وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ۹ ل ام / سر رم کر 2 مس ۸ ری سم گس ی " که َ ۳ تج ی ۳ اس وم ی 7 مه ن ( ل ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ لک (1) جمهوری اسلامی ایران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی استاند) رد برنامه‌ر بزی و طراحی حلد هشتم (۸)-- بخش اعمال جراحی ۹41 5۳0۲۷۷ معاونت توسعه مدیریت و منابج دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی تیرماه ۱۳۹۴ ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ زا )1( جمهوری اسلامی ایران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی در تمامی جوامع بشری صیانت از سلامت جامعه و تامین سلامت جسمی» روانی» اجتماعی و معنوی آحاد جامعه از اساسی ترین اهداف دولت‌ها بوده است» سلامتی جامعه و مردم گوهرگرانی است که امروزه با چالش‌های جدی مواجه است و توجه به این مقوله و یافتن راهی برای رسیدن به یک کیفیت مطلوب‌تر به امری ضروری از سوی دولت‌مردان و نیز شهروندان بدل گردیده است. ارتقاءه سطح سلامت جامعه بر اساس شاخص‌ها و استانداردهای جهانی در گرو ایجاد فضاهای استاندارد درمانی و بهداشتی است. پراکنده بودن منابع و ضوابط مرتبط با طراحی مراکز درمانی در کشور از یک سو و لزوم انطباق و بروزرسانی معیارهای موجود با شرایط جهانی از سوی دیگر لزوم تدوین مجموعه‌ای منسجم و روزآمد از استانداردهای فضاهای فیزیکی بیمارستان‌ها به منظور ایمن‌سازی آنها در طرح‌های آتی و پاسخگویی هر چه بیش‌تر و بهتر به نیازها و خدمات مورد درخواست جامعه را بیش از پیش ضروری ساخت. در جهت نیل به این مهم» وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی از سال ۱۳۸۶ انجام مطالعات جامع و تخصصی را در قالب تدوین استانداردهای برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان‌های ایمن در دستور و برنامه کاری خود قرار داده است که آنجه پیش روست یکی از محلدات این مجموعه است. واضح است آنجه در این محجموعه بیان گردیده است به دلیل محدودیت‌های زمانی و بضاعت علمی و عملی تیم کارشناسی دارای کمبودها و کاستی‌هایی بوده که امید است این مجموعه انگیزه‌ای را برای انجام مطالعات گسترده‌تر در این زمینه فراهم آورد تا محققان و متخصصان در آینده در جهت ارتقاء و بهبود هرچه بیشتر آن قدم بردارند. از اینکه توانسته‌ایم بخشی از مسئولیت خطیر خود را در ارتباط با تهیه وتدوین استانداردها در این برهه از زمان به سر منزل مقصود برسانیم خدای را سپاس می‌گوییم و شایسته است از کلیه عزیزانی که در این راه یارای ما بوده‌اند تشکر و قدردانی نماییم. دکتر سیدحسن قاضی‌زاده هاشمی وزیر بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ زا )1( جمهوری اسلامی ایران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ححم و تنوع نیازهای حوزه سلامت. ایحاد فضاهای استاندارد و استقرار تحهیزات لازم با طراحی صحبح و اصولی معماری,» تاسیسات مکانیکی, الکتریکی و تحهیزات در فضاهای مذکور خواهد بود. در حوزه سلامت بسیاری از خدمات ارائه شده به مردم توسط جامعه بزرگ پزشکان, پرستاران» ماماهاء داروسازان و... در صورتی اثر بخش است که تحت شرایط کنترل‌شده و استاندارد انحام گیرد تا موجبات بهبود شاخص‌های سلامت در جامعه فراهم گردد. کتاب حاضر در ادامه تدوین استانداردهای فضاهای حوزه سلامت در قالب محموعه کتاب‌های " استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان ایمن" و با عنوان بخش اعمال جراحی تهیه شده و در آن سعی گردیده تا ضمن رعایت استانداردهای معتبر جهانی به مسائل فرهنگی و بومی نیز توجه خاص نماید و به عنوان راهنما و ابزاری واحد در طراحیء نظارت, اجرا و نگهداشت آنهاء توسط معماران» طراحان و ارگان‌های ناظر مورد استفاده قرار گیرد. ضمن قدردانی از زحمات کلیه دست‌اندر کاران تهیه و تدوین استانداردهای فضاهای حوزه سلامت. امید است با آرائه دیدگاه‌ها و نظرات اصلاحی صاحب‌نظران شاهد رشد و اعتلاء استانداردها در فضاهای درمانی و دکتر سیدعلی صدرالسادات معاون توسعه مدیریت و منابع ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ زا )1( جمهوری اسلامی ایران وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی بیمارستان‌ها به عنوان سرمایه‌های عظیم ملی بایستی دارای فضایی ایمن» سالم و راحت با رویکرد کاهش مصرف انرژی, هزینه‌های نگهداشت و افزایش راندمان خدمات درمانی باشد. رسیدن به این هدف در گرو رعایت اصول فنی و مهندسی و به کارگیری استانداردهاء ضوابط و معیارهای ایمنی در فضاهای درمانی و به ویژه در بیمارستان‌ها می‌باشد. بیمارستان‌ها بایستی علاوه بر حفظ ساختار عملکردیشان, از نظر معیارها و استانداردهای با عنایت به اینکه وزارت بهداشت و درمان مرجع پاسخگویی به نیازهای استانداردی در حوزه سلامت است. به لحاظ ایفای نقش حاکمیتی خود جهت تدوین استانداردهای بیمارستانی و به منظور دستیابی به این مهم در سال‌های اخیر اقدام به تهیه محموعه کتب "استاندارد برنامه ریزی و طراحی بیمارستان ایمن " نموده است که کتاب حاضر یکی از این مجلدات بوده و امید است بتواند گامی موثر جهت پیشبرد و ارتقاء دانش فنی در این زمینه بردارد. بدیهی است ارائه رهنمودهای ارزشمند صاحب‌نظران موجبات غنای هرچه بیشتر آن را در آینده فراهم ساخته و راه را برای ساخت بیمارستانهایی ایمن همگام با پی در خاتمه از کلیه همکارانم که در بررسی و تهیه این کتاب یاری نموده اند صمیمانه سپاسگزارم. مهندس امیر ساکی مدیر کل دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ لک نیاز به پزشک و فضای درمانی» به هنگام بیماری و یا حوادث غیرمترقبهء از دیرباز آمری شناخته شده در جوامع انسانی بوده است. سابقه‌ی حضور و پیشرفت علم پزشکی در تاریخ ایران زمین را می‌توان از نشانه‌هایی در شهرسوخته مربوط به شش هزار سال پیش و سپس در هفده قرن پیش در دانشگاه جندی‌شاپور و پس از اسلام با جدیت بیشتر در نام‌هایی چون حکیم آبوعلی سینا و حکیم محمد زکریای رازی و بسیاری دیگر جست. در دوران معاصرء امر خطیر رسیدگی به امور پزشکی و درمانی برعهده‌ی وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی است که سابقه‌ای بالغ بر ۷۰ سال تلاش در این عرصه دارد. از آن‌جا که طراحی اصولی و صحیح معماری با رویکرد تعامل با گروه‌های تجهیزاتی و تأسیساتی» تأثیری غیرقابل انکار در عملکرد بیمارستان و تسریع در انجام عملیات درمان و بهبود بیماران دارد. نیاز به تدوین اصول طراحی فضاهای بیمارستانی الزامی به نظر می‌رسد. در این راستاء در اواسط سال ۱۳۸۶ با تلاش و پیگیری جناب آقای مهندس سید محمد مهدی کلانتریان(مدیر کل محترم وقت دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی) و متقاعد کردن مسئولین دیربط در زمینه‌ی نیاز به تدوین استاندارد فضاهای بیمارستان ایمن و همکاری جناب آقای دکتر بنی‌اردلان(معاونت محترم پژوهشی وقت دانشگاه هنر) به جریان آفتاد و اکنون پس از هفت سال تلاش شبانه‌روزی,» این مجلد به منظور بهره‌برداری مشاوران بیمارستان» وارد عرصه‌ی مهندسی مراکز درمانی کشور می‌گردد. این امر با زحمت فراوان گروه کارشناسی با مراجعه به منابع خارجی و داخلی» مصاحبه‌های فنی و پزشکی و بازدیدهای گوناگون از بیمارستان تحقق یافته است. در تدوین این مجموعه افراد ذیل با مسئولیت‌های مربوطه همکاری داشته‌اند: مشاور پروژه : دکتر علیرضا طلوع کوروشی مولفین گروه معماری : مس مریم خسیی مهندس مهدی نیازی مهندس نگار رادفر مولفین گروه تجهیزات : دکتر علیرضا طلوع کوروشی ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ز مولفین گروه تأسیسات مکانیکی : مهندس محمد عرفان مهندس سحر گودرزی مهندس یمان یونسی سینکی مهندس حامد پیمان‌خواه مولفین گروه تاسیسات الکتریکی : مهندس علی صادقی‌نژاد مولفین گروه ایمنی و بحران : مهندس علی‌اکبر ستاره مهندس سعید رحیم‌پور خوئی مهندس نازنین رحیمی» مهندس محمد حسین پوریاقوتی» مهندس لاله عنبری, مهندس المه اآبی‌زاده» مهندس ارغوان قاضی‌زاد» مهندس آیدا صادقی؛ مهندس لیلی مهدی‌یار» مهندس احمد یاری. دکتر کامران جمشیدی, دکتر حمیدرضا زمانی» دکتر آرمان جعفریان لاری» خانم مریم بخشی رشت‌آبادی» مهندس انوشیروان سلطانیء آقای حمید همتی, آقای منصور چهاری‌زاد» مهندس فریبا ملک‌احمدی, مهندس ناهید حسن‌زاده» خانم آزاده محمودی‌زاده. از رهنمودهاء تحربیات و حمایت‌های اساتید ارجمند آقایان دکتر حمید رواقی» مهندس مهدی قائمیان؛ مهندس فرانک آقایگلوه مهندس هاله دولت‌آبادی» دکتر سمیرا کلبه‌داری و عنایات آقای دکتر کامیار یغمائیان(مشاور محترم معاونت و رئیس دفتر معاونت توسعه مدیریت و منابع)» خانم پریسا سلیمانی و سایر کارکنان دفتر معاونت توسعه مدیریت و منابع تشکر می‌گردد. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ل همچنین از تمامی مدیران» کارشناسان و اعضای محترم دفتر توسعه منابع فیزیکی و مور عمرانی در وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی از جمله خانم مهندس نفیسه رادجهانبانی» خانم مهندس فاطمه ژیلا صفاری, آقای مهندس قاسم پیروی ده‌سرخی» آقای مهندس احمد عابدی, خانم مهندس فائزه نصوری» خانم مهندس مریم قنبرء خانم مهندس جمیله فاخری,» آقای مهندس محسن سلیمی» خانم مهندس نیلوفر کشاورزء آقای مهندس محسن آینه‌چی و کارشناسان دیگری که در بررسی و تهیه این محلد مشار کت داشته‌اندء قدردانی می‌نماییم. همچنین تشکر ویژه از جناب آقای مهندس امیر ساکی(مدیر کل محترم دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی) که با حمایت‌ها و پشتیبانی‌های خود. ما را در پیشبرد این امر یاری رسانیدند. گفتنی است کتاب‌های استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان ایمن» در ۱۰ مجموعه گردآوری شده است که به منظور جلوگیری از پراکندگی مطالب تخصص‌های چهارگانه‌ی مرتبط با طراحی بخش‌ها و همچنین در راستای هماهنگ‌سازی و یک‌پارچه کردن مطالب» مجموعه حاضر و دیگر مجلدات متشکل از چهار کتاب تخصصی "برنامه‌ریزی و طراحی معماری" "برنامه‌ریزی تجهیزات بیمارستانی"» "برنامه‌ریزی و طراحی تأسیسات مکانیکی" و "برنامه‌ریزی و طراحی تأسیسات الکتریکی" می‌باشد که در یک جلد برای بهره‌برداری مشاورین و کارشناسان ارائه شده‌اند. لازم به ذکر است که اظهار نظر کلیه‌ی دست‌اندر کاران» صاحب‌نظران و کارشناسان در این رابطهء می‌تواند کمک شایانی در به حداقل رساندن اشکالات احتمالی موجود و کامل‌تر کردن ویرایش بعدی به‌شمار بیاید. در آخر کمال قدردانی و تشکر را از تمامی گروه‌هاء به‌خصوص شرکت مهندسین مشاور نقش پایدار با مدیریت آقای مهندس سید حامد حسینی که ما را در انجام و پیشبرد این امر مهم یاری رسانده‌اند. ابراز می‌داریم. همچنین از همکاری جناب آقای دکتر غلامرضا اکرمی(ریاست محترم دانشگاه هنر)» سرکار خانم دکتر پرتویی (معاونت محترم پژوهشی دانشگاه هنر) سرکار خانم رشیدی (مدیریت محترم پژوهشی دانشگاه هنر) و اساتید محترم دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر کمال تشکر و قدردانی را داریم. مدیر و مجری طرح تدوین استاندارد طراحی‌همارستان ایمن عضو هیئت علمی دانشکد ری و شهرسازی سح بش ایشگاه هنرتهران ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ل مقدمه مراکز درمانی به ویژه بیمارستان‌ها مکانی برای تعامل و هماهنگی دانش‌های گوناگون جهت مبارزه با ناسازگاری‌ها و بیماری‌هایی است که سرزندگی انسان‌ها را تهدید می‌کنند. طبیعتی مصنوع که باید بسترهای مناسب عملکردی را در آن به خوبی فراهم کرده و حتی از انجام اشتباهات عملکردی حداقلی نیز در طراحی اجتناب کرد. بنابراین» جهت رفع نواقص و عدم تکرار خطاهای گذشته و همچنین افزایش منابع اطلاعاتی مهندسین» تدوین استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان بسیار ضروری و حائز اهمیت است. مجموعه‌ی حاضر با بهره‌گیری از پژوهش‌های انجام شده‌ی معتبر در داخل و خارج از کشور و نقد و بررسی آن‌ها در جلسات و مصاحبه‌های تخصصی متعدد و نیز بهره‌گیری از دانش و تجربه‌ی چندین ساله‌ی پزشکان و کارشناسان» در راستای برطرف کردن این نیاز قدم برداشته است. به این امید که مرجعی مناسب برای استفاده‌ی همه‌ی کارشناسان و متخصصین امر ایجاد کند. تلاش این محموعه. فراهم کردن منابعی منطبق با آخرین اطلاعات روز و بومی‌سازی آن‌ها با توجه به نیازهای درمانی- بهداشتی کشورء امکانات و نقاط قوت. کمبودهاء فرهنگ و به‌طور کلی سیاست‌های کلی شبکه‌ی درمانی کشور می‌باشد که در ۱۰ مجلد اول زیر گرداوری شده است: - بخش بستری داخلی /جراحی عمومی - بخش مراقبت‌های ویژه (۱0۱) - بخش مراقبت‌های ویژه‌ی قلب (۱00۱) - بخش مراقبت‌های متوسط قلب (06۱ ۱1۵۲۰) - "بخش زایمان -‏ بخش اورژانس - بخش‌های مراقبت‌های نوزادان (ل۱۱۱-31896۱) ۷- بخش اعمال جراحی - بخش استریل مرکزی (0550) - استانداردها و الزامات عمومی در طراحی بیمارستان ایمن (کتاب مرجع مجموعه) کتاب حاضر به ارائه‌ی استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی بخش اعمال جراحی پرداخته است. رئوس مطالب کلی آن به شرح - فصل اول به بررسی هدف, دامنه و تعاریف پرداخته و مفاهیم پایه را مطرح می‌کند. - فصل دوم شاخصه‌های عملکردی و معماری را تحلیل کرده و الزامات طراحی بخش؛ الزامات طراحی اجزاء معماری و... را پیش رو قرار می‌دهد. - سه فصل بعدی به ترتیب موضوعات تجهیزات بیمارستانی» تأسیسات مکانیکی و تأسیسات الکتریکی را پوشش داده و ضمن بیان نکات طراحی, ابعاد ایمنی کار را نیز مد نظر قرار می‌دهند. لازم به ذکر است اصول مرتبط با ایمنی در زمان بحران در هر یک از چهار فصل تخصصی فوق‌الذ کر ارائه شده است. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۹۴۳ ۹7۳ ۴ ۳۴۳۹ ۲۶۳۲۹ َ‌ لء ۰ 1 د ۰ ات سک چ و مج مج موی ای موم ماو نا ها الا ار الق ال شا ۴ و ۴۳ ۹ ۲ و ۹۶۳۲ ۶ ۹ ۶ ۹ ای وا ۰ اس ام ۹۴۹ ۲ وچ ۲ ۹ ۳۲چ ۲ نس سس وه رز هچ ۳ هی ۱( وم ۹ ۳ سسوم ۷ > را الا نوا ق‌ .۰ و۹۴ و ای ۳۹ ۹۳ ۲۷ ‎4٩ ایو او ی هه اه ماو هی + هو و و چم ([ چا ۶۹ و« ۹ را لاه اه اه ‌ را او وچ بو یچ وچ بو و و و اا ماه هه موه خ اص + ۳ یچ ۲ سوم وچ ۲ ۹و۶ ‎٩ ۰ اس وی و 6 و مج .و و ۲ و ای ۹ ۲ ۲ ۴ ۳ را ا هرا اه ۸ 4 ار ا ی ۹« ۹۳ ۳ یچ .۹ ۳ ۶۲۹ ۹ > اس ۸ هه چسشسسی هی پچ و زج مسج هی و ۲ 2 یه 3 ص ۲ 2 سک ۰ ا۹ ۹۷ و۲ و ۶ ...ی [خ ۰ ها و موی ی نس ها اه« ۳« ۳ ۹ ۲ ۳-۹ ۹۳ ۳۹-۳ ۳ ۹ ۲ سک ی نس ۳ ز خه ۵ ۲4و هو ۴-4 چ* ۸ 0 سس اا چا ۹ ۹۴۲ ۴۲ زج ۹۳۲ ۴۷ سک ۳-۳-۳ یا ی ۴ ماو چم موم اج یو ۰ ۰ ‌ و ‌ ات ‌‌ ۰ نیچ و منم ی سم و چ ها له شا لاه ها ا ها الا ش هد ۲ ۹ ۹۳ ۹۴۲ ۴۲ ۳۳ ۳۳۳ اس ان بو یسیو ۸ ‌ لت ل > ۳ همم وتو #حجچ و و کم بو الا اه + ها الا لاه اش حول ا ٩ ۶ ٩ ۴۲ ۹۴۳۲ ۲۲ ۲ ۹ ۳ یی مه« وم یه یم ی وا و ا ۲ و یی ی ی کی یم یه ۳ ۹و نع چم ۳ ۲۹ + ۰ اه او اس یج ۸ را ما 4 ۹۴۳ ۹۲۴۷ ۲ ۴۳ « ۹۶۳ هه هوم سا می می را ما سا ۳ موم وس هی ۹ نمچ چ ها الا وا ۸ را ام ۸ ۰ ۳ چم مج« ۳« من سک جح ۰ ۸ ۰ ۸ ۰ «» ۰ ۳ ۹ ۳ ۷« ۳« ۳ ای ۳ ۹ ها ۰ ه یره و ۰ نی ۹ #۸ ۹ ۳۴ بو ویو ۰ ۴۲ #۹ ۶ چه و ‌‌ ۱ ۳ ‌ ک ۱ ۰ ۳ 7 #۷۹۴۲ ما ۹ ۹ ۲ ۹ ای او یه ی یه ی چ چم چمسعچع :مج مس وشوو ی و و ی وی و ی و ی ٩ ۶۹ ۳ ٩۷ ۳۹ ۳‏ ۳ ۶ ۷( ۰ ادا چ « ۸ دا هچ ه ۰ ها هه ۹۴۷ ۴ ی ۹ ۹۳۴۲ ۷*۷ ل .۰ اه هه وا وه .۸ ۰۰ من | خه و پچ اس ۴ له 7۳ ۹ ۳ ۰« مر ۴۳ 4 ‌ + ض 4 ۰ ۰ 4 ۰ و ۰ ۰.۰ وت اص ۶ ۰ ۳ ۷ ۴ لا ۵۸ لا هم ۰ ز 4 ۱ ی را ۹ ۳ یا « ۴ ۹ ر 4 ۹ 4 ۸ .۸ ۰ [ ۹ ۳ ۴۳ ل ۹۴« ۳ ۹ ۱۴۳ 4 ۰ 4 ‌ ی 4 ۰ ۰ 6۰ ۹۴ ۳ ۹ ۴ ۹ ام مت ص خ 4 ‌ِ 4 ‌ 4 4 4 س ۳ ۹« ۳ ۰ ۳ ۹ امش ۳ ۱ ۰ ‌ ‌ ‌ < 4 4 ۰ و ام با ۳ زه ۳ ل ای ام ول س ۳ ۰ ۴ ‌ ن هراشا مه ۰ ۳۷ از ما ما هم را ورم هن 4 .۵ چ 4 چ لا .۰ 4 ۹ ۳ ۹ ۰ ۹ ۲ ۹ سره ۳ ۲( 4 ۰ 4 ‌ 4 + > اس 1 ۹ مت << ۹ ام اس ۹ ی ن ‌ه ۰ ۰ 4 ‌ 4 ی ار ۳ ۹ ۳ ۹ ام تا موه ۳ 4 خ نا اها ظاا اه هه ۳ ل ۰ ۰ ۰« ام ۳ ۲ 4 ۰ 4 له یک سس ۴ چه ۳ ۰ ۳ ۹ ۰۰ مه ۴ 4 ۰ ۰ ۰ نز ه هه هه ۰ ۹ مد مر ام مت ص ۹ مر ۱ نی ۲ 4 سکحی ۳ << .> 4 ‌ِ ۰ ی ۳ ن ۳ + ۳ ۹ ام وش ۴ ۱ ۰ 4 س ‌ ز ۰ ۰ ۱ ۹ مه ۳ + مت ۳ از ص 4 ۰ ۰ ل ۳ ‌ نز ۰ مش ۳ ان ۳ ۹ ۰۶ ای س 4 س یه ‌ ل خ ‌ خ 4 ۰ ۳ چا و۶ رم ار سس ۱ ۰ و ۰ 4 ۰ ۸ ه ۰ ْ ۹ ۳۲ ۹ ۳ ۹ ‌ ص ده ۳ 4 ‌ از ۰ 4 4 4 ۰ ۹ مر ار و دا ۳ + مت م ۹ ۳ نز ۰ چ ۸ + 4 4 ۰ ل مر ۳ ۹ مره ۳ ۹ ۳ ۹۰ ۳ ۱ و 4 ‌ زا ۰ 4 ۰ ۱ ۹ مس ۰ ۹ ام ۳ زه ۲۳ ل ری ۰ ‌ ۰ اب و ی رش سم ن ۳ ۹ ۰« سا ۰ ۰ ‌ ۰ 4 ۰ 4 4۰ س ۰ ۳ ل ام « ما ۳ ۹۰ ۳ ۱ ری ‌‌ نا ۰ ‌ ۰ : ۳+ ۳ 4 ۳ ۹ موه ۳و ۳ ه 4 ۹ ۵ ۸ ز ‌ 4 ان ۳ + مت + ۰ س اب اس 9 : نم 0 اسم مه بهش رکه ۰ یس سس ۰ و8 ان ۰ ی ۰ ام ی ۳ ۹ م6 مه ۳ 4 ی ۵ ۰ ز ی هه ۳ ۹ ای ۰ ۹۰ موه ۲ زک ۰ ه ۰ ا ۳ ۰۰ ۳ ره 7 ۹ امس موی ۳ ۰ 4 ث ‌ ‌ ل یس << 4 ۰ زد ۳« ور و ها ام و ۳« ی ۹ مه ی 4 ف‌ ی ۰ 4 اب ل بر ام ۹ ۰« ۳ ۹ ۰« ام ۱ ۰ 4 یت ۰ رز 4 اس ۱ له مرو ره ن ۹ ۳ ل ص 4 ۰ ی 4 4۰ ام ‌ ی ام اس ار ۳ ۹ ی م کش م فصل اول ۳۳5( -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱- موضوع طرح این مجلد با عنوان «استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی بخش اعمال جراحی!» به‌عنوان هشتمین جلد از محموعه‌ی کتاب‌های ۱۰ جلدی «استاندارد برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان ایمن»» استانداردها و راهنمایی‌های لازم را در طراحی این بخش ارائه می‌دهد. دیدگاه اصلی این مجموعه عمدتا بر روی بیمارستان‌های عمومی ۰ تا ۱۰۰۰ تخت‌خوابی» دولتی» غیرآموزشی و مفهوم بیمارستان ایمن» فراتر از حفظ ساختارهای فیزیکی بیمارستان‌هاء شامل مواردی است که خدمات بهداشتی با حداکثر ظرفیت و بلافاصله پس از یک سانحه یا وضعیت اضطراری,» در دسترس و کارآمد باشند. ۳-۱- هدف و اهمیت طرح خدمات بهداشتی- درمانی یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های شهری هستند. برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان نیازمند فرآیند توجه واقع شوند تا بتوان به انسجام عملکردی در بیمارستان دست یافت. اهمیت این امر زمانی دو چندان می‌شود که مباحث ایمنی نیز به این چهار بخش افزوده گردد. یک بیمارستان ایمن» بیمارستانی است که در زمان وقوع یک سانحه در برابر بلایا تخریب نشود و بیماران و کارکنان متوجه کمترین سیب گردند. این بیمارستان در چنین شرایط بحرانی که بیش از هر زمانی به بیمارستان نیاز است می‌تواند به فعالیت خود ادامه دهد و خدمات بهداشتی را هدف از طراحی بیمارستان ایمن» بالا بردن آگاهی و ایجاد تغییرات موثری است که با اطمینان از ساختار برگشت‌پذیر تأسیسات بهداشتی,» از جان بیماران و کارکنان بهداشتی در برابر بلایا حفاظت کرده و کاهش خطرپدیری برای کارکنان و موسسات بهداشتی را از طریق مدیریت بحران و اجرای طرح‌های پدافند غیرعامل تضمین کند. لازم به ذکر است این طرح زمانی می‌تواند کاملا موثر باشد که از ضمانت اجرایی لازم برخوردار بوده و در عرصه‌ی عمل به اجرا در آید. 5۲961۷ 0603۲16۲۱ ۱ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱- دامنه‌ی کاربرد ۵ شیوع بیماری‌ها ۶ متوسط ایام بستری ۷ میزان فوریت و پیجیدگی آرائه‌ی خدمات ۸ فرهنگ, مذهب و زبان ٩‏ بیماردهی جامعه ۱ مراکز آموزش پزشکی ۲ درآمد سرانه ۳-۳-۱ برنامه‌ریزی بر مبنای معیارهای تخصیص تخت بیمارستانی در برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان از معیارهای مذکور در دو مورد استفاده گردیده است: به‌طور کلی عمده‌ترین عامل و پایه‌ی محاسبه‌ی تخت و منابع مورد نیاز در هر منطقه, بیماردهی جمعیت است. که متاثر از جمعیت حوزه‌ی تحت پوشش و برخی موارد دیگر می‌باشد. با توجه به میزان بیماردهی و نیز متوسط اقامت بیمار می‌توان با دقت مناسبی میزان تخت و منابع مورد نیاز را محاسبه نمود. در این راستا تعداد اتاق‌های در جمت تعیین و محاسبه تعداد آتاق عمل جراحی و تخت‌های زیر محموع آن ارائه شده است. ۱۸۱۳۱۹۱۲۷ ۵1 ۲۱۵۵۱۱ ۵۵ ۱۵۵۱۵۱ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۳-۱ مکان‌سنجی برای مراکز (شهرستان» ناحیه, منطقه با قطب): تخصصی در کشور از جمله عوامل تعیین کننده در مکان‌سنجی مراکز هستند. جهت اطلاعات بیشتر در این زمینه به کتاب مرجع این مجموعه با عنوان «استانداردها و الزامات عمومی در طراحی بیمارستان ایمن» رجوع شود. 0 یت ۰ ایس ۳-۲-۱ سطح‌بندی بیمارستان‌های کشور بر اساس تعداد تخت و حوزه تحت پوسس ۱-۳-۳-۱ سطح ۱: مراکز درمان‌بستر این مراکز از یک مرکز بهداشتی-درمانی» مرکز تسهیلات زایمان, آزمایشگاه و رادیولوژی,» داروخانه و کلینیک تخصصی دوره‌ای تشکیل شده‌اند و مدیریت آن‌ها به عهده پزشک عمومی می‌باشد. این مراکز با توجه به جمعیت و سیاست‌های منطقه‌ای امکان مراقبت و بستری بیماران به صورت موقت و برای حداکثر ۲۴ ساعت را دارا بوده و توسط پزشکان متخصص شهرستان به صورت تکنیک روزانه و دوره‌ای پشتیبانی می‌شود. در شهرستان‌هایی که تعداد تخت‌های بستری مورد نیاز کمتر از ۳۲ تخت بوده و هیچ‌گونه تخت بستری در این شهرستان‌ها تامین نشده ۲-۳-۳-۱ سطح ۲: بیمارستان شهرستان ۳-۳-۲-۱ سطح ۲: بیمارستان ناحیه‌ای این بیمارستان‌ها چهار تخصص اصلی بیمارستان‌های عمومی را پوشش می‌دهند. علاوه بر آن در مواقعی که در بیمارستان‌های شهرستان تعداد تخت در یک تخصص خاص جهت تاسیس بخش مستقل به حد نصاب نرسیده باشد»ء مجموع این تخت‌ها در بیمارستان ناحیه‌ای آن حوزه به عنوان یک بخش مستقل برنامه‌ریزی می‌گردد. نوزادان و اورژانس باشند نیز در شمار این نوع بیمارستان‌ها قرار می‌گیرد . وزارت بهداست. درمان و آموزش پزشکی. دفتر توسعه منابع فیزیکی و اآمور عمرانی ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۳-۳-۱ سطح ۴: بیمارستان منطقه‌ای ن بحتر هایی که در هیچ یک از نواحی تحت‌پوشش به حد نصاب نرسیده» ی تشکما شده‌اند. معمولاً این بیمارستان‌ها در مراکز استان‌ها تأسیس می‌شوند. ۵-۳-۳-۱- سطح ۵: بیمارستان قطبی ۶-۳-۳-۱ سطح ۶: بیمارستان کشوری در جدول زیر سطح‌بندی بیمارستان‌ها با توجه به تعداد تخت‌های مورد نیاز هر بیمارستان بیان می‌گردد. س سا س س س ۳ دامنه‌ی کاربرد اصلی این محموعه بیش‌تر بر روی بیمارستان‌های سطح ۲ با ۹۶ تا ۳۰۰ تخت‌خواب به‌عنوان یک الگوی شده است. همجنین با وجود این که برنامه‌ریزی بخش اعمال جراحی در بیمارستان‌های تک‌تخصصی از محدوده‌ی این سلاح‌های متعارف و یا ایمنی در برابر مخاطرات طبیعی با تاکید بر زلزله است. ۳ ۴0 ۱۸۵۵۱۲۵۱ 2۵ ۲۱۵۵۱۱۳ آ0 ۱۷۱۳۱۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱- روش اجرای طرح ۱-۴-۹- تدوین استاندارد شامل فعالیت‌های مربوط به ایجاد ضوابط و اصولی است که توسط یک مرجع یا منبع موثق یا ابعاد یا فرم مرسوم و همیشگی, فراگیرترین و یا عمومی‌ترین مورد از سایر انواع خود هستند. ۲-۴-۹- استانداردسازی از طریق تهیه یک الگو و تثبیت آن انجام می‌گیرد؛ لیکن باید دارای انعطاف نیز باشد. یعنی بایستی بتواند به تناسب نیازها و تغییرات شرایط محیطی مورد استفاده قرار گرفته و برحسب ضرورت بازنگری و به روز شود. ۱ انتخاب» بررسی و تأیید موضوع ۵ تهیه‌ی پیش‌نویس اولیه‌ی استاندارد ۶ انتخاب اعضای کمیسیون فنی و بررسی پیش‌نویس اولیه‌ی استاندارد در این کمیسیون ۷ انتخاب اعضای کمیسیون نهایی و دعوت از آنان جهت بررسی پیش‌نویس اولیه و حضور در این کمیسیون ۸ بررسی پیش‌نویس نهایی استاندارد در کمیته‌ی بین‌المللی مربوطه به عنوان استاندارد وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی کشور با حمایت دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی تدوین گردیده است. بنابراین نکات و الزامات ارائه شده در این کتاب باید به طور کامل و دقیق مورد توجه وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳ ۲۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳ ۹ ۳« + ۳« ۴۳ ۹ ۴۳ ۰ ‌ ۰ هه ۳ ا ۰ >« ۳« ۰ ۹۰۳ ۹ و ۴ ۰ ‌‌ ‌ و 4 ۳ ۹ ۰ ۴۲۹ و٩‏ ۳ ز ۳« ۳ ۰« ۰ ۹ ۴ ۹ ۴۲ ۹۴ ۴۲ ۹ ۳۳ 4 ۰« ‌ 4 سک ‌ ۰ ۸ » ۹ +« ۳« ۳ ۹ ۳ ۸ ۰ « ‌‌ ز ۳ ۹ ۳« +« ۳ ۹ ۰ ا ۴ * ۰« ۰ ‌ ۰ ‌ ۸ ۳ ۰« ۹۰ +۰ ۳ ا ۳ و چ ‌ ۰ ۳« ۳« ۳ 1 ۹۳ ۳« +« ۳ ۰ خ له ‌ ۳ ۳ ۹ ۰ ۱« ۳ ۹ ۰« ۳ ل ۰ لت ۰ ۹ ۳« ۰ 1 ۰« ۰« ۳ و ‌ ۰ 1 « ‌ و ۹ ۳ ۹ + ۹ ۰« ۳ ۹ ۳ ۰« ۰ ل ۹ ۳« ۳« ۳ ۹ ۳ ۹ ۳ سک سس ‌ س س ۳ ۳ ۰« ۰« ۳« ۳ ۹ ۳ از 2 مس ۰ ز ۰ ۳« ۳« ۳ ۰1 ۳« ۳« ۳« ۳ 5 ۵ ‌ ۸ ‌ 4 ۰ ‌ ۸ ۳ ۹ ۰« ۳ ۰ ۰« ۳ ۰ ۳۴ ‌ ز + 4 ظ ۹۳ ۴۳ ۲ ۳« ۳ « ۴۳ ۰ ۰ ی ق‌ ‌ ۰ ۳ ۳ « ۳ ۳« وه ۳ ای ۳ 4 ۰ ‌ ز ۰ ۹ ۳« ۳« ۰ ۹ ۰ ۰ ۴ « ‌ ن ‌‌ اب ۵ ۳ 5 ۹« ۳« ۴ ۳ ۰ +۹ ۳« ۳ ۰ ۳« ۳« +۹ ۴ ۰ مک ۰ ‌ ۰ ۰ ۳ 1 ۳ ۳ ۳ ۹۷ ۳« ۳ ۸ ۰ ‌ ‌ « ۰ ۹۳ ۰ ۳« ۳« ۳ ۹ ۳ ن 4 ۳ ۹ و« ی ۳ ا ۳ ۰ ز ۰ ‌‌ ‌ 4 ۹ ۳« ۳« ۳ ۹ ۳ ز ۳ ل ح چ ‏ ج‌ ل ‌ ۸ ۳ ۹ ۹۰ ۰« ۳ ۹ ا ز ‌ « ۸ ۰ رز ۰ + ۳« هه ۳ + ۳« ۳« ۰۰ ۳ اس ۰ ۰ سکس ۰ ۰« ۳ ۰ ۹ ۳ ۳ ۹۳ ۴۳ اه ۳ > 4 سک ‌‌ ‌ ل زا ۹ ۳ ی« ۰ ۰ ۰ ۰ ۴ دا اش ای نت قف.... ۳ ۹« ۳ ۹ ۰+۳ ۳ ۹ ۳ ۰ ۳ 2 ۰ ‌ ل ۰ ۹۰ ۳« ۳ ۰ ۹۳ ۳« ۹۳ ۴ ۵ ال ی ۰ چ سک 4 ۳ ی ۳ ۹ ۹۷ ۳ ۹ ۹۳ ۳ ۰ ۰ ۹ ۹ ۳ ۹ ۰« ۳ ۷۹ ۳ ل سک س سکت ۰ ی ۹ ۳ ۹ ۰ ۰« ۳ ۰ ۰ ۲۰۱۱۱۲7۱۵۸ ۸۶۱۵ /۸۳۲۲۱۲۴ ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۲- کلیات. حدود و دامنه‌ی کاربرد در این قسمت تلاش شده است که کلیاتی در خصوص تعریف جراحی, خدمات جراحی و نکات گردش‌کاری موثر بر استانداردهای فضای فیزیکی ارائه گردد تا کاربران بتوانند دید بهتری از فرآیندهای بخش جراحی و خدمات مربوط به آن داشته باشند. همجنین حدود و دامنه کاربرد این استاندارد به طور دقیق مشخص گردیده است تا برنامه‌ریزی و طراحی این بخش به صورت جامع و کامل صورت پذیرد. ۱-۱-۲- تعریف جراحی به طور کلی جراحی گونه‌ای از فناوری برای دخالت در بافت‌های بدن است. در حالت کلی جراحی» فرآیندی شامل برش بافتی از بدن بیمار یا بستن و ترمیم جراحتی از پیش می‌باشد. دیگر فرآیندهایی که لزوما شامل این موارد نمی‌شوند مانند انزیوپلاستی و اندوسکوپی» در صورتی جراحی قلمداد می‌شوند که همراه با فرایند و یا شرایط متداول جراحی باشند؛ این شرایط شامل محیط استریل, بیهوشی, شرایط ضدعفونی» لوازم معمول در جراحی» بخیه زدن» استیپلینگ! و... می‌باشد. به طور کلی جراحی‌ها به دو گروه تهاجمی" و غیرتهاجمی" تقسیم می شوند. در جراحی‌های تهاجمی برش در موضع عمل صورت می‌گیرد؛ ولی جراحی‌های غیرتهاجمی به برش‌هایی گفته می‌شود که وارد ساختار محل برش نمی‌شود(مانند ابلیشن؟ قرنیه)؛ همچنین فرایندهای رادیوسرجیکال* (مانند پرتوافکنی به یک تومور) نیز جزء جراحی غیرتهاجمی می‌باشد. عملیات جراحی می تواند در جهت تشخیص» درمان و یا توام آن‌ها صورت پذیرد. ۲-۱-۳ انواع جراحی * ضرورت جراحی(زمان‌بندی) * نوع فرآیند ۱ و1ام513 ادعاوایاگ5 ۲ ۱۳۱۷۵۹۱۷۵ ۳ 0۲۵-۱۱۷۵۹۱۷۵ ۳۴ ۸۳۱۵۱۵۵ ۵. ۲۹۵۵۱۵۹۲9۵۲۷ وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- * عضو تحت جراحی * درجه‌ی تهاجمی بودن عمل ۹ تحهیزات مورد نیاز * روش‌های جراحی ۱-۳-۱-۳ بر اساس ضرورت جراحی(زمان‌بندی) ۱ جراحی اضطراری(اورژانسی): برای نجات زندگی بیمار یا یکی از اعضای بدن وی و یک عملکرد بدنی بی‌درنگ صورت می‌گیرد. ۲ جراحی نیمه اضطراری: برای پیش‌گیری از معلولیت دائمی یا مرگ انجام می‌شود اما ممکن است کمی به ۳ جراحی از پیش برنامه‌ریزی شده (الکتیو" یا غیراضطراری): برای اصلاح شرایطی غیر حیاتی انجام می‌شود و به درخواست بیمار بسته به دسترسی به جراح و تجهیزات صورت می‌گیرد. ۲-۲-۱-۲ بر اساس هدف جراحی ۱ جراحی اکتشافی: برای کمک به تشخیص و تایید تشخیص پزشکی انجام می‌شود. ۲ جراحی تراپوتیک: وضعیت پیش‌تر تشخیص داده شده را درمان می‌کند. ۳-۲-۱-۲ بر اساس نوع فرآیند ۱ قطع عضو" : شامل قطع بخشی از اعضای بدن ۲ کاشت مجدد": اتصال دوباره‌ی یک عضو مجروح شده ۳ جراحی بازسازی: بازسازی یک عضو مجروح.» ناقص یا از شکل افتاده ۴ جراحی زیبایی: برای تغییر ظاهر یک عضو سالم ۵ برش و برداشتن؟ : بریدن و یا برداشتن یک اندامء بافت یا بخشی از اعضای بدن بیمار ۶ پیوند* : جابه‌جایی اندام یا عضوی از بدن با جای دادن اندام یا عضوی از بدن انسانی دیگر(یا حیوان) در بدن بیمار. برداشتن عضو از بدن انسان دیگر یا حیوان نیز خود نیازمند عمل جراحی خواهد بود. ۴۱۵۵۷۷۵6 ۱ ۸۲۳۱۵۷۱۵۱۱۵۲۱ ۲ ۲۵۵۱۵۲۱۵۱۵۲۱ ۳ 6۷0۱510۲ ۴ 1۲208501201 ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۱-۲ بر اساس موضع عمل نوع جراحی دسته‌بندی می‌شود. دسته‌بندی جراحی‌ها بر این اساس شامل جراحی گوش و حلق و بینی» مغز و اعصاب.» چشم. زنان؛ اورولوژی» فک و صورت و دندان, قلب. دستگاه گوارشی؛ توراکس 9 می‌شود. ۵-۳-۱-۳ بر اساس درجه‌ی تهاجمی بودن عمل ۱ جراحی‌های تهاجمی یا جراحی باز(ماژور)": در این جراحی‌ها برای دسترسی به عضو مورد نظر برشی عمیق نیاز است. مانند جراحی لا پاراتومی, قلب باز و... ۲ جراحی نیمه تهاجمی(ماینور)": شامل برش‌های کوچک و خارجی برای وارد کردن تجهیزات کوچک و ظریف در ساختار بدن می‌باشد. مانند جراحی لاپاروسکوپی» آرتروسکوپی و... . ۳ جراحی‌های سرپایی: این جراحی شامل برش‌های کوچک و خارجی سطحی می‌باشد. مانند برداشتن ضایعات پوستی» انواع بیوپسی و... . ۴ جراحی‌های مداخله‌ای غیرتهاجمی؟: جراحی‌هایی که در آن هیچ نوع برش یا مداخله مستقیم صورت نمی‌پذیرد. مانند جراحی سنگ شکنی» جراحی‌های لیزر و... . ۶-۲-۱-۳ بر اساس تجهیزات مورد نیاز بر اساس روش جراحی و تجهیزات مورد استفاده ۸ روش کلی جراحی وجود دارد: ۱ جراحی باز سالیان زیادی است که این روش به عنوان اولین و قدیمی‌ترین روش جراحی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش روی بدن بیمار برش نسبتا بزرگی ایجاد کرده و جراح با موضع عمل به صورت مستقیم روبه‌رو می‌شود. این روش با عنوان جراحی تهاجمی نیز شناخته می‌شود و امروزه به دلیل معایبی که این روش دارد. تلاش می‌شود که روش‌هایی با تهاجم کمتر یا بدون تهاجم جایگزین این روش شود. در آدامه روش‌های جایگزین به ۲ جراحی اندوسکوپیک ۳(ل«پارسکوپی) این جراحی امروزه موجب شده تا بسیاری از بیمارستان‌ها ساختار بخش جراحی خود را برای گنجاندن جراحی لاپارسکوپی تغییر دهند. 1.۹۰ جراحی‌های خارج کردن کیسه صفراء سرطان پروستات و جراحی‌های مربوط به ریه» 4۸۰ اعمال خارج کردن سنگ کلیه. ۸۷۰ جراحی‌های آپاندیس و بیرون آوردن رحم و فتق به این روش 0060 5۲96۲۷ ۱ ۲ 5۲96۲۷ ۱۱۷۵۹۱۷۵ راا۵ ۱۸۱۵۱۳۳ ۳ 50۲96۲۷ 01031601 ۴ 5۲960۷ ۵۲-۱۱۷۵۹۱۷6 ۵ 50۲96۲۷ ۴۲۵۵۹۵۵۵۱۵ وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی. دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- صورت می‌گیرند. با این که این روش جراحی قابلیت‌های بسیاری را برای جراحان و بیماران فراهم می‌آورد. باید نکات مثبت و منفی این نوع جراحی را در نظر گرفت. جراحی زنان جزء اولین جراحی‌های از این نوع بود که جراحی جدید با استفاده از تکنولوژی رشته‌های نوری " برای انجام اعمال جراحی لاپارسکوپی در دهه‌های گذشته پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند. این گونه جراحی در انجام اعمال تشخیصی نیز بسیار یاری‌رسان بوده‌اند. ۳ آرتروسکوپی ۲ این جراحی از نظر نحوه ورود به بدن بسیار شبیه جراحی لا پارسکوپی بوده ولی با تهاجم کمتری برای بیماران ۴ جراحی با لیزر" پیشرفت‌های تکنولوژی لیزر سب شده است که امروزه کاربرد وسیعی در پزشکی داشته باشد؛ به طوری که در انواع جراحی‌ها می‌توان از آن استفاده نمود. بسیاری از جراحی‌های با لیزر خارج از محبط اتاق عمل و در شرایط معمول کلینیکی مانند مطب پزشک قابل انجام می‌باشد. اتاق اختصاص داده شده به این نوع اعمال کوچک‌تر از اعمال جراحی معمولی است. البته برخی از اعمال جراحی لیزر از نوع تهاجمی بوده و لازم است در محیط اتاق‌های عمل جراحی صورت پذیرد. انواع لیزرها* مانند لیزرهای اندوسکوپیک پیش‌نیازهای الکتریکی و ۵. جراحی‌های غیرتهاجمی تشعشعی ۵ از بین بردن آن‌ها کاربرد دارد. ۶ لیتوت 4 این جراحی با ورود سیستوسکوپ به مجاری ادراری و عبور پروب لیزر و یا پروب نیوماتیکی برای سنگ‌های مثانه و حالب می‌باشد. این جراحی به دنبال سنگ‌شکنی برون اندامی" کلیه است و به منظور شکستن سنگ‌های باقی‌مانده مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۱ 001165 ۴۱۵۵۲ ۲ ۸۲۱۲۱۲۵۹۵۵۵۱۷ ۳ 50۲961۷ ۱396۲ ۴ یکی از انواع لیزرهای مورد استفاده در جراحی ها ۷0:۷۸ می‌باشد. ۵ 5۲86۲۷ 83010 ۱۵۳-۱۱۷۵۹۱۷۴ ۶ ۱۳۳۵۲۲۱۵۹۷ ۳۴۹۷۱۷ 2 سس ۴۵۲221107 |2ع:۱/60 20 ۲۱۵2۱1۱ ‎٩۲‏ ۱۱۲۱۱۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ میکروسرجری! این جراحی ها شامل استفاده از یک میکروسکوپ عملیاتی توسط جراح برای دیدن ساختارهای کوچک می‌باشد. در خصوص عمل‌های گوش-حلق-بینی» چشم» مغز و اعصاب» ترمیمی و پلاستیک و... از این روش می‌توان استفاده کرد. ۸ جراحی روباتیک ۲ روبات‌های هوشمند و بسیار دقیق درمانی استفاده می‌شود. این روش در بیمارستان‌های مدرن بسیار پررنگ شده است و نقش مهمی در جراحی‌های نوین ایفا می‌کند. خدمت‌رسانی بسنده و کارآمد در راستای دست‌یابی به بهداشت و سلامت همگانی» بدون داشتن چشم‌اندازی فراگیر برای برنامه‌ریزی و طراحی بیمارستان‌ها و مراکز درمانی کشور امکان پذیر نیست. از همین‌روی پیشنهاد برنامه‌ریزی و دسته‌بندی خدمات گوناگون درمانی و بهداشتی چنان که در ادامه خواهد امد بایسته است. سطح‌بندی بیمارستان‌ها به همان شیوه که در بند ۳-۳-۱ آمده است. جایگاه بیمارستان‌های عمومی را در شبکه‌ی درمانی کشور نشان می‌دهد. به همین ترتیب ممکن است برخی فضاها و بخش‌های فوق تخصصی تشخیصی, درمانی و مراقبتی در بیمارستان‌های رده‌های بیمارستان‌های رده‌های بالاتر در شبکه‌ی درمانی ارجاع داده شوند. به‌طور کلی ارائه‌ی خدمات جراحی در بیمارستان‌ها به عواملی همچون دسته‌بندی خدمات جراحی,» جایگاه بیمارستان در شبکه‌ی درمانی و سلامت کشورء ظرفیت نیروهای انسانی و دسترسی به نیروهای متخصص, جهت‌گیری اهداف مدیریتی» سطح و حجم خدمات تشخیصی و درمانی» نیازهای مراقبتی و درمانی حوزه‌ی تحت پوشش بیمارستان و... وابسته است. خدمات جراحی در بسیاری از بخش های بیمارستان در سطوح مختلف آرائه می شود. این خدمات ممکن است در سطوح اولیه در بخش‌های بستری, مراقبت‌های ویژه درمانگاه و... ارائه گردد؛ در سطوح بالاتر خدمات جراحی در بخش‌هایی همچون اورژانس ارائه شده و در نهایت در بالاترین سطح در انواع بخش‌های جراحی انجام می‌گردد. ۱۷۱۲۵۹۲۵۵۲۷ ۱ ۴۵۵۵۴ 5۲96۲۷ 7۲ وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی. دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱-۲ تعریف و عملکرد بخش اعمال جراحی !۱ این بخش, آرائه دهنده‌ی خدمات به بیمارانی است که بنا به تشخیص پزشک نیازمند عملیات تهاجمی(عمل جراحی) بودن» متفاوت هستند به گونه‌ای که در برخی از آن‌ها برش عمیق و بزرگی روی بدن بیمار ایجاد می‌شود و در برخی دیگر با ایجاد برشی کوچک فعالیت‌های مورد نظر را انجام می‌دهند. در هر صورت تلاش می‌شود با استفاده از تکنولوژی‌های نوین تا حد آمکان عملیات جراحی کم تهاجم و یا حتی بدون تهاجم صورت گیرد. به طور کلی بخش‌های جراحی از منظرهای مختلف قابل برنامه‌ریزی بوده که در ادامه توضیحاتی در خصوص هر یک ارائه داده شده است. ۵-۱-۲ انواع بخش‌های اعمال جراحی از نظر سطح خدمات به طور کلی بخش‌های جراحی از لحاظ سطح خدمات به دو گروه اصلی ی ۸ های اعمال جراحی سرپایی ۲ و بخ: های اعمال جراحی غیرسرپایی(اصلی) تقسیم می‌شوند: ۱-۵-۱-۲-بخش‌های اعمال جراحی سرپایی بخش اعمال جراحی سرپایی را با نام‌هایی همچون بخش اعمال جراحی محدود و... نیز می‌شناسند. در این نوع بخش‌ها خدمات جراحی در سطحی محدود و کم تهاجمی(مینور)" صورت می‌گیرد و معمولا بیمار ظرف مدت ۲۴ ساعت از بیمارستان ترخیص می‌گردد. امروزه تعداد بیمارانی که نیازمند خدمات چراحی سرپایی هستند روز به روز بیش‌تر می‌شود؛ بنابراین پیش بینی و برنامه‌ریزی آن در بیمارستان‌ها حائز اهمیت می‌باشد. در بیمارستان‌هایی کوچک(زیر ۲۰۰ الی ۳۰۰ تختی) ممکن است به دلیل محدود بودن تعداد جراحی‌ها و صرفه اقتصادی, بخش اعمال جراحی سرپایی با بخش اعمال جراحی غیرسرپایی(اصلی) ادغام شود و جراحی‌های سرپایی در بخش اعمال جراحی اصلی صورت پذیرد؛ البته به دلیل تفاوت در سطح, حجم و نوع خدمات توصیه می‌شود تا حد امکان این دو بخش با یکدیگر ادغام نشده و به صورت مستقل برنامه‌ریزی و طراحی شوند. این موضوع در بیمارستان‌های بزرگ‌تر از ۲۰۰ آلی ۳۰۰ تختی الزامی است. همچنین بیماران بخش اعمال جراحی سرپایی ممکن است از بخش بستری جراحی جهت بستری موقت استفاده نمایند؛ ولی در بیمارستان‌های بزرگ مذکور به منظور جلوگیری از تداخل عملکردی» کاهش هزینه‌های بیمار و بیمارستان» سهولت در فعالیت‌های کارکنان» افزایش آرامش و رضایتمندی بیماران, استفاده مناسب‌تر از منابع و... باید بخش بستری موقت به صورت جداگانه و مستقل 50۲960۲ ۱ 03۷ 5۲96۲۷ ۱0۱ ۲ ۵۱۳۵۲ 5۲961۷ ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- برای این بیماران پیش‌بینی شود. این بخش معمولا در مجاورت بخش اعمال جراحی سرپایی قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است استفاده از تخت‌های اورژانس به منظور بستری موقت بیماران جراحی سرپایی مجاز نیست. ۲-۵-۱-۲-بخش‌های اعمال جراحی غیرسرپایی(اصلی) در این نوع بخش‌هاء خدمات جراحی در طیفی وسیع و در بالاترین سطح با روش‌های گوناگون غیرتهاجمی. کم‌تهاجمی و کاملا تهاجمی(ماژور)" صورت می‌گیرد. در این نوع جراحی‌ها معمولا بیمار از یک تا چند روز در بیمارستان باقی مانده و تحت مراقبت‌های تکمیلی پزشکی و پرستاری قرار می‌گیرد. نکته ممهم: این کتاب تنها به استانداردهای بخش‌های اعمال جراحی اصلی پرداخته است و در محاسبات و برنامه‌ریزی‌های بیمارستان‌های کوچک نیز این موارد به طور جداگانه باید مورد بررسی و برنامه‌ریزی قرار گیرند. ۶-۱-۲ انواع بخش‌های اعمال جراحی از نظر نوع و تعداد خدمات به طور کلی بخش‌های جراحی از لحاظ نوع و تعداد خدمات جراحی قابل ارائه به دو گروه اصلی بخش‌های اعمال جراحی عمومی(جنرال)" و همچنین بخش‌های اعمال جراحی تک‌تخصصی " تقسیم می‌شوند. در نتیجه فضای فیزیکی نیز ۱-۶-۱-۲ -بخش‌های اعمال جراحی جچند تخصصی(جنرال) بخش اعمال جراحی عمومی(جنرال) ارائه دهنده طیف گسترده‌ای از انواع خدمات جراحی در تخصص‌های مختلف می‌باشد و به یک تخصص خاص محدود نمی‌شود. از جمله این تخصص‌ها می‌توان جراحی عمومی, قلب. چشم» ارتوپدی» مغز و اعصاب, زنان و زایمان» گوش-حلق-بینی» ارولوژی» ترمیمی, توراکس» کلیه. فشک و صورت و... آشاره کرد. لازم به ذکر است تصور این که در بخش جراحی عمومی تنها عمل‌های جراحی عمومی و غیرتخصصی انجام می‌پذیرد نادرست است. در بیمارستان‌های عمومی وجود بخش جراحی عمومی به عنوان یکی از بخش‌های مهم و حیاتی الزامی است. ۲-۶-۱-۲ -بخش‌های اعمال جراحی تک تخصصی امروزه با توجه به پیشرفت عمل پزشکی و تخصصی‌تر شدن رشته‌های مختلف پزشکی» دیارتمان‌های جراحی تخصصی و فوق‌تخصصی در بیمارستان‌ها پدید آمده است که به صورت مجزا ارائه‌دهنده خدمات جراحی در یک ۱ 9۷ ۱۵۵۲ ۲ ۱ 50۲960۲۷ |ا6600۵۲3 506031260 5096۲۷ ۵1 ۳ وزارت بهداست. درمان و آموزس پزسکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- تنها یک بخش جراحی جنرال به منظور ارائه تمامی خدمات جراحی برنامه‌ریزی می‌شد. ولی امروزه آنواع بخش‌های تخصصی و فوق‌تخصصی در بیمارستان‌ها خدمات جراحی را ارائه می‌دهند. از جمله‌ی این موارد می‌توان به بخش جراحی زنان و زایمان» بخش جراحی قلب, بخش جراحی مغز و اعصاب و... اشاره کرد. در بیمارستان‌های عمومی کوچک ممکن است تمامی خدمات جراحی در یک بخش جراحی عمومی صورت گیرد ولی در بیمارستان‌های بزرگ عمومی با توجه به تعداد زیاد اتاق‌های عمل و تخصصی‌تر شدن خدمات. علاوه بر بخش جراحی عمومی ممکن است برخی از خدمات تخصصی خاص در بخش‌های جراحی جداگانه ارائه شود. از میان بخش‌های جراحی تک‌تخصصی, جداسازی بخش جراحی قلب» بخش جراحی زنان و زایمان و... از بخش جراحی عمومی متداول‌تر و مهم‌تر است. در بیمارستان‌های تک‌تخصصی, بخش جراحی عمومی پیش‌بینی نمی‌شود و بخش جراحی بیمارستان را اتاق‌های تذکر مهم: در برخی منابع» منظور از "اتاق عمل". بخش اعمال جراحی می‌باشد که شامل چندین اتاق عمل می‌باشد. در این کتاب به منظور یکسان‌سازی ادبیات موضوع و جلوگیری از درک نادرست مطالب, به اتاقی که عمل جراحی در آن انجام می‌شود "تاق عمل" گفته شده و به فضایی که شامل مجموعه‌ای از چند اتاق عمل است "بخش جراحی" یا "بخش اعمال جراحی " گفته خواهد شد. بنابراین مفهوم "بخش اعمال جراحی چندتخصصی(جنرال)". با "تاق عمل چندتخصصی(جنرال)" متفاوت خواهد بود. در واقع بخش اعمال جراحی چندتخصصی(جنرال) شامل تعدادی اتاق عمل چندتخصصی(جنرال) و همچنین تعدادی اتاق عمل تک‌تخصصی است. همچنین منظور از بخش اعمال جراحی تک‌تخصصی شامل تعدادی اتاق عمل تک‌تخصصی تنها در یک تخصص خاص می‌باشد. لازم به ذدکر است به بخشی که بیمار قبل و بعد از عمل جراحی در آن بستری می‌شود نیز "بخش بستری جراحی" گفته خواهد شد. ۷-۱-۲ روند ارائه خدمات جراحی در بیمارستان شناخت دقیق روند ارائه خدمات جراحی و گردش‌کاری آن در بیمارستان سبب خواهد شد تا درک بهتری از چیدمان‌ها و ارتباطات بین بخشی و داخل بخشی پدید آید. با توجه به اهمیت خدمات ارائه‌شده در بخش اعمال جراحی, ارتباط این بخش با بسیاری از بخش‌های بیمارستان باید به درستی تامین شود. در ادامه دیاگرام‌های روند ارائه‌ی خدمات متداول به بیمار نیازمند عمل جراحی اورده شده است. ۱-۷-۱-۲-دیاگرام روند ارائه خدمات جراحی متداول به بیماران غیراورژانسی(الکتیو) بیماران غیراورژانسی که نیازمند خدمات جراحی هستند به دو گروه اصلی زیر تقسیم می‌شوند: ۱ بیماران غیراورژانسی متقاضی پذیرش در بیمارستان: به طور کلی بیماران غیراورژانسی که نیازمند خدمات جراحی هستند(جراحی‌های از پیش تعیین‌شده) به دستور پزشک خود به بیمارستان رجوع کرده و پس از پذیرش و تشکیل پرونده با توجه به نوع» سطح و وخامت بیماری خود در یکی از بخش‌های بستری جراحی, بخش‌های مراقبت‌های متوسط جراحی» بخش‌های مراقبت‌های ویژه ی ی ۴002100 ا۱۸۵۵:0۵ 200 ۱۵۵۱۷ ‎٩۳‏ ۱: ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- جراحی و... به منظور آماده‌سازی قبل از عمل جراحی بستری می‌شوند. در این بخش‌ها بیمار پس از تحویل گرفتن تخت خود و تعویض لباس برای مدتی در بخش حضور دارد و معاینات, مشاوره‌هاء آزمایشات و تمامی فرآیندهای مورد نیاز جهت آماده‌سازی وی صورت می‌پذیرد. سپس بیمار به بخش اعمال جراحی منتقل شده و پس از دریافت خدمات جراحی, به طور متداول به تخت بستری‌شده خود قبل از عمل منتقل شده و مراقبت‌های پس از عمل را دریافت خواهد کرد. ولی در صورتی که بیمار نیازمند مراقبت‌هایی در سطحی بالاتر یا پایین‌تر باشد.