌باشد. ۳ توصیه می‌شود به منظور حفظ آسایش و افزایش رضایتمندی بیماران و مراجعه‌ کنندگان, در فضای سس او زارت بپهدانست. در مان و موز نس پز ننسکی -------- صفحهٔ بعد -------- اطلاعات بیشتر در این خصوص به بد ۴-۱-۳-۳-۳ رجوع شود. ۴ فضای تخت ژنیکولوژی باید به‌واسطه‌ی درء از فضای تخت عادی جدا شود. تأمین حریم خصوصی خانم‌ها در حین نمونه‌گیری» بایستی به‌واسطه‌ی تعیین موقعیت مناسب تخت نسبت به در و پنجره و ۵ توصیه می‌شود در نزدیکی ورودی این اتاق» یک روشویی به همراه مایع دستشویی و تمهیدات خشک‌کن در نظر گرفته شود. ۶ درفضای تخت عادی, بایستی حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر در مجاورت تخت برای فرد نمونه گیر در نظر گرفته شود. این فاصله به خصوص در شرایط اضطراری برای انجام فرآیندهای مربوطه مورد نیاز می‌باشد. ۷ در فضای تخت ژنیکولوزی بایستی حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر در یک سمت مجاور و پایین ۸ چراغ معاینه‌ی سیار قابل استفاده برای هر دو فضای نمونه‌گیری بایستی در فضا و موقعیت مناسبی درون اتاق نظر گرفته شود. ۹٩‏ در هر دو فضای نمونه‌گیری» باید آویز لباس و قفسه‌هایی برای نگهداری وسایل بیماران در ارتفاع ۰ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۱ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد؛ پیشنهاد می‌شود ۲۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته راهنمای نقشه (اتاق نمونه‌گیری ویژه) ری) کفشوی ۳9) فلومتر به همراه رطوبت زن ترولی ست معاینه ری) آویز لباس ۳9 روشویی گارو ره6 شیر مخلوط (۵) ینه‌ی بالای روشویی سیفتی باکس (۳) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده تخت زنیکولوزی ترولی خون‌گیری (۳) محل قرارگیری صابون مایع تخت نمونه‌گیری سبد خون‌گیری )۲(‏ دستمال کاغذی/ خشک کن الکترونیکی سطل زباله‌ی عفونی متوسط ‎ )۳۰۸(‏ جرخ معاینه سیار )۲۳(‏ سطل زباله‌ی غیر عفونی کوچک (۱۰) سطل زباله‌ی عفونی کوچک جای پنبه الکل (۳ع) خروجی اکسیژن پرده با ریل ) برس شست‌وشوی توالت فرنگی (هع) خروجی هوای فشرده (۳) ساکشن موتوردار ساکشن دیواری (۲۲) ترولی ست معاینه (ع) سرویس بهداشتی فرنگی (۶۶) کلید کششی احضار پرستار پله پای تخت (ع) دستمال توالت تأبوره (۶9) کمد ایستاده استیل با در شفاف دستگیره‌ی کمک ۲0 تک آویز سرم دیواری سینک سرامیکی آزمایشگاهی وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ۷۷ ]۳ ([)+ج۸ ]۸1711۳011 ا کم ر من را سکیا ال مها جهت ممابته این تخت : اام ۰ ۹(7 4 4/0 تسش یرون ۱ ز آر امش روانی بیمارء» هم وت عمود بر محورطولی‌تخت ] ات 0و0 سم ه ۳ 5 فضای اتاق با امکان ۳ اد 0 ورود و چرخش ویلچیر ٩.) 7 5 هه ۳ ی به دلیل احتمال ورود 5 : 090-4 9 نقشه ۲- ۲۳- پلان نمونه‌ی اتاق نمونه‌گیری ویژه - مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دپوار طبق‌جدول للع سا لمع 7 ۰ . (9۳(606960) پی اه 099 عولط 9 ۱۵ سح ]/ اه ت وه نقشه ۲- ۲۴- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول ۱ را رس 9( -لخ لقتز 0 ۲۳۷ ۷) لس علط ۲ 0 عفد بش م لا 0 با یه نقشه ۲- ۲۵- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ۷۸ پ ۳ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- نازک کاری دیوار طبق چدول عتهه کل 8 چ 2[ (6 2۳742 ۳ ی 0 ی 1 نقشه ۲- ۲۶- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ ۷-۱-۳-۳-۲- اتاق جمع‌آوری, آماده‌سازی و توزیع نمونه‌ها نمونه‌های گرفته‌شده از بیماران در این اتاق جمع‌آوری می‌شوند تا فرآیندهای مربوط به مرتب‌کردن و طبقه‌بندی نمونه‌هاء دریافت و نگهداری موقت نمونه‌ها و به طور کلی آماده‌سازی نمونه‌ها صورت گیرد. فرآیندهای صورت گرفته در این اتاق به ترتیب زیر می‌باشد: * دریافت نمونه از قسمت‌های مختلف نمونه‌گیری * ثبت زمان دریافت نمونه *‏ فهرست‌نویسی اولیه‌ی نمونه * مرتب‌سازی نمونه‌های آزمایشگاهی, با توجه به آزمایش‌های درخواست‌شده * نگهداری صحیح و موقت نمونه برای توزیع به مکانی دیگر تحت شرایط مناسب * بسته‌بندی نمونه برای انتقال (در صورت لزوم) این اتاق در فصل مشترک حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری و حوزه‌ی فنی طوری قرار می‌گیرد که ارتباط مستقیم با هر دو حوزه داشته باشد. لازم به توضیح است این اتاق در تقسیم‌بندی فضاهای آزمایشگاه» در حوزه‌ی پذیرش و9 نمونه گیری قرار گرفته است که قراردادی بوده و منافاتی با امکان دسترسی مستفیم به این اتاق از حوزه‌ی فنی ندارد. ۱ این اتاق اگرچه در حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری قرار داردء اما بیماران و مراجعه‌کنندگان نباید امکان ورود به آن را داشته باشند. ارتباط این اتاق با حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری به واسطه‌ی پنجره‌ی ارتباطی با آتاق نمونه‌گیری خون و با حوزه‌ی فنی به واسطه‌ی یک در برای امکان تردد کارکنان -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۸۳1111۳0-11۳ ۸0 ۳] 0-177۷ ۲ فضای دریافت. ذخیره و مرتب‌سازی نمونه‌ها از لحاظ کارکردی به تمام فضاهای آزمایشگاهی و پذیرش و همچنین نمونه‌گیری مرتبط است.ء زیرا نمونه‌هایی مانند نمونه‌ی خون برای تست‌های آزمایشگاهی تقریباً به تمام بخش‌های آزمایشگاهی فرستاده می‌شوند. ۳ فضای دریافت» ذخیره و مرتب‌سازی نمونه‌هاء فضای محافظت‌شده‌ای است که با بیرون تماس کنترل‌شده دارد و باید به صورت اتاق در نظر گرفته شود. ۴ دراین فضا باید کابینت‌های ایستاده و دیواری برای نگهداری سبدهای نمونه سینی‌ها و غیره متناسب با حجم نمونه‌ها در نظر گرفته شود. ۵ توصیه می‌شود در این اتاق به منظور استفاده از نور طبیعی و دید مناسب به فضای بیرون» تعبیه‌ی پنجره با بازشوی محدود در نظر گرفته شود. ۶ برای روپوش‌های کارکنان و لباس‌های محافظ آنها در صورت نیاز باید آویزهایی پیش‌بینی شود. ۷ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۸ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد؛ پیشنهاد می‌شود ۲۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. راهنمای نقشه (اتاق جمع‌آوری» آماده‌سازی و توزیع نمونه‌ها) (ی) کنشوی ووو ی رن قفسه دیواری دردار )۲۷(‏ محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده 5 و 075 و 0/75 ۳ محل قرارگیری صابون مایع ۳۳ دستمال کاغذی/ خشک‌کن الکترونیکی (۴) تلفن 2.40 سطل زباله‌ی عفونی متوسط 165 تابوره سطل زباله‌ی عفونی متوسط میزبندی زمینی آزمایشگاهی بن ماری و بن ماری جوش ارتباط با اتاق نمونه گیری خون سا سینک سرامیکی آزمایشگاهی سانتریفیوژ ۲۴ شاخه پنجره دو جداره با کرکره داخلی ((۰ع) شیکر هماتولوژی نقشه ۲- ۲۷- پلان نمونه‌ی اتاق جمع‌آوری» آماده‌سازی و توزیع نمونه‌ها- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- نازک کاری دیوار طتقی جدول دازک کاری دیوار طبق جدول هه هاتاهات هه عقز ی سا ]| سا ]| ۳۳| ۵ رس ی نقشه ۲- ۲۸- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۲۹- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ۲-۳-۳-۲- حوزه‌ی فنی (أسیب‌شناسی بالینی) با توجه به این که کلیه‌ی فعالیت‌های اصلی آزمایشگاه» در حوزه‌ی فنی انجام می‌شود. می‌توان گفت کانون اصلی فعالیت‌ها آزمایشگاه» در این حوزه می‌باشد و با توجه به اینکه کار کنان این بخش زمان زیادی را در محل کارشان سپری می‌کنندء باید در طراحی فضاهای آزمایشگاهی چه به لحاظ عملکردی و چه به لحاظ کیفی توجه خاصی نمود. همانطور که پیش از این نیز اشاره شده است.ء آزمایشگاه‌ها از نظر سطوح ایمنی زیستی به ۴ دسته تقسیم می‌شوند که آزمایشگاه‌های سطح ۲ دامنه‌ی کار این کتاب را تشکیل می‌دهند. در رابطه با الزامات آزمایشگاه‌های سطوح ایضی زیستی» به موارد مطرح در بند ۵-۳-۲۳ این کتاب رجوع شود. کلیه‌ی آزمایشگاه‌های پزشکی باید دارای شرایط و استانداردهای معماری عمومی باشند؛ در ادامه به بررسی مواردی از تجهیزات آزمایشگاهی, تأسیسات مکانیکی و یا تأسیسات الکتریکی نیز که به طور مستقیم بر معماری فضاها تأثیر می‌گذارند» گنجانده شده‌اند. ۱ ورود به این حوزه» محدود به کارکنان مجاز آزمایشگاهی بوده و ورود بیماران و مراجعه‌کنندگان به این حوزه ممنوع می‌باشد. ۲ اغلب کارکنان شاغل در آزمایشگاه» در حوزه‌ی فنی مشغول به‌کار می‌باشند؛ از این رو برنامه‌ریزی برای چگونگی حرکت و فعالیت آن‌ها باید به دقت در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و پیش از آغاز طراحی صورت گیرد؛ از این رو باید برای هرکدام از کارکنان آزمایشگاه در برنامه‌ریزی فیزیکی» حریم کاری ۳ طراحی آزمایشگاه بایستی به گونه‌ای باشد که تردد کارکنان در آزمایشگاه به آسانی صورت پذیرد. این مورد به خصوص برای کارکنانی که در بخش‌های مختلف فعالیت می‌کنند. از اهمیت بیشتری برخوردار می‌باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ]11[ ۱۴:1۱[ ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۱ ۲ ۳ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ از آن‌جایی که در آزمایشگاه‌ها حمل و نقل و ذخیره‌سازی مواد خطرناک, می‌تواند بر اثر برخورد افراد با یکدیگر یا با لوازم و تحهیزات. یا اتفاقات مشابه فاجعه‌بار باشدء جداسازی فرآیندهای آزمایشگاهی و غیرآزمایشگاهی در مرحله‌ی اول طراحی آزمایشگاه» الزامی است. توصیه می‌شود بخش‌های آزمایشگاه تا حد امکان یکپارچه و به صورت مشترک در نظر گرفته شوند طراحی سازه‌ی بناء تا حد امکان از پیش‌بینی ستون در فضای باز آزمایشگاهی خودداری شود. بایستی توجه نمود که در آزمایشگاه‌های بزرگ» به جهت بزرگ بودن هرکدام از بخش‌های آزمایشگاهی, تفکیک تمام بخش‌ها از یکدیگر اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. چنانچه استقرار ستون در سالن‌های آزمایشگاهی اجتناب‌ناپذیر باشده توصیه می‌شود تا حد امکان با میزهای آزمایشگاهی ترکیب شود. به نحوی که در طراحی فضاهای داخلی, خللی ایجاد نکند. امکان ادغام فضاهای فنی آزمایشگاهی با عملکرد مشابه به خصوص در آزمایشگاه‌های با دامنه و حجم کاری محدود که از تحهیزات مشترک نیز استفاده می‌کنند.ء وجود دارد؛ توصیه می‌شود بخش‌های خون‌شناسی» بیوشیمی و ایمنی‌شناسی به صورت پلان باز در یک فضای باز و با بهره‌مندی از مدول‌های آزمایشگاهی کنار هم قرار گیرند. در حوزه‌ی فنی» آزمایشگاه میکروب‌شناسی, آزمایشگاه آسیب‌شناسی تشریحی (اتاق آماده‌سازی بافت, اتاق تکنیک) و آزمایشگاه تشخیص مولکولی به دلیل خطرات بیولوژیکی تولید شده در آن‌هاء باید با استفاده از جداکننده‌های فیزیکی جدا شده و دارای تجهیزات آماده‌سازی و ضدعفونی مخصوص باشند. با توجه به ماهیت عملکردی خدمات آزمایشگاهی و اهمیت حس بینایی کارکنان آزمایشگاهی, پیش‌بینی امکان ورود نور طبیعی به تمام بخش‌های آزمایشگاهی الزامی می‌باشد. توصیه می‌شود علاوه بر نور طبیعی امکان برخورداری کارکنان از دید مناسب نیز در نظر گرفته شود. . به منظور کنترل شرایط محیطی داخل آزمایشگاه» در حالت بهینه و ایمن به کمک تأسیسات مکانیکی, به‌منظور جلوگیری از گرم شدن بیش از حد نمونه‌ها و تجهیزات آزمایشگاهی» باید امکان کنترل دما و تهویه‌ی هوا وجود داشته باشد. فضاهای آزمایشگاهی باید تا حد امکان عایق صدا باشند. به‌نحوی که صدای تحهیزات تأثیری بر توصیه می‌شود در بخش‌هایی از آزمایشگاه که با گازهای پزشکی سر و کار دارند. امکان دسترسی به این گازها به صورت مرکزی در نظر گرفته شود. در صورتی که پیش‌بینی آن به لحاظ محدودیت‌های مالی و اقتصادی میسر نباشد و به‌جای آن از کپسول استفاده شود. باید تمام تمهیدات مربوط به نگهداری ایمن کپسول‌ها در آزمایشگاه در نظر گرفته شود. بنابراین باید فضاهایی ایمن مخصوص نگهداری این کپسول‌ها در بخش‌های آزمایشگاه در نظر گرفته شوند. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- هیچ گونه مانع و یا شیء تیزی وجود نداشته باشد و در مواقع اضطراری» به راحتی آمکان دسترسی به آن‌ها وجود داشته باشد. ۵ وسایل الکتریکی, تلفن, ترموستات یا پریز برق» باید حداقل ۵۰ سانتیمتر از هر دو سمت چشم‌شوی با دوش اضطراری یا هر فضای دیگری که مایعات یا آب در آن‌جا می‌ریزدء فاصله داشته باشد. ۶ در برنامه‌ریزی اولیه‌ی فضاهای آزمایشگاهی باید محل تأسیسات ثابت به خاطر تأثیری که روی فعالیت‌های آزمایشگاهی می‌گذارند. در نظر گرفته شودء به عنوان مثال گاز خلاء و خروجی‌های گاز و جانمایی این تأسیسات در محل‌های مربوط به خودء سطح کار را برای عملکردهای دیگر آزاد می‌کند و به ایزولاسیون مناسب فضا و سیستم تهویه‌ی مناسب در نظر گرفته شوند. ۸ مساحت کلیه‌ی اتاق‌ها و بخش‌های آزمایشگاهی که کارکنان به‌صورت دائم در آن‌ها حضور دارند. نباید از ۷/۵ مترمربع فضای خالص برای هر فرد کمتر باشد. ۹ عرض فضاهای کار آزمایشگاهی در نقشه‌های این کتاب ۱۵۰ سانتیمتر در نظر گرفته شده است. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص, به نکنه‌ی ۶ از بند ۵-۴-۲ ای ن کناب رجوع شود. ۰ طول میزهای کار آزمایشگاهی جزیره‌ای (میز وسط اتاق) نباید بیش از ۶۰۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. سانتیمتر بایستی در نظر گرفته شود. ارتفاع و عمق فضای خالی زیر میز برای امکان استفاده در حالت نشسته, به ترتیب حداقل ۶۵ و ۷۰ سانتیمتر و عرض میزهای آزمایشگاهی بین ۶۰ تا ۷۵ سانتیمتر باید در نظر گرفته شود. امکان پیش‌بینی میزهای کار آزمایشگاهی با قابلیت تنظیم ارتفاع برای تأمین شرایط ارگونومی کارکنان وجود دارد. (به جای کف‌شوی) استفاده شود. در صورت استفاده از کف‌شوی, استفاده از نوع درپوش‌دار آن الزامی می‌باشد." ۳۳ هر آزمایشگاهی که از مواد خطرناک شیمیایی؛ بیولوژیکی یا رادیوا کتیو استفاده می‌کند. باید دارای یک ۴ در صورتی که سینک‌های شست‌وشو در بخش‌های آزمایشگاهی بر روی میزهای جزیره‌ای تعبیه شوند. برای کار کنان قرار داشته باشند. ۵ اتوکلاوها باید دارای لنگر لرزه‌گیر باشند. هام8 " " عدم توج به این موضوع, منجر به انتقال آلودگی به محیط‌های آزمایسگاهی می‌شود که به دنبال تبخیر مایع درون سیفون رخ می‌دهد. وزارت بهداست. درمان و آموزس پزشکی ۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۳۶ ۷ ۸ ۹ ۱ ۲ ۵ ۶ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ مرور یا کار کارکنان ایجاد نماید و در اطراف هر دستگاه باید فضای کافی برای انجام آزمایش, نظافت و تعمیر و نگهداری تجهیزات منظور شود. تجهیزات بزرگ آزمایشگاهی (همجون اتوآنالایزرها) که در آزمایشگاه مورد استفاده قرار می‌گیرند. اغلب برای برخورداری از تأسیسات مکانیکی, الکتریکی, تهویه یا لرزه‌گیر به تمهیدات طراحی نباز دارند. در کلیه‌ی آزمایشگاه‌های پزشکی باید فضایی برای نگهداری وسایل و تجهیزات مربوط به پیشگیری و به منظور اجتناب از جابجایی صندلی‌ها و با توجه به تعداد کم کارکنان به نسبت فضاهای آزمایشگاه» توصیه می‌شود تعداد صندلی‌ها بیش از تعداد کار کنان آزمایشگاه در نظر گرفته شود. به طور مثال در آزمایشگاه تشخیص مولکولی باید به ازای هر اتاق یک تابوره در نظر گرفته شود؛ در حالی که ممکن است یک نفر در این آزمایشگاه مشغول به کار باشد. . برای جلوگیری از آلوده شدن نوشته‌ها و نوشت‌افزارهاء آزمایشگاه‌ها باید علاوه بر میزهای تر (که احتمال ریختن مایعات و مواد آزمایشگاهی وجود دارد)» دارای فضاهای جداگانه به‌منظور صورت گیرد که باید در نظر گرفته شود. قفسه‌های آزمایشگاهی باید به آسانی قابل دسترسی باشند. توصیه می‌شود به منظور کاهش میزان آلودگی, قفسه‌ها با درهای شیشه‌ای محصور شود تا مانع از نشستن گردوغبار در داخل قفسه‌ها گردد. مبلمان و میزهای آزمایشگاهی باید به گونه‌ای جانمایی شوند که زیر آن‌ها قابل تمیز کردن باشد. . میزهای آزمایشگاهی ثابت باید در هنگام نصب به دیوار» محکم و درزبندی شوند تا مانع از تحمع حشرات شود و تمیز کردن را آسان کند. . هودهای آزمایشگاهی باید تا حد امکان به دور از درها و بازشوها نصب شوند. به طور کلی, فرآیندهای خطرناک نباید در مسیرهای عبور هوا انجام شوند. در تمام بخش‌های آزمایشگاهی باید روشویی در مجاورت خروجی اتاق در نظر گرفته شود تا کارکنان آزمایشگاهی پیش از خروج» ملزم به شستن دست‌های خود باشند؛ همچنین باید در مقابل مواد شیمیایی (مانند ضد عفونی کننده‌ها) مقاوم بوده و دارای آب سرد و گرم نیز باشد؛ دستمال کاغذی و صابون مایع (با امکان استفاده بدون تماس دست) نیز باید در نظر گرفته شود. توصیه می‌شود تمام شیرهای روشویی‌ها از نوع خودکار (الکترونیکی) در نظر گرفته شود تا تماس دست و احتمال انتشار آلودگی به حداقل برسد. . امکان شست‌وشوی ظروف شیشه‌ای» برای هر فضا و یا به‌طور مرکزی باید فراهم باشد. سینک و صفحه‌ی آبچکان باید متناسب با حجم و نوع ظروف شیشه‌ای باشد. در جایی که ظروف شیشه‌ای به‌طور مرکزی شست‌وشو می‌شوندء ترولی‌های مناسب برای جابجایی ظروف باید فراهم باشد. به طور وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- کلی در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش کم» در نظر گرفتن امکان شست‌وشوی ظروف به صورت مرکزی مناسب می‌باشد. ۸ خوردن و آشامیدن در بخش‌های آزمایشگاه و تمام فضاهایی که با آلودگی همراه می‌باشند. ممنوع است؛ از این رو پیش‌بینی فضایی جداگانه به منظور صرف غذا یا نوشیدنی الزامی می‌باشد. ۹ با توجه به تعداد تجهیزات آزمایشگاهی و وابستگی آن‌ها به منابع الکتریکی» پریز برق به تعداد مورد نیاز باید در موقعیت‌های مربوط به قرارگیری تجهیزات آزمایشگاهی در نظر گرفته شود. دارای فضاهایی می‌باشد که نوع و تعداد آن‌ها به تناسب نیازها و سیاست‌های آزمایشگاه تعیین می‌شوند. در ادامه به هر کدام از این فضاهایی که در آزمایشگاه‌های با پذیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفر پیش‌بینی می‌شوند.ء پرداخته شده است. ۱-۲-۳-۳-۲- مسئول فنی آسیب‌شناسی بالینی در آزمایشگاه‌های مستقل پزشکی باید فضایی برای مسئول فنی آزمایشگاه در نظر گرفته شودء تا مسئول فنی آزمایشگاه بتواند در فضایی با تردد کمترء فعالیت‌های اجرایی و مدیریتی مربوط به امور بخش را انجام دهد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزرامات معماری اتاق مسئول فنی پرداخته شده است. ۱ موقعیت اتاق مسئول فنی باید طوری در آزمایشگاه تعیین شود که امکان نظارت مسئول فنی به فرآیندهای نمونه‌گیری و آزمایشگاهی فراهم باشد. ۲ اتاق مسئول فنی باید به صورت یک فضای اداری مبلمان شود تا امکان برگزاری جلسات کاری محدود در آن فراهم باشد. تعداد صندلی‌های این اتاق محدود می‌باشد. ۳ در بعضی موارد که ممکن است بیماران در خصوص نتایج آزمایش خود نیاز به توضیحات مسئول فنی داشته باشندء به این اتاق هدایت می‌شوند که بایستی شرایط حضور آن‌ها در نظر گرفته شود. ۴_حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی میز اداری تا دیوار جهت رفت‌وآمد حداقل ۷۵ سانتیمتر باید باشد. ۵ در این آتاق تعبیه‌ی پنجره با بازشوی محدودء به منظور استفاده از نور طبیعی و دید مناسب به فضای بیرون الزامی است. ۶ تعبیه‌ی میز کار اداری همراه با ملحقات آن و همچنین رایانه و لوازم جانبی آن جهت انجام امور اداری در این فضا لازم است. ۷ در اتاق مسئول فنی باید قفسه‌هایی برای نگهمداری مدارک و مستندات مکتوب و اطلاعات آزمایشگاهی در نظر گرفته شود؛ توصیه می‌شود بالاترین طبقه‌ی این نوع قفسه‌ها که به‌صورت متداول و مستمر مورد استفاده قرار می‌گیرند. از ارتفاع ۱۶۰سانتیمتر تجاوز نکند تا افراد بدون برخاستن از روی صندلی خود بتوانند به تمامی طبقات دسترسی پیدا کنند. ۸ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۹ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد؛ اما پیشنهاد می‌شود ۲۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (اتاق مسئول فنی آسیب‌شناسی بالینی) (ع) آویز لباس (۵) چایگر (0) میز کار اداری (۸) قفسه کتاب و مدارک ۸۳1111۳0-11۳ ۸0 ۳] 0-177۷ رایانه (۱۳) تفن دسا )۲۰۵(‏ سطل زباله‌ی غیرعفونی متوسط (ه) پریز برق کمد کشودار مدارک (دارای قفل) (۷) سوکت شبکه (9) عادوسری ریزنن 3.00 3.20 نقشه ۲- ۳۰- پلان نمونه‌ی اتاق مسئول فنی آسیب‌شناسی بالینی - مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول 270 اکس 118۱2۹ سا نقشه ۲- ۳۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ناک کاری دیواو طبق جدول 270 وچ نقشه ۲- ۳۱- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ که سس وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۳۳۲۲ سوپروایزر در ادامه بده بررسی استانداردها و الزامات معماری فضای سوپروایزر پرداخته شده است. ۱ در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفر» محل استقرار سوپروایزر به صورت کانترء در نظر فضا به‌صورت اتاق در نظر گرفته شود. ۲ موقعیت این فضا باید به نحوی تعیین شود که امکان مشاهده و نظارت بخش‌های آزمایشگاهی برای سوپروایزر وجود داشته باشد. همچنین بازشوهایی که نور طبیصی مناسب را برای این فضا تأمین می‌کنند. باید در نظر گرفته شوند. ۳ تعبیه‌ی میز کار اداری همراه با ملحقات آن و همچنین رایانه و لوازم جانبی آن جهت انجام مور اداری در این فضا لازم است. ۴_حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی میز اداری تا دیوار جهت رفت‌وآمدء حداقل ۷۵ سانتیمتر در نظر گرفته شود. ۵ در فضای سوپروایزر باید قفسه‌هایی برای نگهداری مدارک و مستندات مکتوب و اطلاعات آزمایشگاهی در نظر گرفته شود؛ توصیه می‌شود بالاترین طبقه‌ی این نوع قفسه‌ها که به‌صورت متداول و مستمر مورد استفاده قرار می‌گیرند. از ارتفاع ۱۶۰سانتیمتر تحاوز نکند تا افراد بدون برخاستن از روی صندلی خود بتوانند به تمامی طبقات دسترسی پیدا کنند. ۶ در ورودی به این فضا (در صورتی که به صورت اتاق طراحی شود) از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض شود. راهنمای نقشه (فضای سوپروایزر) 0 رت رد سس 0 سزطرای رین سکن ۵ دی ۳ 2 مکرسکوب وی کمد چند کشو زیر میز (۳) تلفن پنجره دو جداره با کر کره داخلی یک جاسد وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- 0۷ -) ]۲ (1[)ج۸ ۳ 1]7 .۸۳۲1711۳ ۲ ٍ 0 065) مه 00|(۱) 5 5 ۶ 0 7 " (۵۱) ما لو و جدول‌نازک کاری دیوار طبق ناک کاری دیوار طبق جدول 3333333333 هتم سس ۵ (۵۳) مد ً عقد ال 2 0 5 ععتد بعحد 0 ابا انا لیام م ۹ را ها ۱۵| [۲ نقشه ۲- ۳۵- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۳۶- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ۳-۲-۳۳۳۲ از ما ین یشگاه بیوشیم * دریافت نمونه *تجزیه و تحلیل فرآورده‌های خون ۹ تجزیه و تحلیل شیمیایی نمونه‌ها *‏ گزارش و ارسال نتایج حاصل از بررسی کامپیوتری آزمایشگاه سس وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی معماری واحد بیوشیمی پرداخته شده است. ۱ توصیه می‌شود بخش‌های بیوشیمی» خون‌شناسی و ایمنی‌شناسی در مجاورت یکدیگر و در یک سالن مشترک قرار گیرند. به طور کلی همجواری این بخش‌هاء محاسنی را به دنبال دارد که در نهایت منجر به افزایش کارایی عملکردی آن‌ها می‌شود. لازم به توضیح است مجاورت این بخش‌ها با توجه به اینکه نیاز به فشار نسبی (هوا) مثبت دارندء خللی در صحت نتایج آزمایشگاهی یکدیگر ایجاد نمی کند. در آزمایشگاه‌های بزرگ ممکن است تفکیک بخش‌ها از یکدیگر به جچمهت بزرگ بودن آن‌هاء ۲ در آزمایشگاه بیوشیمی پیش‌بینی دوش و چشم‌شوی اضطراری در فاصله‌ی مناسب و یکسان نسبت به موقعیت‌های کاری الزامی می‌باشد. دوش و چشم‌شوی اضطراری نباید در فضای محصور پیش‌بینی شود و بایستی از ایحاد هرگونه مانع که منجر به تأخیر در دسترسی سریع به این امکانات می‌گردد. جلوگیری شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص به نکنه‌ی ۱۴ بند ۳-۳-۲-۲ ای ن کناب رجوع شود. ۳ توصیه می‌شود دوش و چشم‌شوی اضطراری در فاصله‌ی کوتاه نسبت به در ورودی بخش‌های ۴ توصیه می‌شود یخچال‌ها و فریزرهای آزمایشگاهی در موقعیتی قرار گیرند که از دسترسی مناسب و یکسان از تمام قسمت‌های بخش یا تمام بخش‌های آزمایشگاهی (سالن مشترک) برخوردار باشند. ۵ برخی از تحهیزات آزمایشگاه بیوشیمی مانند دستگاه آنالایزر بیوشیمی ممکن است به صورت ایستاده روی کف آزمایشگاه قرار گیرند؛ بنابراین هنگام طراحی داخلی و میزبندی این بخش, باید مکان‌های ۶ در آزمایشگاه بیوشیمی از قفسه‌های باز دیواری برای نگهداری و قراردادن مواد شیمیایی و بعضی از ۷ سانتیمتر از جنس پلاستیک شفاف برای جلوگیری از آفتادن مواد شیمیایی نصب می‌گردد. ۷ دراین آزمایشگاه» برای آماده‌سازی نمونه‌ها از دستگاه سانتریفیوژ استفاده می‌شود؛ توصیه می‌شود سانتریفیوژها به علت تولید لرزش و امکان ایجاد اختلال در نتایج آزمایشگاهی, بر روی میزهای ضدلرزش قرار گیرند. در صورت عدم برخورداری از این نوع میزهاء باید تمامی سانتریفیوژهای آن بخش بر روی یک میز مشترک و جدا از سایر قسمت‌ها قرار گیرند. فاضلاب آن به سیستم دفع فاضلاب ساختمان متصل و به روش بهداشتی دفع گردد. پیش‌بینی سالن مشترک آزمایشگاهی» در ورودی به سالن مشترک از نوع دولنگه با حداقل عرض وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۸٩۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ شود. 4-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه خون‌شناسی (خون شناسی و انعقاد) در این آزمایشگاه فرآیندهای مربوط به بررسی اجزای سلول‌های خون همچون آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون و غیره با استفاده از دستگاه‌های آنالیز خون و رنگ آمیزی اسلایدها و همجنین آزمایش‌های شیمیایی در مورد خون انجام می‌شود. از سایر خدمات اصلی این واحدء فرآیندهای مربوط به انعقاد خون می‌باشد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی معماری آزمایشگاه خون‌شناسی پرداخته شده است. ۱ نکات ۱ تا ۴ از ۳-۲-۳-۳-۲ برای طراحی آزمایشگاه خون‌شناسی نیز مورد توجه قرار گیرد. ۲ محل قرارگیری یخچال‌ها و فریزرهای نگهداری نمونه‌های خون باید با توجه به امکان پایش دمای داخلی و تهویه‌ی موّثر خارجی آن‌ها تعیین شود. ۳ آزمایشگاه خون‌شناسی جزء فضاهایی است که در آن کار آزمایشگاهی به صورت نشسته انجام ۴ چنانچه در آزمایشگاه خون‌شناسی از دستگاه سانتریفیوژز میکروهماتوکریت" استفاده شود بهتر است این دستگاه را به دلیل پر سروصدا بودن و همچنین ایجاد لرزش (خصوصاً در مواقعی که از میکروسکوپ استفاده می‌شود)» بر روی میزهای مخصوص ضدلرزش و در غیر این صورت» در موقعیت مناسب به صورت جداگانه قرار داد. ۵ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد؛ در صورت پیش‌بینی سالن مشترک آزمایشگاهی» در ورودی به سالن مشترک از نوع دولنگه با حداقل عرض خالص ۱۲۰ سانتیمتر مناسب می‌باشد. شود. ۵-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه ایمنی‌شناسی (ایمنی‌شناسی؛ سرم‌شناسی؛ هورمون‌شناسی) این آزمایشگاه دربرگیرنده‌ی فرآیندهای مربوط به ایمنی‌شناسی, هورمون‌شناسی و سرم‌شناسی می‌باشد. عوامل بیماری‌زا می‌پردازد. در هورمون‌شناسی به تشخیص سرطان و آزمایش‌هایی مانند سنجش هورمون‌های تیروئیدی» هورمون رشد و غیره پرداخته می‌شود. سرم‌شناسی نیز به تحقیق و تجسس در مورد سرم خون تعیین سریع حجم گویچه‌های سرخ لخته شده در مقداری خون کامل از طریق میان گریزه سریع وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- می‌پردازد که مطالعه‌ی سرم" و بررسی عکس‌العمل دستگاه ایمنی بدن به بیماری‌ها را به دنبال دارد. در واقع در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی معماری واحد ایمنی‌شناسی پرداخته شده است. ۱ نکات ۱ تا ۴ از ۳-۲-۳-۳-۲ برای طراحی واحد ایمنی‌شناسی مورد توجه قرار گیرد. ۲ فرایندهای ایمنی‌شناسی» هورمون‌شناسی و سرم‌شناسی با توجه به تشابه عملکردی و تجهیزاتی» در یک آزمایشگاه در نظر گرفته می‌شوند تا علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه‌هاء کارآیی واحد نیز افزایش یابد. با این حال در آزمایشگاه‌های بزرگ تفکیک این فرآیندها در واحدهای جداگانه اجتناب‌نایذیر می‌باشد. ۳ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد؛ در صورت پیش‌بینی سالن مشترک آزمایشگاهی» در ورودی به سالن مشترک از نوع دولنگه با حداقل عرض خالص ۱۳۰ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۴ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد؛ توصیه می‌شود ۲۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته (۳) کفشوی (۱۳) تلفن ‎ )۵۲((‏ فریزر ۴۰- درجه‌ی سانتیگراد آزمایشگاهی میزبندی دیواری آزمایشگاهی 0 زیرپایی (۲) سینک سرامیکی آزمایشگاهی (۷) شیر مخلوط سطل زباله‌ی عفونی متوسط ‎ )۵۲0(‏ جشم‌شوی آزمایشگاهی (۳) محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده تابوره (۵۲) بیلی روبین متر (۳) محل قرارگیری صابون مایع (۵۰۵) میزبندی زمینی آزمایشگاهی (۵۳9) سینک استیل ضداسید )(‏ دستمال کاغذی/ خشک‌کن الکترونیکی (۵۱0) ۰ آب مقطرگیر (دیونایزر) (۵۷۵) دوش اضطراری (۴) سطل زباله‌ی عفونی کوچک (9) بن‌ماری ۶۰ درجه (۵۸) آنالایزر الکترولیت (۴ع) خروجی هوای فشرده (۵) آنالایزر بیوشیمی ۵۸0) ۷ متر خروجی وکیوم (۵) هود لامینار فتومتر رایانه سمپلر کریتیکال آنالیزور (۳۸ روشویی (۵۲) یخجال آزمایشگاهی ۶۰ هود فیوم " مایعی که پس از حذف لخته‌ی انعقادی و فیبرینوژن خون به جای می‌ماند. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- : ۳ 0-10 ]۲ ما۸ ۸۱۹71۱0-116۳ : راهنمای نقشه (آزمایشگاه خون‌شناسی) ری کف‌شوی تأبوره سانتریفیوژ ۲۴ شاخه ی شیر مخلوط میزبندی زمینی آزمایشگاهی میکروسکوپ فلورسانس )۳(‏ میزبندی دیواری آزمایشگاهی آب مقطر گیر (دییونایزر) نالیزور هموگلویین (۳) محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده بن ماری و بن ماری جوش پنجره دو جداره با کرکره داخلی (۳) محل قرارگیری صابون مایع سمپلر تانک رنگ آمیزی )(‏ جای دستمال کاغذی / خشک‌کن الکترونیکی سینک سرامیکی آزمایشگاهی دستگاه رنگ‌آمیزی )۶(‏ خروجی وکیوم میکروسکوب دوچشمی آنالیزور سدیمان خروجی هوای فشرده کوأگلومتر اتوماتیک (۰۶ع) ‏ شبکر سدیمان (۱۴) تفن کواگلومتر نیمه اتوماتیک (۰ع) شبکر ملاتژور (۸) زیرپایی سانتریفیوژ میکروهماتو کریت (۰۸ع) ‏ شیکر خون‌شناسی سطل زباله‌ی عفونی متوسط سل کانتر راهنمای نقشه (آزمایشگاه ایمنی‌شناسی) 0 کف شوی میزبندی زمینی آزمایشگاهی گاما کانتر 6 شیر مخلوط بن ماری و بن ماری جوش میکروسکوپ فلورسانس 0 میزبندی دیواری آزمایشگاهی سمیلر فلوریمتر )۲۷(‏ محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده فریزر ۴۰- درجه‌ی سانتیگراد آزمایشگاهی کمی لومینسانس )۲۳(‏ محل قرارگیری صابون مایع سینک سرامیکی آزمایشگاهی نفلومتر )(‏ دستمال کاغذی / خشک‌کن الکترونیکی سانتریفیوژ پخجال‌دار انکوباتور پخچال‌دار رومیزی (ع) خروجی وکیوم الکتروفورز اتوماتیک آتمیک ابزوربشن خروجی هوای فرده الکتروفورز دستی ایمنواسی اتوماتیک بزرگ (۱۴) تلفن ایمونواسی اتوماتیک کوچک پنجره‌ی دو جداره با کرکره‌ی داخلی سطل زباله‌ی عفونی متوسطا سانتریفیوز ۲۴ شاخه ست الایزا )(‏ زیرپایی سانتریفیوز بخال‌دار شیکر ایمونولوژی تأبوره شیکر لوله سس وزارت برد است. در مان و موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- وزارت بهداشس --م هت ۹ 11 اس (هج 1 ۱۱۳ - (یامصدری) ِا ٍ 9 9 او نام 5۵ گر ره 1 4 5 لک سح : 9 ود 2 س یه " 1 ٍ 1۹ 2 8 6 هو 0 ۳ وا و6 وی ت سه هو ا وق (۵ 23 66-0 هل ۵ لاد : ۱ هت ام 1 11۵ ۴0 025 نج 0 ۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ ۲۱۱۲۴ ۳8 111 : : 3 ۵ کچ 5 ۹3 0 ۳ 1 71 سر ۹ 1 اپ ی 2ات چا ۳ رال 1 او 9 |31 ۱ چ ْ 6 ۸۱۹۲111۳117 رمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- وزارد نازک کاری دیوار طبق جدول رف : نویه ‎٩ 0 60 8 9 ۹ اا-ا۱م بج ی تا نقشه ۴۰-۲- نمای ۳ مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول رس ا اس ۵,۳ ووفو ول اهاع اسب سب ِ + تا 600 نقشه ۴۱-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ از کاری دیوار طبق جدول 00 را 8 009 عویش 8 در اد نت ۱ ۱09 0 نقشه ۲- ۴۲- نمای ۵- مقیاس ۱:۵۰ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فص ۹ وی 17۷ ]۳ ([)ج۸ ۸۱۱711۳0-11۳ ناک کاری دیوار طبق حدول ی / شم ۰ ما < اوو با ۳ ساص نک ای ص۳۳ ۱ رل فقو 6 تاه 6 قلو نقشه ۴۳-۲- نمای ۶ مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دپوار طبق جدول عته ولع ۳267 ۹ و برس 1 8 ات ح[ز] برس لسسجا ْ 8 و تا تا ۱ ۱ 7 ا بسحنخلسح ۱ وفو نقشه ۴۴-۲- نمای ۷- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول لول لش با ععلز هت ۵اه هه ددص 0 ط | ۲ لیس ب هط 6۹ 6۹ ۱ ر 6 ۴ قلط نقشه ۴۵-۲- نمای ۸ مقیاس ۱:۵۰ سح وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- نازک کاری دیوار طبقی حدول لمع للط وقلز فقلز 90۱90 [رحط۱] قلط 990 تاک کاری دپوار طبق جدول للم عقز عقل 999 ققطا ملظ فقو نقشه ۴۷-۲- نمای ۱۰- مقیاس ۱:۵۰ این آزمایشگاه به مطالعه‌ی میکروارگانیسم‌های عفونی می‌پردازد و دربرگیرنده‌ی فرآیندهای مربوط به باکتری‌شناسی» قارچ‌شناسی» ویروس‌شناسی و انگل‌شناسی می‌باشد. بایستی توجه نمود همه‌ی آزمایشگاه‌ها ملزم به آرائه‌ی همه‌ی این خدمات نمی‌باشند؛ به عنوان مثال فرآیندهای قارچ‌شناسی ممکن است در بعضی از آزمایشگاه‌ها صورت نگیرد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی آزمایشگاه میکروب‌شناسی پرداخته شده است. ۱ با توجه به اینکه فرآیندهای صورت‌گرفته در این بخش ممکن است آلودگی‌های خطرناک به دنبال داشته باشد.ء بنابراین این آزمایشگاه باید به صورت اتاق جداگانه و در دورترین نقطه نسبت به ورودی؛ سایر بخش‌های آزمایشگاه و محل‌های تردد بیماران» مراجعه کنندگان و کارکنان در نظر گرفته شود. ۲ توصیه می‌شود آزمایشگاه میکروب‌شناسی با حفظ ویژگی‌های عملکردی, در کوتاه‌ترین فاصله نسبت به اتاق جمع‌آوری» آماده‌سازی و توزیع نمونه‌ها در نظر گرفته شود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزرشکی ۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۳ به جهت ماهیت عملکردی این بخش, کارکنان آن اغلب با میکروسکوپ کار می‌کنند. از این رو پیش بینی پنجره به منظور تأمین نور طبیعی الزامی می‌باشد. تأمین دید مناسب نیز می‌تواند در راستای بهبود کارایی عملکردی کارکنان موْئْر باشد. ۴ "توصیه می‌شود اتاق شست‌وشو و استریل در کوتاه‌ترین فاصله نسبت به آزمایشگاه میکروب‌شناسی قرار گیرد. بایستی توجه نمود اقلام و ابزارهای استفاده شده در این بخش, در اتاق شست‌وشو و استریل و طبق دستورالعمل‌های مربوطه, پاک‌سازی و ضدعفونی می‌شوند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص ای شست‌وشو و استریل» به بند ۳-۳-۳-۲۳-۲ این کتاب رجوع شود. ۵. فضاهای کار با میکروسکوپ در آزمایشگاه میکروب‌شناسی جزء فضاهایی هستند که فعالیت در آن‌ها به صورت نشسته انجام می‌شود؛ پس باید تمهیدات لازم برای این فضا در نظر گرفته شود. ۶ در آزمایشگاه میکروب‌شناسی باید مکانی برای ساخت محیط‌های کشت در نظر گرفته شود. لازم به توضیح است در بعضی از آزمایشگاه‌ها کشت‌های مذکور به صورت آماده خریداری می‌شوند. ۷ در این آزمایشگاه در صورتی که با میکروار گانیسم‌های خطرناک کار می‌شود» بایستی یک هود آزمایشگاهی دارای فیلتر هپا مخصوص تخلیه‌ی هوا برای جلوگیری از انتشار هوای آلوده در حین آماده‌سازی نمونه‌های توبرکولوز (سل)» قارچی» ویروسی و باکتریایی در قسمت بالای فضای آماده‌سازی در نظر گرفته شود. همان‌طور که پیش‌تر نیز اشاره شده استء هودهای آزمایشگاهی نباید در مسیر جریان هوا قرار گیرند که باید در مرحله طراحی مورد توجه قرار گیرند. ٩‏ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۰ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد؛ اما توصیه می‌شود ۲۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته راهنمای نقشه (آزمایشگاه میکروب‌شناسی) 69 کف‌شوی تابوره شیکر لوله ری شیر مخلوط میزبندی زمینی آزمایشگاهی دستگاه کشت بی‌هوازی 0 میزبندی دیواری آزمایشگاهی هود لامینار تایمر دیجیتال (۳) محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده یخچال آزمایشگاهی انکوباتور ۳۷ درجه ۱۰۸ لیتری (۳) محل قرارگیری صابون مایع فریزر ۴۰- درجه‌ی سانتیگراد آزمایشگاهی انکوباتور 002 ۱۰۸ لیتری (۲۳) دستمال کاغنی اخشک‌کن الکترونیکی سینک سرامیکی آزمایشگاهی خروجی گاز طبیعی (۴ع) خروجی وکیوم میکروسکوپ دوچشمی پنحره دوجداره با کر کره داخلی خروجی هوای فشرده انکوباتور و انکوباتور هیبریدیزیشن دستگاه کشت خون و مایعات بدن (۱۳) تلفن سانتریفیوژ ۳۲ شاخه یخچال لامپ وود را زیر پایی میکروسکوپ دارک فیلد (-ع) هود میکروب‌شناسی سطل زباله‌ی عفونی کوچک کلنی کانتر ۱ ۸ ۹۸ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- شم ول سس شش ی ی 6*۷ 0 60 ا 0 ۱ داسسم چ 075 پش ۰ ی ‎٩8‏ 1 60 8 چ1 2 : 0 3.00 رض ب 0 (ع) 0 09 : 7 خ ۱ 0. 90 : نقشه ۲- ۴۸- پلان نمونه‌ی آزمایشگاه میکروب‌شناسی (باکتری‌شناسی» ویروس‌شناسی, قارچ‌شناسی» انگل شناسی) - مقیاس ۱:۵۰ تازک کاری دیوار طبق جدول هه هله 0 0 (5 00 ٍ 7 معا آت ۳ للم 6۵ مل ۱ وا رس کح 1 سس | نسشت اه ۱ سا 0 سیک ِ بجه 39( سل | عقه 6 6 49 سس ِ 5 1 با ایا از 01111 نقشه ۲- ۴۹- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول عتعه 0 و و ۵ 0 ی هه _ا 0 4۷ :3 ۳ ٩ 7 7 6‏ اجه ۳ : هلو ات تج رل اک الا ت۶۶ لت یا فقو نقشه ۲- ۵۰- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ی ۱ ۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ نازک کاری دیوار طبق جدول ۳۷ 4۱[ اکسا نقشه ۲- ۵۱- نمای ۲ مقیاس ۱:۵۰ ۷-۲-۳-۳ آزمایشگاه آنالیز ادرار و مایعات این آزمایشگاه به تجزیه و تحلیل ادرار و سایر مایعات بدن انسان می‌پردازد که یکی از ساده‌ترین و سریع‌ترین روش‌های آزمایشگاهی در دانش پزشکی محسوب می‌شود. ۱ پس از گرفتن نمونه‌ی ادرار باید هرچه سریع‌تر آن را به آزمایشگاه آنالیز ادرار و مایعات تحویل داد؛ در غیر این‌صورت نمونه‌ی ادرار باید در یخچال نگهداری شود؛ بنابراین توصیه می‌شود تمهیداتی در خصوص ارتباط مستقیم سرویس‌های بهداشتی نمونه‌گیری با این آزمایشگاه جهت انتقال سریع و ایمن نمونه‌ها در نظر گرفته شود. ۲ در بسیاری از آزمایشگاه‌هاء این بخش به صورت مشترک در سالن آزمایشگاهی یا مشترک با بخش میکروب‌شناسی در نظر گرفته شده است که از نظر ایمنی کارکنان و استانداردهای آزمایشگاهی قابل قبول نمی‌باشد. پیش‌بینی آزمایشگاه آنالیز ادرار و مایعات در اتاق جداگانه الزامی است. ۳ اکثر فعالیت‌های آزمایشگاهی در این فضا به صورت نشسته انجام می‌شود. از این‌رو باید کانترها و فضاهای کار نشسته برای کارکنان این واحد آزمایشگاهی در نظر گرفته شود. ۵ در محاورت ورودی آزمایشگاه آنالیز ادرار و مایمات باید روشویی همراه با مواد شوینده و ۷ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (آزمایشگاه آنالیز ادرار و مایعات) (۳) کفضوی ‎ )۷۸(‏ زیر بایی سانتریفیو ۳۲ شاخه یخجال دار ری شیر مخلوط سطل زباله‌ی عفونی متوسط رفراکتومتر میزبندی دیواری آزمایشگاهی تأبوره آنالایزر اسیرم (۳) محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده (۵. ۵) میزبندی زمینی آزمایشگاهی نوار خوان ادرار (۳) محل قرارگیری صابون مایع (9) بن ماری بن ماری جوش شیکر لوله )(‏ جای دستمال کاغذی /آخشک کن الکترونیکی سمپلر تایمر دیجیتال (۴ع) خروجی وکیوم (0۲) بخجال آزمایشگاهی خروجی گاز طبیعی خروجی هوای فنرده (۵۲) سینک سرامیکی آزمایشگاهی پنجره‌ی دو جداره با کرکره‌ی داخلی سوکت تلفن (۵۵) میکروسکوب دوچشسمی دستگاه کشت خون و مایعات بدن رایانه (00) سانتریفیوژ ۲۴ شاخه (-ع) هود لامینار ( 6)) تفن 430 2۳. ۱ <که نی 9 075 3.002 80 075 ۱ نقشه ۲- ۵۲- پلان نمونه‌ی آزمایشگاه آنالیز ادرار و مایعات - مقیاس ۱:۵۰ از کاری دیوار طبق جدول نقشه ۲- ۵۳- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی وت ۱۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- اه ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ نازک کاری دیوار طبق جدول ۳ نقشه ۲- ۵۴- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ۸-۲-۳-۲ آزمایشگاه تشخیص مولکولی (۲۲1) دانش تشخیص مولکولی به‌واسطه‌ی آنالیز مشخصه‌های بیولوژیکی در ژن‌ها و پروتئین‌های مربوطهء در جهت تشخیص و بررسی بیماری‌ها به‌کار گرفته می‌شود. یکی از این روش‌ها ۳۵۴۲ می‌باشد؛ فرآیندهای این روش به دو بخش تقسیم می‌شودء فرآیندهای قبل از ۳۵ (۳۲۵-۳0۴) و فرآیندهای در حین ۳0۳ که برای هر کدام یک فضای مجزا درنظر گرفته می‌شود. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی واحد تشخیص مولکولی (۳۲۹) پرداخته شده است. ۱ واحد تشخیص مولکولی باید از سایر واحدهای آزمایشگاهی جدا در نظر گرفته شود. ۲ آزمایشگاه تشخیص مولکولی برای فعالیت‌های قبل و بعد از فرآیند ۳08 حداقل شامل دو فضا است که دارای شرایط محیطی متفاوتی می‌باشند؛ فضایی که در آن عملیات استخراج " انجام می‌شود.ء دارای فشار مثبت بوده و باید هوا در آن اتاق دمیده شود و فضای دیگر دارای فشار منفی می‌باشد. ۳ در فضای قبل از ورود به این دو آتاق یک فضای مشترک (پیش‌ورودی) باید در نظر گرفته شود. در این فضا باید روشویی و امکان تعویض لباس و روکفشی یا دمپایی در نظر گرفته شود. ۴ برای تأمین نور و دید مناسب کارکنان این واحد باید پنجره‌های ثابت در اتاق ۳0۳ و ۳۲۵-۳0۳ در نظر گرفته شود. ۵ در بخش ۳0۳ شرایط کار با هودهای آزمایشگاهی باید در نظر گرفته شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص» به بند ۳-۳-۳ این کتاب رجوع شود. ۷ دراین بخش حتماً باید فضا برای فریزر و یخچال مستقل در نظر گرفته شود. ۱ 2۵۱۷۳۵۲۹۵0 0۵ 00 00 وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ پیش‌بینی کف‌شوی در پیش‌ورودی این آزمایشگاه الزامی است؛ اما در اتاق‌های ۳0۳ و ۳۲۵-۳۵۳ ٩‏ در ورودی به فضاهای این واحد از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۰ حداقل ارتفاع خالص فضاهای این واحد باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد؛ توصیه می‌شود برای اتاق‌های ۳۵۳ و ۳۲۵-۳۵۳ ۲۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. راهنمای نقشه (پیش‌ورودی ۳۴۸) ری کف‌شوی )۲۲(‏ محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده )۲۳(‏ محل قرارگیری صابون مایع (۲۴) دستمال کاغذی/خشککن الکترونیکی ترولی دردار زباله غیر عفونی (بزرگ) )۴۳(‏ سطل زباله‌ی عفونی کوچک سینک سرامیکی آزمایشگاهی راهنمای نقشه (۲۴۸ ۳۲۵) میزبندی دیواری آزمایشگاهی (۵۰۵) میزبندی زمینی آزمایشگاهی (۵۳۵) میکروسانتر یفیوژ (۴ع) خروجی وکیوم (۵) بن ماری و بن ماری جوش (9ع) ورتکس (۵ع) خروجی هوای فشرده سمپلر پنجره‌ی دو جداره با کرکره‌ی داخلی (۱۳) تلفن ‎ )۵۲(‏ بخجال آزمایشگاهی دستگاه استخراج 011۸ سطل زباله‌ی عفونی متوسط (۵۲۱) فریزر ۴۰- درجه‌ی سانتیگراد آزمایشگاهی ‏ ((۰ع) هود لامینار راهنمای نقشه (۳۴8) میزبندی دیواری آزمایشگاهی میزبندی زمینی آزمایشگاهی ۳۳) انکوباتور ۲۹۵۲101221100 (۶۴) خروجی وکیوم بن ماری و بن ماری جوش 8 ۲۳۱۵ ۳۵۵۱ (هع) خروجی هوای فشرده سمپلر لایت سایکلر (۳) تلفن یخچال آزمایشگاهی (۵0) وه ات نوی الت هام سطل زباله‌ی عفونی متوسط الکتروفورز دسقی پنجره‌ی دو جداره با کرکره‌ی داخلی وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 0 ]۲ ([ج۸ نله[ن1 1601 [ ۸۱۹017 مس سم موسوم ای 1 ار ی َ ی 090 ۹ ۱ 090 ٍ « ۱ 0 ب 345 ]0 ر( رت لا 60 ۳۳۹ ۱ ۳ م۳۲ از 663 360 [ 07( ار 02 0 ع(ه۵ » هت 1 (19)8- : در ۸ 9 در 0 (0) پیت نی ۱ ات : 0 یس هت 75 و سا لو ام موم 5 1 سم و7 )سم شش الاسشسش ۳۳ نقشه ۲- ۵۵- پلان نمونه‌ی آزمایشگاه تشخیص مولکولی - مقیاس ۱:۵۰ دازک کاری دپوار طبق جدول وله ما ماما ها << 9" 3 1۹ 3 عظا ال مالس امه وا و اصا) ۱ لیب سا شا اب لسللننت لب سم ٍ وجو 6 ه قله خلت ۲۱۱ 7 فقو نقشه ۲- ۵۶- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ ۳ سس وزارت مهد نت در مان و آمو رس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- | نازک کاری دیوار طبق جدول هت وله : _ وتو سس سل حمه سس رد 6۵( ۱ ۱ 15 ۱ 9و نقشه ۲- ۵۷- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ تازک کاری دیوار طبق جدول لو 2 تازک کاری دپوار طبق جدول 1 للع 6 ‌ عقز بق تاک 2 حی ْ ۹ 7 عثط ۳ 0 رت 5 ۳ 2 ,و 39 هفنوا ی سا ال تقد ۱ ۱ کت 0 0 ات ۳ ۱ ۱ ۱ اوح لا ما ۱ ۱ ال 9و !نا ۱ 1 99 نقشه ۲- ۵۸- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ‎-۵٩‏ نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول 270 6 60 1۱11 مد 1 __ سا | فقز ۳ ۳ له با م8 08 ی : ۱ ۹ 1 اا- 7 هو و پر ری ی را عضو نقشه ۲- ۶۰- نمای ۵- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهدانمت. در مان و آموزنش پزنشییی ‏ بو شش : ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ تاک کاری دیوار طبق جدول نقشه ۲- ۶۱- نمای ۶ مقیاس ۱:2۰ ۹-۲-۳-۳-۲- آزمایشگاه زنتیک زن‌شناسی پزشکی یا زنتیک پزشکی یکی از رشته‌های تخصصی پزشکی است و علم مطالعه‌ی انتقال صفات از یک نسل به نسل دیگر است. ژنتیک پزشکی شاخه‌ای از زژنتیک انسانی است که انتقال یک صفت از نسلی به نسل دیگر را در انسان و در ارتباط با سلامت و بیماری مورد بررسی قرار می‌دهد. ژنتیک نوین در قرن نوزدهم میلادی بنیان گذاری شده است و شاخه‌های این علم به سرعت در حال پیشرفت هستند. آزمایشگاه ژنتیک شامل الف) آزمایشگاه ژنتیک مولکولی ازمایشگاه ژنتیک مولکولی امکان تشخیص انواع مختلف بیماری‌های ژنتیکی را فراهم می‌کند که به دنبال بروز جهش در ژن‌ها به وجود می‌آیند. تست‌های ژنتیک مولکولی برای تأیید تشخیص بالینی در افراد مبتلاء تعیین وضعیت ناقلی و تشخیص پیش از تولد به کار می‌روند. در این آزمایشگاه از روش‌های مختلف و جدید برای بررسی مولکولی 00۸۸ استفاده می‌شود تا جهش‌های رخ داده شناسایی و ژن‌های معیوب ردیابی شوند. برای انجام این کار در بسیاری از موافع واکنش‌های شیمیایی و زیستی که به طور طبیعی در سلول‌های زنده رخ می‌دهد.ء کپی‌برداری می‌شوند. به عنوان مثال آنزیم کپی‌کننده رشته 00/۸ در سلول‌های باکتری‌ها در آزمایشگاه به کار رفته و با استفاده از سیتوژنتیک از ترکیب سیتولوژی و ژنتیک به وجود آمده است و علم مطالعه ساختمان کروموزوم‌ها محسوب می‌شود. در این علم کروموزوم‌ها با استفاده از تکنیک‌های باندینگ (نوارگذاری) و یا شبوه‌های سیتوژنتیک مولکولی مورد تحلیل و بررسی قرار می‌گیرند. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ناهنجاری‌های کروموزومی در میان بسیاری از جمعیت‌های انسانی دیده می‌شود و دسته مهمی از بیماری‌های ژنتیکی را تشکیل می‌دهند. در آزمایشگاه سیتوژنتیک این ناهنجاری‌های پیچیده با استفاده از روش‌های قدیمی سیتوژنتیک همچون رنگ آمیزی و باندکردن کروموزوم‌ها در کنار روش‌های جدید و با مطالعات کروموزومی به منظور تشخیص بیماری‌های ژنتیکی چون عقب‌ماندگی» ناهنجاری‌های خونی و سرطانی و همچنین تشخیص پیش از تولد انجام می‌گیرد. بررسی عقب‌ماندگی‌ها و ناهنجاری‌های کروموزومی در افراد مشکوک و همچنین به صورت تشخیص اولیه پیش از تولد به ویژه در زنان بارداری که سن بالا" دارند. انجام می‌گیرند. همچنین خانواده‌هایی که سابق سقط‌های مکرر و یا ناهنجاری کروموزومی خاصی در خانواده دارندء می‌توانند از این آزمایش‌ها استفاده کنند. از آن‌جایی که بسیاری از سرطان‌ها و بدخیمی‌ها با تغییرات ژنتیکی و کروموزومی همراه هستند. آزمایش‌های سیتوژنتیک می‌تواند در تشخیص با پیگیری روند بهبود این بیماران کمک کننده باشد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی معماری آزمایشگاه ژنتیک پرداخته شده است. ۱( توصیه می‌شود آزمایشگاه ژنتیک در یک آتاق جداگانه پیش‌بینی شود. لازم به توضیح است امکان در نظر گرفتن این آزمایشگاه در مجاورت آزمایشگاه‌های بیوشیمی» خون‌شناسی و ایمنی‌شناسی در یک سالن مشترک وجود دارد اما در آزمایشگاه‌های بزرگ تفکیک کامل آزمایشگاه‌ها اجتناب‌ناپذیر خواهد ۲ در آزمایشگاه ژنتیک پیش‌بینی دوش و چشم‌شوی اضطراری در فاصله‌ی مناسب و یکسان نسبت به موقعیت‌های کاری الزامی می‌باشد. دوش و چشم‌شوی اضطراری نباید در فضای محصور پیش‌بینی شود و بایستی از ایحاد هرگونه مانع که منجر به تأخیر در دسترسی سریع به این امکانات می‌گردد. جلوگیری شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص, به نکته‌ی ۱۴ بند ۲-۳-۳-۲ این کتاب رجوع شود. ۳ توصیه می‌شود دوش و چشم‌شوی اضطراری در فاصله‌ی کوتاه نسبت به درٍ ورودی آزمایشگاه ژنتیک و بدون مانع یا حفاظ قرار گیرد. ۴ توصیه می‌شود یخچال‌ها و فریزرهای آزمایشگاهی در موقعیتی قرار گیرند که از دسترسی مناسب و یکسان از تمام قسمت‌های بخش یا تمام بخش‌های آزمایشگاهی (سالن مشترک) برخوردار باشند. ۵ برخی از تجهیزات آزمایشگاه ممکن است به صورت ایستاده روی کف آزمایشگاه قرار گیرند؛ بنابراین هنگام طراحی داخلی و میزبندی این بخش, باید مکان‌های خالی متناسب با ابعاد این تحهیزات در نظر گرفته شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص, به بخش ۵-۲ این کتاب رجوع شود. ۶ در آزمایشگاه ژنتیک از قفسه‌های باز دیواری برای نگهداری و قراردادن مواد شیمیایی و بعضی از ابزار و وسایل یک‌بار مصرف استفاده می‌شود. در لبه‌ی پایین طبقات این قفسه‌ها حفاظی به ارتفاع ۷ وزارت بهداشست. دزمان و آموزشن پزشکی سس ۱: ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۵ ([0م۸ ۸۱۹۱1۱۱01۱46 ۰ سس ۷ دراین آزمایشگاه» برای آماده‌سازی نمونه‌ها از دستگاه سانتریفیوژ استفاده می‌شود؛ توصیه می‌شود سانتریفیوژها به علت تولید لرزش و امکان ایجاد اختلال در نتایج آزمایشگاهی» بر روی میزهای ضدلرزش قرار گیرند. در صورت عدم برخورداری از این نوع میزهاء باید تمامی سانتریفیوژهای آن بخش بر روی یک میز مشترک و جدا از سایر قسمت‌ها قرار گیرند. ۸ آزمایشگاه زنتیک علاوه بر روشویی» باید دارای سینک سرامیکی آزمایشگاهی مناسب بوده و فاضلاب آن به سیستم دفع فاضلاب ساختمان متصل و به روش بهداشتی دفع گردد. ۹٩‏ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد؛ در صورت پیش‌بینی سالن مشترک آزمایشگاهی» در ورودی به سالن مشترک از نوع دولنگه با حداقل عرض خالص ۱۳۰ سانتیمتر مناسب می‌باشد. شود. ۳-۳-۳-۲ حوزه‌ی فنی (أسیب‌شناسی تشریحی) آزمایشگاه آسیب‌شناسی تشریحی به مطالعه و شناسایی اختلالات عملی و تغییرات ساختاری بافت‌ها می‌پردازد. تعداد آزمایشگاه‌ها یا بخش‌های آسیب‌شناسی تشریحی به‌طور فزاینده‌ای در حال افزایش است و امکان فعالیت در کنار آزمایشگاه‌های بالینی یا به صورت مستقل را دارد. جهت پذیرش نمونه‌های بافتی و سلولیء کلیه‌ی آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی باید دارای بخش آسیب‌شناسی تشریحی باشند؛ خدمات أسیب‌شناسی تشریحی به دو گروه اصلی زیر تقسیم می‌شوند که به صورت مشترک در این آزمایشگاه قابل ارائه می‌باشند: * بافت‌شناسی: علم بررسی میکروسکوپی تشکیلء ساختار و عملکرد بافت‌ها است. خدمات بافت‌شناسی نیاز به توجه خاصی در رابطه با کنترل عفونت دارد؛ به صورت روزانه, این آزمایشگاه با دو منبع عمده‌ی بالقوه‌ی عفونت شامل طیف گسترده‌ای از نمونه‌های بافتی و مایمات بدن و پاتوژن‌های در حال رشد که خود.ء قادر به ایجاد عفونت هستندء سروکار دارد. در آزمایشگاه اسیب‌شناسی تشریحی» نمونه‌های بافت‌شناسی» به طور عمده از بیرون آورده می‌شود. میکروسکوپی استوار است. فضای کار با میکروسکوپ در بخش سلول‌شناسی جزء فضاهایی است که فعالیت در آن به صورت نشسته انجام می‌شود. حوزه‌ی فنی (أسیب‌شناسی تشریحی) در آزمایشگاه‌های مستقل پزشکی دارای فضاهایی می‌باشد که در ادامه به هر کدام از این فضاهایی که در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفر پیش‌بینی می‌شوند.ء پرداخته شده مس وزارت بهندا نت در مان و موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳-۳-۳-۲- مسئول فنی آسیب‌شناسی تشریحی با توجه به تفاوت ماهیت عملکردی و تخصصی آزمایشگاه آسیب‌شناسی بالینی و آزمایشگاه آسیب‌شناسی تشریحی, باید اتاق های مسئول فنی جداگانه برای هرکدام در نظر گرفته شود. بنابراین یک نفر باید به عنوان مسئول فنی آسیب‌شناسی تشریحی در نظر گرفته شود که مدیریت اجرایی و فنی آزمایشگاه آسیب‌شناسی بر عهده‌ی او می‌باشد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق مسئول فنی أآسیب‌شناسی تشریحی پرداخته شده است. ۱ در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی کم امکان در نظر گرفتن یک اتاق مسئول فنی برای کل آزمایشگاه وجود دارد. در این حالت ممکن است مسئولین فنی در یک اتاق فعالیت کنند یا متخصص أسیب‌شناسی تشریحی به تنهایی مسئولیت فنی تمام بخش‌های آزمایشگاه را بر عهده داشته باشد. ۲ اتاق مسئول فنی آسیب‌شناسی تشریحی باید طوری طراحی شود که متخصص أسیب‌شناسی بتواند به بخش‌های فنی آسیب‌شناسی تشریحی به‌خصوص اتاق تکنیک که بیشتر نیاز به حضور متخصص آسیب‌شناسی داردء نظارت داشته و در صورت نیاز دسترسی سریع به آن داشته باشد. ۳ در بعضی موارد که ممکن است بیماران در خصوص نتایج آزمایش خود نیاز به توضیحات مسئول فنی داشته باشندء به این اتاق هدایت می‌شوند که بایستی شرایط حضور آن‌ها در نظر گرفته شود. ۳۴ اتاق مسئول فنی باید به صورت یک فضای اداری مبلمان شود. ۵ دراین اتاق تعبیه‌ی پنجره با بازشوی محدود.ء به منظور استفاده از نور طبیعی و دید مناسب به فضای بیرون الزامی است. ۶ در این اتاق پیش‌بینی میز کار اداری همراه با ملحقات آن و همچنین رایانه و لوازم جانبی آن جمت انجام امور اداری لازم است. ۷ حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی میز اداری تا دیوار جهت رفت‌وآمد حداقل ۷۵ سانتیمتر در نظر گرفته ۸ در اتاق مسئول فنی باید قفسه‌هایی برای نگهداری مدارک و مستندات مکتوب و اطلاعات اسیب‌شناسی تشریحی در نظر گرفته شود؛ توصیه می‌شود بالاترین طبقه‌ی این نوع قفسه‌ها که به‌صورت متداول و مستمر مورد استفاده قرار می‌گیرند. از ارتفاع ۱۶۰سانتیمتر تجاوز نکند تا افراد بدون برخاستن از روی صندلی خود بتوانند به تمامی طبقات دسترسی پیدا کنند. ٩‏ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. شود. ۱ نقشه‌های پلان و نماهای اتاق مسئول فنی آسیب‌شناسی تشریحی مشابه اتاق مسئول فنی أآسیب‌شناسی بالینی (بند ۱-۲-۳-۳-۲) می‌باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ‏ ۱۰۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲1 ج[۶م۸ کال ۸۱۹۱11۱6-1 و ۲-۳-۳-۳-۲- اتاق تکنیک (اتاق پاس) در آزمایشگاه آسیب‌شناسی تشریحی فضایی لازم است تا نمونه‌ی آسیب‌شناسی تشریحی که به آزمایشگاه آورده می‌شود. در آن برش داده شده و به پارافین آغشته شود. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق تکنیک پرداخته شده است. ۱ اتاق تکنیک باید به لحاظ شرایط هوایی و سایر الزامات معماری از سایر بخش‌های آزمایشگاه به شیوه‌ای مناسب جدا گردد. ۲ میزبندی و طراحی مبلمان در اتاق تکنیک باید به گونه‌ای باشد که فضای کافی جهت قرارگیری نمونه‌های بافتی دریافت شده» در نظر گرفته شده باشد. این فضا باید کاملاً از محل نگهداری بافت‌های قدیمی مجزا باشد. ۳ تأمین نور طبیعی و دید مناسب برای کارکنان این اتاق» بایستی به‌واسطه‌ی پنجره‌های ثابت صورت ۴ اتاق تکنیک باید مجهز به سیستم‌های مناسب به منظور تهویه‌ی مطلوب باشد تا دفع گاز فرمالین و سایر گازهای سمی در این اتاق به طور ایمن صورت پذیرد. ۵ ابعاد میز کار و تخته‌ی برش باید به اندازه‌ای باشد که امکان کار با نمونه‌های بزرگ به راحتی فراهم گردد. ۶ میز کار در اتاق تکنیک باید مجهز به سینک شست‌وشو در ابعاد مناسب با امکان استفاده از آب سرد و گرم باشد. ۷ چشم‌شوی اضطراری باید در فاصله‌ی نزدیک نسبت به اتاق تکنیک قرار داشته باشد. توصیه می‌شود در خود این اتاق نیز یک چشم‌شوی اضطراری در نظر گرفته شود. ۹ دراتاق تکنیک, برش بافت‌ها باید در زیر هود آزمایشگاهی مناسب و با رعایت نکات لازم جهت حفظ ایمنی فرد مسئول این کار انجام گیرد.! ۰ برای ظروف حاوی فرمالین و سایر فیکساتیوها باید محل مناسبی در نظر گرفته شود تا ضمن تأمین شرایط نگهداری ایمن» به راحتی نیز در دسترس باشند. ۱ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. شود. ! نکات ایمنی شامل بوشیدن روبوش و دستکش مناسب و استفاده از عینک یا محافظ صورت می‌باشد. همچنین هود مورد استفاده باید حدافل هود ساده با توانایی مناسب در مکش گازها و بخارات موجود در فضای کار باشد. وزارت ب‌هندا نت در مان و موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- | نی سس 69 مر ری شیر مخلوط سطل زباله‌ی عفونی متوسط تیسو فلوت (حمام پارافین) (0) میزبندی دیواری آزمایشگاهی تابوره سایتو سانتریفیوز ۳ محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده میزبندی زمینی آزمایشگاهی پنجره‌ی دوجداره با کرکره‌ی داخلی ۳۳ محل قرارگیری صابون مایع یخچال آزمایشگاهی دستگاه رنگ‌آمیزی )(‏ جای دستمال کاغذی اخشک‌کن الکترونیکی سینک آزمایشگاهی فروزن سکشن ۳ سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) چشم شوی آزمایشگاهی (. ع) هود کانوبی (۳ع) خروجی وکیوم تیشو بروسسور مس و او مت و07 سم و سم و7 وس ۱ 70 ۱ 9 ا 8 ٍ 0 ار اص بسا نا ی ۱ 3 * با ال( 6 0 (0) ۰ تازک کاری دیوار طبق چدول ب خَ ۱ (۴۳۲۴) رف دت 9 / 2 ۱ 74 0 ا ۹ 430 سای ۱ رل ۵ ۳۴ ۵ هس 6 ی و بش 3*6 ۹ ۳ رش 1 بل ۱ وتو ۱ (6 سل ققد 69 4 ان 6 ی لا شا الا وه 090 نقشه ۲- ۶۲- پلان نمونه‌ی اتاق تکنیک - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۶۳- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ فا ۸۳1111۳0-11۳ ۸0 ۳] 0-177۷ نازک کاری دیوار طبق جدول نقشه ۲- ۶۴- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دپوار طیق جدول نقشه ۲- ۶۵- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ۳-۳-۳-۲ اتاق آماده‌سازی بافت تمام فرآیندهای مربوط به آماده‌سازی بافت‌های آسیب‌شناسی؛ در این اتاق صورت می‌گیرد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق آماده‌سازی بافت پرداخته شده است. ۱ دراتاق آماده‌سازی بافت به دلیل ریزش پارافین مصرفی» باید از کف‌پوش‌های ضدلغزش استفاده شود. ۲ فضای بریدن و آماده‌سازی نمونه باید از سایر فضاهای آزمایشگاه آسیب‌شناسی تشریحی جدا باشد. ۳ در اتاق آماده‌سازی بافتء نمونه‌ی بافت‌های آماده شده» باید در فرمالین نگهداری شوند. فضای انبار کردن فرمالین نیز به خاطر بخار فرمالین و تولید بوی نامطبوع باید به صورت مجزا در نظر گرفته شده و دارای تهویه‌ی مطلوب باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ در این اتاق باید فضایی مخصوص برای سینک پاتوبیولوژی و هود در نظر گرفته شود. جهت کسب ۵ جهت تسهیل شست‌وشو باید در این اتاق کف‌شوی در نظر گرفته شود. ۶ فضایی برای یادداشت‌نویسی در این اتاق باید با امکانات مربوطه در نظر گرفته شود. ۷ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حدافل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. شود. راهنمای نقشه (اتاق آماده‌سازی بافت) 6 کف‌شوی (۴ع) خروجی وکیوم ۵۰۵) میزبندی زمینی آزمایشگاهی میزبندی دیواری آزمایشگاهی خروجی هوای فشرده (ع) سینک پاتالوژی (۳) محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده (۳) تلفن پنجره‌ی دو جداره با کرکره‌ی داخلی (۳) محل قرارگیری صابون مایع تأبوره (۰ع) هود لامینار (۳) دستمال کاغذی / خشک‌کن الکترونیکی ۲۵ سطل زباله‌ی عفونی متوسط تازک کاری دیوار طبق جدول ما 00 و و 2.40 1.65 نقشه ۲- ۶۶- پلان نمونه‌ی اتاق آماده‌سازی بافت - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۶۷- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ 2-۳-۳-۳-۲- فضای نگهداری نمونه, لام و بلوک اطمینان حاصل شود که نمونه‌هاء اسلایدهاء بلوک‌های بافت‌شناسی و پارافینی به‌طور منظم در شرایط ایمن نگهداری می‌شوند. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 6۷ ب[2م۸ لکلا ۸۱۹۱1110-1 در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی فضای نگهداری نمونه» لام و بلوک پرداخته شده است. ۱ توصیه می‌شود فضای نگهداری نمونهء لام و بلوک به صورت آتاق مجزا در داخل اتاق تکنیک در نظر ۲ دراین فضا نباید پنجره یا هر نوع بازشوی مستقیم به بیرون ساختمان در نظر گرفته شود؛ زیرا نباید نمونه‌ها در معرض تابش نور خورشید قرار گیرند. این امر به خصوص در مورد ترکیباتی که نسبت به ۳ برای نگهداری بقایای نمونه‌های ارسالی می‌توان از قفسه‌های مناسب طبقه‌بندی شده که از استحکام کافی برخوردار باشند. استفاده نمود. تعداد طبقات این قفسه‌ها باید متناسب با تعداد بافت‌ها و مدت زمان تعریف شده برای نگهداری نمونه‌ها باشد. همجنین امکان دسترسی آسان به آن‌ها وجود داشته ۴ فضای نگهداری نمونه» لام و بلوک باید مجهز به سیستم‌های مناسب به منظور تهویه‌ی مطلوب باشد. ۵ دمای فضای نگهداری بافت‌ها باید ثابت باشد. دمای مناسب این فضا باید در حدی حفظ شود که از ذوب‌شدن و چسبیدن بلوک‌های پارافینی جلوگیری به عمل آمده و بافت موجود در بلوک‌ها دچار فساد ۶ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. شود. ۰ (0) قفسه بندی درب دار میزبندی زمینی آزمایشگاه 0 و نازک کاری دپوار طبق جدول ز ی ۵۵ ۱۷ 0 اس کات ات للع ۲ 075 | ال با ان سا|ا- هت 2.40 5 قصه های بالا جهت نگهداری دمونه ها الط 1 قضه های بایین جهت. نگهداری لام و بلوک ها ققط که فقو نقشه ۲- ۶۸- پلان نمونه‌ی فضای نگهداری لام و بلوک - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۶۹- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- 4-۳-۳۲- حوزه‌ی پشتیبانی حوزه‌ی پشتیبانی در برگیرنده‌ی فضاهایی می‌باشد که به منظور پشتیبانی از فرآیندهای اصلی صورت‌گرفته در آزمایشگاه» مورد نیاز می‌باشند. این فضاها ممکن است در حوزه‌ی فنی یا سایر قسمت‌های آزمایشگاه در نظر گرفته شوند و بایستی توجه نمود عملکرد این فضاها به صورت غیرمستقیم در ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی تأثیرگذار می‌باشد. از فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی» می‌توان به انواع انبارها و فضاهای انبارش» فضاهای پشتیبانی نظافت و زباله‌های آزمایشگاهی, فضاهای اداری» فضاهای تأسیساتی,ء فضاهای رفاهی کارکنان و غیره اشاره نمود. در ادامه به معرفی هرکدام از فضاهای این حوزه و استانداردها و الزامات طراحی مربوطه پرداخته شده است. ۱-۶-۳-۳-۲- رئیس آزمایشگاه پیش بینی اتاق رئیس در تمام آزمایشگاه‌ها الزامی بوده و فرآیندهای صورت گرفته در آن در اغلب مواقع ماهیت اداری و مدیریتی دارد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق رئیس آزمایشگاه پرداخته شده است. ۱( اگرچه پیش‌بینی این اتاق در آزمایشگاه‌ها الزامی می‌باشد. اما در آزمایشگاه‌های کوچک امکان ادغام این اتاق با اتاق مسئول فنی و یا اتاق جلسات نیز وجود دارد. ۲ اتاق رئیس آزمایشگاه بایستی در موقعیتی از آزمایشگاه پیش‌بینی شود که ضمن برخورداری از اشراف و دسترسی مناسب به بخش‌های آزمایشگاه, امکان دسترسی برای بعضی از بیماران و مراجعه کنندگان (در صورت نیاز به توضیحات تخصصی) نیز وجود داشته باشد. ۳ اتاق رئیس آزمایشگاه ممکن است به عنوان اتاق مشاوره‌ی بیماران نیز مورد استفاده قرار گیرد. ۴ این اتاق باید به صورت یک فضای اداری مبلمان شود تا امکان برگزاری جلسات محدود فراهم شود؛ در این خصوص پیشنهاد می‌شود به منظور سهولت در حرکت و استفاده‌ی بهینه از فضای فیزیکی, از پیش‌بینی مبلمان‌های بزرگ و نامتناسب اجتناب شود. ۵ دراین اتاق امکان در نظر گرفتن پنجره با قابلیت بازشوی محدود وجود دارد. ۶ فاصله‌ی لبه‌ی جانبی میز اداری تا دیوار جهت رفت‌وآمدء باید حداقل ۷۵ سانتیمتر در نظر گرفته شود. ۷ در اتاق رئیس آزمایشگاه باید قفسه‌هایی برای نگهداری مدارک و مستندات مکتوب در نظر گرفته شود؛ توصیه می‌شود بالاترین طبقه‌ی این نوع قفسه‌ها که به‌صورت متداول و مستمر مورد استفاده قرار می‌گیرندء از ارتفاع ۱۶۰سانتیمتر تجاوز نکند تا افراد بدون برخاستن از روی صندلی خود بتوانند به تمامی طبقات دسترسی پیدا کنند. البته در صورتی که دفتر کار منشی اداری پیش‌بینی شود. این کمد در آن اتاق در نظر گرفته می‌شود. ۸ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- 0 ۸۶2۵ ]۸۱۹۱۱ ۰ سس ۰ نقشه‌های پلان و نماهای اتاق رئیس آزمایشگاه مشابه اتاق مسئول فنی سیب شناسی بالینی (بند ۱-۲-۳-۳-۲) می‌باشد. ۳-۲- ۲-2-۳ اتاق جلسات بر اساس نوع و زیربنای آزمایشگاه و بر اساس سیاست‌های مدیریتی آزمایشگاه» فضایی را می‌توان در مقیاس کوچک (اتاق جلسات) متوسط (اتاق کنفرانس) و بزرگ (أمفی‌تئاتر) به منظور برگزاری جلسات کارکنان آزمایشگاه در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق جلسات پرداخته شده است. ۱( این اتاق باید در موقعیتی از آزمایشگاه در نظر گرفته شود که ضمن برخورداری از فاصله‌ی مناسب نسبت به اتاق رئیس» از بخش‌های آزمایشگاه فاصله‌ی کافی داشته و امکان دسترسی آسان برای مراجعه‌کنندگان (میهمان) نیز داشته باشد. ۲ تعداد صندلی‌های اتاق جلسات باید حداقل برابر با تعداد کارکنان فنی آزمایشگاه در نظر گرفته شود. ۳ اتاق جلسات بایستی به صورت آکوستیک طراحی شود. ۴ براساس مساحت و نوع این اتاق, بایستی امکانات سمعی و بصری مناسب در نظر گرفته شود. ۵ توصیه می‌شود در فاصله‌ی مناسب نسبت به این اتاق» سرویس‌های بهداشتی به تعداد مورد نیاز در نظر گرفته شوند. ۶ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. شود. راهنمای نقشه (اتاق جلسات] . ۳ ری) آویز لباس ی رس تخته وایت‌برد ۱ ۲0 | 00 0 بریز تلفن 0 ره (9) ش ها 0 سطل زباله‌ی غیر عفونی متوسط (۲۴۷) کمد ایستاده 00 ها 0 وو.0 7۰ نقشه ۲- ۷۰- پلان نمونه‌ی اتاق جلسات - مقیاس ۱:۵۰ از رت هد نیت در مان و موز نس پز نسکی -------- صفحهٔ بعد -------- دازک کاری دپوار طیق جدول للع قشع نقشه ۲- ۷۱- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نارگ کاری دیور طرق جدول نقشه ۲- ۷۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ۳-4-۳۳۲۷ اتاق شست‌وشو و استریل امروزه اغلب وسایل مصرفی در آزمایشگاه‌هاء به صورت یک‌بار مصرف تولید می‌شوند تا کارکنان و سایر افراد از خطرات مربوط به احتمال انتشار آلودگی در حین فرآیندهای شست‌وشو و استریل در امان باشند. با این حال هنوز برخی از وسایل ممکن است به صورت چندبار مصرف در نظر گرفته شوند که بایستی فرآیندهای مربوط به شست‌وشو و استریل در یک اتاق جداگانه و طبق دستورالعمل‌های مربوطه صورت گیرند. برای استریل نمودن برخی وسایل و تجهیزات استفاده‌شده در فرآیند آزمایش» فضایی لازم است که بتوان آن‌ها را در دستگاه‌های اتوکلاو استریل نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۱ امروزه در آزمایشگاه‌های پیشرفته» فرآیندهای شست‌وشو و استریل اقلام و لوازم به صورت مرکزی برای کل آزمایشگاه و به‌واسطه‌ی تجهیزات خودکار در نظر گرفته می‌شوند. روش مرکزی منجر به استفاده‌ی بهینه از میزهای آزمایشگاهی شده و خطر پاشیدن مایعات به اطراف سینک‌ها را کاهش می‌دهد. البته نیاز به آب و دفع مایعات» همچنان لزوم پیش‌بینی سینک را به دنبال دارد؛ اما به جچمت کوچک بودن آن» فضای کمتری از سطح میزهای کار را اشغال می‌کند. ۲ توصیه می‌شود در آزمایشگاه‌ها از لوله‌های یک‌بار مصرف استفاده شود تا نیازی به شست‌وشو و استفاده‌ی مجدد نباشد. با اینکه لوله‌های شیشه‌ای از لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه می‌باشند. اما و در صورت نیاز بایستی این امکانات را با کمترین تأثیرگذاری بر میزهای آزمایشگاهی و با ابعاد مورد نیاز و تمام موارد درخواستی تأمین نمود. ۳ بایستی توجه نمود وسایل مورد استفاده در آزمایشگاه میکروب‌شناسی نیرز در این اتاق و البته با دستورالعمل‌های مربوطه مورد شست‌وشو و استریل قرار می‌گیرند. ۴ توصیه می‌شود اتاق شست‌وشو و استریل» در فاصله‌ی کوتاه نسبت به آزمایشگاه میکروب‌شناسی و ۵ فرآیندهای مربوط به شست‌وشو و استریل در داخل این اتاقء باید از یکدیگر تفکیک شده باشند. ۶ این اتاق باید مجهز به درهای خودبسته‌شونده باشد. ۷ این اتاق باید شرایط فضای تر را داشته باشد و نازک‌کاری و سایر ویژگی‌های فیزیکی این اتاق باید مقاوم در برابر رطوبت و بخار باشد. ٩‏ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. راهنمای نقشه (اتاق شست‌وشو و استریل) (۳) کفشوی سطل زباله‌ی عفونی بزرگ متوسط ۵۱۱ فور بزرگ )(‏ محل قرارگیری مابع ضدعفونی کننده ‎ )۲۰۵(‏ سطل زباله‌ی غیر عفونی متوسط ۵(0) رک خشک‌کن ظروف (۳) محل قرارگیری صابون مایع (۳) اتوکلاو رومیزی ۴۰ لیتری 00) برس لوله‌شوی ۳۳ دستمال کاغذی / خشک‌کن الکترونیکی (۵۵) میزبندی زمینی آزمایشگاهی (۵۵) سبد جالوله 0 سینک شست‌وشوی دو لگنه دستگاه لوله‌شوی اتوماتیک پنحره‌ی دو جداره با کرکره‌ی داخلی -------- صفحهٔ بعد -------- هس 350 نازک کاری دیوار طیق جدول 075 280-040 075 ۱ نقشه ۲- ۷۳- پلان نمونه‌ی اتاق شست‌وشو و استریل - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۷۴- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ بازک کاری دپوار طبق جدول نازک کاری دپوار طبی جدول نقشه ۲- ۷۵- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۷۶- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ 2-4-۳-۳ انبارها انواع مختلف فضاهای انباری در بخش‌های آزمایشگاهی به منظور نگهداری معرف‌های شیمیایی"» مدارک کنترل کیفیت و آزمایش بیماران» مواد و وسایل» نمونه‌های آزمایشگاهی» اسلایدهای میکروسکوپی» بلوک‌های پارافین و نمونه‌های مطالعاتی برای آموزش و تحقیق مورد نیاز می‌باشد. در آزمایشگاه‌هاء اقلام آزمایشگاهی معمولاً انبار می‌شوند تا هر موقع نیاز ضروری به آن‌ها بود در دسترس باشند. به دلیل ماهیت متغیر عملیات آزمایشگاهی, تعیین حداقل مواد و اقلامی که در یک زمان وجودشان در " ماده‌ای که برای تولید واکنش شیمیایی به کار گرفته می‌شود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی له ۱۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۵ ([0م۸ لها ۸۱۹0۱11۱01۱ ر سس نوع خدمات آزمایشگاهی (دستی یا خودکار)» طیف آزمایش‌های انجام شده, حجم آزمایش‌هاء فضای کلی آزمایشگاه» تعداد کارکنان» پیچیدگی فرآیندهای کاری و عوامل متنوع دیگری بستگی دارد. مدت زمانی که طول می‌کشد تا سفارش‌های مختلف از تولیدکنندگان یا توزیع کنندگان به آزمایشگاه برسد را نیز باید مد نظر قرار داد. نتیجه‌ی این تجزیه و تحلیل‌ها نیازهای واقعی فضای انبارش را مشخص می‌کند. فضای انبارش شامل تمام فضاهای زیر کانتر» داخل کابینت‌های دیواری» فضای انبار» داخل یخجال‌ها و فریزرها می‌باشد و باید توجه داشت که انبارها نه‌تنها در برخی از آزمایشگاه‌ها دچار کم‌توجهی می‌شوندء بلکه گاهی به کلی فراموش می‌شوند. به طور کلی به منظور اجتناب از نگهداری لوازم غیرضروری در روی میزهای کار بایستی فضای مورد نیاز برای انبارش به دقت محاسبه شود. اندازه و مکان انبارها و فضای پشتیبانی تأثیر قابل توجهی روی عملکرد و ایمنی آزمایشگاه دارد. انبارها به لحاظ نوع انبارش به دو دسته تقسیم می‌شوند: انبارهای متمرکز: هنگامی که ظرفیت پذیرش آزمایشگاه زیاد باشدء باید انبارها اعم از یپخچالی یا غیریخچالی به صوت متمرکز پیش‌بینی شده و بر اساس نوع مواد و تجهیزاتی که در آن‌ها نگهداری می‌شود.ء شرایط و ضوابط خاصی را تأمین نمایند. اما در حالت کلی برای تمامی آزمایشگاه‌های پزشکی مستقل یک انبار مرکزی عمومی باید در نظر گرفته شود سایر انبارها می‌تواند در فضای فنی مربوطه پیش‌بینی شوند. انبارهای غیرمتمرکز: موادی که طبق دستورالعمل‌های مربوطه تحت کنترل هستنده می‌توانند جدا نگهداری شوند و الزامی برای پیش بینی انبارهای متمرکز ندارند. این تمرکز زدایی می‌تواند بخشی از یک برنامه‌ی مدیریت خطر در یک بخش از آزمایشگاه در حال توسعه باشد. به عنوان مثال قرار دادن یخچال و فریزر در محل‌های کار آزمایشگاهی می‌تواند منجر به افزایش بهره‌وری شود. همچنین در برخی از منابع, انبارهای آزمایشگاهی به دو گروه انبارهای سرد/منجمد و انبارهای معمولی (غیرسرد) تقسیم‌بندی شده است که این تقسیم‌بندی‌ها تأثیری بر روی طراحی معماری این انبارها ایجاد نمی‌کند. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی انبارهای آزمایشگاهی پرداخته شده است. الف) کلیات انبارها ۱ به‌طور کلی می‌توان بین ۵ تا ۷ درصد مساحت خالص آزمایشگاه را به فضاهای انبارش اختصاص داد. تعیین فضای انبارش بایستی به نحوی باشد که در صورت نیازء قابلیت گسترش نیز داشته باشد. ۲ علاوه بر فضای کافی, شرایط محیطی مناسب برای انبارش اقلام آزمایشگاهی نیز باید فراهم شود و مسئول فنی آزمایشگاه باید اطمینان داشته باشد که تمام اقلام موجود در آزمایشگاه در شرایط صحیح از نظر دماء رطوبت» نورء تهویه» ایمنی و غیره مطابق توصیه‌ی سازنده» نگهداری و انبار می‌شوند. ۳ اتاق‌هایی که به منظور انبار پیش‌بینی می‌شوند. بایستی کاملاً محصور بوده و از دسترسی محدود برخوردار باشند. وزارت اب هید تست در مان و موز نس یز نسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ انبارهای آزمایشگاهی نباید پنجره یا بازشوی مستقیم به فضای بیرون داشته باشند؛ اما در صورت لزوم باید از پنجره با شیشه‌ی مات با قابلیت جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب و کاهش شدت نور واردشده و مقاوم در برابر شکستگی استفاده شود. ۵. انبارها و بخش‌های آزمایشگاه باید ضمن امکان دسترسی آسان» از یکدیگر مجزا باشند تا از انتقال خطرات احتمالی به یکدیگر جلوگیری به‌عمل آید. ۶ قفسه‌بندی و نحوه‌ی چیدمان باید به‌گونه‌ای باشد که فضای مناسب جهت دسترسی آسان وحمل‌ونقل ۷ تعداد و ابعاد قفسه‌ها باید در برنامه‌ریزی در نظر گرفته شود. بدی‌می است که ابعاد قفسه‌ها در مساحت فضا تأثیر مستقیم می‌گذارد. لازم به ذکر است الزامات مربوط به ایمن‌سازی عناصر غیرسازه‌ای باید مورد توجه قرار گیرد. ۸ با توجه به این که شکل محصولات و بسته‌بندی‌هایی که به وسیله‌ی تولیدکنندگان تولید می‌شود. صورتی که قفسه‌ها قابل تنظیم نباشند.ء تغییر در اندازه‌ی بستهء می‌تواند مشکلاتی را به دنبال داشته .٩‏ دمای انبارهای معمولی باید بین ۱۸ تا ۲۶ درجه‌ی سانتیگراد باشد.ء این دما با در نظر گرفتن زمان‌هایی که سیستم‌های گرمایشی و یا سرمایشی خاموش هستند (مثلا در ایام تعطیل)» می‌بایست کاملاً تحت کنترل باشد. با توجه به اینکه بسیاری از تجهیزات آزمایشگاهی» حین کار حرارت قابل ملاحظه‌ای ایجاد می‌نمایند. توجه به کنترل دما و ایجاد شرایط تهویه‌ی مناسب» ضروری می‌باشد. ۰ در ورودی به انبارها (به استثنای انبار مایعات اشتعال‌زا که با حداقل عرض خالص ۷۰ سانتیمتر مناسب می‌باشد) از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. در صورت لزوم می‌توان تعداد لنگه‌ها و عرض خالص در انبار را با توجه به وسعت و عملکرد آن افزایش داد. ۱ حداقل ارتفاع خالص انبارها باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد. در صورت لزوم» می‌توان ارتفاع انبار را با توجه به وسعت و عملکرد آن افزایش داد. ب) انبار مایعات اشتعال‌زا ۲۳ مایعات شیمیایی که در یک مکان انبار می‌شوند» ممکن است گازهایی را از خود متصاعد نمایند که در بعضی موارد خطر آتش‌سوزی را ممکن است به دنبال داشته باشد؛ بنابراین باید مکان‌های مناسبی ۳ در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش پایین» الزامی به پیش بینی انبار جداگانه به این منظور نمی‌باشد و با توجه به حجم پایین مایعات اشتعال‌زای مورد نیازء می‌توان این مایعمات را در کمدهایی که به این منظور در نظر گرفته شده و تمام شرایط ایمنی را دارا هستند, نگهداری نمود. ۴ در انبار مایعات اشتعال‌زاء کابینت‌های مخصوص ذخیره‌سازی مایعات آتش‌زاء برای ذخیره‌ی هر حجم عمده‌ای از این مایعات لازم است. -------- صفحهٔ بعد -------- 17۷ ]۳ ([ج۸ ]۸1۹17111۳60-1 ی ۵ در انبار مایعات اشتعال‌زا باید تمهیداتی همچون درب‌ها و کابینت‌های قفل‌دار به منظور محافظت از مواد خطرناک مانند مواد رادیواکتیو و یا سمی در نظر گرفته شود. شامل آن‌ها می‌شود) فاصله داشته باشد. این کابینت‌ها نباید نزدیک راهروی خروجی, راه‌پله و جایی که مانعی برای خروج از فضا باشد» نصب شود. ۷ در انبار مایعات اشتعال‌زا باید فضای کافی و یا تسهیلات (مانند کابینت‌های انبار با پارتیشن‌هاء سینی‌های فرعی حمل کالاها) فراهم باشد به‌گونه‌ای که مواد شیمیایی ناسازگار» که شامل گازهای فشرده شده است. به‌طور فیزیکی جدا باشند. همجنین ارتفاع و عمق این قفسه‌ها باید برای مواد و محتویات مفروض کافی باشد. ۸ در انبارهای مایعات سمی,» جنس قفسه‌ها و کابینت‌ها نباید فلزی باشد. مگر اینکه از جنس فلز ۹ کابینت‌های نگهداری مواد آتش‌زا باید دارای تهویه‌ی مکانیکی باشند تا مانع از تجمع گازها با بخارهای حاصل از مواد شیمیایی ذخیره شده شود. چنانچه امکان تهویه وجود نداشته باشدء باید کاملاً درزبندی شده باشند. ۰ ارتفاع ذخیره‌سازی مواد شیمپایی آتش‌زا نباید بیش از ۱۸۰ سانتیمتر بالاتر از کف انبار باشد. ۱ در انبار مایعات اشتعال‌زا باید مقاوم در برابر آتش بوده و به دیوار محکم شود. همچنین باید امکان قفل نمودن داشته و دارای نشان هشدار برای محافظت از آتش‌نشانان باشد. ۲ در انبار مایعات اشتعال‌زاء دیوارهای داخلی و سقف باید ضدآتش باشند به همین دلیل باید از جنس درای‌وال" دوجداره باشند. ۳ انبار مایعات اشتعال‌زا باید دارای میزهای مخصوص ریختن مایعات (مقاوم در برابر مایمات خورنده و اشتعال‌زا) از ظروف بزرگ به کوچک‌تر باشد که به سیستم تهویه‌ی بخار تجهیز شده باشد. ۴ در انبارهایی که حجم زیادی از مایعات اشتعال‌زا نگهداری می‌شود. باید تحهیرزات مشخصی برای دسترسی و رسیدگی به حجم زیاد مواد شیمیایی که مورد استفاده قرار می‌گیرد. در نظر گرفته شود. ۵ توصیه می‌شود در آزمایشگاه‌ها مکان‌های مناسبی به منظور نگهداری موقت ضایعات مواد خطرناک در نظر گرفته شود. ج) انبار تجهیزات ۶ به‌منظور جلوگیری از آشفتگی و افزایش ایمنی در آزمایشگاه» در نظر گرفتن انبار جداگانه برای نگهداری تجهیزات ثابت و قابل حمل می‌تواند مناسب باشد. ۷ در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی ۱۰۰ نفرء لزومی به پیش‌بینی این انبار نمی‌باشد و در صورت نیازء تجهیزات مذکور در انبار عمومی نگهداری می‌شوند. هو موز رت بمهدد ‏ نیت در مان و آ موز نس پز کی -------- صفحهٔ بعد -------- د) انبار اسناد (بایگانی مدارک) ۸ با وجود گام‌های بلندی که تاکنون در جهت تبدیل پرونده‌های کاغذی به پرونده‌های الکترونیکی برداشته شده است. اما باز هم باید انبارهایی برای ذخیره‌ی پرونده‌های کاغذی در محلی که بتوان آن‌ها را به آسانی بازیابی کردء در نظر گرفته شود. به طور کلی آزمایشگاه‌های پزشکی, باید همه‌ی نتایج بیمار و مستندات کنترل کیفیت را به مدت حداقل دو سال نگهداری نمایند. ۹ فضای لازم برای بایگانی سوابق و مدارک با توجه به حجم این اسناد و مدت زمان لازم جهمت نگهداری آن‌ها تعیین می‌گردد. ۰ در این اتاق» باید قفسه‌های جلو باز با قابلیت تنظیم ارتفاع و دارای طبقات متعدد جهت مواردی که ۱ این انبار را می‌توان در مجاورت فضاها و اتاق‌های اداری آزمایشگاه در نظر گرفت. ه) انبار سرد - انبار منجمد ۲ برای نگهداری تمام اقلام و نمونه‌هایی که نیاز به شرایط سرد یا منجمد دارندء از این انبارها استفاده می‌شود. ۳ در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی کم الزامی برای پیش بینی انبارهای سرد و منجمد وجود ندارد و یخچال‌ها و فریزرهای آزمایشگاهی که در بخش‌های مربوطه در نظر گرفته می‌شونده پاسخگوی نیازهای آزمایشگاه می‌باشند. ۴ مسئول فنی آزمایشگاه بایستی از میزان موادی که احتیاج به دمای یخچال یا فریزر دارند, آگاه بوده و فضای لازم جهت انبارش آن‌ها را فراهم نماید. ۵ انبارهای سرد و منجمد امکان ذخیره‌سازی متمرکز و کلی اقلام و نمونه‌های مربوطه را فراهم می‌کند. این انبارها همجنین امنیت معرف‌ها و نمونه‌هاء به ویژه برای آزمایشگاه‌هایی که شامل مواد مخدرء الکل, یا آزمایش‌های پزشکی قانونی هستند را فراهم می‌کنند. ۶ یخچال‌ها و فریزرهای آزمایشگاهی باید در محل مناسب با سطح ثابت» بدون لرزش و به دور از تابش مستقیم نور خورشید قرار گیرند. ۷ دمای مناسب یخجال‌ها و فریزرها بایستی کاملاً تحت کنترل باشد. دمای یخچال‌ها بین ۲تا۸ درجه‌ی سانتیگراد و دمای فریزرها در ۲۰- درجه‌ی سانتیگراد و کمتر (بر اساس نوع ماده نگهداری‌شده) باید حفظ شود. ۸ در صورتی که یخچال‌ها برای ذخیره‌ی مواد فرار باشند.ء بدون توجه به نوع یخچال انتخاب شده باید ۹ در یخچال و فریزر می‌تواند از نوع شفاف (شیشه‌ای یا هر جنس شفاف دیگر) یا غیرشفاف انتخاب شود. در شفاف با توجه به امکان دیدن اقلام داخل آن پیش از باز نمودن» در ارجحیت می‌باشد. ۰ پیشنهاد می‌شود انبارهای سرد و منجمد با استفاده از صفحات عایق مدولار» که اغلب در ابعاد ۲ مترمربع به هم متصل می‌شوندء» ساخته شوند. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ]7 ([ا۸۶ نلکهان] ۸۱۹0۱11101 ف 0 راهنمای نقشه (انبار عمومی و وسایل مصرفی) قفسه دیواری دردار (قفل دار) بخجال فریزر ۴۰- درجه‌ی سانتیگراد آزمایشگاهی مج 080 0 اک 0 اظام ممرفی اداری تجهیزات آزمایشگامی اقلام مصرفی آزمایشگاهی . اظام خویده مواد شهمهایی ۷ 40 2.40 ۱ ٍ رو 60 6۵۳ اه 040 ۹ 1 ۱ 0.90 ۱ ۱ نقشه ۲- ۷۷- پلان نمونه‌ی انبار عمومی و وسایل مصرفی - مقیاس ۱:۵۰ تازک کاری دیوارو طبق جدول 2.40 18 210 6۳ رد 6 ۵عا و 7 ۲ 0 تب لیا خی نی | لا وی 9 ی ۱ 1[ 0ش2 ۱ نقشه ۲- ۷۸- نمای ۱- مقیاس ۱۵۰ نازک کاری دیوار طیق جدول 240 اظام مصرفی اداری تجهیزات آز مایشگاهی آقلام مصرقی آزمایشگاهی ‏ افلام خوینده مواد شیمیایی ۳10 ولو نقشه ۲- ۷۹- نمای ۲- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (انبار مواد اشتعالزا) (0) ضه‌دوری جوبز 1 نقشه ۲- ۸۰- پلان نمونه‌ی انبار مواد اشتعال‌زا - مقیاس ۱:۵۰ تارک کاری دیوار طبق جدول نازک کاری د«یوار طبق جدول 240 240 ...گت روج 210 هلت ع شش اش معط 2۵۵ [ن۹ اهلد سس عفد له نقشه ۲- ۸۱- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۸۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ۵-4-۳-۳-۲- اتاق نظافت نظافت مداوم سطوح داخلی آزمایشگاه» یکی از مهم‌ترین عوامل کنترل عفونت محسوب می‌شود. این اتاق به منظور نظافت فضاهای آزمایشگاه و جهت نگهداری مواد و وسایل مخصوص نظافت و همچنین شست‌وشوی ابزار مربوطه پیش‌بینی می‌شود. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق نظافت پرداخته شده است. ۱( پیش‌بینی حداقل یک اتاق نظافت برای آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی کم الزامی می‌باشد. در این صورت اتاق نظافت در حوزه‌ی پشتیبانی در نظر گرفته می‌شود. پیشنهاد می‌شود اتاق نظافت جداگانه برای فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری نیز در نظر گرفته شود. ۲ در آزمایشگاه‌های با مساحت بالا و یا چندین طبقهء در نظر گرفتن اتاق‌های نظافت جداگانه برای حوزه‌ها یا طبقات آزمایشگاه» اجتناب‌ناپذیر خواهد بود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۸010 ن[اخم۸ ۸۱۹۱1۱01144 ۰ سس ۴ در راستای کنترل بهتر عفونت, سهولت در طراحی و اجرای تأسیسات مکانیکی, ایجاد گردش کاری مطلوب» صرفه‌جویی اقتصادی و غیره» مناسب است که فضاهای پشتیبانی مشابه, در صورت مطابقت با ضوابط طراحی» در یک محدوده طراحی شوند. ۵ تعبیه‌ی قفسه‌ی جلوباز ایستاده جهت نگهداری و انبار وسایل نظافت. مواد شوینده و ضدعفونی کننده و غیره الزامی است. همچنین به منظور جلوگیری از تجمع آلودگی و سهولت در نظافت فضاء بایستی قفسه‌ها در فاصله‌ی حداقل ۲۵ سانتیمتری از سطح زمین و حداقل ۴۵ سانتیمتری از زیر سقف قرار گیرند. بایستی توجه نمود ارتفاع قفسه بیش از ۳۰۰ سانتیمتر در نظر گرفته نشود و به منظور نظافت دوره‌ای پشت آن‌هاء به صورت دائمی بر روی دیوار نصب نشده و با رعایت اصول ایستایی در شرایط زلزله» بر روی زمین قرار داشته باشند. الزامی می‌باشد. در غیر این صورت بایستی تمهیدات مربوط به امکان شست‌وشوی تی در نظر گرفته ۷ بایستی در این اتاق حوضچه‌ای جهت شست‌وشوی تی و تخلیه‌ی محتویات آلوده‌ی سطل‌های نظافت تعبیه شود. لازم به توضیح است در صورت برخورداری از روش‌های جدید در شست‌وشوی تی به وسیله‌ی دستگاه‌های مخصوص و یا در صورت استفاده از روکش‌های جدید قابل تعویض و یا یک بار مصرف, استفاده از این حوضچه کمتر بوده و تنها جهت تخلیه‌ی محتویات سطل‌ها خواهد بود. ۸ ارتفاع نصب آویز تی بر روی دیوار باید به‌گونه‌ای باشد که جهت پیشگیری از انتشار آلودگی» سر تی به کف فضا نرسد (حداقل ارتفاع آویز ۱۷۰ سانتیمتر). ۹ در نظر گرفتن تمهیداتی همچون افزایش ارتفاع لبه‌ی حوضچه‌ی تی‌شوی, استفاده از دستگاه‌های خودکار و نیمه‌خودکار شست‌وشوی تی و سطل, استفاده از دستگاه‌های تخلیه و دفع محتویات آلوده‌ی سطل‌های نظافت و استفاده از ابزار و وسایل نظافت یک‌بار مصرف می‌تواند در افزایش کنترل عفونت موْنْر باشد. ۰ استفاده از پوشش یکپارچه در دیوارها و اجتناب از به‌کارگیری هر گونه فرورفتگی و برآمدگی و تزئینات که موجب ایجاد سطوح افقی در دیوارها گشته و باعث تجمع آلودگی می‌گردد» به علت حساسیت و اهمیت بالای کنترل عفونت در این فضا ضروری است. توصیه می‌شود موقعیت این اتاق طوری تعیین شود که عناصر تأسیساتی از قبیل کانال‌هاء داکت‌ها و همجنین الزامات سازه‌ای مانند تیرها و ستون‌ها باعث ایجاد شکست‌های مضاعف در دیوار و سقف نشده و ازدیاد کنج‌ها را به دنبال نداشته باشد. ۱ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ۷۰ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۲۳ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۲۰ سانتیمتر باشد. ی او زارت همست در مان و موز نس پیز نسکی -------- صفحهٔ بعد -------- چ شیر مخلوط ‎ )۸۳(‏ طبقه‌ی زیر سینک ‎ )۱۳۴(‏ قفسه‌ی ایستاده‌ی جلوباز (۲۲) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده ‎ )۸۴(‏ آبچکان به همراه آویز دستمال تنظیف ‎ )۱۶۸(‏ سطل زباله‌ی غیر عفونی بزرگ (۲۳) محل قرارگیری صابون مایع (۱۱۶) ۰ ترولی نظافت ظرف مایع شوینده تاک کاری دیوار طبق جدول هسوسو مت انا 2 ما در مورکی که سین ظلقت 528 9 8 1 ا مد نطلیای وین ۱ خوت ‏ 130 ۱ ه 6 ت ۱ ت (62 9 ۲ ۱ سح و 1 ۱ 009 0.70 نقشه ۲- ۸۳- پلان نمونه‌ی اتاق نظافت - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۸۴- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول نازک کاری دیوار طیق ۲ نازک کاری دیوار طبق جدول ٍ سانش را | هو )0(‏ ه4 8 18 ما 100 0 0 7 لد ۱ ۹) للع 9 ان 8 0320 059 5 عقد 9" 5 ]1 (۲) بللت) 00 << 020 : 9 000 ایا هدد عفد 11 نقشه ۲- ۸۵- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۸۶ نمای ۲ مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۸۷- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ 1-4-۳-۳-۲- اتاق کار کئیف شامل نمونه‌های بیماران و ظرف‌های یک‌بار مصرف آلوده می‌باشد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق کار کثیف پرداخته شده است. ۱ در آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش کم امکان ادغام این اتاق با اتاق جمع‌آوری زباله وجود دارد. ۲ درراستای کنترل بهتر عفونت, سهولت در طراحی و اجرای تأسیسات مکانیکی, ایجاد گردش کاری -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۷ ب[۸ ۸۱۹۱11۱0-1۱6 مطلوب» صرفه‌جویی اقتصادی و غیره» مناسب است که فضاهای پشتیبانی مشابه, در صورت مطابقت با ضوابط طراحی» در یک محدوده طراحی شوند. ۳ بایستی توجه نمود فرآیندهای مربوط به بی‌خطرسازی پسماندهای آزمایشگاهی به دلیل خطرات بالقوه‌ی این پسماندهاء نباید در اتاق شست‌وشو و استریل صورت گیرد. ۴ کسه‌هایی که جهت جمع‌آوری پسماند به کار می‌روند. بایستی طبق دستورالعمل‌های مربوطه, جایجا و دفع شوند. ۵ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ۸۰ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۶ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۲۰ سانتیمتر باشد. ری کف‌شوی ‌۳) ترولی دردار زباله های عفونی (بزرگ) (0) شرمخلوط ‎ )۴۳(‏ سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) )۲(‏ محل فرار گیری مابع ضدعفونی کننده ((۵۲) سینک سرامیکی آزمایشگاهی )(‏ محل فرارگیری صابون مایع ‎ )۶۰(‏ اتوکلاو ایستاده آزمایشگاهی ۶۰ لیتری ۳ جای دستمال کاغذی /خشک کن الکترونیکی بازک کاری دیوار طبق ۳ همع 20 طل 180 ی ۳" 000 ۹۷ نقشه ۲- ۸۸- پلان نمونه اتاق کار کثیف - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ‎-۸٩‏ نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ تارک کاری دیوار طبل جدول نازک کاری دیوار طبقی ۳ 220 220 135 بل 110 100 وه 070 [۱۳۹] 0.30 05۵ در ۱8 0.00 0.00 نقشه ۲- ‎-٩۱‏ نمای ۲ مقباس ۱:۵۰ ۱۳۸ وزارت بهداشت. درمان و آموزس پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-2-۳۲۳۲ اتاق جمع‌آوری زباله نظر گرفته می‌شود. این پسماندها ممکن است شامل پسماندهای آزمایشگاهی (بی‌خطرسازی‌شده)» دستکش‌هااء دستمال‌های نظافت. بعضی از اقلام تیز و برند» پسماندهای عادی کاغذی, کارتن‌های خالی اقلام نو و غیره در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق جمع‌آوری زباله پرداخته شده است. ۱ در راستای کنترل بهتر عفونت. سهولت در طراحی و اجرای تأسیسات مکانیکی» ایجاد گردش کاری مطلوب» صرفه‌جویی اقتصادی و غیره» پیشنهاد می‌شود که فضاهای پشتیبانی مشابه» در صورت مطابقت با ضوابط طراحی, در یک محدوده طراحی شوند. ۲ _پسماندها بایستی در ظرف‌های ویژه نگهداری شوند و نباید از کیسه‌ای به کیسه‌ی دیگر انتقال یابند. ۳ کیسه‌هایی که جهت جمع‌آوری زباله به کار می‌روند.» بایستی طبق دستورالعمل‌های دفع مواد زائد و عفونی دفع شوند. ۴ دراین فضا دو ترولی یا سطل زباله‌ی بزرگ برای زباله‌های عفونی و غیرعفونی پیش‌بینی می‌شود. ۵ تعبیه‌ی روشویی با ملحقات آن جهت شست‌وشوی دست و کنترل عفونت در این فضا الزامی است. ۶ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ۸۰ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۷ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۲۰ سانتیمتر باشد. راهنمای نقشه (اتاق جمع‌آوری زباله) ری کف‌شوی ۳۳ جای دستمال کاغذی /خشک کن الکترونیکی شیر مخلوط (۶) ترولی دردار زباله غیر عفونی (بزرگ) (0) قفسه دیواری دردار (۳) ترولی دردار زباله های عفونی (بزرگ) )۲۲(‏ محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده ‎ )۴۳(‏ سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) )۲۳(‏ محل قرارگیری صابون مایع سینک سرامیکی آزمایشگاهی نازک کاری دیوار طبق جدول 2.00 190 نقشه ۲- ‎-۹٩۲‏ پلان نمونه اتاق جمع‌آوری زباله - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۹۳- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۰ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ نازک کاری دیوار طبق حدول نازک کاری دپوار طبق جدول نقشه ۲- ۹۴- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۹۵- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ ۸-4-۳-۳-۲- اتاق سرور مدیریت و کنترل سامانه‌های کامپیوتری تمام فضاهای آزمایشگاه از طریق کامپیوتر مرکزی آزمایشگاه در اتاق سرور و توسط مسئول مربوطه صورت می‌گیرد. پیش‌بینی اتاق سرور یک نوع تخصص در زمینه‌ی فناوری ۱ کانال‌های تأسیساتی با ابعاد مناسب با کابل‌های مورد نیاز برای توزیع در سطح آزمایشگاه باید در نظر ۲ در صورت پیش بینی پنجره در این اتاق, بایستی تمام تمهیدات مربوط به تأمین آسایش و ایمنی اتاق و جلوگیری از انتقال صدا در نظر گرفته شود. پنجره باید از نوع ثابت انتخاب شود تا گرد و غبار وارد ۴ اگرکابل‌های برق و سیستم خنک‌کننده در محل مشترکی بالای سقف و یا یک طبقه پایین‌تر قرار دارند. اتاق باید دربرابر حریق» مقاوم‌سازی گردد و همچنین باید دارای سیستم اطفاء حریق قابل قبولی ۵ تمام ورودی‌ها به اتاق باید کنترل شده و درصورت نیاز باید اعلان خطرهای آن فعال گردد. ۶ بهتر است در اتاق سرور معمولا قفل باشد تا از ورود افراد غیرمجاز جلوگیری شود. برای ساده‌تر شدن این موضوع بهتر است در ورودی به گونه‌ای طراحی شود که برای قفل یا باز کردن آن نیازی به کلید نباشد.ء به عنوان مثال بهتر است کارتی و یا رمزی باشد. ۷ _اتاق سرور باید از هرگونه گردوغبار و رطوبت دور باشدء تا کارایی فن‌های موجود در تجهیزات کامپیوتری کاهش نیابد و گردوغبار باعث از کار افتادن آن‌ها نشود. همچنین رطوبت می‌تواند أآسیب جدی به خازن‌ها و بردهای الکتریکی وارد کند» پس بهتر است برای به حداقل رساندن رطوبت محیط وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- اتاق سرورء از کولر گازی استفاده شود؛ چون کولرهای آبی رطوبت زیادی در محیط اتاق سرور ایجاد می‌کنند و گزینه‌ی مناسبی برای خنک نگه‌داشتن اتاق سرور محسوب نمی‌شوند. ۸ دمای مناسب اتاق سرور ۱۸ درجه‌ی سانتیگراد است. همچنین باید توجه نمود که جهت جلوگیری از ورود گردوغبار به آتاق سرورء باید تمام منافد پوشانده شوند. ۹ دیوارهاء سقف و درهای اتاق باید کاملاً ضد صدا در نظر گرفته شوند. ۰ با توجه به اهمیت آسیب‌پذیری این اتاق در برابر حریق» در اتاق سرور باید از جنس نسوز انتخاب شود. ۱ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۳ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد. راهنمای نقشه (اتاق سرور) ۳۳۱ ففسه ایستاده‌ی دردار نازگ کاری دیوار طبق جدول ها 0 و 210 ۹-2-۳-۳-۲- اتاق تابلوی برق و 7885] تابلوهای برق مربوط به تأسیسات الکتریکی آزمایشگاه و همجنین تجهیزات ۳۹ در این اتاق نگهداری در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات معماری اتاق تابلوی برق و 1۳۹5 پرداخته شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- 17۷ ]۳ ۸1 ۳ ۳0-11 ]۸۱۲1 118550 ۱ باتوجه به اینکه ۳۹5( فضای زیادی اشغال نمی‌کند. به اتاق تأسیسات جداگانه نیازی ندارد. توصیه می‌شود با اتاق تابلوی برق به‌صورت مشترک در نظر گرفته شود. ۲ هر اتاق برق. یک منطقه‌ی آتش محسوب می‌شود؛ بنابراین تمام جداره‌های آن باید در برایر آتش ۳ در ورودی این اتاق باید از نوع مقاوم در برابر آتش باشد. ۴ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. راهنمای نقشه (اتاق تابلوی برق و 0۴5) 9ص جعبه باتری‌های خشک تابلوی برق دیواری روکار ( تابلوی اصلی برق ۴5ا) تابلوی برق دیواری روکار ( تابلوی اصلی برق اضطراری) تابلوی برق دیواری روکار ( تابلوی اصلی برق نرمال) را نازک کاری دیوار طبق جدول 10۱ 16 6 1 ۵ 6 ۵ ۵ 6۵ ۵ [ه لش 2۸0 اس هل ۱ 090 ۹ 0 بل 9 سا ۳ ۱ ‌ هفقو نقشه ۲- ۹۸- پلان نمونه اتاق تابلوی برق و 18085 - مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۹۹- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ ۳-۲- ۱۰-2۶-۲۳ اتاق برق اضطراری مجموعه‌ی آزمایشگاه نیاز به دیزل ژنراتور می‌باشد و باید فضایی برای آن در نظر گرفته شود. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات معماری اتاق برق اضطراری پرداخته شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ در ورودی این اتاق باید از نوع مقاوم در برابر آتش باشد. ۳ در ورودی به این فضا از نوع دولنگه با حداقل عرض خالص ۱۲۰ سانتیمتر مناسب می‌باشد. راهنمای نقشه (اتاق برق اضطراری) 69 کف‌شوی )۵۴۳(‏ دیزل زنراتور 2546۷۸ مخزن روزانه‌ی سوخت )۵۸(‏ اگزاست فن ((ع) ‏ لوله‌ی پرکن مخزن 390 270 نقشه ۲- ۱۰۰- پلان نمونه اتاق برق اضطراری - مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول 1 نقشه ۲- ۱۰۱- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۱۱-2-۳-۳-۲- اتاق استراحت + آبدار خانه آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش کم امکان ادغام اتاق استراحت و آبدارخانه وجود دارد. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی اتاق استراحت کار کنان پرداخته شده است. ۱ به طور کلی خوردن و آشامیدن در فضاهای کار آزمایشگاهی به دلیل آلوده بودن این فضاهاء ممنوع می‌باشد؛ بنابراین پیش‌بینی فضایی که کارکنان بتوانند در فضایی مناسب اقدام به خوردن یا آشامیدن نماینده ضروری می‌باشد. ۲ بایستی توجه نمود الزامی برای پیش بینی اتاق استراحت وجود ندارد؛ اما در صورت عدم پیش‌بینی این اتاق» پیش‌بینی آبدارخانه جداگانه الزامی می‌باشد. ۳ با توجه به حضور کارکنان خانم و آقا در آزمایشگاه» توصیه می‌شود دو اتاق استراحت به صورت مستقل و مجزا برای کارکنان خانم و آقا در نظر گرفته شود. ۴ موقعیت این اتاق در حوزه‌ی پشتیبانی بوده و توصیه می‌شود در فاصله‌ی نزدیک نسبت به رختکن‌های ۵ جهت ایجاد محیطی خوشایند و آرام برای کارکنان» پیشنهاد می‌شود از رنگ» فرم» نور و معماری ۶ به منظور بهره‌مندی از نور طبیعی و دید مناسب» پیش‌بینی پنجره الزامی می‌باشد. این پنجره می‌تواند امکان بازشوی محدود داشته باشد. ۷ پیشنهاد می‌شود در راستای حفظ حریم خصوصی افراد داخل اتاق, از راهکارهای معماری متناسب با فضا بهره‌گرفته شود تا حین باز شدن درء حریم خصوصی افراد مختل نشود. ۸ در ورودی به این فضا از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۹ حداقل ارتفاع خالص این فضا باید ۲۴۰ سانتیمتر باشد. توصیه می‌شود ۲۷۰ سانتیمتر در نظر گرفته راهنمای نقشه (اتاق استراحت کار کنان + آبدارخانه) ری ساعت دیواری میز غذاخوری صندلی ثابت بدون دسته ری آینه‌ی قدی (۳) ظرف صابون مایع 9 سینک شست‌وشو ری کف‌شوی (۳) دستمال کاغذی حوله‌ای/ دست‌خشک‌کن برقی سماور برقی «ی) آویز لباس (۳) پرده با ریل (ع) یخچال (۷) شیر مخلوط (۸۳) قفسه‌ی زمینی ‎ )۱۶۸(‏ سطل زباله‌ی غیرعفونی بزرگ (0) قفسه‌ی دیواری دردار (۳) آبچکان تابلو تزئینی (ه) پریز برق ۳ ظرف صابون مایع پنجره‌ی دو جداره با کرکره‌ی داخلی ۱۳۳۴ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- مش لو وش وم 00 ۱0 5 سس 090 1 0 230 ۱ ( سح ها 0 0 ب ۱۱۱ نقشه ۲- ۱۰۲- پلان نمونه‌ی اتاق استراحت کار کنان + آبدارخانه - مقیاس ۱:۵۰ ناک کاری دیوار طبق جدول ۳۳ نازک کاری دیوار طیی جذول ۱ 0 عم ِ مه ارت 9 0 3 ۱ ۵0 ۱ و ها سس ۱ مر ۵ ۸0 ۹ هس ری سا ی اْ ۸ ْ ْ 3 ۹ ۵ فقطو 4 | ]] 0 ٍ 91 0 ی اس ماش رل زل0 ۵ ۱0۵۱ 0 ی دنه ده نقشه ۲- ۱۰۳- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۱۰۴- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ تازک کاری دیوار طبق جسول تازک کاری دبوار طبق حدول 0 ۱ ا ی ۹ , ی ی 0 0 2 هه 00 ۱ ۱699 اد وقکوا ۱ اس س سا ۷۱۰۳ عقتد ۱ ۳ عقد نقشه ۲- ۱۰۵- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲- ۱۰۶- نمای ۴- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۱۲-4-۳-۳-۲- رختکن کار کنان بهداشتی و نگهداری وسایل شخصی کارکنان آزمایشگاه پیش‌بینی می‌شود. ۱ پیش‌بینی رختکن‌های جداگانه برای کارکنان زن و مرد در آزمایشگاه الزامی می‌باشد. ۲ موقعیت این اتاق در حوزه‌ی پشتیبانی بوده و توصیه می‌شود در فاصله‌ی نزردیک نسبت به اتاق استراحت کارکنان پیش‌بینی شود. دسترسی مطلوب و کنترل‌شده از ورودی اصلی آزمایشگاه نیز مناسب می‌باشد. ۳ در داخل رختکن کارکنان» بایستی حمام» سرویس بهداشتی» کابین تعویض لباس و کمدهای شخصی کار کنان به تعداد و با اندازه‌ی مورد نیاز پیش‌بینی شود. ۴ موقعیت سرویس بهداشتی و حمام بایستی طوری تعیین شود که مانع از عبور و مرور آسان کارکنان نشود. به این منظور توصیه می‌شود موقعیت این فضاها با در نظر گرفتن فاصله‌ی مناسب نسبت به ورودی‌های اتاق و کمدهای کارکنان تعیین شود. البته طراحی باید به‌گونه‌ای باشد تا کارکنان امکان دسترسی آسان به این فضاها را داشته باشند. ۵ به طور کلی تأمین حریم فضای داخلی رختکن الزامی می‌باشد. توصیه می‌شود ورودی رختکن نسبت به فضای داخل و خارج آن طوری پیش‌بینی شود که حریم فضای داخلی در حین باز شدن درء مختل نشود. در این خصوص امکان استفاده از پرده و یا جداکننده‌ی سبک (پارتیشن) وجود دارد. ۶ تعبیه‌ی کمدهای اختصاصی متناسب با تعداد کل کارکنان آزمایشگاه الزامی است. مناسب است این ۷ ارتفاع کمدها از سطح زمین نباید بیشتر از ۲۰۰ سانتیمتر باشد تا امکان دسترسی مطلوب به آن‌ها فراهم باشد. از طرف دیگر به منظور جلوگیری از تجمع آلودگی و سهولت در نظافت فضاء بایستی کمدها در فاصله‌ی حداقل ۲۵ سانتیمتری از سطح زمین و حداقل ۴۵ سانتیمتری از زیر سقف قرار گیرند. جمهت امکان نظافت دوره‌ای پشت کمدهاء توصیه می‌شود بر روی دیوار به صورت دائمی نصب نشده و به کمک پایه‌های مناسب و با رعایت اصول ایستایی در شرایط زلزله روی زمین قرار داشته ۹ به منظور تأمین آسایش کارکنان» پیشنهاد می‌شود علاوه بر سرویس‌های بهداشتی ایرانی» سرویس بهداشتی فرنگی نیز در نظر گرفته شود. همچنین باید شرایط لازم برای امکان استفاده‌ی کارکنان معلول از سرویس بهداشتی فرنگی در نظر گرفته شود. در صورتی که سرویس بهداشتی فرنگی در -------- صفحهٔ بعد -------- رختکن سرویس بهداشتی فرنگی برای کارکنان معلول به تعداد مورد نیاز در نظر گرفت. در غیر این صورت امکان استفاده‌ی کارکنان معلول از سرویس بهداشتی نمونه‌گیری (فرنگی) که قابلیت استفاده برای افراد معلول را دارده باید در نظر گرفته شود ۰ در صورت پیش‌بینی توالت فرنگی, نصب کاسه‌ی آن بایستی با رعایت فاصله‌ی ۴۵ سانتیمتر از کف و ۲ لبه‌های جانبی و پشتی توالت ایرانی باید از دیوار اطراف حداقل ۲۰ سانتیمتر فاصله داشته باشد و جلوی آن درصورتی که دیوار باشدء حداقل ۳۰ سانتیمتر فاصله داشته باشد. ۳ فاصله‌ی لبه‌ی جانبی توالت ایرانی با لبه‌ی روشویی,» توالت‌فرنگی» وان و یا هر وسیله‌ی ثابت دیگر ۴۳۴ ارتفاع روشویی ‎٩۰‏ سانتیمتر در نظر گرفته شود. حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی کاسه‌ی روشویی تا دیوار تیز در زیر روشویی آلزامی است. ۶ توصیه می‌شود جهت زیبایی بصری و کنترل بیشتر عفونت. فلاش تانک سرویس ایرانی از نوع توکار شخصی و همچنین سکو برای تعویض لباس وجود داشته باشد. ۸ در ورودی به رختکن کارکنان از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ‎٩۰‏ سانتیمتر مناسب می‌باشد. ۹ در ورودی به سرویس بهداشتی و حمام از نوع یک‌لنگه با حداقل عرض خالص ۷۰ سانتیمتر مناسب -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ۳7-7۷ ۸۲ ۳ ]۸7711۳:11 118550 ری آینه‌ی قدی (۳) سطل جمع‌آوری رخت غیرعفونی ری) آویز لباس ۲۵) پرده با ریل سقفی (۴ کمد اختصاصی (لاکر) راهنمای نقشه (سرویس بهداشتی رختکن) ری) آویز لباس ۳ جای دستمال کاغذی / دست‌خشک‌کن برقی فلاش تانک ((ال) ‏ شیر مخلوط ‎ )/۶(‏ جای دستمال توالت توالت ایرانی (هل) ‏ بریزبق روشوی سطل زبلی عفونی متوسطا ۳۳ ظرف صابون مایع آینه بالای روشویی برس شست‌وشوی کاسه‌ی توالت فرنگی (۵) محل قرارگیری وسایل شست‌وشو (ی) دوش ‎ )۱۳۵(‏ پرده‌ی پلاستیکی با میله‌ی نگهدارنده )(‏ آویز لباس ‎ )۳(‏ سطل زباله‌ی غیرعفونی کوچک آینه مس و و وم هس 110 و مهس ]1[ و ما 25 1 و 9 ۱ 090 120 : « ِ 0 1۵.704 ِ تاره یو 3510 9 1 070 ۳ 2 7 190 ی 9 پ 0 4 ریاس نک ۹ ۱ 0 ی 0 نقشه ۲- ۱۰۷- پلان نمونه رختکن کارکنان - مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- چ جدول نازک کاری دبوار طق‌جدول 270 229 ۵ ای سم 1 ٍ ای 1 عشد ی اْ ۳ 1۱۱ ی ٍ ۱۵ || ی نقشه ۲- ۱۰۸- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دپوار طیق جدول ٍ 6 ۵ ۷ عدد پ / اعد اس ۱6۳0 0.20 ۱ ۱ ۳ 000 نقشه ۲- ۱۰۹- نمای ۲ مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طجدول هل عم ۱ را لد 5 با 37 عشد ۱ مت !! هن 9 .۰ (۵) ۵ وت ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴۰ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ درک کاری دیوار طبق جدول نقشه ۲- ۱۱۱- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ 2-۳-۲ ار تباط‌های داخلی آزمایشگاه مهم‌ترین عامل در جانمایی فضاهای آزمایشگاه» تأمین ارتباط عملکردی مناسب بین حوزه‌ها و فضاهای آزمایشگاه می‌باشد. حوزه‌های آزمایشگاهی بایستی در ارتباط متقابل با یکدیگر بوده و به گونه‌ای سازماندهی شوند که با قرارگیری مناسب فضاهای آزمایشگاه در کنار هم» بتوان به بالاترین سطح بهره‌وری و خدمت‌رسانی دست یافت. جانمایی نامناسب فضاهایی که باید با یکدیگر در ارتباط باشندء طراحی یک آزمایشگاه مطلوب را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. طی‌کردن مسافت‌های طولانی توسط کارکنان» موجب افزایش احتمال خطر برخورد با یکدیگر می‌شود. بنابراین هرکدام از فضاهای آزمایشگاه باید با دیگر فضاها به صورت مستقیم یا غیرمستقیم در ارتباط باشندء تا هر بخش آزمایشگاهی بتواند عملکرد خود را به نحو مطلوب و در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام دهد. در ادامه نکات و الزامات مربوط به ارتباط‌های داخلی آزمایشگاه و چیدمان فضاها ارائه شده است. ۱ فضاهای آسیب‌شناسی تشریحی را می‌توان به دلیل تعداد کم نمونه‌های ارجاعی, در دورترین قسمت حوزه‌ی فنی نسبت به حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری پیش‌بینی نمود. ۲ اتاق‌های جلسات, سرویس بهداشتی, دوش, اتاق استراحت کارکنان» رختکن و آبدارخانه در حوزه‌ی پشتیبانی و در فاصله‌ی مناسب از بخش‌های آزمایشگاهی قرار می‌گیرند. دسترسی به این فضاها باید از طریق راهروها (و نه از طریق بخش‌های آزمایشگاهی) صورت گیرد. ۳ فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری بایستی در کوتاه‌ترین فاصله نسبت به ورودی ساختمان (ترجیحاً در طبقه‌ی همکف) پیش‌بینی شوند. امکان پیش‌بینی فضاهای حوزه‌ی فنی و حوزه‌ی پشتیبانی در طبقه‌ی همکف یا سایر طبقات وجود دارد. لازم به توضیح است پیش‌بینی فضاهای حوزه‌ی فنی در طبقات زیر همکف تنها در صورتی که امکان تأمین نور مطلوب و دید مناسب وجود داشته باشد. امکان‌پذیر می‌باشد. اغلب فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی نیز جز در موارد خاص» در زیرزمین وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ توصیه می‌شود تعیین موقعیت فضاهای پشتیبانی آزمایشگاه که با تولید صدا نیز همراه می‌باشند. با نگرش به تأمین آرامش بیماران» مراجعه کنندگان و کارکنان صورت پذیرد. ۵ فضاهای حوزه‌ی فنی باید به نحو مطلوبی از فضاهای مراجعه‌کنندگان تفکیک شده باشند. ۶ پیشنهاد می‌شود انبارهای آزمایشگاه در مجاورت راهروی اصلی پیش‌بینی شود تا دسترسی آسان کارکنان به آن فراهم باشد. ۷ دسترسی مستقیم و راحت از اتاق جمع‌آوری نمونه به بخش‌های آزمایشگاهی, تأثیر به‌سزایی در انجام پیشرفته‌ی انتقال نمونه‌ها نیز در این خصوص موّثر می‌باشد. ۸ توصیه می‌شود آزمایشگاه بیوشیمی و آزمایشگاه خون‌شناسی در فاصله‌ی نزدیک‌تری نسبت به قسمت جمع‌آوری نمونه در نظر گرفته شوند. می‌کنند. باید به دور از فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری و9 با فاصله‌ی مناسب نسبت به ۰ فضاهای اداری بایستی از فضاهای آزمایشگاهی جدا باشد تا افراد برای دسترسی به این فضاهاء ملزم ۱ رختکن کارکنان بایستی در موقعیتی از آزمایشگاه پیش‌بینی شود که ضمن محدودیت دسترسی برای ۲ توصیه می‌شود تا حد امکان چیدمان فضاهای آزمایشگاه در راستای صرف کمترین هزینه برای طراحی و اجرای سیستم‌های تأسیساتی صورت پذیرد. تعیین موقعیت فضاهای تأسیساتی بایستی در مرحله‌ی برنامه ریزی و طراحی با هماهنگی کارشناسان مربوطه صورت پذیرد تا از بروز مشکلات ۳ برای تعیین محل‌های کاری کارکنان با توجه به سطوح ایمنی زیستی» چهار نظریه وجود دارد: الف) در آزمایشگاه‌های سطوح ۱و * می‌توان فضای گزارش‌نویسی و کارهای کم‌خطری از این قبیل را در بین فضاهای فنی قرار داد. زیرا آزمایش‌ها و تست‌هایی که در این قسمت انجام می‌شود.ء به لحاظ ایمنی زیستی مشکلی را برای کارکنان به وجود نمی‌آورد. مورد توجه کارکنانی می‌باشد که بر روی پروژه‌های منفرد فعالیت می‌کنند و نیاز دارند که همواره بر کارشان نظارت داشته باشند. از منظر تأمین سلامت و امنیت شغلی, این نظریه به جهت آنکه امکان تضمین عدم آلودگی میزهای آزمایشگاهی وجود ندارد» توصیه نمی‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 17۷ ]۳ ([ج۸ ]۸1۹17111۳60-1 : سس ب) در آزمایشگاه‌های سطوح ۳ و ۴: * در داخل فضای کار آزمایشگاهی اما نه لزوماً چسبیده به میزهای آزمایشگاهی و اغلب به صورت مشترک با سایر فضاهای کارکنان آزمایشگاه و با جداکننده‌های سبک تفکیک می‌شوند؛ به این صورت که موقعیت‌های خطرناک و غیرخطرناک در داخل سالن آزمایشگاه و به‌واسطه‌ی جداکننده از هم تفکیک می‌شوند. این نظریه مورد توجه هر دو گروه کارکنان و مدیریت می‌باشد. کارکنان در این شرایط حس نزدیکی به محیط کارشان و مدیریت آزمایشگاه را دارند و علاوه بر آن حس حضور در یک فضای ایمن را در حین گزارش‌نویسی دارند. * با یک راهروی ارتباطی از فضاهای آزمایشگاه تفکیک می‌شوند؛ به این صورت که موقعیت‌های خطرناک و غیرخطرناک کاملاً از یکدیگر تفکیک می‌شوند. این نظریه در جهت تأمین ایمنی و حفاظت از انرژی» مورد توجه می‌باشد. الزامات محیطی آزمایشگاه جچهت تأمین دماء رطوبت و هوای پاک کنترل‌شده بدون صرف هزینه‌های بالاء امکان‌پذیر نمی‌باشد. از طرف دیگر الزامات محیطی فضاهای اداری را می‌توان با صرف هزینه‌های پایین تأمین نمود. ۴ طراحی مسیرهای ارتباطی در آزمایشگاه و علائم و تابلوهای به‌کار رفته. باید در راستای مسیریابی أسان برای بیماران» مراجمه‌کنندگان و کارکنان صورت گیرد. این موضوع به خصوص در آزمایشگاه‌های بزرگ از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. ۵ راهرو در آزمایشگاه یکی از عوامل تأثیرگذار بر نحوه‌ی چیدمان آزمایشگاه محسوب می‌شود. در این خصوص بر اساس نوع آزمایشگاه و مساحت آن ممکن است از یک یا چند راهروی موازی برای آرایش پلان بهره گرفت. طراحی به صورت تک‌راهرویی از انعطاف پذیری بیشتری برخوردار بوده و بیشتر مورد توجه طراحان قرار دارد. به منظور برخورداری از بیشترین انعطاف پذیری» عرض فضاهای دوطرف راهرو باید یکسان باشد؛ همچنین توصیه می‌شود راهرو در محور میانی ساختمان قرار گیرد. در آزمایشگاه‌های بزرگ امکان پیش ‌بینی دو راهرو وجود دارد که در این حالت فضاهایی که نیازی به نور طبیعی ندارندء در بین دو راهرو و سایر فضاها به دور ساختمان شکل می‌گیرند. به صورت کلی در آزمایشگاه‌های وسیع و گسترده» با توجه به اندازه و مقیاس آزمایشگاه» ایده‌ی سیستم دو راهرویی بر تک‌راهرویی خطی ارجحیت دارد. ۶ مسیر ورودی بیماران مراجعه کننده‌ی بخش آسیب‌شناسی تشریحی می‌تواند با پذیرش بیماران و ۷ عوامل مرتبط با ایمنی افراد (بیماران» مراجمه کنندگان» کارکنان) و حفاظت فیزیکی (ساختمان, تجهیزات» تأسیسات) بایستی به دقت مورد بررسی قرار گیرند تا چیدمان فضاها در راستای تأمین حداکثر ایمنی صورت پذیرد. ۸ چیدمان فضاهای داخلی بایستی در راستای تأمین بالاترین مقدار نور و دید مطلوب در فضاهایی با حضور افراد (بیماران» مراجعه کنندگان, کارکنان)» صورت پذیرد. در این خصوص اهمیت فضاهای مختلف ممکن است در یک سطح نباشد و بالاترین میزان توجه بایستی به فضاهای فنی آزمایشگاهی او زارت بمهدد انست» در مان و موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- مبذول شود. از دلایل این موضوع» می‌توان به حضور بلندمدت کارکنان در فضاهای فنی آزمایشگاهی, افزایش رضایتمندی کارکنان و بازدهی آن‌ها اشاره نمود. ۹ پیش‌بینی توسعه در آینده و میزان آن از اهمیت بسیاری برای نحوه‌ی چیدمان فضاهای آزمایشگاه برخوردار می‌باشد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص, به بند ۱-۴-۲ این کتاب رجوع شود. حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری حوزه‌ی فنی شکل ۲-۲- نمودار ارتباط‌های داخلی آزمایشگاه تشخیص پزشکی مستقل وزارت بهداست. درمان و آموزشس پزشکی ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۵-۳-۲ الزامات آزمایشگاه‌های سطوح ایمنی زیستی تعیین نوع آزمایشگاه از نظر سطوح ایمنی زیستی می‌تواند در نحوه‌ی برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه تأثیرگذار باشد. با توجه به این که اغلب آزمایشگاه‌های تشحیص پزشکی مستقل, سطح ۲ ایمنی ریستی محسوب می‌شوند. بنابراین موارد مطرح‌شده در این کتاب بر این اساس صورت گرفته است. با این‌حال در ادامه به کلیاتی در رابطه با اصول کلی تمام سطوح ایمنی زیستی در آزمایشگاه‌ها پرداخته شده است. ۱-۵-۳-۲ سطح ۱ ایمنی زیستی سطح ۱ ایمنی زیستی معرف آزمایشگاه‌هایی است که از یک سطح ابتدایی ایمنی برخوردار بوده و مبتنی بر استفاده از شیوه‌های استاندارد در میکروب‌زدایی می‌باشد. در این آزمایشگاه‌ها معمولاً از وسایل حفاظتی مانند دستکش استفاده همچنین محیط‌های حاوی کشت میکروبی و پسماندها باید اتوکلاو شوند. از نظر تجهیزات ایمنی» کارکنان آزمایشگاهی در سطح ۱ ایمنی زیستی می‌توانند بر روی میزهای باز (بدون ۲-۵-۳-۲ سطح ۲ ایمنی زیستی میکروب‌زدایی صحیح همراه با پوشش‌های حفاظتی مربوط به سطح ۲ می‌باشد. در آزمایشگاه‌های سطح ۲ درصورتی که حین انجام فرآیندهای آزمایشگاهی با تجهیزات مربوطه آثروسل" کمی بدون محافظ انجام شوند؛ اما چنانچه این فرآیندها با تولید میزان زیادی از آثروسل همراه باشند و خطر تماس با این عوامل افزایش یابدء باید از هودهای ایمنی زیستی" استفاده شود. در ادامه بهه بررسی استانداردها و الزامات طراحی آزمایشگاه سطح ۲ ایمنی ریستی پرداخته شده است. ۱ ارتفاع سقف فضاها باید به اندازه‌ی کافی بلند باشد تا نصب کابینت‌ها آسیبی به پیکربندی داکت‌ها " ذرات معلق در هوا (201061 ۷اعاد5 اهعزوواه(8) 88560 ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ارتفاع سقف باید در حدی باشد که حداقل ۳۵ سانتیمتر فضای آزاد برای هودهای ایمنی زیستی در ۴ اگر آزمایشگاه دارای سیستم آب‌پاش باشد. باید در بالای کابینت‌ها ۴۵ سانتیمتر»ء فضای آزاد وجود ۵ در طراحی آزمایشگاه‌هاء الزامات اولیه‌ی ایمنی کارکنان نظیر سینک شست‌وشوی دست (مجزا از سینک‌های تخلیه‌ی نمونه در بخش‌های فنی)» چشم‌شوی و دوش اضطراری» تجهیزات اطفای حریق, جعبه‌ی کمک‌های اولیه بایستی در مجاورت و نزدیک درب خروجی آزمایشگاه باشند تا دسترسی مناسب‌تری به آن‌ها وجود داشته و در هنگام خروج کارکنان از فضای کاری مورد استفاده قرار گیرند. ۶ دوش و چشم‌شوی اضطراری باید در فاصله‌ی