ء به بخش بستری متناسب با نیاز وی منتقل می‌شود. در صورت فوت بیمار در بخش جراحی» بیمار متوفی به مورگ منتقل می‌شود. ۲ بیماران غیراورزانسی حاضر در یکی از بخش‌های بیمارستان(به جزء انواع بخش‌های بستری جراحی) در مواقعی ممکن است بیمار در بیمارستان پذیرش شده باشد و با توجه به نوع بیماری در بخش‌هایی همچون بخش‌های بستری داخلی» بخش‌های مراقبت‌های متوسط داخلیء بخش‌های مراقبت‌های ویژه داخلی» درمانگاه و... حضور داشته باشد. در این حالت در صورتی که بیمار به تشخیص پزشک نیازمند جراحی باشد و شرایط اورژانسی نداشته باشدء متناسب با وضعیتش جهت آمادگی قبل از عمل ابتدا به یکی از انواع بخش‌های بستری جراحی منتقل می‌شود و پس از دریافت عمل جراحی, ادامه فرآیند مشابه بند ۱ خواهد بود. بستری جراحی (۱) انواع بخش‌های مراقبت ویژه جراحی شکل ۱-۲- دیاگرام روند ارائه خدمات جراحی متداول به بیماران غیراورژانسی (الکتیو) در بیمارستان نکات مربوط به دیاگرام: ۱ منظور از بخش‌های بستری جراحی, انواع بخش‌های بستری عمومی و تک تخصصی جراحی از نوع مراقبت‌های عمومی (غیر متوسط و ویژه) می‌باشد. از جمله آن‌ها می‌توان به بخش بستری جراحی عمومی, بخش بستری جراحی زنان» بخش بستری جراحی اطفال و... اشاره کرد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۸۸( -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ منظور از بخش‌های مراقبت‌های متوسط جراحی» بخش‌هایی همچون بخش مراقبت‌های متوسط جراحی» ۳ منظور از بخش ویژه, انواع بخش‌های مراقبت ویژه جراحی همچون بخش مراقبت‌های ویژه جراحی(8101) بخش مراقبت‌های ویژه جراحی قلب(08101)» بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان(۸۷1011) و... می‌باشد. ۲-۷-۱-۲-دیاگرام روند ارائه خدمات جراحی متداول به بیماران اورژانسی در صورتی که بیمار دارای شرایط اورژانسی بوده و نیاز فوری به دریافت خدمات بخش جراحی داشته باشد؛ به دلیل کمبود وقت» جهت آماده‌سازی در یکی از انواع بخش‌های بستری جراحی بستری نخواهد شد و از بخش حاضر مستقیم به بخش اعمال جراحی منتقل می‌شود. پس از دریافت خدمات جراحی, بیمار با توجه به شرایطش جهمت دریافت مراقبت‌های بعد از عمل به یکی از انواع بخش‌های بستری جراحی(مراقبت‌های عمومی» متوسط و یا ویژه) منتقل شده و مراقبت‌های پس از عمل را دریافت خواهد کرد. بخش اورژانس (۱) شکل ۲-۲ دیاگرام روند ارائه خدمات جراحی متداول به بیماران اورژانسی نکات مربوط به دیاگرام: ۱ در بخش اورژانس فضاهایی جهت ارائه خدمات جراحی به بیماران وجود دارد. از جمله این فضاها می‌توان به اتاق‌های احیای عمل سرپایی 9 اشاره کرد. در برخی موارد ممکن است بیمار نیاز بکه خدمات جراحی اورژانسی -------- صفحهٔ بعد -------- در سطحی بالاتر از خدمات قابل ارائه در اورژانس داشته باشد؛ در این حالت بیمار باید فوراً به بخش اعمال جراحی منتقل شود. ۲ در جریان زایمان طبیعی ممکن است به دلایل گوناگون» پزشک اقدام به جراحی سزارین کند. به این منظور اگر بخش زایمان فاقد اتاق عمل سزارین اضطراری باشد. مادر باید در اسرع وقت به بخش اعمال جراحی انتقال یابد. در صورتی که بخش جراحی زنان و سزارین مجزا در بیمارستان از بخش جراحی جنرال پیش‌بینی شده ۳ در بخش کانتریزاسیون قلب(۱۵0 .۳210) در جریان انجام عملیات ممکن است شریان بیمار دچار پارگی و مشکل شود. در چنین حالتی لازم است بیمار سریعاً تحت عمل جراحی باز قرار گیرد و باید به صورت اورژانسی به بخش جراحی منتقل شود. در صورتی که بخش جراحی قلب مجزا از بخش جراحی جنرال پیش‌بینی شده ۴ در بخش اسکوپی (گاستروسکویی» کولونوسکوپی» سیستوسکوپی و...) ممکن است در حین انجام عملیات شرایط خاص و بحرانی برای بیمار به وجود آید که در این صورت باید به صورت تقریباً اورژانسی به بخش اعمال جراحی منتقل شود. ۵ از تمامی انواع بخش‌های بستری داخلی (مراقبت‌های عمومی, متوسط و یا ویژه) ممکن است به صورت اورژانسی بیمار به بخش جراحی منتقل شود. همچنین در خصوص آنواع بخش‌های بستری جراحی (مراقبت‌های عمومی, متوسط و یا ویژه) علاوه بر موارد از پیش تعیین شده(الکتیو)» ممکن است بیمار به صورت اورژانسی نیز به بخش جراحی منتقل شود. ۸-۱-۳- خدمات درون‌بخشی در بخش جراحی برنامه‌ریزی خدمات جراحی در بیمارستان‌های عمومی کشور به عوامل متعددی بستگی دارد که از آن جمله می‌توان به بیمارپذیری منطقه» ظرفیت بیمارستان» جایگاه آن در شبکه‌ی تشخیصی-درمانی کشورء اهداف کلینیکی» میزان دسترسی به نیروهای متخصص, جهت‌گیری اهداف مدیریتی در رابطه با انواع تخصص‌های جراحی» نیازهای حوزه‌ی تحت پوشش بیمارستان و... اشاره کرد. خدمات درون‌بخشی به کلیه خدماتی گفته می‌شود که توسط رده‌های مختلف کارکنان بیمارستان از هنگام پذیرش تا هنگام ترخیص در داخل بخش جراحی ارائه گردد. این خدمات شامل خدمات پزشکی, خدمات پرستاری» خدمات دارویی؛ خدمات آزمایشگاهی, خدمات تصویربرداری پزشکی, خدمات آموزشی, خدمات بهداشتی و کنترل عفونت., خدمات اداری» خدمات پشتیبانی و... می‌باشد که به شرح زیر است: وزارت بهداست. درمان و آموزس پزسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی . ۵0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۸-۱-۲ خدمات پزشکی در بخش جراحی خدمات پزشکی شامل فعالیت‌هایی است که توسط پزشکان جراح با تخصص‌های گوناگون و متخصصان بیهوشی! صورت می‌گیرد. این گروه انجام عمل جراحی و فعالیت‌های وابسته به آن را که شامل نظارت بر وضعیت بیمار است انجام می‌دهند. هم‌چنین انجام آموری از قبیل تجویز دارو و تعیین رژیم غذایی بیماران قبل و پس از عمل, دستور موارد تشخیصی مانند رادیوگرافی و سایر آزمایش‌های تشخیصی پزشکی» دستور انتقال بیماران به انواع بخش‌های مراقبتی و... از وظایف گروه پزشکی بخش است. به طور کلی طبق استانداردها به ازای هر اتاق عمل حداقل ۱ جراح مرتبط با نوع عمل و به ازای هر ۲ اتاق عمل حداقل ۱ متخصص بیهوشی باید پیش‌بینی شود. تنوع تخصص‌های پزشکی ارائه‌دهنده‌ی خدمات در بخش جراحی بستگی به نوع و سطح بیمارستان و ظرفیت آن دارد. در بیمارستان‌های کوچک عمومی, اغلب جراحی‌های عمومی و تخصصی ساده انجام می‌شود و با بالا رفتن ظرفیت بیمارستان, تعداد تخصص‌ها و فوق‌تخصص‌های پزشکی افزایش می‌یابد. ۲-۸-۱-۲ خدمات پرستاری گروه پرستاری» مسئولیت اصلی مراقبت از بیماران و ارائه‌ی خدمات به آنان بر اساس نظرات گروه پزشکی متخصص را بر عهده دارند. گروه پرستاری نوزادان در بیمارستان‌های ارائه دهنده‌ی خدمات در تمامی سطوح» باید دانش و مهارت کافی برای رسیدگی به بیماران را داشته باشند. به طور کلی سطوح مختلف گروه پرستاری ارائه دهنده خدمات در مراکز درمانی به شرح زیر است: ۱ مدیریت کل پرستاری بیمارستان(مترون "): در بالاترین سطح» نظارت بر فعالیت‌های تمام گروه‌های ۲ سوپروایزهای پرستاری: به عنوان معاونین مترون مسئولیت رسیدگی به کلیه‌ی بخش‌های بیمارستان را به عهده داشته و دستورات لازم را از مترون به سرپرستار بخش‌های مختلف از جمله بخش‌های جراحی ابلاغ می‌کنند. ۳ سرپرستار بخش: به عنوان بالاترین سمت در گروه پرستاری بخش‌ها از جمله بخش‌های جراحی» مسئولیت برنامه‌ریزی» هدایت» کنترل, هماهنگی و ثبت فعالیت‌های گروه پرستاری بخش را بر عهده دارد. ۴ مسئول شیفت: از آن‌جا که سرپرستار بخش تنها در شیفت‌های صبح در بیمارستان حضور دارد» سرپرستار تعدادی از پرستارهای با تجربه را به عنوان پرستار مسئول(مسئول شیفت) انتخاب کرده تا به عنوان جانشین وی در شیفت‌های دیگر و زمان عدم حضور سرپرستار» مدیریت امور بخش را بر عهده گیرد. از جمله وظایف پرستار مسئول شامل مدیریت. تصمیم‌گیری و انجام اموری همچون پذیرش, انتقال و ترخیص و... است. ۱ انجام فعالیت‌های مرتبط با بیهوشی بیماران توسط گروه بیهوشی که شامل متخصص بیهوشی و تکنسین بیهوشی است. صورت می‌پذیرد. این فعالیت‌ها پیش از عمل, هنگام عمل و پس از عمل انجام می‌شود. ۳ ۱/۱۳۵1 ۵۲ ۱۵۵۱۱۳ 2۳۵ ۱۱۵۵[03[ ۴00231: 01 -------- صفحهٔ بعد -------- چ ۴ وزارد ۵. برستاران بخش: هر یک از اعضای گروه پرستاری نیز وظایف مخصوص به خود را دارد که شرح این وظایف توسط سرپرستار و مطابق با اهداف مدیریتی و کلینیکی هر بیمارستان تعیین می‌گردد. به طور کلی پرستاران بخش جراحی به چند گروه تقسیم می‌شوند: الف) پرستار مراقبتی: پرستارانی که در فضاهای آمادگی و بهبودی(ریکاوری) وظیفه مراقبت از بیماران و نظارت بر وضعیت آن‌ها را بر عهده دارند. گفتنی است از میان پرستاران افرادی نیز به عنوان پرستار آموزشی» پرستار کنترل عفونت و... انتخاب می‌شوند که در خصوص وظایف هر یک در خدمات آموزشی (بند ۶-۸-۱-۲» خدمات بهداشت و کنترل عفونت(بند ۷-۸-۱-۲) و... نکاتی ارائه خواهد شد. ب) پرستار گردشی(سیر کولت)!: پرستار گردشی در اتاق‌های عمل به منظور پشتیبانی جراحی فعالیت می‌کند. این پرستار به عنوان دست غیراستریل جراح شناخته می‌شود و در کنار پرستار اسکراب, فعالیت‌های قابل توجهی را داخل اتاق عمل بر عهده دارد. پرستار گردشی پس از ورود به بخش و تعویض لباس شخصی خود در رختکن,» وارد حوزه کنترل شده می‌شود و در اتاق عمل تعیین شده به انجام فعالیت‌ها می‌پردازد. این پرستار در اتاق اسکراب دست‌های خود را به دقت شسته ولی از گان و دستکش استریل استفاده نمی‌کند. در واقع این فرد نباید با هیچ یک از تجهیزات و وسایل استریل تماس مستقیم داشته باشد و به ندرت در منطقه استریل وسط اتاق عمل حاضر می‌شود. لازم به دکر است در هر اتاق عمل حداقل ۱ پرستار گردشی باید مقیم باشد. بدین ترتیب فعالیت‌های اصلی پرستار گردشی به شرح زیر است: * بررسی برنامه عمل‌ها و نوع آن‌ها * همراهی و تحویل گرفتن بیمار از فضای آمادگی * شناسایی و انطباق هویت بیمار با اطلاعات وی به روش‌های گوناگون * کمک به جراحی و تیم جراحی در پوشیدن گان» ماسک و... * انتقال ست‌ها و وسایل مورد نیاز از اتاق استریل فرعی به داخل اتاق عمل * آماده‌سازی ست‌های جراحی بدون تماس با قسمت‌های استریل آن * انتقال تجهیزات و وسایل پزشکی مورد نیاز به منطقه مناسب در کنار تخت جراحی * آماده‌سازی بیمار جهت بیهوشی و جراحی * تامین داروها و وسایل مصرفی مورد نیاز قبل از هر عمل از انبار دارو و وسایل مصرفی بخش * برآورده کردن نیازهای آنی تیم استریل جراحی در حین عمل همچون فعالیت‌های داخل اتاق یا تامین داروه وسایل مصرفی, ابزار جراحی خاص, واحد خونی و... از سایر فضاها. ارتباط و انتقال نمونه به ازمایشگاه بخش یا بیمارستان جهت انجام ازمایشات اورژانسی و دریافت جواب * ارتباط با آزمایشگاه آسیب‌شناسی جهت انتقال نمونه‌های بیویسی» فروزن سکشن» کشتء سنگ‌ها و.... ۱ 0۲00121106 -این برستار را با نام‌هایی همجون پرستار سیارء کاردان اتاق عمل و... نیز می‌شناسند. بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی سس 8( -------- صفحهٔ بعد -------- ج) پرستار اسکراب"(تکنیسین اتاق عمل): پرستار اسکراب در آتاق‌های عمل به عنوان همکار اصلی جراح انجام وظیفه می‌کند. این پرستار به عنوان دست استریل جراح شناخته می‌شود و در کنار پرستار گردشی» فعالیت‌های قابل توجهی را داخل اتاق عمل برعهده دارد. پرستار اسکراب پس از ورود به بخش و تعویض لباس شخصی خود در رختکن» وارد حوزه کنترل شده می‌شود و در اتاق عمل تعیین شده به انجام فعالیت‌ها می‌پردازد. این پرستار در اتاق اسکراب دست‌های خود را به دقت شسته و مشابه جراح گان» ماسک. کلاه و دستکش استریل استفاده می‌کند. در واقع این فرد به طور مستقیم با تجهیزات و وسایل استریل تماس دارد و اکثراً در منطقه استریل وسط اتاق عمل در کنار جراح حاضر می‌شود و مستقیماً در فرآیند جراحی فعالیت می‌کند. لازم به ذکر است در هر اتاق عمل حداقل ۱ پرستار اسکراب باید مقیم باشد. بدین ترتیب وظایف اصلی پرستار اسکراب به شرح زیر است: * کمک به جراح در پوشیدن گان و دستکش استریل * دریافت ست‌ها و وسایل مورد نیاز استریل و چیدن آن‌ها بر روی میز استریل ۹ شمارش تعداد ابزار» ست‌ها و موارد استریل قبل از عمل * تامین نیازهای جراح در حین عمل و مشارکت در فرآیند جراحی * دادن ابزارهای جراحی استریل مورد نیاز به جراح * شمارش تعداد ابزار» ست‌ها و موارد استریل بعد از عمل لازم به دکر است از پرستار اسکراب در عمل‌های عمومی و غیر پیچیده استفاده می‌شود؛ در برخی عمل‌های تخصصی و فوق‌تخصصی با توجه به پیچیدگی عمل ممکن است جایگزین پرستار اسکراب از جراح عمومی و یا سایر جراحان استفاده گردد یا این که به طور هم‌زمان از هر دو گروه پرستار اسکراب و جراح استفاده شود. تکنیسین بیهوشی برای انجام امور مربوط به هوشبری و کنترل علائم حیاتی بیمار در قبلء حین و بعد از شخصی خود در رختکن,» وارد حوزه کنترل شده می‌شود و در آتاق عمل تعیین شده به انجام فعالیت‌ها می‌پردازد. این پرستار در اتاق اسکراب دست‌های خود را به دقت شسته ولی از گان و دستکش استریل ۱ اق2 50۲8۱ :760۳۵۱۵۵8۹1 افاعن؟ ۲ ۸۲۱۵۹1۲۱۵1۱9۲ ۲۹6" این برستار را با نام برستار هوشبری و با تکنیسین هوشبری نیز می‌شناسند. ۱۱۳۱۹۱۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱۱۳ 2۵ ۱۵۵۱۵۱ 40 -------- صفحهٔ بعد -------- باشد و به ندرت در منطقه استریل وسط اتاق عمل حاضر می‌شود. لازم به ذکر است در هر آتاق عمل ۱ پرستار بیهوشی باید مقیم باشد. بدین ترتیب فعالیت‌های اصلی پرستار بی‌هوشی به شرح زیر است: * بررسی برنامه عمل‌ها و نوع آن‌ها * اطمینان یافتن از سالم بودن و کارآیی دستگاه‌ها و تجهیزات بیهوشی قبل از شروع هر شیفت کاری * اطلاع از وجود داروهای مورد نیاز و امکانات بی‌هوشی موجود و گزارش موارد ناکافی و یا کمبودها * آماده نمودن کلیه دستگاه‌ها و لوازم مورد نیاز بههوشی بر طبق لیست عمل جراحی * کنترل پرونده بیمار قبل از جراحی برای اطمینان از کامل بودن مدارک پزشکی مورد نیاز * کمک و همکاری با پزشک در بیهوش کردن بیمار * کنترل علائم حیاتی بیمار و شرایط بی‌هوشی در حین جراحی * تکمیل گزارشات و موارد کتبی لازم در مراحل قبل» حین و بعد از بی‌هوشی * کمک و همکاری با پزشک در به هوش آوردن بیمار * انتقال بیمار به ریکاوری و ارائه گزارش مکتوب آخرین وضعیت بیمار به مسئول ریکاوری ۰ شستشو و ضدعفونی و آماده نمودن کلیه وسایل مربوط به بیهوشی برای استفاده مجدد ۰.۰9 در بخش جراحی ساعات کار اصلی گروه پرستاری در شیفت صبح و عصر استء ولی به دلیل وجود تعدادی عمل‌های اورژانسی» بخشی از نیروهای پرستاری در شیفت شب نیز در بخش حضور دارند. تعداد کل نیروهای یک بخش باید با احتساب دو گروه برای شیفت شب در نظر گرفته شود که به صورت یک روز در میان فعالیت می‌کنند. علاوه بر این افرادء تعدادی پرستار نیز به صورت شناور در برنامه برای زمان‌های خاص (روزهای تعطیل,ء زمان‌های شلوغی و بار کاری زیاد» مرخصی نیروهای ثابت » شرایط اورژانس و...) در نظر گرفته می‌شود. ۳-۸-۱-۲ خدمات دارویی در بخش جراحی بیشترین مصرف دارویی» انواع داروهای بیهوشی و مسکن‌ها هستند که قبل, حین و بعد از عمل جراحی مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی از داروها نیز باید در مدت زمان مشخص با توجه به نوع بیماری به بیمار داده شود. در بخش جراحی» متخصصین بیهوشی و جراح با پزشک داروساز بالینی در ارتباط بوده و در موارد خاص برای تحت نظر قراردادن میزان داروی تجویز شده» نحوه‌ی استفاده از آن و واکنش بیمار نسبت به آن مشاوره می‌گیرند. در این بخش تأمین داروهای مورد نیاز به صورت دوره‌ای و یا موردی است. در این حالت پس از درخواست داروهای مورد نیاز توسط گروه پرستاری, داروها از آنبار داروی بیمارستان به بخش تحویل داده شده و در فضاهایی همچون اتاق دارو و کار تمیزء انبار دارو و وسایل مصرفی و... نگهداری می‌شوند. داروهای مورد نیاز برای هر عمل, قبل از شروع عمل و در زمان آماده‌سازی اتاق, با رجوع نمودن پرستار گردشی هر اتاق عمل به انبار دارو و وسایل مصرفی بخش تامین می‌شود. لازم به ذکر است از نگهداری دارو در انبار استریل فرعی اتاق عمل باید اجتناب شود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۸-۱-۲- خدمات آزمایشگاهی در بخش جراحی نمونه‌گیری آزمایش‌های تشخیص طبی مورد نیاز در دو زمان ممکن است صورت پذیرد. برخی مواقع ممکن است عملیات قبل و یا بعد از عمل توسط افراد مربوطه در فضاهایی همچون آمادگی و با بهبودی(ریکاوری) صورت گیرد. همچنین در برخی مواقع ممکن است حین عمل آزمایشاتی از بیمار گرفته شود. در این حالت آزمایش‌های تشخیص طبی در بخش اعمال جراحی به دو دسته تقسیم می‌شوند: ۱ آزمایشات اورژانسی: آزمایشاتی که نیاز فوری به نتیجه‌ی آن‌ها وجود دارد و پس از گرفتن نمونه باید فوراً به یکی از روش‌های مناسب به آزمایشگاه(داخل‌بخشی» بین بخشی» مرکزی) ارسال و نتیجه آن نیز در کمترین زمان به گروه جراحی قرار گیرد. در این راستا آزمایشات اورژانسی که در آزمایشگاه داخل‌بخشی(آزمایشگاه بخش اعمال جراحی) یا آزمایشگاه بین‌بخشی(آزمایشگاه مشترک بخش‌های جراحی و بخش‌های مراقبت‌های ویژه) قابل انجام است به شرح زیر می‌باشد: الف) آزمایشات ۸86 و ۷86 : (گازهای خونیء سدیم» کلسیم» پتاسیم» گلوکزء لاکتات و...) ب) آزمایشات انعقادی نظیر 07۲ ۲۲۲ و.. ج) آزمایشات 286 ۲ ۲۱۲۲ و... سایر آزمایشات اورژانسی بخش اعمال جراحی معمولا در آزمایشگاه مرکزی» آزمایشگاه اورژانس و یا بانک خون بیمارستان انجام می‌پذیرد. در این خصوص یکی از مهمترین آزمایشات اورژانسی در حین عمل, آزمایش کرایو(5621100 ۴۲۵2۵۲) می‌باشد؛ به این گونه که در حین عمل نمونه بافت خارج شده از بدن بیمار فوراً به آزمایشگاه مرکزی منتقل شده و پس از انجام آزمایش, نتیجه توسط پاتولوژیست به گروه جراحی اعلام می‌گردد؛ گروه جراحی نیز بر اساس آن تصمیمات لازم را جهت ادامه روند جراحی اتخاد ۲ آزمایشات غیر اورژانسی: آزمایش‌هایی که نیاز فوری به نتیحه‌ی آن‌ها وجود ندارد و بر اساس فرآیند عادی آزمایشگاه صورت می‌گیرد. در این دسته از آزمایش‌ها طبق دستور پزشک» نمونه‌های خون» مایعات بیولوژیک و ترشحات بدن نظیر بافت و سلول, مدفوع ادرار» مایعات بدن بیماران نمونه‌گیری شده و به‌وسیله‌ی روش‌های مختلف به آزمایشگاه مرکزی بیمارستان منتقل می‌شوند و پس از انجام آزمایش‌هاء نتیجه‌ی آن‌ها به بخش مربوطه لازم به ذکر است بعد از نمونه‌گیری از بیمار در بخش اعمال جراحی ممکن است بسته به دستور پزشک و نوع آزمایش بخشی از آن شامل آزمایشات اورژانسی و بخشی دیگر آزمایشات غیر اورژانسی باشد که بر این اساس به فضای مربوطه ارسال گردد. ۳0030 03 0 ۱/۵ ۵۳۱۵ ۳۱۵۵۱۱۳ ۵1 ۱/۱۳/۵1۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۸-۱-۲ خدمات تصویربرداری پزشکی خدمات تصویربرداری پزشکی در بخش جراحی به دو روش صورت می‌پذیرد. روش اول استفاده از دستگاه‌های سیار می‌باشد که به فراخور نوع عمل به آتاق عمل منتقل شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جمله این دستگاه‌ها می‌توان به دستگاه ۲-۸۲۲۳ سیار» دستگاه رادیولوژی سیار» دستگاه سونوگرافی سیار و... اشاره کرد. روش دوم مربوط به اتاق‌های عمل پیشرفته است که دستگاه‌های تصویر برداری همجچون |۸۸8۱ 2-1-5300 ۲-۸۲۲ و... به صورت ثابت در آن قرار دارد و در حین عمل جراحی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از جمله این اتاق‌ها می‌توان به انواع اتاق‌های عمل هیبرید. اتاق عمل ۱۸۸۱ 1۱1۳۵-006۲311۷6 اتاق عمل ۲71-50230 1۳1۳۵-006۲211۷6 اناق عمل ۷ ع6ع۵11۷6 ۱۱۳۵-006۲ و... اشاره کرد. این خدمات توسط متخصصان و تکنیسین‌های تصویربرداری پزشکی در بخش‌های اعمال جراحی ارائه می‌شود. ۶-۸-۱-۲- خدمات آموزشی با توجه به پیشرفت روزافزون علم بهداشت و علم پزشکی» آموزش جدیدترین روش‌های جهانی در تشخیص و درمان بهتر بیماران بسیار موّْر است. در نتیجه وجود گروهی مستقر در بیمارستان» با ارتباطات به‌روز با جامعه‌ی جهانی درمانی و پزشکی ضروری به نظر می‌رسد. بر این اساس فردی از گروه پرستاری عهده‌دار انتقال مباحث فوق از گروه آموزش کل بیمارستان و از طریق سوپروایزهای آموزشی به بخش است. این امر از طریق برگزاری جلسات آموزشی دوره‌ای» ارائه‌ی جزوات آموزشی و ۷-۸-۱-۲ خدمات بهداستی و کنترل عفونت علاوه بر گروه‌های خدماتی و نظافت‌گر بخش که مستقیماً زیر نظر گروه پرستاری فعالیت می‌کنند. گروه بهداشت و کنترل عفونت. وظیفه‌ی کنترل عفونت در سطح بیمارستان از جمله بخش اعمال جراحی را برعهده دارد. این گروه به صورت دوره‌ای به بخش مراجعه نموده و نمونه‌های لازم جهت انجام کشت‌های ادواری برای تشخیص محل‌های عفونت را انجام می‌دهد. از دیگر وظایف این گروه نظارت بر نظافت کلیه‌ی فضاهای بیمارستان» نظارت بر ضدعفونی کردن تجهیزات. اتاق‌هاء فضاهای نگهداری بیماران عفونی و در نهایت تحقق بخشیدن به اعمال یکی از افراد گروه پرستاری موظف است تا ارتباط بین بخش و گروه بهداشت و کنترل عفونت را فراهم سازد. وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی. دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۸-۱-۲- خدمات اداری گروه اداری این بخش را مدیرء منشی اداری (به صورت پیشنهادی) و منشی بخش تشکیل می‌دهند. مدیر بخشء مسئولیت مدیریت و آداره‌ی آمور کادر پزشکی و پرستاری را برعهده دارد. وظیفه‌ی منشی‌های بخش, انجام کلیه‌ی آمور آداری مربوط به پذیرش بیماران» تشکیل پرونده‌ی پزشکی و ترخیص آن‌ها است. همچنین تهیه‌ی فرم‌های مربوط به تست‌های آزمایشگاهی» تراپی‌هاء رادیوگرافی‌ها و غیره از سایر وظایف منشی بخش است. منشی بخش تحت نظر سرپرستار و پرستاران مسئول در ایستگاه پذیرش,» ایستگاه‌های پرستاری» ایستگاه ترخیص و... انجام وظیفه می‌کند. منشی اداری نقش دفتردار مدیر بخش را أیفا کرده و انجام کلیه‌ی آمور آداری مربوط را بر عهده دارد که در صورت نیاز و با توجه به سیاست‌های مدیریتی قابل برنامه‌ریزی است. ۹-۸-۱-۲ خدمات پشتیبانی خدمات پشتیبانی این بخش توسط گروه‌های خدماتی مختلف بیمارستان که داخل بخش, کاخ‌داری» بخش‌های پشتیبانی و یا قسمت‌های تأسیسات و تجهیزات مستقر هستند انجام می‌شود. این خدمات. مواردی چون نظافت عمومی بیمارستان, نظافت هر یک از بخش‌هاء نقل و انتقال بین بخشی بیمارانء نقل و انتقال بیماران فوت‌شده» جابجایی بیماران» تعمیر و نگهداری تأسیسات مکانیکی, الکتریکی و تجهیزات پزشکی بیمارستان, انتقال و تحویل ابزار و وسایل و رخت کثیف به بخش‌های مربوط آماده‌سازی خوراک و آشامیدنی کارکنان» خدمات بهداشتی و نظافت بیماران و... را در برمی‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۱-۲- حدود و دامنه‌ی کاربرد کلیات ذکر شده در رابطه با بیمارستان‌های مختلفی که دارای شرایط و جایگاه متفاوت در شبکه‌ی درمانی کشور هستند نیز صدق می‌کند؛ ولی قابل ذکر است که دیدگاه اصلی این کتاب عمدتاً روی بیمارستان‌های عمومی, دولتی و غیرآموزشی در این کتاب بخش‌های اعمال جراحی از نظر ظرفیت و تعداد اتاق عمل به ۳ گروه بخش‌های اعمال جراحی کوچک(۲ تا ۴ اتاق عمل)» بخش‌های اعمال جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) و بخش‌های اعمال جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) تقسیم شده است. در این خصوص معمولا" بخش‌های اعمال جراحی کوچک برای جراحی‌های تک‌تخصصی و یا بخش‌های اعمال جراحی عمومی در بیمارستان‌های کوچک و بخش‌های اعمال جراحی متوسط و بزرگ عمدتاً برای جراحی‌های چندتخصصی برنامه‌ریزی می‌شود. با وجود این که در این کتاب روی استانداردهای بخش‌های اعمال جراحی عمومی(چند تخصصی) در هر ۳ گروه تمرکز شده است؛ ولی حجم قابل توجهی از اطلاعات آن برای برنامه‌ریزی و طراحی بخش‌های اعمال جراحی تک‌تخصصی نیز قابل استفاده است. لازم به ذکر است بخش‌های اعمال جراحی سرپایی جزء دامنه کاربرد این کتاب نبوده و در برنامه‌ریزی تعداد اتاق عمل بیمارستان لحاظ نشده است؛ بنابراین برنامه‌ریزی آن‌ها باید به صورت مجزا و بر اساس استانداردهای مربوطه صورت پذیرد. البته از الزامات این کتاب می‌توان در خصوص طراحی بخش‌های اعمال جراحی سرپایی و اتاق‌های عمل سرپایی در وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۶۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲- ار تباط بخش با سایر بخش‌های بیمارستان موفقیت عملکردی و ارائه‌ی خدمات مناسب در بخش اعمال جراحی به پشتیبانی و همکاری تنگاتنگ با بخش‌های گوناگون کیفیت خدمات‌رسانی و در برخی مواقع حتی سبب وخیم شدن وضعیت بیمار یا مرگ وی شود. بنابراین در طراحی بیمارستان ایجاد ارتباط مناسب از فضاهای درمانی» تشخیصی (پاراکلینیکی» پشتیبانی و ایمن به بخش اعمال جراحی از اهمیت بسیاری سپس به روابط بخش اعمال جراحی با هر یک از بخش‌های مربوطه به تفصیل پرداخته می‌شود. ۱-۲-۲- تعریف درجه‌بندی ار تباطات در این کتاب به‌طور کلی ارتباطات بین بخشی در یک بیمارستان به سه دسته یا درجه» تقسیم شده است. این درجه‌بندی بر اساس نوع خدمات ارائه‌شده در هر بخش و چگونگی ارتباط عملکردی دو بخش صورت گرفته است و رعایت آن در طراحی روابط داخلی بیمارستان الزامی است. لازم به ذکر است این درجه‌بندی بیان کننده‌ی حداقل‌های قابل قبول است. ارتباط عملکردی بین بخش‌ها برحسب سرعت دسترسی و مسافت بین دو بخش تعریف می‌شود. زمان‌های ارائه‌شده در ادامه حداکثر زمان مجاز برای جابه‌جایی بین دو بخش می‌باشد. همجنین فاصله‌های ارائه شده حداکثر فاصله‌ی بین ورودی دو بخش است. در صورتی که دو بخش در یک طبقه قرار نگیرند بر پایه‌ی نوع طراحی باید فاصله‌ی قابل قبول با توجه به حداکثر زمان گفته شده محاسبه شود. لازم به ذکر است در محاسبه‌ی این فواصل, سرعت انتقال برانکار» ترولی و دیگر تجهیزات (حداکثر ۱ متر بر ثانیه)» فاصله‌ی مبدأً و مقصد از ورودی بخش‌های مربوطهء فاصله از ورودی بخش تا آسانسورء مدت زمان مکث و تأخیر آسانسورء سرعت آسانسورء ترافیک راهروهاء تعداد چرخش‌ها در مسیر راهروها و فاصله‌ی عمودی ار تباط درجه ۱: ارتباط بین دو بخش از نوع درجه ۱ یا ارتباط ضروری محسوب می‌شود. در این نوع ارتباط دو بخش در هم‌جواری یکدیگر قرار می‌گیرند و ممکن است ارتباط آن‌ها به گونه‌ای از داخل بخش تأمین شود. در صورتی -------- صفحهٔ بعد -------- که دو بخش در مجاورت یکدیگر نباشندء حداکثر فاصله‌ی بین ورودی‌های دو بخش نباید از ۲۰ متر بیش‌تر باشد و دسترسی باید از طریق یک راهروی خصوصی و به دور از فضاهای عمومی صورت پدیرد. * مدت زمان جابه‌جایی بین دو فضای مربوطه از دو بخش حداکثر ۳ دقیقه. * مسافت جابه‌جایی افقی بین ورودی‌های دو بخش حداکثر ۲۰ متر. ار تباط درجه ۲: در این نوع ارتباطه دسترسی در زمان محدود از اهمیتی حیاتی برخوردار نیست و دسترسی از نوع غیراورژانسی است اما به دلایلی همجون افزایش ارامش بیماران» افزایش ایمنی و... به حداقل رساندن مدت زمانی که بیماران در مسیرهای رفت و آمد سپری می‌کنند لازم است. همچنین این امر سبب کاهش میزان تردد بیماران و کارکنان در مسیرهای حرکتی بیمارستان(راهروء آسانسور و...) و در نتیجه کاهش آلودگی‌های * مدت زمان جابه‌جایی بین دو فضای مربوطه از دو بخش حداکثر ۸ دقیقه. ۰ مسافت جابه‌جایی افقی بین ورودی‌های دو بخش حداکثر ۵۰ متر. ار تباط درجه ۲: در این درجه از ارتباطات., به حداقل رساندن فواصل زمانی و مکانی, نسبت به دو مورد دیگر از اهمیت کمتری برخوردار است. اما نحوه‌ی این ارتباط‌ها باید با نوع ارتباط عملکردی دو بخش مورد نظر متناسب باشد. ۱-۲-۲-۲ بخش اورژزانس در برخی موارد بیماران حاد اورژانس که معمولا به عنوان بیماران سطح ۱ یا ۲ تریاز طبقه‌بندی می‌شوند.ء نیازمند خدمات جراحی در سطحی بالاتر از خدمات جراحی داخل بخش اورژانس هستند؛ این بیماران که در بیش‌تر موارد مصدوم هستندء معمولا نیاز فوری به انتقال به بخش اعمال جراحی دارند. بنابراین پس از رسیدن به بخش اورژانس و دریافت خدمات اولیه و تثبیت وضعیت عمومی باید در کمترین زمان ممکن تحت عمل جراحی در همان بخش قرار گیرند. در نتیجه ایجاد ارتباط درجه‌ی یک بین بخش جراحی و بخش اورژانس الزامی است. اهمیت این موضوع در اورژانس‌های تروما به خصوص سطح ۱ و ۲ تروما دو چندان می‌شود. در صورت قرارگیری این دو بخش در یک طبقهء این ارتباط ممکن است از طریق راهرویی اختصاصی بین این دو بخش فراهم شود.ء در این صورت این راهرو باید طولی کمتر از ۲۰ متر داشته و در دسترس عموم نباشد. در صورتی که این دو بخش در یک طبقه قرار نگیرند. به طور کلی بهتر است این دو بخش را با تعبیه‌ی یک آسانسور اختصاصی به یکدیگر مرتبط نمود. از این آسانسور که به عنوان آسانسور اورژانس نیز شناخته می‌شود. می‌توان برای انتقال بیمار از بخش اورژانس به سایر بخش‌های بیمارستان همچون بخش زایمان» بخش مراقبت‌های ویژه و... نیز وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۸۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- استفاده نمود. در هر دو روش طراحی,ء بخش اورژانس باید در کمترین فاصله‌ی عمودی و یا افقی ممکن نسبت به بخش اعمال جراحی قرار بگیرد. ۲-۲-۲-۲ بخش جراحی محدود! (سرپایی با روزانه) بیشتر از نیمی از جراحی‌ها به صورت روزانه و به اصطلاح سرپایی صورت می‌گیرند. بیمارانی که نیازمند جراحی‌های سرپایی هستند نیازی به بستری شدن پیش و پس از جراحی به صورت بلندمدت ندارند. در بیمارستان‌های کوچک خدمات مربوط به این بخش در بخش جراحی بیمارستان ارائه می‌شوند» ولی در بیمارستان‌های بزرگ‌تر برای پیش‌گیری از تداخل‌های عملکردی غیرضروری بهتر است جراحی‌های سرپایی در بخشی مجرا و اختصاصی انجام شوند. در این حالت به دلیل ایحاد امکان به اشتراک‌گذاری برخی نیروهای انسانی متخصص تجهیزات» تاسیسات یا حتی فضاهای پشتیبانی دو بخش» ممکن است این دو بخش در مجاورت یکدیگر و با ارتباط درجه یک یا با فاصله مناسب در ارتباط درجه دو نسبت به یکدیگر قرار گیرند. البته این موضوع پیشنهادی بوده و به سیاست‌های داخلی بیمارستان بستگی دارد. ۳-۲-۲-۲ انواع بخش‌های اعمال جراحی تک تخصصی(زنان و سزارین» قلب و...) در بیمارستان‌های کوچک(شهرستانی و ناحیه‌ای) خدمات مربوط به این بخش‌های اعمال جراحی تک‌تخصصی به طور معمول در بخش جراحی عمومی بیمارستان ارائه می‌شوند؛ ولی در بیمارستان‌های بزرگ‌تر(منطقه‌ای و بزرگ‌تر) برای پیش‌گیری از تداخل‌های عملکردی غیرضروری و به دلیل حجم قابل توجه مراجعین» بهتر است برخی از آتاق‌های عمل تخصصی و فوق‌تخصصی در بخشی مجزا و اختصاصی برنامه‌ریزی شوند. از جمله این بخش‌های جراحی تک‌تخصصی می‌توان به بخش اعمال جراحی زنان و سزارین» بخش اعمال جراحی قلب و... اشاره نمود که بسته به گرایش تخصصی بیمارستان و حجم مراجعین قابل برنامه‌ریزی و تفکیک‌سازی می‌باشند. در این حالت به دلیل ایجاد امکان اشتراک‌گذاری نیروهای انسانی متخصص, برخی تجهیزات یا حتی فضاهای پشتیبانی بخش‌هاء ممکن است این بخش‌ها در محاورت یکدیگر و با ارتباط درجه یک یا با فاصله مناسب در ارتباط درجه دو نسبت به یکدیگر قرار گیرند. البته ارتباط این بخش‌ها به صورت پیشنهادی بوده و به برنامه‌ریزی و سیاست‌های داخلی بیمارستان بستگی دارد. ۴-۲-۲-۲ بخش زایمان و نوزاد ایجاد خطر کند؛ در این حالت برای به دنیا آوردن نوزاد باید از روش جراحی سزارین استفاده نمود. در این حالت باید مادر را به سرعت و با احتیاط هر چه بیشتر به اتاق جراحی سزارین منتقل نمایند. حداکثر زمان برای این ۱ 0 50۲967۷ 03۷ ۲ 2100ع۷1م 00۲ -------- صفحهٔ بعد -------- انتقال ۲۰ دقیقه است؛ اما در مواردی اضطراری این انتقال از اتاق عمل زایمان طبیعی تا اتاق جراحی سزارین باید در کمتر از ۳ دقیقه امکان‌پذیر باشد. به همین منظور وجود اتاق جراحی سزارین در نزدیک‌ترین فاصله‌ی ممکن با اتاق زایمان ضروری است. به‌طور کلی,» برنامه‌ریزی اتاق جراحی سزارین در بیمارستان به ۳ صورت امکان‌پذیر است: ۱ در حالت اول این اتاق در بخش اعمال جراحی عمومی و به صورت آماده باش در نظر گرفته می‌شود؛ در این خصوص نباید از این اتاق جز برای موارد اضطراری جراحی استفاده شود. ارتباط بخش زایمان با بخش اعمال جراحی عمومی در این حالت باید از نوع درجه‌ی یک باشد. ارتباط باید به‌گونه‌ای باشد که برای حفظ آرامش و حریم شخصی مادران دو بخش در مجاورت یکدیگر باشند و جابه‌جایی از طریق راهروهای عمومی صورت نگیرد. توصیه می‌شود در طراحی, این دو بخش را طوری در نظر گرفت که از داخل بخش زایمان طبیعی به واسطه یک پیش‌ورودی به حوزه نیمه کنترل‌شده و یا کنترل‌شده بخش اعمال جراحی عمومی ارتباط داخلی برقرار شود تا امکان نقل و انتقال اورژانسی به سهولت انجام پذیرد. وجود این فضای واسط به منظور تعویض تخت و رعایت شرایط استریل محیط و هوای بخش جراحی الزامی می‌باشد. پیش‌بینی خط قرمز در این حالت به دلیل اجتناب از انتقال آلودگی‌های بخش زایمان به بخش اعمال شد را می‌توان در این پیش‌ورودی پیش‌بینی نمود. علاوه بر آن ارتباط با بخش‌های مراقبت‌های نوزادان (1ع۱۱2۱-8۸15) نیز می‌تواند از این پیش‌ورودی تامین شود. جمت اطلاع بیش‌تر به بند ۲-۴-۳-۲ رجوع شود. ۲ در حالت دوم که به ویژه در بیمارستان‌های سطوح بالا پیشنهاد می‌شودء بخشی به عنوان بخش اعمال جراحی زنان و سزارین در بیمارستان برنامه‌ریزی می‌شود. در این حالت ارتباط بخش زایمان با بخش جراحی زنان و سزارین باید از نوع درجه‌ی یک باشد ولی دیگر الزامی در ارتباط بین بخش اعمال جراحی عمومی با بخش زایمان طبیعی وجود ندارد. البته بر اساس آن‌چه در بند ۳-۲-۲-۲ گفته شد. پیشنهاد می‌شود که بخش اعمال جراحی زنان و سزارین و بخش اعمال جراحی عمومی در کنار هم قرار گیرند تا با توجه به شباهت خدماتی که در این دو بخش ارائه می‌شود.ء امکان بهره‌برداری مشترک این دو بخش از امکانات معماری» تأسیساتء تجهیزات و کارکنان وجود داشته باشد. پیش‌بینی می‌شود تا در مواقع اضطراری بدون خارج نمودن مادر از بخش» عملیات اورژانسی صورت پذیرد. در صورتی که این روش برنامه‌ریزی شود دیگر نیاز به تامین ارتباط بین بخش زایمان طبیعی با بخش اعمال جراحی جنرال(عمومی) و یا بخش اعمال جراحی زنان و سزارین وجود ندارد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی تنج ‎۶٩ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲-۲-۲ بخش کاتتریزاسیون قلب! (آنژیوگرافی) در بخش کاتتریزاسیون قلب ممکن است در مواردی بیمار دچار پارگی رگ با اختلالات مشابه گردد. در چنین حالتی لازم است بیمار در زمان بسیار کوتاهی به اتاق عمل منتقل گردد؛ در غیر این صورت احتمال وخیم شدن وضعیت بیمار و حتی مرگ وی وجود دارد. در صورتی که اتاق‌های عمل قلب باز در بخش جراحی جنرال(عمومی) از نوع درجه یک پیش‌بینی شود. ولی در صورتی که اتاق‌های عمل قلب در بخشی جداگانه و مجزا باشدء دیگر نیاز ۶-۲-۲-۲ انواع بخش‌های بستری جراحی (بزرگسالان) بخش‌های بستری جراحی ارائه دهنده مراقبت‌های عمومی(غیر متوسط و ویژه) می‌باشند که شامل انواع بخش‌های بستری چندتخصصی(عمومی) و یا تک‌تخصصی جراحی است. حجم اصلی و قابل توجه انتقال بیماران به بخش اعمال جراحی از طریق انواع بخش‌های بستری جراحی صورت می‌گیرد. به طور کلی بیماران غیراورژانسی که نیازمند خدمات جراحی هستند(جراحی‌های از پیش تعیین‌شده) " به دستور پزشک خود به بیمارستان رجوع کرده و پس از پذیرش و تشکیل پرونده با توجه به نوع» سطح و وخامت بیماری خود در یکی از بخش‌های بستری جراحی به منظور آماده‌سازی قبل از عمل جراحی بستری می‌شوند. در این بخش‌ها بیمار پس از تحویل گرفتن تخت خود و تعویض لباس برای مدتی در بخش حضور دارد و معاینات. مشاوره‌هاء آزمایشات و تمامی فرآیندهای مورد نیاز جهت آماده‌سازی وی صورت می‌پذیرد. بعد از آن بیمار به بخش اعمال جراحی منتقل شده و پس از دریافت خدمات جراحی, به طور متداول به تخت بستری شده خود در قبل از عمل منتقل شده و مراقبت‌های پس از عمل را در همان بخش بستری جراحی دریافت خواهد کرد. در صورتی که بیمار نیازمند مراقبت‌هایی در سطحی بالاتر باشدء به یکی از بخش‌های بستری مراقبت‌های متوسط و یا ویژه جراحی» متناسب با نیاز وی منتقل می‌شود. لازم به دکر است بیماران آورژانسی و نیمه اورژانسی که در سایر بخش‌ها(به جز انواع بخش‌های بستری جراحی در سطوح مختلف) حضور دارند» در صورتی که دارای وقت کافی باشند ابتدا به یکی از بخش‌های بستری جراحی متناسب با نیاز بیمار منتقل شده و از آن‌جا طبق روند متداول, به بخش اعمال جراحی منتقل می‌شوند. بدین ترتیب و به دلیل وخیم نبودن وضعیت بیماران» ارتباط بخش بستری جراحی با بخش اعمال جراحی عمومی دست کم باید از نوع درجه‌ی دو در نظر گرفته شود؛ البته پیشنهاد می‌شود جهت آسایش بیماران و کوتاه‌تر شدن مسیرهای رفت و آمدی بیماران» ارتباط بین بخش جراحی و بخش بستری جراحی از نوع درجه‌ی یک باشد. ۱ (31۳۰۱۵5ع)/00۲310۲۷ ۱3 ۲1۱۵1۵۲1231100 ۴۱۵۱۱۷۴ ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲-۲-۲ انواع بخش‌های بستری داخلی (بزرگسالان) در مواردی ممکن است بیمار بخش بستری داخلی در طول روند درمان» نیاز به عملیات تهاجمی پیدا کند که در این حالت در صورتی که بیمار در شرایط عادی باشد جهت آماده‌سازی ابتدا به بخش بستری جراحی عمومی ارجاع و سپس به بخش جراحی عمومی منتقل می‌شود؛ ولی در شرایط نیمه اورژانسی» بیمار از بخش بستری داخلی مستقیما به بخش اعمال جراحی عمومی منتقل می‌شود. لازم به ذکر است که با وجود نظارت پرستار بخش در انتقال بیماران» جهت هرچه کمتر شدن این فاصله» بخش بستری داخلی در ارتباط درجه سهء توصیه درجه دو با بخش اعمال جراحی نظر گرفته شود. ۸-۲-۲-۲- بخش بستری زنان و زایمان (داخلی/جراحی) در بخش بستری زنان و زایمان افراد با بیماری‌های داخلی و جراحی و همچنین مادران نیازمند زایمان به روش طبیعی یا سزارین بستری می‌شوند. مشابه بخش بستری جراحی» مادرانی که نوزاد خود را به روش سزارین به دنیا می‌آورند و نیز افرادی که نیاز به جراح تخصصی زنان دارند باید ابتدا جهت آماده‌سازی در بخش بستری زنان و زایمان بستری شده و سپس به بخش اعمال جراحی جنرال منتقل شوند. پس از جراحی برای دریافت خدمات مراقبتی بعد از عمل دوباره به تخت قبلی خود در بخش بستری زنان و زایمان منتقل می‌شوند. در صورتی که بیمار نیازمند مراقبت‌هایی در سطح بالاتر باشدء به یکی از بخش‌های بستری مراقبت‌های متوسط و یا ویژه جراحی» متناسب با نیاز وی منتقل می‌شود. بر اساس مطالب دکر شده و به دلیل این که وضعیت بیمار بحرانی نیستء ارتباط این بخش با بخش اعمال جراحی جنرال دست کم باید از نوع درجه دو در نظر گرفته شود. البته پیشنهاد می‌شود جهت آسایش بیماران و کوتاه‌تر شدن مسیرهای رفت و آمدی بیماران» ارتباط بین بخش جراحی و بخش بستری جراحی از نوع درجه‌ی یک باشد. لازم به دکر است در صورتی که در بیمارستان بخش اعمال جراحی زنان و سزارین به صورت مستقل و مجزا از بخش اعمال جراحی جنرال(عمومی) پیش‌بینی شود.ء دیگر نیاز به تامین ارتباط مناسب بین بخش بستری زنان و زایمان و بخش اعمال جراحی جنرال وجود ندارد و این ارتباط باید بین بخش بستری و بخش اعمال جراحی زنان و سزارین تامین شود. گفتنی است در صورتی که در بیمارستان‌هایی بخش بستری زنان از بخش بستری زایمان مجزا برنامه‌ریزی شوندء هر یک از این بخش‌ها باید دارای ارتباط ذکر شده با بخش اعمال جراحی باشند. ۹-۲-۲-۲- بخش بستری اطفال (داخلی/جراحی) بخش بستری اطفال در بیمارستان‌های عمومی آارائه دهنده خدمت به بیماران داخلی و جراحی می‌باشد. در این خصوص کودکانی که به صورت اورژانسی به بخش اعمال جراحی منتقل نمی‌شونده همگی در بخش بستری اطفال قسمت بستری جراحی, مراقبت‌ها و آمادگی‌های مورد نیاز را کسب می‌کنند و با تشخیص پزشک و مطابق با برنامه‌ای مشخص به بخش اعمال جراحی منتقل می‌شوند. همچنین پس از انجام جراحی» کودکانی که نیازمند مراقبت‌های ویژه نباشند به بخش بستری جراحی کودکان بازگردانده شده و تا بهبود کامل در این بخش تحت مراقبت قرار می‌گیرند. لازم به ذکر است اطفال با وضعیت اورژانسی و نیمه اورژانسی که در سایر بخش‌ها(به جز وزارت بهداست. درمان و آموزش پزسکی دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- انواع بخش‌های بستری جراحی اطفال در سطوح مختلف) حضور دارندء در صورتی که دارای وقت کافی باشند ابتدا به بخش بستری اطفال منتقل شده و از آن بخش طبق روند متداول, به بخش اعمال جراحی منتقل می‌شوند. ارتباط بخش بستری اطفال با بخش اعمال جراحی دست کم باید از نوع درجه‌ی دو در نظر گرفته شود. پیشنهاد می‌شود جهت آسایش بیماران و کوتاه‌تر شدن مسیر رفت و آمد بیماران, ارتباط بین بخش اعمال جراحی و بخش بستری اطفال از نوع درجه‌ی یک باشد. ۱۰-۲-۲-۲- انواع بخش‌های مراقبت‌های متوسط جراحی (بزرگسالان) مراقبت‌های متوسط داخلی می‌باشد. انواع بخش‌های مراقبت‌های متوسط جراحی شامل بخش مراقبت‌های متوسط گونه‌ای که شرایط و نیازهای آن‌ها به دریافت خدمات درمانی کمتر از بیماران مراقبت‌های ویژه و بیش‌تر از بخش‌های بستری می‌باشد. روند گردش بیمار این بخش‌ها به بخش اعمال جراحی مشابه بخش‌های بستری جراحی می‌باشد. به گونه‌ای که بیمار ابتدا در این بخش بستری شده و آماده‌سازی‌های لازم صورت می‌گیرد. سپس به بخش جراحی منتقل می‌شود. پس از ترخیص بیمار از بخش اعمال جراحی چنان‌چه بیمار هم‌چنان نیازمند مراقبت‌های بیش‌تر و انجام خدمات درمانی و مراقبتی تکمیلی باشدء به بخش مراقبت‌های متوسط و در صورت بهبود نسبی وضعیت به بخش بستری جراحی و در صورت قرار گرفتن در وضعیت بحرانی‌تر به بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان منتقل می‌شود. بنابراین با توجه به مطالب گفته شده و نیاز بیش‌تر بیماران این بخش به کنترل و مراقبت. ارتباط بخش مراقبت‌های متوسط با بخش اعمال جراحی باید از نوع درجه‌ی دی توصیه درجه یک در نظر ۱۱-۲-۲-۲- انواع بخش‌های مراقبت‌های متوسط داخلی (بزرگسالان) مراقبت‌های متوسط داخلی معمولا از خدمات بخش جراحی استفاده نمی‌کند مگر آن‌که به صورت بحرانی و باشد.ء ابتدا بیمار به بخش مراقبت‌های متوسط جراحی منتقل شده و سپس بر اساس روند ذکر شده به بخش اعمال ۱. این بخش را با نام‌هایی همجون (11۳۱1)۱۸۸۴۱ ۴3۲6 ۱۳۱16۲۲۱۵۵1۵16 و یا (50۱) ۱10۱1 5160-00۷۷۳ و... می‌شناسند. ۳ :0۳ 3۲6 اف زع 60۲۵۱۵ 0/ ازع ۵60۲۵۲ ۱۳۱۵۲۳۳۵۵۱۵۲۵ ۴ این بخش را با نام‌هایی همجون لاعع .۱16۲و یا لاع2 ۴۵۶۲ و... می‌شناسند. ۵ ع۲3۲6 ۹۵۹۵۱۲۵1۵۲۷ ۱۳1۵۲۲۳۵۵۱1۵16 -------- صفحهٔ بعد -------- جراحی منتقل می‌شود. در صورتی که زمان کافی وجود نداشته باشد و بیمار نیازمند خدمات فوری جراحی باشد. مستقیم به بخش اعمال جراحی منتقل می‌شود و پس از جراحی جهت ارائه خدمات مراقبتی بعد از عمل, بسته به سطح خدمات مورد نیاز به یکی از انواع بخش‌های بستری جراحی(مراقبت‌های عمومی, متوسط یا ویژه) منتقل می‌شود. با توجه به احتمال کم انتقال بیمار به صورت مستقیم از بخش مراقبت‌های متوسط داخلی به بخش اعمال جراحی» ارتباط بین دو بخش باید از نوع درجه‌ی دو در نظر گرفته شود. ۱۳-۲-۲-۲- انواع بخش‌های مراقبت‌های ویژه جراحی (بزرگسالان و اطفال) انواع بخش‌های مراقبت‌های ویژه جراحی شامل بخش مراقبت‌های ویژه بزرگسالان"» بخش مراقبت‌های ویژه جراحی بزرگسالان"ء بخش مراقبت‌های ویژه اطفال", بخش مراقبت‌های ویژه جراحی مغز و اعصاب, بخش مراقبت‌های ویژه جراحی قلب باز" و... است. بیماران این بخش‌ها ممکن است بنا به تشخیص پزشک معالج جهت ادامه‌ی درمان نیاز به عمل جراحی داشته باشند و به بخش اعمال جراحی منتقل شوند. این بیماران طبق برنامه‌ای از پیش تعیین شده وارد بخش جراحی می‌شوند. همچنین برخی بیماران بستری در بخش مراقبت‌های ویژه ممکن است به علت حمله‌های ناگهانی» خونریزی داخلی و یا موارد اورژانسی دیگر نیاز فوری به عمل جراحی پیدا کنند. این بیماران غالبا پس از ترخیص از بخش اعمال جراحی دوباره به بخش مراقبت‌های ویژه منتقل می‌شوند. از آن‌جا که وضعیت بیماران این بخش وخیم می‌باشد. انتقال سریع و یمن این بیماران بین دو بخش از اهمیت زیادی برخوردار است؛ بنابراین ارتباط بخش مراقبت‌های ویژه با بخش اعمال جراحی باید از نوع درجه‌ی یک باشد. ۱۳-۲-۲-۲- انواع بخش‌های مراقبت‌های ویژه داخلی (بزرگسالان و اطفال) انواع بخش‌های مراقبت‌های ویژه داخلی شامل بخش مراقبت‌های ویژه قلب» بخش مراقبت‌های ویژه داخلی بزرگسالان و... است. بیماران این بخش‌ها به طور معمول نیازمند خدمات جراحی نمی‌باشند مگر در موارد خاص و اورژانسی به صلاح‌دید تیم پزشکی باید از خدمات بخش جراحی استفاده نمایند. در این حالت بیمار باید در یک شرایط ایمن و سریع به بخش اعمال جراحی جنرال منتقل شود زیر وضعیت بیمار نسبتا وخیم است. بر این اساس ارتباط دو بخش باید از نوع درجه دوء توصیه درجه یک باشد. بخش‌های مراقبت‌های ویژه داخلی باید با انواع بخش‌های اعمال جراحی تک‌تخصصی نیز در این سطح از ارتباط باشد. پس از ترخیص از انواع بخش اعمال جراحی بر حسب وضعیت بیمار ممکن است وی را به یکی از انواع بخش‌های بستری جراحی در سطح ویژه» متوسط و یا عمومی منتقل نمایند. ۱ (۱ع۱0۱1)۱ 3۲6 ۱۳۹۵۳۶۱۷6 ۲ (اعا5) ۷0:۲ ۲376 ۱۱۱۵۶۱۷۵ افاع ‎٩۲ ۳ (ع۱۳۱۱)۳۱ 3۲6 ۱۳۲۵۶۱۷۵ ۲۵۵۱۵۲۲۱۵ ۴ (ع5۱ع) ۱۳۱۲ ۲۵3۲6 ۱۳1۵۹۱۷۵ افزع ناک ۲۲93 وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴-۲-۲-۲- بخش مراقبت‌های متوسط نوزادان " و بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان " (داخلی/جراحی) بسیاری از نوزادان به روش زایمان سزارین تولد می‌یابند و تعدادی از آن‌ها بلافاصله پس از تولد نیاز به مراقبت‌های ویژه یا متوسط پیدا می‌کنند. عمل جراحی سزارین در بیمارستان‌هاء در بخش جراحی عمومی یا در بخش جراحی زنان و سزارین صورت می‌پذیرد. از سوی دیگر تعدادی از نوزادان تحت مراقبت‌های ویژه یا متوسط به دلایل نقص‌های مادرزادی نیاز به اعمال جراحی دارند" برخی از این جراحی‌ها در صورت امکان درون بخش‌مراقبت‌های ویژه و بر بالین نوزاد انجام می‌شود ولی سایر موارد باید داخل بخش جراحی صورت پذیرد. نیاز نوزادان به جراحی‌های بزرگ پیش از تولد تشخیص داده می‌شود و مادر قبل از زایمان به مراکز مراقبتی سطح بالاتر که دارای امکانات جراحی باشد منتقل می‌شود تا نوزاد پس از تولد در همان مرکز مورد عمل جراحی قرار گیرد. در این صورت ممکن است بخش اعمال جراحی بیمارستان دارای اتاق عمل جراحی مخصوص نوزادان باشد. بنابراین رابطه‌ی بخش جراحی با بخش‌های مراقبت‌های نوزادان, یا به سبب انتقال نوزاد تازه متولد شده به این بخش‌ها و یا برای انجام عمل جراحی روی نوزاد بستری در یکی از این بخش‌ها است؛ در هر دو حالت باید انتقال نوزاد از بخش‌های مراقبت‌های نوزادان به بخش اعمال جراحی و برعکس به سرعت. در کمترین مسافت و با حداکثر ایمنی انجام شود. با توجه به مطالب مذکورء ارتباط بخش‌های مراقبت‌های نوزادان با این بخش, از نوع درجه‌ی یک می‌باشد. تنها در صورتی که اعمال سزارین در بخش اعمال زنان و سزارین انجام شود و همچنین اعمال جراحی نوزادان در بخش جراحی اختصاصی نوزادان انجام شود یا این که جراحی نوزادان در آن بیمارستان انجام نگرددء دیگر نیاز به تامین ارتباط بین بخش‌های مراقبت‌های نوزادان و بخش اعمال جراحی جنرال نیست. ۱۵-۲-۲۲ بخش اسکوپی با توجه به آن که در بخش اسکوپی(گاستروسکوپی» کولونوسکوپی, سیستوسکوپی و...) احتمال پدید آمدن موارد اورژانسی در حین انجام عملیات درمانی و تشخیصی وجود دارد.ء باید ارتباط مناسب بین این بخش و بخش اعمال جراحی جنرال تامین شود. البته از آن‌جا که زمان کافی جهت انتقال وجود دارد(حدود ۳۰ دقیقه) می‌توان ارتباط بین این بخش‌ها را از نوع درجه سهء توصیه درجه دو پیش‌بینی کرد. ۱۶-۲-۲-۲- سایر بیمارستان‌ها و مراکز درمانی برنامه‌ریزی شده است. بنابراین برخی فضاها و بخش‌های فوق تخصصی, درمانی و مراقبتی در بیمارستان‌های رده‌های پایین‌تر وجود نداشته و بیمارانی که نیاز به جراحی با روش‌ها و تجهیزات پیشرفته‌تری دارند. به ۱ (اع85) ۱۱۳۱۲ 23۲6 |۹۵۵۵ ۱۱۵۵۲۵۱ ۲ (اع۱لا) 0:3 ۲3۲2 ۱60۱۵۲۵۱۱۱۵۳۶۱۷۵ ۳ مانندنقص دیواره‌ی قدامی سکم استفراغ یا ناتوانی در بلع, دیستانسیون سکمی. تأخیر در دفع مکونیوم با مقعد سوراخ نشده و... -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲-۲- درجه‌بندی ار تباطات با فضاهای تشسخیصی (پاراکلینیکی) در این بخش به جهت اهمیت دسترسی فوری پزشک به نتایج برخی آزمایش‌ها و سایر اعمال تشخیصی, باید ارتباط مناسب بین بخش‌های تشخیصی بیمارستان و بخش اعمال جراحی تامین شود. البته به دلیل اهمیت موضوع همان‌طور که در خدمات داخل بخشی (بند ۸-۱-۲) به آن‌ها اشاره شدء برخی خدمات در داخل بخش جراحی ارائه می‌شود. ۱-۳-۲-۲ آزمایشگاه تشخیص طبی ارتباط بخش آزمایشگاه تشخیص طبی با بخش جراحی» جهت نمونه‌گیری و انتقال نمونه‌ها و دریافت نتایج آزمایش‌ها در زمان مورد نظر جراح حائز اهمیت است. این آزمایشات که شامل طیف گسترده‌ای می‌باشد به دو دسته آزمایشات فوری و آزمایشات غیرفوری تقسیم‌بندی می‌شود. نتیجه‌ی آزمایشات فوری باید در کمتر از ۶۰ دقیقه در دسترس گروه پزشکی قرار گیرد. لازم به ذکر است نتیجه‌ی برخی از آزمایش‌های فوری باید در زمانی کمتر از ۱۰ دقیقه و برخی دیگر تا حداکثر ۳۰ دقیقه در دسترس باشد. آزمایشات غیرفوری محدودیت زمانی اورژانسی ندارد و پس از نمونه‌گیری بر اساس روند طبیعی کاری آزمایشگاه در اختیار پزشک قرار می‌گیرد. استفاده از راهکارهایی همچون انتقال با سیستم نئوماتیکی!ء پیش‌بینی آزمایشگاه گازهای خونی مشترک بین بخش‌های ویژه و بخش‌های جراحیء پیش‌بینی آزمایشگاه مستقل داخل بخش جراحی و... سبب تسهیل دریافت خدمات ازمایشگاهی اورژانسی می‌شود و ممکن است طراح را به این نتیجه برساند که نیاز به تامین ارتباط فیزیکی مناسب بین دو بخش وجود ندارد. ولی در برخی موارد به هنگام جراحی نیاز به آزمایش یک بافت و دریافت نتیجه‌ی آن حین عمل می‌باشد؛ در این خصوص از آن‌جا که خدمات پاتولوژی تنها در بخش آزمایشگاه مرکزی ارائه می‌گرددء باید امکان انتقال سریع و ایمن نمونه‌های پاتولوژی به آزمایشگاه توسط نیروی آموزش دیده وجود داشته باشد. بنابراین حتی با وجود تامین یکی از راهکارهای ذکر شده باید این دو بخش در ارتباط حداقل درجه‌ی دو با ۲-۳-۲-۲- بخس تصویربرداری پزشکم ۱ به دلیل شرایط خاص اتاق عمل, تمامی خدمات تصویربرداری پزشکی مورد نیاز داخل بخش جراحی و به واسطه دستگاه‌های تصویربرداری پیش‌بینی شده در داخل انجام می‌شود. بنابراین تنها دلیل تامین ارتباط بین دو بخشء رفت و آمد نیروهای متخصص و تکنیسین‌های تصویربرداری مربوطه بین بخش تصویربرداری پزشکی و بخش جراحی است. در این خصوص تامین ارتباط حداقل درجه سه» توصیه درجه دو برای تامین آسایش این افراد لازم است. گفتنی است در بخش‌های جراحی که حجم خدمات تصویربرداری پزشکی مورد نیاز قابل توجه است ممکن است یک تکنیسین تصویربرداری به صورت مقیم داخل بخش اعمال جراحی پیش‌بینی شود. ۱ (5۷۹16۲ 7۷66 ع07۹)۳۵۲۳۱۵۲۱ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۲- درجه‌بندی ار تباطات با فضاهای پشتیبانی ۱-۴-۲-۲ استریل مرکزی۱ کلیه‌ی ابزار و وسایلی که در روند جراحی و مراقبت از بیمار در بخش اعمال جراحی استفاده شده‌اند و نیاز بک استریل شدن دارند. به مرکز استریل بیمارستان تحویل داده شده و پس از شست‌وشوء ضد عفونی و استریل شدن جراحی باید استریل شوند از سایر بخش‌ها بیش‌تر است. می‌توان گفت بخش استریل مرکزی به‌طور کلی بیشتر از هر بخشی پاسخ‌گوی نیازهای بخش اعمال جراحی است. به همین جهت ارتباط نزدیک و مستقیم این دو بخش ضروری است. لوازم و ابزار جراحی پس از استریل شدن در پک‌های ویژه و به تعدادی که مورد نیاز بخش جراحی است به انبار استریل بخش برده می‌شوند. مسیر افقی یا عمودی انتقال پک‌های استریل به اتاق عمل باید تا حد ممکن مسیری کوتاه باشد و ترجیحا برای فعالیت‌های دیگر مورد استفاده قرار نگیرد. در مواردی که استریل مرکزی و بخش اعمال جراحی در یک طبقه قرار دارند باید در مجاورت یکدیگر بوده و در صورتی که در یک طبقه نباشند باید رفت و برگشت پک‌های استریل و پک‌های مستعمل بین این دو بخش به واسطه دو آسانسور اختصاصی تمیز و کثیف فراهم شود. در این راستا آسانسور کثیف از یک طرف داخل یا مجاور اتاق شستشوی ابزار جراحی در بخش جراحی و از طرف دیگر داخل یا مجاورت حوزه کثیف بخش استریل مرکزی قرار می‌گیرد. همچنین آسانسور تمیز از یک طرف در حوزه استریل(انبار استریل) بخش استریل مرکزی و از طرف دیگر در انبار استریل بخش جراحی قرار می‌گیرد. بر این اساس ارتباط بخش اعمال جراحی با این بخش باید از نوع درجه یک در نظر گرفته شود. در برنامه‌ریزی برخی بیمارستان‌ها به خصوص بیمارستان‌های بزرگ» ممکن است به دلیل حجم قابل توجه اقلام استریل مورد نیازء یک بخش استریل اختصاصی برای بخش جراحی" در مجاورت آن پیش‌بینی شود. در این موارد نیاز به تامین ارتباط بین بخش جراحی و استریل مرکزی وجود ندارد و در واقع بخش استریل مرکزی جهت پشتیبانی سایر بخش‌های بیمارستان کاربرد دارد. ۲-۴-۲-۲- رختشوی خانه ۲ کارکنان رختشوی‌خانه با مراجعه به اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف داخل هر بخش» ملحفه و رخت‌های کثیف مربوط به بخش را دریافت کرده و به رختشوی‌خانه برده و رخت تمیز را به گروه پرستاری یا خدماتی بخش تحویل می‌دهند. در بخش جراحی به دلیل شرایط خاص گردش کاری و کنترل عفونت حجم تولید رخت و ملحفه جراحی با بخش رختشوی‌خانه می‌تواند از نوع درجه‌ی سه در نظر گرفته شود. البته جهت جلوگیری از انتقال آلودگی و عفونت باید مسیر انتقال ایمن و همچنین روش جابه‌جایی مناسب را به کار گرفت. ۱ (۲۹50) 0603۲1۵۳۸ 5۳۵۵۱۷ 56۲۱6 ۲۲۵۱ ۱ع۲ ۲ (1551) 1۱۳۱۲ ۷ام500 56۲۱۵ 1۳۵31۲6 ۳ ۱۵۳۵۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۴-۲-۲ کاخ‌داری نظافت عمومی بخش‌های بیمارستان توسط کارکنان کاخ‌داری انجام می‌شود. همچنین بررسی عملکرد درست و مناسب فضای فیزیکی, تجهیزات و وسایل در بیمارستان بر عهده‌ی این گروه می‌باشد که در تعامل با واحد نگهداری و تعمیرات» موارد بررسی شده تعمیر یا تعویض شود. در مواردی با توجه به سیاست‌های مدیریتی بیمارستان ممکن است نقل و انتقال بیماران» تجهیزات و وسایل بخش‌ها نیز از وظایف کارکنان کاخ‌داری باشد. نظافت و ضدعفونی قسمت‌های مختلف داخل بخش جراحی به طور روزمره توسط نیروهای خدماتی بخش انجام می‌شود. بر این اساس ارتباط بخش اعمال جراحی با این بخش از نوع درجه سه پیش‌بینی می‌شود. آشپزخانه‌ی مرکزی وظیفه‌ی تهیه‌ی وعده‌های غذایی اصلی و میان وعده‌ها برای کارکنان را به عهده دارد. کارکنان بخش اعمال جراحی همچون کارکنان بخش‌های ویژه» ملزم به صرف غذا داخل بخش خود هستند. بنابراین تامین ارتباط بین دو بخش تنها جهت نقل و انتقال ترولی‌های غذا لازم است. در این راستا ارتباط بخش اعمال جراحی با آشپزخانه مرکزی از نوع درجه سه در نظر گرفته می‌شود. لازم به ذکر است در بیمارستان توصیه می‌شود آسانسور مخصوص نقل و انتقال غذا لحاظ شود. پیشنهاد می‌شود که موقعیت این آسانسور به گونه‌ای باشد که از یک طرف در آشپزخانه مرکزی و از طرف دیگر در آبدارخانه بخش‌ها قرار گیرد. کلیه‌ی داروهای مصرفی بخش جراحی بر اساس تجویز پزشک و گروه پرستاری از داروخانه‌ی مرکزی بیمارستان تهیه می‌شود. وسایل مصرفی یک بار مصرف مانند سرنگ» پنبه, گازهای استریل, انواع کاتترهاء الکل و غیره نیز از همین مرکز تهیه می‌شود. پس از ارسال سفارش‌های دارو از بخش جراحی به داروخانه و پس از دسته‌بندی و آماده‌سازی داروها یا وسایل مورد نیاز بخش, به سرپرستار یا پرستار مسئول در بخش تحویل و در انبار دارو و وسایل مصرفی» اتاق دارو و کار تمیز و... داخل بخش نگهداری می‌شود. از آن‌جایی که داروها به شیوه‌ی ادواری از انبار دارو تأمین می‌شود. ارتباط این دو بخش را می‌توان از نوع درجه‌ی سه در نظر گرفت. ۶-۴-۲-۳ مرکز جمع‌آوری و بی‌خطرسازی زباله کارکنان این مرکزء زباله‌ها را از اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف بخش اعمال جراحی به مرکز جمع‌آوری و بی‌خطرسازی بیمارستان انتقال می‌دهند. در آن‌جا پس از دسته‌بندی و تفکیک زباله‌ها و انجام عملیات بی‌خطرسازی پسماندها و زباله‌های خاص» آن‌ها را از بیمارستان خارج می‌کنند. ارتباط بخش جراحی با این بخش می‌تواند از نوع روش جابه‌جایی مناسب را به کار گرفت. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۴-۲-۲-واحد نگهداری و تعمیرات (نت) امکان برقراری ارتباط سریع با مهندسین و تکنسین‌های تعمیرات و نگهداری بیمارستان» برای این بخش اهمیت دارد. به‌طور کلی نیاز این بخش به تعمیرات شامل تعمیرات سیستم‌های مکانیکی, الکتریکی» تحهیزات پزشکی و بیمارستانی بخش» تعمیرات مربوط به خروجی‌های گازهای طبی و تعمیرات مربوط به فضای فیزیکی و رسیدن به افراد را افزایش می‌دهد. بر این اساس ارتباط بخش جراحی با واحد نگهداری و تعمیرات از نوع درجه سه» ۸-۴-۲-۲- انبارهای مرکزی کلیه‌ی اقلام مصرفی» اداری» پزشکی» پشتیبانی و تجهیزات بیمارستانی مورد نیاز بخش‌ها از انبار مرکزی تأمین می‌شود. وسایل مورد نیاز بخش در زمان‌های مشخص توسط سرپرستار بخش مشخص شده و از انبارهای مرکزی به بخش جراحی منتقل می‌شوند. از آن‌جا که این اقلام و وسایل مصرفی به صورت ادواری به این بخش منتقل می‌شود. ارتباط بخش اعمال جراحی با این بخش می‌تواند از نوع درجه‌ی سه در نظر گرفته شود. منظور از این بخش‌هاء تمامی واحدهایی است که وظیفه‌ی انجام کلیه‌ی آامور اداری مربوط به مدیریت بیمارستان را برعهده دارند. این واحدها می‌توانند در قسمت‌های مختلف به‌صورت منطقه‌ای و گروهی طراحی شوند و یا به صورت متمرکز در یک قسمت بیمارستان قرار گیرند. این گروه طیف گسترده‌ای از فضاها مانند اتاق‌های مدیریت. معاونت اجرایی» معاونت فنی» بخش‌های کارشناسی, بخش‌های بایگانی, اتاق‌های کنفرانس و جلسات و... را دربر می‌گیرد. ارتباط بخش جراحی با این بخش‌ها می‌تواند از نوع درجه‌ی سه در نظر گرفته شود. ۱۰-۴-۲-۳- واحد نگهداری جسد (مورگ) قسمت نگهداری جسد بیمارستان منتقل می‌کنند و در آن‌جا پس از انجام عملیات مربوط در سردخانه نگهداری می‌کنند. ارتباط بخش اعمال جراحی با این بخش می‌تواند از نوع درجه‌ی سه در نظر گرفته شود. البته باید توجه شود که به منظور جلوگیری از ایجاد تنش, انتقال بیماران متوفی نباید از جلوی فضای انتظار بخش و محل حضور همراهان وی صورت گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲-۲ فضاهای ایمن این فضاها برای استفاده‌ی بیماران» همراهان بیمار» کادر پزشکی و دیگر افراد در زمان بحران در نظر گرفته می‌شود. بنابراین امکان دسترسی از بخش جراحی به این فضاهاء اهمیتی حیاتی دارد. در این خصوص توصیه می‌شود که ارتباط بین آن‌ها از نوع درجه‌ی یک در نظر گرفته شود. از جمله این فضاها می‌توان به پناهگاه‌هاء راه‌های فرار و یا اماکنی که جهت مقابله با تهدیدات و خطرات تدارک دیده شده اشاره نمود(رجوع به قسمت ایمنی ۶-۴-۲). ۶-۲-۲ سایر الزامات ار تباطات برون‌بخشی ۱-۶-۲-۲ ایجاد سکوت و حفظ آرامش در این بخش بسیار حائز اهمیت است. بنابراین در طراحی معماری, این بخش نباید در جوار فضاهایی که تولید صدا می‌کنند قرار گیرد. به دلیل وجود ورودی‌های بیمارستان در طبقه‌ی همکف و رفت‌وآمدهای پرتنشی که در بخش اورژانس انجام می‌شود بخش جراحی بهتر است در طبقه‌ی همکف و در همان ترازی نباشد که بخش اورژانس قرار می‌گیرد. ۲-۶-۲-۲ توصیه می‌شود ارتباط داخلی افقی یا عمودی بین بخش‌های مراقبت‌های ویژه و بستری با بخش اعمال جراحی در نظر گرفته شود. معمولاً به علت پیچیدگی‌های روابط بین بخشی و مسائل دیگرء امکان ارتباط داخلی افقی میسر نیست مگر با استفاده از راهروهای اختصاصی که فضای زیادی را اشغال می‌کنند. بنابراین با تامین ارتباط عمودی با آسانسور اختصاصی, می‌توان بیماران را بدون ورود به فضاهای عمومی بیمارستان» از داخل بخش اعمال جراحی به داخل بخش‌های بستری یا مراقبت‌های ویژه منتقل کرد. در بیمارستان‌های کوچک می‌توان از آسانسور اورژانس که در بند ۱-۲-۲-۲ به آن اشاره شد برای تامین ارتباط داخلی عمودی بین بخش جراحی و انواع بخش‌های بستری نیز استفاده نمود. این روش بسیاری از مشکلات را در بسیاری از بیمارستان‌های جدید مرتفع نموده است. از جمله‌ی این موارد عبارتند از: ج) کاهش تنش‌های احتمالی و سر و صدا در مشاعات با توجه به حضور همراهان د) جلوگیری از تضعیف روحیه‌ی مراجعین و افراد حاضر در مشاعات به دلیل دیدن بیماران بد حال عمل شده ه) جلوگیری از تداخل عملکردی و) افزایش سرعت عمل در انتقال بیماران ۳-۶-۲-۲ در ادامه‌ی بند قبلی» باید توجه نمود که این آسانسور جهت به دور بودن از فضاهای عمومی باید در پیش‌ورودی بخش جراحی تعبیه شود. همچنین از طرف دیگر نیز در بخش‌های مراقبت‌های ویژه در وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی سس ,۱/۹ -------- صفحهٔ بعد -------- پیش‌ورودی بخش و در بخش‌های بستری در فضای انتظار یا نزدیک ایستگاه پرستاری یا ورودی بخش تعبیه شود. در چیدمان آسانسور باید توجه نمود که مسائلی همچون باز و بسته شدن در آسانسور» حرکت و ایستادن و همچنین مسائل تعمیر و نگهداری آن‌ها سبب اختلال عملکردی و سلب آسایش افراد حاضر در بخش‌ها نشود و ترجیحاً از فضاهای بستری و درمانی دور باشد. ۴-۶-۲-۲ با توجه به ترافیک موجود در مسیرهای منتهی به بخش‌های بستری و تولید صدا که به‌واسطه‌ی تردد کار کنان, بیماران و عیادت‌کنندگان صورت می‌پذیرد. لازم است بخش‌های بستری در هم‌جواری بخش‌های ویژه و بخش جراحی و یا در حوزه‌ی آن‌ها چیدمان نشود. ۵-۶-۲-۲ با توجه به این‌که در بخش زایمان» تولد نوزادان باعث خوشحالی همراهان و بستگان می‌شود. به‌طور کلی شرایط فضای انتظار و راهروهای بخش زایمان متفاوت از بخش‌های حساسی چون بخش اعمال جراحی است. بنابراین پیشنهاد می‌شود فضاهای مربوطه و فضای انتظار این دو گروه متفاوت باشد و به اشتراک ۶-۶-۲-۲- در مورد اتاق هوارسان و اتاق برق که ایجاد امواج الکترومغناطیسی و ارتعاشات احتمالی می‌کنند نیز باید فاصله حداقل ۶ متری از فضاهای بخش اعمال جراحی که دارای دستگاه‌های الکتریکی حساس مانند مانیتورینگ علائم حیاتی» الکتروکاردیوگرافی و... هستدء در نظر گرفته شود؛ این موضوع از تداخل امواج که باعث خلل در عملکرد این دستگاه‌ها می‌شود جلوگیری به عمل می‌آورد. ۱/۱۳9۱ ۵1 ۳۱۵۵۱۷۳ 2۳0 ۱۸۵۵:62۱۴ 02 1: 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۳-۲ دیاگرام ار تباطی بخش اعمال جراحی با دیگر بخش‌های بیمارستان بخش‌های درمانی بخش‌های پشتیبانی سح الزاماً درجه ۱ هه ی الزاماً درجه ۲ توصیه درجه ۱ الزاماً درجه ۲ -دت-‌‌ الزاماً درجه ۳ توصیه درجه ۲ فضاهای ایمن لزاماً درجه ۳ متفاوت شود. رجوع به توضیحات وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمم ۳ ۹ ان بخش‌های مراقیت‌های ویژه اغلی_] ه لناع بخش‌های مرافت‌های متوسط خراحی] سس سس سس سس انواع بخش‌های بستری دای ] 0 اساسا پخش تصویربراری پزشکی ] سس سس سل واحدنگهاری و تسیرات (نت) _) شکل ۳-۲- دیاگرام ارتباطی بخش اعمال جراحی با دیگر بخش‌های بیمارستان نی سس ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۳-۲ برنامه‌ریزی عملکردی و حوزه‌بندی بخش جراحی در برنامه‌ریزی بخش اعمال جراحی توجه به مباحث کنترل عفونت در درجه‌ی اول اهمیت قرار دارد. گردش کاری مناسب» مورد توجه قرار گیرند. تفکیک فضاهای بخش جراحی به جهت کنترل عفونت. با توجه به بالابودن میزان تمیزی مورد نیاز در این بخش و جلوگیری از انتقال و انتشار آلودگی‌ها ضروری است. اهمیت این موضوع به علت گردش‌کاری نسبتاً پیچیده‌ی پرسنل,» بیماران و لوازم در بخش جراحی» دو چندان خواهد شد. ۱-۱-۳-۲ حوزه‌بندی بخش جراحی به طور کلی فضاهای بحخش جراحی در سه حوزه جانمایی می‌شوند. تعریف و ویژگی‌های این حوزه‌ها به شرح حوزه‌ی کنترل نشده!: این حوزه اولین منطقه‌ای است که در محدوده ورودی بخش قرار می‌گیرد. حضور افراد در این حوزه با لباس و کفش بیرون بخش بلامانع است و سطح کنترل عفونت در آن پایین‌تر از دو حوزه دیگر می‌باشد. به این دلیل که فضاهای مربوط به این حوزه به طور مستقیم و غیرمستقیم در کمترین تعامل و تماس با بیمار و فرآیندهای درمانی بخش قرار دارد. از جمله ریزفضاهای این حوزه می‌توان به قسمتی از پیش ورودی بخش» فضای انتظار همراهان» فضای پارک تجهیزات متحرک(نقل و انتقال)» ورودی رختکن‌هاء اتاق نظافت, اتاق برق» اتاق هواأرسان و... اشاره کرد. مرزبندی حوزه کنترل‌نشده با نیمه کنترل‌شده: به دلیل اهمیت تعویض کفش و انجام اعمال کنترل عفونت. مرزبندی بین این حوزه و حوزه نیمه کنترل شده باید به صورت فیزیکی باشد. این مانع با نرده"ء سکو یا روش‌های دیگر فیزیکی تشکیل می‌شود تا از عبور برانکار» ویلچیر» ترولی و... جلوگیری به عمل آورد. بر این اساس جهت انتقال بیمار به حوزه نیمه کنترل شده» در نزدیکی نرده باید تعویض برانکار صورت پذیرد. البته در برخی موارد به دلیل شرایط وخیم بیمار یا انتقال تجهیزات بزرگ ممکن است تعویض برانکار یا ترولی در مرز صورت نگیرد؛ در این حالت باید با تامین تمهیدات خاص؛ء امکان عبور این موارد را از مرز دو حوزه به صورت 1۱۳۲۵۶1۲۵۱۵0 2006 (۱ ۲ بر اساس استاند ردهای وزارت بهداشست. ارتفاع این نرده باید حداقل ۲۰ سانتی‌متر پیش بینی شود. ۳ در موارد اورژانسی که به علت کمبود زمان با وضعیت وخیم بیمار امکان تعویض برانکار وجود ندارد. امکان باز شدن قسمتی از نرده باید فراهم شود. در جنین مواردی برانکار از چسب آنتی باکتریال عبور کرده و وارد بخش می‌شود. بس از عبور برانکاره پرستل نظافتگر بخش مسیر طی شده‌ی برانکار را تا اقاق عمل ضدعفونی می‌کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض استثنا میسر ساخت. لازم به ذدکر است این مرز در قسمت رختکن‌های کارکنان به وسیله نرده یا یک سکو که امکان تعویض دمپایی! را فراهم می‌کند. ایجاد می‌شود. ۲ حوزه‌ی نیمه کنترل شده۲: حوزه نیمه کنترل‌شده به عنوان حوزه بینابینی عمل می‌کند؛ به گونه‌ای که پس از عبور از حوزه کنترل‌نشده بیماران و پرسنل وارد حوزه نیمه کنترل‌شده بخش می‌شوند. در این حوزه پرسنل باید با لباس و کفش بخش حضور یابند و موهای سر و صورت خود را با کلاه و ماسک بپوشانند. این حوزه شامل فضاهای پشتیبانی و درمانی در ارتباط با مجموعه‌ی اتاق‌های عمل می‌باشد؛ در واقع حوزه نیمه کنترل‌شده به عنوان پشتیبان حوزه کنترل‌شده(مجموعه اتاق‌های عمل) طراحی و برنامه‌ریزی می‌شود و دلیل اصلی پیش‌بینی آن خارج نمودن فضاهای غیرضروری از حوزه کنترل‌شده بخش به دلیل افزایش کنترل عفونت» گردش کاری مناسب‌ترء کاهش بر این اساس اکثر فضاهای این حوزه به صورت مستقیم یا غیرمستقیم با بیمار و فرآیندهای پزشکی در تعامل و تماس هستند؛ بنابراین سطح کنترل عفونت در آن از حوزه کنترل‌نشده بالاتر خواهد بود. این حوزه شامل فضاهای درمانی همچون فضای آمادگی, فضای بهبودی(ریکاوری) و... است. همچنین فضاهای پشتیبانی این حوزه شامل اتاق‌های استراحتء اتاق‌های اداری» رختکن‌هاء انواع انبارهاء انواع اتاق‌های کثیف و... می‌باشد. مرزبندی حوزه نیمه کنترل‌شده با کنترل‌شده: همانطور که گفته شد مرز بین حوزه کنترل‌نشده و نیمه کنترل‌شده به واسطه مانع فیزیکی همچون نرده» سکو و... است. در مرز بین حوزه نیمه کنترل‌شده با کنترل اعمال اصلی کنترل عفونت در مرز بین حوزه کنترل‌نشده با نیمه کنترل‌شده انجام شده است. روش جداسازی در این مرز پیش‌بینی در می‌باشد. این امر جهت تامین فشار نسبی تهویه مطبوع بین دو حوزه الزامی است. همچنین استفاده از راهکارهایی همچون تغییر رنگ» نوع یا بافت کفپوش, دیوارپوش و... بین دو حوزه» تعبیه خط قرمز بین دو حوزه و... به منظور ایجاد هشدار به افراد جهت ورود به حوزه حساس کنترل‌شده می‌تواند به عنوان راهکار تکمیلی استفاده گردد. همچنین با انجام تمهیداتی چون استفاده از چسب‌های آنتی‌باکتریال روی کف در مرز دو حوزه, جلوگیری از حضور غیرضروری کارکنان غیر مرتبط با این حوزه و روش‌های دیگر می‌توان کنترل عفونت را در بالاترین سطح حفظ نمود. ۳ حوزه‌ی کنترل شده: این حوزه منطقه اصلی و عملیانی بخش جراحی را تشکیل می‌دهد و به عنوان قلب بخش جراحی شناخته می‌شود. تمامی خدمات قابل ارائه در حوزه‌های کنترل‌نشده و نیمه کنترل‌شده به منظور پشتیبانی از این حوزه می‌باشد. در این حوزه مجموعه اتاق‌های عمل و فضاهای درمانی و پشتیبانی هم‌جوار آن مانند اتاق اسکراب؛ ۱ توصیه می‌شود رنگ دمپایی های حوزه کنترل نشده از دمپایی های حوزه نیمه کنترل شده متفاوت باشد تا امکان تشخیص سریع ورود افراد با دمپایی کنترل‌نشده به حوزه نیمه کنترل شده میسر گردد و به این روش بتوان میزان خطا را کاهش و از ایجاد خلل در فرایند کنترل عفونت به سرعت جلوگیری نمود. 7۲ 2006 10160 56۲۱-۲631 ۳ 206 ۳۹۵۹۱۲۱۵۱۵0۵ بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی سس ۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- اتاق بیهوشی,» استریل فرعی و انبار تجهیزات پزشکی تخصصی وجود دارند. همچنین فضاهایی نظیر ایستگاه کنترل و برنامه‌ریزی اتاق‌های عمل, انبار تجهیزات پزشکی عمومی» انبار استریل» فضای پارک تجهیزات پزشکی و... نیز در این حوزه تمهید می‌گردد. با توجه به شرایط خاص کنترل عفونت این حوزه و به منظور کاهش ترافیک» جلوگیری از تداخل عملکردی, افزایش آرامش و تمرکز افرادء بالا بردن ایمنی و... تنها نقل و انتقال وسایل و رفت وآمد بیماران و پرسنلی که در ارتباط مستقیم با اتاق‌های عمل یا فضای دیگر این حوزه هستند. مجاز است. در واقع بالاترین سطح کنترل عفونت بخش در این حوزه باید اعمال گردد. در ادامه به صورت شماتیک حوزه بندی بخش اعمال جراحی و ریزفضاهای اصلی هر کدام ارائه شده است: جداسازی الزاماً با جداسازی الزاماً با در و به نرده یا سکو یا ... همراه روش‌های تکمیلی ۱ 0 ۹ ۱۳۲ 5 ۱ ۰ ا ۰ حوزه‌ی کنترل‌نشده حوزه‌ی نیمه کنترل‌سده ٍ حوزه‌ی کنترل‌سده ۱ 6 10۳۲۵۹۲۲۱۲۱۵0 6 56۲۱-۲۵۹۲۲۱2 ۱ 6 8691۲16 ی ی ۰ بخشی از پیش‌ورودی * ایستگاه کنترل و پذیرش /ترخیص ۱ * اتاق‌های عمل و فضاهای جانبی * فضای پارک تجهیزات متحرک ۰ بخشی از پیش‌ورودی ٍ ۰ انبار استریل * انتظار همراهان ۰ فضای آمادگی ۱ * انبار تحهیزات پزشکی ۰ اتاق نظافت * فضای بهبودی(ریکاوری) | * ایستگاه کنترل و برنامه‌ریزی ۰ اتاق برق ۰ آزمایشگاه ٍ * فضای پارک تجهیزات پزشکی * اتاق هوارسان * رختکن‌های کارکنان و پزشکان ۱ * اتاق‌های استراحت کارکنان و پزشکان | * انواع اتاق‌های اداری * انواع انبارها ۱ * انواع اتاق‌های کثیف ۱ شکل ۴-۲- حوزه‌بندی بخش اعمال جراحی ۲-۱-۳-۲ دسته‌بندی بخشس جراحی بر اساس تعداد اتاق عمل: بخش‌های جراحی را از لحاظ تعداد اتاق‌های جراحی می‌توان به سه گروه کوچک. متوسط و بزرگ دسته‌بندی نمود که هر گروه دارای خصوصیات و ویژگی‌های خاصی می‌باشد؛ حداقل تعداد اتاق عمل در یک بخحش جراحی مستقل -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ اتاق عمل و حداکثر ۱۶ اتاق عمل خواهد بود. لازم به ذکر است به طور کلی با افزایش تعداد تخت‌های بیمارستان» تعداد اتاق‌های عمل افزایش یافته و در آن صورت بخش جراحی دارای فضاهاء امکانات و خدمات بیش‌تری خواهد بود. (جهت اطلاع بیش‌تر رجوع به بند ۵-۲) نکته مم‌هم: به دلیل عدم توانایی در مدیریت فعالیت‌هاء تداخل در عملکردهاء کاهش کیفیت در خدمات‌رسانی» کاهش ایمنی و آرامش بیماران و کارکنان» پیش‌بینی بیش از ۱۶ اتاق عمل در یک بخش اعمال جراحی مستقل ممنوع است. ۲-۳-۲ تاثیر گردش‌کاری در چیدمان فضاهای بخش جراحی شناخت گردش کاری و فرآیندهای مختلف بخش سبب خواهد شد که طراحی فضای فیزیکی منطبق بر نیازها صورت پذیرد. اهمیت این موضوع به گونه‌ای است که در صورت عدم توجه به آن سبب کاهش بهره‌وری و تداخل عملکردی خواهد شد. این موضوع در بخش اعمال جراحی با توجه به حجم قابل توجه ریزفضاهای بخش و پیچیدگی روابط آن‌ها از اهمیت بیشتری برخوردار است. در ادامه در خصوص گردش‌کاری داخل بخشی, روند ارائه خدمات و نتایج حاصل از آن مطالبی ارائه ۱-۲-۳-۲ روند حرکت و ارائه‌ی خدمات متداول به بیماران در بخش جراحی به طور کلی در صورتی که بیمار شرایط اورژانسی نداشته باشد زمانی را جهت آماده‌سازی قبل از عمل در انواع بخش‌های بستری جراحی سپری می‌نماید. در موعد عمل, بیمار به همراه پرستار مسئول و با کمک بیماربر به ویلچیر یا برانکار به بخش اعمال جراحی منتقل می‌شود؛ در پیش‌ورودی بخش» پرستار مسئول هماهنگی‌های لازم را با مسئول پذیرش بخش جراحی انجام داده و بیمار را به بخش جراحی تحویل می‌دهد. در این زمان ممکن است به دلیل ترافیک موجود در پذیرش بیماران» پرستاران مدت کوتاهی را به انتظار بایستند. پس از تحویل بیمارء پرستار پذیرش بخش جراحی دستور می‌دهد یک برانکار خالی از فضای آمادگی آورده شود و در پیش‌ورودی بخش در مرز حوزه کنترل‌نشده به نیمه کنترل‌شده بیمار را تعویض برانکار کنند. سپس وی را با ویلچیر یا برانکار به فضای آمادگی منتقل می‌کنند. در این فضا آخرین اقدامات آماده‌سازی قبل از عمل همجون مشاوره با بیمار توسط متخصص, مطالعه مدارک پزشکی بیمار» دستور انجام عملیات تشخیصی باقی‌مانده» تجویز داروهای مسکن(قرص» وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- سرم و...)» سونداز احتمالی, اصلاح موضع عمل! و... صورت می‌پذیرد. همچنین در صورت پیش‌بینی کابین‌های القاء بیهوشی در فضای آمادگی, در برخی از عمل‌های خاص جهت آمادگی و القاء بیهوشی بیمار از این کابین‌ها استفاده می‌گردد. لازم به ذکر است به طور استاندارد بیمار بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه در فضای آمادگی حضور داشته و سپس به حوزه کنترل‌شده و مجموعه اتاق‌های عمل منتقل می‌شود. در این حوزه بیمار به اتاق عمل جراحی منتقل می‌شود. البته در صورت پیش‌بینی اتاق القاء بیهوشی مستقل در مجاورت برخی اتاق‌های عمل ابتدا بیمار به این فضا منتقل شده و پس از القاء بیهوشی به اتاق عمل جراحی منتقل می‌شود. در نهایت با انتقال بیمار روی تخت جراحی» برانکار امادگی به فضای آمادگی ارجاع داده می‌شود. پس از جراحی دستور داده می‌شود تا یکی از برانکارهای خالی فضای بهبودی(ریکاوری) در نزدیکی اتاق عمل پارک شود تا پس از به هوش آمدن بیمار سریعاً جهت دریافت خدمات مراقبتی پس از عمل به فضای بهبودی منتقل شود. در فضای بهبودی به منظور پایدارسازی شرایط حیاتی و مراقبت‌های اولیه, مدتی بیمار را نگه داشته و سپس وی را جهت ترخیص از بخش اعمال جراحی آماده می‌کنند. در این زمان مسئول ترخیص با اطلاع به بخش بستری جراحی مربوطه, درخواست تحویل بیمار را به بخش بستری می‌کند. در این حالت» پرستار مسئول بیمار به همراه بیماربر و برانکار به بخش اعمال جراحی رجوع کرده و به قسمت ترخیص در پیش‌ورودی بخش مراجعه می‌کنند. در این قسمت فرآیند ترخیص بیمار انجام شده و با تعویض برانکار در مرز حوزه نیمه کنترل‌شده با کنترل‌نشده» بیمار را تحویل می‌گیرند و به بخش بستری مربوطه منتقل انواع بخش بستری جراحی ی سا ۳ : سس ۳ 2 ۹ ار انواع بخش بستری جراحی لش شش ببس ارس با سایر بخش‌ها 7 ال اتاق القاء ۰ 15 ر شکل ۵-۲- دیاگرام روند حرکت و ارائه‌ی خدمات متداول به بیماران در داخل بخش اعمال جراحی ۳-۳-۳-۲ طراحی یک‌طرفه بخش اعمال جراحی یکی از مهم‌ترین مسائل در طراحی بخش اعمال جراحی» توجه به مبحث کنترل عفونت است و حجم قابل توجهی از ضوابط و استانداردها را به خود اختصاص می‌دهد. در این راستا یکی از قاعده‌های کلی در طراحی این بخش بیماران» افراد و وسایل یکی نبوده و بتوان مسیر انتقال موارد تمیز را از کثیف جدا نمود. این قاعده در حوزه‌بندی بخش, جانمایی فضاهاء نحوه طراحی مسیرهای ارتباطی بین فضاهاء تعریف انواع راهروهای ارتباطی و انتقالی, ۱ 18 - لازم به ذکر است در بسیاری موارد اصلاح موضع عمل در بخش بستری انجام می شود ولی طبق آخرین دستورالعمل‌های کنترل عفونت باید اصلاح در نزدیک‌ترین زمان قبل از عمل صورت پذیرد تا امکان جذب آلودگی و میکروب در آن مکان به حداقل برسد. بر این اساس بهترین فضا برای این منظور اتاق آمادگی یا کابین/اتاق القاء بیهوشی(در صورت پیش‌بینی) با حفظ حریم شخصی بیمار است. ۶ سس ]۴۵۱02110 ۱۸602 20 ۲۱۵2۱1۳۲ ‎۵٩1‏ ۱۱۳۱۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ چیدمان حوزه‌ها بر اساس گردش کاری 9 تامین مجاورت‌ها بر اساس گردش‌کاری بیمارء تعداد آتاق‌های عمل» روش طراحی بخش و تعاملات بین حوزه‌ای» چیدمان حوزه‌های بخش اعمال جراحی به روش‌های مختلفی ممکن است صورت گیرد که به شرح زیر است: ۱. متداول‌ترین روش چیدمان حوزه‌ها به صورت زیر است. در این حالت بیمار در یک فرآیند رفت و برگشتی قرار می‌گیرد. این روش در بخش‌های جراحی با تعداد اتاق عمل محدود کاربرد بیش‌تری دارد. جداسازی الزاماً با جداسازی الزاما با در و حوزه کنترل‌نشده حوزه نیمه کنترل‌شده حوزه کنترل‌شده شکل ۶-۲- چیدمان حوزه‌ها بر اساس گردش‌کاری و تامین مجاورت‌ها- روش اول ۲ بر اساس استانداردهایی که در ادامه ارائه می‌شود بین برخی فضاهای حوزه نیمه کنترل‌شده و اتاق‌های عمل در حوزه کنترل‌شده باید محدودیت فاصله وجود داشته باشد و فاصله بین دو فضا از اعداد اعلام شده تجاوز نکند. در این راستا در بخش‌های اعمال جراحی متوسط (۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) و بزرگ (۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل اینکه تعداد اتاق‌های عمل زیاد می‌باشد». ممکن است طراح نتواند این فاصله را بین فضاهای حوزه عمل حوزه نیمه کنترل‌شده دومی را برنامه‌ریزی نماید تا امکان تامین فاصله وجود داشته باشد. در صورت پیش‌بینی حوزه نیمه کنترل‌شده دوم نیمی از اتاق‌های عمل تحت پوشش فضاهای حوزه نیمه کنترل شده اول و نیمی دیگر از اتاق‌های عمل انتهایی تحت پوشش فضاهای حوزه نیمه کنترل شده دوم قرار می‌گیرد. جداسازی الزاماً با جداسازی الزاماً با در و جداسازی الزاماً با در و نرده یا سکو یا ... به همراه روش‌های تکمیلی به همراه روش‌های تکمیلی ۱ حوزه کنترل‌نشده حوزه نیمه کنترل‌شده ۱ حوزه کنترل‌شده حوزه نیمه کنترل‌شده ۲ شکل ۷-۲- چیدمان حوزه‌ها بر اساس گردش‌کاری و تامین مجاورت‌ها- روش دوم وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ بر اساس آن‌چه در بند قبل ذکر شد ممکن است علاوه بر حوزه نیمه کنترل‌شده دوم» حوزه کنترل‌نشده نیز به دو قسمت تقسیم شود. این امر امکان جداسازی کامل ورودی از خروجی بخش را میسر ساخته تا فرآیند جداسازی الزاماً با جداسازی الزاماً با در و جداسازی الزاماً با در و جداسازی الزاماً با حوزه کنترل‌نشده ۱ حوزه نیمه کنترل‌شده ۱ حوزه کنترل‌شده حوزه نیمه کنترل‌شده ۲ حوزه کنترل‌نشده ۲ شکل ۸-۲- چیدمان حوزه‌ها بر اساس گردش‌کاری و تامین مجاورت‌ها- روش سوم ۴-۲-۳-۲ بهترین الگو در طراحی بخش اعمال جراحی بر اساس مطالبی که در خصوص گردش‌کاری و روند ارائه خدمات دکر گردید و با توجه به قاعده کلی طراحی یک‌طرفه بخش جراحی» بهترین الگوی طراحی بخش جراحی به اصطلاح لا شکل یا نعل اسبی است. در این روش بیمار از یک طرف وارد بخش‌شده و پس از گذراندن فرآیندهای مذکور از قسمت دیگری خارج می‌شود. در واقع بیمار در هیچ نقطه‌ای حرکت رفت و برگشتی نداشته و روند حرکت یک‌طرفه است. در این الگو چیدمان فضاها به صورت متمرکز و منسجم بوده و قسمت ورودی و خروجی بخش از دو نقطه نزدیک به یکدیگر به مشاعات روند حرکت بیمار ۱۱۳ ی / فضاهای | | پیش‌ورودی و و پذیرش حوزه کنترل‌نشده جداسازی الزاماً با نرده با سکو با ... جداسازی انزاماً با در و به همراه روش‌های نکمیلی مجموعه اتاق‌های عمل حوزه کنترل‌شده شکل ۹-۲- بهترین الگوی طراحی بخش اعمال جراحی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳-۲ روش‌های طراحی بخش جراحی بر اساس تعداد راهرو در طراحی بخش اعمال جراحی بنابر اولویت‌های کنترل عفونت, گردش‌کاری, اقتصاد, ایمنی, بهداشت, بهره‌وری و... روش‌های گوناگونی برای طراحی حوزه کنترل‌شده به وجود آمده است که هر یک از تفکری خاص نشات می‌گیرد. این لگوها بر این تفکر مبتنی هستند که اتاق‌های عمل باید بین یک تا سه مسیر ارتباطی قرار گیرند تا بتوان به فراخور هر روش به معیارهای مذکور دست یافت. در این میان یکی از مهم‌ترین معیارهاء مبحث کنترل عفونت است که در آن یکی از دغدغه‌های اصلی,ء موضوع انواع انتقالات است که در این الگوها مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس انتقالات به سه گروه زیر تقسیم می‌شود: ۱ انتقالات استریل: شامل انتقال انواع آبزار» وسایل و ست‌های استریل اتاق عمل است. ۳ انتقالات افراد: شامل انتقال بیمار به اتاق عمل و همچنین رفت و آمد افراد و کارکنان است. این انتقالات در بخش اعمال جراحی بسیار مهم بوده و بر شکل‌گیری الگوها موثر است. در ادامه الگوهای رایج و ویژگی‌های هر یک آرائه شده است. این روش به عنوان ساده‌ترین و قدیمی‌ترین روش طراحی بخش اعمال جراحی شناخته می‌شود. در این روش تنها یک راهرو اتصال‌دهنده‌ی اتاق‌های عمل بوده و تمامی سه نوع انتقالات ذکر شده از جمله رفت و آمدهای پرسنل و انتقال بیمار انتقال لوازم استریل و ابزارهای کثیف از طریق همان راهرو انجام می‌شود. به طور کلی استفاده از این روش در طراحی بخش‌های اعمال جراحی نوین توصیه نمی‌شود و تنها ممکن است در بخش‌های اعمال جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) که میزان انتقالات محدود استء قابل استفاده باشد. در بیمارستان‌های با تعداد اتاق عمل بیشترء استفاده از این روش توصیه نمی‌شود و به کارگیری سایر روش‌ها در اولویت است. 5 استریل فرعی ‏ ۸: اتاق اسکراب شکل ۱۰-۲- طراحی تک راهرویی وزارت بهداشست. درمان و آموزش بزنسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۸٩ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۳-۲ طراحی دو راهرویی در این روش دو راهروی ارتباطی بین اتاق‌های عمل در نظر گرفته می‌شود و با توجه به سیاست‌های بخش اعمال جراحی و خط فکری گروه طراحی, تفکیک‌سازی انتقالات کثیف یا استریل از سایر موارد در اولویت قرار می‌گیرد. بر این اساس طراحی دو راهرویی بخش جراحی در دو الگوی زیر قابل برنامه‌ریزی است. ۱. طراحی دو راهرویی-راهروی کثیف الگوی راهروی کثیف به عنوان روش انگلیسی شناخته می‌شود و تفکر آن‌ها مبتنی بر این سیاست است که جهت کنترل عفونت باید زباله, رخت و ابزار کثیف را به سرعت از محل خارج نمود و در انتقال آن‌ها کمترین تماس با افراده تجهیزات تمیز و استریل و همچنین فضای فیزیکی وجود داشته باشد. این امر امکان گسترش و انتقال آلودگی و عفونت‌های بیمارستانی که بسیار خطرناک هستند را به حداقل می‌رساند. بر اساس این الگوء مبحث کنترل عفونت تنها متمرکز و مختصر به بیمار نبوده و تمامی افراد حاضر در بخش یا حتی بیمارستان را شامل می‌شود؛ به گونه‌ای باید سلامت و ایمنی تمامی افراد هم سطح بیمار در این روش» راهروی اتصال‌دهنده اتاق‌های عمل جهت رفت و آمد پرسنل و انتقال بیماران و همچنین انتقالات استریل استفاده می‌گردد و راهرویی جداگانه جهت انتقاللات کثیف مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است این راهرو به طور مستقیم یا غیرمستقیم به آسانسور خدماتی(کثیف) متصل است تا امکان انتقال موارد مذکور به بخش‌های مربوطه به دور از فضاهای عمومی و با شرایط ایمن صورت گیرد. لازم به ذکر است لفظ کثیف» به معنای کثیف و آلوده بودن راهروی کثیف نیست و به فضای عبور لوازم کثیف دلالت دارد. کاربری‌های راهروی کثیف: الف) دسترسی به اتاق‌های کار کثیف, اتاق‌های نظافت» اتاق جمع آوری زباله و رخت کثیف» اتاق شستشوی ابزار جراحی و... برای حوزه نیمه کنترل‌شده و به خصوص کنترل‌شده از طریق این راهرو صورت می‌گیرد. با این روش انجام تمامی فعالیت‌هایی که با آلودگی و کثیفی همراه است در اتاق‌های مذکور و در محدوده‌ی راهروی کثیف صورت می‌گیرد. لازم به ذکر است بر اساس آن‌چه در ادامه ارائه خواهد شد.