نزدیک نسبت به محل‌های انجام فرآیندهای خطرناک در نظر گرفته شوند؛ به گونه‌ای که مسافتی که تا محل آن‌ها طی می‌شود. کمتر از ۱۰ ثانیه بوده و ۷ نزدیک بودن دوش و چشم‌شوی اضطراری به حوزه‌ی فنی (بخش‌های پرخطر) به لحاظ آلودگی با عوامل عفونی و شیمیایی (خون‌شناسی» میکروب‌شناسی و محیط‌سازی» شست‌وشو و استریل و غیره) الزامی است. ۸ خوردن و نوشیدن در تمام بخش‌های آزمایشگاه و محل‌های آلوده و پرخطر ممنوع می‌باشد؛ لذا اتاق‌های جداگانه به این منظور در خارج از بخش‌های آزمایشگاه باید در نظر گرفته شود. ٩‏ دفاتر اداری نباید در داخل بخش‌های آزمایشگاه در نظر گرفته شوند. ۰ تخلیه‌ی فاضلاب برای اتوکلاو باید از کف صورت بگیرد. ۱ در بالای هر اتوکلاو آزمایشگاهی» باید هود در نظر گرفته شود. ۲۳ هودهای شیمیایی و هود کابینتی کلاس ]ا باید در فضایی دور از محل ورود و خروج و فضاهای پرتردد در نظر گرفته شوند. ۳-۵-۳-۲ سطح ۲ ایمنی زیست, سطح ۳ ایمنی زیستی معرف آزمایشگاه‌هایی می‌باشد که استفاده از کابینت‌ها و یا هودهای ایمنی زیستی طبق استانداردهای جهانی و استفاده ازحفاظ‌های ثانویه همچون سیستم فشار هوای منفی الزامی می‌باشد. این سطح از آزمایشگاه از نظر عملیات و عملکرد آزمایشگاهی» کلیه‌ی ملزومات سطح ۲ به اضافه‌ی لباس و پوشش‌های مخصوص و همچنین دسترسی کنترل‌شده (محدودیت در ورود و خروج) و نیز جریان هوای جهت‌دار را در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی آزمایشگاه سطح ۳ ایمنی زیستی پرداخته شده است. ۱ اجرای نازک‌کاری کف باید طوری باشد که کفپوش یکپارچه حداقل ۱۰ سانتیمتر بر روی دیوارها امتداد داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳7-177۷ ۸0 ۸11111۳0-11۳ ر سس ۲ تمام دیوارها باید تا زیر سقف ساخته شده و به سازه‌ی بالا متصل باشند. از اجرای دیوارهای کوتاه‌تر از ۳ سطوح دیوارها باید در برابر نفوذ گازها مقاوم باشند. درز پایین درها باید به میزان حداقل قابل قبول باشد. اگر درز درها گرفته شود. گاز مواد ضدعفونی کننده نباید نشت نماید. تمام منافذ دیوار» سقف و کف باید درزبندی شوند. ۴ اگر درهای کشویی استفاده می‌شود. باید از شیشه‌های ایمنی ساخته شده باشند. ۵ در بین اتاق انتظار و راهرو باید امکان محدود کردن ورود حشرات را داشته باشد. ۶ تمام ترددهای آزمایشگاه باید به شدت تحت کنترل و تدابیر امنیتی باشد. ۷ سینک شست‌وشوی دست در هر آتاق باید در دسترس باشد و در نردیکی خروجی واقع شود. ۸ شست‌وشوی دست‌ها باید بدون تماس دست با شیر صورت گیرد. در این خصوص استفاده از شیرهای خودکار (الکترونیکی) در اولویت می‌باشد. ۹ چشم‌شوی و دوش اضطراری در تمام بخش‌های آزمایشگاه و محل‌هایی که فرآیندهای خطرناک صورت می‌گیرد. باید در نظر گرفته شود. ۰ توصیه می‌شود دوش‌های اضطراری طوری در نظر گرفته شوندء که شخص در مواقع بحرانی از یک طرف وارد و از طرف دیگر خارج شود تا امکان جلوگیری از انتشار آلودگی وجود داشته باشد. این امر باید با رعایت امکان دسترسی در کمترین زمان ممکن پیش‌بینی شود. ۱ آاتاق کفش‌کن و انتظار قبل از در ورودی جهت استفاده‌ی کارکنان از کفش مجزا یا کاور یک‌بار مصرف کفش در هنگام تردد در فضای آزمایشگاهی باید در نظر گرفته شود. ۲۳ درهای ورود و خروج خودکار باید در نظر گرفته شوند تا بدون دخالت دست باز و بسته شوند. توصیه می‌شود از درهای کارتی برای محدود کردن ترددها استفاده شود. ۳ فضای ایمنی سطح ۳ بایستی با سایر فضاهای پرتردد و پرترافیک آزمایشگاه فاصله‌ی مناسب داشته ۴ فضای ایمنی سطح ۳ بایستی کاملاً ایزوله و مجزا از سایر قسمت‌های فنی آزمایشگاه باشد. ۵ تمام تجهیزات بلند و سنگین (هودهای ایمنی زیستی, اتوکلاو فریزرء انکوباتور" و غیره) باید به یک سیستم لنگر لرزه‌گیر برای مقاومت در برابر تنش‌های زلزله‌ی ۷ ریشتری مجهز باشند. ۶ جریان هوا باید از اتاق با فعالیت‌های کم خطر به سمت اتاق پر خطر باشد و به راه عبوری میان دو در خود بسته‌شونده وارد شود. ۷ هود شیمیایی و کابینت هود کلاس آاا یا هود لامینار نباید در مجاورت در ورودی یا خروجی آزمایشگاه یا مکان‌های پرتردد آزمایشگاه در نظر گرفته شوند. ۸ روشی برای آلودگی‌زدائی تمام پسماندهای آزمایشگاهی از جنبه‌ی سهولت و کاربرد. ترجیحاً در آزمایشگاه (به عنوان مثال» اتوکلاوه ضد عفونی شیمیایی» سوزاندن» یا دیگر روش‌های ضد عفونی " دستگاهی است که برای ایجاد درجه‌ی حرارت. رطوبت مناسب و غیره که برای رشد میکروب‌ها به کار می‌رود. وزارت بهدد نیت در مان و آ موز نس پز کی -------- صفحهٔ بعد -------- مورد تأیید) باید پیش‌بینی شده باشد. لازم است به آلودگی‌زدائی تجهیزات نیز توجه شود. پسماندها باید به خوبی بسته‌بندی شوند و نباید در راهروهای عمومی حمل شوند. ۹ محل قرارگیری کابینت‌های ایمنی زیستی را باید تا حد امکان در فاصله‌ی دورتری نسبت به در»ء محل ۰ آزمایشگاه باید به‌گونه‌ای طراحی شود که فرآیندهای تعمیر و نگهداری آن آسان و دسترسی به سیستم‌های تأسیسات مکانیکی (داکت‌های تهویهء فن» لوله کشی و غیره) بیرون از محدوده‌ی کاری فراهم باشد. ۱ اتاق انتظار باید شامل دو در برای دسترسی به آزمایشگاه باشد. ۲ در نزدیکی درهای ورودی علائم هشدار برای مواد خطرناک پیش‌بینی شود. 4-0-۳-۲ سطح ۶ ایمنی زیستی سطح ۴ ایمنی زیستی معرف آزمایشگاه‌هایی می‌باشد که از نظر سطح ایمنی زیستی بسیار محدود و یا محصورشده تلقی گردیده و ساختمان آن کاملا در فضایی مجزا قرار می‌گیرد. استفاده از سیستم فشار منفیء دوش و قفل هوا الزامی بوده و از اهمیت و حساسیت بالایی برخوردار می‌باشند. از نظر عملیات و عملکرد آزمایشگاهی ملزومات سطح ۳ همراه با سیستم قفل هوا در محل ورود.ء دوش در محل خروج و نیز مدیریت خاص جهت دفع صحیح پسماندها را شامل می‌گردد. از نظر تجهیزات ایمنی؛ استفاده از کابینت ایمنی ریستی کلاس 11 و یا لباس‌های دارای فشار مشست همراه با کابینت ایمنی زیستی کلاس آ]. همچنین اتوکلاو دارای دو در (قرار گرفته در حد فاصل دیوار) برای خروج مواد و نیز هوای فیلتر شده را شامل می‌شود. در ادامه به بررسی استانداردها و الزامات طراحی آزمایشگاه سطح ۴ ایمنی زیستی پرداخته شده است. ۱ الزامات آزمایشگاه برای سطح ۴ مشابه الزامات سطح ۳و با حساسیت‌ها و شرایط سخت‌گیرانه‌تر می‌باشد. ۲ آزمایشگاه سطح ۴ باید در ساختمان یا منطقه (زون) کاملاً جدا پیش‌بینی شود. ۳ باید به صورت اختصاصی برای زمین این آزمایشگاه زهکشی درنظر گرفته شود. ۴ "سطوح افقی غیرلازم که منجر به جمع‌شدن گرد و غبار می‌شودء باید به کمترین مقدار برسد. ۵ در صورت لزوم ممکن است دوش ضدعفونی و تمهیدات مربوطه نیز در نظر گرفته شود. ۶ الزامات مربوط به این سطحء محدود به موارد مذکور نبوده و بسیار گسترده و پیچیده می‌باشند و تکنولوژی این سطح از آزمایشگاه‌ها نیز در اختیار برخی از کشورهای پیشرفته می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ف ۷ ویژگی‌ها مقاومت در برابر مواد شیمیایی مقاومت در برابر سید و باز غیرلغزنده مقاومت در برابر رطوبت مقاومت در برابر مواد شوینده و ضدعفونی کننده مقاومت در برابر آب دارای حداقل درز در بین قطعات مقاومت در برابر خش و سایش آنتی باکتریال عدم جذب مایعات قابل شست‌وشو و تمیز کردن مقاومت در برابر آتش نفودناپذیر در برابر گازها و سوراخ‌های درزبندی شده سطح صاف و سخت پوشش یکپارچه بدون درز و درزهای جوش داده شده مقاومت در برابر ریزش مایعات قابل بخار دادن و ضدعفونی کردن [ن۳-11 ۸۱۹۲17111 و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- وزارت با ۰ ویژگی‌ها مقاومت در برابر رطوبت مقاومت در برابر مواد شوینده و مواد ضدعفونی کننده عدم جذب مایعات قابل شست‌وشو و تمیز کردن مقاومت در برابر آب سطح صاف و فاقد فرو رفتگی و برآمدگی 3 عدم ایحاد شکستگی مضاعف در سطوح دارای حداقل نفود نفودناپدیری در برابر گازها و سوراخ‌های درزبندی شده پوشش یکپارچه مقاومت در برابر آتش قابل بخار دادن و ضدعفونی کردن پوشش یکپارچه مقاومت در برابر اسید و باز مقاومت در برابر ضربه یا استفاده از ضربه‌گیر و قرنیز 2 مقاومت در برابر رطوبت نگ قابل شست‌وشو و تمیز کردن مقاومت در برابر مواد شوینده و ضدعفونی کننده مقاومت در برابر آب دارای حداقل درز در بین قطعات مان و آموزش پزشکی _ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ اف ۷ ویژگی‌ها نفوذناپذیری در برابر گازها و سوراخ‌های درزبندی شده عایق‌بندی در برابر آتش اعمال درزگیر برای آتش‌بندی دیوارها محافظ گوشه و ریل ضربه‌گیر مقاومت در برابر خش و سایش آنتی باکتریال حداقل جذب گرد و غبار و سهولت در شست‌وشو عدم ایجاد سطوح افقی وسیع سطح صاف و فاقد هرگونه فرو رفتگی و برآمدگی عدم ایحاد شکستگی مضاعف در سطوح قابل بخار دادن و ضدعفونی کردن پوشش یکپارچه مقاومت در برابر مواد شیمیایی مقاومت در برابر اسید و باز مقاومت در برابر ضربه یا استفاده از ضربه‌گیر مقاومت در برابر رطوبت و مواد شوینده مقاومت در برابر آب درزبندی مقاومت در برابر خش و سایش نفود ناپذیری در برابر مایعات [ن۳-11 ۸۱۹۲17111 و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- وزارت با ویژگی‌ها مقاومت در برابر حرارت متوسط دارای لبه برای جلوگیری از ریزش مایعات 4 ره سطح صاف و فاقد هرگونه فرو رفتگی و برآمدگی پوشش غیر پارچه‌ای قابل بخاردادن و ضدعفونی کردن چشم‌شوی اضطراری دوش اضطراری (: 1 هود ایمنی بیولوژیکی جعبه کمک‌های اولیه مقاوم در برابر آتش (جداره خارجی) مقاوم در برابر اسید و باز مقاوم در برابر خش و سایش 72 مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده مقاوم در برابر آب آنتی باکتریال مان و آموزش پزشکی ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ف ۱ 100 سطو ویژگی‌ها ۱ صاف و فاقد فرو رفتگی و برآمدگی خودبسته‌شونده درزبندی اتصال چارچوب درب به دیوار 3۸ بازشو به سمت داخل یا کشویی ۰ اتوماتیک 0 قابل بخاردادن و ضدعفونی کردن درزبندی شده د قابل بخاردادن و ضدعفونی کردن 1 آستانه‌های داخلی شیب‌دار ۰ مجهز به محافظ و توری ۰ جدول ۱-۲- مشخصات فضاهای آزمایشگاه براساس سطوح ایمنی - زیستی رعایت مواردی که با این علامت مشخص شده است. الزامی می‌باشد. (9) رعایت مواردی که با این علامت مشخص شده است. در اولویت انتخاب قرار دارد اما الزامی نمی‌باشد ۸1۹۲1111۳111 و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- با توجه به تمامی ویژگی‌های مطرح‌شده در رابطه با آزمایشگاه مستقل همچون عملکرد آزمایشگاه» گردش کاری مناسب, انجام صحیح فرآیندهای مربوطه و غیره» فراهم نمودن یک محیط مطلوب برای ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. مواردی همچون انعطاف‌پذیری و قابلیت توسعه» دسترسی» ورودی» چیدمان فضاها و ارتباطات داخلی» ابعاد و تناسبات داخلی, نازک‌کاری» درهاء پنجره‌هاء نور و روشنایی» رنگ» صداء ارتباطات عمودی, معلولین» مخاطرات آزمایشگاهی, ایمنی در آزمایشگاه» پسماندهای آزمایشگاهی, مبلمان و تجهیزات آزمایشگاهی به طور مستقیم و غیرمستقیم در عملکرد آزمایشگاه مستقل موْئْر می‌باشند. ۱-2-۲ انعطاف‌پذیری و قابلیت توسعه ویژگی‌هایی که در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی به منظور بالابردن میزان انعطاف‌پذیری آزمایشگاه برای امکان تغییر و توسعه‌ی آسان فضاهای آن می‌توان در نظر گرفت» از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشند. عواملی همچون افزایش تعداد مراجعه‌کنندگان به آزمایشگاه» تغییر در تجهیزات آزمایشگاهی و سایر مواردء لزوم توجه به انعطاف‌پذیری آزمایشگاه را دوچندان می‌کند. در ادامه نکات و الزامات مربوط به انعطاف‌پذیری در آزمایشگاه ارائه شده است. اساس شرایط مقتضی, نسبت به گسترش و توسعه‌ی آزمایشگاه اقدام شود. ۲ سه عامل تأثیرگذار بر قابلیت توسعه‌ی آزمایشگاه شامل تغییرات جمعیتی» تحولات پزشکی و تحولات جدید در آزمایشگاه می‌باشد که بایستی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه در نظر گرفته ۳ از مهم‌ترین مواردی که بر میزان انعطاف‌پذیری آزمایشگاه تأثیرگذار بوده و باید به آن توجه نمود. سازگاری محیط آزمایشگاه با تجهیزات مورد استفاده می‌باشد که با توجه به پیشرفت‌های روزافزون در زمینه‌ی تجهیزات. از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. در این خصوص در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه بایستی روند پیشرفت علوم آزمایشگاهی و متعاقب آن تجهیزات آزمایشگاهی به منظور انعطاف‌پذیری و قابلیت توسعه‌ی آزمایشگاه در نظر گرفته شود. ۴ با توجه به اینکه فرآیندهای آزمایشگاهی ممکن است پس از ۶ تا ۱۲ ماه نیاز به تغییرات داشته باشندء عبارت انعطاف‌پذیری و قابلیت توسعه برای توصیف نیازهای جدید آزمایشگاه اغلب به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند. فضاهای فنی آزمایشگاهی ممکن است نیاز به چیدمان مجدد داشته باشند وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳7-177۷ ۸0 ۸11111۳0-11۳ که در این راستا احتمال (عمال تغییراتی در نحوه‌ی مبلمان آزمایشگاهی (حذف یا اضافه) نیز وجود دارد. ۵ با توجه به اینکه چیدمان فضاها و تجهیزات آزمایشگاه (به خصوص فضاهای حوزه‌ی فنی) مستقل از طراحی ساختمان آزمایشگاه بوده و بر اساس عملکردها و فرآیندهای مورد نیاز صورت می‌گیرد؛ توجه به انعطاف‌پذیری فضاهای داخلی از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. ۶ برای دست یافتن به بیشترین میزان انعطاف پذیری» توصیه می‌شود بخش‌های آزمایشگاهی را در یک فضای مشترک و باز تجمیع نمود. طراحی آزمایشگاه با این روش می‌تواند بیشترین سازگاری فرآیندها و تجهیزات آزمایشگاهی جدید را نیز با پلان (نقشه) آزمایشگاه به دنبال داشته باشد. این مورد به‌خصوص در رابطه با آزمایشگاه‌های با تعداد پذیرش روزانه‌ی کمترء اهمیت بیشتری دارد. لازم به توضیح است تجمیع بخش‌های آزمایشگاه نباید تداخل یا مغایرتی با عملکرد آنها داشته باشد. ۷ توصیه می‌شود جهت انعطاف‌پذیری و امکان توسعه‌ی آینده, راهروهای ارتباطی مجاور بخش‌های آزمایشگاه را تا حدی که توجیه اقتصادی داشته باشدء عریض‌تر از حد استاندارد در نظر گرفت. این کار باعث می‌شود افزایش مساحت واحدهای آزمایشگاهی برای توسعه‌ی آینده به راحتی صورت پذیرد. لازم به توضیح است که افزایش عرض راهروها نباید منجر به قرار دادن بعضی تجهیزات در راهرو شود؛ زیرا این تجهیزات در شرایط بحرانی می‌توانند مانع فرار افراد از محل خطر شوند. ۸ توصیه می‌شود از جداکننده‌های سبک برای تفکیک فضاهای آزمایشگاهی (به شرط آن که مغایرتی با استفاده از جداکننده‌های دو جداره که قابلیت برق‌رسانی نیز داشته باشندء می‌تواند به انعطاف‌پذیری فضا کمک کند. استفاده از جداکننده‌های سبک همجنین در راستای برخورداری از حداکثر مساحت خالص موّثر می‌باشد. ٩‏ برای میزبندی و سکوبندی بخش‌های آزمایشگاهی نباید از مصالح بنایی استفاده نمود تا امکان اعمال هرگونه تغییرات در چیدمان فضاها فراهم باشد. این مورد به خصوص در مواقعی که یک دستگاه آزمایشگاهی رومیزی با نوع ایستاده آن جایگزین می‌شود. بسیار حائز اهمیت است. ۰ در رابطه با قابلیت توسعه‌ی آزمایشگاه» به موارد مطرح در بند ۳-۲-۲ ای ن کناب نیز رجوع شود. ۳۲-2-۳- دسترسی ۱ دسترسی بیماران و مراجعه‌کنندگان به آزمایشگاه تنها محدود به فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری می‌باشد و نباید امکان ورود به سایر فضاهای آزمایشگاه را داشته باشند. لازم به توضیح است در مواردی که ممکن است بیمار در رابطه با نتیجه‌ی آزمایش خودء نیاز به توضیحات تخصصی داشته باشد, امکان دسترسی وی به اتاق رئیس (یا مسئول فنی) آزمایشگاه بایستی فراهم باشد. او زارت بمهدد انست» در مان و آموزنس پزنشسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ توصیه می‌شود تمهیدات لازم برای محدود کردن دسترسی افراد غیرمجاز به فضاهای فنی و پشتیبانی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه در نظر گرفته شود. ۳ دسترسی به فضاهایی که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم ممکن است صحت ننتایج آزمایش‌ها را تحت تأثیر قرار دهد باید محدود و کنترل شود. این کنترل دسترسی باید با توجه به ایمنی و حفظ حریم صورت گیرد. اطلاعات پزشکی» نمونه‌های بیمار و منابع آزمایشگاهی نباید به هر طریقی در ۴. بایستی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی توجه نمود که از افزایش تعداد مسیرهای دسترسی به فضاهای آزمایشگاه اجتناب شود. این موضوع علاوه بر آنکه منجر به سردرگرمی در مسیریابی فضاهای آزمایشگاه می‌شود.ء تأمین امنیت آزمایشگاه را نیز مشکل‌تر می‌کند. باشد» بایستی حداقل دو در خروجی برای آن در نظر گرفت که یکی از آن‌ها به صورت مستقیم به راه‌های خروجی ارتباط داشته باشد. بایستی توجه نمود در آزمایشگاه‌های پرخطر (آزمایشگاه‌هایی که با مواد قابل اشتعال, قابل انفجار و یا مواد عفونی کار می‌شود)» حتی اگر فضای بخش یا طبقه از ۹۰ مترمربع تجاوز نکند. باید دو راه مجزای ورود و خروج در نظر گرفته شود. ۶ راهروهای بین فضاهای کاری به‌خصوص در آزمایشگاه‌هایی که راهروهای پهن و عریض دارند.ء بایستی به شکلی طراحی شوند که منجر به افزایش سطح ایمنی در فضاهای کاری شود. ۷ توصیه می‌شود علائم و تابلوهای مناسب در مسیرهای داخلی برای مسیریابی آسان پیش‌بینی شود. در همین رابطه توجه به راه‌های خروج اضطراری از اهمیت بیشتری برخوردار می‌باشد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص علائم و تابلوهاء به مبحث بیستم از مجموعه کناب‌های «مقررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. ۸ جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص ایمنی دسترسی‌ها از منظر حریق» به مبحث سوم از مجموعه کنتاب‌های «مقررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. ٩‏ جهت کسب اطلاعات بیشنر در خصوص کننرل امنیت دسترسی‌هاء به بند ۴-۱۵-۴-۲-این کناب رجوع سود. برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه مورد نظر دارد که در راستای عملکرد مطلوب آزمایشگاه در نظر گرفته می‌شوند. در ادامه نکات و الزامات مربوط به ورودی‌ها در آزمایشگاه ارائه شده است. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۵ ([2م۸ ۸۱۹۱1۱۱01۱4۶ ۱ برای ساختمان آزمایشگاه حداکثر تا سه نوع ورودی می‌توان پیش‌بینی نمود؛ انواع ورودی‌ها متفاوت از تعداد ورودی‌ها می‌باشند و شامل ورودی اصلیء ورودی کارکنان و ورودی پشتیبانی می‌باشند. ورودی‌های کارکنان و پشتیبانی به صورت پیشنهادی بوده و به‌طور معمول در آزمایشگاه‌های کوچک در نظر گرفته نمی‌شود. ۲ تعداد هرکدام از ورودی‌ها نیز بر اساس تعداد پذیرش روزانه در مرحله‌ی برنامه‌ریزی پیش‌بینی می‌شود. تعداد ورودی‌های آزمایشگاه بایستی به تعداد حداقل بهینه باشد تا تأمین امنیت آزمایشگاه با صرف حداقل هزینه و حداکثر ضریب ایمنی صورت پذیرد. ۳ تفکیک ورودی‌ها به دلیل تفاوت در ماهیت عملکردی هر حوزه و جلوگیری از تداخل فرآیندهای مربوطه بوده و با توجه به ابعاد آزمایشگاه و تعداد پذیرش روزانه متفاوت می‌باشد. ۴ ورودی اصلی آزمایشگاه بایستی خوانا بوده و متناسب با موقعیت آزمایشگاه و ساختمان‌های همجوار آن باشد. ۵ ورودی با ورودی‌های آزمایشگاه بایستی متناسب با شرایط مراجعه‌کنندگان باشد. در این خصوص توجه به شرایط افراد کم‌توان و ناتوان (معلول) و همچنین دامنه‌ی استفاده از ورودی پشتیبانی از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. ۶ محدوده‌ی ورودی‌های ساختمان بایستی مسقف باشد تا از تأثیر نامطلوب شرایط جوی جلوگیری شود. ۷ توصیه می‌شود ورودی اصلی آزمایشگاه در طبقه‌ی همکف قرار گیرد. ۸ در صورت پیش‌بینی آزمایشگاه در یکی از طبقات بالای ساختمان» با فرض رعایت تمام جوانب ایمنی و عملکردی آن؛ بایستی مسیر عمودی مناسبی برای جابجایی افراد و تجهیزات (آسانسور و یا شیب‌راه) در نظر گرفته شود. ٩‏ ورودی پشتیبانی در صورت پیش‌بینی» اغلب برای دسترسی به انبارهاء تأسیسات و جمع‌آوری پسماند در نظر گرفته می‌شود تا نقل و انتقال مربوط به خدمات پشتیبانی آزمایشگاه" با سهولت و به دور از چشم بیماران و مراجعه‌کنندگان صورت گرفته و منجر به تداخل عملکردی با سایر مسیرها نشود. این ۰ در صورت پیش‌بینی پارکینگ در طبقه‌ی زیرزمین برای کارکنان آزمایشگاه» امکان ورود کارکنان از ورودی پشتیبانی را نیز می‌توان در نظر گرفت. ۱ پیش‌بینی ورودی کارکنان به خصوص در آزمایشگاه‌های بزرگ می‌تواند تأثیر به‌سزایی در کاهش ترددهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری داشته باشد. ۲۳ جهت کسب اطلاعات بیشنر در خصوص کنسرل امنیت ورودی‌هاء به بند ۴-۱۵-۴-۲ این کناب رجوع " از این نقل و انتقال‌ها می‌توان به ورود افلام. لوازم و تحهیزات مصرفی آزمایشگاه, خروج پسماندهای آزمایشگاهی و راه‌اندازی, تعمیر و نگهداری سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و الکتریکی اشاره نمود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- 5-2-۳ چیدمان فضاها و ار تباط‌های داخلی عوامل تعیین کننده در نحوه‌ی چیدمان فضاهای داخلی آزمایشگاه‌هاء نوع آزمایشگاه‌هاء تعداد پذیرش روزانه‌ی آن‌ها و همچنین نحوه‌ی برنامه‌ریزی آن‌ها می‌باشند. به صورت نظری رابطه‌ی بین بخش‌ها در اغلب آزمایشگاه‌ها یکسان و در سایر موارد بسیار مشابه می‌باشد؛ اما با توجه به اختلاف مساحت آزمایشگاه‌هاء سطح بهره‌مندی از تجهیزات و تأسیسات مدرن» میزان رعایت استانداردها و توجه به فاکتورهای انعطاف‌پذیری» طراحی آزمایشگاه‌ها را نمی‌توان به یک شکل انجام داد. در ادامه نکات و الزامات مربوط به چیدمان فضاها و ارتباط‌های داخلی در آزمایشگاه ارائه شده است. ۱ فضاهای حوزه‌ی فنی و پشتیبانی باید به صورتی مناسب از فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری ۲ اهمیت چیدمان فضاهای آزمایشگاه تنها به منظور کاهش زمان مورد نیاز از نمونه‌گیری تا اعلام نتیجهء با رعایت دستورالعمل‌های مربوطه بوده و اهمیت حیاتی دیگری ندارد. ۳ مهم‌ترین عامل در جانمایی حوزه‌هاء تأمین ارتباط عملکردی مناسب بین حوزه‌های آزمایشگاه می‌باشد. حوزه‌های آزمایشگاهی بایستی در ارتباط متقابل با یکدیگر بوده و به گونه‌ای سازماندهی شوند که از قرارگیری مناسب این فضاها در کنار هم» بتوان به بالاترین سطح بهره‌وری و خدمات‌رسانی دست یافت. ۴ چیدمان فضاهای آزمایشگاهی و ارتباط‌های داخلی بایستی متناسب با اندازه و پیچیدگی فرآیندهای آزمایشگاهی و روابط عملکردی فضاها صورت پذیرد. ۵ عوامل مرتبط با ایمنی شامل حفاظت سلامتی و جانی افراد (بیماران» مراجعه‌کنندگان» کارکنان) و حفاظت فیزیکی (ساختمان» تجهیزات» تأسیسات) بایستی به دقت مورد بررسی قرار گیرند تا چیدمان ۶ پیش‌بینی توسعه‌ی آینده و میزان آن از اهمیت بسیاری برای نحوه‌ی چیدمان فضاهای آزمایشگاه برخوردار می‌باشد. جهت کسب اطلاعات بیشنر در این خصوص به بند ۱-۴-۲۳ -این کناب رجوع شود. ۷ امکان ادغام فضاهای فنی آزمایشگاهی با عملکرد مشابه به خصوص در آزمایشگاه‌های با دامنه و ححم کاری محدود که از تحهیزات مشترک نیز استفاده می‌کنندء وجود دارد. ۸ باید بین بخش‌های آزمایشگاهی که در مجاورت یکدیگر پیش‌بینی می‌شوند و فعالیت‌های ناهمخوان دارنده تفکیک مناسب صورت گیرد تا از امکان انتشار هر نوع آلودگی بین بخش‌های آزمایشگاه جلوگیری شود. به عنوان مثال بخش‌های میکروب‌شناسی» آنالیز ادرار و مایعات و آسیب‌شناسی تشریحی در تمام آزمایشگاه‌ها به صورت مجزا در نظر گرفته می‌شوند. ۹٩‏ اتاق استراحت کارکنان و آبدارخانه بایستی با فاصله‌ی مناسب از بخش‌های آزمایشگاه پیش‌بینی شوند. 4 -وو0 0۵۲ وزارت بهداشت. درمان و آموزنس پزشکی ۱۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۰ اتاق رئیس آزمایشگاه بایستی در موقعیتی از آزمایشگاه پیش‌بینی شود که ضمن برخورداری از اشراف و دسترسی مناسب به بخش‌های آزمایشگاه» امکان دسترسی برای برخی از بیماران و مراجعه کنندگان (در صورت نیاز به توضیحات تخصصی)» وجود داشته باشد. نگرش به تأمین آرامش بیمارانء مراجعه کنندگان و کارکنان صورت پذیرد. ۲۳ توصیه می‌شود تا حد امکان چیدمان فضاهای آزمایشگاه در راستای صرف کمترین هزینه برای طراحی و اجرای سیستم‌های تأسیساتی صورت پذیرد. ۳ پیشنهاد می‌شود انبارهای آزمایشگاه در مجاورت راهروی اصلی پیش‌بینی شود تا دسترسی آسان کارکنان به آن فراهم باشد. ۴ تعیین موقعیت فضاهای تأسیساتی بایستی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی با هماهنگی کارشناسان مربوطه صورت پذیرد تا از بروز مشکلات بعدی و اتلاف هزینه‌ها پیشگیری شود. ۵ در گذشته آزمایشگاه‌ها به صورت چیدمان منظم به دور فضاهای کار شکل می‌گرفتند که از انعطاف‌پذیری نیز برخوردار می‌شدند. امروزه فضاهای کار به صورت مدولار طراحی می‌شوند و امکان جابجایی آسان» سریعء اقتصادی و منطبق با دستگاه‌ها و تجهیزات مدرن را دارند. این روش نیاز به پیش‌بینی فضاهای باز دارد تا برخلاف آزمایشگاه‌های قبلی که بر اساس میزهای کار شکل می‌گرفتند و جابجایی آن‌ها اهمیت داشتء امکان دسترسی آسان به فضاهای پشت تجهیزات به منظور نگهداری ۶ یک روش کلی در خصوص طراحی داخلی آزمایشگاه» چیدمان میزهای آزمایشگاه به صورت عمود بر دیوارهای پنجره‌دار می‌باشد. این نوع چیدمان منجر به شکل‌گیری حوزه‌های کاری آرام و به دور از ترددهای کارکنان می‌شود. همچنین این نوع چیدمان علاوه بر جلوگیری از ایجاد سایه در حین کارء امکان مشاهده‌ی بیرون را نیز میسر می‌کند. ۷ میزهای آزمایشگاه بر حسب نیاز ممکن است به دیوار پنجره‌دار چسبیده باشند و یا به منظور امکان تردد کار کنان, با فاصله از دیوار در نظر گرفته شوند. لازم به توضیح است انتخاب گزینه‌ی دوم برای آزمایشگاه‌های بزرگ و پرخطر و با احتمال بروز آتش‌سوزی و به منظور امکان ایجاد مسیر جایگزین برای فرارء مناسب می‌باشد. ۸ در صورتی که میزها با فاصله از دیوار قرار گیرند. بایستی تمام تمهیدات تأسیساتی مورد نیاز بر روی میزها از طریق کف یا سقف در نظر گرفته شوند. لازم به توضیح است که دفع فاضلاب میزها نیز در بعضی موارد به‌واسطه‌ی پمپ یا سیستم خلاء از سقف امکان‌پذیر می‌باشد که پرهزینه بوده و مرسوم نمی‌باشد. اما میزهای آزمایشگاهی چسبیده به دیوار امکان تأمین تمام تأسیسات از طریق دیواری که ۱۹۸ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ توصیه می‌شود مبلمان و قفسه‌ها از فاصله‌ی کافی نسبت به دیوار محاور برخوردار بوده یا قابلیت جابجایی آسان داشته باشندء به طوری که قسمت‌های اطراف و زیر میزء کابینت و تجهیزات برای تمیز کردن, قابل دسترس باشند. ۰ فضای کافی برای نگهداری تجهیزات ایستاده و بزرگ باید در نظر گرفته شود. پیشنهاد می‌شود از استقرار میز آزمایشگاهی جنب دیوار خارجی که معمولاً برای استقرار وسایل بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرد. خودداری شود. ۱ دسترسی آسان به یخچال‌ها و فریزرهای آزمایشگاهی برای کارکنان آزمایشگاهی باید پیش‌بینی شود. ۲ در رابطه با چیدمان فضاها و ارتباط‌های داخلی, به موارد مطرح در بند ۴-۳-۲ این کتاب نیز رجوع ۵-2-۳ ابعاد و تناسبات داخلی ۱( عرض راهروهای منتهی به ورودی آزمایشگاه بایستی به اندازه‌ای باشد که امکان نقل و انتقال ۲ عرض راهروی آزمایشگاه بر اساس مساحت ساختمان و الزامات مربوطه تعیین می‌شود؛ اما به هیچ عنوان نباید کمتر از ۱۵۰ سانتیمتر باشد. توصیه می‌شود عرض خالص راهروها بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ ۳ توصیه می‌شود عرض خالص راهروها در طول آن‌ها حفظ شود. به این صورت که عرض خالص راهرو ۴ حداقل ارتفاع خالص فضاهای آزمایشگاهی نباید کمتر از ۲۴۰ سانتیمتر باشد؛ اما در فضاهایی که عرض زیادی دارندء ارتفاع کم فضا مانع رسیدن نور طبیعی به عمق آن‌ها شده و تاریک می‌شود. لذا ۵ ارتفاع خالص سرویس‌های بهداشتی نباید از ۲۲۰ سانتیمتر کمتر باشد. ۶ حداقل عرض فضای مورد نیاز کارکنان بین میزها و تجهیزات به صورت زیر می‌باشد: * عرض فضای مورد نیاز کار کنان در جایی که تردد نباشدء حداقل ۱۰۰ سانتیمتر می‌باشد. امکان قرارگبری مبز آزمایشگاهی یا جداکننده وزارت بهداشت. درمان و آموزنس پزشکی ۱۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ 17۷ ]۳ ([ج۸ ]۸1۹17111۳60-1 * عرض فضای مورد نیاز کار کنان در جایی که تردد نیز باشدء حداقل ۱۲۰ سانتیمتر می‌باشد. امکان قرارگیری میز آزمایشگاهی یا جداکننده ر/ 0 کار طکً 1.20 *‏ عرض فضای مورد نیاز کارکنان در جایی که دوطرف میز آزمایشگاهی قرار می‌گیرد اما تردد کار کنان وجود نداردء حداقل ۱۳۵ سانتیمتر می‌باشد. امکان قرارگیری میز آزمایشگاهی یا جداکننده 4 حداقل 1.35 ۵ 0 امکان قرارگیری میز آزمایشگاهی یا جداکتنده *‏ عرض فضای مورد نیاز کارکنان در جایی که دوطرف میز آزمایشگاهی قرار می‌گیرد و تردد امکان قرارگیری مبز آزمایشگاهی یا جذاکننده 4 ل 0 6 ۵0: 0 ر امکان قرارگیری میز آزمایتگاهی پا جذاکننده -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ "توصیه می‌شود عرض راهروهای بین میزهای کار بین ۱۵۰ تا ۱۸۰ سانتیمتر و عرض راهروهای بین میز کار و دیوار ۱۳۰ تا ۱۵۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. برای راحتی حرکت معلولین در فضاهای آزمایشگاهی» عرض راهروهای بین میزهای کاری در نقشه‌های این کتاب ۱۵۰ سانتیمتر در نظر ۸ ممبلمان و تجهیزات آزمایشگاهی نباید در مواقع بحرانی تبدیل به موانعی برای فرار شوند. از این رو توصیه می‌شود مبلمان و تحهیزات آزمایشگاهی به خصوص در اطراف در اتاق‌ها و فضاها به کمک تمهیداتی ثابت شوند. ٩‏ پیشنهاد می‌شود از قرار دادن مبلمان و تحهیزات آزمایشگاهی در فاصله کمتر از ۱۵۰ سانتیمتری درها اجتناب شود که این مورد منجر به افزایش مساحت مورد نیاز برای فضاها نیز می‌شود. 1-2-۳۲ نا زک‌کاری یکی از فاکتورهایی که در کیفیت هر فضایی موْثر است. مصالح نازک‌کاری آن فضا می‌باشد که به طور کلی در سه گروه کف. دیوار و سقف قابل بررسی می‌باشند. در ادامه نکات و الزامات مربوط به نازک‌کاری (کف, دیوار» سقف) ارائه شده است. ۱-1-2-۲ کف ۱ مصالح کف در هر فضای آزمایشگاه به تناسب عملکردهای مربوطه بایستی ویژگی‌هایی را دارا باشد که می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: * مقاوم در برابر مواد شیمیایی (اسید و باز) * مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده *‏ مقاوم در برابر آب * عایق حرارتی * عایق صوتی *‏ جاذب صدا (أکوستیک) * مسطح و دارای حداقل درز در داخل و بین قطعات کف * مقاوم در برابر خش و سایش ۰ آنتی باکتریال *‏ مقاوم در برابر آتش * _دوام و استحکام فیزیکی مصالح وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ‏ ۱۶۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۲ بایستی توجه نمود کف‌پوش سنگ بعد از مدتی کالیبراسیون دستگاه را از بین می‌برد. ۳ از جمله عوامل مور بر انتخاب مصالح کف. قابلیت تعمیرء نگهداری و جایگزینی آن‌ها است. ۴ استفاده از مصالحی که در مواقع عادی و یا بحرانی (همچون آتش‌سوزی)» ممکن است گاز یا بخار سمی متصاعد کنند.ء ممنوع است. ۵. سطوح کف در تمام فضاها و مسیرهای ارتباطی باید صافء غیرلغزنده ثابت و سخت باشد تا همواره امکان تردد آسان افراد کم‌توان و ناتوان (به کمک تجهیزات حرکتی) وجود داشته باشد. ۶ مصالح پوششی سطوح باید به گونه‌ای انتخاب شوند که منجر به انعکاس نور و خیرگی نشوند (براق ۷ پیشنهاد می‌شود محل اتصال دیوار و کف زاویه‌ی قائم نباشد و به صورت زاویه‌ی باز اجرا شود. این موضوع فرآیند نظافت را با سهولت همراه می‌سازد. در این خصوص پیشنهاد می‌شود از مصالح یکپارچه قابل امتداد از روی کف بر روی دیوار استفاده شود. ۸ کف یکپارچه, احتمال نفوذ مایعات را کاهش می‌دهد. کف کلیه‌ی اتاق‌ها و راهروهاء هال و انبار باید عاری از ترک. درزء» شکاف و سطوح خشن باشد. ٩‏ نازک‌کاری سطوح باید صیقلی باشد تا علاوه بر جلوگیری از جمع‌شدن آلودگی در خودء امکان تمیز کردن آسان داشته باشند. ۰ توصیه می‌شود مصالح کف از نوع وینیل" یا سایر مصالح مشابه که به صورت خاص برای فضاهای آزمایشگاهی و بدون درز که تا ارتفاع ۱۵ سانتیمتری دیوارها نیز ادامه می‌یابند». ساخته شوند. ۱ برای تأمین آرامش افراد و به دنبال آن کاهش ضریب خطای کارکنان» در نظر گرفتن یک کف‌پوش مناسب در فضای آزمایشگاه که سر و صدا (سطح نوفه) و آلودگی صوتی را کاهش دهد.ء بسیار موّثْر خواهد بود. ۲۳ پیشنهاد می‌شود کف تمام فضاهای هر طبقه از آزمایشگاه» هم‌سطح باشند. ۳ در فضاهایی که به جهت عملکرد آن» نیاز مبرم به شست‌وشوی کف باشد.ء بایستی کف‌شوی در نظر گرفته شود. لازم به توضیح است در صورتی که کف فضا به صورت مداوم تحت شست‌وشو قرار نگیر منجر به تبخیر مایع سیفون شده و انتقال عوامل آلودگی به محیط آزمایشگاهی امکان‌پذیر می‌شود که در این صورت بایستی با تمهیداتیء چاه به صورت موقت امکان بسته‌شدن داشته باشد. ۴ فرآیندهای مربوط به نازک‌کاری سطوح کف باید پیش از وارد کردن هرگونه تجهیزات و مبلمانی به وینیل به راحتی تمیز می‌شود و در مقابل مواد شیمیایی مقاوم است. لازم به توضیح است که ریختن نیتروژن مایع» موجب شکاف و ترک در کف وینیل و جدا شدن و شکستن اتصالات می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ پوشش‌های به کار رفته در نمای داخلی دیوارها بسته به محل قرارگیری و نیز نوع کارکرد فضا باید تعیین شوند. به طور کلی ویژگی‌ها و خصوصیاتی که در مصالح نازک‌کاری دیوار در آزمایشگاه‌ها می‌توان متصور شدء شامل موارد زیر است: * مقاوم در برابر مواد شیمیایی (اسید و باز) *‏ مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده و ضدعفونی کننده *‏ مقاوم در برابر آب مسطح و دارای حداقل درز در داخل و بین قطعات دیوار * مقاوم در برابر خش و سایش * مقاوم در برابر آتش * عایق حرارتی * عایق صوتی جادذب صدا (آکوستیک) * حداقل جذب گرد و غبار و سهولت در نظافت بسیار می‌باشند که باید با توجه به کاربری و عملکرد فضا تعیین شوند. از ویژگی‌های این رنگ‌ها می‌توان به «مقاوم در برابر رطوبت»» «آنتی‌باکتریال» «عایق صوتی» «عایق حرارتی» «مقاوم در برابر آتش» و «ضدحشره» اشاره نمود. ۳ توصیه می‌شود تا حد امکان از ایجاد سطوح افقی غیرضروری در دیوارها پرهیز شود تا منجر به تجمع گرد و غبار و آلودگی نگردد. ۵ توصیه می‌شود در کنج دیوارها از زوایای باز یا منحنی استفاده گردد. البته در صورت استفاده از مصالح آنتی‌باکتریال می‌توان از این مورد صرف‌نظر نمود. ۶ در تمامی فضاها نوع مصالح و نحوه‌ی اجرا در محل اتصال دیوارها با کف باید به گونه‌ای باشد که ۷ جنس مصالح سطوح دیوار نباید خشن و زبر باشد تا در صورت برخورد احتمالی افراد با آن دچار آسیب ۸ پیش‌بینی مصالح چوبی برای دیوارها و سطوح مناسب نمی‌باشد؛ زیر ممکن است موارد آلوده ر به وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ی ۱۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 1۷ ]۳ ([ج۸ ۳ ]۳0-11 ]۸1۲1 ٩‏ توصیه می‌شود سطح دیوارها با اکریلیک براق با دوام و یا رنگ آپوکسی پوشانده شوند. برای رنگ اپوکسی» اگر سیلیکون استفاده می‌شودء پس از اپوکسی, سیلیکون باید به کار گرفته شود. ۰ منافذ دیوار و سقف باید حداقل و با مواد غیرسخت و مواد ضدچروک. پر شده باشند. ۱ توصیه می‌شود محافظ ضربات فیزیکی به دیوارها در نقاط مورد نیاز به خصوص در کنج‌ها به منظور جلوگیری از سیب رسیدن به نازک‌کاری دیوارها پیش‌بینی شود. ۲ دیوارهای آزمایشگاه حداقل تا ارتفاع ۱۵۰ سانتیمتر باید مقاوم به مواد شیمیایی و ضدعفونی کننده‌ها و قابل شست‌وشو باشند (رنگ‌های قابل شست‌وشو و مقاوم مثل رنگ روغن توصیه می‌شود). ۳-7 سقف ۱ صفحات استفاده شده زیر سقف کادب. اغلب نیاز به پوشش نهایی ندارند. در موارد زیر از پوشش رنگ‌های متنوع و روش‌های متنوع اجرای آن استفاده می گردد: * در فضاهایی که سقف کاذب وجود ندارد و سقف اصلی به عنوان نما قابل مشاهده است. * در سقف‌های کاذب یکپارچه که یا با روش اندود گچ یا سیمان و بر روی رابیتس صورت می‌پذیرد و یا از پانل‌های گچی با درزگیری استفاده می‌شود. * در سقف‌های کادب تایلی از نوع گچی که ممکن است از تایل‌های گچی ساده و بدون روکش ۲ همان‌طور که پیش‌تر در اصول کلی انتخاب مصالح اشاره گردید. مصالح پوشاننده‌ی سطوح داخلی باید دارای ویژگی‌هایی باشند که بتوان با توجه به محل مورد نظر و عملکرد فضاء مصالح مناسب را برگزید. این ویژگی‌ها به طور کلی شامل موارد زیر هستند: * مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده *‏ مقاوم در برابر آب * عایق حرارتی * عایق صدا ۰ جاذب صدا (آکوستیک) *‏ مقاوم در برابر آتش * هوابند *_دوام و استحکام فیزیکی مصالح ۳ سطح زیر سقف در تمام فضاها بایستی سالمء فاقد درز و شکاف» غیرقبل نفودء فاقد فرورفتگی و برآمدگی» غیرمتخلخل, صافء بدون ترک‌خوردگی, با قابلیت شست‌وشو و به رنگ روشن باشد. ۴ توصیه می‌شود کنج‌ها از زوایای باز یا منحنی برخوردار باشند. ۵ از ایجاد شکستگی‌های مضاعف در سطوح زیر سقف جلوگیری شود. او زارت بمهدد انست» در مان و آموزنس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ از ایجاد فرورفتگی و برآمدگی در سقف کاذب جهت تعبیه‌ی چراغ‌های مخفی و غیره خودداری شود. ۷ در فضاهایی که امکان استفاده از سقف‌های کاذب یکپارچه (غیرقابل برداشت) الزامی است. در صورتی که عناصر تأسیساتی از داخل آن عبور کرده باشند. باید امکان دسترسی جهت تعمیر و نگهداری وجود داشته باشد. ۸ استفاده از سقف‌های کاذب با مصالح سنگین محاز نمی‌باشد. ٩‏ از اتصال غیرقابل انعطاف سقف کاذب به دیوارهای داخلی, خارجی و ستون‌ها اجتناب گردد و با طراحی جزئیات مخصوص اتصال‌های انعطاف‌پذیر به وجود آید. ۰ در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی» تمام تأسیسات مکانیکی و الکتریکی مورد نیاز بین سقف اصلی و سقف کاذب باید به دقت تعیین شده و نحوه‌ی تعمیر و نگهداری آن‌ها مشخص شود. ۷-2-۳ درها درها به نوعی از بازشوها اطلاق می‌شوند که امکان دسترسی به فضاها را فراهم می‌آورند. درها قسمتی از جداکننده‌ها نیز محسوب می‌شوند که بر اساس شرایط مورد نیاز باز و بسته می‌شوند. در ادامه نکات و الزامات مربوط به درها ارائه شده است. ۱( از آنواع مختلف درها ممکن است برای فضاهای مختلف آزمایشگاه استفاده شود. نوع در باید با توجه به کاربری و عملکرد فضای مربوطه و هزینه‌ی نصب و راه‌اندازی در مورد نظرء انتخاب شود. انواع درهای مورد استفاده شامل در لولایی (مکانیکی یا الکترونیکی)» در بادیزنی (مکانیکی) و در کشویی (الکتریکی یا مکانیکی) می‌باشند. ۲ به طور کلی پیشنهاد می‌شود به منظور کاستن از میزان تماس دست با درها در بخش‌های آزمایشگاه و فضاهایی که حریم داخلی آن‌ها اهمیت زیادی دارد.ء از درهای الکترونیکی استفاده شود. ۳ توصیه می‌شود برای ورودی اصلی ساختمان آزمایشگاه» از درهای کشویی (الکترونیکی) استفاده شود. در این صورت بایستی امکان خروج اضطراری را در مواقع بحرانی و قطع برق در نظر گرفت. ۴. به طور کلی از ویژگی‌های درهای کشویی می‌توان به عدم اشغال فضا در صورت باز و بسته شدن در اشاره نمود که برای بعضی از فضاها که ممکن است محدودیت فضایی داشته باشند» مناسب‌تر می‌باشد. ۵ متداول‌ترین نوع در که برای فضاهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. درهای لولایی (مکانیکی) می‌باشد. اما بایستی توجه نمود دستگیره‌های این نوع درء یکی از عوامل انتقال آلودگی محسوب می‌شود و توصیه می‌شود پیش از انتخاب این درء عملکرد فضای مربوطه و فرآیندهای صورت گرفته در آن به دقت مورد بررسی قرار گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- ]۲ ([ه۸ لا نا ۸۱۹0۱160-1 ۶ استفاده از در بادبزنی (مکانیکی) برای فضاهایی که نیاز به حریم خصوصی دارند و یا در گروه فضاهای امنیتی قرار دارند» ممنوع است. ۷ استفاده از در بادیزنی (مکانیکی) اغلب در فضاهایی که باز کردن در با تماس دست صورت نمی‌گیرد. ۸ درهای کشویی (مکانیکی) در صورتی که باز و بسته کردن آن‌ها به سهولت امکان‌پذیر باشد. مشابه درهای کشویی (الکترونیکی) می‌باشند و بارزترین تفاوت آن‌هاء تماس مستقیم دست برای باز کردن ٩‏ عرض خالص" اغلب درها بر اساس عملکرد و کاربری فضای مربوطه, ممکن است بین ۷۰ تا ۱۲۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. لازم به توضیح است منظور از عرض خالص درهاء اندازه‌ای است که بدون احتساب ضخامت در و چارچوب آن در نظر گرفته می‌شود؛ به عبارت دیگر عرض قابل استفاده برای عبور افراد و تجهیزات را عرض خالص گویند و به منظور اجرای درء میزان ضخامت چارچوب نیز ۰ به طور کلی ویژگی‌ها و خصوصیاتی که برای مصالح درها در آزمایشگاه می‌توان متصور شد. شامل موارد زیر می‌باشند: * مقاوم در برابر مواد شیمیایی (اسید و باز) * مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده *‏ مقاوم در برابر آب *‏ مقاوم در برابر خش و سایش * صاف و فاقد هرگونه برآمدگی و فرورفتگی ۰ آنتی‌باکتریال * دوام و استحکام فیزیکی (مقاوم در برابر ضربه/مقاوم در برابر عوامل محیطی) * مقاوم در برایر آتش * عایق حرارتی * عایق صوتی ۰ جاذب صدا (أکوستیک) *ه ضد سرقت ۱ خوابطء الزامات و تمامی نکات مربوط به این ویژگی‌ها کاملاً مشابه نکات ذکر شده در نازک‌کاری دیوار می‌باشد. جهت کسب اطلاعات بیشنر در این خصوص به بند ۳-۶-۴-۲ این کناب رجوع شسود. ۲ حداقل ارتفاع خالص درها ۲۱۰ سانتیمتر می‌باشد؛ اما با توجه به نوع کاربری فضاء امکان در نظر گرفتن ارتفاع بیشتر نیز وجود دارد. ۳ زاویه‌ی بازشوی درها حداقل بایستی ‎٩۰‏ درجه در نظر گرفته شود. هون از رت هد نیت در مان و موز نس پز نسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ با توجه به کاربری فضاها و ضوابط مربوطهء جهت بازشوی درها می‌تواند رو به بیرون یا داخل فضا باشد که به شرح زیر تعیین می‌گردند: الف) در فضاهای جمعی و پرتردد که جمعیت آن‌ها بیش از ۵۰ نفر می‌باشد. درها به منظور امکان تخلیه‌ی اضطراری بایستی رو به بیرون باز شوند. لازم به دکر است استفاده از درهای بادیزنی نیز مورد قبول می‌باشد. به طور کلی در فضاهایی که خروج سریع افراد حائز اهمیت می‌باشد.ء درها رو به بیرون باید باز شوند. ب) در صورتی که امکان ایجاد حریم برای در به بیرون فضا وجود داشته باشدء جهت رعایت ضوابط ایمنی و تخلیه‌ی اضطراری در زمان بحران» پیشنهاد می‌شود جهت بازشو در فضاهای نیمه‌شلوغ نیز ج) در فضاهایی که امکان انفجار در زمان بحران وجود دارد. درها باید رو به بیرون باز شود. د) در فضاهایی که به طور مستقیم با آب در تماس هستندء در صورتی که موارد بالا را نقض نکند. باید رو به داخل باز شود تا از انتقال رطوبت و آب به فضای بیرون جلوگیری به عمل آید. ه) توصیه می‌شود در تعبیه تمامی انواع درء حریم بازشوی آن‌ها تا حد امکان در داخل فضا در نظر ۶ در صورت پیش‌بینی در چرخان برای ورودی اصلی» پیش‌بینی یک در جایگزین (لولایی یا کشویی) به عرض خالص حداقل ‎٩۰‏ سانتیمتر برای استفاده‌ی افراد معلول الزامی می‌باشد. ۷ عرض خالص درها (به خصوص در بخش‌های آزمایشگاه) بایستی متناسب با تحهیزات به‌کار رفته در می‌شود به منظور سهولت در رفت و آمد و نقل و انتقال تجهیزات» به صورت دو لنگه ۹۰-۳۰ سانتیمتر در نظر گرفته شوند. به طور کلی عرض خالص درها منوط به عملکرد و ابعاد تجهیزات به‌کار رفته در آن فضا می‌باشد. ۹ در صورتی که درهای آزمایشگاه چوبی باشند. بایستی با رنگ قابل شست‌وشو و مقاوم مانند رنگ ۰ تمام درهای مربوط به ورودی‌های آزمایشگاه بایستی خودبسته‌شونده (دارای آرام‌یند) بوده و برخوردار از قفل ایمنی مناسب باشند. ۱ توصیه می‌شود درهای بخش‌های آزمایشگاه خودبسته‌شونده باشند. ۲ درهای بخش‌های آزمایشگاه باید دارای پنجره‌ی نظاره باشند. ۳ تعبیه‌ی شبکه‌ی روی در (گریل) بر اساس محاسبات گروه تأسیسات مکانیک و بر اساس شرایط در تا کف باید ۲۰ میلیمتر در نظر گرفته شود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲1 ج[م۸ کال ۸۱۹0۱11۱61 ۴ در مورد درهایی که باید در برابر آتش مقاوم باشند. جهت جلوگیری از ورود دود باید فاصله‌ی لبه‌ی پایین تا کف ۶ میلیمتر در نظر گرفته شود؛ در این نوع درها تعبیه‌ی شبکه‌ی روی در ممنوع است. ۵ توصیه می‌شود تمام درهای آزمایشگاه حدالامکان بدون آستانه باشند تا امکان عبور صندلی چرخدار و انتقال تجهیزات متحرک به آسانی صورت پذیرد. ۸-2-۲ پنجره‌ها پنجره‌ها نوع دیگری از بازشوها می‌باشند که بر طراحی معماری و کیفیت محیطی فضا تأثیرگذار می‌باشند. پنجره‌ها باتوجه به محل پیش‌بینی و نوع کاربری فضای مربوطهء دارای عملکردهای مختلفی همچون تأمین نور طبیعی» ارتباط بصری, استفاده از دید و منظر مناسب» تأمین تهویه‌ی طبیعی می‌باشند. در ادامه نکات و الزامات مربوط به پنحره‌ها ارائه شده است. ۱ به طور کلی پنجره‌ها از لحاظ محل نصب و قرارگیری به دو گروه پنجره‌های دیواری (معمولی) و پنجره‌های سقفی (نورگیر سقفی) تقسیم می‌شوند که متداول‌ترین نوع پنجرهای مورد استفاده در بناهاء پنجره‌های دیواری بوده و به دو گروه پنجره‌های داخلی و خارجی تقسیم می‌شوند. ۲ پنجره‌های خارجی به منظور تأمین نور طبیعی و دید مطلوب در جداره‌ی ساختمان پیش‌بینی می‌شوند. پنجره‌های داخلی نیز به منظور تأمین نور طبیعی درجه ۲ (نامطلوب) و ارتباط بصری بین فضاهای آزمایشگاه پیش‌بینی می‌شوند. ۳ از پنجره‌های سقفی که ممکن است در فضاهای عمومی همچون راهرو و لابی مورد استفاده قرار گیرندء به طور کلی پیش‌بینی این نوع از پنجره‌ها به دلایل عدم امکان تأمین دید مناسب» عدم امکان کنترل آسان تابش آفتاب» عدم برخورداری افراد داخل ساختمان از امنیت در شرایط بحرانی و عدم ۴ ویژگی‌های مورد انتظار در تمامی انواع پنجره‌ها و یا بخشی از آن‌ها که بر اساس نوع کاربری هر فضا * مقاوم در برابر مواد شیمیایی (اسید و باز) *‏ مقاوم در برابر رطوبت و مواد شوینده *‏ مقاوم در برابر آب * _صاف و فاقد هرگونه برآمدگی و فرورفتگی *‏ آنتی باکتریال *‏ مقاوم در برابر آتش * عایق حرارتی *عایق صوتی ار زارت برد است. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ جاذب صدا (أکوستیک) * هوابند ۵. تعداد ابعاد و موقعیت پنجره‌ها بر اساس مساحت, حجم» طول و عمق فضاها محاسبه و تعیین می‌شوند. از طرف دیگر اتلاف انرژی, جلوگیری از خیرگی و نحوه‌ی مبلمان و تجهیز فضاها به خصوص واحدهای آزمایشگاهی نیز منجر به محدودیت‌هایی در پیش‌بینی پنجره‌ها می‌شوند. جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص انلاف انرژی از پنجره‌هاء به مبحث نوزدهم از مجموعه کناب‌های «مفررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. ۶ توصیه می‌شود ارتفاع پنجره تا حد امکان تا نزدیک سقف در نظر گرفته شود تا فضاهای داخلی از حداکثر نور طبیعی برخوردار باشند. این موضوع نباید منجر به خیرگی افراد شود. ۷ توصیه می‌شود از پیش‌بینی پنجره‌ی خارجی در جداره‌ی انتهای راهروهای طولانی به جهت ایجاد خیرگی و ضدنورء اجتناب شود. ۸ ارتفاع لبه‌ی پایین پنجره" تا کف تمام‌شده و ارتفاع پنجره در فضاهای مختلف با توجه به کاربری و تجهیزات به‌کار رفته در آن تعیین می‌شود. این ارتفاع حداقل ‎٩۰‏ سانتیمتر بوده و در صورتی که این ارتفاع کمتر در نظر گرفته شودء نرده‌ی جان‌پناه بایستی پیش‌بینی شود. ٩‏ توصیه می‌شود در راستای کنترل ایمن شرایط محیطی بخش‌های آزمایشگاه» پنجره‌های پیش‌بینی شده در این بخش‌هاء امکان باز شدن نداشته باشند و تهویه‌ی فضاها به کمک سیستم‌های تأسیسات مکانیکی صورت پذیرد. ۰ در صورتی که استفاده از پنجره‌های بازشو بلامانع باشد. انتخاب نوع کشویی آن در اولویت می‌باشد. این پنجره‌ها در مقایسه با پنجره‌های لولایی» برای باز شدن فضایی را اشغال نمی‌کنند و همچنین خطری نیز افراد را تهدید نمی‌کند. ۱ توصیه می‌شود به منظور جلوگیری از ورود و لانه‌گزینی جوندگان و حشرات به آزمایشگاه» تمام پنجره‌های بازشو مجهز به توری باشند. ۲۳ تمامی پنجره‌ها باید عایق حرارتی باشند که این امر با تعبیه‌ی پنحره‌ی دوجداره و یا دو پنجره‌ی متوالی در یک دیوار امکان‌پذیر می‌باشد. این نوع پنجره‌ها دارای ویژگی‌های دیگری همچون عایق صوتی» درزبندی و هوابندی شده نیز می‌باشند. ۳ در انتخاب نوع و موقعیت نصب پنجره‌های خارجی بایستی به نحوه‌ی نظافت و شست‌وشوی شیشه‌ها از داخل و بیرون فضا توجه نمود. ۴ توصیه می‌شود به منظور کاهش خطرات ناشی از شکستن شیشه‌ی پنجره‌ها در مواقع بحرانی» از پیش‌بینی ابعاد بزرگ برای پنجره‌ها اجتناب شود. طراحی پنجره‌های باریک و بلند نسبت به بازشوهای پهن از جمله راه‌کارهای ایمن‌سازی و کاهش اثرات مخرب پنجره‌ها می‌باشند. در این خصوص 1۴8 وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۸۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۰ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ پیشنهاد می‌شود در فضاهایی از آزمایشگاه که افراد در مجاورت پنجره‌ها حضور دارند. از شیشه‌های ۵ به طور کلی توصیه می‌شود نسبت سطح شیشه‌ای به کل نمای ساختمان در راستای دستورالعمل‌های ایمنی به خصوص برای شرایط بحرانی تعیین شود. ۶ به منظور پیش‌بینی پنجره» تفاوت جهت و شدت تابش نور در تابستان و زمستان در راستای تأمین آسایش بیماران» مراجعه کنندگان و کارکنان نیز باید در نظر گرفته شود. ۷ پیشنهاد می‌شود به کمک تمهیداتی همجون سایبان» کرکره» دودی‌کردن شیشه و یا استفاده از پرده‌های خورشیدی, از تابش مستقیم نور خورشید به بخش‌های آزمایشگاه و فضاهای حساس به نور ۸ تمهیداتی که می‌توان برای پیشگیری از تابش مستقیم آفتاب در نظر گرفت, باید در قسمت خارجی ۹ پیشنهاد می‌شود در تمامی فضاهایی که نیاز به پرده وجود دارد. از پرده‌های کرکره‌ای توکار (بین دو جداره‌ی شیشه) جهت جلوگیری از جذب آلودگی‌های محیطی و به‌دنبال آن کنترل بهتر عفونت و ۰ تمام پنجره‌های پیش‌بینی‌شده بایستی رنگ‌آمیزی شده باشند» مگر آنکه به دلیل ویژگی‌های خاص ۱ استفاده از پنجره‌هایی که دارای مصالح حساسیت‌زا مانند نیکل و کروم هستندء مجاز نمی‌باشد. ۲ چنانچه از پنجره به عنوان عنصری برای تأمین تهویه‌ی طبیعی استفاده شود باید به این نکته نیز توجه نمود که پنجره‌ها بایستی در برابر نفود عوامل جوی مقاوم بوده و به مثابه‌ی یک مانع عمل نمایند. بنابراین اگر آزمایشگاه دارای پنجره‌های بازشو باشدء بایستی در برابر نفوذ آب» گرد و غبار و سار عوامل جوی از مقاومت کافی برخوردار باشند. ۹-2-۲ نور و روشنایی نور طبیعی پس از فاکتور ابعاد فضاء دومین فاکتور پر اهمیت محیطی از دیدگاه کاربران تلقی می‌شود. کاربران در فضاهایی که نور بیشتری دریافت می‌نمایند» از روحیه‌ی بهتری برخوردار هستند. نور مورد نیاز در تمام فضاهای آزمایشگاه به‌واسطه‌ی روشنایی طبیعی و مصنوعی تأمین می‌شود. به طور کلی مواردی که باید به واسطه‌ی روشنایی طبیعی و مصنوعی مورد توجه قرار گیرند. شامل کارایی شغلی» آسایش افراده زیبایی‌شناسی» بهداشت. ایمنی و همچنین میزان وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ پیش‌بینی نور مصنوعی در تمام فضاهای آزمایشگاه الزامی بوده و لازم بودن یا نبودن پیش‌بینی نور طبیعی نیز بر اساس کاربری فضاها و الزامات مربوطهء قابل تعیین می‌باشد. ۲ با توجه به اینکه ماهیت فعالیت‌های صورت گرفته در آزمایشگاه از حساسیت بالایی برخوردار بوده و خستگی جسمی و روحی بسیاری برای کارکنان آن به دنبال دارد» پیش‌بینی نور طبیعی در بخش‌های ۳ به طور کلی در تمام فضاهایی که افراد به صورت بلندمدت حضور دارند» به شرط آن‌که مغایرتی با کاربری آن فضا نداشته باشدء بایستی نور طبیعی پیش‌بینی شود. تحهیزات و مبلمان شود.ء بایستی تمهیدات لازم به منظور جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب به داخل فضاهای آزمایشگاه پیش‌بینی شود. همچنین میزهای کار باید به‌گونه‌ای قرار گیرند که از تابش مستقیم نور خورشید در امان باشند. ۵ روشنایی عمومی به منظور انجام فعالیت‌های عمومی و به صورت طبیعی و مصنوعی پیش‌بینی می‌شود و روشنایی موضعی به منظور انجام فعالیت‌های خاص که نیاز به دقت بیشتر داردء به صورت ۶ به طور کلی میزان نور طبیعی و نور مصنوعی بایستی متناسب با ابعاد فضاء کاربری فضا و نوع ۷ توصیه می‌شود در فضاهایی که افراد حضور دائمی دارندء از نور مصنوعی به صورت ترکیبی از رنگ سفید و زرد استفاده شود. ۸ امکان تأمین نور طبیعی به دو حالت دیواری یا سقفی وجود دارد. لازم به توضیح است شرایط ایمنی هرکدام از این حالت‌ها به خصوص برای شرایط بحرانی بایستی در نظر گرفته شود. ۹ نور مصنوعی به یکی از حالت‌های نقطه‌ای, خطی, صفحه‌ای و حجمی قابل پیش‌بینی می‌باشد که توصیه می‌شود به صورت خطی یا صفحه‌ای در نظر گرفته شود. ۰ توصیه می‌شود نور مصنوعی به خصوص تأمین روشنایی موضعی» به صورت غیرمستقیم در نظر گرفته ۱ توصیه می‌شود تمام سیستم‌های روشنایی مصنوعی به نحوی به صورت توکار پیش‌بینی شوند تا به صورت هم‌سطح با سطح تمام‌شده اطراف قرار گیرند. کتاب‌های «مقررات ملی ساختمان ایران» و فصل پنجم از این کتاب رجوع شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳0-10۷ ۸2 ۸۱۹۲111۳-11۳ ۱۰-2-۲۳ رنگ انتخاب رنگ در فضاهای مختلف آزمایشگاه منوط به شناخت کامل عملکرد آن فضا و تأثیرات هر رنگ می‌باشد تا در نهایت طراح به یک ترکیب رنگی ایده‌آل دست یابد. در ادامه نکات و الزامات مربوط به رنگ ارائه شده است. ۱ سال‌های متمادی به دلیل دستی بودن کارهای آزمایشگاهی و تأثیرگذاری انعکاس‌های رنگی خارجی (مانند رنگ دیوارها و مبلمان) بر مطالعه‌ی نتایج و ایحاد خطا در مرحله‌ی تشخیص و انطباق رنگ در آزمایش‌هاء فقط از رنگ‌های متمایل به سفید استفاده می‌شد. امروزه به دلیل استفاده از تجهیزات خودکار الکترونیکی که تشخیص رنگ و دیگر موارد استاندارد توسط دستگاه صورت می‌گیردء دیگر لزومی به رعایت ضوابط گذشته نیست. بنابراین طراحی داخلی آزمایشگاه‌ها شامل نازک‌کاری و مبلمان, با توجه به سلیقه‌ی طراح و با توجه به اصول متعارف» می‌تواند از رنگ‌های مطلوب برخوردار ۲ تنوع رنگ‌های به‌کار رفته در فضاهای آزمایشگاهی نباید منجر به عدم خوانایی فضاها شده و ۳ از رنگ‌های به‌کار رفته می‌توان به منظور مسیریابی بهتر بهره گرفت. ۴ پیشنهاد می‌شود در مناطق گرمسیر از رنگ‌های سرد و در مناطق سردسیر از رنگ‌های گرم استفاده شود. ۵ بایستی توجه نمود ممکن است رنگ‌ها باعث خطای چشم شده و بر نحوه‌ی ادراک انسان از فضاهای معماری تأثیرگذار باشند؛ از این رو می‌توان از ویژگی‌های رنگ‌های مختلف برای تغییر ادراک انسان از فضاها بهره گرفت. ۶ به طور کلی به منظور روشنایی بیشتر در فضاهای آزمایشگاهی» توصیه می‌شود از رنگ‌های روشن برای دیوارها و سقف‌ها استفاده شود. ۷ پیشنهاد می‌شود رنگ دیوار و قاب پنجره روشن در نظر گرفته شود تا تابش نور روز منجر به ایجاد ۸ چنانچه رنگ غالب محیط روشن باشد.ء می‌توان رنگ عناصری همچون دستگیره‌هاء ضربه‌گیرها و غیره را که سطح کمتری دارند. از درجه‌ی تیره‌تری از رنگ محیط تعیین نمود تا خوانایی بهتری ۹ رنگ سطوح باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که منجر به انعکاس و خیرگی نور نشود. ۰ در هنگام انتخاب رنگ باید به این نکته توجه شود که رنگ‌هایی که باعث افزایش استرس, فشارهای -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-2-۲۳ صدا درحالی که صدا ماهیتی فیزیکی دارد. سر و صدا مفهومی روانشناختی است که به عنوان صدای نامطلوب تعریف شده است. در حقیقت نوع سروصدا نیز به خودی خود مد نظر نیست بلکه میزان ناهنجاری و اجتناب‌ناپذدیری سر و صدا است که میزان سلب آسایش افراد را تعیین می‌کند. آلودگی صوتی در فضاهای آزمایشگاه مطلوب نبوده و ممکن است تأثیرات منفی همچون اختلال در فرآیندها و فعالیت‌ها, سلب آسایش افراد و کاهش بهره‌وری کار کنان را به دنبال داشته باشد. در ادامه نکات و الزامات مربوط به صدا ارائه شده است. ۱ منابع تولید نوفه" که به طور مستقیم تولید آلودگی صوتی می‌کنند. عامل اصلی در ایجاد سروصدا بوده و شامل سیستم‌های تأسیسات مکانیکی (همچون هوارسان, فن‌کویل, کولر)» سیستم‌های تأسیسات الکتریکی (همچون سیستم فراخوان تلفن, اینتر کام. انواع هشداردهنده‌ها). تجهیزات آزمایشگاهی: صدای افراد حاضر در آزمایشگاه» صداهای منتقل شده از فضای بیرون و غیره می‌باشند. در این خصوص می‌توان با مدیریت و طراحی مناسب تعداد قابل توجهی از این منابع تولید صدا را حذف نمود. ۲ علاوه بر منابع صوتی, سطوح انعکاس‌دهنده‌ی صدا نیز تأثیر به‌سزایی در ایجاد آلودگی صوتی دارند و بایستی در استفاده از مصالح ساختمان به این مورد توجه نمود. در این خصوص می‌توان از مصالح ۳ به منظور جلوگیری از انتقال صدا توصیه می‌شود از راهکارهایی همچون چیدمان و منطقه‌بندی فضاها (پرصدا و کم‌صدا) استفاده از لایه‌های عایق صوتی در جداره‌ها و استفاده از مصالح دارای ویژگی ۴ برنامه‌ریزی فضایی, تأثیر قابل توجهی بر تنظیم صدا در محیطهای داخلی دارد. نحوه‌ی چیدمان فضا و قرارگیری آن‌ها در مجاورت یکدیگر نیاز به توجه به عواملی همچون کارکرد فضاهاء میزان سطح خلوت مورد نیاز و صدای مطلوب زمینه دارد. ۵ جهت جلوگیری از نفود صدای نامطلوب محیط بیرون به داخل فضاء عایق بودن پوسته‌ی خارجی و عناصر آن همچون درها و پنجره‌ها باید مورد توجه قرار گیرد. ۶ در طراحی فضاها و انتخاب جنس مصالح به خصوص مصالح نازک‌کاری بایستی توجه داشت تا از ۷ در انتخاب» طراحی و اجرای سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و الکتریکی و تجهیزات آزمایشگاهی باید کنترل صدا مدنظر قرار گیرد. در این راستا در انتخاب نوع تجهیزات. محل عبور و نصب آن‌ها و عایق کاری اجزای آن باید طبق استانداردهای مربوطه اقدام نمود. ۸ توصیه می‌شود به منظور کاهش آلودگی صوتی در آزمایشگاه» فضاهای خدماتی که تولید سر و صدا می‌کنند.