ء در صورت عدم پیش‌بینی راهروی کثیف., هیچ یک از اتاق‌های مذکور نباید در حوزه کنترل‌شده پیش‌بینی شود و باید در حوزه نیمه کنترل شده چیدمان شود. ب) خروج زباله از اتاق‌های عمل و سایر فضاهای حوزه کنترل‌شده و نیمه کنترل‌شده و نگهداری موقت آن‌ها در اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف مستقر در راهروی کثیف و سپس انتقال آن‌ها به مرکز جمع‌آوری و بی‌خطرسازی زباله بیمارستان. ج) خروج رخت و البسه کثیف از اتاق‌های عمل و سایر فضاهای حوزه کنترل‌شده و نیمه کنترل‌شده و نگهداری موقت آن‌ها در اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف مستقر در راهروی کثیف و سپس انتقال آن‌ها به رخشویخانه بیمارستان. یس ۴00210 ۱/۵۵03 200 ‎٩1۳۵۵۱۱۳‏ ۱۸۱۳|9۳ -------- صفحهٔ بعد -------- د) خروج ابزار و ست‌های استریل مستعمل از اتاق‌های عمل و سایر فضاهای حوزه کنترل‌شده و نیمه کنترل شده و در صورت نیاز انجام اقدامات اولیه روی آن‌ها در اتاق در شستشو ابزار جراحی مسق در راهروی کثیف و سپس انتقال آن‌ها به بخش استریل مرکزی! بیمارستان. در صورت پیش‌بینی بخش استریل اختصاصی بخش اعمال جراحی " انتقال مستقیما به این بخش انجام می‌شود. ه) خروج بیمار فوت شده در اتاق عمل یا سایر فضاهای حوزه کنترل‌شده و نیمه کنترل‌شده و انتقال وی به بخش مورگ(سردخانه). محاسن راهروی کثیف الف) جداسازی نقل و انتقالات وسایل و اقلام کثیف و آلوده از سایر رفت و آمدها و کاهش احتمال خطر انتقال عفونت و گسترش آلودگی. ب) جداسازی فعالیت‌های کثیف و آلوده از سایر فعالیت‌های تمیز و استریل و کاهش احتمال انتقال عفونت و آلودگی در فضاهای اصلی بخش. ج) ایمن بودن تمامی افراد از جمله بیمار» پزشکان» کارکنان و... از آلوده‌شدن با میکروب‌های بیمارستانی و کاهش تماس فضای فیزیکی و تجهیزات با فرآیندهای آلوده. د) کاهش ترافیک رفت و آمدی در راهروی اصلی بخش و جلوگیری از تداخل عملکردی. ه) جداسازی فعالیت‌ها و رفت و آمدهای گروه‌های خدماتی از گروه‌های پزشکی و پرستاری. و) افزایش زیبایی بصری و حفظ شأن بیمار و کارکنان در راهروی اصلی به دلیل عدم نقل و انتقال مواردی همجون زباله» رخت کثیف و.... معایب راهروی کثیف الف) عدم امکان مدیریت و کنترل دقیق فعالیت‌های این راهرو و فضاهای مربوطه به دلیل در دیدرس ب) عدم امکان کنترل دقیق نظافت و روش‌های کنترل عفونت این راهرو و فضاهای مربوطه به دلیل در دیدرس نبودن آن و محدود بودن رفت و آمد. ج) افزایش مساحت بخش به دلیل پیش‌بینی راهرویی مجزا از راهروی اصلی بخش. الزامات راهروی کثیف: الف) حداقل عرض راهرو جهت نقل و انتقال راحت ترولی» بین» برانکار و... ۱/۵ متر در نظر گرفته شود. در صورتی که انتقال بیمار متوفی از این قسمت صورت گیرد و نیاز به چرخش ‎٩۰‏ درجه‌ی تخت یا برانکار و حرکت در راهرویی عمود بر راهروی اولیه وجود داشته باشدء با ایجاد شکستگی در نقطه چرخش باید عرض راهرو را به حداقل ۲/۱ متر افزایش داد(رجوع به مورد ۱۶ از بند ۲-۴-۲). ۱ (06037۲1۳۳6۳۸ 5۵۵۱۷ 56۲۱۱۵ ۱۸۲۵۱عع) 550 ۲ (:۱۳ 5۳00۱۷ 516۲۱6 631۲6 7۳) لا155 وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۲ ب) پیش‌بینی آسانسور خدماتی(کثیف) در انتهای این راهرو به طور اکید توصیه می‌شود. همچنین ممکن است این راهرو به راهروی اصلی بیمارستان متصل گردد و انتقالات از طریق راهروی اصلی بیمارستان و آسانسور خدماتی(کنیف) مستقر در مشاعات صورت پذیرد. البته استفاده از این روش توصیه نمی‌شود. ج) تدابیر لازم جهت کنترل و مدیریت فعالیت‌های موجود در این راهرو و فضاهای مربوطه و همچنین د) از آن‌جا که این راهرو از یک طرف به طور مستقیم با اتاق‌های عمل در ارتباط است و از طرف دیگر با آسانسور خدماتی و فضاهای عمومی بیمارستان» باید مشابه پیش‌ورودی بخش جراحی در آن خط قرمز و مانع فیزیکی تردد درنظر گرفته شود(خطچین در نقشه). این مانع فیزیکی می‌تواند سکو با نرده با ارتفاع حداقل ۲۰ سانتی‌متر باشد. در واقع نقل و انتقال تجهیزات, وسایل, رخت و زباله از این قسمت باید با تعویض ترولی در مجاورت مانع فیزیکی صورت گیرد و در نتیجه نباید هیچ تجهیزات متحرکی از حوزه اتاق عمل خارج شود. همچنین رفت و آمد کارکنان بخش جراحی به طرف دیگرٍ مانع فیزیکی به دلیل آلوده بودن آن ممنوع است و تمامی موارد مذکور در مجاورت مانع فیزیکی به مسئولین احضارشده از رخشویخانه استریل مرکزی» مرکز جمع‌آوری زباله» مورگ و... تحویل داده می‌شود. ه) در صورتی که انتقال بیمار فوت شده نیز از این راهروی صورت گیردء باید ابعاد آسانسور خدماتی به گونه‌ای باشد که امکان انتقال برانکار را داشته باشد. و) در صورت پیش‌بینی راهروی کثیف. دسترسی به آتاق‌های کار کثیف حوزه کنترل‌شده. اتاق‌های نظافت حوزه کنترل‌شده, اتاق جمع آوری زباله و رخت کنیف, اتاق شستشوی ابزار جراحی و... الزاماً از طریق این راهرو صورت می‌گیرد. ز) توصیه اکید می‌شود حوزه نیمه کنترل‌شده به راهروی کئیف ارتباط مستقیم داشته باشد تا در صورت تامین دسترسی مناسب. امکان قرارگیری فضاهای کثیف همچون آناق‌های کار کثیف حوزه متمر کزسازی فضاهای آلوده و کثیف حوزه نیمه کنترل‌شده و کنترل‌شده را در یک محدوده تامین کرده و آمکان مدیریت فضاهای پشتیبانی پرخطر و کنترل بهتر عفونت را میسر می‌سازد. همچنین سبب خواهد شد که انتقالات کتیف از حوزه نیمه کنترل‌شده به بخش‌های مربوطه در بیمارستان از طریق آسانسور خدماتی تامین گردد. بنابراین حتی در صورتی که امکان قرارگیری فضاهای کثیف حوزه نیمه کنترل‌شده در این راهرو وجود نداشته باشد؛ ولی آیجاد دسترسی بین حوزه نیمه کنترل‌شده ۱۷۸۱۳۱۱۹۱۲۷ ۵۲۲۱۵۵۱۱۳ 2۵ ۱۷۵۵۱۲۵۱ ۴0۹ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض مراجعه شود. دسترسی از حوزه نیمه کنترل‌نسده راهروی انتقالات کیف به راهروی کبیف حوزه نیمه کنترل‌شده دسترسی از حوزه نیمه کنترل‌نسده به راهروی کنیف راهروی انتقالات کثیف 5 استریل فرعی ‏ ۸ اتاق اسکراب شکل ۱۱-۲- طراحی دو راهرویی با راهرو کثیف ۲. طراحی دو راهرویی-راهروی استریل الگوی راهروی استریل به عنوان روش آلمانی شناخته می‌شود و تفکر آن‌ها مبتنی بر این سیاست است که به دلیل باز بودن بدن بیمار و احتمال زیاد دریافت عفونت» کنترل آلودگی و افزایش ایمنی باید روی بیمار متمرکز شود. در این راستا از آن‌جا که ابزار و ست‌های جراحی به صورت مستقیم با بیمار تماس دارد» نحوه آماده‌سازی» انتقال و نگهداری آن‌ها بسیار مهم و حساس می‌باشد. حساسیت این ست‌ها به اندازه‌ای است که کوچکترین خراش, سوراخ و رطوبت می‌تواند سبب خارج شدن آن‌ها از شرایط استریل شود و حتی سلامتی بیمار را به صورت جدی به خطر بیاندازد؛ به طوری که عفونت‌های بیمارستانی در مراحلی می‌تواند سبب مرگ بیمار شود. بنابراین باید انتقال ست‌ها و وسایل استریل در مسیری ایمن و با کمترین تماس با افراده تجهیزات و فضای فیزیکی صورت گیرد. این امر امکان مخدوش شدن و دریافت عفونت‌های ییمارستانی که بسیار خطرناک هستند را به حداقل خواهد رساند. در این روش» راهروی اتصال‌دهنده اتاق‌های عمل جهت رفت و آمد پرسنل و انتقال بیماران و همچنین انتقالات کثیف استفاده می‌گردد و راهرویی جداگانه جهت انتقالات استریل مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است این راهرو به طور مستقیم به مون شارژ استریل(آسانسور بدون سرنشین) متصل است تا امکان انتقال موارد مدکور از قسمت انبار استریل بخش استریل مرکزی به راهروی استریل بخش اعمال جراحی وجود داشته باشد و در واقع انتقالات به دور از فضاهای عمومی و با شرایط اآیمن صورت گیرد. لازم به ذکر است لفظ استریلء به معنای فضای استریل نیست و به فضای عبور لوازم استریل دلالت دارد. ت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۹1۳ -------- صفحهٔ بعد -------- کاربری‌های راهروی استریل: الف) امکان دریافت ست‌ها و وسایل استریل اتاق‌های عمل از بخش استریل مرکزی با تامین حداکثر ب) امکان نگهداری ست‌ها و وسایل استریل در شرایط مناسب و محیطی با حداقل ذرات ریز و آلوده. ج) انتقال و تحویل ست‌ها و وسایل استریل به اتاق‌های استریل فرعی از مسیر ایمن و شرایط مناسب. محاسن راهروی استریل الف) جداسازی نقل و انتقالات وسایل و اقلام استریل از سایر رفت و آمدها و کاهش احتمال خطر ب) نگهداری ست‌ها و وسایل در شرایط ایمن و به دور از آلودگی‌های احتمالی. ج) کاهش ترافیک رفت و آمدی در راهروی اصلی بخش و جلوگیری از تداخل عملکردی. معایب راهروی استریل الف) عدم امکان مدیریت و کنترل دقیق فعالیت‌های این راهرو و فضاهای مربوطه به دلیل در دیدرس ب) عدم امکان کنترل دقیق نظافت و روش‌های کنترل عفونت این راهرو و فضاهای مربوطه به دلیل در دیدرس نبودن آن‌ها و محدود بودن رفت و آمد. ج) افزایش مساحت بخش به دلیل پیش‌بینی راهرویی مجزا از راهروی اصلی بخش. الزامات راهروی استریل الف) توصیه می‌شود که محل نگهداری ست‌های استریل در راهروی استریل نباشد. زیرا زیاد بودن همراه نموده و هزینه قابل توجهمی را به همراه دارد. بنابراین بهتر است فضایی بسته با عنوان انبار استریل در قسمتی از راهروی استریل جهت نگهداری ست‌ها پیش‌بینی شود. ب) جهت نگهداری ست‌های استریل» پیش‌بینی قفسه‌های مخصوص در انبار استریل متصل به راهروی استریل الزامی است. با پیش‌بینی فضای نگهداری ست‌های استریل در این راهروء مساحت قسمت انبار استریل در بخش استریل مرکزی بیمارستان کاهش می‌یابد. همچنین در صورتی که برای بخش اعمال جراحی, قسمت استریل اختصاصی" پیش‌بینی شود این فضا نقش انبار استریل آن را ایفا خواهد کرد. ج) حداقل عرض خالص راهرو استریل جهت نقل و انتقال راحت ترولی استریل ۱/۵ متر در نظر گرفته شود. در صورتی که قفسه‌ها در راهرو قرار گیرند. باید عرض مناسب قرارگیری آن‌ها محاسبه شود و ۱ (:۱۳ 5000۱۷ 516۲۱6 631۲6 7۳) لا155 ۳ سس ۴02321107 |۵2ع:۱۵0 200 ‎٩۶۲۱۵2۱1‏ ۱۷۱۳۱۹1۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ۴ وزارد به عرض مذکور اضافه گردد. بنابراین تحت هر شرایطی باید ۱/۵ متر عرض خالص برای رفت و استریل الزامی است. بهتر است این مون‌شارژ داخل انبار استریل متصل به راهرو قرار گیرد تا نقل و انتقال اقلام به راحتی صورت گیرد. مون‌شارژ استریل باید از نظر نوع طراحی» مصالح به کار رفته» نوع اجرا و امکانات دارای استانداردهای انتقال اقلام استریل باشد و از لحاظ تبادل هوایی کاملا ه) دسترسی به این راهرو معمولا از حوزه نیمه کنترل‌شده یا کنترل‌شده اتاق عمل تامین می‌شود. در این خصوص با توجه به سطح بالای کنترل عفونت راهروی استریل باید در قسمت ورودی آن پیش‌ورودی درنظر گرفته شود تا اعمال لازم قبل از ورود به آن صورت گیرد. و) تدابیر لازم جهت کنترل و مدیریت فعالیت‌های موجود در این راهرو و فضاهای مربوطه و همچنین ز) در روش راهروی استریل, فرآیند تامین ست‌های استریل اتاق‌های عمل به این صورت است که پس از شستشوء بسته‌بندی و استریلیزاسیون ست‌ها در بخش استریل مرکزی» آن‌ها را با مون‌شارژ مذکور به انبار استریل واقع در راهروی استریل بخش اعمال جراحی منتقل می‌کنند. سپس هر روز صبح بر اساس برنامه عمل‌های روز هر اتاق عمل, کل ست‌های مورد نیاز توسط پرستار هر آتاق عمل دریافت و در اتاق استریل فرعی اتاق‌های عمل نگهداری می‌شود. ح) بر اساس مورد قبل, ارتباط میان راهروی استریل و اتاق‌های استریل فرعی به دلیل بالا بودن سطح کنترل عفونت راهروی استریل و همچنین امنیت اقلام باید تنها از طریق دریچه صورت گیرد تا امکان رفت و امد افراد داخل راهروی استریل وجود نداشته باشد. ط) جهت اطلاع از ضوابط و استانداردهای دریچه تحویل و همچنین انبار استریل متصل به راهروی استریل به بند ۲-۴-۳-۲ مراجعه شود. حوزه نیمه کنترل‌شده 5 استریل فرعی ‏ ۸: اتاق اسکراب شکل ۱۳-۲- طراحی دو راهرویی با راهروی استریل » درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مقایسه دو روش راهروی کثیف و استریل: در خصوص انتخاب بهترین روش برنامه‌ریزی و طراحی بین متخصصین امر اختلاف نظر وجود داردء به گونه‌ای که برخی متخصصین راهروی استریل را به عنوان بهترین روش و برخی دیگر راهروی کثیف را مناسب‌تر می‌دانند. طراح می‌تواند با مقایسه مزایا و معایب دو روش بهترین آن‌ها را جهت استفاده در برنامه‌ریزی بخش استفاده نماید. اما به نظر می‌رسد با توجه به تنوع و حجم قابل توجه عملکرد راهروی کثیف. کاهش خطرپذیری عفونت برای تمامی افراد حاضر و همچنین سایر مزایای ذکر شده» روش راهروی کثیف از روش استریل مناسب‌تر باشد؛ این به شرطی است که تا حد امکان راهکارهایی جهت کاهش معایب این روش توسط گروه‌های مهندسی و مدیریتی انخاد گردد. ۳-۳-۳-۲ طراحی سه راهرویی این روش در واقع تکامل یافته روش دو راهرویی می‌باشد و در سا ی , انواع فضاهای تلاش است تا محاسن هر دو روش دو راهرویی استریل و دو * کئیف راهرویی کثیف را در یک الگو تجمیع نماید. در این الگو یک ۱ ۳ راهروی ارتباطی جهت رفت و آمد افراد و انتقال بیمار» یک راهرو جب 7۳ انتقالات ام ۵ جهت انتقالات استریل(مشابه مورد ۲ بند ۲-۳-۳-۲) پیش‌بینی ۱ فرد| ۸ | 5 | ار حوره 0 رآهروی می‌شود. البته امکان پیاده‌سازی این الگو در طراحی بخش به نیمه کنترل ‏ (۳) ۳7 تقلات : ی سده ی به ذکر است هزینه اجرای این الگو به دلیل تعدد راهروها و تعداد شده أسانسور قابل توجه است. از این روش تنها می‌توان در بخش‌های یا ان جراحی کوچک تک‌تخصصی با تعداد اتاق عمل محدود و با ۳ 0 ۰ ۸ و ۰۰ رو .۰ 2 شرایط حساس کنترل عفونت مانند بخش اعمال جراحی مغز و اساسور خدمار 5 استریل فرعی ‏ ۸ اتاق اسکراب نکته ممهم: شکل ۱۳-۲- طراحی سه راهرویی * در بخش‌های اعمال جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) استفاده از روش‌های دو راهرویی(کثیف یا استریل) یا سه راهرویی(حداکثر با ۲ اتاق عمل) توصیه می‌شود. * در بخش‌های اعمال جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ آتاق عمل) استفاده از روش‌های دو راهرویی(کثیف یا استریل) یا سه راهرویی اکیداً توصیه می‌شود. استفاده از روش تک راهرویی در این سطح توصیه نمی‌شود. * در بخش‌های اعمال جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) استفاده از روش‌های دو راهرویی(کثیف یا استریل) یا سه راهرویی الزامی است. ع ۹ سا 110 03ن۴ ا۱۷۵۵/۵۵ 200 ۲۲۳۱۵۵۱۱۳ ۱۷۱۳۱۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۳-۲ تعریف. عملکرد و استانداردهای طراحی فضاهای داخلی بخش ۱ در این قسمت تعریف» عملکرد و استانداردهای فضاهای تشخیصی /درمانی و فضاهای پشتیبانی بخش اعمال جراحی ارائه می‌شود. در این راستا از آن‌جا که بخش جراحی به ۳ حوزه تقسیم می‌شودء ابتدا استانداردهای ریزفضاهای حوزه کنترل‌نشده و سیس حوزه نیمه کنترل شده و در نهمایت فضاهای حوزه کنترل‌شده ارائه شده است. ۱-۴-۳-۲-فضای انتظار * روش مدیریت و کنترل رفت‌وآمد با توجه به اهمیت عیادت از بیماران در فرهنگ کشور و تأثیر مثبت این امر بر روحیه‌ی بیماران و همراهان وی» ححم سنگینی از عیادت‌کنندگان در ساعات تعیین‌شده برای ملاقات وارد بیمارستان می‌شوند. این امر مسائلی از قبیل افزایش بار ترافیکی در محدوده‌ی اطراف بیمارستان» انتقال آلودگی‌های بیمارستانی از طریق عیادت‌کنندگان به خارج از بیمارستان و بالعکس, افزایش میزان رفت‌وآمد در ورودی» لابی» راهروها و آسانسورهای بیمارستان» افزایش آلودگی صوتی» استهلاک در بنای فیزیکی و تجهیزات. برهم‌خوردن آرامش بیماران» اختلال در فعالیت‌های کار کنان بیمارستانی و... را به دنبال دارد. بنابراین جچهت به حداقل رساندن اثرات منفی و مخاطرات این عوامل» برنامه‌ریزی‌های مدیریتی و فیزیکی بیمارستان در این رابطه الزامی است. در این راستاء از دو روش برای مدیریت و کنترل رفت‌وآمد عیادت‌کنندگان استفاده می‌گردد. روش اول - سیستم ملاقات یک مرحله‌ای: این روش برای کنترل ملاقات بیماران در بخش‌های بستری غیر ویژه که مبحث کنترل عفونت و وضعیت بیماران در آن‌ها از حساسیت کمتری برخوردار استء مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این حالت محل انتظار عیادت‌کنندگان در ورودی بیمارستان پیش‌بینی می‌شود و عیادت‌کنندگان به نوبت با دریافت برگه مخصوص از کانتر اطلاعات به بخش‌های بستری رفته و پس از ملاقات بیمارء برگه را به ۱. جهت استفاده‌ی هر چه بهتر و بیشتر از اطلاعات و محتوای این بخش پیشنهاد می‌شود که جداول انتهای کتاب و نقشه‌ها با دقت بررسی شوند. نقشه‌هایی که در این بخش اورده شده‌اند. به عنوان یک نمونه و الگو جهت راهنمایی و درک بیش‌تر طراح هستند که بر مبنای برنامه‌ریزی و طراحی بخش‌های جراحی در بیمارستان عمومیء دولتی و غیراموزشی ارائه شده‌اند. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ روش دوم - سیستم ملاقات دو مرحله‌ای: این روش برای ملاقات بیماران بخش‌های ویژه مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این بخش‌ها با توجه به شرایط خاص بیماران» به‌منظور کنترل بهتر عفونت و حفظ سکوت در بخش جهت آرامش بیماران و کار کنان بخش و برای جلوگیری از ایجاد اختلال در فعالیت‌های کادر پزشکی, همراهان بیماران رفت و مد به داخل بخش به صورت کنترل‌شده و محدود صورت می‌گیرد. در برخی از بخش‌های ویژه که افراد عموماً اجازه‌ی ورود به داخل آن‌ها را ندارنده فضای انتظار در مواقعی مورد استفاده قرار می‌گیرد که همراهان در انتظار رسیدن زمان ملاقات بیماران خود از طریق راهروی ملاقات هستند. در این حالت علاوه بر فضای انتظار اصلی در ورودی اصلی بیمارستان» در فضای مشترک بین هر دو یا رفت‌وآمد عیادت‌کنندگان در آن صورت می‌گیرد. در این حالت تنها دو نفر از عیادت‌کنندگان یک بیمار می‌توانند هم‌زمان برای ملاقات وارد بخش یا راهروی ملاقات شوند. بر این آساس به دلیل محدودیت زمان ملاقات و تعدد عیادت‌کنندگان, چند نفر از عیادت‌کنندگان یک بیمار (به‌طور مثال چهار نفر) هم‌زمان از فضای انتظار اصلی به فضای انتظار فرعی فرستاده می‌شوند و در آن‌جا به نوبت منتظر مانده تا در گروه‌های دو نفره به داخل بخش یا راهروی ملاقات فرستاده شوند. پس از اتمام ملاقات یک گروه(دو نفره) و بازگشت آن‌ها به لابی بیمارستان» دو نفر دیگر به فضای انتظار فرعی فرستاده می‌شوند. این امر سبب می‌شود که در هر لحظه ۲ نفر در حال ملاقات بیمار خود بوده و زمانی که عیادت‌کنندگان باید در رفت‌وآمد و انتظار برای آسانسور سپری کنند به حداقل برسد. ۰ مدت زمان خدمات‌رسانی فضاهای انتظار با توجه به نوع و سطح خدمات بخش مربوطه, از نظر مدت زمان خدمات‌رسانی متفاوت هستند و به دو گروه تقسیم می‌شوند. روش اول- خدمات‌رسانی روزانه این نوع از فضاهای انتظار برای بخش‌هایی کاربری دارد که دیدار بیمار توسط آشنایان تما در زمان مشخص و در وفقت تعیین شده‌ای در طول روز صورت می‌گیرد. از جمله این بخش‌ها می‌توان به بخش‌های بستری شامل بخش‌های ویژه(به جز بخش‌های مراقبت‌های نوزادان) یا غیر ویژه» بخش‌های تشخیصی با زمان کار محدود و... اشاره کرد. روش دوم - خدمات‌رسانی شبانه‌روزی این فضای انتظار برای بخش‌هایی تعریف می‌شود که امکان حضور همراهان بیمار در هر ساعت از شبانه روز وجود دارد. از آن جمله می‌توان به بخش‌های زایمان» اورژانس» مراقبت‌های نوزادان و... اشاره نمود. شرایط این بخش‌ها سبب می‌شود تا روش برنامه‌ریزی و تامین تسهیلات و امکانات آن‌ها با ۱۷۱۳۱۱۹۱۲۷ ۵۲۲۱۵۵۱۱۳ 230۵ ۱۵۵۱۲۵۱ 00۹ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض بخش‌های دسته‌ی پیشین متفاوت باشد. از آن جمله می‌توان به ضرورت حفظ امنیت محیط و افراد در سایر فضاهای عمومی بیمارستان به خصوص طی شبء جلوگیری از اتلاف انرژی و... اشاره کرد. ۰ حوزه‌ی تحت پوشش خدمات‌رسانی به طور کلی در برنامه‌ریزی فضاهای انتظار در بیمارستان با توجه به شرایط هر بخش می‌توان از لحاظ سطح خدمات‌رسانی فضای انتظارء به دو روش زیر برنامه‌ریزی کرد. روش اول - فضای انتظار غیر مسترک(تک‌بخشی) روش طراحی برای بخش‌هایی با خصوصیات زیر انتخاب می‌شود: بخش‌هایی که نیازمند تامین شرایطی همچون ایجاد سکوت و آرامش در نزدیک بخش برای بیماران و کارکنان هستند. - بخش‌هایی که در آن‌ها نیاز به جلوگیری از تجمع جمعیت در نزدیکی ورودی بخش جهت پرهیز از آیجاد اخلال در فعالیت‌های بخش و بیمارستان وجود دارد. - بخش‌هایی که در آن‌ها همراهان به دلیل نوع عملکرد بخش دارای شرایط متفاوت روانی با همراهان بخش‌های دیگر هستند؛ برای مثال ممکن است به دلیل مشوش و پرخاشگر بودن برخی همراهان به سبب شرایط بیمارء نیاز به کنترل و نظارت بیش‌تر و جلوگیری از تأثیرات منفی برای دیگر فضاهای عمومی بیمارستان وجود داشته باشد یا مانند بخش زایمان, تولد نوزاد سبب شادی همراهان شود. بخش‌هایی که تعداد ملاقات‌کنندگان در آن‌ها زیاد است. رآهروی اصلی ورودی اصلی ی ت. درمان و آموزس پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- روش دوم - فضای انتظار مشترک(چندبخشی) در این روش» بخش‌هایی که از نظر سطحء نوع و حجم خدمات مشابه یکدیگر هستند؛ در صورتی که دارای شرایط خاص یاد شده در قسمت پیشین نباشند. می‌توانند با فضای انتظار مشترک برنامه‌ریزی شوند. از مزایای این روش می‌توان به کاهش مساحت با ارزش بیمارستانی» کم شدن تعداد فضاهای شک راهروی اصلی بیمارستان ۲۳ چه ورودی اصلی بخش‌ ها ه» در ادامه به بررسی استانداردهای طراحی فضای انتظار بخش‌های اعمال جراحی پرداخته شده است: ۱ فضای انتظار برای استفاده بستگان درجه یک بیمار برنامه‌ریزی می‌شود. دلیل این موضوع آرامش روانی آن‌ها و نیاز به دسترسی سریع به همراه درجه یک بیمار جهت انجام مشاوره احتمالی» مصاحبه, دریافت رضایت قبل و حین عمل و... می‌باشد. زیرا در مواردی ممکن است حین عمل, جراح به دلایلی خواستار انجام خدمات تخصصی جراحی, بیش‌تر از برنامه از پیش تعیین شده باشد که در این صورت مشورت با همراه قانونی بیمار و کسب رضایت از وی الزامی است. بنابراین پیش‌بینی فضای انتظار جهت حضور و در دسترس بودن همراه بیمار در تمامی بخش‌های اعمال جراحی به صورت محدود الزامی است. ۲ تنها در صورت پیش‌بینی امکانات و تسهیلات زیر در بخش‌های بستری جراحی» مراقبت‌های متوسط جراحی و مراقبت‌های ویژه جراحی می‌توان از برنامه‌ریزی اتاق انتظار بخش اعمال جراحی صرفه‌نظر نمود: الف) انواع بخش‌های بستری عادی و متوسط جراحی: در صورت تامین ۴ شرط زیر می‌توان انتظار همراهان درجه ۱ بیمار بستری شده در بخش‌های بستری مراقبت عادی و متوسط را در زمان عمل جراحی در اتاق بستری رزرو شده بیمار در بخش‌های بستری جراحی برنامه‌ریزی نمود: * اتاق‌های بستری تک‌تختی باشد تا حضور و انتظار همراه با استرس زیاد روی بیمار دیگر تاثیر ۱۱۳۱۹1۲۷ ٩۱ ۲۱۵۵۱۳ 2۵ ۱۵۵۱۵۵۱ 40 -------- صفحهٔ بعد -------- * امکان اعلام لحظه‌ای روند بیمار در بخش اعمال جراحی به واسطه تلویزیون اتاق بستری میسر باشد(رجوع به مورد ۱۳ همین بند). * حین عمل بیمار امکان حضور یکی از کارکنان بخش اعمال جراحی در بخش بستری جراحی فراهم باشد تا در صورت لزوم مشورت کردن با همراهان بیمار و کسب اجازه و رضایت نامه از آن‌ها میسر گردد. * امکان در دسترس بودن و مدیریت همراه قانونی بیمار در بخش بستری جراحی به منظور انجام فعالیت‌های مورد قبلی وجود داشته باشد. این روش مزایای زیر را به همراه خواهد داشت: * از ازدحام و تنش در ورودی بخش اعمال جراحی جلوگیری می‌شود. * رفت و آمد گروه‌های درمانی» خدماتی و نقل و انتقال بیماران با سهولت بیشتری انجام می‌شود و ایمنی بیمار و کارکنان را افزایش و خطرات احتمالی را کاهش می‌دهد. * همراهان بیمار در حالت مطلوب‌تری به انتظار می‌نشینند و آرامش بیشتری دارند و و به ازای هر بار باز شدن در ورودی بخش به ورودی آن هجوم نمی‌آورند. ب) انواع بخش‌های مراقبت‌های ویژه جراحی: این موضوع در خصوص بیمار بستری‌شده در بخش‌های مراقبت‌های ویژه به دلیل عدم امکان حضور همراه در داخل بخش‌های ویژه با تامین امکانات مذکور در فضای انتظار فرعی این بخش‌ها قابل برنامه‌ریزی است. ۳ در بخش جراحی» برخلاف بخش‌های بستری,» ملاقات با بیمار صورت نمی‌گیرد و فضای انتظار تنها برای حضور همراه نزدیک بیمار(به دلایل دکر شده در بند قبل) برنامه‌ریزی شده است. سار آشنایان» بیمار را پس از ترخیص از این بخش و انتقال به بخش بستری جراحی در ساعات ملاقات دیدار خواهند کرد. بنابراین فضای انتظار این بخش بر اساس روش مدیریت و کنترل ملاقات‌کنندگان بررسی نمی‌گردد و این مسئله در برنامه‌ریزی آن موثر نیست. ۴ معمولاً اعمال جراحی از پیش تعیین شده در شیفت های صبح و عصر صورت می‌گیرد؛ ولی ممکن است موارد اورژانسی در هر زمان از شبانه‌روز اتفاق بیفتد. بنابراین فضای انتظار بخش جراحی بر خلاف بخش‌های بستری به صورت ۲۴ ساعته مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این راستا لازم است تمهیدات و تسهیلات مورد نیاز جهت خدمات‌رسانی شبانه‌روزی در نظر گرفته شود. ۵ از آن‌جا که در بخش جراحی, به دلیل شرایط بیمار استرس و نگرانی زیادی بین همراهان وجود دارد. فضای انتظار این بخش باید در فضایی آرام و به دور از فضاهای شلوغ و پر رفت و آمد باشد. بنابراین حوزه‌ی تحت پوشش خدمات‌رسانی فضای انتظار بخش جراحی باید از نوع غیرمشترک(تک‌بخشی) برنامه‌ریزی گردد. اهمیت این موضوع در خصوص عدم مجاورت یا اشتراک‌گذاری فضای انتظار بخش زایمان با بخش اعمال جراحی دو چندان می‌شود؛ زیرا تولد نوزادان در بخش زایمان باعث نشاط و خوشحالی همراهان و بستگان می‌شود و این موضوع می‌تواند تاثیرات منفی و نامطلوبی بر افراد حاضر در وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ 4 ۶ از آن‌جا که مدت زمان خدمات‌رسانی این بخش شبانه‌روزی است. لازم است جهت حفظ آرامش سایر ۷ نحوه چینش مبلمان در فضای انتظار به صورت گروهی و غیرگروهی می‌باشد که برخی از آن‌ها در ادامه برای معاشرت بیشتر افراد حاضر و همچنین افزایش آرامش و کاهش استرس افراده نحوه‌ی چینش مبلمان به صورت گروهی در نظر گرفته شود (شکل‌های شماره‌ی ۲-۲ ۳-۲ و ۵-۲) و تا حد ممک از چینسر ‌های غیرگروهی جلوگیری شود(شکل شماره‌ی ۶-۲). البته با توجه به این که این روش فضای قابل توجهی را به موس سس تک سس سسکا راهروی اصلی ورودی اصلی ره راهروی اصلی وردودی بای ی نقشه‌ی ۳-۲- چینش مبلمان به روش گروهی نقشه‌ی ۴-۲- چینش مبلمان به روش گروهی را أ ا رأهروی اصلی دی اصلی با ورودی سای ی ۳ ی 0 5 سیم ی ۳ ۹ 1 نقشه‌ی ۵-۲- چینش مبلمان به روش گروهی نقشه‌ی ۶-۲- چینش مبلمان به روش غیرگروهی ۸ در فضاهای انتظار باید به ازای هر بیمار حداقل ۱/۵ صندلی برای همراه پیش‌بینی شود. تعداد بیماران داخل ۲۲۵۵۱۱ ۵۵ ۲۷۵۵۱۵۵۱ ۳۵۵۱ ۳ ۱۱۱۳۱۱۹1۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض زمان نسبتا طولانی عمل‌ها و شرایط همراهان باید امکان نشستن برای تمامی همراهان وجود داشته باشد. این امر در رامش روانی همراهان نیز تاثیر بسزایی دارد. البته حضور همراهان تبعات منفی نیز به همراه دارد که باید در طراحی به آن‌ها توجه نمود. ٩‏ ابعاد فضا باید با فعالیت‌های مذکور متناسب باشد و با توجه به ظرفیت بخش جراحی و میزان مراجعه‌کنندگان آن محاسبه شود. در این راستا سرانه هر صندلی به روش غیرگروهی با احتساب فضای رفت و آمدی و قرارگیری وسایل مربوطه ۱/۴ مترمربع و به روش گروهی ۲/۲ متر مربع در نظر گرفته می‌شود. ۰ورود به این فضا از طریق راهروهای اصلی بیمارستان صورت می‌گیرد. اما باید توجه شود که در نظر گرفتن بخشی از راهروهای بیمارستان به عنوان فضای انتظار مناسب نیست و باید عرصه و حریم مربوط به آن از راهروهای بیمارستان تفکیک شده باشد. بنابراین توصیه می‌شود فضای انتظار همراهان به صورت یک اتاق یا دهانه در مجاورت راهرو بیمارستان تعبیه شده و به گونه‌ای چیدمان شود که در مسیر رفت و آمد به ۱ این فضا جزء قسمت‌های کنترل‌نشده بخش به حساب می‌آید و محل قرارگیری آن خارج از بخش‌(قبل از ورودی اصلی بخش) و در ارتباط مستقیم با پیش‌ورودی اصلی می‌باشد. ۲ فضای انتظار باید از طریق آیفون یا روش‌های دیگر الکترونیکی با ایستگاه کنترل و پذیرش در ارتباط باشد. لازم به ذکر است به دلیل استرس و نگرانی همراهان از وضعیت بیمارشان» ممکن است به طور مداوم و مکرر به ایستگاه کنترل و پذیرش مراجعه کرده و خواستار اطلاع از وضعیت بیمار خود و روند درمان وی شوند؛ در این راستا جهت جلوگیری از ایجاد مزاحمت برای کارکنان و حفظ ایمنی آن‌ها توصیه روش‌های الکترونیکی جهت ارتباط استفاده گردد. البته در بخش‌هایی همچون زایمان» مراقبت‌های نوزادان ۳ به منظور کاهش استرس همراهان, کاستن از شلوغی جلوی ورودی بخش, کاهش مزاحمت و پرسش از ایستگاه کنترل و همچنین در جریان قرار گرفتن همراهان از روند درمان بیمارشان» توصیه اکید می‌شود که در فضای انتظار مانیتوری برای اعلام روند بیمار در بخش اعمال جراحی و وضعیت وی پیش‌بینی شود. این مانیتور به صورت لحظه‌ای آخرین اطلاعات در خصوص بیماران را نشان می‌دهد. ۴ دسترسی آسان از این فضا به سرویس بهداشتی و آب‌خوری عمومی بیمارستان لازم است(دسترسی به حداقل یک سرویس بهداشتی خانم‌هاء یک سرویس بهداشتی آقایان). ۵ به دلیل استفاده‌ی عمومی از این فضا و حساس بودن بخش جراحی» جهت به حداقل رساندن امکان آلودگی و رعایت بهداشت. از مبلمان و تجهیزاتی استفاده شود که در عین راحتی دارای استحکام بالا بوده و امکان شست‌وشو و نظافت آن‌ها به سهولت انجام پذیرد. بهداست. درمان و آموزس بزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی 7۳( -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۴ دستگاه‌های صوتی و تصویری مانند تلویزیون استفاده شود. همجنین فراهم کردن امکان مطالعه‌ی کتاب و ۷ پیشنهاد می‌شود برای رفاه افراد در این فضا از تسهیلاتی نظیر آب سرد/گرم‌کن, دستگاه فروش خودکار ۸ جهت ایحاد محیطی خوشایند و آرام برای افراد» پیشنهاد می‌شود از رنگه فرمء نور و معماری داخلی ۹ تعبیه‌ی تابلوی اعلانات. جهت اطلاع‌رسانی‌های عمومی, بهداشتی و درمانی در این فضا پیشنهاد می‌شود. ۱ ارتفاع مفید فضا در بخش‌های اعمال جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) باید حداقل ۲/۷ متر و در بخش‌های در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۷۵۳۵۱۵۵ ۲۷۱۵۲۱۴ ۱ ۱۷۱۳۱۹۲۷ ۵۱۲ ۲1۵۵۱۱۳ 2۵ ۱۷۵۵۱۲۵۱ 00 -------- صفحهٔ بعد -------- . ر راهنمای نقشه (ذ . ۹5.30 با؟ وزارت بهداشت. درم (۲۳) سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) (۱۹۱) تابلو تزیینی (. ۹) تلویزیون (۲۵) دستگاه تلفن . (۱۳۰) تابلوی اعلانات (۲۵۱) قضه‌ی کوج دستگاه آب سرد/گرم (۸) مانیتور نمایش شژرر ر ر »و ال مج سمل مرج ند 00 7 ۱ قصه کت 5 ۱ ۴ ۱ تست ب ! ات دا ) ۱ ۱۴ زویف نیمار در بخلق ۷ نس کر 1 لژ ا گ ال ز کج چگ[ رررممشمشجت نقشه‌ی ۷-۲- پلان نمونه‌ی فضای انتظار در بخش‌های اعمال جراحی با ۳ آتاق عمل- مقیاس ۱:۵۰ گارای دیوار طیق حدول ۰ 9 ی ۴ ۳۹ ۳۹۴ ۱۱۱۱۱۱۹۱۱۱۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱1 ۱۱۱۱۱۱ ره ۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱۱ ی ۱ [ ی ۱ ۷۱۱۱۱۱۱11 لت ۱۱۱۱۱۱۱۱۱ |۱۱۱1 ۷۱۱۱۱۱۱۲۱ ۱۱۱۱۱۱۱۱۷۱۱۱۱۷۱۱ ۷۱۱۱۱۱۱۲ تج |۱۱۱۱|۱۱ ۱۱۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱۱۱۷۱ ۹ |۷۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۸۱ |۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ ۷۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ (د* ۱۱۱۱۱۱۱۱۱۷۱ ۷۱۱۱۱۱۱۱۳۲۱۲ ی ۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱۱1 ۱۱۱۱۱۱۱۷۱۱ ۷۱ ۷۱۱۱۱۱۱۹۷ ۱۱۱۱۱۱۲۱ 1 ل۹ ۷۱۱۱۱۱۱۱۲ ی ۱۱۹۹۱۱۱۱۱۵۱ ۱۱۱۱۱۱۱۹۱۱۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱۱۷۱ 1۱۱۱۱ ل۱۱۱۱۱۱۱۹ ۷۱۱۱۱۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱۷۱۱ ۷۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۲۱۱۷ ۱۱۱۱۱۱۱ ۷۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۳۱۱۱ |۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۷۱ |۷۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ دنل ان تن نس سس ی اه مه‌ی ۸-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ ۳ عمومی داخل بخش وضعیت و روند بیمار تقو ی ۵ ۰ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۱ ا ۱ نازک کاری «یوار طبق حدول 2 ول الم لالح سر ۱ نشع / ۲ مانیتور نماره ۳0 دول سار ی 5 ا ۱ ۱ ۱ ص ۲ ۹ ۱ جح | ۱ ۱ ۱ یسح رثیر ۱ ی ی روزنامه و مطبوعات 0 [ هد 1 رف ۹6 قرو ۱ 020 نقشه‌ی ۹-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ بارک کاری دبوار طبق حدول‌ سم ْ ۱ ْ سس ۱ _ 1 5 ۱ سس ۱( 8 8 0 ۳ ۳ نقشه‌ی ۱۰-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ بارک کاری دیوار و أّ را هه 0 ورودی اصلی بخش 120 اس له نقشه‌ی ۱۱-۲- نمای ۴- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۳-۳-۲۳- پیش ورودی اصلی بخشس(قسمت ورودی/قسمت خروجی) با توجه به شرایط ویژه و حساس این بخش, توجه به مباحث بهداشت محیط و کنترل عفونت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این خصوص همان‌طور که گفته شد فضاهای این بخش به سه حوزه کنترل‌نشده» نیمه کنترل‌شده و کنترل شده تقسیم می‌شوند که جهت عبور از هر حوزه به حوزه دیگر باید ملاحظات کنترل عفونت رعایت شود. بر این اساس پیش‌بینی فضای پیش‌ورودی به عنوان یک فیلتر بین ورودی بخش(فضای کنترل‌نشده) و برخی فضاهای تشخیصی-درمانی بخش(فضاهای نیمه کنترل‌شده) الزامی است. عملکرد عمده‌ی این فضاء علاوه بر مسئله‌ی کنترل عفونت» ایمنی در برابر آتش و دود حفظ حریم شخصی و ممانعت از دیده شدن داخل بخش, با تعبیه پیش‌ورودی اصلی و تمهید نشانه‌های معماری» پیش‌ورودی به دو حوزه کنترل‌نشده و نیمه کنترل‌شده تفکیک می‌شود که هر فرد جهت دسترسی به حوزه نیمه کنترل‌شده باید در قسمت پیش‌ورودی بخش, اعمال کنترل عفونت خاصی را انجام دهد که بسته به نوع فرد و فعالیت مورد نظر متفاوت است. در این خصوص گردش‌کاری و اعمال کنترل عفونت افراد مختلف جهت ورود و خروج» به شرح زیر است: بیماران: در پیش‌ورودی بخش اعمال جراحی, حوزه کنترل‌نشده بخش به واسطه مانع فیزیکی همچون نرده» سکو و... از حوزه نیمه کنترل‌شده جدا می‌شود. در این فضا بیماری که با برانکار از دیگر بخش‌های بیمارستان به بخش اعمال جراحی منتقل شده است. باید در محل نرده یا سکوء تعویض برانکار شود تا از ورود آلودگی موجود در چرخ‌ها و بدنه برانکار به داخل حوزه نیمه کنترل‌شده یا کنترل‌شده بخش جلوگیری شود. گفتنی است انتقال بیمار به بختر جراحی ممکن است با راه رفتن خود بیمار یا به وسیله ویلجیر نیز صورت گیرد که در نهایت در محل ذکر شده باید ایمنی و آرامش بیمار و کارکنان تا حد امکان با بهترین روش و حداقل تعداد جابه‌جایی حفظ شود(رجوع به مورد ۱۵ همین بند). گفتنی است اهمیت جابه‌جایی بیمار بعد از عمل از حوزه نیمه کنترل‌شده به حوزه کنترل‌نشده به دلیل کار کنان: این افراد از طریق پیش‌ورودی بخش یا ترجیحاً ورودی مستقل وارد رختکن‌های واقع در حوزه کنترل‌نشده می‌شوند. در رختکن‌ها ابتدا در قسمت پیش‌ورودی آن روکفشی پوشیده یا کفش‌های خود را تعویض می‌کنند و سپس وارد فضای اصلی رختکن می‌شوند؛ در فضای اصلی تعویض کامل لباس انجام شده و پس از تعویض کفش و پوشیدن کلاه» ماسک و... از در دیگری وآارد حوزه نیمه کنترل‌شده می‌شوند. لازم به ذکر است افراد با کفش و لباس بخش نباید از بخش خارج شده و حتی وارد حوزه کنترل‌نشده بخش شوند. در صورت نیاز به خروج» باید دوباره به رختکن رجوع نموده و پس از تعویض لباس و کفش از بخش خارج شوند. افراد خاص که به صورت موردی به بخش رجوع کرده و ممکن است وارد حوزه کنترل‌شده(مجموعه اتاق‌های عمل) شوند نیز باید فرآیند مذکور را انجام دهند. وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی: دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۱۰۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ سایر افراد: در مورد افرادی که به صورت موردی وارد بخش می‌شوند و از کارکنان بخش نمی‌باشند مانند پزشکان سایر بخش‌هاء همراهان بیمارء کارکنان سایر بخش‌هاء نیروهای خدماتی بیمارستان و... در صورتی که قصد ورود به حوزه کنترل‌شده(مجموعه اتاق‌های عمل) را نداشته باشند». شست‌وشوی دست.» پوشیدن گان و تعویض کفش ارو کفشی داخل پیش‌ورودی و منطقه تفکیک فضاهای کنترل‌نشده از کنترل شده باید انجام شود. در ادامه ضوابط و استانداردهای این فضا ارائه شده است: ۱ تعبیه پیش‌ورودی با دو در به صورت هوابند در تمامی انواع بخش‌های اعمال جراحی الزامی است. ۲ در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) با توجه به حجم رفت و آمدها توصیه می‌شود که بخش دارای ۲ پیش‌ورودی بوده و ورودی بیمار از خروجی جدا باشد تا از شلوغی بیش از حد پیش‌ورودی اجتناب شده و امکان مدیریت و کنترل رفت و آمد و همجنین امکان ایجاد فضایی آرام و بدون استرس در آن وجود داشته باشد. البته در بیمارستان‌های کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ آتاق عمل) نیز این روش توصیه می‌شود. ۳ قسمت کنترل‌نشده پیش‌ورودی بخش باید با راهروی عمومی بیمارستان و فضای انتظار در ارتباط مناسب قرار گیرد. ۴ ایستگاه پذیرش و ایستگاه ترخیص چه به صورت ادغام شده در یک پیش‌ورودی و چه به صورت مجزا در دو پیش‌ورودی» باید در قسمت نیمه کنترل‌شده پیش‌ورودی برنامه‌ریزی شود تا امکان ارتباط با فضاهای حوزه نیمه کنترل‌شده وجود داشته باشد. این ایستگاه اغلب به صورت نیمه باز طراحی می‌شود. ۵ پیش‌بینی فضای پارک تجهیزات متحرک به صورت مجزا داخل قسمت کنترل‌نشده پیش‌ورودی‌ها و همچنین در نزدیکی یا داخل قسمت نیمه کنترل‌شده آن‌ها لازم است. ۶ در داخل قسمت کنترل‌نشده‌ی پیش‌ورودی, ارتباط با اتاق نظافت حوزه کنترل‌نشده. در خروجی اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف و... به صورت مستقیم یا از طریق راهرو لازم است. ۷ در دوم رختکن‌ها ممکن است در قسمت نیمه‌کنترل‌شده پیش‌ورودی یا از راهروی حوزه نیمه کنترل‌شده ۸ ارتباط قسمت نیمه کنترل‌شده پیش‌ورودی با راهروی حوزه نیمه کنترل‌شده و فضاهای مربوطه باید به طور مناسب تامین گردد. در این خصوص در صورتی که یک پیش‌ورودی برنامه‌ریزی شود. ارتباط تواماً باید با هر دو فضای آمادگی و فضای بهبودی(ریکاوری) تامین شود. اما اگر دو پیش‌ورودی در نظر گرفته شود. پیش‌ورودی قسمت ورودی باید با فضای آمادگی و پیش‌ورودی قسمت خروجی با فضای بهبودی(ریکاوری) در ارتباط سریع و نزدیک باشد. ٩‏ در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل مباحث ایمنی و آرامش بیماران و کار کنان» در اول رختکن‌ها باید دور از دید عمومی به صورت مستقل از راهروی عمومی بیمارستان(بیرون بخش) تامین شود. ولی در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) ممکن است در اول رختکن‌ها از حوزه کنترل‌نشده‌ی پیش‌ورودی تامین شود. البته در این حالت نیز ورودی مجزا از خارج بخش در ۱۷۱۳۱۱۹۱۲۷ ۵۲۲۱۵۵۱۱۳ 230۵ ۱۵۵۱۲۵۱ 00۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ از آن جا که بیماران اورژانسی و همچنین مراقبت ویژه به دلیل بحرانی بودن شرایطشان ممکن است نیازی به گذراندن مرحله آمادگی یا ریکاوری نداشته باشندء توصیه می شود پیش‌ورودی‌ها(ورود یا خروج) مستقیم به آمادگی یا ریکاوری متصل نباشندء زیرا در این صورت کارکنان مجبور به انتقال این بیماران از داخل اتاق‌های مذکور خواهند شد که موجب سلب آسایش افراد خواهد شد؛ مگر آن‌که دسترسی دیگری برای انتقال مناسب بیماران خاص در بخش به خارج و بر عکس باشد. ۱ همان‌طور که گفته شد. پیش‌بینی فضای انتظار قبل از ورودی بخش الزامی است. ولی این امر تبعات منفی نیز به همراه دارد؛ از جمله این موارد ایجاد شلوغی, ازدحام و تنش در نزدیکی ورودی بخش به خصوص زمان ورود و خروج بیماران و کارکنان» کاهش ایمنی و آرامش افراد و... می‌باشد. در این راستا توصیه اکید می شود نقل و انتقال بیماران از طریق آسانسور مخصوصی که خروجی آن داخل قسمت کنترل‌نشده پیش‌ورودی بخش است صورت گیرد. این امر آسایش و ایمنی بیماران و کارکنان را نیز فراهم می‌سازد. این آسانسور می‌تواند ارتباط بخش اورژانس با جراحی و همچنین بخش جراحی با انواع بخش‌های بستری را تامین نماید. همچنین در صورت امکان فضای انتظار همراهان را می‌توان در آتاق‌های بستری رزرو شده برای بیمار در بخش‌های بستری جراحی(برای بیماران بستری مراقبت‌های عادی و متوسط) یا در فضای انتظار بخش‌های مراقبت‌های ویژه(برای بیماران بستری مراقبت‌های ویژه) برنامه‌ریزی نمود(رجوع به مورد ۲ از بند ۱-۴-۲-۲). ۲۳ یکی از عملکردهای این فضاء کنترل عفونت و ایمنی در برابر آتش و دود است. جهت جلوگیری از انتشار عفونت تمهیداتی از جمله پیش‌بینی فشار نسبی بین فضاها و تهویه مطبوع اندیشیده می‌شود. همچنین پیش‌ورودی باید به صورت یک واحد مجزا و مقاوم در برابر آتش طراحی شود و امکانات مناسب برای پیشگیری از انتشار دود در آن لحاظ شود. از راهروی بیمارستان یک در به پیش ورودی بخش و از پیش‌ورودی نیز یک در به راهروی حوزه نیمه کنترل‌شده باز می‌شود. در اول باید ضد آتش در نظر گرفته شود. ۳ در پیش‌ورودی بخش, جداسازی حوزه کنترل‌نشده از نیمه کنترل‌شده باید با تعبیه مانع فیزیکی صورت گیرد. این موانع دارای انواع مختلف به شرح زیر است: الف) نرده: * ارتفاع نرده باید حداقل ۰/۲ متر پیش‌بینی شود. * _طول نرده باید ۳/۲ متر پیش‌بینی شود تا امکان تعویض برانکار با حضور کارکنان به راحتی وجود داشته باشد. در مواردی که ایستگاه پذیرش و ایستگاه ترخیص تواماً در یک پیش‌ورودی درنظر گرفته شودء طول این نرده برای پذیرش و ترخیص توام بیماران باید ۶ متر پیش‌بینی شود. * در برخی موارد به دلیل شرایط وخیم بیمار یا انتقال تجهیزات بزرگ ممکن است تعویض برانکار یا ترولی در مرز صورت نگیرد؛ در این حالت باید امکان بازشدن قسمتی از نرده وجود داشته باشد تا بدون تعویض» امکان عبور این موارد را از مرز دو حوزه به صورت استثنا میسر شود. در این راستا حداقل قسمت بازشو نرده ۱ متر پیش‌بینی شود. لازم به ذکر است جهت کاهش انتقال آلودگی در این قسمت باید چسب آنتی‌باکتریال نصب گردد و از سایر روش‌ها همچون اسپری‌های ضدعفونی وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱۰ چرخ و... نیز بهره جست. در چنین مواردی پس از عبور تجهیزات متحرک» پرسنل نظافتگر بخش مسیر طی شده تا مقصد را ضدعفونی می‌کنند. مانع همزبگی بازاشو رده به شکل ۱۴-۲- نمایی از نرده در پیش‌ورودی بخش اعمال جراحی ب) سکو: * پیش‌بینی سکو برای بخش‌های جراحی در اولویت دوم انتخاب است و ممکن است بیش‌تر برای بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) برنامه‌ریزی شود. * پیش‌بینی سکو به تنهایی امکان‌پذیر نمی‌باشد و باید در مجاورت آن نرده با ویژگی‌های ذکر شده * جهت تامین و کنترل فشار نسبی بین حوزه کنترل‌نشده و نیمه کنترل‌شده» سکو را نمی‌توان در حدفاصل پیش‌ورودی و راهروی حوزه نیمه کنترل‌شده قرار داد. زیر ارتباط هوایی بین راهروی حوزه نیمه کنترل‌شده و پیش‌ورودی به صورت غیرقابل کنترل از طریق فضای باز سکو ایجاد می‌شود. بنابراین سکو می‌تواند تنها در وسط پیش‌ورودی قرار گرفته تا ارتباط فیزیکی و هوایی بین پیش‌ورودی بخش و راهروی نیمه کنترل شده تنها از طریق در ۲ لنگه پیش‌ورودی تامین شود. * ارتفاع سکو جهت تعویض راحت‌تر برانکار باید از کف تمام شده ۰/۸ متر پیش‌بینی شود. * _طول سکو برای تعویض برانکار ۳/۲ متر پیش‌بینی شود. در مواردی که ایستگاه پذیرش و ایستگاه ترخیص تواماً در یک پیش‌ورودی درنظر گرفته شود طول این سکو برای پذیرش و ترخیص توام مایم فبریک ری ۱ ده با ارتفاع بارشو ترده به سکو به آرنفاع ۸ هنر ۳۰ سانتی‌هتر صول حدافل ۱ هر ما خذافل طول برده ۲ متر هو حدافل طول سکو ۲ مثر شکل ۱۵-۲- نمایی از سکو در پیش ورودی بخش اعمال جراحی ۱۱۳۱۹1۲۷ ٩۱ ۲۱۵۵۱۳ 2۵ ۱۵۵۱۵۵۱ 40 -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض با تمهید نشانه‌های معماری مانند تعبیه خط قرمزء اختلاف رنگ» تنوع مصالح یا روش‌های دیگر می‌توان فضاهای حوزه کنترل‌نشده را از فضاهای حوزه نیمه‌کنترل‌شده تفکیک نمود؛ ولی این روش‌ها به تنهایی قابل استفاده نیست و می‌تواند در کنار پیش‌بینی مانع فیزیکی به عنوان راهکار تکمیلی استفاده گردد. این نشانه‌ها باید به گونه‌ای باشد که سبب جلب نظر کاربران به منظور انجام اعمال مربوطه شود. ۴ فضای مناسب برای قرار گرفتن دو برانکار در کنار یکدیگر برای جابه‌جایی بیمار باید فراهم باشد. حرکت برانکار در این فضا باید به سادگی و بدون نیاز به چرخش‌های زیاد قابل انجام باشد. در خصوص فضای تعویض برانکار دو روش وجود دارد: الف) در روش اول که بیش‌تر نیز توصیه می‌شودء موقعیت هر دو برانکار انتقال بیمار نسبت به مسیر حرکتی ورود و خروج به این فضا موازی باشد. در این روش چرخشی در حرکت تخت ایجاد نمی‌شود و انتقال بیمار با سرعت بیشتری صورت می‌گیرد. شکل ۱۶-۲- نحوه قرارگیری سکو یا نرده در پیش ورودی- روش اول ب) در روش دوم هر دو برانکار تعویض تخت عمود بر محور حرکتی ورود و خروج خواهند شد. بنابراین جهت تعویض برانکار باید ‎٩۰‏ درجه برانکارها را چرخاند. این روش در طراحی بیمارستان‌ها مرسوم‌تر بوده و از نظر زیبایی بصری مناسب‌تر است؛ ولی به کارگیری روش اول برای تعویض برانکار آسان‌تر می‌باشد. فضاأی تعویص بخت شکل ۱۷-۲- نحوه قرارگیری سکو یا نرده در پیش ورودی - روش دوم ت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳ سح ۱۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ راهکارهای مختلفی جهت تعویض برانکار بیمار وجود دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به استفاده از دروشیت.» انواع صفحات غلطکی, انواع لیفت‌های دستی و برقی» رویه‌ی متحرک! و... اشاره کرد. لازم به ذکر است استفاده از روش‌های مدرن در جابه‌جایی بیمار در کاهش آسیب‌های شایع به ستون فقرات کارکنان بیماربر بیمارستان نیز موثر است. ۶ ابعاد پیش‌ورودی باید به گونه‌ای باشد که رفت و آمدء دسترسی‌ها و انجام فعالیت‌ها به سهولت در آن انجام پذیرد و در مواقعی که بخش دارای مراجمه‌کنندگان زیادی است(زمان‌های پذیرش بیمار در اول شیفت کاری)» حضور آن‌ها سبب شلوغی و اختلال در فعالیت‌های پیش‌ورودی نشود. هم‌چنین ابعاد فضا و بازشوها در این فضا باید موجب تسهیل نقل و انتقال و مانور تجهیزات سیار همچون برانکار» ویلچیرء دستگاه‌های ۷ به دلیل تعدد فضاهایی که باید از پیش‌ورودی بخش دسترسی داشته باشند. تعبیه‌ی راهروهایی متصل به پیش‌ورودی می‌تواند به چیدمان بهتر فضاهای مذکور کمک کند. ۸ همانطور که گفته شد در خصوص کارکنان بیمارستان که به صورت موردی به بخش مراجعه می‌کنند؛ در صورتی که این افراد قصد ورود به حوزه کنترل‌شده(مجموعه اتاق‌های عمل) را داشته باشند باید مانند سایر کارکنان داخل بخش از طریق رختکن‌ها وارد شده و تمامی اعمال کنترل عفونت از جمله تصویض کامل لباس» تعویض دمپایی» پوشیدن ماسک, کلاه و شستشوی دست را انجام دهند. ولی در صورتی که این افراد قصد ورود به حوزه کنترل‌شده(مجموعه اتاق‌های عمل) را نداشته باشند و مدت زمان حضور کوتاهی داشته باشند می‌توانند با پوشیدن روکفشی,ء شستشوی دست و پوشیدن گان وارد بخش شوند. در این حالت در آستانه‌ی محل تفکیک قسمت کنترل نشده و نیمه کنترل‌شده در پیش‌ورودی اصلی؛ باید قفسه‌های ایستاده‌ی دردار درنظر گرفته شود. این قفسه ۲ قسمت دارد: الف) قسمت بالایی جهت نگهداری موقت کفش‌های شخصی یا دمپایی‌های بیمارستانی افراد وارد شده به بخش جراحی می‌باشد. همچنین در کنار آن قسمتی مجزا برای نگهداری دمپایی داخل بخش وجود دارد تا در صورتی که از روکفشی استفاده نشد از آن‌ها استفاده گردد. ب) قسمت میانی قفسه جهت نگهداری گان» ماسک» روکفشی, اسپری ضدعفونی کننده و... می‌باشد. ج) قسمت پایینی قفسه دردار جهت نگهداری بین(ترولی) رخت کثیف و سطل زباله است. زیرا توصیه می‌شود جهت کنترل بیش‌تر عفونت و زیبایی بصری» سطل و بین رخت کثیف و زباله موجود در پیش‌ورودی نیز به صورت توکار در این قفسه ایستاده قرار گیرند. ۹ توصیه می‌شود برای جلوگیری از تجمع آلودگی و سهولت در نظافت. در درجه اول قفسه ایستاده در ارتفاع حداقل ۰/۲ متر از کف روی دیوار نصب شود؛ در غیر این صورت قفسه با پایه‌هایی به ارتفاع ۰/۲ متر با ۰ در نظر گرفتن صندلی یا سکو جهت تسهیل در پوشیدن روکفشی در حدفاصل فضای کنترل‌نشده و نیمه کنترل‌شده الزامی است. ۱ به منظور به حداقل رساندن جابه‌جایی بیمار از تختی به تختی دیگر, برای تخت جراحی از رویه‌ی متحرک استفاده می‌شود. بدین ترتیب که بیمار از پذیرس تا خروج بر روی رویه‌ی متحرک فرار دارد. این رویه بر روی پایه‌ای در آتاق جراحی فرار می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض ۱ پیش‌بینی صندلی در حوزه کنترل‌نشده جهت استفاده موقت کارکنان بخش, بیمار سرپایی و... در زمان پذیرش یا ترخیص لازم است. در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) حداقل ۲ صندلی» در بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) حداقل ۲ صندلی و در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) حداقل ۴ صندلی پیش‌بینی شود. ۳ در نظر گرفتن روشویی بیمارستانی» در حوزه نیمه کنترل‌شده و مجاور مانع فیزیکی» برای شست‌وشوی دست تمامی افرادی که قصد ورود به حوزه نیمه کنترل‌شده را دارند الزامی است. به دلیل پاشیدن قطرات آب و وجود رطوبت در اطراف فضای شستن دست. روی دیوار در قسمت قرارگیری روشویی باید تمهیدات لازم صورت گیرد. لازم به دکر است بر اساس نگرش جدید در پروتکل‌های کنترل عفونت. در صورت تایید ضدعفونی کننده جایگزین روشویی بیمارستانی استفاده نمود. این موضوع می‌تواند سبب کاهش هزینه. کاهش فضای مورد نیازء افزایش زیبایی بصری و... شود. ۳ برای سادگی استفاده از روشویی» فاصله‌ی لبه‌های جانبی آن از دو طرف تا اولین مانع ۰/۲ متر و فضای خالی در جلوی روشویی ۰/۹ متر در نظر گرفته شود. هم‌چنین ارتفاع لبه‌ی بالایی سینک تا کف ‎۰/٩‏ مر ۴ بین(ترولی) رخت و لباس‌های عفونی و سطل زباله‌ی عفونی کوچک در فضای ورودی و نزدیک به روشویی در نظر گرفته شود تا هنگام ورود و خروج به آسانی در دسترس باشد. توصیه می‌شود جهت کنترل بیش‌تر عفونت و زیبایی بصری» ترولی و سطل مذکور به صورت توکار در قفسه ایستاده موجود در این فضا قرار گیرند. ۵ پیش‌ورودی اصلی بخش دو در دارد؛ در اول ارتباط فضای عمومی بیمارستان با پیش‌ورودی را تامین نموده و در دوم» فضای پیش‌ورودی اصلی بخش را با حوزه نیمه کنترل‌شده مرتبط می‌سازد. تمامی درهای مدذکور باید به صورت دولنگه مساوی با پهنای خالص هرکدام ۰/۹ متر(مجموع ۱/۸ متر) و ارتفاع خالص ۲/۱ متر ۶ در میان درهای مکانیکی استفاده از درهای بادبزنی قفل‌شو در مقایسه با آنواع دیگر درها پیشنهاد می‌شود؛ ولی به طور کلی استفاده از درهای الکترونیکی در مقایسه با درهای مکانیکی به دلیل عدم تماس دست. سرعت عمل, سهولت در استفاده» زیبایی بصری و... بیش‌تر در اولویت انتخاب است. در میان درهای الکترونیکی نوع درهای الکترونیکی کشویی به دلیل اشغال فضای کمتر و سهولت در استفاده بیش‌تر توصیه می‌شود. ۷ توجه به مقاومت درها در مقابل ضربه وسایل و تجهیزات سیار و همچنین در زمان‌های مقابله با ورود همراه مضطرب و مشوش به داخل بخش اهمیت دارد. ۸ در ورودی بخش باید دارای سیستم قفل مکانیکی یا سامانه کنترل تردد الکترونیکی باشد تا امکان ورود افراد متفرقه وجود نداشته باشد. سامانه کنترل تردد شامل آیفون» کارت خوانء ۸۳۴۱۵ اسکن» صفحه کلید 83۵۵ ۳۲۵۵۷۵۱۵۷ 61 ۱ بهداشست. درمان و آموزش بزشسکی. دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۱۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- و... است؛ در این راستا استفاده از سیستم کارت خوان, ۹۴۱۵ به دلیل عدم تماس دست. س استفاده و سرعت عمل بالا" بیش‌تر از روش‌های دیگر توصیه می‌شود. ۹ .ارتفاع مفید سقف باید حداقل ۲/۷ متر باشد. ۰ جهت اطلاع از ضوابط ایستگاه پذیرش و ترخیص که در نقشه آمده است به بند ۴-۴-۳-۲ رجوع ۱ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نازک‌کاری (کف» دیوار»ء سقف) و همچنین خصوصیات در در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۰ [ 5 دستنرسی از طریق در و یا : ۹ رآهرو به فضاهای ننمه کننرل شده‌ی ( ۳ فرارگیری در حوره ۸ + . ۹ َ ۹ قابل 7 رس ار بمس ورودی نیمه کمترل شده در مانم هیزیگی (نرده با ارتفاع ۰ سامی منز ) بوده قابل بازشو تولابی ۹ 1 ۲ (انتفالات "صطراری) ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ده ۲ 1 4 ی 9 با سل دسترسی از طریق در و ۳ سا ۸ «آهرو به فضاهاء کنت!۱ نشدهم ( فضای پارک برانکار بخش‌ها رآهرو ی کنترل ی حوزه کنترل نشده : ۱ 7 ۹ ر ل ۳۲ ( و انتطاز نیمار در زمان پنبرش با ترخیصی / ۲ نقشه ۱۲-۲- پلان نمونه‌ی پیش‌ورودی اصلی در بخش‌های اعمال جراحی با ۲ اتاق عمل - مقیاس ۱:۵۰ ۱۱۵۵۱۲۵۱ ۴۳۵ ۱۱۳۴ سهولت در و پدیرش با 3.00 آزستگاد در <صس 600 1.00 2.00 (حوره کسرل نده) 3 ۱۱۱۱۹۱۲۷ ۵۲ ۲1۵۵|] -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (پیش ورودی فضای اصلی) ( ساعت (۴۳) سطل دردار زباله غیر عفوتی (کوچک) (۱۳۸) روشویی 69 صندلی آداری (جرخدار) چاپگر قفسه ایستاده دردار (قفل دار) (۳) تأبوره بدون بشتی سیستم رایانه با ملحقات ۴0 قفسه ایستاده دردار (۲۲) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده (. ۱) سطل دردار زباله های عفونی (کوچک) (۱۴۴) قفسه زمینی دردار (کابینت) (۲۳) محل قرارگیری صابون مایع (۱۰۶) بیشخوان (کانتر) (۱۳۷) دستگاه تلفن ۳۳ دستمال کاغذی /خشک کن الکترونیکی صندلی ثابت بدون دسته آینه بالای روشویی کمد جند کشو زیر میز ۳0 قفسه نگهداری فرم های آداری بین[ترولی) دردار رخت و لباس های عفونی (۲۰) ترولی دردار زباله های عفونی (بزرگ) (۱۳۰) تابلوی اعلانات اینتر کام (ارتباط دو طرفه صوتی) با رک کاری «نوار ی جدول 3 هه ۷ ۵ 1 یه نقشه ۱۳-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ بارک کاری دیوار مق خدول- 1 ند د نقشه ۱۴-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ لک ۶ سارک کار ی دبوار طق جدول محل فرار گیری موفت دمپایی‌های داحل بش ترولی زباله و ,۶ راخب کثتیف به صورات توکار نقشه ۱۵-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ بارک کاری دیور طمق حدول ۹۹ فرارگیری در حورد نیمه کیترل شنه د اس فضای بارک برآنکار بخش‌ها رو 9 0 ۱ . دس وروی و انتطار نیمار در رمان پدپزش با ترخیهی نقشه ۱۶-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ ۲۱۵ ۱۷۵۵۱۵۵۱ ۲ ۳ ۱۱۱۳۱۹۳۷ ) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۴-۳-۲ پیش‌ورودی فرعی بخش (ارتباط داخلی بین‌بخشی) از آن‌جایی که بخش‌هایی همچون بخش مراقبت‌های ویژه و متوسط نوزادان» بخش زایمان» بخش جراحی جنرال/بخش جراحی زنان و سزارین تعامل قابل توجهی با یکدیگر دارند, ارتباط داخلی و مستقیم بین آن‌ها لازم است. چراکه نوزادان به دنیا آمده در بخش‌های جراحی و زایمان که نیازمند خدمات پری‌ناتال هستند باید با سرعت و ایمنی کامل به بخش‌های مراقبت‌های نوزادان منتقل شوندء از طرف دیگر نوزادان حاضر در بخش‌های مراقبت‌های نوزادان ممکن است جهت انجام عمل جراحی به بخش جراحی منتقل شوند. هم‌چنین در بخش زایمان در مواردی که امکان ادامه فرآیند زایمانی به روش طبیعی وجود نداردء مادر باردار باید به سرعت به بخش جراحی جنرال/بخش جراحی زنان و سزارین منتقل شود. موارد مذکور نشان‌دهنده حجم قابل توجه انتقالات بین این سه بخش است. در این راستا فضای مشترکی به نام پیش‌ورودی فرعی بخش, اتصال‌دهنده سه بخش با یکدیگر می‌باشد. این موضوع ممکن است بین بخش اعمال جراحی قلب باز یا بخش اعمال جراحی جنرال(دارای آتاق عمل قلب باز) با بخش مراقبت‌های ویژه قلب باز نیز وجود داشته باشد که در این صورت نیز به دلیل تفاوت در سطح برنامه‌ریزی پیش‌ورودی فرعی مزایای قبل توجهی دارد که از آن جمله می‌توان به افزایش کنترل عفونت» افزایش ایمنی بیمارء تامین انتقال بیمار در فضایی امن و دور از فضاهای عمومی و پرازدحامء افزایش سرعت عمل در انتقال اضطراری» جلوگیری از اتلاف وقت, کاهش ریسک» کاهش استرس کارکنان و آسان نمودن فرآیند انتقال» سهولت در رفت و مد گروه‌های تخصصی بین بخش‌هاء امکان نقل و انتقال راحت و ایمن تجهیزات, حفظ حریم شخصی بیماران(به ویژه مادران باردار)» ایمنی در برابر آتش و دود. تخلیه افقی در زمان بحران» جلوگیری از ایجاد تنش و استرس در فضاهای عمومی, جلوگیری از انتقال سروصدا, ایحاد مفصل ارتباطی و... اشاره کرد. از آن‌جا که شرایط کنترل عفونت در بخش‌های مراقبت‌های نوزادان با بخش زایمان تا حدودی مشابه است. نیازی به انجام عملیات خاصی در زمان رفت و آمد و نقل و انتقال بین این دو بخش وجود ندارد. ولی شرایط کنترل عفونت در بخش جراحی جنرال/بخش جراحی زنان و سزارین با بخش‌های مراقبت‌های نوزادان و بخش زایمان متفاوت بوده و در سطح بالاتری قرار دارد؛ بنابراین رفت و آمدا بین آن‌ها با اعمال خاص کنترل عفونت همراه است. این اعمال به طور کامل از پروتکل‌های کنترل عفونت بخش جراحی تبعیت می‌کنند و شامل شست‌وشوی دست. تعویض کفش/پوشیدن روکفشی,» پوشیدن گان» کلاه و ماسک می‌شود. این موضوع در خصوص بخش مراقبت‌های ویژه قلب باز با بخش اعمال جراحی نیز صادق است. در صورتی که مادر باردار از بخش زایمان به بخش اعمال جراحی منتقل شودء از آن‌جا که دارای تجهیزات پزشکی سیار قابل توجهی نیست. در این فضا تعویض برانکار یا ویلچیر در منطقه تفکیک(خط قرمز یا سایر نشانه‌های ۱. طبق اصول انتقال نوزادان نیازمند خدمات پری‌ناتال, تیم پزشکی و پرستاری بخش مراقبت‌های نوزادان باید با مراجعه به بخش زایمان با بخش جراحی جنرال/بخش جراحی زنان و سزارین, نوزاد متولد شده را تحوبل بگیردزاین فرآیند نباید به صورت بالعکس صورت گیرد). در این راستا با هماهنگی‌های به عمل آمده بین بخسی, قبل از اتمام زایمان» تیم نوزادان از بخش‌های مرافبت‌های نوزادان در بیش‌ورودی فرعی آماده شده و اقدام به مراجمت به بخش مربوطه می‌نمایند(اتاق عمل سزارین در بخش جراحی یا اتاق زایمان در بخش زیمان). وزارت بهداست. درمان و آموزس پزسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳ ۱۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- معماری) الزامی است؛ ولی در صورتی که نوزاد از بخش جراحی به بخش مراقبت‌های نوزادان (و برعکس) منتقل شودء از آن‌جا که تجهیزات و دستگاه‌های زیادی به نوزادان متصل است. تعویض برانکار یا انکوباتور به دلیل سختی در جابه‌جایی و مباحث ایمنی بیمار صورت نمی‌گیرد و تنها با راهکارهای تکمیلی همچون استفاده از کفپوش‌های آنتی‌باکتریال, اسپری ضدعفونی‌کننده و... اعمال کنترل عفونت صورت می‌پذیرد. در ادامه ضوابط و استانداردهای این فضا ارائه شده است: ۱ در صورت جانمایی بخش‌های مراقبت‌های نوزادان» بخش زایمان و بخش جراحی جنرال/بخش جراحی زنان و سزارین در یک طبقه, در نظر گرفتن فضای پیش‌ورودی فرعی, جهت ارتباط بین آن‌ها توصیه می‌شود. البته این ارتباط از طریق راهروی عمومی بیمارستان و ورودی‌های اصلی بین بخشی هم امکان‌پذیر است ولی به دلیل کاهش ایمنی و آرامش بیماران و کارکنان» کاهش کنترل عفونت. کاهش حفظ حریم شخصی بیماران و... توصیه نمی‌گردد. ۲ دسترسی به پیش‌ورودی فرعی باید از حوزه کنترل‌شده بخش‌های مراقبت‌های نوزادان» حوزه کنترل‌شده بخش زایمان و حوزه نیمه‌کنترل‌شده یا کنترل‌شده بخش جراحی جنرال/بخش جراحی زنان و سزارین صورت پذیرد. ۳ از آن‌جا که مجاورت بخش اعمال جراحی قلب باز یا بخش اعمال جراحی جنرال(دارای اتاق عمل قلب باز) با بخش مراقبت‌های ویژه قلب باز الزامی است. تعبیه پیش‌ورودی فرعی بین دو بخش ضروری است. ۴ دسترسی به پیش‌ورودی فرعی باید از حوزه کنترل‌شده بخش مراقبت‌های ویژه قلب باز و حوزه نیمه کنترل‌شده یا کنترل‌شده بخش اعمال جراحی قلب باز یا بخش اعمال جراحی جنرال(دارای اتاق عمل ۵ بر اساس آن‌چه گفته شدء این پیش‌ورودی تنها توسط گروه پزشکی و پرستاری مورد استفاده قرار می‌گیرد و جهت جلوگیری از برهم خوردن شرایط کنترل عفونت نباید به فضای دیگری به جز بخش‌های مذکور ۶ در پیش‌ورودی فرعی بخش باید مشابه پیش‌ورودی اصلی مانع فیزیکی پیش‌بینی شود. در این راستا تمهید نشانه‌های معماری مانند تعبیه خط قرمزء اختلاف رنگ» تنوع مصالح یا روش‌های دیگرء به تنهایی کفایت نکرده و تنها می‌توان از آن‌ها به عنوان راهکارهای تکمیلی استفاده نمود. نشانه‌ها باید به گونه‌ای تعبیه شود که سبب جلب نظر کاربران به منظور انجام اعمال مربوطه شود. ۷ ابعاد پیش‌ورودی باید به گونه‌ای باشد که رفت و آمد.ء دسترسی و انجام فعالیت‌ها به سهولت در آن انجام پذیرد. هم‌چنین ابعاد فضا و بازشوها در این فضا باید به گونه‌ای باشد که نقل و انتقال و مانور تحهیزات سیار همچون برانکار"ء انکوباتور سیار»ء کات سیارء ویلچیرء دستگاه‌های سیار و... به سهولت انجام شود. در این خصوص مساحت پیش‌ورودی فرعی باید حداقل ۲۱ مترمربع باشد. ۱ در مواردی نقل و انتقال نوزاد بدحال در درون انکوباتور به همراه دستگاه‌ها و تجهیزات متصل به وی, بر روی برانکار صورت می‌گیرد. ۴۵0210 ا03ز۵ ۱۸۵ 2۳0 01۲۳۱۵۵۱۱۳ ۱۸۱۳۵۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- (بند ۲-۴-۳-۲) در پیش‌ورودی فرعی بخش نیز الزامی است. ٩‏ در آستانه‌ی مانع فیزیکی در پیش‌ورودی فرعی,ء قفسه‌های ایستاده دردار درنظر گرفته شود. این قفسه دارای سه قسمت اصلی می‌باشد: الف) قسمت بالایی از این قفسه برای نگ‌هداری وسایلی همجچجون روکفشی.؛ ماسک. کلاه» اسپری ضدعفونی کننده و... استفاده می‌ گردد. ج) قسمت پایینی قفسه دردار جهت نگهداری بین(ترولی) رخت کثیف و سطل زباله است. زیر توصیه می‌شود جهت کنترل بیش‌تر عفونت و زیبایی بصری» سطل و بین رخت کثیف و زباله موجود در پیش‌ورودی به صورت توکار در این قفسه ایستاده قرار گیرند. ۰ تمامی درهای موجود در این پیش‌ورودی باید به صورت دولنگه مساوی با پهنای خالص هرکدام ‎۰/٩۹‏ متر (مجموع ۱/۸ متر) و ارتفاع خالص ۲/۱ متر درنظر گرفته شود. ۱ ارتفاع مفید سقف باید حداقل ۲/۷ متر باشد. در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ید 600 ۰ ۱ نج ۲۲ ۱ ا ۱ اْ 0( سرد اْ روشویی و ملحفات بخش جراحی حنرال با : 5 بخش جراحی را ی ۱ کفبوش آننی‌باکتریال یا بخش مراقبت های ویژه قلب بار ۳ 5 خی زان ۵ سرارین ۰ ج (انتقالات اضطراری) !سای 3 یا سایر بخش های ویژه جراحی (دسترسی به حوزه نبمه کنترل شده با کنترل شده) ۳ | ۱ 330 اْ سل اْ ققه ایستاده (ماسک-کلاه-گان-د مبایی-روکفشی و...) نقشه ۱۷-۲- پلان شماتیک پیش‌ورودی فرعی در بخش‌های اعمال جراحی - مقیاس ۱:۱۰۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۴-۳-۲ ایستگاه کنترل و پذیرش/ایستگاه ترخیص مسئولیت اصلی ایستگاه پذیرش و ترخیص بیمار در بخش اعمال جراحی است. علاوه بر پذیرش و ترخیص بیماران» مدیریت و کنترل ورود و خروج افراد. برقراری ارتباط با همراهان بیمار در فضای انتظار و ارتباطات و هماهنگی‌های بین‌بخشی بر عهده این ایستگاه است. در ادامه ضوابط و استانداردهای این فضا ارائه شده است: ۱. پیش‌بینی ایستگاه کنترل و پذیرش در تمامی بخش‌های جراحی کوچک. متوسط و بزرگ الزامی است. در بخش‌هایی که ایستگاه ترخیص پیش‌بینی نمی شود این فضا نقش پذیرش و ترخیص بیماران را تواماً بر انجام امور پذیرش را بر عهده دارد. ۲ در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) در صورتی که دو پیش‌ورودی مجزا برای ورود و خروج بیماران پیش‌بینی شود. ایستگاه کنترل و پذیرش در پیش‌ورودی(ورود به بخش) و ایستگاه ترخیص در پیش‌ورودی(خروج از بخش) باید در نظر گرفته شود. در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل حجم قابل توجه ورود و خروج بیماران» پیش‌بینی ایستگاه ترخیص به صورت مجزا از ایستگاه کنترل و پذیرش الزامی است. تا امکان رفت و امد آسان به فضاهای حوزه نیمه کنترل‌شده به خصوص فضای امادگی /بهبودی میسر باشد. پیشخوان این ایستگاه باید در امتداد مانع فیزیکی پیش‌ورودی و در حد فاصل حوزه کنترل‌نشده و نیمه کنترل شده باشد تا امکان نظارت و کنترل بر تعویض برانکار و نقل و انتقالات وجود داشته باشد. ۴ در صورت پیش‌بینی ایستگاه ترخیص» باید آن را در حوزه نیمه‌کنترل‌شده در مجاورت یا داخل پیش‌ورودی(خروج از بخش) تعبیه نمود تا امکان رفت و آمد آسان به فضاهای حوزه نیمه کنترل‌شده به خصوص فضای بهبودی وجود داشته باشد. ۵. موقعیت آن باید ترجیحاً به گونه‌ای باشد که از یک طرف با فضای انتظار در ارتباط باشد و از طرف دیگر به ورودی‌های پیش‌ورودی اصلی دید و اشراف کامل داشته باشد تا امکان کنترل ورود و خروج افراد به طور کامل میسر گردد. هم‌چنین باید در موقعیت این فضا دقت نمود تا دید به فضاهای پشتیبانی که در پیش‌ورودی اصلی قرار دارند وجود داشته باشد؛ این موضوع در حفظ امنیت بخش و تامین آرامش افراد داخل بخش بسیار موثر خواهد بود. شایان دذکر است فردی که در ایستگاه حضور دارد می‌تواند نظارت بر انجام صحیح اعمال کنترل عفونت در منطقه تعویض تخت را بر عهده گیرد. ۶ طراحی این فضا به طور معمول به صورت فضایی نیمه‌باز می‌باشد. ۷ در صورتی که یک ایستگاه برای امور پذیرش و ترخیص پیش‌بینی شودء ارتباط مناسب و آسان آن با فضای آمادگی و بهبودی(ریکاوری) به صورت تواماً لازم است. در صورت پیش‌بینی مجزای ایستگاه‌هاء ایستگاه کنترل و پذیرش باید با فضای آمادگی و ایستگاه ترخیص با فضای بهبودی(ریکاوری) ارتباط داشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ایستگاه می‌تواند به صورت یک پیشخوان در نظر گرفته شود. ارتفاع پیشخوان این ایستگاه از کف تمام‌شده باید در قسمت درونی برای استفاده‌ی افراد ۰/۷۵ متر و قسمت بیرونی آن ۱/۱۵ متر باشد. از ساختن ۰ تعبیه کمد ایستاده جهت نگهداری مدارک لازم می‌باشد. این کمد می‌تواند متناسب با کارایی» دارای قسمت‌های مختلفی از جمله کمدهای دردار» کمدهای دردار قفل‌دار» کمدهای جلوباز و... باشد. هم‌چنین قفسه نگهداری فرم‌های اداری در این فضا تمهید شود. ۱ مناسب است بالاترین طبقه‌ی قفسه‌های کتاب و مدارک که به‌صورت متداول مورد استفاده قرار می‌گیرند. از ارتفاع ۱/۶ متر تجاوز نکند تا افراد بدون برخاستن از روی صندلی بتوانند به طبقات دسترسی پیدا کنند. ۲ در نظر گرفتن رایانه و ملحقات مربوط به آن جهت انجام امور اداری در ایستگاه باید در نظر گرفته شود. ۳ ارتباط شنیداری(تلفن» اینتر کام» ...) این فضا با فضای آمادگی و بهبودی(ریکاوری) ضروری است. ۴ ارتباط این ایستگاه با همراهان و افراد حاضر در فضای انتظار از طریق سیستم الکترونیکی(آیفون و...) توصیه می‌شود. استفاده از روش‌هایی همچون تعبیه پنجره(دریچه) پیشخوان و... توصیه نمی‌شود؛ چراکه امکان تجمع افراد در پشت آن و دیدن داخل بخش و همچنین پیگیری‌های لحظه‌ای همراهان می‌تواند آرامش افراد حاضر در ایستگاه را مختل ساخته و امنیت داخل بخش را تحت شعاع قرار دهد. ۵ ارتفاع مفید سقف باید حداقل ۲/۴ متر باشد. ۶ جهت مشاهده نقشه این فضا به نقشه‌های بند ۲-۴-۲-۲ (نقشه پیش‌ورودی اصلی بخش) مراجعه شود. ۷ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نازک‌کاری (کف, دیوار» سقف) و هم‌چنین خصوصیات در و پنحره در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳-۳-۳ انواع فضای پارک تجهیزات متحر ک(برانکار, ویلچیر و..) این فضاء یک انبار باز جهت نگهداری تحجهیزات متحرکی است که مورد استفاده‌ی متناوب هستند. در این فضا ویلچیر» برانکار و... را جهت نقل و انتقال موقت بیماران در جابجایی‌های درون‌بخشی و برون‌بخشی نگهداری می‌کنند. در ادامه به بررسی نکات و استانداردهای مربوط به فضای پارک تحهیزات متحرک پرداخته شده است: ۱ در بخش اعمال جراحی در سه نقطه نیاز به فضای پارک تحهیزات متحرک وجود دارد که شرایط هر یک به شرح است: الف) فضای پارک تجهیزات متحرک(حوزه کنترلنشده): در زمان پذیرش بیمار در بخش جراحی ممکن است بیمار برای مدتی در پیش‌ورودی منتظر بماند. این موضوع در ابتدای شیفت محتمل‌تر است. در این خصوص به منظور جلوگیری از ایجاد شلوغی و اختلال در رفت و آمد. فضایی جهت پارک برانکاری که بیمار روی آن خوابیده است پیش‌بینی می‌شود. همچنین در زمان ترخیص بیمار» ممکن است جهت انجام امور ترخیص توسط پرستار بخش و تا زمان تحویل گرفتن بیمار عمل شده» برانکار در این قسمت به صورت موقت پارک شود. لازم به دکر است به طور استاندارد از برانکار مخصوص بخش‌ها در نقل و انتقال بیمار به بخش جراحی(رفت و برگشت) باید استفاده کرد و این برانکارها متعلق به بخش جراحی نیست. الزامات اختصاصی این فضا به شرح زیر است؛ الزامات عمومی آنواع فضاهای پارک در مورد ۲ تا ۴ ارائه شده است: * در صورتی که یک پیش‌ورودی اصلی برای ورود و خروج بیماران در نظر گرفته شود پیش‌بینی فضای پارک تجهیزات متحرک در قسمت کنترل‌نشده‌ی پیش‌ورودی لازم است. در صورت برنامه‌ریزی دو پیش ورودی برای ورود و خروج مجزای بیمارء باید یک فضای پارک در حوزه کنترل‌نشده در پیش‌ورودی اول(قسمت ورودی) و یک فضای پارک در حوزه کنترل نشده در پیش‌ورودی دوم(قسمت خروجی) پیش‌بینی شود. * در صورت برنامه‌ریزی یک پیش‌ورودی اصلی, ابعاد فضای پارک در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) باید به گونه‌ای باشد که امکان قرارگیری حداقل ۲ برانکار و در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) امکان قرارگیری ۳ برانکار * در صورت برنامه‌ریزی دو پیش‌ورودی اصلی برای ورود و خروج مجزاء ابعاد فضای پارک در هر پیش‌ورودی در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ آتاق عمل) باید به گونه‌ای باشد که امکان قرارگیری حداقل ۱ برانکار در نظر گرفته شود. در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) باید امکان قرارگیری ۲ برانکار میسر باشد. *_طراحی این فضا باید به‌گونه‌ای باشد که خللی در رفت‌وآمد افراد به‌وجود نیاورده و سد معبر نکند. وجود عقب‌رفتگی به عمق حداقل ۱ متر می‌تواند در تحقق این امر کمک‌رسان ۲ ۳0030 ۱۷۵۵03 3۳۱۵ ۳۱۵۵11۳ 0۲ ۱۷۱۳۱۵1۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- *‏ توصیه می‌شود که برانکارها به صورت طولی(در امتداد یکدیگر) و در فضایی با عمق کم قرار گیرند تا از القاء فضای کوچک و محدود برای بیمار جلوگیری کند. ابعاد این فضا بر اساس تعداد برانکار و ویلجیر محاسبه شده در بندهای قبلی معین می‌گردد. ب) فضای پارک تجهیزات متحر ک(حوزه نیمه کنترل‌شده): در پیش ورودی بخش باید فرآیند تعویض برانکار صورت پذیرد. در این خصوص برانکار حامل بیمار از بخش های بستری در کنار برانکار خالی آورده شده از فضای آمادگی قرار گرفته و تعویض تخت صورت می‌پذیرد. بعد از عمل جراحی نیز برانکار حامل بیمار از فضای بهبودی در کنار برانکار خالی بخش قرار گرفته و عملیات تعویض تخت در پیش‌ورودی صورت می‌پذیرد. علاوه بر این در مواردی که بیمار بدحال را از بخش اورژانس منتقل کرده و نیاز به جراحی اورژانسی وجود دارد بیمار را بدون انتقال به فضای آمادگی به اتاق عمل اورژانس منتقل می‌کنند. همچنین بیماران مراقبت‌های ویژه نیز به طور معمول وارد اتاق آمادگی نشده و به صورت مستقیم به اتاق عمل منتقل می‌شوند. در این خصوص برانکارهایی در این قسمت لازم است تا بدون اشغال تخت‌های آمادگی عملیات انتقال صورت پذیرد. همچنین در برخی موارد ممکن است انتقال از پیش‌ورودی به فضای آمادگی و اتاق‌های عمل با ویلچیر انجام شود. علاوه بر این موارد در مراکزی که امکان جراحی کودکان وجود دارد توصیه می‌شود جهت کاهش استرس کودک از ماشین‌های اسباب‌بازی جهت انتقال اطفال به فضای آمادگی و اتاق عمل استفاده گردد. در این راستا فضای پارک تجهیزات متحرک جهت پارک برانکار» ویلچیر و ماشین‌های اسباب‌بازی حمل کودک مورد استفاده قرار می‌گیرد. الزامات اختصاصی برنامه‌ریزی و طراحی این فضا به شرح زیر است؛ الزامات عمومی آنواع فضاهای پارک در بندهای ۲ تا ۴ ارائه شده است: * این فضا باید در حوزه نیمه کنترل‌شده داخل یا مجاورت پیش‌ورودی اصلی بخش در نظر * ابعاد فضای پارک تجهیزات در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ آتاق عمل) برای پیش‌بینی ۱ برانکار و ۱ ویلچیرء در بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) برای پیش‌بینی ۲ برانکار و ۲ ویلچیر و در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) برای پیش‌بینی ۳ برانکار و ۳ ویلچیر باید برنامه‌ریزی شود. در مراکزی که امکان جراحی اطفال وجود دارد. * طراحی این فضا باید به‌گونه‌ای باشد که خللی در رفت‌وآمد افراد به‌وجود نیاورده و سد معبر نکند. وجود عقب‌رفتگی به عمق ۲ متر می‌تواند در تحقق این مر کمک‌رسان باشد. در این صورت برانکارها به موازات یکدیگر قرار گرفته و کمترین تماس را با افراد در حال رفت و امد ایجاد می‌نمایند. همچنین این امر زیبایی بصری فضا را با کاهش در دیدرس بودن تجهیزات مختل نمی‌سازد(رجوع به نقشه). وزارت بهداست. درمان و آموزس پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- * استفاده از جداکننده جمع‌شونده(نوع ریلی سقفی یا دیواری) جهت حفظ زیبایی بصری و کاهش دید به این تجهیزات در جلوی فضای پارک پیشنهاد می‌شود. در این حالت ۰/۲ متر به عمق فضا اضافه می‌گردد(رجوع به نقشه). * ابعاد این فضا بر اساس تعداد برانکار» ویلجیر و... محاسبه شده در بندهای قبلی معین می‌گردد. محاسبه ابعاد به این گونه است که در عرض ثابت ۲ متر یا ۲/۲ متر(با جداکننده)» باید به ازای هر برانکار ۱ متر و به ازای هر ۲ ویلچیر یا ماشین اسباب‌بازی ۱ متر به طول فضا اضافه شود. * موقعیت این فضا باید به‌گونه‌ای باشد که علاوه بر دسترسی سریع به آن» کمترین حرکت و چرخش را برای قرار گرفتن در نزدیکی مانع فیزیکی(محدوده‌ی تعویض تخت) فراهم آورد. * در صورت پیش‌بینی ماشین اسباب‌بازی انتقال اطفال, در این فضا باید پریز برق برای شارز آن پیش‌بینی شود. ج) فضای پارک تجهیزات متحرک(حوزه کنترل‌شده): پس از عمل جراحی» بیمار از آتاق عمل به فضای بهبودی(ریکاوری) منتقل می‌شود. در این خصوص پرستار سیرکولت اتمام عمل را اعلام کرده و از فضای بهبودی درخواست می‌کند که برای تحویل گرفتن بیمار در اتاق عمل حاضر شوند. بر این اساس بیماربر از فضای بهبودی یکی از برانکارهای خالی را به حوزه کنترل‌شده و داخل اتاق عمل برده و پس از تحویل بیمار به فضای بهبودی باز می‌گردد. در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل)» با توجه به مساحت قابل توجه بخش., طولانی بودن راهروها و حجم قابل توجه فعالیت‌ها ممکن است حاضر شدن بیماربر جهت انتقال با معطل‌شدن بیماران و9 کار کنان اتاق عمل, امکان آماده‌سازی سریع تر اتاق عمل جمهت عمل بعدی و... توصیه اکید می‌شود که در مجاورت هر اتاق عمل یک برانکار پیش‌بینی شود تا به محض اتمام عمل بیمار منتقل شود. در این راستا پیش‌بینی فضای پارک تجهیزات متحرک(برانکار) لازم است. * برنامه‌ریزی این روش در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) توصیه می‌شود. البته انتخاب آن بسته به روش مدیریت بخش و سیاست‌های مربوطه می‌باشد و الزامی * موقعیت آن باید نزدیک در اصلی هر اتاق عمل باشد. در صورتی که اتاقی عمل به دلیل نزدیک خروجی هر اتاق عمل پیش‌بینی شود. * طراحی این فضا باید به‌گونه‌ای باشد که خللی در رفت‌وآمد افراد به‌وجود نیاورده و سد معبر نکند. بنابراین طراحی آن به صورت یک فرورفتگی به گونه‌ای که یک برانکار در آن قابل القاء بیهوشی متصل به اتاق عمل از نوع مشترک) -------- صفحهٔ بعد -------- چ ۳ وزارد ۳ ۲ در تمامی فضاهای پارک ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۲ متر باشد. ۳ در تمامی فضاهای پارک پیش‌بینی ضربه‌گیر افقی و عمودی جهت جلوگیری از اسیب تجهیزات و همچنین ۳۴ برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا ک‌کاری (کف. دیوار سقف) و همجنین خصوصیات در و پنجره ۱ را پریز برق ْ ۱ که 1 : (۳) محافظ گوشه (4۸۳ ضربه‌گیر دیوار ۱ پلجیر 9" 220 ولج ۱ 0 برانکار آمادگی/ریکاوری (۲۸) ماشین اسباب‌بازی انتقال اطفال 1 4 (« ۱ در داخل و با محاورات پیش ورودی اصلی بش (حوزه نبمه کنترل شده) نقشه ۱۸-۲- پلان نمونه فضای پارک تحهیزات متحرک در بخش‌های جراحی کوچک (تا ۴ اتاق عمل)- مقیاس ۱:۵۰ اک کاری دبوار طبق‌جدول , نازک کاری دیوار طبق‌جدول و 22 ۵ ۹۱۳ 9 09 تسش نقشه ۱۹-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۲۰-۲- نمای ۲- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۴-۳-۲ انواع اتاق نظافت (تی‌شوی) اتاق‌های نظافت فضایی جهت انبار مواد و وسایل شوینده, نگهداری وسایل نظافت و همچنین شستشوی ابزار مربوطه می‌باشد. در بخش جراحی به دلیل اهمیت بسیار زیاد کنترل عفونت. نظافت فضای فیزیکی بخش و تحهیزات بسیار حائز اهمیت است. در این راستا پیش‌بینی اتاق نظافت و امکانات لازم در بخش ضروری می‌باشد. از آن‌جا که سطح کنترل عفونت در هر یک از حوزه‌های کنترل‌نشده» نیمه کنترل‌شده و کنترل‌شده متفاوت است. بنابراین باید جهت جلوگیری از آلوده شدن فضاهای هر حوزه, اتاق نظافت مجزا پیش‌بینی شود. این موضوع در مورد حوزه کنترل‌نشده به دلیل احتمال آلودگی بیش‌تر از اهمیت بیش‌تری برخوردار است. ۱ به طور کلی برنامه‌ریزی و طراحی اتاق نظافت بر اساس روش نظافت به ۲ روش امکان‌پذیر است: الف) روش سنتی در این روش جهت نظافت و شستشو از تی‌های معمولی, دستمال‌های تنظیف و سطل‌های نظافت استفاده می‌گردد. بنابراین برای شستشوی تی و دستمال‌های تنظیف و همچنین تخلیه محتویات آلوده سطل‌ها باید تسهیلاتی را داخل اتاق‌های نظافت پیش‌بینی نمود. از جمله آن‌ها می‌توان به حوضچه شستشو سینک شستشو و... اشاره کرد. این روش سبب می‌شود که در زمان شستشو و تخلیه موارد مذکورء امکان پاشیدن آلودگی به بیرون از سینک و حوضچه و گسترش آن در کف فضا وجود داشته باشد که با رفت و آمد کارکنان این آلودگی بیمارستانی بسیار خطرناک در سطح بخش انتشار یابد. همچنین شستشوی تی‌ها به صورت سنتی و دستی توسط نظافت‌گر بخش قطعا با در جهت کاهش آلودگی بخش برنامه‌ریزی شده است. سبب افزایش آن خواهد شد. با وجود این که تعبیه پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف می‌تواند در کاهش انتقال آلودگی موثر باشد» روش نظافت سنتی به خصوص در بخش حساس اعمال جراحی توصیه نمی‌شود. الزامات طراحی به روش سنتی به شرح * مناسب است این اتاق را خارج از فضای رفت‌وآمد و در حوزه فضاهای خیس و مرطوب قرار داد. به طور کلی جهت جلوگیری از انتشار سروصدای این نوع فضاهاء کنترل بهتر عفونت. سهولت در طراحی و اجرای تأسیسات مکانیکی» کاهش لوله‌کشی آب و فاضلاب؛ صرفه‌جویی اقتصادی و... مناسب است که فضاهای خیس در صورت مطابقت با ضوابط طراحی در یک محدوده قرار گیرند. * تعبیه پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف به منظور کاهش انتقال آلودگی» افزایش کنترل عفونت و جلوگیری از ورود تجهیزات متحرک به داخل فضاهایی همچون آتاق نظافت, اتاق کار کثیف و... می‌باشد. در این راستا در روش سنتی تعبیه پیش‌ورودی برای اتاق نظافت در حوزه کنترل‌نشده بخش جراحی توصیه و در حوزه نیمه‌کنترل‌شده و کنترل‌شده الزامی ۶ 0210 ۴00 ا۱/۵۵(۵۵ 2۳۵ ۱۵۵۱۱۳ ۵ ۱/۱۵۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض است. البته باید تلاش شود تا اتاق‌های نظافت, کار کثیف و... در مجاور یکدیگر قرار گیرند تا یک پیش‌ورودی به صورت مشترک برای آن‌ها درنظر گرفته شود. * در سیستم سنتی جهت جلوگیری از آلوده شدن چرخ های ترولی نظافت و اجتناب از انتقال آلودگی» این ترولی نباید وارد اتاق نظافت شود و باید در قسمت تمیز پیش‌ورودی اتاق‌های * تعبیه‌ی حوضچه جهت شست‌وشوی تی و تخلیه‌ی محتویات آلوده‌ی سطل‌های نظافت در این فضا لازم می‌باشد. * همان‌طور که گفته شد ایجاد تمهیداتی مانند افزایش ارتفاع لبه‌ی حوضچه‌ی تی‌شوی در این فضا می‌تواند در جلوگیری از پخش شدن قطرات آلوده به اطراف حین تخلیه سطل‌ها یا شستشو به کار گرفته شود. در این خصوص ارتفاع لبه حوضچه حداقل ۰/۵ متر پیش‌بینی شود. * استفاده از حوضچه‌های استیل پیش‌ساخته در مقایسه با روش ساخت با مصالح بنایی به * تعبیه‌ی قفسه‌ی جلوباز ایستاده جهت نگهداری و انبار وسایل نظافت. مواد شوینده و ضدعفونی کننده و... الزامی است. در این راستا برای جلوگیری از تجمع آلودگی و سهولت در شست‌وشو و نظافت فضا مناسب است در درجه اول این قفسه در ارتفاع ۰/۲ متر از کف تمام‌شده روی دیوار نصب شود. این امر از زنگ‌زدگی قسمت پایینی قفسه به دلیل عدم تماس با آب و رطوبت نیز جلوگیری می‌نماید. در غیر این صورت قفسه با پایه‌هایی به * سینک شست‌وشو به همراه آویز و آبچکان جهت شست‌وشوی سطل و پارچه‌های تنظیف لازم است. ارتفاع نصب آویز تی روی دیوار باید به‌گونه‌ای باشد که جهت جلوگیری از سرایت آلودگی احتمالی» سر تی به کف فضا نرسد. (حداقل ارتفاع آویز ۱/۷ متر). * در صورت تعبیه‌ی پنجره‌ی خارجی در این اتاق» می‌توان از نوع قابل بازشو در نظر گرفت. * از آن‌جا که در روش سنتی تجهیزات متحرک نباید وارد اتاق نظافت شوندء درٍ ورودی یک لنگه به پهنای خالص حداقل ۰/۷ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر مناسب خواهد بود. * با توجه به آلودگی موجود در این فضا و اهمیت کنترل عفونت در بخش» راه‌کارهای ارائه‌شده در اتاق کار کثیف در راستای کاهش عفونت بیمارستانی, باید در این فضا نیز اعمال شود(رجوع به ۷-۴-۳-۲ * ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۴ متر باشد. * برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نازک‌کاری (کف» دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۸ راهنمای نقشه (اتاق نظافت - روش سنتی) (0) دج نی بریز برق (۲۲) محل فرار گیری مایع ضدعفونی کننده (۲۳) محل فرارگیری صابون مابع (۴۳) سطل دردار زباله غیر عفوتی (کوچک) اویز تی, دستمال تنظیف و وسایل شست‌وشو (۲ع) محل قرارگیری دستمال کاغذی (۸۴) آبحکان به همراه آویز دستمال تنظیف (۳) فضای شست‌وشوی تی و ظروف نظافت بارک کاری «بوار طمق جدول نقشه ۲۴-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ اهممششش از ممشچ اه و از ک کاری سر ۴ 4۲۸ ۸۳ ارگ کار ۸ ۳۸ ۱ کف طبق حدول هم : 1.30 ۲ مه » ۳۹ 1 0.70 ۱ دسترسی از پیش ورودی آتاق‌های کثیف نقشه ۲۱-۲- پلان نمونه‌ی اتاق نظافت (روش سنتی)-مقیاس ۱:۵۰ بارزک کری دبوار طبق حول 2.0 رل لسستت)]) هت 0 ۹9 8 ۹18 12 9 0 21 شش ل نقشه ۲۲-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نا زک کاری دبوار طبق حدول ۱ 2 19 ی 2۳ (0) 1 : 15 ۸۴ مر لا ی [] ۱۹10 نقشه ۲۳-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ س ات ۳۲231/0۲۱ ۹/۱۵/۱۲۵۱ ۲۱۵ ۲۲۵۵۱1۲ ۳ ۱۱۳۱۱۹1۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ب) روش نوین در این روش از تی‌هایی استفاده می‌گردد که امکان جداشدن سر تی وجود دارد. بنابراین پس از استفاده و آلوده شدن سر تیء اگر یک بار مصرف باشد دور انداخته می‌شود و در صورتی که چند بار مصرف باشد داخل بین رخت کثیف انداخته می‌شود تا توسط بخش رخشویخانه شسته و دوباره به بخش بازگردانده شود. مواد شوینده و ضدعفونی نیز در سطل‌های نظافت نبوده و به صورت انواع اسپری‌های ضدعفونی برای سطوح مختلف خواهد بود. دستمال‌های تنظیف نیز جهت شستشو به همین روش به بخش رخشویخانه منتقل می‌شود. این امر سبب خواهد شد که حوضچه نظافت از اتاق‌های نظافت حذف و امکان گسترش آلودگی کاهش می‌یاید. لازم به ذکر است شستشوی سر تی و دستمال‌های تنظیف در بخش رخشویخانه و به واسطه تجهیزات و دستگاه‌های پیشرفته قطعاً با کیفیت بالایی انجام خواهد شد. گفتنی است استفاده از انواع ماشین آلات و دستگاه‌های خودکار و نیمه خودکار شستشو کف» تی و... نیز می‌تواند به عنوان روش‌های نوین نظافت در مقایسه با روش سنتی مناسب‌تر باشد. الزامات طراحی به روش نوین به شرح زیر است: * مناسب است این اتاق را خارج از فضای رفت‌وآمد و در حوزه فضاهای خیس و مرطوب قرار داد. به طور کلی جهت جلوگیری از انتشار سروصدای این نوع فضاهاء کنترل بهتر عفونت. سهولت در طراحی و اجرای تأسیسات مکانیکی» کاهش لوله‌کشی آب و فاضلاب؛ صرفه‌جویی اقتصادی و... مناسب است که فضاهای خیس در صورت مطابقت با ضوابط طراحی در یک محدوده قرار گیرند. * به دلیل نبود حوضچه شستشو و عملیات شستشوی خیس, نیازی به تعبیه پیش‌ورودی اتاق‌های کنیف برای اتاق نظافت وجود ندارد. در این راستا امکان ورود ترولی نظافت به داخل فضا وجود دارد. هر اتاق نظافت ممکن است دارای ۱ تا ۴ ترولی نظافت باشد که در سیستم نوین باید فضای مناسب برای پارک آن‌ها در داخل اتاق درنظر گرفته شود(رجوع به برنامه فیزیکی). * تعبیه‌ی قفسه‌ی جلوباز ایستاده جهت نگهداری و انبار سرتی‌های یک‌بار مصرف/شسته‌شده. نظافت و... الزامی است. در این راستا برای جلوگیری از تحمع آلودگی و سهولت در شست‌وشو و نظافت فضا مناسب است در درجه اول این قفسه در ارتفاع ۰/۲ متر از کف تمام‌شده روی دیوار نصب شود. در غیر این صورت قفسه با پایه‌هایی به ارتفاع حداقل ۰/۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۰ * به ازای هر ترولیء یک آویز ۴ شاخه تی مورد نیاز است؛ ارتفاع نصب آویز تی روی دیوار باید به‌گونه‌ای باشد که جهت جلوگیری از سرایت آلودگی احتمالی» سر تی به کف فضا نرسد. (حداقل ارتفاع آویز ۷ متر). * در این اتاق پیش‌بینی یک بین(ترولی) رخت کثیف عفونی بزرگ و یک بین رخت کثیف غیرعفونی بزرگ جهت سرتی‌ها و دستمال‌های تنظیف مستعمل لازم است تا پس از پر شدن آن‌ها (حداکثر سه-چهارم) به اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف منتقل و از آنجا جهت شستشو به رخشویخانه منتقل شود. در صورتی که بر اساس سیاست‌های بیمارستان از سرتی‌ها و دستمال‌های تنظیف یکبار مصرف استفاده گردد. جایگزین بین‌های رخت کثیف باید یک ترولی زباله عفونی بزرگ و یک ترولی زباله غیرعفونی بزرگ پیش‌بینی * در صورت تعبیه‌ی پنجره‌ی خارجی در این اتاقء می‌توان آن را از نوع قابل بازشو در نظر * از آن‌جا که در روش نوین امکان ورود تجهیزات متحرک به داخل اتاق وجود دارد. در ورودی یک لنگه باید به پهنای خالص حداقل ‎۰/٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. * با توجه به آلودگی موجود در این فضا و اهمیت کنترل عفونت در بخش, راه‌کارهای اعمال شود(رجوع به بند ۷-۴-۲-۲). * ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۴ متر باشد. خصوصیات در و پنجره در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۱۷۱۳۱۹۲۷ ۵۱۲ ۳1۵۵۱۱۳ 2۵ ۱۷۵۵۱۲۵۱ 01 -------- صفحهٔ بعد -------- وزارد راهنمای نقشه (اناق نظافت - روش نوین) (0) کنانی (۱۵) پریز برق (۲۲) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده (۲۳) محل قرارگیری صابون مایع نا زک کاری (۲۳) سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) کف طبق جدول (۳) آویز تی. دستمال تنظیف و وسایل شست‌وشو ۹ (۲ع) محل قرارگیری دستمال کاغذی ۳ 1 ) آبچکان به همراه آویز دستمال تنظیه ترس ۴ قفسه ایستاده جلو باز (۵) بین(ترولی) دردار رخت و لباس های عفونی ۵0) بین(ترولی) دردار رخت و لباس های غیر عفونی ن موارد پیشنهادی نازک کاری دیوار طبق جدول , 111 )۹۱8[ نقشه ۲۸-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی سس 3.00 ۱۴۹۱۲ : | فضای پارک ترولی نظافت نقشه ۲۵-۲- پلان نمونه‌ی اتاق نظافت (روش نوین) نازک کاری دیوار طبق حدول 249 ملع 110 ۱۹1 [4ن 0 0 000 نقشه ۲۶-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ بازک کاری دیوار طق حدول 240 210 59 از ۱20 000 نقشه ۲۷-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- الف) اتاق نظافت برای حوزه کنترل‌نشده: الزامات اختصاصی اتاق نظافت حوزه کنترل‌نشده به شرح زیر است: * پیش‌بینی یک اتاق نظافت در حوزه کنترل‌نشده در پیش‌ورودی اصلی بخش الزامی است. این اتاق نظافت فقط برای پشتیبانی فضاهای کنترل‌نشده بخش کاربرد دارد. * استفاده از روش نوین در برنامه‌ریزی این اتاق در مقایسه با روش سنتی در اولویت می‌باشد. * پیش‌بینی یک ترولی اختصاصی نظافت برای حوزه کنترل‌نشده الزامی است. این ترولی تحت هیچ شرایطی نباید وارد حوزه نیمه کنترل‌شده شود. * در روش سنتی, تعبیه پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف برای اتاق نظافت حوزه کنترل‌نشده توصیه می‌شود. در صورت عدم تعبیه پیش‌ورودی» پیش‌بینی فضای پارک ترولی در مجاورت اتاق نظافت و دور از دید عموم لازم است. در روش نوین نیازی به تعبیه پیش‌ورودی برای اتاق نظافت این حوزه وجود ندارد. ب) اتاق نظافت برای حوزه نیمه کنتر ل‌شده: الزامات اختصاصی اتاق نظافت حوزه نیمه کنترل‌شده به شرح زیر است: * در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل)» یک اتاق نظافت برای کل حوزه نیمه کنترل‌شده کفایت می‌کند. البته برای فضای بهبودی یک ترولی مجزا(به دلیل کنترل عفونت بالاتر) و برای سایر فضاهای این حوزه یک ترولی مجزا باید در نظر گرفته شود. حوزه نیمه کنترل شده(به جز اتاق‌های آمادگی و بهبودی) پیش‌بینی شود؛ * در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) برای فضاهای آمادگی باید یک اتاق * در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ آتاق عمل) برای فضاهای بهبودی(ریکاوری) باید یک اتاق نظافت به صورت اختصاصی پیش‌بینی شود. در این حالت اتاق نظافت باید ترولی * این فضا در مرکزیت حوزه و با دسترسی مناسب به فضاهای تحت پوشش قرار دارد و خارج از دیدرس و مسیرهای اصلی رفت و آمدی است. * در صورت طراحی بخش اعمال جراحی به روش دو راهرویی با راهروی کثیف. توصیه اکید می‌شود حوزه نیمه کنترل‌شده به راهروی کثیف ارتباط مستقیم داشته باشد تا در صورت تامین دسترسی مناسب. امکان قرارگیری فضاهای کثیف همجون آتاق‌های کار کثیف حوزه -------- صفحهٔ بعد -------- وزارد امکان متمرکزسازی فضاهای آلوده و کثیف حوزه نیمه کنترل‌شده و کنترل‌شده را در یک محدوده تامین کرده و امکان مدیریت فضاهای پشتیبانی پرخطر و کنترل بهتر عفونت را میسر می‌سازد. همچنین انتقالات کثیف از حوزه نیمه کنترل‌شده به بخش‌های مربوطه در بیمارستان از طریق آسانسور خدماتی تامین می‌گردد. بنابراین حتی در صورتی که امکان قرارگیری فضاهای کثیف حوزه نیمه کنترل‌شده در این راهرو وجود نداشته باشد؛ ولی ایجاد دسترسی بین حوزه نیمه‌کنترل‌شده و راهرو جهت انتقالات کثیف بین‌بخشی مناسب می‌باشد. * استفاده از روش نوین در برنامه‌ریزی این اتاق در مقایسه با روش سنتی در اولویت می‌باشد. * در روش سنتی» تعبیه پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف برای اتاق نظافت حوزه نیمه کنترل‌شده الزامی است. در روش نوین نیازی به پیش‌بینی پیش‌ورودی برای اتاق نظافت این حوزه وجود ندارد. ج) اتاق نظافت برای حوزه کنترل‌شده: پس از هر عمل جراحی» نظافت اتاق عمل طبق دستورالعمل‌ها الزامی است. این امر در انتهای هر روز کاری و به صورت هفتگی نیز صورت می‌پذیرد. در این خصوص الزامات اختصاصی اتاق نظافت حوزه کنترل‌شده(مجموعه اتاق‌های عمل) به شرح زیر است. * پیش‌بینی اتاق نظافت برای حوزه کنترل‌شده الزامی است. هر اتاق نظافت به روش سنتی * جهت کنترل عفونت و جلوگیری از تداخل عملکردی, اتاق‌های نظافت مربوط به اتاق‌های عمل نیز باید در حوزه نیمه کنترل‌شده و در نزدیکی ورودی حوزه کنترل‌شده پیش‌بینی شود. البته همان‌طور که در بند ۲-۲-۲-۲ گفته شد.ء در بخش‌های جراحی بزرگ ممکن است در وسط یا انتهای حوزه کنترل‌شده(راهروی اتاق‌های عمل) نیز فضایی به عنوان حوزه نیمه کنترل‌شده دوم پیش‌بینی شود تا دسترسی مناسب تعدادی از این فضاها به اتاق‌های عمل تامین شود. این حوزه نیز باید با در از حوزه کنترل‌شده جدا شود و در طراحی باید به نقل و انتقالات و رفت و آمدهای داخل حوزه کنترل‌شده که حاصل پیش‌بینی حوزه نیمه کنترل‌شده دوم است توجه نمود. * در صورتی که طراحی بخش به صورت دو راهرویی با راهروی کثیف انجام شود. این اتاق‌ها داخل راهروی کثیف باید پیش‌بینی شوند. * در سیستم سنتی دسترسی به اتاق‌های نظافت در هر شرایطی باید از پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف تامین شود. این موضوع حتی اگر راهروی کثیف برای بخش جراحی پیش‌بینی شود نیز الزامی است. در سیستم نوین الزامی به پیش‌بینی این اتاق وجود ندارد. * به ازای هر ۲ اتاق عمل یک ترولی و نیروی خدماتی لازم است؛ همچنین برای سایر فضاهای حوزه کنترل‌شده نیز باید یک ترولی و نیروی خدماتی مجزا پیش‌بینی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- یکی از آن‌ها برای اتاق‌های عمل با ریسک عفونت بالا(مانند اتاق‌های جراحی دستگاه گوارش و آتاق‌های عمل اورولوژی و...) و یک حوضچه برای سایر اتاق‌های عمل و راهروی کنترل‌شده می‌باشد. ولی در صورتی که سیستم نظافت از روش‌های نوین باشد. نیازی به پیش‌بینی حوضچه وجود ندارد. (]1د.) ۰ حوصجه برای موارد ۱ حوصجه برای موارد م۷ دسترسی از پیش ورودی اتاق‌های کنیف نقشه ۲۹-۲- پلان شماتیک اتاق نظافت برای حوزه کنترل‌شده (روش سنتی)- مقیاس ۱:۱۰۰ ۴00310 ۱۷۵۵۱۲۵۱ 3۵ 0۲۲۱۵۵۱۱۱ ۱۷۱۱۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۴-۳-۲ انواع اتاق کار کثیف کاربری این فضا در بخش‌های جراحی شامل موارد زیر است: ۰ شست‌وشو و ضدعفونی لوله‌ی ادرار» انواع لگن و برخی از شیشه‌های ساکشن توسط دستگاه لگن‌شوی. * خرد کردن و دفع وسایل یک‌بار مصرف تخریب‌پذیر" مانند لگنء لوله‌ی ادرار» رسیور مقوایی و... (در صورت تعبیه‌ی دستگاه خردکن ‎٩‏ مخصوص). * نگهداری لگن‌هاء لوله‌ی ادرار و... روی پایه‌ی مخصوص یا قفسه‌ی دیواری. * نمونه‌برداری از ادرار» مدفوع و مایعات خارج‌شده از بدن بیمار جهت آزمایش(در صورت نیاز). در ادامه به بررسی استانداردهای طراحی اتاق کار کثیف پرداخته شده است. ۵ در بخش اعمال جراحی؛ برای دو گروه از فضاها نیاز ید پیش‌بینی اتاق کار کثیف وجود دارد. گروه اول فضاهای حوزه نیمه کنترل‌شده شامل فضای آمادگی و بهبودی(ریکاوری) و گروه دوم فضاهای حوزه الف) اتاق کار کثیف برای حوزه نیمه کنترل‌شده این اتاق کثیف جهت پشتیبانی از فضای آمادگی و بهبودی(ریکاوری) در حوزه نیمه کنترل‌شده مورد استفاده قرار می‌گیرد. الزامات اختصاصی اتاق کار کثیف حوزه نیمه کنترل‌شده به شرح زیر است: * در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) یک اتاق کار کثیف برای حوزه نیمه کنترل شده (آمادگی و بهبودی) کفایت می‌کند به شرطی که فاصله این اتاق از هر دو فضا کمتر از ۱۰ متر باشد. در صورتی که این فاصله تامین نشود.