ء تا حد امکان به دور از فضاهای خلوت پیش‌بینی شوند. " به هرگونه صدای ناخواسته نوفه می‌گویند. همچنین نوفه‌ی زمینه. به نوفه‌ی موجود در فضای مورد نظر اطلاق می‌گردد که منشاً آن می‌تواند خارجی (مانند نوفه وسایل ترابری) با داخلی مانند صدای ناشی از تأسیسات و یا همهمه‌ی افراد باشد. وزارت بهداشست. درمان و آموزشن پزشکی سم ۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۷ )۸ ۸۱1711۳0-11۳ ۹ پیشنهاد می‌شود به منظور پیشگیری از انتشار صداء برای پوشش زیر سقف کادب از تایل‌های آکوستیک استفاده شود. این تایل‌ها به راحتی امکان باز شدن و دسترسی به تأسیسات مکانیکی و الکتریکی را فراهم می‌کنند. ۰ جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص کنترل صداء به فصل چهارم از این کتاب و مبحث هجدهم از مجموعه کتاب‌های «مفررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. ۱۳-2-۲۳ ار تباطات عمودی سیستم‌های ارتباط عمودی شامل پله‌هاء آسانسورها و سطوح شیب‌دار می‌باشند که ارتباط بین دو سطح غیرهم‌سطح را تأمین می‌کنند. رعایت ویژگی‌های مربوط به نحوه‌ی طراحی و اجرای سیستم‌های ارتباط عمودی نقش به‌سزایی در تأمین آسایش و رضایتمندی افراد دارد. در ادامه نکات و الزامات مربوط به ارتباطات عمودی ارائه شده است. ۱ راه‌پله‌ها بایستی به طور مستقیم یا غیرمستقیم به راهروی اصلی منتهی شوند. ۲ تمام پلکان‌هایی که در راه خروج واقع شوند.ء باید دارای ساختاری پایدار و ثابت باشند. عرض راه‌پله‌ها و پاگردها نباید در هیچ قسمت از طول مسیر کاهش یابد. ۳ _پاخور تمام پله‌ها باید از یک جنس و با یک نوع پرداخت بوده و تمام تدابیر لازم به منظور ممانعت از لغزندگی بر روی سطح آن‌ها اتخاذ گردد. ۴ در ساختمان‌های با طول مسیر قائم حرکت بیش از ‎٩‏ متر از کف ورودی اصلی» پیش‌بینی آسانسور الزامی می‌باشد (معمولاً بیش از ۳ طبقه). توصیه می‌شود به منظور سهولت در دسترسی افراد کم‌توان و ناتوان» برای تمام آزمایشگاه‌های چندطبقه» آسانسور پیش‌بینی شود. ۵ در صورت عدم پیش‌بینی آسانسور» پیش‌بینی شیب‌راه برای امکان جابجایی افراد کم‌توان و ناتوان (معلول) با استفاده از صندلی چرخدار الزامی می‌باشد. تمام ویژگی‌های مربوط به شیب‌راه‌ها باید مطابق با استانداردهای مربوطه باشد. ۶ آسانسورهای پیش‌بینی‌شده بایستی امکان ورود صندلی چرخ‌دار را داشته باشند. ۷ در رابطه با آسانسورها باید تمهیداتی در نظر گرفته شود تا از انتقال دود و آتش در شرایط بحرانی از طریق چاه آسانسور و آسیب‌رسانی به پلکان و راهروها جلوگیری شود. ۸ پیش‌بینی سیستم‌های اعلان خرابی یا خطر در آسانسورها الزامی می‌باشد. ٩‏ جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص ارتباطات عمودی» به مباحث سوم و پاتردهم از مجموعه کتاب‌های «مقررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. او ز رت بمهند نت درمان و آ موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-2-۲7 افراد کم‌توان و ناتوان توجه به نیازهای حرکتی افراد کم‌توان و ناتوان (معلول) در مقیاس شهر و ساختمان از حداقل استانداردهای کشورهای پیشرفته محسوب می‌شود که متأسفانه در کشور ما توجه زیادی به این مسئله نشده است. این موضوع می‌تواند برای بیماران» مراجعه کنندگان و کارکنان آزمایشگاه صدق داشته باشد. در ادامه نکات و الزامات مربوط به نیازهای حرکتی افراد کم‌توان و ناتوان (معلول) ارائه شده است. ۱ همه‌ی بیماران؛ مراجعه‌کنندگان و کارکنانی که ناتوانی حرکتی دارندء بایستی امکان تردد در همه‌ی فضاهای اصلی آزمایشگاه را داشته باشند. فضاهای اصلی شامل تمام فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری و حوزه‌ی فنی و برخی از فضاهای حوزه‌ی پشتیبانی می‌باشد. ۲ اغلب تمهیداتی که در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی برای دسترسی آسان معلولین بایستی در نظر گرفته شودء شامل ابعاد فضاهاء عرض خالص درهاء عرض راهروهای ارتباطی و سیستم‌های ارتباط عمودی می‌باشد. ۳ در صورتی که آزمایشگاه در همکف و به صورت یک طبقه پیش‌بینی شده باشدء در هزینه‌های مربوط به تأمین ارتباط عمودی مطلوب برای افراد معلول صرفه‌جویی خواهد شد. در صورتی که آزمایشگاه در چند طبقه طراحی شده باشد.ء تأمین دسترسی به همه‌ی فضاها برای همه‌ی افراد و امکان فرار برای آن‌ها در مواقع بحرانی» اگرچه سخت و پرهزینه خواهد بود. اما امکان‌پذیر می‌باشد. ۴ پیش‌بینی نیازهای افراد کم‌توان و ناتوان در مراحل برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه» نه‌تنها از تغییرات آتی جلوگیری می‌کند. بلکه منجر به اختصاص فضای بیشتر برای هر فرد در آزمایشگاه می‌شود. ۵. تمام صندلی‌های کارکنان بایستی قابلیت تنظیم ارتفاع داشته باشند. ۶ توصیه می‌شود تمام کلیدهای مربوط به تأسیسات روشنایی در آزمایشگاه» با امکان دسترسی آسان برای افراد روی صندلی چرخدار در نظر گرفته شود. ۷ "برای استفاده‌ی کارکنان معلول از سرویس بهداشتی» توصیه می‌شود حداقل یک سرویس بهداشتی معلول در نظر گرفته شود. به طور کلی تعداد سرویس‌های بهداشتی معلول بر اساس سطح آزمایشگاه و تعداد پذیرش روزانه‌ی آن قابل تعیین می‌باشد. شرایط ورود آسان صندلی چرخدار به فضا نیز بایستی به درستی بررسی و تأمین شوند. ۸ توصیه می‌شود برای سهولت در حرکت افراد کم‌توان و ناتوان در تمام مسیرهای ارتباطی همچون راهروهاء راه‌پله‌ها و آسانسورها و در فضاهای خاص همچون فضاهای بهداشتی» دستگیره‌ی کمکی وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱/۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳1111۳0-11۳ ۸0 ۳] 0-177۷ از فضایی به قطر حداقل ۱۵۰ سانتیمتر به منظور سهولت در چرخش, برخوردار باشند. ۰ به منظور سهولت در دسترسی افراد روی صندلی چرخدار به فضاهاء توصیه می‌شود حریم افقی ۴۵ ۱ به منظور استفاده‌ی آسان افراد روی صندلی چرخدار از روشویی» توصیه می‌شود حریم عرض ۷۵ و طول ۱۳۰ سانتیمتر در نظر گرفته شود. 40 ا۱ [ ۱۷۶ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ دسترسی به تمام فضاهای آزمایشگاه برای کارکنان معلول باید در نظر گرفته شود. در صورتی که آزمایشگاه مورد نظر در یک طبقه و به صورت همکف طراحی شودء تأمین این دسترسی آسان‌تر خواهد بود. ۳ عدم ایحاد اختلاف سطح در تمام فضاهای حوزه‌ی پذیرش و نمونه‌گیری برای سهولت در دسترسی به‌صورت هم‌سطح طراحی شوند. ۴ پیشنهاد می‌شود در آزمایشگاه‌های بزرگ با تعداد پذیرش روزانه‌ی زیاد»ه فضاهای نمونه‌گیری اختصاصی برای افراد کم‌توان و ناتوان در نظر گرفته شود تا این قشر از افراده بدون معطلی فرآیند مربوطه را طی نمایند. این موضوع همچنین در راستای افزایش رضایتمندی بیماران نیز از اهمیت بسیاری برخوردار می‌باشد. ۵ به طور کلی حداقل عرض لازم برای عبور آسان افراد روی صندلی چرخدارء ۸۵ سانتیمتر می‌باشد. اما به دلیل سهولت در حرکت. این اندازه برای عرض خالص درهاء ‎٩۰‏ سانتیمتر در نظر گرفته می‌شود. ۶ توصیه می‌شود ابعاد کابین در آسانسورهای با قابلیت حمل صندلی چرخدار» حداقل ۱۴۰ ۷ ۱۱۰ ۷ در صورت برخورداری آزمایشگاه از سایت» امکان دسترسی آسان افراد کم‌توان و ناتوان از ورودی سایت به ساختمان آزمایشگاه بایستی در نظر گرفته شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص به بندهای ۳-۲-۲ و ۳-۴-۲ -ای ن کناب رجوع شود. ۱۶-2-۲- مخاطرات آزمایشگاهی به عوامل بالقوه‌ای که ممکن است در آزمایشگاه منجر به حادثه شوندء مخاطرات آزمایشگاهی گفته می‌شود. حادثه نیز می‌تواند منجر به سیب شده و به طور کلی سطح سلامت را پایین آورد. برای شناسایی مخاطرات در هر آزمایشگاه» بایستی به دقت بررسی و تعیین شود که کدام دسته از افراد (بیماران» مراجعه کنندگان و کارکنان) در معرض مخاطرات آزمایشگاهی قرار دارند. مخاطرات محتمل در آزمایشگاه به هفت گروه تقسیم می‌شوند: ۱-۱۶-2-۲- خطرات زیستی ! این گونه خطرات ناشی از تماس با عوامل عفونی می‌باشند که تهدیدی برای سلامت موجودات زنده و در درجه‌ی اول انسان محسوب می‌شوند. این عوامل ممکن است خون, بافت یا دیگر مایعات بدن باشند و شامل پسماندهای پزشکی و یا نوعی از میکروارگانیسم‌هاء ویروس‌ها و یا سم (از یک منبع بیولوژیکی) باشند که می‌توانند بر سلامت انسان تأثیر بگذارند. تمام نمونه‌ها و پسماندهای زیستی عفونی در نظر گرفته می‌شوند و مهم‌ترین اصل در مواجهه با ووهتها اههوواوق ! وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی __ ۱۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- 0-10۷ ]۳ ([)ج۸ ۸711۳011 مواد مخلوط‌ها و محلول‌های مورد استفاده در آزمایشگاه» مواد شیمیایی خطرناک در محل کار محسوب می‌شوند که با توجه به خطرات بهداشتی و فیزیکی آزها طبقه‌بندی می‌شوند. منشاً آسیب‌های شیمیایی» منابع شیمیایی همجون محلول‌هاء اسیدهاء قلیاهاء گازهاء فرمالین‌هاء معرف‌ها و داروهای خطرناک است. تمام فرآیندهایی که در ارتباط با مواد ۳-۱۶-2-۲- خطرات فیزیکی ۲ خطرات فیزیکی شامل مواردی همچون سوختگی» بریدگی» سوراخ‌شدگی» کوفتگی, سقوط لغزیدن» سرخوردن 2-۱2۶-2-۲- خطرات الکتریکی " خطرات الکتریکی شامل برق گرفتگیء آتش‌سوزی» سوختگی الکتریکی و موارد مشابه می‌باشند. این خطرات با ۵-۱۶-2-۲- خطرات رادیوا کتیو* آزمایشگاه‌هایی که در آن‌ها از رادیوا کتیوها و رادیوایزوتوپ‌ها برای فرآیندهای آزمایشگاهی استفاده می‌شود. باید تحت نظارت سازمان انرژی اتمی و یا شرکت‌های وابسته به آن» به طور مرتب چک شوند. این سازمان‌ها با استفاده از تجهیزات مربوطه, امکان ارزیابی سطح جذب اشعه‌ی کارکنان را دارند. ۹1-۱۶-2-۲- خطرات روانشناختی " خطرات روانشناختی به عواملی در محیط کار گفته می‌شود که بر سلامت روان افراد (بیمارانء مراجعه کنندگان, 05 0۵۳۲:۳۵۵۱ ۱ 05 0۳9۷۵۱ * ٩ ۴۱001۲۵۱ 058 05 201020۷6 * 058 اهعزوم۵۱ 09۷/0۳ ‎٩ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱۶-2-۲- خطرات ار گونومی ! منشاأً آسیب‌های ارگونومیکی شرایط محیطی نامناسب از نظر تأمین نورء تهویه مطبوع» صندلی نامناسب و موارد ۱۵-2-۲- ایمنی در آزمایشگاه برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه باید به نحوی صورت پذیرد که احتمال بروز مخاطرات آزمایشگاهی (رجوع به بند ۱۴-۴-۲-) در محیط کار به حداقل برسد و یک محیط ایمن برای بیماران» مراجعه کنندگان و کارکنان فراهم گردد. خطرات موجود در آزمایشگاه‌ها اغلب وابسته به سطح استانداردها و دستورالعمل‌های طراحی آزمایشگاه می‌باشد. خطراتی که در حوزه‌ی فرآیندهای آزمایشگاهی وجود داردء بایستی کاملاً شرح داده شده و موقعیت آن‌ها دقیقاً تعیین شود. ۱-۱۵-2-۲- فرآیندهای آزمایشگاهی فرآیندهای آزمایشگاهی ماهیت خطرناکی دارند و تمام موارد ایمنی کارکنان در برابر این فرآیندها بایستی همواره بر اساس دستورالعمل‌های مربوطه صورت گرفته و همواره تحت نظارت و کنترل باشند. لازم به توضیح است که آزمایشگاه‌ها بر اساس سطوح ایمنی زیستی, از الزامات متفاوتی برخوردار هستند که در بند ۵-۳-۲ از این کتاب به آن‌ها اشاره شده است. ۱ در آزمایشگاه‌هایی که از تکنولوژی لیزر استفاده می‌شود. بایستی تدابیر ایمنی برای مواجهه با کلیه‌ی خطرات الکتریکی» انفجارء آتش‌سوزی» خطرات ناشی از کار با گازهای فشرده» مایعات برودتی» بخارات سمی و مواد رادیواکتیو در نظر گرفته شود. ۲ پیش‌بینی امکانات ایمنی شامل سینک شست‌وشوء دوش و چشم‌شوی اضطراری و تجهیزات اطفاء حریق بایستی در موقعیت‌های مشخص و ثابت نسبت به ورودی بخش‌های آزمایشگاه و محل‌های کار آزمایشگاهی» با امکان دسترسی سریع کارکنان در شرایط اضطراری صورت پذیرد. ۳ در فضاهای فنی بزرگ» بر اساس وسعت و نوع فرآیندهایی که انجام می شودء ممکن است بیش از ۴ پیش‌بینی دوش و چشم‌شوی اضطراری در بخش‌هایی که احتمال تماس با مواد شیمیایی اسیدی, سمی یا تحریک‌کننده وجود دارد و همچنین در بخش‌هایی که فرمالین یک‌درصد یا بیشتر نگهداری ۱ ۴۲900۲۳۱۵ 058 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۵ ([2م۸ ۸۱۹۱1۱۱01۱4۶ ۵ توصیه می‌شود دوش و چشم‌شوی اضطراری در موقعیت‌هایی قرار گیرند که حتی در صورت عدم استفاده طولانی‌مدت از آن‌هاء کاربری آن‌ها حتی به صورت موقت تغییر نکند. در این خصوص توصیه می‌شود این تجهیزات در عقب‌رفتگی‌هایی که به این منظور پیش‌بینی می‌شوند. قرار نگیرند. این فضاها در طول زمان ممکن است به فضای نگهداری اقلام اضافی تبدیل شده و در شرایط اضطراری امکان استفاده سریع از تحهیزات مذکور را با مشکل مواجه کنند. ۶ نگهداری دوره‌ای دوش و چشم‌شوی اضطراری و اطمینان از سالم بودن آن‌هاء اهمیت بسیاری در راستای تأمین ایمنی کار کنان دارد. ۷ اگر بخش‌های آزمایشگاه در چند طبقه طراحی شده باشند. پیش‌بینی حداقل یک دوش و چشم‌شوی اضطراری در هر طبقه الزامی است. ۸ به طور کلی بایستی در شعاع ۳۰ متر یا کمتر از محل‌هایی که با مواد شیمیایی خطرناک کار می‌شود. دوش و چشم‌شوی اضطراری پیش‌بینی شود. توصیه می‌شود این فاصله بیشتر از ۲۲ متر نباشد و مدت‌زمان لازم برای طی نمودن آن» کمتر از ۱۰ ثانیه باشد. ٩‏ در بخش‌های با مساحت کم که مواد شیمیایی به میزان کم مورد استفاده قرار می‌گیرد.ء فقط پیش‌بینی چشم‌شوی اضطراری کافی می‌باشد؛ اما در بخش‌هایی که از مواد شیمیایی به میزان زیاد استفاده می‌شود و آمکان پاشیدن این مواد وجود دارد علاوه بر چشم‌شوی اضطراری» پیش‌بینی دوش اضطراری نیز الزامی می‌باشد. ۰ با توجه به اینکه به ندرت از دوش اضطراری استفاده می‌شود و ممکن است مایع درون سیفون آن تبخیر شده و انتقال آلودگی چاه را به فضاهای آزمایشگاهی به دنبال داشته باشد. بنابراین توصیه می‌شود برای دفع آب دوش اضطراری» کف‌شوی پیش‌بینی نشده و به جای کف‌شوی از محفظه‌ی" جمع شدن آب در زیر دوش اضطراری استفاده شود. در غیر این‌صورت پیش‌بینی کف‌شوی برای دفع آب اجتناب‌ناپذیر بوده و بایستی پیش‌بینی‌های لازم به منظور امکان بسته‌شدن موقت آن در نظر ۱ توصیه می‌شود دوش در مکانی در نظر گرفته شود که در مواقع بحرانی به راحتی و بدون مانع قابل ۲ پیش‌بینی سینک روشویی در تمام بخش‌های آزمایشگاه و در هر جایی از آزمایشگاه که کارکنان در تماس مستقیم با نمونه‌ی بیمار یا مواد آلوده هستند و یا از مواد خطرناک زیستی و رادیواکتیو استفاده می‌کنند. الزامی است. توصیه می‌شود سینک روشویی در مجاورت ورودی‌ها در نظر گرفته شود تا کارکنان همواره پیش از خارج شدن از بخش‌هاء دست‌های خود را بشویند. ۳ روشویی‌هایی که به منظور شست‌وشوی دست پیش‌بینی می‌شوند» نباید برای تخلیه‌ی نمونه‌ها و یا امور مربوط به فرآیندهای آزمایشگاهی, مورد استفاده قرار گیرند. وه شش وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ به منظور تسهیل در مدیریت بهتر مواد و محدود کردن خطراتی که کارکنان را در هنگام ذخیره‌سازی مواد خطرناک تهدید می‌کنند». دسترسی به محل‌های ذخیره‌ی مواد آزمایشگاهی باید همواره تحت کنترل باشد. برای دستیابی به کنترل مناسب روی موجودی‌هاء باید سیستم‌های مدیریت انبار در نظر گرفته شوند. ۵ با توجه به نگهداری مقدار زیادی از معرف‌های اشتعال‌زا یا سرطان‌زا در یک آزمایشگاه و همجنین آزمایش بافت‌های بدن و وجود مواد شیمیایی خطرناک» بایستی اصول خاصی را در طراحی آزمایشگاه ۶ فرآیندهایی که با مواد سمیء مضرء اشتعال‌زا و خورنده سر و کار دارندء بایستی در داخل محفظه‌های مخصوص انجام گیرند تا کاربر از خطرات مربوطه در امان باشد. ۷ توصیه می‌شود فرآیندهایی همچون پرکردن ظروف با مواد شیمیایی که همراه با متساعد شدن بخار سمی می‌باشند بر روی میزهای آزمایشگاهی با امکان مکش و تخلیه هوا از پایین صورت پذیرند. ۸ توصیه می‌شود فرآیندهای آزمایشگاهی که نیازمند حفاظت از کاربران در برابر خطرات میکروبی همچون باکتری‌هاء ویروس‌هاء قارچ‌ها و غیره می‌باشند. در داخل محفظه‌های ایمنی میکروبی صورت ۹ مایعات اشتعال‌زا که در آزمایشگاه نگهداری می‌شوند. نیاز به پیش‌بینی محفظه‌ی ایمن نگهداری مایعات اشتعال‌زا دارند. بیشترین مقدار از مایعات اشتعال‌زا را که بر اساس لیتر بر مترمربع می‌توان نگهداری نمودء بایستی در مرحله طراحی و تعیین مساحت‌هاء مشخص نمود. ۰ خورنده‌های شیمیایی که در آزمایشگاه نگهداری می‌شوند. علاوه بر انسان‌ها برای ابزارها و سایر تجهیزات نیز خطرناک هستند. بنابراین بایستی الزاماتی در این خصوص در نظر گرفته شوند. ۳-۱۵-2-۲- لرزش ایمنی در برابر لرزش یکی از فاکتورهای مهم در برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه محسوب می‌شود. منشاً اصلی لرزش‌های تأثیرگذار شامل سیستم‌های تأسیسات مکانیکی» تردد خودروهای سنگین در نزدیکی ساختمان آزمایشگاه» پرواز هواپیما و هلیکوپتر در ارتفاع پایین» نزدیکی به ساختمان‌های صنعتی» نزدیکی به کارگاه‌های ساختمانی» بادهای شدید. زلزله و موج انفجار می‌باشد. ایمنی آزمایشگاه در برابر لرزش مستلزم رعایت مواردی می‌باشد که به دو گروه ایمن‌سازی عناصر سازه‌ای" و ایمن‌سازی عناصر غیرسازه‌ای " تقسیم می‌شوند. ۱ اجزای سازه‌ای شامل فونداسیون, ستون, سقف اصلی, تیر. دیوارهای سازه‌ای (باربر با برشی) سیستم‌های مهار نیروی جانبی و غیره بوده و به طور کلی به منظور مقاومت در براببر نیروهای وارده و ایستایی ساختمان طراحی می‌شوند. اجزای غیرسازه‌ای شامل عناصر ساختمانی غیربابرء تجهیزات آزمایشگاهی, سیستم‌های تأسیسات مکانیکی, سیستم‌های تأسیسات الکتریکی, میزبندی‌های آزمایشگاهی, مبلمان می‌باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳1700-11۷ )۸0 11]۳-ع۳ ]۸۱۹11 در ادامه نکات و الزامات مربوط به ایمنی در برابر لرزش ارائه شده است. ۱ در طراحی سازه‌ی آزمایشگاه با توجه به اهمیت آن, ساختمان با اهمیت خیلی زیاد و ضریب اهمیت 4. -] انتخاب گردد. ۲ تمام محاسبات مربوط به عناصر سازه‌ای باید به دقت و با در نظر گرفتن تمام نیروهای وارده به سیستم سازه» محاسبه, شبیه‌سازی و مورد بررسی قرار گیرند. ۳ عناصر غیرسازه‌ای نیز باید از استحکام کافی برای مقاومت در برابر هرگونه نیروی منجر به لرزش برخوردار باشند. عناصر غیرسازه‌ای به خصوص در مواقع بحرانی ممکن است منجر به أسیب‌های ۴ لرزش نه تنها ممکن است منجر به آسیب رساندن به تجهیزات شود.ء بلکه ممکن است سلامت روند آزمایش و متعاقباً نتیجه‌ی آزمایش را به خطر اندازد. ۵ محدودیت‌های خاص مربوط به کارکرد دستگاه‌ها همچون محدودیت تغییر مکان, لرزش و غیره در هنگام طراحی سازه در نظر گرفته شوند. ۶ توصیه می‌شود تا حد امکان, تحهیزات و مبلمان به‌کار رفته در آزمایشگاه در جای خود ثابت شده باشند تا در مواقع بحرانی منجر به آسیب رسیدن به افراد نشوند. ۷ _توجه به جلوگیری از ایجاد لرزش در تجهیزات حساس به خصوص میکروسکوپ‌ها از اهمیت بسیاری برخوردار بوده و به طور کلی برای استفاده از میکروسکوپ‌ها و سایر تجهیزات حساس» توصیه می‌شود از میزهای ضدلرزش استفاده شود. ۸ تمام شیشه‌های به‌کار رفته در پنجره‌های آزمایشگاه بایستی مقاومت کافی در برابر لرزش‌های متعارف ٩‏ سیستم‌های تأسیسات مکانیکی بایستی به دقت نصب شوند تا از ایجاد هرگونه لرزش و ایجاد صدا جلوگیری شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص, به فصل چهارم این کتاب رجوع شود. ۰ جهت کسب اطلاعات بیشتر در خصوص بارهای وارد بر ساختمان» به مبحث ششم از مجموعه کتاب‌های «مفررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. ۳-۱۵-2-۲- حریق آزمایشگاه‌ها به واسطه‌ی استفاده از مواد اشتعال زا و بعضی فرآیندهای آزمایشگاهی, به شدت در برابر حریق آسیب‌پذیر می‌باشند. به طور کلی نحوه‌ی نگهداری و استفاده از مایسات و گازهای اشتعال‌زا, نحوه‌ی قرارگیری و استفاده از تجهیزات شعله‌دار و سطوح داغ و نحوه‌ی تفکیک اقلام و مواد خطرناک باید مورد توجه قرار گیرند. در ادامه نکات و الزامات مربوط به ایمنی در برابر حریق ارائه شده است. ۱( سیستم‌های اعلان و مهار حریق در فضاهای مورد نیاز بایستی در نظر گرفته شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص» به فصل چهار م ای ن کتاب رجوع شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ منطقه‌بندی آتش به عنوان یکی از راهکارهای مقابله با انتشار حریق» بایستی در نظر گرفته شود. جهت کسب اطلاعات بیشتر در این خصوص به مبحث سوم از مجموعه کتاب‌های «مقررات ملی ساختمان ایران» رجوع شود. ۳ تمام مسیرهای خروج اضطراری بایستی بر اساس الزامات مربوطه طراحی شوند. جهت کسب اطلاعات بیشنتر در این خصوص به بند ۳-۴-۳ -این کناب رجوع شسود. ۴ طبقه‌بندی آزمایشگاه‌ها بر اساس ایمنی در برابر حریق» بر اساس حجم نگهداری مایعات اشتعال‌زا در آزمایشگاه صورت می‌گیرد و به طور کلی به سه گروه زیر تقسیم می‌شوند: * سطح ۸: در این سطح که بالاترین میزان تهدید برای آزمایشگاه و افراد داخل آن از نظر حریق وجود داردء سطح خطر بالا محسوب شده و نگهداری حدود ۱۴۰ تا ۲۹۰ لیتر از مایعات مختلف * سطح 8: در این سطح که میزان متوسط تهدید برای آزمایشگاه و افراد داخضل آن از نظر حریق وجود داردء سطح خطر متوسط محسوب شده و نگهداری حدود ۷۰ تا ۱۴۰ لیتر از مایعات مختلف * سطح 0 در این سطح که کمترین میزان تهدید برای آزمایشگاه و افراد داخل آن از نظر حریق وجود دارد» سطح خطر پایین محسوب شده و نگهداری حدود ۳۲۰ تا ۷۰ لیتر از مایعات مختلف قابل اشتعال و قابل احتراق مجاز است. ۵ منطقه‌های آتش بایستی توانایی مقاومت تا دو ساعت در برابر حریق را داشته باشند. سایر دیوارها و سقف‌های آزمایشگاه نیز باید توانایی مقاومت بین یک تا دو ساعت در برابر حریق را داشته باشند. ۷ سیستم‌های تأسیسات مکانیکی همچون کانال‌ها و دریچه‌ها نباید در مواقع حریق کمک به انتشار دود ۸ تمام اجزای سازه‌ای و غیرسازه‌ای در انبار اقلام اشتعال‌زا بایستی از مصالح نسوز و مقاوم و تا حد امکان ضدانفحار ساخته شوند. ٩‏ مواد و مصالح جاذب و مانع صداء باید در برابر آتش‌سوزی مقاوم باشند و در زمان حریق» تولید گاز ۰ بایستی توجه نمود جعبه‌های آتش‌نشانی در معرض دید و دسترس آسان قرار داشته باشند و به منظور استفاده‌ی آسان» به هیچ عنوان نباید اقلام» لوازم و تجهیزات را در مقابل آن قرار داد. ۱ توصیه می‌شود فضاهای حوزه‌ی فنی از سایر فضاهای آزمایشگاه و مسیرهای خروجی تفکیک شوند. ۲۳ توصیه می‌شود از هود متفرق‌کننده‌ی بخارهای اشتعال‌زا استفاده شود. ۳ توصیه می‌شود تمام فضاهای آزمایشگاهی از نظر خطر آتش‌سوزی» درجه‌بندی شده و خطرناک‌ترین فضاها در دورترین فاصله نسبت به ورودی‌ها پیش‌بینی شوند. وزارت بهداشست. درمان و آموزشن پزشکی سس هه ۱۸۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۴ بایستی توجه نمود که رعایت الزامات مربوط به ایمنی در برابر آتش,» منجر به ناکارآمدی فضاهای آزمایشگاه نشده و گردش کاری را با مشکل مواجه نکند. ۵ توصیه می‌شود برای هر ۵۰ مترمربع از آزمایشگاه» حداقل یک کپسول آتش‌نشانی ۴ کیلوگرمی پیش‌بینی شود. این کپسول‌ها باید در موقعیت‌های مناسب و معرض دید و با امکان دسترسی آسان قرار گیرند. ۶ توصیه می‌شود در آزمایشگاه‌هاء دو نوع کپسول آتش‌نشانی پیش‌بینی شود. یکی از آن‌ها ترکیبی از کلاس ۸ 8 و ۲ و دیگری ترکیبی از کلاس‌های 8 و 2 باشد.کپسول‌های آتش‌نشانی نوع 8 و۲ به‌طور معمول برای استفاده در آزمایشگاه‌های پزشکی به‌کار می‌روند. ۷ فاصله بین دو پنحره در نمای ساختمان مربوط به دو منطقه‌ی آتش جداگانه» بایستی حداقل ۱ متر در نظر گرفته شود. ۸ تمام درهای مابین راه‌پله فرار و فضاهای داخلی بایستی از نوع ضدآتش باشند. همچنین تمام درهای ضدآتش نیز بایستی از نوع خود بسته‌شونده باشند. ۹ در فاصله‌ی نزدیک به اتاق سرورء اتاق تابلو برق و ۳۹5 و اتاق برق اضطراری باید تحهیزات مربوط به تأمین امنیت فیزیکی آزمایشگاه» امنیت فرآیندهای آزمایشگاهی و آسایش بیماران» مراجعه‌کنندگان و کارکنان از مواردی هستند که بایستی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی مد نظر قرار گیرند. با توجه به قیمت بالای بسیاری از در ادامه نکات و الزامات مربوط به امنیت و آسایش ارائه شده است. ۱ تمام ورودی‌های آزمایشگاه بایستی همواره تحت کنترل کارکنان ذی‌صلاح قرار داشته باشند. در این خصوص تعداد کم ورودی‌ها نیز در جهت کنترل بهتر آزمایشگاه موّثُر می‌باشد. ۲ علاوه بر ورودی‌هاء تمام نقاطی که به صورت بالقوه امکان ورود افراد غیرمجاز را فراهم می‌آورد. بایستی به دقت بررسی و شرایط ایمن آن‌ها در نظر گرفته شود. از این نقاط می‌توان به پنجره‌ها و کانال‌های تأسیساتی اشاره نمود. ۳ توصیه می‌شود حوزه‌های فنی و پشتیبانی از محدودیت‌هایی برخوردار باشند تا امکان دسترسی آسان کپسول‌های آتش‌نشانی عبارت‌اند از: کلاس ۸ (با پایه آب): برای آتش‌سوزی‌های ناشی از کاغذ و چوب کلاس 0 (کف یا مواد شیمیایی خشک): برای آتش‌سوزی‌های ناشی از برق ۱۸۴ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- اهمیت بیشتری برخوردار می‌باشد. این محدودیت نباید منجر به مشکلاتی در خروج اضطراری افراد در شرایط بحرانی شود. صورت پذیرد. بر اساس نوع فعالیت آزمایشگاه» ممکن است پذیرش بیمار در ساعات مشخصی از شبانه‌روز صورت بگیرد و در سایر مواقع فقط نمونه‌های بیماران اورژانسی پذیرفته شود. این موضوع ۵ توصیه می‌شود ورودی‌هاء دسترسی‌ها و فضاهای مهم آزمایشگاه همواره تحت پوشش دوربین‌های مداربسته قرار داشته باشند. در این خصوص باید به حریم خصوصی فضاها نیز توجه شود. ۷ دسترسی به سیستم‌های تأسیسات مکانیکی و الکتریکی بایستی محدود به افراد ذی‌صلاح باشد. ۸ توصیه می‌شود اتاق استراحت کارکنان در موقعیتی از آزمایشگاه پیش‌بینی شود که بیشترین آسایش را برای کارکنان فراهم آورد. ٩‏ نمایشگرهای کامپیوتر مورد استفاده‌ی کارکنان نباید به صورتی قرار گیرند که امکان مشاهده توسط بیماران و مراجعه کنندگان را داشته باشند. ۵-۱۵-2-۲- سایر الزامات ایمنی ۱ تعیین موقعیت مناسب هودهای آزمایشگاهی بر اساس فرآیندهای صورت‌گرفته, تأثیر به‌سزایی در تأمین ایمنی کارکنان دارد. ۲ با توجه به اینکه جریان هوا منجر به اختلال در عملکرد هودهای آزمایشگاهی می‌شود.ء بنابراین هودهای آزمایشگاهی را بایستی در دورترین نقطه‌ی مناسب نسبت به ورودی فضاهاء بازشوها و مسیرهای تردد کارکنان پیش‌بینی نمود. در این خصوص موقعیت دریچه‌های تأسیسات مکانیکی نیز می‌تواند تأثیرگذار باشد. این مورد برای هودهای ایمنی زیستی از اهمیت بیشتری برخوردار می‌باشد. ۳ در صورتی‌که پیش‌بینی هودهای آزمایشگاهی در مجاورت ورودی بخش‌های آزمایشگاه اجتناب‌ناپذیر باشد. آن درها نمی‌توانند نقش خروجی اضطراری را ایفا کنند و بایستی یک در اضطراری دیگری ۴ بر اساس ماهیت آزمایش‌هایی که انجام می‌شودء ممکن است برای نگهداری اقلام و موادی که از نظر شیمیایی» فیزیکی یا زیستی خطرناک هستند. انبارهای دیگری لازم باشد. در آزمایشگاه‌هایی که حاوی مقدار قابل توجهی از اسیدها, محلول‌های سوزانده, حلال‌های آلی یا سایر مواد خطرناک بالقوه هستند.