ء باید برای هر یک از فضاهای آمادگی و بهبودی به صورت جداگانه یک اتاق کار کنیف داخل یا محاور آن * در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) با توجه به تعدد تخت‌های موجود در این فضاها باید برای فضاهای آمادگی یک اتاق کار کنیف مجزا داخل یا مجاور آن پیش‌بینی شود. ۱ 5۱0۴ 0۱۱۳۱۵۵۱ ۲ ۲۹۵۵۵۱۷۵۲ ۳ ا0مااد6 ۴ 069/3030 ۵ ۱۷۸۵۲۵۲۵۱۵۲ وزارت بهداست. درمان و آموزس بزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- * در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل تعدد تخت‌های موجود در این فضاها باید برای فضاهای ریکاوری یک اتاق کار کثیف مجزا در داخل یا مجاور آن * در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) در صورتی که اتاق کار کثیف حوزه نیمه کنترل شده در فاصله حداکثر ۲۵ متری از دورترین اتاق عمل قرار داشته باشد.ء می‌توان از آن برای اتاق‌های عمل نیز استفاده نمود. البته توصیه می شود در صورت امکان اتاق کار کثیف برای حوزه نیمه کنترل‌شده از اتاق کار کثیف حوزه کنترل‌شده جدا در نظر گرفته شود. در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) باید الزاماً اتاق کار کنیف حوزه کنترل‌شده(مجموعه اتاق‌های عمل) از حوزه نیمه کنترل‌شده جدا باشد. * در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) در صورت طراحی بخش اعمال جراحی به روش دو راهرویی با راهروی کثیف» توصیه اکید می‌شود حوزه نیمه کنترل‌شده با رأهروی کنیف ارتباط مستقیم داشته باشد تا در صورت تامین دسترسی مناسب(حداکثر فاصله ۱۰ متری اتاق کار کثیف از فضاهای آمادگی و بهبودی)» امکان قرارگیری اتاق‌های کار کثیف حوزه نیمه‌کنترل‌شده در آن نیز میسر گردد. این امر امکان متمرکزسازی فضاهای آلوده و کثیف حوزه نیمه کنترل‌شده و کنترل‌شده را در یک محدوده تامین کرده و امکان مدیریت فضاهای پشتیبانی پرخطر و کنترل بهتر عفونت را میسر می‌سازد. همچنین سبب خواهد شد که انتقالات کتیف از حوزه نیمه‌کنترل‌شده به بخش‌های مربوطه در بیمارستان از طریق آسانسور خدماتی تامین گردد. بنابراین حتی در صورتی که امکان قرارگیری فضاهای کثیف حوزه نیمه‌کنترل‌شده در این راهرو وجود نداشته باشد؛ ولی در تمامی بخش‌های جراحی کوچکه» متوسط و بزرگ ایجاد دسترسی بین حوزه نیمه کنترل‌شده و راهرو جهت انتقالات کثیف بین‌بخشی مناسب می‌باشد. * دسترسی به اتاق کار کثیف در هر شرایطی الزاماً باید از پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف تامین شود؛ حتی در صورتی که در راهروی کنیف قرار گرفته باشد. ب) اتاق کار کثیف برای حوزه کنترل‌شده: این اتاق کنیف جهت پشتیبانی اتاق‌های عمل جراحی در حوزه کنترل‌شده مورد استفاده قرار می‌گیرد. الزامات اختصاصی اتاق کار کثیف برای حوزه کنترل‌شده به شرح زیر است: * به ازای هر ۸ اتاق عمل حداقل یک اتاق کار کثیف باید در نظر گرفته شود؛ به شرطی که حداکثر فاصله دورترین اتاق عمل از اتاق کار کثیف تحت‌پوشش کمتر از ۲۵ متر باشد. البته در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) در صورتی که اتاق کار کثیف حوزه نیمه کنترل‌شده در فاصله حداکثر ۲۵ متری از دورترین اتاق عمل قرار داشته باشدء می‌توان -------- صفحهٔ بعد -------- از آن برای اتاق‌های عمل نیز استفاده نمود. البته توصیه می شود در صورت امکان اتاق کار کثیف برای حوزه نیمه کنترل‌شده از اتاق کار کثیف حوزه کنترل‌شده جدا در نظر گرفته شود. * جهت کنترل عفونت و جلوگیری از تداخل عملکردی, آتاق‌های کار کثیف مربوط به اتاق‌های عمل نیز باید در حوزه نیمه‌کنترل‌شده و در نزدیکی ورودی حوزه کنترل‌شده پیش‌بینی شود. البته همان‌طور که در بند ۳-۲-۲-۲ گفته شد. در بخش‌های جراحی بزرگ ممکن است در وسط یا انتهای حوزه کنترل‌شده(راهروی اتاق‌های عمل) نیز فضایی به به اتاق‌های عمل تامین شود. این حوزه نیز باید با در از حوزه کنترل‌شده جدا شود و در طراحی باید به نقل و انتقالات و رفت و آمدهای تاثیرگذار از پیش‌بینی حوزه نیمه کنترل‌شده دوم داخل حوزه کنترل‌شده توجه نمود. * در صورتی که طراحی بخش به صورت دو راهرویی با راهروی کثیف انجام شود. این اتاق‌ها داخل راهروی کثیف باید پیش‌بینی شوند. * دسترسی به اتاق کار کثیف در هر شرایطی الزاماً باید از پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف تامین شود؛ حتی در صورتی که در راهروی کثیف پیش‌بینی شود. ۲ این فضا جهت دفع سریع و جلوگیری از انتقال مایمات. آلودگی‌ها و عفونت‌های بیمارستانی باید در دسترسی مناسب و یکسان به تخت‌ها و فضاهای تحت پوشش باشد. ولی در عین حال لازم است خارج از دیدرس و مسیرهای اصلی رفت و آمدی باشد تا انتقال محتویات وسایلی همچون لگن» لوله ادراره شیشه ساکشن و... که منظر خوبی ندارند به دور از معرض عموم صورت گیرد. ۳ به‌طور کلی جهت جلوگیری از انتشار سروصدای این نوع فضاهاء کنترل بهتر عفونت» سهولت در طراحی و اجرای تأسیسات مکانیکی, کاهش لوله‌کشی آب و فاضلاب» صرفه‌جویی اقتصادی و... مناسب است که فضاهای خیس در صورت مطابقت با ضوابط طراحی در یک محدوده طراحی شوند. ۴ دراین بخش با توجه به تفاوت در نوع فعالیت‌هاء نوع نیروی کاری» سطح حساسیت کارهاء ترافیک کاری و... ادغام اتاق کار کثیف با اتاق شستشوی ابزار و وسایل جراحی یا ادغام اتاق کار کثیف با اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف ممنوع است. ۵. تعبیه‌ی دستگاه لگن‌شوی و یا لگن‌خردکن در این فضا لازم می‌باشد. ۶ جهت نگهداری انواع ظروف از جمله لگنء لوله ادرار» گالیپات» رسیور و... باید در این فضا از قفسه‌های مخصوص استفاده نمود. همان‌طور که پیش‌تر گفته شدء جهت جلوگیری از پاشیدن ذرات آلوده حین تخلیه‌ی آن‌ها توصیه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ سینک شست‌وشو با متعلقات آن به همراه آبچکان جهت شست‌وشوی دست و انجام فعالیت‌ها لازم می‌باشد. مناسب است در یک طرف این سینک فضای کافی به عنوان میز کاری در نظر گرفته شود. ۹ قفسه‌ی جلوباز ایستاده برای نگهداری مواد شوینده و ضدعفونی کننده» انواع ظروف یک‌بار مصرف.» ابزار و وسایل لازم است. در این راستا برای جلوگیری از تجمع آلودگی و سهولت در شست‌وشو و نظافت فضا زنگ‌زدگی قسمت پایینی قفسه به دلیل عدم تماس با آب و رطوبت نیز جلوگیری می‌نماید. در غیر این صورت قفسه با پایه‌هایی به ارتفاع حداقل ۰/۲ متر با رعایت مباحث ایستایی تمهید گردد. ۰در صورت تعبیه پنجره خارجی در این اتاق» می‌توان نوع بازشوی آن را در نظر گرفت. ۱ .استفاده از پوشش یک‌پارچه در دیوارها و اجتناب از به‌کارگیری هرگونه فرورفتگی و برآمدگی و تزئینات که بالای کنترل عفونت در این فضا ضروری است. عناصر تأسیساتی از قبیل کانال‌هاء داکت‌ها و همجنین ازدیاد کنج‌ها را در پی دارد. جهت جلوگیری از این امرء توجه به مکان‌یابی این موارد از اهمیت بالایی برخوردار بوده تا حد امکان در این فضا قرار نگیرند و در صورت قرار گرفتن» طراح باید با طراحی کنج‌ها به صورت منحنی در درجه‌ی اول یا با استفاده از زوایای باز در گوشه‌ها از تجمع آلودگی جلوگیری کند. به کتاب مرجع محموعه «استاندارد و الزامات عمومی در طراحی بیمارستان ایمن»» رجوع شود. ۳.در ورودی این فضا باید یک لنگه به پهنای خالص حداقل ۰/۷ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۳.ارتفاع مفید این فضا باید حداقل ۲/۴ متر باشد. در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (اتاق کار کئیف) (۲۲) محل قرارگیری مایع ضدعفونی کننده (۲۳) محل قرارگیری صابون مایع (۲ع) محل قرارگیری دستمال کاغذی دستگاه لگن‌شوی/ دستگاه خرد کن 9 قفسه نگهداری لوله آدرار و لگن (۸۳) لوله‌ی خرطومی قابل حرکت ۳ آب‌چکان به همراه آویز دستمال تنظیف (۱۰۳) سطل دردار زباله‌های عفونی (کوچک) جهت نگهداری - مواد ضدعفویی‌کننده و شوینده - ظروف یکبار مصرف احتالی (لوله ادرار و... - ابزار و وسایل دستشو و... نارک کاری دبوار طبی‌جدول-- نقشه ۳۳-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش بزشکی- دفتر توسعه منابع فب ۲ تصهاه ۶ ۲ ] ص ۳ 1 هت ۱ (4 5 230 هم 4 ۱ 1 ۰ 1۵.70 نازرک کاری کف طبق جدول نقشه ۳۰-۲- پلان نمونه‌ی اتاق کار کثیف در بخش‌های اعمال نارک کاری دیوار طبق حدول- 10 0 1 7 ال 9 1 ۳ 0 نقشه ۳۱-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ بارک کاری دبوار طبق حدول 20 از نوع آبتاده با [ز | سا لس ْ 48 7 او نظط (۱ 0 نقشه ۳۲-۲- نمای ۲- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۳-۳-۲- پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف میکروب‌ها و باکتری‌های بیمارستانی از مهم‌ترین و خطرناک‌ترین عوامل انتقال بیماری» حتی به افراد سالم حاضر در بیمارستان که دارای ضعف در سیستم ایمنی هستند. به حساب می‌آیند و عمده‌ترین منبع تجمع و رشد یکی از مسائل بسیار مهم و حساس که باید به دقت به آن توجه نمودء پاشیدن! مایعات یا آب آلوده به بیرون و روی زمین» حین انجام فعالیت‌هایی از جمله تخلیه‌ی محتویات لگن و شیشه ساکشن در کلینیکال‌سینک با شست‌وشوی تی و ظروف نظافت و همچنین تخلیه‌ی محتویات آن در حوضچه‌ی اتاق تی‌شوی است. تحقیقات نشان داده است با وجود این که این قطرات به وضوح دیده نمی‌شوندء ولی میزان آن‌ها بسیار زیاد است؛ رفت‌وآمد کارکنان خدماتی در این فضا و دیگر فضاهای بیمارستانیء مهم‌ترین عامل انتقال این قطرات حاوی میکروبء به‌واسطه‌ی کفش و حتی تماس دست به تمامی فضاهای بخش است. به علاوه این مسئله سبب تجمع و رشد میکروب‌های بیمارستانی در نقاط مختلف بیمارستان می‌شود که می‌تواند برای سلامتی تمام افراد بسیار مخاطره‌آمیز باشد. بنابراین در درجه‌ی اول پیشنهاد می‌شود که تعاملات لازم با متخصصین تجهیزات بیمارستانی صورت پذیرد و تمهیداتی برای به حداقل رساندن پاشیدن این قطرات صورت گیرد. در این راستا می‌توان با افزایش ارتفاع لبه‌ی کلینیکال سینک در اتاق کار کثیف و اعمال راهکارهایی در اتاق نظافت (تی‌شوی) همچون افزایش ارتفاع لبه‌ی حوضچه‌ی تی‌شوی» استفاده از حوضچه‌های استیل, استفاده از سیستم‌های نوین شستشو(دستگاه‌های خودکار و نیمه‌خود کار شست‌وشوی تی و سطل, استفاده از دستگاه‌های تخلیه و دفع محتویات سطل‌های نظافت. استفاده از ابزار و وسایل نظافت یک‌بار مصرف و...) به این مسئله تا حدودی پاسخ داد. بین فضاهای کثیف و دیگر فضاها عمل می‌کند و انجام عملیات شست‌وشوی دست و تعویض دمپایی یا چکمه در آن صورت می‌پذیرد. علاوه بر این» قسمت تمیز این فضا می‌تواند به عنوان فضای نگهداری و پارک تجهیزاتی همانند ترولی نظافت» ویلچیر ویژه‌ی سرویس بهداشتی,» پایه‌ی لگن درمان و... جهت جلوگیری از ورود آن‌ها به فضای آلوده استفاده شود. به‌طور کلیء تعبیه‌ی این فضا در بخش‌های حساس و ویژه الزامی بوده و در بخش‌های غیرویژه, با شرط اعمال تمهیدات تجهیزاتی مذکور اکیداً توصیه می‌گردد. در بخش اعمال جراحی با توجه به اهمیت و حساسیت بخش در مبحث ایمنی و کنترل عفونت» پیش‌بینی این فضا الزامی است. در ادامه به بررسی استانداردها و نکات طراحی این فضا پرداخته شده است: ۱ دسترسی به اتاق کار کثیف مربوط به حوزه نیمه کنترل‌شده و کنترل‌شده الزاماً باید از طریق این پیش‌ورودی صورت گیرد. در صورتی که طراحی بخش به صورت دو راهرویی با راهروی کثیف باشد. اتاق کار کثئیف حوزه کنترل‌شده و در صورت امکان اتاق کار کثیف حوزه نیمه کنترل‌شده در راهروی کثیف قرار می‌گیرند. در این حالت نیز دسترسی به اتاق‌های کار کثیف باید از طریق پیش‌ورودی صورت گیرد. ۱ 35۳ام50 را سس ۴002000 ۱۷۵۵۵۱ 200 ۲۱۵۵۱۳ ۲ ۱۱۳۱۵۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض ۲ در صورت برنامه‌ریزی اتاق نظافت به روش نوین» نیازی به تعبیه پیش‌ورودی برای آن نمی‌باشد. ۳ تعبیه پیش‌ورودی برای اتاق نظافت(به روش سنتی) حوزه کنترل‌نشده توصیه می‌شود. ۴ در صورت برنامه‌ریزی اتاق نظافت به روش سنتی» دسترسی به آن از حوزه نیمه کنترل‌شده و کنترل‌شده الزاماً باید از این پیش‌ورودی صورت گیرد. در صورتی که طراحی بخش به صورت دو راهرویی با راهروی کثیف باشد. آتاق نظافت حوزه کنترل‌شده و در صورت امکان اتاق نظافت حوزه نیمه کنترل‌شده در راهروی کثیف قرار می گیرند. در این حالت نیز دسترسی به اتاق‌های نظافت به روش سنتی باید از پیش‌ورودی صورت گیرد. ۵ در سیستم سنتی نظافت, جهت جلوگیری از آلوده شدن چرخ‌های ترولی نظافت و اجتناب از انتقال آلودگی, این ترولی نباید وارد اتاق نظافت شود و باید در قسمت تمیز پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف قرار گیرد. ۶ موقعیت پیش‌ورودی تابع فضاهایی است که از طریق آن دسترسی پیدا می‌کند. از جمله آن می‌توان به اتاق کار کثیفء اتاق نظافت, اتاق شستشوی اولیه ابزار جراحی و... اشاره کرد. نظافت و کثیف به منظور تامین دسترسی مناسب به حوزه تحت پوشش نیز در تعیین تعداد پیش‌ورودی و افزایش آن موثر است. ۸ بر اساس بند قبل, از هر پیش‌ورودی حداکثر می‌توان به ۳ مورد از فضاهای مذکور دسترسی پیدا کرد. در این حالت در صورت پیش‌بینی اتاق نظافت به روش سنتی به دلیل نیاز به تعبیه فضای پارک ترولی نظافشت در پیش‌ورودی, حداکثر می‌توان ۱ اتاق نظافت را در هر پیش‌ورودی درنظر گرفت. ورود آن‌ها به فضای کثیفء فضای پارک آن در پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف پیش‌بینی شود. در سیستم نوین با توجه به عدم تعبیه پیش‌ورودی» ترولی داخل اتاق نظافت پارک می‌شود(رجوع به برنامه فیزیکی). نزدیک به خط قرمزء یک قفسه‌ی جلوباز دیواری به‌منظور نگهداری دست‌کش, ماسک و... تمهید شود. ۱ تعبیه سکو یا میز جهت قرار دادن موقت وسایل کنیف در هنگام تعویض کفش/دمپایی الزامی است. ۳.در صورت تعبیه پنجره خارجی در این اتاق» می‌توان نوع بازشوی آن را در نظر گرفت. ۴ ارتفاع مناسب فضا باید حداقل ۲/۴ متر باشد. ۵ تعبیه‌ی درٍ ورودی یک لنگه به پهنای خالص حداقل ۰/۹ متر (جهت نقل و انتقال ترولی» ویلچیر و...) با ارتفاع خالص ۲/۱ متر مناسب است. ۶ این فضا باید از نظر کنترل عفونت مورد توجه قرار گیرد. به کتاب مرجع مجموعه «استاندارد و الزامات عمومی در طراحی بیمارستان آیمن» رجوع شود. ۷ برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نازک‌کاری (کف, دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در این فضا به جداول انتهای کتاب مراجعه شود. بهداشست. درمان و آموزش بزشسکی. دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ راهنمای نقشه (پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف) (۶) آویز لباس دسترسی به آتاق کار کُئیف (۳) قرارگ مایع ضدعفون . کنند جهت فرار دادن موقت وسایل کنبف محل ۳ ری ج‌ موی در هنگام تمویضی کمش,د مپایی, السه (۲۳) محل قرارگیری صابون مایع 1 (۴۳) سطل دردار زباله‌ی غیرعفونی (کوچک) (۶۲) محل قرارگیری دستمال کاغذی محل قرارگیری دمپایی و چکمه 9) وی ی ۳9) قفسه‌ی دیواری جلو باز 30 روشوی 1 ۰ ۳ (۵0 میز/ سکو ۲ « ۱ ۱ ی کف طبتقی حدو | 320 نقشه ۳۴-۲- پلان نمونه‌ی پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف با دو فضای پارک در بخش‌های اعمال جراحی - مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دبوار طق حدول-. نا زک کاری دیوار طبق جدول منت 210 130 یت 130 عشد 199 وتی 10 نقشه ۳۶-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ بازک کاری دبوار طبو جدول-. بازک کاری دبوار طبق حدول 2۹0 210 فضای پارک تجهیرانی مانند ترولی نظافت و2۰۰ جهت فرار دادن موقت وسایل کتیف در مت نمیز حهت حلوگیری از ورود آن‌ها در هنگام تعویضکفش,دمیایی,السه به نسمت کثنبف (آتاق نظافت روش سننی ) 10 مقل ند نقشه ۳۸-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۳۷-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ ۱۱۳۱۹1۲۷ ٩۱ ۲۱۵۵۱۳ 2۵ ۱۵۵۱۵۵۱ 40 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۴-۳-۲-جمع آوری زباله و رخت کثیف این اتاق برای جمع‌آوری و نگهداری موقت زباله‌ها و رخت‌های کثیفء تا زمان انتقال»ء جهت دفع یا شست‌وشو در نظر گرفته می‌شود. ۱ به ازای هر ۸ اتاق عمل یک اتاق جمع آوری زباله و رخت کثیف برای اتاق‌های عمل و سایر فضاهای ۲ موقعیت این اتاق بستگی به پیش‌بینی یا عدم پیش‌بینی راهروی کثیف دارد: الف) در صورت برنامه‌ریزی بخش به روش دو راهرویی با راهروی کثیف. این فضا باید در راهروی کثیف تعبیه گردد تا امکان انتقال ترولی زباله و رخت کثیف به بخش های مربوطه از طریق آسانسور خدماتی راهرو وجود داشته باشد؛ به شرطی که از حوزه نیمه کنترل‌شده به صورت مستقیم ارتباط به اتاق یا راهروی کثیف وجود داشته باشد تا امکان جمع‌آوری و انتقال زباله از فضاهای حوزه نیمه کنترل‌شده به آن بدون ورود به حوزه کنترل‌شده وجود داشته باشد. ب) در صورت عدم پیش‌بینی راهروی کثیف» این اتاق در حوزه نیمه کنترل‌شده قرار گرفته و الزاماً باید ۲ در داشته باشد. به گونه‌ای که یک ورودی آن در حوزه کنترل‌نشده(ترجیحاً بیرون بخش یا داخل پیش‌ورودی بخش) و یک ورودی آن در حوزه نیمه کنترل‌شده باشد تا بدون ورود ترولی مرکز جمع‌آوری زباله و رخشویخانه به حوزه نیمه کنترل‌شده» امکان انتقال زباله و رخت کثیف به بیرون بخش وجود داشته باشد. البته به جای ورودی حوزه کنترل‌نشده می‌توان از آسانسور مخصوص حمل رخت کثیف و زباله نیز استفاده نمود تا انتقال به صورت مستقیم و به دور از راهروی‌های عمومی ۳ بر اساس بند قبلی» به استثنا قرارگیری اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف در راهروی کثیف» پیش‌بینی این اتاق با یک در ورودی در حوزه کنترل‌نشده یا نیمه کنترل‌شده ممنوع است. ۳۴ این اتاق باید در عین دسترسی مناسب. دور از دیدرس و منطقه رفت و آمدی اصلی باشد. همجنین این اتاق باید در دسترسی عمومی قرار گیرد تا امکان دسترسی از اتاق‌های عمل, فضای آمادگی» ریکاوری و سایر فضاها بدون ایجاد مزاحمت برای فضاهای خاص وجود داشته باشد. ۵. بر اساس بندهای قبل, برنامه‌ریزی بخش به روش دو راهرویی با راهروی کثیف جهت جلوگیری از عبور ترولی‌های زباله و رخت کثیف در فضاهای بخش و بیمارستان پیشنهاد می‌شود. در این حالت نقل و انتقال کلیه‌ی اقلام دور ریختنی یا قابل شست‌وشو از طریق این راهرو انجام می‌شود و این امر در به حداقل رساندن تداخل فعالیت‌ها در راهروی بخش و افزایش کنترل عفونت موّر است. ۶ به طور کلی ۲ گروه ترولی در این فضا پیش‌بینی می‌شود که شامل ترولی‌های انتقال داخل‌بخشی و ترولی‌های انتقال بین‌بخشی می‌باشد. در ادامه توضیحاتی در خصوص کاربرد هر یک ارائه شده است. وزارت بهداشست. درمان و آموزس پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- الف) ترولی‌های انتقال داخل‌بخشی: پس از هر عمل جراحی» نیروی خدماتی اختصاصی اتاق موظف است پس از نظافت اتاق عمل» زباله‌ها و رخت کنیف را از اتاق عمل خارج نموده و به اتاق جمع آوری زباله و رخت کتیف منتقل نماید. در این راستا جهت کنترل عفونت, سطل‌ها و بین‌های داخل آتاق‌های عمل(با حجم پیشنهادی ۸۰ لیتر) نباید از آن خارج شوند. بنابراین تعدادی سطل جهت نقل و انتقال داخل بخشی رخت کثیف و زباله از اتاق‌های عمل به اتاق جمع آوری زباله و رخت کثیف بخش باید وجود داشته باشد. در این خصوص باید از سطل‌های دردار» چرخ‌دار با حمل ساده و ححم پیشنهادی ۱۰۰ تا ۱۲۰ لیتری استفاده گردد. این ترولی‌ها برای انتقال زباله و رخت کثیف از سایر فضاهای بخش به اتاق جمع آوری نیز استفاده می‌گردد که با انتقال ادواری آن‌ها به هر یک از فضاهای بخش, زباله و رخت کثیف جمع‌آوری و به اتاق مذکور منتقل می‌شوند. تعداد ترولی‌های مورد نیاز با حجم پیشنهادی ۱۰۰ تا ۱۲۰ لینر جمت انتقال زباله و رخت کثیف از اتاق‌های عمل, فضاهای آمادگی» بهبودی و سایر فضاهای بخش به اتاق جمع‌آوری زباله * به ازای هر ۴ اتاق عمل ۱ ترولی زباله عفونی برای کل بخش * به ازای هر ۴ آتاق عمل ۱ بین/ترولی رخت کثیف عفونی برای کل بخش * به ازای هر ۸ اتاق عمل ۱ ترولی زباله غیرعفونی برای کل بخش * به ازای هر ۸ اتاق عمل ۱ بین/ترولی رخت غیرعفونی برای کل بخش لازم به ذکر است نقل و انتقال رخت و زباله بدون سطل و ترولی به دلیل امکان انتشار آلودگی و ب) ترولی‌های انتقال بین‌بخشی: پس از انتقال زباله و رخت کثیف از فضاهای بخش به اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف در بخش, باید رخت و زباله را از سطل‌های انتقال داخل‌بخشی به سطل‌هایی با حجم واقع در اتاق جمع‌آوری انداخت که جهت نقل و انتقال بین‌بخشی از بخش جراحی به مرکز جمع‌آوری زباله و رخشویخانه استفاده می‌شود. در این خصوص باید از سطل‌های دردار چرخ‌دار با حمل ساده و حجم پیشنهادی ۲۳۰ لیتر استفاده گردد. این سطل‌ها ۳ بار در روز به بخش‌های مربوطه منتقل می‌شوند و جایگزین آنها سطل‌های خالی می‌شود. تعداد ترولی‌های مورد نیاز با حجم پیشنهادی ۲۴۰ لیتر جچمت انتقال زباله و رخت کثیف از بخش جراحی به مرکز جمع آوری زباله و رخشویخانه به شرح زیر است: * به ازای هر ۲ آتاق عمل ۱ ترولی زباله عفونی برای کل بخش به آزای هر ۲ اتاق عمل ۱ بین/ترولی رخت کثیف عفونی برای کل بخش * به ازای هر ۴ آتاق عمل ۱ ترولی زباله غیرعفونی برای کل بخش * به ازای هر ۴ اتاق عمل ۱ بین/ترولی رخت غیرعفونی برای کل بخش ۶ ی 02000 ۱۸۵۵:۵2۴0 2۳۵ ۳۵۵۱۱۳ ۵1 ۱۸: ۵0 -------- صفحهٔ بعد -------- وزارد ۷ علاوه بر سطل‌های مذکورء یک سطل با حجم پیشنهادی ۶۰ تا ۸۰ لیتر برای زباله‌های شیمیایی -دارویی در این اتاق مورد نیاز است. ۸ همان‌طور که گفته شد. در صورتی که راهروی کثیف در بخش پیش‌بینی نشود. اتاق جمع‌آوری در حد فاصل حوزه نیمه کنترل‌شده و کنترل‌نشده با دو در تمهید می‌گردد. در این حالت داخل اتاق جمع‌آوری باید مشابه فضای تعویض برانکار در پیش‌ورودی اصلی» مانع فیزیکی(نرده» سکوء پارتیشن و...) با ارتفاع ۰/۸ متر پیش‌بینی شود تا محل پارک ترولی‌های انتقال داخل‌بخشی را از محل پارک ترولی‌های انتقال بین‌بخشی جدا نماید و در نتیجه سبب کنترل عفونت و جلوگیری از انتقال آلودگی شود. در واقع این مانع فیزیکی حوزه کنترل‌نشده را از نیمه کنترل‌شده جدا ساخته و از نقل و انتقال اشتباه ترولی‌ها بین دو حوزه جلوگیری به عمل می‌آورد. بنابراین در این محدوده باید کیسه‌های حاوی رخت کثیف و زباله از ترولی‌های داخل‌بخشی به ترولی‌های بین‌بخشی جابه‌جا شده و سپس در زمان مقرر به بخش‌های مربوطه منتقل شود. .٩‏ بر اساس بند قبلی در صورتی که در طراحی بخش راهروی کثیف پیش‌بینی شود این مانع فیزیکی در راهروی کثیف و نزدیک به آسانسور خدماتی یا خروجی راهرو(در صورت عدم تمهید آسانسور) تعبیه می‌گردد تا جابه‌جایی کیسه‌های زباله بین دو نوع ترولی در این محدوده صورت گیرد. در این حالت داخل اتاق جمع‌آوری زباله تنها ترولی‌های انتقال داخل‌بخشی نگهداری می‌شود و ترولی‌های بین‌بخشی داخل راهروی کثیف و پشت مانع فیزیکی و مجاورت آسانسور یا خروجی نگهداری می‌شوند. با این امر از ورود ترولی‌های بین‌بخشی که در فضای عمومی بیمارستان تردد دارند و دارای چرخ‌های آلوده است به داخل راهروی کثیف جلوگیری به عمل می‌آید؛ زیرا راهروی کثیف متصل به اتاق‌های عمل بوده و حکم حوزه نیمه‌کنترل‌شده را دارد و باید از نظر کنترل عفونت مورد توجه خاص قرار گیرد. لازم به ذکر است در این حالت به دلیل عدم استقرار ترولی‌های بین‌بخشی در داخل اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف» مساحت اتاق با حروج به راهروی ق) فضای نمویضی ترولی مامع ببریکی شکل ۱۸-۲- منطقه تعویض ترولی در راهروی کثیف متصل به اتاق‌های عمل ۰طول مانع فیزیکی باید به میزانی باشد که امکان قرارگیری تمامی انواع ترولی(رخت/زباله از نوع عفونی و غیرعفونی) به طور همزمان در مجاورت مانع فیزیکی و در کنار هم امکان‌پذیر باشد تا نیروی خدماتی بتواند به راحتی و بدون اینکه مجبور باشد به اشتباه از مانع فیزیکی گذر نماید. عملیات تعویض ترولی را انجام -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ توجه به ترافیک کاری موجود در اتاق کار کثیف و اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف و تفاوت در نوع فعالیت» از ادغام آن‌ها در بخش جلوگیری شود. ۲ در نظر گرفتن فضایی آزاد با مساحت حداقل ۱/۵ مترمربع جهت نگهداری موقت وسایل کثیف بزرگ که لازم است برای رفع آلودگی و نظافت به رختشوی‌خانه یا کاخ‌داری منتقل شوند لازم است. مناسب است این فضا به‌واسطه‌ی جداکننده‌ی سبک (پارتیشن) از دیگر قسمت‌های اتاق جدا شود. هم‌چنین ایجاد سکو جهت جلوگیری از سرایت آلودگی‌های احتمالی کف این فضا به تجهیزات و وسایل این قسمت لازم است. ۳ ایجاد فاصله و تعبیه‌ی جداکننده‌ی سبک(پارتیشن) میان محل پارک ترولی‌های زباله و رخت کثیف عفونی از ترولی‌های زباله و رخت کثیف غیرعفونی لازم است تا از انتقال آلودگی بین ترولی‌ها در زمان تفکیک کلی زباله و بروز خطای انسانی جلوگیری شود. بر این اساس توصیه می‌شود مانع فیزیکی محل تعویض ترولی نیز از نوع پارتیشن باشد تا از نظر بصری مشابه و یکسان باشند. ۵ تعبیه‌ی قفسه‌ی جلوباز دیواری جهت نگهداری و انبار وسایل و مواد مصرفی مربوطه الزامی است. ۶ در صورت تعبیه‌ی پنجره‌ی خارجی در این اتاق» می‌توان آن را از نوع بازشو در نظر گرفت. ۷ تعبیه‌ی در ورودی یک‌لنگه به پهنای خالص حداقل ۰/۹ متر و با ارتفاع خالص ۲/۱ مترء به منظور نقل و انتقال ترولی و بین! مناسب است. ۸ این فضا باید از نظر کنترل عفونت مورد توجه قرار گیرد. به کتاب مرجع محموعه‌ی «استاندارد و الزامات عمومی در طراحی بیمارستان ایمن» رجوع شود. ۹ ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۴ متر باشد. ۰ برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نازک‌کاری (کفء دیوار» سقف) و هم‌چنین خصوصیات در و پنجره در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (جمم‌آوری زباله و رخت کثیف) (۲۲) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده (۳) محل قرارگیری صابون مایع (۶) ترولی دردار زباله غیر عفونی (بزرگ) » نگ (۳۰) ترولی دردار زباله های عفونی (بزرگ) ۱ (۶۲) محل قرارگیری دستمال کاغذی نازک کاری کف طمق جدول ۳0) قفسه دیواری جلو باز ۳9 روشویی (۱۵۳) ترولی دردار جهت رخت و لباس های کثیف عفونی فضای تعویض ترولی ترولی دردار جهت رخت و لباس های کثیف غیر عفونی (۲۰۶) جداکننده سبک (پارتیشن) ر ردار زباله ه -دا ن موارد پیشنهادی مبان محل بارک ترولی‌های عفونی از ترو لی‌های غیر عفونی جهت جلوگیری از انتقال آلودگی و کاهش‌خطای انسانی مامع فبزیکی(برده با پارتیشن با ارتقاع ۸۰ سامتی منر) سٍ خروج به حوزه کنترل نشده در پیش ورودی بخش با راهروی عمومی ببمارستان منتهی به آسانسور خدماتی با اتصال مستقم به آسانسور خدماتی اختصاصی این اتاق 3.00 فضای آزاد حدافل ۱.۵ مثرمربم جهت نگهداری موفت نجهیزات بزرگی که حهت شستشو ود مونی به ار خشویخانته ۷ کاح داری ار جاع داده می شورد راهروی حوزه نیمه کنترل شده بخش نقشه ۳۹-۲- پلان نمونه اتاق جمع‌آوری زباله و رخت کثیف بدون اتصال به راهروی کثیف در بخش‌های اعمال جراحی با ۴ اتاق عمل- مقیاس ۱:۵۰ بارک کاری دیوار طق حدول تعسه سکو به ارتفاع حداقل .۹ سانتی مهتر حهت حلوگمری از سرایت نقشه ۴۱-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی نازک کاری دیوار طبق جدول نقشه ۴۰-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ 40 139 1۹50 109 مه 000 ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۴-۳-۲- فضای آمادگی همان‌طور که گفته شد. در روش‌های جدید انتقالات داخل بخش جراحی که با نگرش کاهش جابه‌جایی بیمار صورت می‌گیرد» جهت تعویض برانکار در پیش‌ورودی بخش» یکی از برانکارهای خالی فضای آمادگی به پیش‌ورودی منتقل شده و پس از تعویض تخت بیمار» وی به فضای آمادگی منتقل می‌شود. در این فضا فعالیت‌هایی همچون تزریق مسکن و تثبیت شرایط روحی و فیزیکی بیمار» معاینه احتمالیء بررسی آخرین وضعیت بیمار پیش از جراحی» اصلاح(شیوینگ)! و... صورت می‌گیرد. همچنین با توجه به سیاست‌های برنامه‌ریزی بخش, ممکن است القاء بیهوشی به روش‌های موضمی(اپیدورال و اسپاینال) نیز در این فضا صورت گیرد. البته ممکن است جهت القاء بیهوشی آتاق‌هایی در مجاورت اتاق‌های عمل با عنوان اتاق القاء بیهوشی پیش‌بینی شود که در آن حالت بار فعالیت‌های فضای آمادگی کم خواهد شد. به طور معمول و طبق استانداردهاء مدت زمان حضور بیمار در فضای آمادگی باید بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه باشد؛ چراکه مطالعات نشان داده است که حضور بیمار کمتر یا بیش‌تر از این بازه سبب ایجاد استرس و نگرانی در وی خواهد شد. بنابراین برنامه‌ریزی و مدیریت بخش باید به گونه‌ای باشد که زمان حضور استاندارد بیمار تامین شود. به طور کلی فضای آمادگی در سطوح مختلف دارای ریز فضاهایی همچون فضای مراقبتی» اتاق دارو و کار تمیز آمادگی, ایستگاه پرستاری آمادگی, فضای پارک تجهیزات پزشکی آمادگی, اتاق کار کثیف آمادگی, اتاق نظافت آمادگی» پیش‌ورودی اتاق‌های کنیف آمادگی, سرویس بهداشتی بیماران آمادگی و... است. در ادامه به بررسی و ارائه‌ی نکات مربوط به هر یک از این فضا پرداخته شده است. ۱-۱۰-۴-۳-۲-فضای مراقبتی آمادگی فضای مراقبتی قسمت اصلی فضای آمادگی را شامل می‌شود که در ادامه نکات مربوط به برنامه‌ریزی و طراحی آن ارائه شده است: ۱ پیش‌بینی این فضا در تمامی انواع بخش‌های اعمال جراحی به صورت مستقل و مجزا الزامی است. ۲ این فضا باید در حوزه نیمه‌کنترل‌شده و تقریباً نزدیک به ورودی بخش باشد. فضای آمادگی از یک طرف باید به ورودی بخش و ایستگاه کنترل و پذیرش دسترسی داشته باشد و از طرف دیگر باید امکان ارتباط نزدیکی و دسترسی مناسب‌تر این فضا به اتاق‌های عمل دو چندان خواهد شد. همچنین ارتباط با دفترکار گروه بی‌هوشی, اتاق سرپرستارء اتاق استراحت پزشکان, انبارهای مختلف و... اهمیت دارد. ۳ محموعه ریزفضاهای اتاق آمادگی باید در یک فضای یکپارچه و بسته طراحی شود و نباید فضای آمادگی را به صورت باز در کنار سایر فضاهای بخش طراحی نمود؛ زیرا آرامش و حریم بیماران حائز اهمیت بوده و رفت و امد افراد و دیدن بیماران جراحی شده در روحیه آن‌ها اثر منفی می‌گذارد. البته تخت‌ها در فضای مراقبتی آمادگی در کنار یکدیگر و به صورت باز طراحی می‌شوند. ۱ در برخی از روس‌ها آماده‌سازی و نسیوینگ پیمار در بخش بستری جراحی صورت می‌گیرد تا بار کاری بخش جراحی و آتاق‌های آمادگی کاهش بیابد. این روش مروزه از لحاظ کنترل عفونت توصیه نمی‌شود چراکه بوست موضع عمل بر اثر عملیأت شیوینگ مستعد دریافت عفونت است. شش ۴0021100 ا۱۷۵۵۱0۵ ۵۳۵ ۲۱۵۵۱۷۳ آ0 ۱۷۱۳۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ تعداد تخت‌های آمادگی باید برابر با تعداد اتاق‌های عمل باشد. ۵. به ازای حداکثر ۱۶ تخت آمادگی باید ۱ فضای آمادگی مجزا با ریز فضاهای مربوطه پیش‌بینی شود. ۶ از ادغام فضای آمادگی با ریکاوری باید اجتناب شود زیرا این دو فضا از لحاظ سطح خدمات درمانی مورد نیازه تعداد نیروهای مورد نیاز» سطح کنترل عفونت» وضعیت روحی بیماران و... دارای شرایط متفاوتی می‌باشند. همجنین دیدن افراد عمل شده توسط بیماران آمادگی سبب ایجاد استرس و نگرانی در آن‌ها ۷ نیمی از تخت‌های آمادگی مجهز به تجهیزات و امکانات لازم جهت ارائه خدمات به بیماران بستری عادی بوده و نیمی دیگر برای ارائه خدمات به بیماران مراقبت‌های ویژه است. ۸ در عمل‌هایی که امکان انجام آن بدون بیهوشی عمومی وجود دارد. از روش‌های نوین بی‌حسی موضعی با روش اپیدورال یا اسپاینال استفاده می‌گردد. از جمله آن می‌توان به برخی عمل‌های مغز و اعصاب» ارتوپدی, زایمان و... اشاره کرد. در این راستا پیش‌بینی فضایی خارج از اتاق عمل جهت انجام عملیات مربوطه توصیه می‌شود(رجوع به بند ۲۹-۴-۳-۲)؛ در این خصوص سیاست‌های گروه جراحی و بیهوشی به دو صورت الف) اتاق القاء بیهوشی در مجاورت اتاق عمل: برخی از این گروه‌ها ترجیح می‌دهند که فضای القاء بیهوشی در نزدیک‌ترین فاصله نسبت به اتاق عمل و در واقع در مجاورت آن با در داخلی پیش‌بینی شود. در این حالت بیمار پس از انتظاری کوتاه مدت در فضای آمادگی؛ هنگامی که به انتهای عمل جراحی بیمار قبلی در اتاق عمل نزدیک است. به اتاق القاء بیههوشی منتقل می‌شود و عملیات آماده‌سازی و القاء بههوشی تا زمان اتمام جراحی قبلی و ب) کابین القاء بیپهوشی در فضای آمادگی: گروهی دیگر جایگزین پیش‌بینی اتاق القاء بیهوشی در مجاورت اتاق‌های عمل,ء چند کابین القاء بیهوشی در فضای آمادگی پیش‌بینی می‌کنند. این امر سبب کنترل بهتر بیمار توسط گروه پزشکی و پرستاری» کاهش استرس بیمار و کاهش مساحت بخش در مقایسه با اتاق القاء بیهوشی مجاور اتاق عمل می‌شود. لازم به ذکر است پیش‌بینی کابین در فضای آمادگی با فاصله از اتاق‌های عمل, به شرط آن که تنها جهت القاء بیهوشی موضعی به روش اپیدورال و اسپاینال انجام شودء از لحاظ مباحث ایمنی بیمار مشکل ساز نخواهد بود. بنابراین استفاده از بههوشی عمومی در این قسمت ممنوع است. .٩‏ بر اساس بند قبلء در صورتی که کابین القاء بیهوشی در فضای آمادگی پیش‌بینی شودء در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) باید ۱ کابین» در بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) ۲ کابین و در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) ۳ کابین پیش‌بینی شود. به تعداد کابین‌های پیش‌بینی شده در این فضا از تخت‌های بیماران مراقبت‌های ویژه در فضای آمادگی کسر خواهد شد. ۰ بر اساس بند قبل,ء در صورتی که اتاق القاء بیهوشی در مجاورت آتاق عمل پیش‌بینی شود.ء به تعداد اتاق‌های پیش‌بینی شده از تخت‌های فضای آمادگی کسر خواهد شد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی << |۱۳۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ تمامی تخت‌های آمادگی بایستی در معرض دید ایستگاه پرستاری مربوطه در نظر گرفته شوند تا همواره تحت مراقبت و نظارت کادر پرستاری قرار داشته باشند. نوع چیدمان تخت‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که از ایستگاه پرستاری» سر بیمار و تا حد امکان دو دست بیمار در دیدرس باشد. ۲ به تبع ایستگاه پرستاری» دسترسی مناسب از اتاق دارو و کار تمیز آمادگی» فضای پارک تجهیزات پزشکی آمادگی, اتاق کار کنیف آمادگی» اتاق نظافت آمادگی» سرویس بهداشتی آمادگی» کمد ملحفه و رخت تمیز و... به تمامی تخت‌ها جهت تامین گردش‌کاری مناسب و تسریع در فرآیندهای درمان نیز باید مورد توجه ۳ در بخش‌های اعمال جراحی عمومی, در صورت پیش‌بینی اتاق عمل جراحی عفونی» نیاز به درنظر گرفتن اتاق ایزوله عفونی در فضای آمادگی وجود ندارد و بیماران مربوطه زمان امادگی خود را در اتاق آمادگی عفونی در مجاورت اتاق عمل عفونی سپری می‌کنند. ۴ در طراحی, تخت آمادگی باید در محور طولی و عمود بر دیوار پشت سر بیمار قرار بگیرد. ۵ از آن‌جا که اکثر بیماران در فضای آمادگی هوشیار هستند. مشاهده بیمار در تخت‌های مجاور به خصوص بیماران ویژه با وضعیت نامساعدء سبب افزایش استرس بیمار شده و در وضعیت روانی و فیزیکی وی تاثیر نامطلوبی می‌گذارد. در این راستا و همچنین به منظور حفظ حریم شخصی بیماران» زیبایی بصری و... باید از دیوار یا پارتیشن‌هایی بین تخت‌ها استفاده نمود. از طرف دیگر به دلیل شرایط بیماران این پارتیشن‌ها باید به گونه‌ای باشد که دید و دسترسی مناسب برای تیم پرستاری وجود داشته باشد. در این راستا اجرای دیوار یا پارتیشن از لبه دیوار به طول ۱/۳ متر به صورت بهینه سبب می‌شود که ضمن حفظ محرمیت و جلوگیری از دیده‌شدن بیماران دیگرء دید و دسترسی مناسب به بیمار نیز تامین شود. ۶ امتداد جداکننده‌های مذکور در بند قبلی و همچنین قسمت جلوی هر کابین باید به‌طور باز طراحی شود و برای حفظ حریم شخصی بیماران از پرده‌هایی استفاده شود که حداقل آلودگی را جذب می‌کنند و به راحتی قابل شست‌وشو هستند. معمولاً این پرده‌ها در گوشه‌ای جمع شده و تنها هنگام عملیات درمانی خاص با ۷ به منظور سهولت انجام فعالیت‌هاء فضای کافی در اطراف تخت مورد نیاز است. در این راستا فاصله جانبی تخت‌های بیماران عادی و ویژه از نزدیک‌ترین مانع جانبی(پرده» پارتیشن» دیوار و...) حداقل ‎۰/٩‏ متر در نظر گرفته شود. فاصله‌ی لبه‌ی پایینی تخت از پرده‌ی دور تخت برای حرکت افراد به دور تخت ۰/۵ متر می‌باشد. گفتنی است فاصله لبه بالای تخت تا دیوار پشت آن جهت دسترسی آسان به خروجی گازهای طبی» پریز برق و... ۰/۲ متر باید باشد. بر این اساس ابعاد هر واحد آمادگی ۲/۶۷۲/۷ متر خواهد بود. ۸ فضایی با عرض حداقل ۲/۴ متر باید جلوی واحدها باید در نظر گرفته شود تا امکان رفت و آمد راحت کار کنان» عبور دو برانکار از کنار یکدیگر و همچنین نقل و انتقال تجهیزات بزرگ وجود داشته باشد. این فاصله از لبه جلوی پرده هر واحد تا هر مانعی همچون دیوارء لبه جلوی پرده واحد روبرویی و... می‌باشد. ۹ با توجه به این که نیمی از تخت‌ها برای بیماران ویژه است باید امکاناتی همچون مانیتور نشان‌دهنده علائم حیاتی بیمار» پمپ تزریق و همچنین خروجی‌های گازهای طبی» پریزهای برق» چراغ معاینه دیواری» ساکشن دیواری,» فلومتر و رطوبت‌زن» کلید احضار پرستار و... روی کنسول دیواری (افقی یا قائم) داشته ای ۳00310 ۱/۵۵03 2۳۵ ۵۱1۷ ۳۹۱۵ 0۳ ۱۷۱۹۳۱۹۵1۳۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض ۰ نیمی از تخت‌های دیگر که برای بیماران بستری عادی پیش‌بینی شده است باید خروجی‌های گازهای طبیء پریزهای برق» ساکشن دیواری» فلومتر و رطوبت‌زن» کلید احضار پرستار و... به صورت توکار یا بر روی کنسول دیواری (افقی یا قائم) داشته باشد. ۱ بر اساس مورد ۸ ممکن است کابین القاء بیهوشی در فضای آمادگی پیش‌بینی شود. در این راستا الزامات زیر در خصوص طراحی کابین باید درنظر گرفته شود: الف) تخت باید در محور طولی و عمود بر دیوار پشت سر بیمار قرار بگیرد. ب‌( حین عملیات القاء بیهوشی حریم شخصی بیمار باید رعایت شود. همجنین از آن‌جا که مشاهده فرآیند القاء بیهوشی برای سایر بیماران ممکن است استرس‌زا باشد.ء لذا باید حفظ آرامش سایر بیماران نیز مورد توجه قرار گیرد. در این راستا باید کابین‌های القاء بیهوشی با دیوار یا پارتیشن‌هایی از سایر فضاها جدا شود؛ از طرف دیگر به دلیل شرایط بیماران» این جداکننده‌ها باید به گونه‌ای باشد که دید و دسترسی مناسب به بیماران برای تیم پرستاری وجود داشته باشد. در این راستا اجرای دیوار یا پارتیشن از لبه دیوار به طول ۳/۲ متر باید صورت پذیرد. این جداکننده‌ها از دیوار تا طول ۱/۴ متری با مصالح عین حفظ محرمیت و جلوگیری از دیده‌شده بیماران دیگرء دید و دسترسی مناسب به بیمار نیز تامین شود. استفاده از جداکننده به طور کامل در بین تخت‌ها سبب کنترل بیش‌تر صدا و افزایش آرامش قابل شست‌وشو هستند. این پرده‌ها در گوشه‌ای جمع شده و تزها هنگام عملیات خاص یا مواردی که حفظ محرمیت بیمار اهمیت پیدا می‌کند مانند القاء بی‌هوشی. شیوینگ. معاینه 9 کشیده می‌شوند. لبه بالای تخت تا دیوار پشت آن جهت دسترسی آسان به خروجی گازهای طبی» پریز برق و... ۰/۲ متر به دور تخت و همچنین جلو کشیدن برانکار در زمان نیاز به انجام عملیات خاص در بالای سر بیمار ۱ متر باشد؛ دلیل این فاصله این است که در مواقعی ممکن است میزان داروی القاء بیهوشی به بیمار بیش از حد نیاز بوده و تیم بیهوشی مجبور شوند که به بیمار بیهوشی عمومی دهند؛ در این زمان باید امکان حرکت گروه پزشکی و پرستاری در اطراف تخت در زمان بسته بودن پرده وجود خواهد داشت. بر این ه) کابین باید دارای امکاناتی همچون مانیتور نشان‌دهنده علائم حیاتی بیمار»ء پمپ تزریق» ترولی بی‌هوشی و همچنین خروجی‌های گازهای طبی» پریزهای برق» چراغ معاینه دیواری» ساکشن دیواری,» فلومتر و رطوبت‌زن» کلید احضار پرستار و... روی کنسول دیواری (افقی یا قائْم) باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ توصیه می‌شود یکی از واحدهای آمادگی برای استفاده اطفال طراحی شود؛ به گونه‌ای که در آن از رنگ. نورء فرم و اشکال جذاب برای کودکان با رعایت مباحث کنترل عفونت و... استفاده گردد. طراحی این واحد به صورت کابین از روش طراحی باز بیش‌تر توصیه می‌شود. ۳ به ازای هر ۸ تخت. یک روشویی بیمارستانی بدون آینه در نظر گرفته شود تا شستشوی دست قبل و بعد از اقدامات درمانی روی بیمار صورت پذیرد. به دلیل پاشیدن قطرات آب و وجود رطوبت در اطراف فضای روشویی» روی دیوار در قسمت نصب روشویی باید تمهیدات لازم صورت گیرد. ۳۴ ارتفاع لبه‌ی بالای روشویی از کف تمام‌شده ‎۰/٩‏ متر و حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی کاسه‌ی روشویی تا دیوار یا هر مانع دیگر ۰/۲ متر باشد. ۵ به ازای هر ۲ تخت. یک پله پای تخت جهت سهولت بیمار در بالا رفتن و پایین آمدن از تخت لازم است. ۶ تعبیه پنجره بدون بازشو به یک فضای خارجی (بیرونی) جهت استفاده از نور طبیعی و دید مناسب از لحاظ روانی برای آسایش بیماران و کار کنان الزامی است. این پنجره می‌تواند در فضای مشترک واحدها یا داخل هر واحد در نظر گرفته شود. لازم به توضیح است در صورت تعبیه پنجره داخل واحدها باید به‌گونه‌ای باشد که نور وارد شده از آن به داخل فضا منجر به خیرگی کارکنان یا اختلال در مشاهده بیمار یا تجهیزاتی همچون مانیتور علائم حیاتی نشود(بیمار یا تجهیزات در دید کارکنان ضد نور نشوند). در این راستا تا حد امکان از ایجاد پنجره پشت سر بیمار خودداری شود و در صورت تعبیه آن» حداقل ۱ متر از محور طولی توانایی در عکس‌العمل سریع در زمان بحران» خطر آسیب دیدن افراد در اثر شکستن شیشه به حداقل برسد. ۷ در صورت تعبیه پنجره داخل کابین» جهت حفظ حریم شخصی بیمار و کنترل نور در راستای آسایش وی باید راهکارهای لازم اعمال گردد. از جمله راه‌کارهای متداول می‌توان به استفاده از پرده» شیشه‌های مات یا ۸ نسبت بیماران خانم به آقا در تمامی ساعات خدمات‌رسانی متغیر استء بنابراین نمی‌توان فضای آمادگی را به طور کامل جهت استفاده آقایان و خانم‌ها به دو قسمت مجزا تفکیک نمود. چرا که این امر سبب کاهش انعطاف پذیری بخش شده و در مواقعی موجب اختلال در نحوه پذیرش بیماران می‌شود. با توجه به طراحی فضا به صورت کابین و پرده» تا حدود زیادی حریم شخصی بیماران حفظ خواهد شد. همچنین می‌توان با تقسیم‌بندی حدودی تخت‌هاء بیماران خانم را از اقا تفکیک نمود. ۹ در صورت پیش‌بینی ورودی برای فضای آمادگی باید از نوع دو لنگه با عرض خالص هر کدام ۰/۹ ۰ با توجه به تعدد تخت‌های موجود در این فضا و طراحی کابین‌ها به صورت روش نیمه باز با جداکننده سبک. ارتفاع مناسب فضا باید حداقل ۳ متر باشد. ۱ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نازک‌کاری (کف. دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در این قسمت به جداول انتهای بخش مراجعه شود. ۱۷۱۳۹5۱۳۹۷ 0۲ ۳۱۵۵۱۹۳۲ 2۳۵ ۱۷۵۵/۲ ۵۱ ۳۴0 0310 ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (واحد آمادگی عادی) پریز برق کلید احضار پرستار ۳۳۳) محافظ گوشه پرده دور تخت به همراه ریل سقفی (۳ع) خروجی اکسیژن (۱۰) پله سیار کنار تخت خروجی وکیوم (۱۰۳) سطل دردار زباله های عفونی (کوچک) ( ۷) ضربه‌گیر دیوار ۳ برانکار آمادگی /ریکاوری 2.60 مت 0.90 سوم 80 سم 0و0 و حروحی های نوکار و با کنسول دیواری 8 سس ۳ ف ۱ س نقشه ۴۲-۲- پلان نمونه‌ی واحد آمادگی عادی در بخش‌های جراحی - مقیاس ۱:۵۰ بازک کاری دبوار طبق حدول ... از کاری دنوار طنق حدول با ( ن مس دعه خروحی هاأی نوکار وبا نقشه ۴۴-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳9) فلومتر به همراه رطوبت زن دب به‌ارای هر ۸ تخت یک عدد رو شویی در فضای مشترک بین تخت ها فضای اختصاصی کنسول دیواری ۹۵۵/7 نقشه ۴۳-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ 00 ۱۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ا سیک پریز برق ضربه‌گیر دیوار ۳0 کنسول دیواری (۳) محافظ گوشه کلید احضار پرستار ۳9) فلومتر به همراه رطوبت زن (. ۶) مانیتور نمایش علائم حیاتی بیمار پرده دور تخت به همراه ریل سقفی (۳) ساکشن دیواری (۳ع) خروجی اکسیژن پمپ‌های سرنگ (دیواری یا روی پایه سرم سیار) ونتیلا تور (۳ع) خروجی هوای فشرده 9 پله سیار کنار تخت پایه پمپ تزریق (دیواری /متصل به تخت /سیار) خروجی وکیوم (۱. ۳) سطل دردار زباله های عفونی (کوچک) (۲۷) سوکت شبکه (۶ع) چراغ دیواری معاینه بیمار با قابلیت تنظیم شدت نور 0) برانکار آمادگی/ریکاوری (۲9) پایه دیواری مانیتور به همراه سبد ملحقات ما مرمع و مس 0.90 شم 080 سم 0و0 و 0.20 (۳۷۷۱) س (۹۷ و 5 120 ی به‌ازای هر ۸ تخت یک عدد روشویی 270 ۳۴ ۴( فضای اختصاصی فضای اختصاصی تحت محاور 130 ۱ ۱ تخت مجاور ۱ !۱ ۱ ۱ ی 0 دس لک ی ار 10 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 هه مر .> هم ف نقشه ۴۵-۲- پلان نمونه‌ی واحد آمادگی ویژه در بخش‌های اعمال جراحی - مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول -. نارک کاری دیوار طبق حدول سم [۱1۷1۱ 300 ی دعه رن 9 مانیتور با ماژول حداشونده جهت "نتقال اج فک :3111000101211117 امه 9 0 4) چ سس ۳ آاآالن 3 عند ال ۱ ۱ ۵1 1 (۷ه) لا 0 هل ۱ 1 0 2 سا لش ییا | 2 | از که 9 نقشه ۴۷-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۴۶-۲- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (کابین القاء بیهوشی) بریز برق 0 ضربه‌گیر دیوار ۳9 فلومتر به همراه رطوبت زن (۳۹) پنحره کلید احضار برستار (۳) ساکشن دیواری ۳۳) محافظ گوشه برده دور تخت به همراه ریل سقفی (ع) دستگاه بیهوشی (ع) مانیتور نمایش علائم حیاتی بیمار بمپ‌های سرنگ (دیواری با روی پایه سرم سیار) ترولی بی‌هوشسی (۶۳) خروجی اکسیژن (. ۱) بله سیار کنار تخت پایه بمب تزریق (دیواری امتصل به تختاسیار) (۶۴) خروجی هوای فشرده (. ۱) سطل دردار زباله های عفونی (کوچک) (۲۷) سوکت شبکه خروجی وکیوم 0 برانکار آمادگی/ریکاوری (۲-9) بایه دیواری مانیتور به همراه سبد ملحقات برای کل کانین های نیهوشی ‎٩‏ عدد ت مان و خیم‌شدن وصعیت بنمار رز , ۹ ۰ آمکان حلوکنیدن نخت تا در. مب به"رای هر ۸ تخت یک عدد روشویی ی و انجاد فصایی به عرض ۰,۷ هنر در فضای مشترکک بین تخت ها در بالای نخت حهت انجام عملیات ی ببهوشی عمومی 3.20 کابین 130 کایین ارگ کار ی دیوار مق حدول 33 7 ل[1۱1]1]]1[1] که ۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱۱۱۱۱1 ۱۱۱۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱۱۱1 ۱۱۱۱۱۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱۷۱ ۱۱۱۱۱۱۱۱۱۷۱ ۶ج ۱۱۱۱۱۱۱۱۷۱۷ / لش ۱۱۱۱۱۱۱۱۱1 ۱۱۱۱۱۱ ی ( ند 4( عمد ( ( نقشه ۵۰-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۳۹-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱۰-۴-۳-۲-ایستگاه پرستاری آمادگی ایستگاه پرستاری» مرکز کنترل پرستاری در فضای آمادگی است که نظارت و کنترل بر وضعیت بیماران و انجام امور اداری آن‌ها را بر عهده دارد. در ادامه الزمات این فضا ارائه شده است: ۱ به دلیل تعامل زیاد بین کادر پرستاری و بیماران و نیاز به نظارت مستقیم» لازم است مکان ایستگاه پرستاری در مرکز واحدهای آمادگی و با ایجاد دسترسی تقریباً یکسان به تمامی تخت‌ها و خارج از مسیر رفت‌وآمد قرار گیرد؛ البته دسترسی و دید به تخت‌های مراقبت‌های ویژه, تخت اطفال و همجنین کابین‌های القَاء بی‌هوشی به دلیل حساسیت وضعیت بیمار در اولویت است. ۲ ایستگاه پرستاری از دو طریق بر بیماران نظارت دارد: الف) مستقیم: در این حالت با حضور کادر پرستاری بر بالین بیمار یا دیگر فضاهای حضور بیمار وضعیت و شرایط آن‌ها را کنترل می‌کنند. البته نوع چیدمان باید به گونه‌ای باشد که از ایستگاه پرستاری به ب) غیرمستقیم: در بخش‌های جراحی که بیش از ۸ تخت آمادگی دارند. تمامی دستگاه‌های مانیتورینگ علائم حیاتی کنار تخت بیمار به مانیتورینگ مرکزی روی پیش‌خوان در ایستگاه پرستاری اتصال می‌یابند. این امر سبب می‌شود که پارامترهای مختلف فیزیولوژیک بیماران به‌صورت مستمر تحت نظارت و پایش قرار گیرد. ۳ همان‌طور که گفته شد هر ۱۶ تخت آمادگی باید در یک فضای مجزا و مستقل با ریز فضاهای مربوطه پیش‌بینی شود. در این راستا به ازای هر فضای آمادگی مستقل باید یک ایستگاه پبش‌بینی شود. در واقع هر ۴ در این بخش نحوه‌ی چیدمان تخت‌ها و ایستگاه پرستاری نقش مهمی در چگونگی آرائه‌ی خدمات کادر پرستاری ایفا می‌کند. تأمین دسترسی و نظارت مناسب از ایستگاه پرستاری به‌طور یکسان به هر یک از تخت‌ها الزامی است. نمونه‌های متداول چیدمان تخت‌ها در رابطه با ایستگاه پرستاری و فضاهای پشتیبانی؛ در ادامه ارائه شده و مزایا و معایب هر یک بررسی شده است. لازم به ذکر است در نمونه‌های ارائه شده» حرف ۳ معرف واحدهای آمادگی(تخت‌ها و کابین‌ها» حرف ۸ معرف ایستگاه پرستاری و حرف 5 معرف و شکل ۱۹-۲- چیدمان لا شکل چیدمان لا از مناسب‌ترین انواع چیدمان در فضای آمادگی است. فاصله‌ی نسبتاً مساوی تخت‌ها از ایستگاه پرستاری موجب تأمین دسترسی و نظارت مناسب و مساوی در بخش می‌گردد. همچنین استفاده از این ع 10ج رال ۴ 03 0 ۱/۱۵ 2۳۵ ۵۱1۳۱ ۳۷۵ 01 ۱۷۱۱۳۱۱51۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- روش» در افزایش سرعت عمل گروه پرستاری در مواقع اضطراری نیز موثر است. البته باید دقت شود که چیدمان به گونه‌ای صورت پذیرد که دید مستقیم از ایستگاه به دورترین تخت تامین شود. این چیدمان متداول‌ترین نوع چیدمان در فضای آمادگی است؛ به علت عدم وجود دید مناسب از ایستگاه به تخت‌های انتهایی و عدم ارائه‌ی خدمات مراقبتی و پرستاری به بیماران به‌طور مساوی» این نوع چیدمان شکل ۲۱-۲- چیدمان ۲ شکل چیدمان ۲ شکل, ترکیبی از دو چیدمان خطی در یک فضای آمادگی است. چیدمان فوق به علت تأمین دید قرارگیری فضاهای پشتیبانی در این چیدمان ضروری است. همچنین جهت رعایت طرح انطباق و تفکیک شکل ۲۲-۲- چیدمان شعاعی (دایره‌ای و نیم‌دایره) این چیدمان» دید و دسترسی مناسب از ایستگاه پرستاری را به تخت بیمار تامین می‌نماید. این روش» در صورتی‌ که چیدمان فضاهای پشتیبانی به خوبی انجام شود پیشنهاد می‌گردد. در ضمن به دلیل وجود دیوارهای منحنی در این نوع طراحی, باید به نحوه‌ی نصب و چیدمان تجهیزات توجه نمود. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۹۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۲۳-۲- چیدمان | شکل این چیدمان به علت تأمین فضای کافی جهت استقرار فضاهای پشتیبانی مناسب است؛ ولی باید دقت شود که در صورت ازدیاد تعداد تخت‌هاء دید از ایستگاه پرستاری به آن‌ها به‌صورت مناسب صورت گیرد. ۵. این فضا باید با فضا/اتاق دارو و کار تمیز آمادگی, فضای پارک تجهیزات پزشکی آمادگی» ایستگاه کنترل و اطلاع‌رسانی و... ارتباط نزدیک داشته باشد. ۶ جهت کنترل بهتر لازم است مکان استقرار ایستگاه پرستاری به‌گونه‌ای طراحی شود که به ورودی فضای آمادگی نردیک باشد. ۷ ارتفاع پیشخوان ایستگاه پرستاری از کف تمام‌شده» باید در قسمت درونی برای استفاده پرستاران ۰/۷۵ متر از ایستگاه به موارد موجود در ارتفاع کم( بیمار روی صندلی چرخدار و...)» ارتفاع قسمتی از پیشخوان در قسمت بیرونی نیز ۰/۷۵ متر در نظر گرفته شود. ۸ پیش‌بینی نگاتوسکوپ یا مانیتور مشاهده تصاویر پزشکی(۳۸۴۹5) جهت بررسی نهایی مدارک پزشکی بیمار توسط پزشک و جراح مربوطه لازم است. ۹٩‏ پیش‌بینی سیستم رایانه و ملحقات آن به همراه چاپگر جهت ثبت فرآیندها و انجام امور اداری بیمار در ایستگاه لازم است. ۰ تعبیه‌ی کمد ایستاده جهت نگهداری مدارک و فرم‌های پزشکی لازم می‌باشد. این کمد می‌تواند متناسب با کارایی» دارای قسمت‌های مختلفی از جمله کمدهای دردار کمدهای دردار قفل‌دار» کمدهای جلوباز و... ۱ار پرستاران حاضر در این بخش دو نفر مسئول ارتباط با گروه آموزش و گروه بهداشت-کنترل عفونت بیمارستان هستند که تذکرات و آموزش‌های لازم را در این موارد به سایر کارکنان می‌دهند؛ لذا وجود سه تابلوی اعلانات در این فضا جهت مباحث آموزشی, بهداشت-کنترل عفونت و دیگر مباحث عمومی ضروری است. ۲.جعبه‌ی شیرها و نشان‌دهنده‌های فشار گازهای طبی! به همراه جعبه‌ی هشدار فشار گاز طبی " می‌بایست در ایستگاه پرستاری یا در دیدرس آن قرار گیرد. ۷/3۱۷5 2 03965 80 ۱ ۸۱۵۲۲۱ ۳۵۲۵۱ ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳.پیشنهاد می‌شود امکان دسترسی و استفاده از سیستم انتقال نئوماتیک! یا سیستم پیشرفته مشابه به منظور ۴ دلیل حضور مستمر و طولانی کادر پرستاری در این مکان» تعبیه‌ی پنجره خارجی از نوع غیر بازشو ۶جمت اطلاع از مشخصات و خصوصیات ناز ک‌کاری (کف. دیوار سقف) 9 همچنین خصوصیات در و پنجره در این قسمت به جداول انتهای بخش مراجعه شود. راهنمای نقشه (ایستگاه پرستاری) 49 صندلی اداری (جرخ‌دار) سیستم رایانه با ملحقات جعبه هشدار تغییرات فشار گازهای طبی پریز برق (۱۰۶) پیشخوان (کانتر) (۱۳۰) جعبه شیرها و نمایش فشار گازهای طبی کمد چند کشوی مخصوص زیر میز (9) رکوردر ۴ قفسه‌ی ایستاده‌ی جلو باز پنجره (۲) نگاتوسکوپ ۴ قفسه‌ی ایستاده‌ی دردار (قفل‌دار) (۴۳) سطل دردار زباله‌ی غیرعفونی (کوچک) ((۱۳) مانیتور مرکزی (۱۴۳) قفسه‌ی ایستاده‌ی دردار جایگر ۳0 قفسه نگهداری فرم های آداری (۳) دستگاه تلفن بریز تلفن (۳) تابلوی اعلانات (9) دستگاه مرکزی احضار پرستار فمتی از کاننر با ارنقاع ۵ مر حهت افزایش دامنه دید از ایستگاه به موارد موجود در ارنقاع کم (افراد برروی وبلجیر و..۰) 100 امکان دسترسی به آتاق دارو و ۲ 090 ی مل (۴) ۳ ۴۳) 4۶۳ پیش ببنی ایستگاه سبستم انققال تشوماتبکی توصبه می شود ۳75 الا 400 نقشه ۵۱-۲- پلان نمونه‌ی ایستگاه پرستاری آمادگی در بخش‌های اعمال جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) مقیاس ۱:۵۰ ۱ (5161۲ر5 1006 ۳۱۵۲۳۵۵) ۵۱۲۹ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۵۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ف نازک کاری دیوار طبق جدول ۲ 270 دید به "ناف قعمتی از گادتر با ارنفاع ۰/۷۵ هتر دآوو وکار نمبر جهت افرایشن دامنه دید از ایشگاه به موارد موجود در ارنفاع کم (افراد برروی ویلجبر و...) ْ مومت مها .. جرج تچ نقشه ۵۲-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق‌جدول بل توصبه می شود 1980 ۳5 32 ی 1۹0 سس با ای | سا سل ال ال ال خنر 1 ۳ شد نقشه ۵۳-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ بازک کاری دیوار طبق حدول سم بازک کاری دبوار ] سس 77 ی اس بد به آتا کار تمبر ۷2۱۷۵6 8 کفورو0 چم 20000 ۳ول۸ ۱ سا 1۴۳ ۸ سم یت سم : زو کت کت و مه | او کت وک موه و نقشه ۵۵-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۵۴-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ ۳ 7 نع 1: شا نش ض زا ۱۷۳۱۱۱۱۹۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- این اتاق به منظور نگهداری و آماده‌سازی داروء وسایل و لوازم مصرفی استریل یا تمیز جهت ارائه خدمات درمانی به بیماران در فضای آمادگی پیش‌بینی می‌شود. در واقع تأمین دارو و وسایل مورد نیاز بیمار طی مدت ۱ به ازای هر ایستگاه پرستاری آمادگی یک اتاق دارو و کار تمیز پیش‌بینی شود. البته در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) در صورت مجاورت ایستگاه پرستاری فضای آمادگی و بهبودی» می‌توان یک اتاق دارو و کار تمیز به صورت بسته با دسترسی یکسان و مشترک بین آن‌ها پیش‌بینی کرد. ولی در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) امکان به اشتراک‌گذاری این فضا بین اتاق آمادگی و بهبودی وجود ندارد. ۲ این اتاق در بخش‌های جراحی کوچک می‌تواند به صورت دهانه (فضای نیمه باز) یا اتاق بسته در نظر گرفته شود؛ در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ این فضا به دلیل حفظ زیبایی بصری» کنترل عفونت, حجم بالای اقلام, امنیت وسایل و کاهش استرس بیمار (به واسطه ندیدن تجهیزات و فرآیند تهیه دارو) باید به صورت اتاق بسته باشد. ۴ تعبیه‌ی قفسه‌های ایستاده دردار و جلوباز برای نگهداری انواع دارو و اقلام مصرفی پزشکی الزامی است. تعبیه‌ی یک قفسه‌ی دردار قفل‌دار داخل آن برای نگهداری داروهای خاص و مخدر نیز لازم است. ۵. باید توجه شود که کشوهاء کمدها و قفسه‌های جلوباز یا دردار متناسب با موارد استفاده‌ی هر یک از لوازم و داروهای مورد نیاز در اتاق دارو و کار تمیز تعبیه شوند. ضروری است جهت سهولت در استفاده کارکنان پرستاری از این لوازم و داروهاء در این کمدها از جنس شفاف بوده و برچسب‌های عناوین هر یک به راحتی ۶ فضایی جهت نگهداری ترولی پانسمان در این اتاق باید در نظر گرفته شود. ۷ لازم است یک یخچال دارو در این اتاق پیش‌بینی شود. در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق ظرفیت یخچال حدود ۱۰ فوت مکعب پیش‌بینی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ به منظور آماده‌سازی دارو و وسایل پزشکی مصرفی, در این اتاق میز آماده‌سازی مورد نیاز می‌باشد. این میز در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) باید حداقل ۱ متر طول و در بخش‌های جراحی .٩‏ قرارگیری یک سینک شست‌وشو به همراه متعلقات و وسایل جانبی آن در روند آماده‌سازی دارو و رعایت ۰ عبیه‌ی پنجره‌ی داخلی در این فضا برای دید و ارتباط با ایستگاه پرستاری توصیه می‌شود. همچنین برای کنترل بیش‌تر عفونت و جلوگیری از آلوده شدن داروهاء وسایل و ست‌های استریلی که در این اتاق نگهداری می‌شوند.ء در صورت پیش‌بینی پنجره‌ی خارجی, از نوع غیربازشو باشد. ۱ افزایش تعداد اتاق‌های عمل, مساحت فضای آماده‌سازی دارو افزایش یافته و تعداد قفسه‌های مورد نیاز بیش‌تر می‌شود(رجوع به جدول برنامه فیزیکی). ۲۳.پیشنهاد می‌شود امکان دسترسی و استفاده از سیستم نئوماتیک یا سیستم پیشرفته مشابه به منظور انتقال دارو و اقلام مصرفی در این اتاق یا در ایستگاه پرستاری در نظر گرفته شود. ۳.توصیه می‌شود در ورودی یک‌لنگه به پهنای خالص حداقل ‎۰/۹٩‏ متر جهت نقل و انتقال ترولی و با ارتفاع ۴۳۴.ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد. ۵ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک‌کاری(کف, دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در این قسمت به جداول آنتهای بخش مراجعه شود. ۱۷:۳۵ 01۳۱۵۵۱۳ 2۳۵ ۱۷۱۵۵03 ۴003: 07( . -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ا راهنمای نقشه (اتاق دارو و کار تمیز) ( ساعت (۴۳) سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) (۲۸) مینک ثست‌وشو ۳ قفسه دیواری دردار ((ع) یخجال دارو 0۳۳ قفسه دیواری جلو باز پریز برق جعبه نگهداری داروهای مخدر یا کم یاب (قفل دار) (۱۴۱) قفسه ایستاده جلو باز (۳) محل قرارگیری صابون مایع 0.۳0 ترولی پانسمان 0۳0 قفسه زمینی دردار (کابینت) (۳) دستمال کاغذی /خشک کن الکترونیکی 0.0 میز آماده سازی دارو ن‌ موارد پیشنهادی ت۱0 مجح لا ۹ 00 س ۰ ل 9 به ایستگاه برستاری کس 0 7/7 ۹ رب 1 ۱ دک ح 0 ا ۱۳ ۳ ات ۳۸ ۳ 50 نقشه ۵۶-۲- پلان نمونه‌ی اتاق دارو و کار تمیز آمادگی در بخش‌های اعمال جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) - مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار سول ] نازک کاری دیوار ] 270 19 220 > جهت‌انگهداری ست|های استریل وا وسایل مصر سا دی ۳( 6۴ (۱۳) !. (۱۳) !. جهت نگهذاری دارو و تست ۳ مسجت صعاکاص ات _--- اس سس ۱ /۹۵ او ۱ 9 امه 3 . حدم ۱ ۱۹۹9 ات ۲ 2 را لولس تال ی اس لو وا سس ۱ سا ۵ وی ی ریگ 7 ۱ ۱ ۱ لا 1 نقشه ۵۸-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۵۷-۲- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۱۰-۴-۳-۲- فضای پارک تجهیزات پزشکی آمادگی این فضا به منظور نگهداری آن دسته از تجهیزات پزشکی به کار می‌رود که به صورت مستمر و مشترک مورد استفاده قرار می‌گیرد. تجهیزاتی مانند ترولی احیاء رادیولوژی سیارء ساکشن سیار» دستگاه الکتر و کاردیوگرافی, چراغ معاینه سیار و ... در این فضا قرار می‌گیرند. در ادامه به استانداردها و نکات مربوط به این فضا پرداخته ۱ به ازای هر ایستگاه پرستاری آمادگی» یک فضای پارک تجهیزات پزشکی آمادگی پیش‌بینی شود. در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) در صورت مجاورت فضای آمادگی و بهبودی با یکدیگر و ارتباط نزدیک ایستگاه‌های پرستاری» یک فضای پارک تجهیزات پزشکی با دسترسی یکسان می‌تواند به صورت مشترک پیش‌بینی کرد. در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) امکان به اشتراک‌گذاری این فضا بین آمادگی و بهبودی وجود ندارد. ۲ به طور کلی موقعیت و طراحی این فضا باید به گونه‌ای باشد که دسترسی سریع به آن مهیا باشد و تجهیزات را بتوان به راحتی و به سرعت از این فضا خارج کرده و برای استفاده آماده کرد. بنابراین این فضا بایستی در نزدیکی ایستگاه پرستاری(مجاورت یا روبروی آن) قرار داشته باشد. موقعیت این فضا نسبت به ایستگاه پرستاری بایستی طوری باشد که به دلیل وجود دستگاه‌های موجود در آن» همواره امکان نظارت ایستگاه به این فضا وجود داشته باشد. ۳ مطابق با بند قبلی, با توجه به اهمیت تحهیزات موجود در این فضا برای ایستگاه پرستاری و فضاهای مراقبتی آمادگی؛ موقعیت آن باید به‌گونه‌ای باشد که میزان جابجایی‌های صورت گرفته بین این سه فضا به حداقل برسد. ۴ طراحی این فضا باید به صورتی باشد که احتمال أسیب دیدن دستگاه‌ها در اثر رفت‌وآمد افراد در راهروی بخش به حداقل برسد. طراحی این فضا به صورت فرورفتگی می‌تواند به تحقق این امر کمک کند. حداقل عمق این فرورفتگی ۰/۶ متر در نظر گرفته شود. ۵. استفاده از جداکننده‌های جمع‌شونده (ریلی سقفی/دیواری) به منظور جداسازی این فضا از فضای آمادگی در احتمال آسیب‌دیدگی دستگاه‌ها و ... موثر است. باز و بسته کردن این جداکننده‌ها باید به آسانی ممکن باشد. در صورت پیش‌بینی جداکننده, حداقل عمق فرورفتگی این فضا به ۰/۸ متر افزایش می‌یاید. ۶ استفاده از پاراوان‌های یکسره یا تعبیه‌ی در ورودی برای این فضا به دلیل ایجاد دشواری و اتلاف وقت در دسترسی به آن ممنوع می‌باشد. ۷ تعبیه‌ی پریزهای برق برای شارژ دستگاه‌هایی مانند الکتروشوک در ترولی احیا و ... الزامی است. ۸ ارتفاع مناسب سقف باید حداقل ۲/۲ متر باشد. ٩‏ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک‌کاری(کف. دیواره سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در این قسمت به جداول آنتهای بخش مراجعه شود. کم ۳00310 | ۱۷۵۵/۲۵ ۱0 ۵۱1۳ ۳۱۵ 0۲ ۱۷۸۱۳۱۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشسه (فضای پارک تحهیزات پزشکی) ی طول فضا در فضای آمادگی-رنکاوری و راهروی آناق عمل حداقل ۵ مزا پریز برق ۱ )9۴ هر 3 » هر 9۴ )یراوید /یفقس یلیر( هدنوش‌عمج ی‌هدننکادج )۸( موارد پیشنهادی در مجاورت و دسترسی آسان با ایستگاه پر ستاری نقشه ۵۹-۲- پلان نمونه‌ی فضای پارک تجهیزات پزشکی آمادگی در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) - مقیاس ۱:۵۰ ۲-080 نازرک کاری «بوار طبق جدول . , اش ی نقشه ۶۱-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۶۰-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ ۵-۱۰-۴-۳۲-۲- اتاق کار کثیف آمادگی الزامات برنامه‌ریزی و طراحی اتاق کار کثیف آمادگی به شرح زیر است: ۱ در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ۹ اتاق عمل) یک اتاق کار کثیف برای حوزه نیمه کنترل‌شده (آمادگی و بهبودی) کفایت می‌کند به شرطی که فاصله این اتاق از هر دو فضا کمتر از ۱۰ متر باشد. در صورتی که این فاصله تامین نشود باید برای هر یک از فضاهای آمادگی و بهبودی به صورت جداگانه یک اتاق کار کثیف داخل یا مجاور آن پیش‌بینی شود. ۲ در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل تعدد تخت‌های موجود در این فضاها باید برای ۳ جهت کسب اطلاعات بیش‌تر در زمینه طراحی و برنامه‌ریزی این فضا به بند ۸-۴-۳-۲(انواع اتاق‌های کئیف) و به خصوص قسمت آتاق کثیف برای حوزه نیمه کنترل‌شده رجوع شود. ۶-۱۰-۴-۲-۲- اتاق نظافت آمادگی الزامات برنامه‌ریزی و طراحی اتاق نظافت آمادگی به شرح زیر است: ۱ استفاده از روش نوین در برنامه‌ریزی این اتاق در مقایسه با روش سنتی در اولویت می‌باشد. وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی سح ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل)» یک اناق نظافت برای کل حوزه نیمه کنترل‌شده کفایت می‌کند. البته برای فضای بهبودی یک ترولی مجزا(به دلیل کنترل عفونت بالاتر) و برای سایر فضاهای این حوزه یک ترولی مجزا باید در نظر گرفته شود. ۳ در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) برای فضاهای آمادگی باید یک اتاق نظافت به صورت اختصاصی پیش‌بینی شود. در این حالت اتاق نظافت باید دارای ترولی نظافت اختصاصی باشد. این فضا باید داخل یا مجاور فضای آمادگی و با دسترسی مناسب پیش‌بینی شود. ۳۴ جهت کسب اطلاعات بیش‌تر در زمینه طراحی و برنامه‌ریزی این فضا به بند ۴-۳-۲-عرانواع اتاق‌های نظافت) و به خصوص قسمت اتاق نظافت برای حوزه نیمه کنترل‌شده رجوع شود. ۷-۱۰-۴-۳-۲- پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف آمادگی جهت کسب اطلاعات در زمینه طراحی این فضا به بند ۸-۴-۳-۲(پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف) رجوع شود. ۸-۱۰-۴-۳-۲- سرویس بهداشتی بیماران آمادگی(با امکان ورود ویلچیر)" تعبیه سرویس بهداشتی با دسترسی مناسب و به طور اختصاصی برای بیماران در فضاهای آمادگی بسیار حائز و اجرای آن اعمال گردد. در ادامه به استانداردها و نکات مربوط به این اتاق پرداخته شده است: ۱ با توجه به وجود استرس در بیماران قبل از عمل جراحی و عدم سونداز تعداد قابل توجهی از آن‌هاء پیش‌بینی سرویس بهداشتی در این فضا لازم است. ۲ به ازای هر اتاق آمادگی(حداکثر ۶ تخت آمادگی) باید حداقل یک سرویس بهداشتی پیش‌بینی شود. ۲ با توجه به اهمیت کنترل عفونت در این فضاء تعویض دمپایی جهت استفاده از سرویس لازم است. همچنین نظافت سرویس پس از هر بار استفاده باید مورد توجه قرار گیرد. ۴ سرویس باید با توجه به شرایط خاص و نامساعد بعضی بیماران با امکان ورود ویلچیر طراحی و برنامه‌ریزی شود. لازم به دکر است با توجه به وضعیت حاد و نیمه حاد برخی بیماران» استفاده از سرویس‌بهداشتی بدون حضور همراه با ویلچیر ممنوع است. بنابراین آن دسته از بیماران معلول یا بیمارانی که دچار مشکلات ۱ به طور کلی, در بیمارستان. جهت استفاده از سرویس بهداشتی بیماران, آن‌ها را با توجه به شرایط و سطح وضعیت. به کروه‌های زیر تقسیم می‌کنند که برای هر گروه راه‌کارهای فیزیکی متناسب با آن برنامه‌ریزی شده است: وضعیت ۱: بیمارانی که با توجه به شرایط وخیم یا وضعیت خاص امکان خارج شدن از تخت برای آن‌ها وجود ندارد: راهکار : استفاده از پوشک و لگن و نسست‌وشو با پنبه و بارچه و اسفنج. وضعیت ۲: بیمارانی که به سختی می‌توانند از تخت خارج شوند و راه بروند ولی ترجیح می‌دهند جایگزین لگن با صلاح‌دید پزسک. از حمام و سرویس بهداشتی استفاده نمایند: راهکار: استفاده از سرویس‌های بهداشتی با امکان ورود ویلحیر با حضور و کمک مستمر همراه با کمک بهیار (با استفاده از ویلچیر) وضعیت ۳: بیمارانی که با کمک همراه با کمک بهیار می‌توانند راه بروند: راهکار: استفاده از سرویس‌های بهداشتی بیماران با کمک جانبی همراه با کمک بهیار صورت می‌پذیرد. وضعیت ۴: بیمارانی که به‌راحتی می‌توانند راه بروند: راهکار: استفاده از سرویس‌های بهداشتی بیماران (سرویس فرنگی) بدون کمک یا استفاده از سرویس ایرانی واقع در سرویس بهداشتی عمومی در صورت صلاح‌دید و اجازه بزشک. (لازم به ذکر است نظارت کلی کادر برستاری بر این گروه از بیماران در زمان استفاده از سرویس بهداشتی لازم می‌باشد) وضعیت ۵: بیماران دچار ناتوانی‌های جسمی-حرکتی (معلول, فلج. ...) که به تنهایی فادر به استفاده از سرویس‌های بهداشتی هستند: راهکار: استفاده از حمام و سرویس‌های بهداشتی معلولین با توجه به موارد مذکورء سرویس بهداشستی بیمارآن آمادگی در این بخس وضعیت‌های ۲ ۲و ۴ را تحت پوشس قرار می‌دهد. ۱۷۱۳۱۹۲۷ ۵۱ ۲۱۵۵۱۱۳ 20 ۱۷۵۵۱۲۵۱ 0۹ ۱۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض جسمی-حرکتی هستند نیز باید با کنترل و کمک همراه از سرویس استفاده نماید. بر این اساس نیازی به تعبیه سرویس بهداشتی معلولین که بیماران مذکور بتوانند به تنهایی از آن استفاده کنند» وجود ندارد. ۵ نحوه‌ی چیدمان روشویی و توالت فرنگی باید به گونه‌ای باشد که نیاز به چرخش ویلچیر در فضا را به حداقل برساند. بنابراین پیشنهاد می‌شود که روشویی بر دیوار روبروی در ورودی نصب شده و توالت فرنگی در کنار روشویی و در همان جبهه قرار گیرد. ۶ کاسه‌ی روشویی باید در فضایی با حداقل ابعاد ۱/۲۳۰/۹ متر قرار گیرد تا امکان دسترسی از روبه‌رو را ۷ جهت استفاده بیمار با ویلچیرء پیش‌بینی فضای آزاد به ارتفاع ۰/۷ متر از کف تا لبه‌ی پایین کاسه روشویی الزامی است. عمق فضای آزاد با ارتفاع ۰/۷ باید برای زانو ۰/۲ متر و برای نوک پا ۰/۴۵ متر از لبه جلویی روشویی در نظر گرفته شود. ٩‏ ارتفاع آویز حوله» جای صابون یا دستگاه خشک‌کن برقی از کف نباید از ۱ متر بیش‌تر باشد. ۰ نصب توالت‌فرنگی به ارتفاع ۰/۴۵ متر از کف و با فاصله‌ی حداقل ۰/۳ متر از دیوار مجاور الزامی است. ۱ حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی کاسه‌ی روشویی با کاسه‌ی توالت‌فرنگی ۰/۴ متر باشد که در سرویس‌هایی که امکان ورود ویلچیر وجود ندارد این فاصله به ۰/۳ متر کاهش می‌یاید. ۲ب توجه به این که این فضا ممکن است توسط بیمار ایستاده یا روی ویلجیر مورد استفاده قرار گیرد و از آن‌جا که ارتفاع مناسب روشویی برای فرد ایستاده ‎۰/٩‏ متر و برای فرد نشسته ۰/۸ تا ۰/۸۵ متر مناسب است. توصیه می‌شود ارتفاع روشویی این فضا به صورت بهینه ۰/۸۵ متر در نظر گرفته شود. ۳.پیشنهاد می‌شود شیرهای روشویی از نوع آتوماتیک باشد تا تماس دست و انتقال آلودگی به حداقل برسد؛ در غیر این صورت شیرهای روشویی باید از نوع اهرمی بوده و به راحتی باز و بسته شوند. ۴تعبیه‌ی دستگیره‌ی افقی کمکی بیمار در مجاورت فضای روشویی و توالت برای تسهیل فعالیت‌ها الزامی است. در تعبیه‌ی این دستگیره قواعد زیر باید رعایت شود: الف) لبه‌ی بالای میله‌ی دستگیره باید در ارتفاع ۰/۸ متر از کف روی دیوار نصب شود. ب) قطر میله‌ی دستگیره باید بین ۳/۵ تا ۴ سانتی‌متر باشد. ج) حداقل فاصله‌ی بین لبه‌ی میله‌ی دستگیره و دیوار باید ۴ سانتی‌متر باشد. د) میله‌ی دستگیره و سطوح مجاور آن باید عاری از هر نوع عنصر نوک‌تیز و ساینده باشد. همچنین قابل شست‌وشوء مقاوم در برابر آب و رطوبت و با رنگ متمایز از دیوار بوده و همچنین از مصالحی باشد که حداقل آلودگی را به خود جذب نماید. ۵.نصب دستگیره‌ی افقی در سمت راست کاسه‌ی توالت‌فرنگی» جهت استفاده با دست مسلط الزامی است. ارتفاع آن از کف تمام شده ۰/۷ متر باشد و طول آن تا ۰/۲ متر جلوتر از لبه‌ی جانبی کاسه توالت‌فرنگی ادامه پیدا کند. در صورت تعبیه‌ی دستگیره‌ی عمودی, فاصله‌ی آن با جلوی کاسه به ۰/۳ متر افزایش می‌یابد؛ همچنین ارتفاع قسمت پایینی دستگیره‌ی عمودی از کف, ۰/۸ متر در نظر گرفته شود. به‌طور کلی, دامنه‌ی نوسان نصب میله‌های عمودی باید ۰/۸ تا ۱/۲ متر از کف تمام‌شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ز ۰ ۶ عبیه‌ی یک عدد آویز تک سرم بین روشویی و سرویس فرنگی در ارتفاع ۱/۸ متر از کف تمام‌شده برای استفاده بیمار الزامی است. ۷ عبیه‌ی کلید احضار پرستار از نوع کششی در قسمتی که دسترسی چند جانبه را از روشویی و فرنگی تأمین نماید. الزامی است. بدنه‌ی اصلی کلید کششی باید در ارتفاع ۱/۵ تا ۲ متر نصب گردد و بند آن تا ارتفاع ۳ متر از کف ادامه پیدا کند تا در صورت افتادن بیمارء امکان دسترسی وی به آن وجود داشته باشد. میسر گردد. در این راستا در ورودی باید یک‌لنگه. به پهنای خالص حداقل ‎۰/۹٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد و از هر دو طرف پاخور داشته باشد. همچنین باید در ورودی سرویس؛ رو به بیرون باز شود تا در مواقع اضطراری امکان گشودن آن از بیرون و کمک به بیمار وجود داشته باشد. ۳۰ برای اطلاع از مشخصات 9 خصوصیات ناز ک کار ی( کف» دیوار سقف) و همجنین خصوصیات در و9 پنجره در این قسمت. به جداول آنتهای این فصل مراجعه شود. ی زا ری و حا 020 سا 0.40 نا 0.30 کف ذ ار زباله های عفونی (کوچک ری سوی (۱. ۳) سطل دردار زب ی عفونی (کوجک) 7 کچ سس شیر مخز 2 ۳ ۱۵ گم ۱1۳ ۹۳۱ رو شر مغلوط (9) رونوی تا ای ۳ محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده اینه بالای روشویی : ۷ ۹۸ (۶) محل فرارگیری دستمال کاغذی (0 تک آویز سرم دیواری ۸ ۸ ( ۳ (۶۷) سرویس بهداشتی فرنگی (۲۲۰) محل فرارگیری کیسه زباله چهت پوشک یا نوار (ع) دستمال توالت 0 برس شست‌وشوی توالت فرنگی وه دستگیره کمک ن موارد بیشنهادی نقشه ۶۲-۲- پلان نمونه‌ی سرویس بهداشتی آمادگی در زک کاری بخش‌های جراحی - مقیاس ۱:۵۰ بی دون تارک کاری دپوار طبق جدول سس 2 نارک کاری دبوار طق جدول سم ۹ ۱ اه اه ۸ 2 ۰ 8 ای لناسفکسیی سم (ر۸ لیا هوعه۱,/ 4 7۸ نشل زو اش 5 نقشه ۶۵-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۶۴-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۶۳-۲- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۴-۳-۲- فضای بهبودی(ریکاوری)! پس از آن که عمل جراحی روی بیمار پایان پذیرفت» تیم بیهوشی عملیات به هوش‌آوری بیمار را آغاز کرده و پس از تثبیت وضعیت بیمارء وی را به اتاق بهبودی منتقل می‌کنند. در این اتاق پرستاران» متخصصین و تکنسین‌های بیهوشی به مراقبت و کنترل وضعیت بیمار و علائم حیاتی وی می‌پردازند. به طور معمول بیمار حدود یک ساعت در این اتاق تحت کنترل قرار گفته تا وضعیت عمومی وی تثبیت شود. پس از سپری شدن این زمان» پرستار تحویل‌گیرنده بیمار به همراه بیماربر و برانکار از بخش مربوطه به بخش جراحی فراخوانده می‌شوند و از طرف دیگر نیز بیمار جهت ترخیص به پیش‌ورودی بخش منتقل می‌شود. در پیش‌ورودی پس از انجام امور ترخیص و تعویض برانکارء بیمار به پرستار بخش تحویل داده شده و بر اساس سطح خدمات مورد نیاز به یک از آنواع بخش‌های بستری جراحی(سطح عمومی, مراقبت‌های متوسط یا ویژه) منتقل می‌شود. در برخی از بیمارستان‌ها به علت حجم زیاد پذیرش و ترخیص بیماران در بخش جراحی, تعداد بیماران نیازمند خدمات مراقبت‌های ویژه به طور موقت زیاد خواهد شد که این امر سبب افزایش بار کاری بخش‌های مراقبت‌های ویژه خواهد شد. در این راستا ممکن است در بخش اعمال جراحی فضایی با عنوان "بخش مراقبت‌های بعد از عمل ۲" در نظر گرفته شود که وظیفه آن نگهداری از بیماران با شرایط نسبتاً ویژه پس از عملء به مدت حداکثر ۲۴ به طور کلی فضای بهبودی در سطوح مختلف دارای ریز فضاهایی همچون فضای مراقبتی بهبودی, اتاق دارو و کار تمیز بهبودی, ایستگاه پرستاری بهبودی» فضای پارک تجهیزات پزشکی بهبودی» اتاق کار کثیف بهبودی» اتاق نظافت بهبودی» پیش‌ورودی آتاق‌های کثیف بهبودی و... است. در ادامه به بررسی و ارائه‌ی نکات مربوط به هر یک فضای مراقبتی قسمت اصلی فضای بهبودی را شامل می‌شود که در ادامه نکات مربوط به برنامه‌ریزی و طراحی آن ارائه شده است: ۱ این فضا باید در حوزه نیمه کنترل‌شده و تقریباً نزدیک به مجموعه اتاق‌های عمل باشد. ۲ در صورتی که محل ورود و خروج بیمار از یک پیش‌ورودی انجام گیرد. این فضا باید با پیش‌ورودی اصلی بخش ارتباط نزدیک داشته باشد. در صورتی که محل خروج بیمار از ورود بیمار به بخش مجزا باشد.ء این ۳ ارتباط با دفترکار گروه بیهوشی, اتاق سرپرستارء اتاق استراحت پزشکان, انبارهای مختلف و... اهمیت دارد. نیمه‌باز در حوزه نیمه کنترل‌شده طراحی شود ولی در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) ۱ اتاق بهبودی به نام‌هایی همجون اتاق ریکاوری(۳600۷۵۲۷)» اتاق مراقبت‌های بعد از عمل, اتاق بیداری بیمار و... نیز شناخته می‌شود. ۲ (۳۸۱) ۱۸۱۱ 03۲6 ۸۳۵۹1۳۵۶۱۵ ۳۹۵۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۰ مجموعه این فضاها باید در یک فضای یکپارچه بسته طراحی شوند و باید از طراحی آن به صورت فضای باز و نیمه‌باز اجتناب کرد؛ زیرا حجم بالای رفت و آمد و همچنین نقل و انتقالات در حوزه نیمه کنترل‌شده این اتاق در کنار یکدیگر و به صورت باز طراحی می‌شوند. ۵. به ازای هر اتاق عمل(به غیر از یک اتاق عمل اورژانسی) باید حداقل ۱/۵ تخت بهبودی پیش‌بینی شود. این به آن سبب است که مدت زمانی را که بیمار در اتاق بهبودی سپری می‌کند غالبا بیش‌تر از زمانی است که در آتاق عمل سپری می‌کند. برای بیمارستان‌های مرجع که در زمان بحران حجم زیادی از بیماران را ۶ به ازای حداکثر ۱۲ تخت بهبودی باید یک اتاق مجزا پیش‌بینی شود چراکه به دلیل شرایط حساس بیماران بهبودی یک بخش جراحی بیش از ۱۳ تخت باشد. باید یک فضای بهبودی دیگر با ریز فضاهای مربوطه پیش‌بینی شود. در این حالت انعطاف پذیری بیش‌تر جمت تفکیک بیماران از لحاظ مواردی همچون جنسیت. تخصص جراحی, سطح خدمات مورد نیاز و... امکان‌پذیر است. لازم به ذکر است از آن‌جا که بیماران بعد از عمل نیازمند خدمات مراقبتی بیش‌تر و در سطحی بالاتر هستندء هر اتاق بهبودی می‌تواند تعداد تخت کمتری(حداکثر ۱۲ تخت) را نسبت به اتاق امادگی(حداکثر ۱۶ تخت) پوشش می‌دهد. ۷ در بخش‌های اعمال جراحی عمومی, در صورت پیش‌بینی اتاق عمل جراحی عفونی» نیاز به در نظر گرفتن اتاق ایزوله عفونی در فضای بهبودی وجود ندارد و بیماران مربوطه زمان بهبودی خود را در اتاق بهبودی عفونی در مجاورت اتاق عمل عفونی سپری می‌کنند. ۸ از ادغام فضای آمادگی با بهبودی باید اجتناب شود زیرا این دو فضا از لحاظ سطح خدمات درمانی مورد نیازء تعداد نیروهای مورد نیازء سطح کنترل عفونت و... دارای شرایط متفاوتی می‌باشند. همچنین بیماران در فضاهای آمادگی هوشیارتر بوده و دیدن افراد عمل شده بهبودی سبب ایجاد استرس و نگرانی در آن‌ها خواهد شد. در این راستا حتی توصیه می‌شود مسیر نقل و انتقال بیماران آمادگی و بهبودی جدا از هم باشد تا میزان تداخل به حداقل رسد. همواره تحت مراقبت و نظارت کادر پرستاری قرار داشته باشند. نوع چیدمان تخت‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که از ایستگاه پرستاری» سر بیمار و تا حد امکان دو دست بیمار در دیدرس باشد. علاوه بر آن شرایط بیمار با ۰ تبع ایستگاه پرستاری» دسترسی مناسب از اتاق دارو و کار تمیز» فضای پارک تجهیزات پزشکی, انواع فضاهای کثیف و... به تمامی تخت‌ها جهت تامین گردش‌کاری مناسب و تسریع در فرآیندهای درمان نیز باید مورد توجه قرار گیرد. ۱ هر تخت در این فضا باید به راحتی قابل حرکت بوده و برای نقل و انتقال بیمار در راهروها و فضاهای بخش متناسب باشد. در این راستا از برانکارهایی با عرض ۰/۷ تا ۰/۸ متر استفاده می‌گردد. ۱۱۳۱۹۱۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱۱۳ 2۵ ۱۵۵۱۵۱ 40 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ اتاق بهبودی بایستی طوری طراحی شود که دسترسی به بیمار و تجهیزات پزشکی در صورت لزوم به سادگی صورت پذیرد. در این خصوص محور طولی تخت بیمار بایستی عمود بر دیوار پشت سر بیمار در نظر گرفته شود تا دسترسی به وی از سه طرف آمکان‌پذیر باشد. ۳ جهت حفظ حریم شخصی بیماران» حفظ آرامش آن‌ها و جلوگیری از افزایش استرس به واسطه دیدن فرآیندهای درمانی روی سایر بیماران» پیش‌بینی جداکننده سبک همچون پرده» پارتیشن و... بین واحدها الزامی است. همان‌طور که گفته شدء نوع جداکننده‌ها باید به گونه‌ای باشد که به جز زمان‌های خاص مانع دید مسقیم ایستگاه پرستاری به هر یک از واحدهای بهبودی(حتی دورترین واحد) نشود. ۴.بر اساس بند قبل باید از پرده‌هایی استفاده شود که حداقل آلودگی را جذب می‌کنند و به راحتی قابل شست‌وشو هستند. معمولاً این پرده‌ها در گوشه‌ای جمع شده و تنها هنگام عملیات درمانی خاص یا مواردی ۵.به منظور سهولت انجام فعالیت‌هاء فضای کافی در اطراف تخت‌ها مورد نیاز است. در این راستا فاصله‌ی جانبی تخت از نزدیک‌ترین مانع جانبی(پرده» پارتیشن,» دیوار و...) حداقل ‎۰/٩‏ متر در نظر گرفته شود. فاصله لبه بالای تخت تا دیوار پشت آن جهت دسترسی آسان به خروجی گازهای طبی» پریز برق و... ۰/۲ متر باید درنظر گرفته شود. گفتنی است فاصله‌ی لبه‌ی پایینی تخت از پرده‌ی پایین تخت برای حرکت افراد به دور تخت و همچنین جلو کشیدن برانکار در زمان نیاز به انجام عملیات خاص در بالای سر بیمار ۱ متر باشد؛ زیر در مواقعی ممکن است شرایط بیمار بحرانی شود و نیازمند عملیات خاص همچون احیاء قلبی-تنفسی شود که در این صورت باید امکان جلو کشیدن برانکار بیمار به میزان ۰/۵ متر وجود داشته باشد؛ این امر سبب می‌گردد تا فضای برابر ۰/۷ متر در بالای برانکار جهت عملیات انتوباسیون(لوله گذاری تراشه) و احیا وجود داشته باشد. همچنین در این حالت در پایین تخت نیز فضای ۰/۵ متری جهت حرکت گروه پزشکی و پرستاری در اطراف تخت در زمان بسته بودن پرده باقی خواهد ماند. بر این اساس ابعاد هر واحد بهبودی ۲ مر خواهد بود. ۶ فضایی با عرض حداقل ۲/۴ متر در جلوی واحدها باید در نظر گرفته شود تا امکان رفت و آمد راحت کارکنان» عبور دو برانکار از کنار یکدیگر و همچنین نقل و انتقال تجهیزات بزرگ وجود داشته باشد. این فاصله از لبه جلوی پرده هر واحد تا هر مانعی همچون دیوار» لبه جلوی پرده واحد روبرویی و... می‌باشد. ۷ هر واحد بهبودی باید دارای امکاناتی همچون مانیتور نشان‌دهنده علائم حیاتی بیمارء» پمپ تزریق و همچنین خروجی‌های گازهای طبی» پریزهای برق» ساکشن دیواری,» فلومتر و رطوبت‌زن» کلید احضار پرستار و... روی کنسول دیواری (افقی یا قائم) یا ستون سقفی باشد. لازم به دکر است در صورت استفاده از ستون سقفی نیز ابعاد مذکور در بندهای قبل برای هر واحد بهبودی کفایت می‌کند؛ البته در این حالت به صورت عادی فاصله تخت از دیوار پشت ۰/۷ متر باید باشد. وزارت بهداست. درمان و آموزس پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۷/۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ازای هر ۴ تخت., یک روشویی بیمارستانی بدون آینه! در نظر گرفته شود تا شستشوی دست قبل و بعد از اقدامات درمانی روی بیمار صورت پذیرد. به دلیل پاشیدن قطرات آب و وجود رطوبت در اطراف فضای روشویی» روی دیوار در قسمت نصب روشویی باید تمهیدات لازم صورت گیرد. ۹.ارتفاع لبه‌ی بالای روشویی از کف تمام‌شده ‎۰/٩‏ متر و حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی کاسه‌ی روشویی تا دیوار یا هر مانع دیگر ۰/۲ متر باشد. ۰ تعبیه پنجره بدون بازشو به یک فضای خارجی (بیرونی) جهت استفاده از نور طبیعی و دید مناسب از لحاظ روانی برای آسایش بیماران و کارکنان اکیداً توصیه می‌شود. این پنجره می‌تواند در فضای مشترک واحدها یا داخل هر واحد در نظر گرفته شود. لازم به توضیح است در صورت تعبیه پنجره داخل واحدها باید به‌گونه‌ای باشد که نور وارد شده از آن به داخل فضا منجر به خیرگی کارکنان یا اختلال در مشاهده بیمار یا تجهیزاتی همچون مانیتور علائم حیاتی نشود(بیمار یا تجهیزات در دید کارکنان ضد نور نشوند). در این راستا تا حد امکان از ایجاد پنحره پشت سر بیمار خودداری شود و در صورت تعبیه آن, باید حداقل ۱ متر از محور طولی تخت بیمار فاصله داشته باشد. همجنین این امر سبب می‌شود تا به دلیل شرایط نامساعد بیمار و عدم توانایی در عکس‌العمل سریع در زمان بحران» خطر آسیب دیدن افراد در اثر شکستن شیشه به ۱در صورت تعبیه پنجره داخل کابین» جهت حفظ حریم شخصی بیمار و کنترل نور در راستای آسایش وی» باید راهکارهای لازم اعمال گردد. از جمله راه‌کارهای متداول می‌توان به استفاده از پرده» شیشه‌های مات یا ۲.نسبت بیماران خانم به آقا در تمامی ساعات خدمات‌رسانی متغیر استء بنابراین نمی‌توان فضای بهبودی را به طور کامل جهت استفاده آقایان و خانم‌ها به دو قسمت مجزا تفکیک نمود. چراکه این امر سبب کاهش انعطاف پذیری بخش شده و در مواقعی موجب اختلال در نحوه پذیرش و ترخیص بیماران می‌شود. با این حال با توجه به تعبیه جداکننده سبک همجون پرده بین واحدهاء تا حدود زیادی حریم شخصی بیماران حفظ خواهد شد. همچنین می‌توان با تقسیم‌بندی حدودی تخت‌هاء بیماران خانم را از اقا تفکیک نمود. ۳در صورت پیش‌بینی ورودی برای فضای بهبودی باید از نوع دو لنگه با عرض خالص هر کدام ‎۰/٩ متر(مجموعا ۱/۸ متر) باشد تا امکان نقل و انتقال راحت برانکار وجود داشته باشد. ارتفاع خالص در نیز ۴۳۴ با توجه به تعدد تخت‌های موجود در این فضا و طراحی کایین‌ها به صورت نیمه‌باز با جداکننده سبک. ارتفاع در این قسمت به جداول انتهای بخش مراجعه شود. ۱ با توجه به وضعیت نامناسب و وخیم برخی بیماران, مشاهده تصویر خود در آینه باعث تضعیف روحیه آن‌ها می‌کردد. بنابراین از تعبیه آینه در فضاهای حضور بیماران خودداری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ط ۹ پریز برق ضربه‌گیر دیوار ۳9) فلومتر به همراه رطوبت زن 0 محافظ گوشه کلید احضار برستار (۳) ساکشن دیواری (ع) مانیتور نمایش علائم حیاتی بیمار برده دور تخت به همراه ریل سقفی (۶) ونتبلا تور (۳ع) خروجی "کسیژن بمپ‌های سرنگ (دیواری یا روی پایه سرم سیار) پایه پمپ تزریق (دیواری /امتصل به تخت/سیار) (۴ع) خروجی هوای فشرده 00 برانکار آمادگی /ریکاوری 9 سوکت شبکه خروجی وکیوم ۳0») کنسول دیواری (۲۰9) پایه دیواری مانیتور به همراه سبد ملحقات زر اد ات ی مس 90 شم 080 سم وشوو در زمان وخیم‌شدن وصعیت بیمار ا ده ۱ 1 برای کل فضای بهبودی ۱ عدد امکان جلوکشیدن تحت تا ۵,. متر ۱ ۱ ۱1 ۱1 !۱ ِ ۰ و آنحاد فضایی به عرض ۷رء مبر !۱ 1 به‌ار ای هر ۴ تخت بک عدد روشویی در بالای تخت جهت انجام عملیات ۱ ۳ ۱ ۱ در فصای مشترکک ببن تخت ها ۱ له کد! ۱ ارم ۱ سنوباسیون (لوثه راک تراشه) ۹۴۴۶۱ ۱ ای !۱ !۱ ۱ |۱1 ۱1 080 ۱۱| !۱ |۱1 ۱1 !۱ !۱ تخب مجاور ۱ 100 تخت مجاور !۱ ۱ ال ال ۹ کی 0 اش ۲ تا لا ال ه هه ۸ ل نقشه ۶۶-۲- پلان نمونه‌ی واحد بهبودی در بخش‌های اعمال جراحی - مقیاس ۱:۵۰ بارک کاری دیوار طبق حدول بارک کاری دنوار طیق عدول سح ز ی اند ۱ ال تال ...