ء بایستی استانداردهای ایمنی و آتش برای انبارها رعایت شود. ۵ برای نگهداری مواد قابل اشتعال باید کابینت‌های ویژه‌ای پیش‌بینی شود. ۶ باید از نگهداری مواد شیمیایی به میزان بیش از حد مورد نیاز در آزمایشگاه خودداری شود. وزارت بهداشت. درمان و آموزنس پزشکی ۱۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸۶ ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۸ مواد شیمیایی باید دور از منابع حرارت و نور مستقیم خورشید قرار گیرند. ٩‏ تمام شرایط مورد نیاز برای نگهداری انواع مختلف مواد شیمیایی» بایستی رعایت شود. ۰ برای جلوگیری از خم‌شدن یا شکستن قفسه‌های انبار در اثر بار زیاد و جلوگیری از واژگونی آنها باید به دیوار یا سیستم تگیه‌گاهی دیگری متصل شوند. ۱۹1۹-2-۲ پسماندهای آزمایشگاهی آزمایشگاه‌ها به واسطه‌ی فرآیندهای آزمایشگاهی پرخطر و در برداشتن مواد خطرناک» یکی از مراکز خطرناک آلودگی به طور کلی پسماندهایی که در آزمایشگاه تولید می‌شوند» شامل موارد زیر می‌باشند: * پسماندهای عادی و غیرآلوده *‏ پسماندهای عفونی مانند سرم و سایر مایعات آلوده‌ی بدن» کشت‌های میکروبی و غیره * پسماندهای تیز و برنده مانند سر سوزن,» تیغه اسکالپل, شیشه‌های شکسته» سرسمپلر و غیره ۹ پسماندهای پرتوزا علاوه بر تأمین روابط مطلوب در آزمایشگاه» مدیریت پسماندهای آزمایشگاه, نیز در راستای کنترل ایمف. پسماندها و۵ بر نامین رو ب در ارمار پریت ِ ی اآرمایسجاهی بر در راسای بمسی , مور می‌باشد. در ادامه نکات و الزامات مربوط به ضایعات آزمایشگاهی ارائه شده است. ۱ تمام پسماندهای تولیدشده در آزمایشگاه بایستی طبق دستورالعمل‌های مربوطه جمع‌آوری و دفع ۲ توجه به اصول صحیح جمع‌آوری پسماندهای آزمایشگاهی تأثیر مستقیم به تأمین امنیت و سلامت کار کنان دارد. ۳ پسماندهای تیز و برنده بایستی در ظروف جداگانه و مقاوم در برابر سوراخ‌شدن» جمع‌آوری و دفع ۴ توصیه می‌شود سیستم فاضلاب آزمایشگاه به دو گروه فاضلاب بی‌خطر و فاضلاب خطرناک تقسیم شود که این موضوع مستلزم توجه کافی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی سیستم‌های تأسیسات وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی -------- صفحهٔ بعد -------- خطرناک آزمایشگاهی پیش از هدایت به فاضلاب معمولیء بی‌خطرسازی شوند. ۵ مایعات حلال یکی از خطرناک‌ترین پسماندها محسوب می‌شوند که بایستی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی توجه ویژه‌ای به نحوه‌ی دفع آن‌ها شود که دو راهکار برای آن پیشنهاد می‌شود. این مایعات در سینک‌های مخصوص تخلیه شوند تا در مخازن جداگانه جمع شده که باید تمهیدات مربوطه در خصوص تأمین شرایط ایمنی مخازن در نظر گرفته شود. در راهکار دوم مایعات حلال در سینک‌ها تخلیه نمی‌شوند و در محلی مشخص‌شده جمع‌آوری می‌شوند تا به صورت دوره‌ای از آزمایشگاه خارج شوند. در هر دو حالت پیش‌بینی تمهیدات ایمنی برای جمع‌آوری این مایعات. ضروری می‌باشد. ۶ پسماندهای میکروبی پیش از دفعء باید اتوکلاو شوند. ۷ پسماندهای شیمیایی پیش از دفع باید خننی‌سازی شوند؛ در صورتی که امکانات خنثی‌سازی وجود نداشته باشدء این مواد باید به کمک جریان ملایم آب رقیق شده و سپس دفع شوند. با این حال توصیه می‌شود تا حد امکان از رقیق‌کردن مایعات خطرناک پرهیز و از روش‌های صحیح برای بی‌خطرسازی آنها استفاده شود. ۸ انواع مختلف پسماندهای آزمایشگاهی نباید با هم مخلوط شوند؛ در غیر این صورت کل ترکیب., ماده‌می خطرناک محسوب شده و مشمول قوانین می‌شود. ۹ در راستای مدیریت صحیح پسماندهای آزمایشگاهی پیش‌بینی اتاق جمع‌آوری زباله و اتاق شست‌وشو و استریل الزامی می‌باشد. ۰ به منظور بی‌خطرسازی پسماندهای خطرناک بایستی تجهیزات مربوطه در اتاق کار کثیف پیش‌بینی ۱ توصیه می‌شود در آزمایشگاه‌های بزرگ اتاق‌های شست‌وشو و استریل به صورت جداگانه در نظر گرفته شوند. ۲ اگر در آزمایشگاهی از مواد رادیواکتیو استفاده می‌شود. بایستی تسهیلاتی به منظور انبار و ذخیره‌ی طولانی‌مدت این مواد و یا دفع آن‌ها در نظر گرفته شود. ۱۷-2-۲- مبلمان و تجهیزات آزمایشگاهی اجرای صحیح فرآیندهای آزمایشگاهی منوط به برخورداری از مبلمان و تجهیزات آزمایشگاهی کارآمد می‌باشد. جهت کسب اطلاعات بیشنر در خصوص تجهیزات آزمایشگاهی, به قفصل سوم این کناب رجوع شود. در ادامه نکات و الزامات مربوط به مبلمان و تحهیزات آزمایشگاهی ارائه شده است. ۱ مبلمان و تجهیزات آزمایشگاهی از لحاظ کمی باید متناسب با تعداد مراجعین» سطح خدمات آزمایشگاه و تعداد کار کنان بوده و از لحاظ کیفی نیز ظاهرء اندازه و کارآیی مناسب داشته باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۲ طراحی مبلمان باید به نحوی باشد که در صورت نیاز و با در نظر گرفتن شرایط موجود و پیش‌بینی نیازهای آینده» امکان حرکت دادن خارج نمودن و تعویض آن‌ها وجود داشته باشد. ۳ توصیه می‌شود از مبلمان مدولار میزهایی با قابلیت تنظیم ارتفاع و واحدهای قابل جابجایی استفاده شود تا در صورت تغییر تکنولوژی» ایستگاه‌های کاری و تحهیزات مختلف حذف و یا مجددا ۴ اگرچه در نظر گرفتن نیازهای ارگونومی کارکنان» می‌تواند عامل مهمی در جهت افزایش راحتی و رضایتمندی آنها محسوب شود. اما نباید منجر به عدم امکان استفاده‌ی آسان و عمومی افراد مختلف از تجهیزات مختلف شود. به صورت کلی به کمک ویژگی‌هایی از قبیل قابلیت تنظیم ارتفاع برای میزها و صندلی‌هاء می‌توان امکان استفاده‌ی آسان افراد با ویژگی‌های فیزیکی مختلف را فراهم نمود. لازم به توضیح است امروزه برخی از تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته با رعایت تمام نیازهای ارگونومی انسان و به صورت انعطاف‌پذیر طراحی و ساخته می‌شوند. ۵ ابعاد میزهای کامپیوتر و صندلی‌ها بایستی به اندازه‌ای باشد که کاربران هنگام استفاده راحت باشند. ۶ ارتفاع میز کار برای حالت نشسته ۷۵ سانتیمترء» برای حالت ایستاده ‎٩۰‏ سانتیمتر و عمق آن ۶۰ تا ۷۵ سانتیمتر می‌باشد. لازم به توضیح است که در تمام بخش‌های آزمایشگاه» ارتفاع ۹۰ سانتیمتر برای میزها در نظر گرفته شود. ۷ افضاهای کار با میکروسکوپ در بخش‌های آزمایشگاه بایستی به صورت نشسته برنامه‌ریزی و طراحی شوند و توصیه می‌شود فضای آزاد جلوی زانو در هنگام کار در حالت نشسته ۷۰ سانتیمتر در نظر ۸ میزهای کار آزمایشگاهی باید فضایی برای میکروسکوپ, آنالایزر شیمیایی مناسب. انکوباتورهاء سانتریفیوژهاء هودهای ایمنی زیستی و غیره را فراهم کند. ۹٩‏ برای جلوگیری از عوارض ارگونومی باید مواد لوازم و تجهیزات به نحو مناسب در دسترس باشند. در این خصوص توجه به موقعیت و ابعاد کمدها و قفسه‌ها و امکان دسترسی آسان به آنها در حالت‌های مورد نیاز انسان» حائز اهمیت می‌باشد. ۰ در استقرار پیشخوان‌هاء از به وجود آمدن گوشه‌ها جلوگیری شود. ۱ از ایجاد اختلاف سطح در روی میزهای کار در طول یک بخش آزمایشگاهی خودداری شود. ۲۳ سطوح کاری باید متناسب با نوع کارء مقاومت کافی در برابر حرارت» اسید. قلیاء رنگ‌ها و حلال‌های ارگانیگ» فشار و یا ضربه را داشته باشند. ۳ جنس رویه‌ی میزها و قفسه‌هاء باید طوری انتخاب شود که امکان رشد عوامل میکروبی در شیارهاء درزها و خلل و فرج آن وجود نداشته باشد. ۴ سطح روی میزهای آزمایشگاهی باید در برابر روغن و مواد شوینده مقاوم باشند. ۵ سطوح میزهای آزمایشگاهی باید در برابر آب غیرقابل نفوذ و در مقابل اسیدهاء قلیاهاء حلال‌های آلی و حرارت نسبتاً بالا مقاوم باشند. موز رت بمهدد ‏ نت در مان و آ موز نس پز کی -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ سطح رویه‌ی میزها باید غیردرخشنده باشد. ۷ سطح رویه‌ی میزها باید تا جای ممکن فاقد درز باشد. ۸ سطوح بالای میزها باید دارای لبه‌هایی برای جلوگیری از ریزش مایعات باشند. ۹ در صورت استفاده از میز کار ثابت. برای تسهیل نظافت و جلوگیری از پناه گرفتن حشرات مودی, میزها باید به دیوار محل نصبء آب‌بندی و درزگیری شده باشند. ۰ رویه‌ی صندلی‌ها و مبل‌های مورد استفاده در آزمایشگاه بایستی از جنس مواد غیرپارچه‌ای باشد تا امکان نظافت آسان آن‌ها وجود داشته باشد. ۱ کابینت‌ها وقفسه‌هاء به‌عنوان بخشی از فضای انبارش» باید به تعداد کافی در آزمایشگاه موجود بوده و نسبت به مواد شیمیایی» زنگ‌زدگی و فرسودگی مقاوم باشند. ۲ کابینت‌ها و قفسه‌های دیواری بایستی به دقت به دیوار نصب شوند و دسترسی به وسایل داخل آن‌ها به آسانی صورت پذیرد و میزان انباشتگی» متناسب با قابلیت تحمل وزن در آن‌ها باشد. ۳ برای انبار کردن باید از کابینت بسته به جای قفسه‌ی باز استفاده شود. ۴ کابینت‌ها یا قفسه‌های بلند و یا متحرک باید لنگر لرزه‌گیر داشته باشند. ۵ رویه‌ی میزها و قفسه‌ها باید از ایستایی کافی برخوردار باشند (در محل خود محکم شده باشند). ۶ بایستی توجه نمود که تحهیزات سنگین نباید به سقف کاذب متصل شوند و باید به صورت مستقیم به وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ ۵-۲۳- برنامه‌ریزی فیزیکی ۱-۵-۲- عوامل موْثر در برنامه‌ریزی آزمایشگاه دستیابی به سطح قابل قبولی از خدمات آزمایشگاهی منوط به برنامه‌ریزی دقیق برای آن می‌باشد و با توجه به اینکه متغیرهای فراوانی روی نحوه‌ی برنامه‌ریزی آزمایشگاه تأثیرگذار می‌باشند. بنابراین امکان ارائه‌ی یک الگوی یکسان برای طراحی همه‌ی آزمایشگاه‌ها وجود ندارد. به طور کلی اگرچه استانداردها و الزامات پایه‌ای برای برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه وجود دارد, اما باید در نظر داشت که برنامه‌ریزی دقیق برای هر آزمایشگاه مستلزم شناخت دقیق تمام فرآیندهای آزمایشگاهی همان آزمایشگاه است و باید در راستای پاسخ دادن به شرایط و سطح آزمایشگاه مورد نظر صورت پذیرد. در ادامه به بررسی عوامل موّثر در برنامه‌ریزی آزمایشگاه پرداخته شده است. نحوه‌ی مدیریت آزمایشگاه‌های کشور از عوامل مهم و تأثیرگذار بر نحوه‌ی برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه‌ها محسوب می‌شود. یکی از این عوامل, روند متمرکزسازی خدمات آزمایشگاهی می‌باشد که امروزه در کشورهای پیشرفته به چشم می‌خورد؛" به این صورت که آزمایشگاه‌ها به صورت مرکزی و بزرگ در مناطق اصلی شهر پیش‌بینی می‌شوند و در اغلب موارد. نمونه گیری از بیماران را نیز انجام نداده و نمونه‌های بیماران در مراکز اقماری که به این منظور در نقاط مختلف شهر پیش‌بینی می‌شوند. اخذ و با سیستم‌های ایمن و سریع به آزمایشگاه‌های مرکزی ارسال می‌شوند. در این روش آزمایشگاه‌های مرکزی در مقایسه با مجموع آزمایشگاه‌های پراکنده از تجهیزات کمتر اما پیشرفته‌تر برخوردار می‌شوند؛ در نتیجه سرعت ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی بالا رفته و هزینه‌ی این خدمات کاهش می‌یابد. برنامه‌ریزی مدیریتی شبکه‌ی بهداشت و درمان محدود به متمرکزسازی آزمایشگاه‌ها نمی‌شود و ممکن است حتی در پیش‌بینی بخش‌های آزمایشگاهی» فرآیندهای آزمایشگاهی یا بهره‌مندی از تجهیزات آزمایشگاهی نیز روش‌هایی دنبال شود که روند برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه‌ها را تحت تأثیر قرار دهند. ۲-۱-۵-۲ تعداد متوسط پذیرس روزانه تعداد بیماران و نمونه‌هایی که به صورت روزانه در آزمایشگاه پذیرش می‌شوند و همچنین تعداد آزمایش‌های درخواستی برای هرکدام از نمونه‌هاء تأثیر به‌سزایی در برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه می‌تواند داشته باشد. بنابراین تعداد متوسط پذیرش روزانه» ملاک اصلی برای برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه محسوب می‌شود. البته این تعداد به تنهایی قابل تعیین نبوده و به پارامترهای دیگری همچون تنوع و تعدد آزمایش‌های درخواستی» روش انجام آزمایش -------- صفحهٔ بعد -------- تعداد متوسط پذیرش روزانه با چه نسبتی در بین بخش‌های آزمایشگاه تقسیم می‌شوند. این تست بر اساس عوامل دیگری همچون سطح و نوع خدمات آزمایشگاهی و شرایط منطقه‌ی آزمایشگاه قابل تعیین بوده و بر نحوه‌ی برنامه‌ریزی آزمایشگاه تأثیرگذار می‌باشد. بررسی‌ها نشان می‌دهد تعداد متوسط پذیرش روزانه در ارقام پایین ممکن است از نظر تأمین تجهیزات و نیروی انسانی توجیه اقتصادی نداشته باشد و به طور کلی پیشنهاد می‌شود از تأسیس آزمایشگاه‌هایی که ممکن است تعداد پذیرش روزانه‌ی کمتر از ۳۰ بیمار را داشته باشند». صرف‌نظر شود. ۳-۱-۵-۲ نوع و سطح خدمات آزمایشگاهی ارائه‌شده کار کنان» درخواست‌های پزشکان و فرآیندهای آزمایشگاهی مورد نیاز دارد. در یک آزمایشگاه مستقل» نوع خدماتی که باید ارائه گردد, حداقل شامل خدمات بیوشیمی, خون‌شناسی» میکروب‌شناسی» ایمنی‌شناسی و سرم‌شناسی می‌باشد. این طور مشخص در این کتاب شامل واحدهای هورمون‌شناسی» تشخیص مولکولی» بافت‌شناسی و سلول‌شناسی می‌باشد که باز هم بر اساس اینکه در چه گستره‌ای و با چه نوعی از تجهیزات آزمایشگاهی ارائه شوندء می‌تواند متفاوت باشد و بر نحوه‌ی برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه تأثیر گذار باشد. 2-۱-0-۲- پراکندگی و همسایگی سایر آزمایشگاه‌ها اگرچه در حال حاضر هیچ محدودیتی برای تأسیس آزمایشگاه‌ها از لحاظ فاصله» جمعیت و غیره در ایران وجود نداردء اما در هر صورت تمرکز یا پراکندگی آزمایشگاه‌ها در محدوده‌ای از شهر می‌تواند بر متوسط تعداد پذیرش روزانه‌ی آزمایشگاه تأثیرگذار باشد که بایستی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی مورد توجه قرار گیرد. لازم به توضیح است که تعداد پذیرش روزانه‌ی آزمایشگاه‌ها از طرفی هم» وابسته به تنوع و سطح خدمات آزمایشگاهی است که می‌تواند حتی آزمایشگاه‌های همجوار را از یکدیگر متمایز نماید. ۵-۱-۵-۲ تجهیزات آزمایشگاهی امروزه به دلیل افزایش در حجم کار و نیاز به نتایج سریع و تکرارپذیر» اغلب آزمایش‌ها توسط دستگاه‌های خودکار و با دخالت نسبتاً کم دست انجام می‌شوند و اغلب فرآیندهای دستی محدود به آماده‌سازی نمونه‌ی آزمایش و یا تنظیم و کنترل عملکرد دستگاه شده است. این موضوع باعث کاهش نیازهای فضایی میزهای آزمایشگاهی و فضای آزاد آزمایشگاه می‌شود. پیشرفت‌هایی که در زمینه‌ی تکنولوژی آزمایشگاهی صورت می‌گیرد. باعث می‌شود که افراد کمتری کار بیشتری را در یک فضای کوچک‌تر انجام دهند تا جوابگوی افزایش سریع آزمایش‌های جدید و مهم باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۵۷ [0م۸ نلک[ن]1-عن ۸۹0-111۱ حداکثر ظرفیت هر آزمایشگاه» بر اساس وسعت میزهای کار موجود و نوع فعالیت‌هایی که در هر میز انجام می‌گیرد. مشخص می‌شود. از طرف دیگر افزایش تجهیزات آزمایشگاهی و تمایل به استفاده از تجهیزات روباتیک, نیاز به فضای بیشتری را به دنبال خواهد داشت. بنابراین پیش از برنامه‌ریزی فیزیکی آزمایشگاه تعداد و نوع تجهیزات مورد استفاده در هرکدام از فضاهای آزمایشگاهی با احتساب تغییر و افزایش احتمالی آینده‌ی تجهیزات بایستی مشخص شود. به طور کلی مواردی که در ارتباط با تجهیزات آزمایشگاهی می‌توانند بر نحوه‌ی برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه تأثیرگذار باشند.ء عبارتند از: * تعداد و نوع تجهیزات در نظر گرفته شده (تمام ویژگی‌های فیزیکی تجهیزات همچون وزن و ابعاد بر اساس اطلاعات کارخانه‌ی سازنده) * منابع مورد نیاز تجهیزات شامل تأسیسات الکتریکی و مکانیکی (ولتاژ آمپراژ آب» فاضلاب, لوله کشی و تهویه‌ی مورد نیاز تجهیزات بر اساس اطلاعات کارخانه‌ی سازنده) * حریم مورد نیاز تجهیزات (از هر چهار طرف) به منظور استفاده‌ی آسان» ایمنی تجهیزات. تهویه‌ی مناسب و تعمیر و نگهداری آنها * تجهیزات مورد نیاز جانبی همچون چاپگر و غیره و تمام ویژگی‌های مذکور این تجهیزات * ممنوعیت مجاورت تجهیزات با برخی از تجهیزات خاص (به‌عنوان مثال ممنوعیت مجاورت * عدم مجاورت تجهیزات حساس به دما با تجهیزات گرمایشی و سرمایشی 1-۱-۵-۲ قابلیت توسعه در آینده با گذشت زمان و با افزایش خدمات آزمایشگاهی نیاز به فضایی بیشتر برای اختصاص به کارکنان, تجهیزات. مبلمان» انبار و غیره ایجاد می‌شود که لزوم توجه به توسعه‌ی آزمایشگاه در آینده را دوچندان می‌کند. البته لازم به توضیح است که در بعضی مواقع برای تغییر در عملکرد آزمایشگاه» تنها نیاز به انعطاف پذیری و تغییر چیدمان وجود دارد که نباید با قابلیت توسعه اشتباه گرفته شود. قابلیت توسعه در آینده, به معنای پیش‌بینی نیاز آینده‌ی آزمایشگاه برای برخوردار می‌باشند و توسعه‌ی آزمایشگاه می‌تواند در حوزه‌ی سایت صورت پذیرد. توصیه می‌شود موقعیت و فرم ساختمان آزمایشگاه طوری در محدوده سایت تعیین شود که امکان توسعه‌ی خطی آزمایشگاه فراهم باشد. ۷-۱-۵-۲ میزان بیماردهی جامعه آزمایشگاه مستقل ممکن است در هر نقطه‌ای از کشور و در هر شهر و منطقه‌ای با ویژگی‌های مربوطه» طراحی و ساخته شود. از این رو تعداد و نوع آزمایش‌های درخواستی برای آزمایشگاه‌های مختلف در نقاط مختلف کشور متفاوت بوده و بایستی در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی به آن توجه شود. به طور کلی میزان بیماردهی جامعه که در موقعیت‌های جغرافیایی مختلف ممکن است متفاوت باشد.ء در برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه تأثیرگذار بوده و این وزارت ند ا نت در مان او موز نس پیز ننسککی -------- صفحهٔ بعد -------- موضوع می‌تواند در اختصاص مساحت به هرکدام از بخش‌های آزمایشگاه و تعداد و تنوع تجهیزات آزمایشگاهی ۸-۱-۵-۲ سطح ایمنی زیستی آزمایشگاه همان‌طور که پیش‌تر نیز توضیح داده شده است. چهار سطح برای آزمایشگاه‌ها جهت مواجهه با ویژگی‌های ایمنی زیستی مختلف وجود دارد که تفاوت در این سطوح, تأثیرات به‌سزایی در نحوه‌ی برنامه‌ریزی» طراحی,» اجرا و تجهیز آزمایشگاه ایجاد می‌کند که در ابتدای پروژه باید تعیین شود. به عنوان مثال آزمایشگاه‌های کشور که به صورت مفروض سطح ۲ ایمنی زیستی محسوب می‌شوندء در صورتی که به سطح ۳ ارتقا یابند» ویژگی‌های آنها ممکن است به صورت تصاعدی تغییر کند. بنابراین عدم توجه به این موضوع در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی می‌تواند اعمال این تغییر را در مرحله‌ی بهره‌برداری از آزمایشگاه» غیرممکن یا بسیار پرهزینه کند. ۹-۱-0-۲- نیازهای ارگونومی شرایط جسمی بیماران» مراجعه کنندگان و کارکنان اعم از افراد کم‌توان و ناتوان که ممکن است برای مناطق مختلف, متفاوت نیز باشد.ء باید در مرحله‌ی برنامه‌ریزی و طراحی در قالب نیازهای ارگونومی در نظر گرفته شود. اگرچه آزمایشگاه‌ها را باید به صورت استاندارد و قابل استفاده برای همه‌ی افرادء برنامه‌ریزی و طراحی نمود.ء اما در صورت نیاز به توجه اختصاصی به نیازهای افراد مختلف با شرایط مختلف, بایستی نیازهای ارگونومی افراد به دقت بررسی و در برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه اعمال شود. در ادامه نکات مربوط به نیازهای ار گونومی ارائه شده است. ۱ طراحی مناسب فضای کار و نحوه‌ی جانمایی آن‌ها در محیط و سطح ایمنی مورد نیاز آن‌ها در این فضاء به طور ویژه‌ای در میزان رضایتمندی کارکنان و کیفیت نهایی و عملکرد کلی آزمایشگاه موْئر خواهد بود. ۲ برای تعیین فضای مورد نیاز افرادء به جنسیت آنها (مرد یا زن) توجه شود. ۳ _کارکنان مرد در حالت ایستاده نیاز به فضای خالص حداقل ۱۴۰۰ سانتیمتر مربع (۴۵ ۷ ۳۰ سانتیمتر) و کار کنان زن در حالت ایستاده نیاز به فضای خالص حداقل ۱۳۰۰ سانتیمتر مربع (۴۰ ۷ ۲۰ سانتیمتر) دارند. ۴ حداقل فضای خالص برای کارکنان در حالت نشسته»ء کمی بیشتر بوده و تا حدی به عادات. روش نشستن و نوع فعالیت آنها بستگی دارد. ۵ با توجه به اهمیت راحتی و ایمنی کارکنان حین انجام کار» پیش‌بینی فضای مناسب برای رفت و آمد و کار کرد آن‌ها ضروری می‌باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- 17۷ ]۳ ([ج۸ ]۸1۹17111۳60-1 ۱-۱-۵-۲ تقسیم‌بندی فضاها تفکیک و سازماندهی فضاهای فیزیکی آزمایشگاه به منظور تأمین کارآیی مطلوب آن‌هاء نیاز به توجه ویژه‌ای دارد که بایستی با در نظر گرفتن ابعاد کلی آزمایشگاه, تعداد کار کنان» حجم فرآیندهای آزمایشگاهی» نوع تست‌های قابل انجام و تجهیزات موجود در هر بخش صورت پذیرد. تقسیم‌بندی فضاها نیازمند درک صحیح از نیازهای زمان حال و آینده‌ی پروژه می‌باشد و در مرحله‌ی تقسیم‌بندی فضاهای آزمایشگاه بایستی نگاهی جدی به نیازهای آینده‌ی آزمایشگاه و قابلیت تغییر کاربری فضاها مبذول نمود. با توجه به اینکه تغییر در حجم کاری و دامنه‌ی فعالیت‌های آزمایشگاه ممکن است با الزاماتی در خصوص تغییر فضای آزمایشگاه همراه باشدء تقسیم‌بندی فضاها بایستی به‌نحوی باشد که متناسب با اهداف پیش‌روء از نظر وسعت با بهره‌وری» قابلیت تغییر و سازگاری داشته باشد. از سایر عوامل موّْثر در نحوه‌ی تقسیم‌بندی فضاهای آزمایشگاه» می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: *‏ نوع کاربرد فضا * تعداد کار کنان در نظر گرفته شده در هر فضا و شرح وظایف آن‌ها * حجم کار (تعداد تست‌های آزمایشگاهی) در نظر گرفته شده برای هر فضا * روش انجام فرآیندهای آزمایشگاهی * محدودیت اعتبارات تخصیص داده شده برای طراحی و ساخت فضاها * در نظر گرفتن جنبه‌های روانشناسی در طراحی فضاها * _طراحی چیدمان و ارتباط‌های داخلی * رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی در طراحی فضاها * سیستم‌های تأسیساتی (مکانیکی» الکتریکی, لوله کشی) *‏ انعطاف‌پذیری فضاها (امکان تغییر کاربری) * نسبت فضاهای ارتباطی *‏ شفافیت گردش کار بین فضاها و نوع ارتباط بین فضاها * حرکت و جابجایی در فضای فیزیکی آزمایشگاه ۳-۵-۳ نحوه‌ی برنامه‌ریزی و طراحی یکی از مهم‌ترین فرآیندهایی که در طی برنامه‌ریزی و طراحی آزمایشگاه صورت می‌گیردء فرآیند تدوین «برنامه‌ریزی فیزیکی» می‌باشد. همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد.ء عوامل متعددی بر نحوه‌ی برنامه‌ریزی آزمایشگاه موْثر می‌باشند که میزان توجه به هرکدام بر عهده‌ی برنامه‌ریز خواهد بود تا با توجه به شرایط آزمایشگاه مورد نظرء از اطلاعات اولیه به تناسب استفاده نماید. او ز رت بمهند نت درمان و آ موز نس پزنسکی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲- ۱-۲-۵- روند برنامه‌ریزی آزمایشگاه یکی از راهکارهای مناسب برای برنامه‌ریزی آزمایشگاه بهره‌گیری از نظرات و تجربه‌های کارشناسان و به کار گرفته شود. تیم برنامه‌ریزی و طراحی در برخی موارد می‌تواند از این روش» مشروط بر اینکه جامعه‌ی آماری بیشتر و مصاحبه‌ها به صورت بی‌طرف و کارآمد باشدء بهره گیرد. لازم به توضیح است که طراح آزمایشگاه پیش از آنکه کارکنان» نیازهای رویایی خود را مطرح و ذهنیت طراح را دچار اشتباه کنند.ء بایستی درک کلی از نیازهای نیازهای کار کنان آزمایشگاه و انتقال اطلاعات مربوطه به طراح آزمایشگاه جچمت طراحی مقتضی باشد. آزمایشگاه طراحی‌شده اگرچه ممکن است پاس‌خگوی نیازهای کارکنان فعلی و مصاحبه‌شوندگان باشد. اما ممکن است تأمین کننده‌ی نیازهای احتمالی کارکنان جدید و آینده نباشد. بنابراین به عنوان یک اصل کلی» پیگیری و تأمین خواسته‌های شخصی کارکنان از فضاهای آزمایشگاهی اگرچه می‌تواند در روند برنامه‌ریزی آزمایشگاه موْثر باشد.ء اما نمی‌تواند ملاک کاملی برای طراحی باشد و طراح آزمایشگاه بایستی در جستجوی تأمین نیازهای عملکردی و کارایی آزمایشگاه نیز باشد. این روش می‌تواند منجر به طراحی آزمایشگاه‌های کارآمد شود. رئیس آزمایشگاه بایستی نوع و عملکرد آزمایشگاه خود را شرح دهد تا معماران و مهندسین مشاور که اغلب با دیاگرام روند ارائه‌ی خدمات نیز باشد و روند فرآیندهای صورت گرفته در انواع آزمایشگاه‌ها بایستی به دقت ترسیم و ارتباط این فرآیندها با یکدیگر مشخص شده باشد. از طرف دیگر ممکن است یک فرآیند یا فعالیت در عین حال که از عملکردهای مختلف تشکیل می‌شود.ء آمکان توصیف عملکردی به صورت طراحی دیاگرام روند ارائه‌ی خدمات را نداشته باشد. توصیه می‌شود توصیف عملکردهای آزمایشگاه با دیاگرام ارتباطات داخلی که با عنوان دیاگرام حبابی نیز شناخته می‌شودء سازگاری داشته باشد. تیم طراحی,» دیاگرام حبابی تهیه‌شده را در جهت چیدمان بهینه‌ی فضاهای مختلف آزمایشگاه به کار می‌گیرد. در مرحله‌ی طراحی, باید فهرست تمام فضاهای مورد نیاز تهیه شود. بعضی از فضاها کاملاً شرایط یک فضای اداری را برای استفاده‌ی انفرادی نیاز دارندء اما سایر فضاها در جهت تأمین فضای کافی برای فعالیت گروهی کارکنان با وظایف مختلف پیش‌بینی می‌شوند. تعدادی از فضاهایی که به منظور استفاده‌ی انفرادی پیش‌بینی می‌شوند.ء شامل اتاق رئیس آزمایشگاه» اتاق جلسه» اتاق استراحت کارکنان» رختکن کارکنان و سرویس بهداشتی می‌باشند. تعدادی از فضاهای آزمایشگاهی به منظور کنترل محیطی,» جلوگیری از آلودگی» کنترل آلودگی صوتی و غیره به فضاهای کوچک تفکیک می‌شوند. تعدادی از فضاهای آزمایشگاهی هم به صورت مشترک در سالن‌های بزرگ به صورت باز در نظر گرفته می‌شوند؛ و در نهایت فضاهای پشتیبانی و خدماتی همچون انبارهاء اتاق‌های شست‌وشو و غیره نیز در نظر گرفته می‌شوند. طراحی اتأق‌های اداری و سایر فضاهای پشتیبانی و خدماتی از اصول مشخصی پیروی می‌کنندء اما طراحی فضاهای آزمایشگاهی اعم از فضاهای اختصاصی و فضاهای باز, تعامل مشترک بسیاری مابین کارکنان آزمایشگاهی و تیم طراحی آزمایشگاه را می‌طلبد. تمام فضاهای آزمایشگاه پیش از آغاز طراحی بایستی کاملاً توصیف شده و عملکرد آزها به دقت شرح داده شوند. لیست تمام تجهیزات به‌کار رفته در هرکدام از فضاها نیز بایستی تنظیم شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸11111۳0-11۳ ۸0 ۳7-177۷ مقدار فضا بر حسب مترمربع محاسبه می‌شود که شامل سطوح مورد استفاده جهت انجام فرآیندهای آزمایشگاهی و قرارگیری تجهیزات» سینک‌های شست‌وشو و فضاهای رفت و آمد کارکنان می‌باشد. فضاهای بین میزهای کارء راهروها و اطراف تجهیزات نیز جزء فضای کار محسوب می‌شوند. فضای مفید کاری در بخش‌های مختلف آزمایشگاه بایستی به حدی باشد که همه‌ی کارکنان شاغل در یک نوبت کاری, با در نظر گرفتن فضای اشفال‌شده توسط تجهیزات» فضاهای بین میزهای کار راهروها و فضای اطراف تجهیزات, به راحتی قادر به فعالیت باشند. تمام مساحت‌های ارائه‌شده در این کتاب بر اساس مساحت خالص ارائه شده است و برای در نظر گرفتن جداکننده‌های سبک, ارتباطات افقی (راهروها)» ارتباطات عمودی (پله‌ها و آسانسورها)» تأسیسات مکانیکی, تأسیسات الکتریکی و عناصر سازه‌ای در آزمایشگاه» باید ۳۵ تا ۵۵ درصد به مساحت خالص اضافه شود. در نتیجه برای محاسبه‌ی مساحت ناخالص, باید مساحت خالص به عدد بازه‌ی ۱/۳۵ (۷۴ درصد بهره‌وری) تا ۱/۵۵ (۶۴ درصد بهره‌وری) ضرب شود. برای مشاهده‌ی مساحت‌های خالص و ناخالص سطوح مختلف آزمایشگاه‌ها به جدول ۳-۲ رجوع ۳-۲-۵-۳ تنظیم جدول برنامه‌ریزی فیزیکی ۱-۲-۲-۵-۲- آزمایشگاه کوچک اغلب آزمایشگاه‌های مستقل کشور در این گروه قرار می گیرند. اما با توجه بده حداقل تحهیزات و فضای فیزیکی مورد نیازء ممکن است این ازمایشگاه‌ها مقرون به صرفه نباشند. ۲-۲-۲-۵-۲- آزمایشگاه متوسط ۳-۲-۲-۵-۲- آزمایشگاه بزرگ تعداد پذیرش روزانه برای این ازمایشگاه‌هاء بین ۱۵۰ تا ۴۰۰ نفر در روز در نظر گرفته شده است. در حدود آزمایشگاه» سایر آزمایشگاه‌های محدوده‌ی خود ر نیز به منظور ارائه‌ی خدمات آزمایشگاهی تحصصی, تحت -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۵-۲-- آزمایشگاه خیلی بزرگ تعداد پذیرش روزانه برای این آزمایشگاه‌هاء بیشتر از ۴۰۰ نفر در روز در نظر گرفته شده است. کمتر از ۱ درصد از آزمایشگاه‌های کشور در این گروه قرار می‌گیرند و به جهت برخورداری از تجهیزات پیشرفته و مدرن, قابلیت ارائه‌ی تمام خدمات آزمایشگاهی را در حوزه‌ی آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی مستقل دارند. ۳-۵-۲ زیربنای آزمایشگاه‌ها در سطوح مختلف زیربنای به‌دست آمده برای آزمایشگاه‌ها در سطوح مختلف به صورت جدول زیر ارائه می‌شود. زیربنای آزمایشگاه‌ها در سطوح مختلف" جدول ۲-۲- زیربنای آزمایشگاه‌ها در سطوح مختلف ۲ مجموع مساحت فضاهایی با سطح اهمیت الزام ۳ مجموع مساحت فضاهایی با سطح اهمیت الزام. توصیه ۴ محموع مساحت فضاهایی با سطح اهمیت الزام» توصیه و پیشنهاد ۵ حداقل مساحت‌های مربوطه بر اساس دامنه‌ی مساحت لحاظ شده است. ۶ حداکثر مساحت‌های مربوطه بر اساس دامنه‌ی مساحت لحاظ شده است و امکان پیش‌بینی مساحت بیشتر نیز وجود ۷ مجموع مساحت‌های خالص فضاها ۸ محموع مساحت‌های خالص فضاها به‌اضافه‌ی سطح فضاهای ارتباطی و دیوارها (۳۵ درصد) 5-0-۳ جدول برنامه‌ریزی فیزیکی آزمایشگاه تنظیم شده است. وزارت بهداشت. درمان و آموزنس پزشکی ۱۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۸ 17 ]1۳ ([|۸ . سنا ۳ ی و جع ما ات 1 ۹ 2 لد ی : اش با 0 و 8 6 ک یک .رم ی 1 اک ِ 4 ار ۳ و 1 111 4 | + اس 5 5 3 چ > کیا ۱ ۷ ی ۴ پر 5 5 0 ۰ ای 1 سن ی بری ت۳۳ وزارت بهداشت. در ۸1-71 ۳ 1 2 3 ؟ 1 ۳ 3 : 8 3 3 5 ج ۲ کی -------- صفحهٔ بعد -------- 3 3 2 3 س نام بخشس /اتاق افضا خون‌شناسی (خون‌شناسی, انعقاد) ایمنی‌شناسی (ایمنی‌شناسی, سرم‌شناسی, هورمون شناسی) آنالیز ادرار و مایعات میکروب‌شناسی (باکنری‌شناسی» ویروس‌شناسی, انگل‌شناسی, قارح‌شناسی) کمتر از |ابین ۵۰| بین ابیشتر از سک ات ها ی پذابرش | بذبروش | ۶۰۰ | بذبرش نها الزام برنامه‌ریزی فیزیکی حوزه‌ی فنی این اتاق جرو گروه فضاهای اداری محسوب می‌شسود. آزمایشگاه و مساحت آن دارد. - این فضا به صورت کانتر و مشرف به واحدهای آزمایشگاهی در نظر - مساحت ‎٩‏ مترمربعی برای حضور دو سوپروایزر می‌باشد. - این سه واحد آزمایشگاهی به صورت فضای باز در یک سالن پیش‌بینی می‌شوند که توسط میزهای آزمایشگاهی از یکدیگر جدا می‌شوند. - تا حد امکان هر واحد باید دارای تجهیزات مربوط به خود باشد. - دوش و چشم‌شوی اضطراری در فاصله یکسان نسبت به واحد بیوشیمی و ایمنی‌شناسی در نظر گرفته می‌شود. - مساحت‌ها بر اساس مدول‌های ۶۰ سانتیمتری تعیین شده است. سالن‌های آزمایشگاهی بزرگ‌تر از ۹۰ مترمربع, بایستی دو مسبر خروج جداگانه داشته باشند. - طراحی به صورت آتاق بسته الزامی است. - روند انتقال سریع و ایمن نمونه‌ها از سرویس‌های بهداشتی نمونه‌گیری به این فضا در نظر گرفته شود. - برنامه‌ریزی دقیق برای این واحد بستگی به خدمات در نظر گرفنه شده برای آن دارد. - بیش‌بینی به صورت آتاق بسته الزامی است. - در دورترین فاصله نسبت به ورودی آزمایشگاه بیش‌بینی می‌نشود. ۳۲