لآ اد ات 3 ی رس 1 مانینور با ماژول خداشونده خهت انتفال ی أ ا ۱ یه ۱ انا ۸ ۱ ۱ ۹ وا یبال ۱-۱1 ۹ 9 مد 18 0 1 7 ۷ ۳ مه ها اف ی نقشه ۶۸-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۶۷-۲- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱۱-۴-۳-۲- ایستگاه پرستاری بهبودی ایستگاه پرستاری» مرکز کنترل پرستاری در فضای بهبودی است که نظارت و کنترل بر وضعیت بیماران و انجام امور اداری آن‌ها را بر عهده دارد. در ادامه الزامات این فضا ارائه شده است: ۱ به دلیل تعامل زیاد بین کادر پرستاری و بیماران و نیاز به نظارت مستقیمء مکان ایستگاه پرستاری در مرکز واحدهای بهبودی و با ایجاد دسترسی تقریبا یکسان به تمامی تخت‌ها و خارج از مسیر رفت‌وامد قرار گیرد. ۲ ایستگاه پرستاری از دو طریق بر بیماران نظارت دارد: الف) مستقیم: در این حالت با حضور کادر پرستاری بر بالین بیمار یا دیگر فضاهای حضور بیمار وضعیت و شرایط آن‌ها را کنترل می‌کنند. البته نوع چیدمان باید به گونه‌ای باشد که از ایستگاه پرستاری به ب) غیرمستقیم: در فضای بهبودی تمامی دستگاه‌های مانیتورینگ علائم حیاتی کنار تخت بیمار به مانیتورینگ مرکزی روی پیش‌خوان در ایستگاه پرستاری اتصال می‌یابند. این امر سبب می‌شود که پارامترهای مختلف فیزیولوژیک بیماران به‌صورت مستمر تحت نظارت و پایش قرار گیرد. ۳ همان‌طور که گفته شد هر ۱۲ تخت بهبودی باید در یک فضای مجزا و مستقل با ریز فضاهای مربوطه پیش‌بینی شود. در این راستا به ازای هر فضای بهبودی مستقل باید یک ایستگاه پیش‌بینی شود. در واقع ۴ رعایت مفاد موارد ۴ الی ۱۵ از بند ۲-۱۰-۴-۳-۲ (ایستگاه پرستاری آمادگی) در ایستگاه پرستاری بهبودی نیز الزامی است. ۵ جهت کسب اطلاعات بیش‌تر در خصوص نحوه طراحی این فضا به نقشه ۵۱-۲ مراجعه شود. ۶ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری(کف. دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در این قسمت به جداول انتهای بخش مراجعه شود. ۳-۱۱-۴-۳-۲- فضا/اتاق دارو و کار تمیز بهبودی این اتاق به منظور نگهداری و آماده‌سازی داروء وسایل و لوازم مصرفی استریل یا تمیز در جهت ارائه خدمات درمانی به بیماران در فضای بهبودی پیش‌بینی می‌شود. در واقع تأمین دارو و وسایل مورد نیاز بیمار در طول ۱ به ازای هر ایستگاه پرستاری بهبودی یک اتاق دارو و کار تمیز پیش‌بینی شود. البته در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) در صورت مجاورت ایستگاه پرستاری فضای آمادگی و بهبودی» می‌توان یک اتاق دارو و کار تمیز به صورت بسته با دسترسی یکسان و مشترک بین آن‌ها پیش‌بینی کرد. ولی در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) امکان به اشتراک‌گذاری این فضا بین اتاق آمادگی و بهبودی وجود ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ جهت کسب اطلاعات بیش‌تر در خصوص نحوه طراحی این فضا به نقشه ۵۶-۲ مراجعه شود. ۳۴ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری(کف.» دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنحره در این قسمت به جداول انتهای بخش مراجعه شود. ۴-۱۱-۴-۳-۲- فضای پارک تجهیزات پزشکی بهبودی این فضا به منظور نگهداری آن دسته از تجهیزات پزشکی به کار می‌رود که به صورت مستمر و مشترک مورد چراغ معاینه سیار و ... در این فضا قرار می‌گیرند. در ادامه به استانداردها و نکات مربوط به این فضا پرداخته ۱ به ازای هر ایستگاه پرستاری بهبودی یک فضای پارک تحهیزات پزشکی بهبودی پیش‌بینی شود. در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) در صورت مجاورت فضای آمادگی و بهبودی با یکدیگر و ارتباط نردیک ایستگاه‌های پرستاری» یک فضای پارک تحهیزات پزشکی با دسترسی یکسان می‌تواند به صورت مشترک پیش‌بینی کرد. در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) امکان به اشتراک‌گذاری این فضا بین آمادگی و بهبودی وجود ندارد. ۲ جمهت کسب اطلاعات بیش تر در خصوص نحوه طراحی این فضا بهه نقشه ۵۹-۲ مراجعه شود. ۳۴ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری(کف.» دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنحره در این قسمت به جداول انتهای بخش مراجعه شود. ۵-۱۱-۴-۲-۲- اتاق کار کثیف بهبودی الزامات برنامه‌ریزی و طراحی اتاق کار کثیف بهبودی به شرح زیر است: ۱ در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) یک اتاق کار کثیف برای حوزه نیمه کنترل‌شده (آمادگی و بهبودی) کفایت می‌کند به شرطی که فاصله این اتاق از هر دو فضا کمتر از ۱۰ متر باشد. در صورتی که این فاصله تامین نشود باید برای هر یک از فضاهای آمادگی و بهبودی به صورت جداگانه یک ۲ در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل تعدد تخت‌های موجودء دو فضای بهبودی مستقل باید پیش‌بینی شود. در صورتی که ۲ فضای بهبودی در مجاورت یکدیگر قرار گیرند. به شرط آن‌که فاصله اتاق کار کثیف از هر دوی آن‌ها کمتر از ۱۰ متر باشدء می‌توان یک اتاق کار کثیف را برای هر دو فضای -------- صفحهٔ بعد -------- بهبودی به طور مشترک و با فاصله یکسان از آن‌ها برنامه‌ریزی نمود. ولی در صورتی که فاصله بیش از ۱۰ متر باشد باید برای هر یک از فضاهای بهبودی به صورت مجزا یک اتاق کار کئیف داخل یا مجاور آن کثیف) و به خصوص قسمت اتاق کثیف برای حوزه نیمه کنترل‌شده رجوع شود. الزامات برنامه‌ریزی و طراحی اتاق نظافت بهبودی به شرح زیر است: ۱ استفاده از روش نوین در برنامه‌ریزی این اتاق در مقایسه با روش سنتی در اولویت می‌باشد. ۲ در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ۹ اتاق عمل)» یک اتاق نظافت برای کل حوزه نیمه کنترل شده کفایت می‌کند. البته برای فضای بهبودی یک ترولی مجزا(به دلیل کنترل عفونت بالاتر) و برای سایر فضاهای این حوزه یک ترولی مجزا باید در نظر گرفته شود. مجاورت فضاهای بهبودی و با دسترسی مناسب به هر دوی آن‌ها پیش‌بینی شود. ۴ جهت کسب اطلاعات بیش‌تر در زمینه طراحی و برنامه‌ریزی این فضا به بند ۴-۳-۲-عرانواع اتاق‌های ۷-۱۱-۳-۳-۲- پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف بهبودی رجوع شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲-۴-۳-۲- انبار ملحفه و رخت تمیز (آمادگی و بهبودی) در بخش اعمال جراحی بسیار قابل توجه است. این موارد به‌صورت ادواری یا موردی تعویض شده که با توجه به تعدد تعویض و حجم زیاد آن‌ها نیاز به فضایی جهت نگهداری انواع البسه در شرایطی ایمن و مناسب لازم است. در این راستا فضایی تحت عنوان انبار ملحفه و رخت تمیز باید در بخش جراحی پیش‌بینی شود که در ادامه به استانداردها و نکات مربوط به این اتاق پرداخته شده است: ۱ در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ تخت)» پیش‌بینی این انبار جهت نگهداری انواع رخت و ملحفه تمیز برای استفاده در فضاهای آمادگی و بهبودی الزامی می‌باشد. علاوه بر این انبار در هر یک از فضاهای آمادگی و بهبودی یک کمد جهت مصرف روزانه لازم است. در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ ۲ این انبار در حوزه نیمه کنترل‌شده و در دسترسی مناسب فضای آمادگی و بهبودی پیش‌بینی شود. ۳ با توجه به تعدادء حجم و نوع اقلامی که در این اتاق نگهداری می‌شود. باید ابعاد قفسه‌ها محاسبه و طراحی شود. بدی‌هی است که ابعاد قفسه‌ها بر مساحت کل این فضا تأثیر خواهد گذاشت. از جمله مواردی که در این اتاق نگهداری می‌شود و در محاسبه‌ی ابعاد قفسه‌ها باید به آن توجه کرد می‌توان به روبالشی» پتوء لباس» دروشیت"» روسری» کلاه» شنل و... اشاره کرد. لازم به ذکر است سرانه‌ی اقلام مذکور باید با توجه به دستورالعمل‌های وزارت بهداشت» درمان و آموزش پزشکی و برنامه‌های واحد بهداشت و کنترل عفونت بیمارستان تنظیم و در محاسبات لحاظ شود. الف) قسمت اول که سطح زیادی از اتاق را به خود اختصاص می‌دهد شامل قفسه‌های ایستاده‌ی دیواری است که دارای طبقات متعدد و با قابلیت تنظیم ارتفاع هستند و جهت نگهداری مواد مذکور در ابعاد مختلف به کار می‌روند. ب) قسمت دوم نیز محل پارک ترولی ملحفه و رخت تمیز است که به‌طور کلی می‌تواند زیر یک قفسه‌ی دیواری تعبیه شود (در هر بخش در نظر گرفتن یک ترولی کافی است). شود تا دسترسی به آن برای کارکنان پرستاری با سهولت بیش‌تری صورت گیرد. ۶ ابعاد فضا و محل پارک ترولی باید به‌گونه‌ای باشد که نقل و انتقال ترولی به‌سهولت انجام پذیرد. ۷ برای جلوگیری از تجمع آلودگی و سهولت در نظافت فضا مناسب است در درجه‌ی اول این کمدها در ارتفاع ۳ متر از کف تمام‌شده بر روی دیوار نصب شود. در غیر این صورت کمد با پایه‌هایی به ارتفاع حداقل ۰/۲ 0۲2۷/5۱۱۵ ۱ وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ در ورودی این فضا یک لنگه. به پهنای خالص حداقل ۰/۹ متر جهت سهولت در نقل و انتقال ترولی با ارتفاع ۲/۱ متر در نظر گرفته شود. ۰ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری(کف.» دیوار» سقف) و همجچنین خصوصیات در و پنحره در این قسمت به جداول انتهای بخش مراجعه شود. راهنمای نقشه (فضای نگهداری ملحفه و رخت تمیز) َ (۳) قفسه دیواری دردار ضربه گیر دیوار ۳۳0 قفسه ایستاده دردار ن موارد پیشنهادی 230 نقشه ۶۹-۲- پلان نمونه‌ی فضای نگهداری ملحفه و رخت تمیز در بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) نازک‌کاری دیوار طبق حدول نازک کاری دبوار طمقی‌جدول نقشه ۷۲-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۷۱-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۷۰-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ ۱۷۱۳۱۹۱۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱۱ 300 ۱۵۵۱۲۵۱ 40 ۱۱۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۴-۳-۲- آزمایشگاه اورژانسی (گازهای خونی) آزمایش‌های مورد نیاز برای بیماران معمولاً پیش از پذیرش در بخش اعمال جراحی و در بخش بستری جراحی انجام شده و در پرونده آن‌ها ثبت گردیده است؛ ولی در موارد خاص یا اورژانسی,» آزمایش‌هایی که به طور متداول در بخش جراحی انجام می‌شوند شامل مواردی است که دریافت سریع جواب آن‌ها به منظور تشخیص و مداخلات درمانی حین جراحیء ضروری می‌باشد و در مواردی هرگونه تاخیر در جواب‌دهی به موقع» ممکن است تهدید خطر و عوارض جانی برای بیمار را به دنبال داشته باشد. در این خصوص طول زمان چرخه کاری! که عبارت است از فاصله زمانی بین تحویل نمونه به آزمایشگاه تا جواب‌دهی» از اهمیت بسیاری برخوردار بوده و برای آزمایش‌های اورژانسی بین چند دقیقه تا حداکثر ۶۰ دقیقه می‌باشد(رجوع به بند۴-۸-۱-۲). لازم به ذکر است نمونه‌های پاتولوژی" که حین عمل از بدن بیمار خارج می‌شود و نیاز به تشخیص پزشکی فوری دارند نیز از دسته آزمایشات اورژانسی هستند؛ این نمونه‌ها پس از جمع‌آوری فوراً به قسمت پاتولوژی از آزمایشگاه مرکزی منتقل شده و پس از آزمایش نتایج آن فوراً توسط پاتولوژیست اعلام می‌گردد. لازم به ذکر است در بخش اعمال جراحی ممکن است نمونه‌گیری جهت آزمایشات غیراورژانسی نیز صورت گیرد که در روند عادی آزمایشگاه مرکزی بیمارستان قرار می‌گیرد. بر این اساس با توجه به حجم فعالیت‌هاء برنامه‌ریزی خدمات آزمایشگاهی اورژانسی برای بخش اعمال جراحی به سه روش کلی(داخل‌بخشی,» بین‌بخشی و مرکزی) زیر قابل انجام است. ۱-۱۳-۴-۳-۲- روش داخل بخشی: آزمایشگاه اورزانسی مختص بخش اعمال جراحی در این روش آزمایشگاه اورژانسی داخل بخش اعمال جراحی به صورت اختصاصی پیش‌بینی می‌شود. فعالیت‌های قابل تعریف در آزمایشگاه اورژانسی داخل بخشی به شرح زیر است: ۰ انجام آزمایشات اورژانسی: بر اساس آن‌چه گفته شدء آزمایشات اورژانسی بخش اعمال جراحی که نیاز است جواب آن ظرف مدت کوتاهی به گروه پزشکی ارائه گردد. در این فضا صورت می‌گیرد. پیش‌بینی آزمایشگاه اختصاصی در افزایش سرعت عمل جواب‌دهی, افزایش ایمنی و کاهش خطرپذیری به طور چشم‌گیری موثر است. ۰ نگهداری موقت واحدهای خونی: با در نظر گرفتن یک یخچال بانک خون در آزمایشگاه گازهای خونی می‌توان واحدهای خونی را به صورت موقت در شرایط مناسب (۲ تا ۸ درجه‌ی سلیسیوس) و نزدیک به اتاق عمل نگهداری کرد. این امر موجب اطمینان خاطر جراحان و متخصصین بیهوشی از وجود واحد خونی مورد نیاز بیمار می‌شود. در صورتی که حین عمل نیاز به واحد خون نباشدء آن واحد پس از عمل به بانک خون آزمایشگاه مرکزی بازگردانده می‌شود. لازم به ذکر است در بسیاری موارد در صورت عدم پیش‌بینی این تجهیزات. واحدهای خونی در شرایط نامناسبی در اتاق‌های عمل نگهداری می‌شود که در صورت عدم استفاده از آن سبب خواهد شد که دیگر امکان استفاده از آن میسر نباشد. 1۷۲۵ ۸۲۵۲۵۵ 1۱۲6 )1۸7( ۱ ۴۲۵2۶۵۲ 5601100 ۲ وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱/۸۰ ۰ جمع‌آوری و انتقال نمونه‌های پاتولوژی(ع711990 ۴۲۵۶۳): در اعمال جراحی شیفت صبح» نمونه‌های پاتولوژی توسط متصدی آزمایشگاه اورژانسی جمع‌آوری شده و فوراً به قسمت پاتولوژی در آزمایشگاه مرکزی منتقل می‌شود. همچنین در شیفت عصر و شب که معمولا در آن زمان قسمت پاتولوژی آزمایشگاه فعالیت ندارد. می‌توان این نمونه‌ها را به طور موقت و9 تا صبح روز بعد در آزمایه شگاه گازهای خونی قرار داد تا در شرایط مناسب نگهداری شود. با توجه به استقرار نیروی آزمایشگاهی در این فضاء فرآیند پذیرش نمونه, ثبت در پرونده‌ی بیمار و پاسخ‌گویی به‌طور صحیح انجام می‌پذیرد؛ در صورتی که واگذاری این مسئولیت بر تیم‌های پرستاری بخش صحیح نیست. گفتنی است با توجه به نیاز نیروی متخصص آزمایشگاهی در آزمایشگاه اورژانسی بخش و کوتاه بودن مدت انجام آزمایشات مربوط تعریف موارد ذکر شده به عنوان وظایف این افراد می‌تواند در کاهش هزینه‌های بیمارستان و افزایش کارایی و بازدهی نیروی انسانی موّثر باشد. در ادامه الزامات طراحی و برنامه‌ریزی این فضا ارائه شده است: ۱ پیش‌بینی آزمایشگاه اورژانسی(گازهای خونی) به طور اختصاصی داخل بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩ اتاق عمل) توصیه می‌شود. البته برنامه‌ریزی آزمایشگاه اورژانسی(گازهای خونی) به طور اختصاصی داخل بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) الزامی است. ۲ آزمایشگاه اورژانسی اختصاصی باید در حوزه نیمه کنترل‌شده و در منطقه فضاهای درمانی پیش‌بینی شود. ۳ لازم است میزکار» سیستم رایانه به همراه متعلقات استاندارد و همچنین میز چندکشوی زیر میز جهت انجام امور اداری آزمایشگاه در این فضا لحاظ شود. ۵ لازم است فضای کافی برای انجام فعالیت‌ها و قرارگیری دستگاه‌های آزمایشگاهی مورد نیاز همچون دستگاه آنالیز گازهای خونی, کوآأگلومترء سانتریفیوژز میکروهماتوکریت» خطکش میکروهماتوکریت و... روی میز آزمایشگاهی در نظر گرفته شود. در این راستا حداقل طول میز آزمایشگاهی باید ۳ متر پیش‌بینی شود. همچنین همان‌طور که گفته شد قسمت پاتولوژی آزمایشگاه مرکزی در شیفت‌های عصر و شب تعطیل می‌باشد.ء بنابراین این آزمایشگاه محل مناسبی برای نگهداری موقت آن‌ها تا صبح روز بعد می‌باشد؛ لذا از یکی از کابینت‌های زمینی قفل‌دار برای نگهداری موقت نمونه‌های پاتولوزی باید استفاده گردد. ۶ باید توجه شود که کشوهاء کمدها و قفسه‌های دردار متناسب با موارد استفاده‌ی هر یک از لوازم و تجهیزات داخل آن تعبیه شوند. ضروری است جهت سهولت در استفاده کارکنان از این لوازم» درٍ برخی از کمدهای دردار از جنس شفاف بوده تا دسترسی و پیدا کردن وسایل با سهولت بیش‌تری انجام شود. ۷ لازم است یک یخچال بانک خون در این اتاق پیش‌بینی شود. ظرفیت یخچال حدود ۱۰ فوت مکعب باشد. ۸ قرارگیری یک سینک شست‌وشو به همراه متعلقات و وسایل جانبی آن در روند فعالیت‌های آزمایشگاهی و .٩‏ پیش‌بینی دریچه حد فاصل آتاقی و راهروی حوزه نیمه کنترل‌شده لازم است تا امکان ارائه و دریافت نمونه و همچنین جواب را بدون باز شدن در آزمایشگاه و ورود افراد متفرقه به آن میسر سازد. این امر سبب افزایش ۱۷۱۳۱۱۹۱۲۷ ۵۲۲۱۵۵۱۱۳ 230۵ ۱۵۵۱۲۵۱ 00۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ایمنی وسایل» تجهیزات و... خواهد شد. ابعاد دریچه ۰/۵*۰/۵ متر و ارتفاع لبه پایین دریجه از کف باید ۱/۴ متر پیش‌بینی شود. این دریچه روی دیوار یا در ورودی قابل تعبیه است. ۰ تجربه نشان داده است حضور طولانی مدت افراد در فضاهای فاقد پنجره» موجب کاهش بازدهی و خستگی ۷۱ در ورودی باید یک‌لنگه و به پهنای خالص حداقل ‎۰/٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۲۳.ارتفاع مفید این فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد. ۳.جمت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کار ی( کف.» دیوار سقف) و همجنین خصوصیات در و پنجره در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. راهنمای نقشه (آزمایشگاه اورژانسی) (۳) کلید جراغ اتاق (۳۷) میز آزمایشگاهی (۱۴۴) قفسه‌ی زمینی دردار (کابینت) (۱۰) صندلی اداری (چرخدار) (۴۳) سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) (۳)) دستگاه تلفن قفسه دیواری دردار ( ۸) طبقه زیر سینک ۲۴۳) دریجه تحویل پریز برق ره ابچکان به همراه آویز دستمال تنظیف ۲۸ کوآگلومتر اتوماتیک (۲۲) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده (۸۷) قفسه کتاب و مدارک (۲۸۶) سانتریفیوژ میکروهماتوکریت (۲۳) محل قرارگیری صابون مایع ریز تلفن (۲۸۷) خطاکش میکروهماتوکریت ۳۳ دستمال کاغذی /خشک کن الکترونیکی سیستم رایانه با ملحقات ن موارد پیشنهادی کمد چند کشو زیر میز (۱۰۳) سطل دردار زباله های عفونی (کوچک) 420 حهت ارآئثه نمونه ها با حواب آزمایش بدون ورود به داخل فضا 0 (در حوزه نیمه کنترل شده) [ حل رش جیهم لس نقشه ۷۳-۲- پلان نمونه‌ی آزمایشگاه اورژانسی در بخش‌های اعمال جراحی - مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- نازک کاری دیوار طبق حفول .. 270 210 0 : 0.90) 020 ۱ ۰ : - جهت نگهداری موفت نمونه های پاتولوژی نقشه ۷۴-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دپوار طبق‌جدول-. بارک کاری دیوار طبق حدول . 270 / 2:0 ۱1۹0 8 0۱70 _- 000 ۲-۱۳-۴-۳-۲- روش بین‌بخشی: آزمایشگاه اورژانسی مشترک بین بخش‌های ویژه و اعمال جراحی یکی دیگر از روش‌های ارائه خدمات آزمایشگاهی اورژانس در بخش اعمال جراحی» پیش‌بینی آزمایشگاه به صورت مشترک است. این آزمایشگاه به طور همزمان ارائه‌دهنده خدمات به بخش‌های اعمال جراحی و همچنین انواع بخش‌های مراقبت‌های ویژه همچون 1۲60 ا6 ۸۱2 لا2اک. ۲۱2۱ و... در بیمارستان است. لازم به دکر است از این روش در مواقعی استفاده می‌گردد که از روش‌های نوین انتقال موارد آزمایشگاهی همچون سیستم حمل و نقل نئوماتیک. مون‌شارژ اختصاصی و.. در بیمارستان استفاده نگردد. در ادامه الزامات طراحی و برنامه‌ریزی این فضا ارائه شده است: ۱ پیش‌بینی آزمایشگاه اورژانسی(گازهای خونی) به طور مشترک بین بخش‌های ویژه و اعمال جراحی تنها در بیمارستان‌هایی با بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) امکان‌پذیر است و برای بخش‌های -------- صفحهٔ بعد -------- جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) الزاماً باید از روش داخل بخشی(آزمایشگاه اورژانسی اختصاصی داخل بخش اعمال جراحی) استفاده نمود. لازم به ذکر است در بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩۹‏ اتاق عمل) استفاده از روش داخل‌بخشی توصیه می‌شود. ۲ در صورت هم‌جواری بخش مراقبت‌های ویژه جراحی (اع5۱) و بخش اعمال جراحی جنرال, بهترین موقعیت آزمایشگاه گازهای خونی مشترک در حد فاصل این دو بخش است. به گونه‌ای که آزمایشگاه گازهای خونی به‌وسیله‌ی دو دریجه تا حد امکان به فضای کنترل‌شده یا نیمه کنترل‌شده‌ی این دو بخش دسترسی داشته باشد تا کارکنان بخش بتوانند نمونه‌ها را در اسرع وقت و بدون عبور از خط قرمز و انجام عملیات مربوطه(تعویض دمپایی) به آزمایشگاه منتقل کنند. این آزمایشگاه از طریق دریچه یا در به سایر بخش‌های ویژه بیمارستان نیز سرویس‌دهی می‌کند. در صورتی که در بیمارستان بخش اعمال جراحی قلب و بخش مراقبت‌های ویژه‌ی جراحی قلب (لاع5۱ع) وجود داشته باشدء هم‌جواری آزمایشگاه گازهای خونی با این دو بخش در ارجحیت قرار دارد. ۳ در صورتی که بخش‌های مذکور در بند قبل در هم‌جواری یکدیگر قرار نگیرند. به دلیل استفاده بیش‌تر انواع بخش‌های مراقبت‌های ویژه جراحی از خدمات این فضاء مجاورت این فضا با این بخش‌ها در اولویت قرار می‌گیرد. در این حالت پیش‌بینی دریچه بین این فضا و حوزه کنترل‌شده بخش مراقبت‌های ویژه مجاور نیز بین‌بخشی و بخش‌های اعمال جراحی نباید بیش‌تر از ۳۰ متر باشد. به عبارت دیگر جهت دسترسی به آزمایشگاه از بحتُ اعمال جراحی نباید بیش از ۳ دقیقه زمان صرف شود. اورژانسی هستند نیز باید رعایت شود. بحخش (0۲) 0510۱ / ۱۵۷ ۳ سس سم اس س احی قلل ۱ با حواب از مایش با حواب آزمانش 2 حدالامکان ار فسمت با حدالامکان از قسمت ۳ تسه درنچه جهت ار آکه نمونه مایا خوات آزمایش. ی دسترسی سایر بخش های حساس (2100-000 - ۸۷۱0۷ و...) شکل ۳۴-۲- آزمایشگاه اورژانسی بین بخشی- مشترک بین بخش‌های ویژه و بخش اعمال جراحی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱۳-۴-۳-۲-روش مرکزی: آزمایشگاه اورژانسی مستقر در آزمایشگاه مرکزی(انتقال با روش‌های نوین) روش سوم جهت آرائه خدمات اورژانسی به بخش‌های اعمال جراحی» استفاده از روش‌های نوین انتقال موارد آزمایشگاهی بین بخش‌های بیمارستانی می‌باشد. در این روش از سیستم‌های انتقال سریع و ایمن همچون سیستم حمل و نقل نیوماتیکی (۳75) مون شارژ(آسانسور حمل بدون سرنشین) و... استفاده نمود. در این روش» آزمایشگاه اورژانسی به طور متمرکز در آزمایشگاه مرکزی برنامه‌ریزی شده و نمونه‌های آزمایشگاهی ظرف مدت کوتاه کمتر از چند دقیقه از بخش‌های مختلف به آزمایشگاه مرکزی منتقل می‌شوند. همچنین جواب آزمایش معمولا به صورت الکترونیکی از طریق سیستم اطلاعات آزمایشگاهی" یا به صورت فیزیکی به وسیله سیستم انتقال نوین آرائه می‌گردد. استفاده از سیستم نقل و انتقال نمونه‌های آزمایشگاهی بین این بخش و آزمایشگاه مرکزی می‌تواند در کاهش نیروی انسانی» کاهش زمان و عدم تخصیص فضا و تجهیزات آزمایشگاهی به آزمایشگاه اورژانسی در هر یک از بخش‌های ویژه و مجموعه‌ی آتاق‌های عمل موْئر واقع شود؛ از طرف دیگر استفاده از این سیستم سبب می‌شود تا نمونه‌های آزمایشی در شرایط ایمن و مناسب‌تری به آزمایشگاه مرکزی منتقل شوند و در نهایت آزمایش توسط متخصصین آزمایشگاهی و با ثبت هزینه‌ها در پرونده‌ی بیمار انجام پذیرد. لازم به ذکر است که عملکرد این سیستم تنها به موارد مطرح شده محدود نمی‌شود و با تعبیه‌ی آن در بخش‌های مختلف بیمارستان می‌توان اقلامی نظیر کیسه‌ی خون, داروهای خاص گاواز (غذای محلول)» نمونه‌های پاتولوزی» مدارک پزشکی و... را نیز جابه‌جا کرد. در ادامه الزامات طراحی و برنامه‌ریزی این فضا آرائه شده است: ۱ پیش‌بینی آزمایشگاه اورژانسی(گازهای خونی) به صورت متمرکز در آزمایشگاه مرکزی و انتقال به روش‌های نوین تنها در بیمارستان‌هایی با بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) امکان‌پذیر است و برای بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) حتی در صورت پیش‌بینی سیستم‌های نوین انتقال باید الزاماً از روش داخل بخشی(آزمایشگاه اورژانسی اختصاصی داخل بخش اعمال جراحی) استفاده نمود. لازم به ذکر است در بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) نیز استفاده از روش داخل‌بخشی توصیه می‌شود. ۲ در صورت قرارگیری آزمایشگاه اورژانسی در آزمایشگاه مرکزی, استفاده از سیستم انتقال نئوماتیکی یا روش‌های نوین دیگر در آن الزامی است. مگر آنکه فاصله افقی و مکانی بین آزمایشگاه مرکزی و بخش‌های تحت پوشش اورژانسی کمتر از ۲۰ متر باشد. به عبارت دیگر جهت دسترسی به آزمایشگاه مرکزی از بخش‌های مربوطه نباید بیش از ۳ دقیقه زمان صرف شود. ۳ استفاده از روش انتقال نئوماتیکی در مقایسه با سایر روش‌های انتقال نوین بیش‌تر توصیه می‌شود. ۴ ایستگاه انتقال نئوماتیکی معمولا در ایستگاه‌های پرستاری یا اتاق‌های دارو و کار تمیز بخش اعمال جراحی تعبیه می‌شود تا کنترل و نظارت بر انتقالاات به صورت کامل صورت گیرد. ۱ (۲ع5۷51 1006 ۳۲۵۵۳۱۵۵) ۵۲۹ ۲ (5۷۹۱۵۲ ۱۶۵۲۲۱۵۱۱۵۲ ۱30۵۲31۵0۲۷) ۲۱۹5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴-۴-۳۲ اتاق شستشوی اولیه ابزار و استریل سریع اتاق شستشوی اولیه ابزار و استریل سریع در تسهیل فرآیندهای بخش جراحی بسیار کمک‌رسان خواهد بود و به طور کلی کاربری‌های زیر را می‌توان برای این اتاق تعریف نمود: ۰ سستشوی اولیه ابزارهای جراحی: بعد از انجام عمل جراحی ابزار باید در یک زمان محدود شستشو شوند چراکه تاخیر بلند مدت در شستشو سبب خشک شدن خون و مایعات روی ابزار شده و فرآیند شستشوی آن‌ها را با سختی همراه می‌سازد. این امر در مستهلک شدن و کاهش عمر ابزارهای گران قیمت جراحی تاثیر دارد. بنابراین توصیه می‌شود ابزارها و ست‌های جراحی پس از مصرف سریعاً شستشو شود. در این راستا با توجه به ترافیک موجود در بخش استریل مرکزی ممکن است این امر با تأخیر همراه شود؛ در نتیجه می‌توان با تأمین تسهیلات و فضای مناسب» شستشوی اولیه ابزارهای جراحی را در بخش اعمال جراحی انجام داد و سپس جهت ادامه فرآیند به بخش استریل مرکزی منتقل نمود. همچنین این امر سبب بی‌خطرسازی ابزار مستعمل جراحی شده و در کاهش انتقال عفونت در زمان انتقال آن‌ها بین بخش اعمال جراحی و بخش ایمن ابزار و وسایلی با خطر گسترش آلودگی همواره به عنوان یک دغدغه مورد توجه قرار گرفته است. البته با توجه به سیاست‌های بیمارستان ممکن است این کار به صورت محدود انجام شود یا با روش دیگری همچون انتقال با ظروف محلول ضدعفونی و... به استریل مرکزی صورت پذیرد که البته معایبی در این روش‌ها نیز وجود دارد. ۰ سستشو و استریل فوری ابزارهای غیراستریل شده: در برخی مواقع ممکن است حین عمل یکی از ابزار جراحی غیراستریل شود؛ این مسئله ممکن است به دلیل افتادن ابزار روی زمین» برخورد با سطوح ست کامل جراحی باز نمود که این موضوع منطقی و مقرون به صرفه نیست یا این‌که ابزار مورد نظر را دوباره شستشوی و استریل نمود؛ در این راستا ارسال ابزار به بخش استریل مرکزی نیز مناسب نمی‌باشد زیرا این امر زمان‌بر بوده و سبب افزایش زمان جراحی» برهم خوردن برنامه زمانیء معطلی تیم جراحی» کاهش ایمنی بیمار و... می‌گردد. بنابراین باید امکان استریلیزاسیون این ابزار داخل بخش اعمال جراحی و در فضایی مناسب تأمین شود. ممکن است دستگاه استرلیزاسیون را داخل آتاق استریل فرعی هر اتاق عمل پیش‌بینی نمود. ولی این موضوع به دلیل افزایش تعداد دستگاه‌های گران قیمت. عدم مدیریت مناسب بر فرایند استریلیزاسیون» امکان سیب و غیراستریل‌شدن سایر ست‌های جراحی در اتاق استریل فرعی و... مناسب و اقتصادی نمی‌باشد. در این راستا با تعبیه دستگاه استریلیزاسیون در این اتاق به صورت متمرکز می‌توان عملیات مذکور را انجام داد. ۰ شستشو و استریل ابزار حساس و گران: برخی ابزارهای جراحی مانند لنزها یا تلسکوپ‌های آندوسکوپی ریحیداء ابزارهای حساس و شکننده جراحی‌های لاپارسکوپی, قلب باز»ء چشم و... به علت آن‌که حساس یا ۸8۱۵ ۴۳۵۵۹۲۵۵6 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- بسیار گران هستند و امکان دارد در فرآیند عادی استریلیزاسیون در بخش استریل مرکزی آأسیب ببینند. بعد از جراحی توسط جراح یا دستیارش شستشو و بسته‌بندی می‌شوند. این امر داخل بخش اعمال جراحی و داخل این اتاق صورت خواهد گرفت. سپس ست بسته‌بندی شده جهت استریل شدن به بخش استریل مرکزی فرستاد می‌شود. البته در مواردی نیز ممکن است فرآیند استریلیزاسیون در دستگاه استریل سریع داخل این اتاق انجام و برای عمل بعدی آماده شود. استانداردها و آلزامات کلی در خصوص طراحی این فضا به شرح زیر است: استریل اختصاصی جراحی(7551)! در مجاورت بخش اعمال جراحی پیش‌بینی شود؛ در این حالت در صورت در نظر گرفتن وظایف و کاربری‌های دکر شده در خصوص این آتاق به لا755 و با رعایت تمامی شروط زیرء می‌توان از پیش‌بینی اتاق شستشوی اولیه و استریل سریع صرفه‌نظر کرد: الف) با توجه به اولین و دومین کاربری اتاق شستشوی اولیه ابزار و استریل سریع» بین حوزه نیمه کنترل‌شده با فضای شستشوی 1551 باید دریچه تحویل پیش‌بینی شود تا امکان تحویل ابزار جراحی مستعمل به ب) با توجه به دومین کاربری اتاق شستشوی اولیه ابزار و استریل سریعء باید بین فضای شستشو و فضای بسته‌بندی 7551 دریچه باشد تا بعد از شستشوی ابزار غیراستریل‌شده» آن را جهت اتوکلاو سریع به قسمت بسته‌بندی تحویل دهند. در این خصوص باید در قسمت بسته‌بندی ل(ا155» آتوکلاو یک درب جهت استریل فوری پیش‌بینی شود تا استریلیزاسیون سریع یک ابزار غیراستریل شده خارج از روند معمول ست‌های جراحی انجام شده و فوراً جهت استفاده به اتاق عمل مربوطه تحویل داده شود. در این استریل‌شده به واسطه اتوکلاوهای یک درب به انبار استریل میسر باشد. همان‌طور که می‌دانید انبار استریل لا155 همان انبار استریل بخش اعمال جراحی می‌باشد. بنابراین پس از دریافت ابزار خاص استریل‌شده توسط کارکنان این قسمت. به واسطه راهروی استریل یا دریچه تحویل به اتاق عمل جراحی مورد نظر تحویل داده می‌شود. ج) با توجه به سومین کاربری اتاق شستشوی اولیه ابزار و استریل سریع, علاوه بر دریچه باید بین حوزه نیمه کنترل‌شده و فضای شستشوی لا755 دسترسی با تمهید پیش‌ورودی درنظر گرفته شود تا امکان ورود جراح یا کمک جراح به منظور شستشوی ست‌های جراحی حساس و گران میسر باشد. ۲ در صورتی که راهروی کثیف پیش‌بینی شودء این فضا را باید در این راهرو پیش‌بینی کرد تا امکان انتقال راحت ست‌های جراحی مستعمل از اتاق های عمل به این اتاق میسر باشد و پس از آن نیز بتوان موارد را به بخش استریل مرکزی منتقل نمود. ۳ در صورت عدم پیش‌بینی راهروی کثیف. این فضا باید در حوزه نیمه کنترل‌شده تعبیه گردد. همچنین این فضا باید خارج از حوزه رفت و آمدی اصلی و در مجموعه فضاهای خیس پیش‌بینی شود. ۱ (۱۱۳۱۲ 5000۱۷ 56۲۱۱۴ ۵۵16۲ 1۳) لا155 ۴0031101 ا۱۷۵۵/۲3 200 0۲۲۳۵2۱۱۳ ۱۷۱۳۱۹1۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- اتاق شستشوی اولیه ابزار و استریل سریع دارای ۳ ریز فضای اصلی شامل پیش‌ورودی» فضای شستشوی اولیه و همجنین فضای استریل سریع است که الزامات و استانداردهای مربوط به هر یک در ادامه ارائه شده است: ۱-۱۴-۴-۲-۲- پیش‌ورودی ۱ با توجه به آلودگی موجود در زمان شستشوی ابزار مستعمل» جهت محافظت از کارکنان داخل اتاق و جلوگیری از انتقال آلودگی و عفونت به خارج از اتاق باید برای فضای شستشوی اولیه پیش‌ورودی در نظر ۲ تمامی افراد در هنگام ورود به فضای شستشوی اولیه باید ابتدا در پیش‌ورودی ماسک. کلاه, دستکش و روپوش پوشیده و با تعویض کفش(چکمه) وارد فضا شوند. پس از انجام فعالیت‌های مذکور تمامی افراد باید در هنگام خروج ابتدا دستکش, ماسک و کلاه مستعمل خود را در اورده و در سطل زباله مربوطه انداخته و سپس روپوش خود را در آورده و تعویض کفش نمایند؛ در نهایت با شستشوی دست خود از پیش‌ورودی خارج شوند. این امر از انتقال آلودگی‌های موجود در اتاق شستشو به راهروی بخش جلوگیری خواهد کرد. ۳ در صورت قرارگیری اتاق شستشوی ابزار در مجاورت اتاق کار کثیف و نظافت. می‌توان از پیش‌ورودی اتاق‌های کثیف به عنوان پیش‌ورودی این اتاق به صورت مشترک استفاده نمود. در این حالت می‌توان از ۴ بر اساس سومین کاربری اتاق شستشوء در مواقعی جراح یا دستیار جراح جهت شستشوی ابزار حساس شخصاً اقدام می‌نمایند؛ در این حالت بعد از جراحی» این افراد بدون این که گان»ء کلاه» دستکش و ماسک خود را هنگام خروج از اتاق عمل در بیاورنده پس از تعویض کفش در این پیش‌ورودی مستقیما وارد اتاق شستشو می‌شوند و در نهایت پس از اتمام کارء موارد مذکور را در پیش‌ورودی در آورده و خارج می‌شوند. ۵. قرار دادن پیش‌ورودی علاوه بر نیاز عملکردی که بیان گردید. به منظور ایجاد فشار نسبی نسبت به راهرو حوزه نیمه کنترل‌شده و اتاق شستشوی ابزار لازم است!. ۶ پیش‌ورودی باید به صورت یک اتاق کاملا مستقل باشد و از طراحی آن به صورت دهانه یا فضای نیمه‌باز ۷ پیش‌بینی روشویی مخصوص شستشو در پیش‌ورودی این اتاقق الزامی می‌باشد. ٩‏ پیش‌بینی کمد دیواری جهت نگهداری انواع وسایل همجون ماسک. کلاه» دستکش, البسه و... لازم است. ۰ پیش‌بینی سطل رخت کثیف عفونی و زباله کثیف عفونی در پیش‌ورودی آتاق لازم است. این سطل‌ها دارای کیسه‌های مارک‌دار مخصوص بوده و پس از پر شدن حداکثر دو-سوم آن به اتاق جمع‌آوری زباله و رخت ۱در اول و دوم پیش‌ورودی یک لنگه به پهنای خالص ‎۰/۹٩‏ متر و ارتفاع ۲/۱ متر پیش‌بینی می‌شود. ۸1۲0۴ ۱ وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۱۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲.توصیه می‌شود سیستم بسته شدن خودکار در (آرام‌بند) و سیستم عدم بازشدن هم‌زمان درها جهت کنترل ۴ ارتفاع مناسب این فضا حداقل ۲/۴ متر در نظر گرفته شود. در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۲-۱۴-۴-۳۲- اتاق شستشوی اولیه ابزار ۱ پیش‌بینی این اتاق برای شستشوی ابزار جراحی به منظور تحقق سه کاربری مذکور این فضا الزامی است. ۲ دسترسی به اتاق شستشو تنها باید از طریق پیش‌ورودی تامین شود. ۳ جهت جلوگیری از انتقال عفونت‌های بیمارستانی باید این فضا در دسترسی مناسب به اتاق‌های عمل باشد؛ ولی باید سعی شود به گونه‌ای چیدمان گردد که خارج از دیدرس و مسیرهای اصلی رفت و آمدی باشد تا انتقال ست‌های مستعمل جراحی که دارای منظر خوبی نمی‌باشد به دور از معرض عمومی صورت گیرد. به‌طور کلی جهت جلوگیری از انتشار سروصدای این نوع فضاها, کنترل بهتر عفونت, سهولت در طراحی و اجرای تأسیسات مکانیکی, کاهش لوله‌کشی آب و فاضلاب» صرفه‌جویی اقتصادی و... مناسب است که فضاهای خیس در صورت مطابقت با ضوابط طراحی در یک محدوده طراحی شوند. ۵. به دلایلی که در زیر آورده شده استء باید از ادغام فضای شستشوی اولیه با اتاق کار کثیف حتی در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اناق عمل) اجتناب شود: الف) حساسیت فعالیت‌های اتاق شستشوی ابزار جراحی بسیار بالاتر از اتاق کار کثیف بوده و با یکدیگر متناسب نمی‌باشد. زیر مواردی همجچون شمارش تعداد ابزار در یک ست. کیفیت در شستشوی ابزار حساس بودن برخی ابزارها و... فعالیت‌های حساس و مهمی است که نیاز به فضایی مستقل از اتاق کار کثیف را با تردد محدود ضروری می‌سازد. ب) به دلیل سومین کاربری اتاق شستشوء امکان حضور جراح یا کمک جراح در این اتاق جهت شستشوی ابزار حساس وجود دارد؛ این در حالی است که وجود تحهیزاتی مانند کلینیکال سینک. لگن‌شوی و فعالیت‌های مربوطه سبب خواهد شد تا محیط اتاق کار کثیف برای حضور این افراد مناسب نباشد. ج) حجم فعالیت‌های هر یک از اتاق‌های شستشوی ابزار و همچنین کار کنیف قابل توجه است و ادغام آن‌ها سبب شلوغی و تداخل عملکردی خواهد شد. د) به دلیل حضور افراد مختلف و نیروهای خدماتی متعدد در اتاق کار کئیف و همچنین رفت و آمد قابل توجه آن‌هاء امکان نگهداری و کنترل ست‌های جراحی گران قیمت در اتاق کار کثیف میسر نمی‌باشد. ۶ ارتباط میان فضای شستشوی اولیه و فضای بسته‌بندی و استریل تنها باید از طریق دریچه باشد. ابعاد دریجه باید حداقل ۰/۵۷۰/۵ متر بوده و لبه پایین آن در ارتفاع ۱ متر از کف قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض ۷ در مواردی که جهت شستشوی اولیه ابزار نیاز به جراح یا دستیار جراح وجود ندارد(ست‌های غیرحساس)» جهت کنترل ابزار و کاهش رفت و آمد به داخل این اتاق باید راهکاری پیش‌بینی شود؛ در این راستا پیش‌بینی دریچه تحویل بین راهروی بخش و اتاق شستشو ابزار توصیه می‌شود؛ ابعاد دریچه باید حداقل ۸ مر بوده و لبه پایین آن در ارتفاع ۱ متر از کف قرار گیرد. لازم به ذکر است در صورت عدم پیش‌بینی این دریچه ابزار باید در پیش‌ورودی به مسئول این اتاق تحویل داده شود. ۸ فضای شستشوی اولیه بهترین موقعیت قرارگیری مون‌شارژ یا آسانسور کثیف جهت انتقال ست‌های .٩‏ تعبیه میز کار استیل کنار دیوار به طول حداقل ۴ متر جهت انجام فعالیت‌های شستشو و قرارگیری تحهیزات رومیزی لازم است. برای سهولت در فعالیت‌ها باید حداقل ۲ تابوره برای پشت میز در نظر گرفته شود. جهت نگهداری موقت ست‌هاء نگهداری وسایل و تجهیزات شستشو و... لازم است. جراحی لازم است. در این راستا پیش‌بینی خروجی هوای فشرده در این قسمت ضروری است. همچنین در بالای میز کار پیشنهاد می‌گردد از چراغ بازرسی ابزار جراحی برای بازرسی ابزار جراحی به منظور مشاهده و تشخیص هر نوع آلودگی و عفونت به جای مانده روی ابزارها استفاده گردد. ۳ ماشین شستشو و ضدعفونی ابزار جراحی از نوع رومیزی در بالای میز کار باید درنظر گرفته شود. ۴۳ دستگاه شستشوی فراصوتی رومیزی جهت جرم‌گیری و شستشوی ابزارهای خاص جراحی تمهید گردد. ۵.پیش‌بینی ترولی استیل دو طبقه برای انتقال ابزار شسته شده به بخش استریل مرکزی با آسانسور یا و... در درجه اول در ارتفاع ۰/۲ متر از کف تمام‌شده بر روی دیوار نصب شود. این امر از زنگ‌زدگی قسمت پایینی قفسه به دلیل عدم تماس با آب و رطوبت نیز جلوگیری می‌نماید. در غیر این صورت این موارد باید پایه‌هایی به ارتفاع حداقل ۰/۲ متر با رعایت مباحث ایستایی داشته باشد. ۷ ستفاده از پوشش یک‌پارچه در دیوارها و اجتناب از به کارگیری هرگونه فرورفتگی و برآمدگی و تزئینات که ازدیاد کنج‌ها را در پی دارد؛ جهت جلوگیری از این امر, توجه به مکان‌یابی این موارد از اهمیت بالایی برخوردار بوده تا حد امکان در این فضا قرار نگیرند و در صورت قرار گرفتن» طراح باید با طراحی کنج‌ها به صورت منحنی در درجه‌ی اول یا با استفاده از زوایای باز در گوشه‌ها از تجمع آلودگی جلوگیری کند. به کتاب مرجع مجموعه «استاندارد و الزامات عمومی در طراحی بیمارستان ایمن»» رجوع شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۰ ۸.در اتاق یک لنگه به پهنای خالص ‎۰/۹٩‏ متر و ارتفاع ۲/۱ متر پیش‌بینی شود. ۹.ارتفاع مناسب این فضا حداقل ۲/۷ متر در نظر گرفته شود. در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۳-۱۳-۴-۳-۲- اتاق بسته‌بندی و استریل سریع ۱ پیش‌بینی این اتاق به منظور استریل کردن ابزارهای جراحی غیراستریل شده» استریل کردن ابزارهای جراحی حساس و گران و... لازم است. ۲ دسترسی به این اتاق باید از طریق در و به صورت مستقل از حوزه نیمه کنترل‌شده تامین شود. ۳ ارتباط میان فضای شستشوی اولیه و فضای بسته‌بندی و استریل تنها باید از طریق دریچه باشد. ابعاد دریچه باید حداقل ۰/۵۷۰/۵ متر بوده و لبه پایین آن در ارتفاع ۱ متر از کف قرار گیرد. ۴ تعبیه میز کار استیل کنار دیوار به طول حداقل ۳ متر جهت انجام فعالیت‌های بسته‌بندی و استریلیزاسیون و قرارگیری تجهیزات رومیزی لازم است. برای سهولت در فعالیت‌ها باید حداقل ۱ تابوره قابل شستشو برای ۵. پیش‌بینی قفسه دیوار جلوباز جهت نگه‌داری وسایل و لوازم مصرفی در بالای میز کار ضروری است. ۶ پیش‌بینی یک اتوکلاو بخار و یک اتوکلاو پلاسمای رومیزی یک در روی میز کار جهت استریلیزاسیون ابزار جراحی لازم است. ۷ تمهید تجهیزاتی همچون رول بازکن همراه با برش کاغذ بسته‌بندی» دستگاه درزبندی کاغذ بسته‌بندی و رولر غلتکی و... روی میز کار جهت بسته‌بندی ابزار جراحی لازم است. اولیه» برای این فضا نیز لحاظ شود. ۰ اتاق یک لنگه به پهنای خالص ‎۰/٩‏ متر و ارتفاع ۲/۱ متر پیش‌بینی شود. ۱.ارتفاع مناسب این فضا حداقل ۲/۴ متر در نظر گرفته شود. ۳ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک ‌کاری(کف.» دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنحره در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۱۱۳۱۹۱۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱۱۳ 2۵ ۱۵۵۱۵۱ 40 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ا راهنمای نقشه (اتاق شستشوی ابزار و استریل سریع) (عی) آویز لباس (۳) قفسه دیواری دردار ۵ سل فرمری نا سنیو ب ‏ احوات کرو راو کید (۲۴) دستمال کاغذی اخشک کن الکترونیکی اتاق شخنو ابرار (۴۳) سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) (۲ع) محل قرارگیری دستمال کاغذی (۴ع) خروجی هوای فشرده 9 سطل دردار جهت رخت و لباس‌های عفونی (۱۰۳) سطل دردار زباله های عفونی (کوچک) (۳) تابلوی اعلانات (۱۳۴) قفسه دیواری جلو باز را روشویی 0۳ قفسه ایستاده دردار (۱۳۷) دستگاه تلفن (۶) ترولی دو طبقه استیل سطل زباله عفونی متوسط تابوره پشتی‌دار -چرخ‌دار -جک‌دار (۳) اتوکلاو بخار یک در رومیزی (۳) اتو کلاو پلاسما یک در رومیزی محل قرارگیری جعبه‌ی روکفشی (0)) محل قرارگیری جعبه‌ی ماسک و دست‌کش (۸۳)) دستگاه بسته‌بندی/ سیلر دستگاه شستشوی فراصوتی (۳) رول‌باز کن کاغذ بسته‌بندی (۵) چراغ بازرسی ابزار دستگاه شستشو ابزار جراحی یک طرفه(رومیزی) ن موارد پیشنهادی وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی ( امتقال ابرار کنبف از این آناق به قسمت کثیف بخش آسنریل مرکری ۱ ۳0 ا(0) هم ۱ 0 0۳ یک رت ۳/0 اناق شستنوی اولبه [] ۱ ۱ سم چم تس سر ۳ ۳ سته بندی و استربل سریم 0 ۳ ا] 1 090 1 ۰ چم ی ۹ نو ات اه ی ۱ 9( ۳ ره ا نایک ۷(۷۳) ۱ اتاق بسعه بندی و 0 خط فرهز فضای نمبز 9 ۱ استریل سربع 9 ه ۱ ۱۳ هه ا ا پ ۱ « ۱ » 2 ۹ چ ۳۲۳ ۰ 0 090 ۱ 1 090 1 متجشششمما تا اسم ششم تا ار ز مشش ۱ 1 دمحم نقشه ۷۷-۲- پلان نمونه‌ی اتاق شستشوی ابزار و استریل سریع در بخش‌های اعمال جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ آتاق عمل) - مقیاس ۱:۵۰ زگ گاری دبوار طخ جد ول 8 78 مون شارز با آساسور را 0 سس نقشه ۷۸-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ ۳ 3.30 620 20 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ رز ۲ب ازکد کاری دبوار مق حدول ی رد 1 شش 8 ۳ درس 59 با 5 3 سا ار 9 9 1۹ 7 ۲۲۳ نقشه ۷۹-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دبوار طبق حدول | آموزشی بهداشتی عبومی 1 ۳0 بت 0 3 , ۳۴ 9 اس ِ ال ۱ _ هن سا سر 3333 2 نقشه ۸۰-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ بازک کاری دبوار طبق حدول 5 ی اْ تا لا لا 5 0 لا لا 9 0 ار ۹ ۱ 2 چم۱| دریجه 9 ۳ 0۳ ۳+۳ الک (9 11 تحوبل وت 0( 0۳9 ۳ ِ ۳ 59 - ابا ک بسسسللللننا ال نب بلس ! لالب 0 ی ی نقشه ۸۱-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ ۳ هتم 1 لنه عشد لشد لند عفد : مر 9 عفد هنغ عقد عقَد هند لد مهو عقمد عفد ۱۱۳۱۹۱۲۷ ٩ 1۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۵-۴-۲-۲-رختکن کارکنان یا پزشکان(خانم‌ها/آقایان) این فضا تسهیلات و امکانات لازم جهت تعویض لباس» استحمامء استفاده از سرویس بهداشتی و نگهداری وسایل شخصی کارکنان و پزشکان را مهیا می‌سازد. در ادامه به بررسی استانداردهای کلی طراحی و برنامه‌ریزی این اتاق ۱ رختکن در بیمارستان‌ها با سه روش» برنامه‌ریزی و طراحی می‌شود: الف) رختکن مرکزی: در این روش» رختکن‌های بخش‌های مورد نظر در بیمارستان در یک مکان مستقر می‌شوند و افراد پس از تعویض لباس» در بخش‌های مربوطه حضور می‌یابند. در این روش» رختکن‌های بخش‌های مورد نظر به چند حوزه‌ی مستقل تقسیم می‌شوند که هریک از آن‌ها تعدادی از بخش‌های هم‌جوار را پوشش می‌دهند. در این روش» بخش‌های مورد نظر دارای رختکن مستقل داخل بخش هستند. به‌طور معمول در بخش‌های اعمال جراحی» جهت کنترل بیش‌تر عفونت» دسترسی سریع به فضاهای درمانی, دسترسی آسان به رختکن‌ها و آسایش بیش‌تر افراد, الزاماً رختکن‌های کارکنان بخش از نوع محلی ۲ با توجه به اهمیت مباحث کنترل عفونت در بخش اعمال جراحی, باید برای تمامی رده‌های مختلف کار کنان بخش از جمله جراحان» پزشکان,» پرستاران» کمک بهیاران و نیروهای خدماتی رختکن محلی پیش‌بینی شود. ۳ همان‌طور که گفته شد در بخش اعمال جراحی فرآیندها و حرکت‌ها به صورت یک طرفه و خطی در نظر گرفته شود؛ در این راستا رختکن‌ها نیز باید به صورت خطی طراحی شود به گونه‌ای که افراد از یک در وارد فضا شده و پس از انجام فعالیت‌های مربوطه از در دیگری خارج شوند. ۴ بر اساس بند قبلی ورودی فضا باید به صورت مستقل از راهروی عمومی بیمارستان و به دور از ورودی اصلی بخش تامین شود. البته استثناً در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) در صورت وجود محدودیت در تعبیه ورودی مستقل» می‌توان ورودی این اتاق را از حوزه کنترل‌نشده در پیش‌ورودی اصلی بخش تامین نمود. لازم به ذکر است در این سطوح نیز تعبیه ورودی مستقل در اولویت است. در صورت عدم پیش‌بینی ورودی مستقل برای رختکن‌هاء رفت و آمد کارکنان از ورودی اصلی بخش باید صورت گیرد؛ این امر سبب می‌شود که به ازای هر بار باز و بسته شدن در ورودی بخش همراهان مضطرب بیماران که در فضای انتظار و نزدیک ورودی حضور دارند به سمت ورودی بخش هجوم بیاورند تا از وضعیت بیمار خود آگاهی یابندء این موضوع سبب افزایش استرس افراد»ء کاهش آسایش کارکنان» کاهش ایمنی آن‌هاء ایجاد ترافیک و ازدحام در قسمت ورودی بخش و... خواهد شد. وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ‏ 4۲( -------- صفحهٔ بعد -------- ۵. بر اساس بند قبلی در خصوص پیش‌بینی ورودی مستقل برای رختکن‌ها از راهروی عمومی بیمارستان باید دقت شود که ورودی رختکن‌ها از دیدرس عمومی خارج بوده و در نزدیکی ورودی اصلی بخش اعمال جراحی و فضای انتظار نباشد تا رفت و آمد کارکنان در آرامش و به دور از ازدحام صورت گیرد. ۶ با توجه به وجود چندین رختکن مجزا برای استفاده کارکنان و پزشکان خانم و آقاء در صورت وجود محدودیت فضایی جهت تامین ورودی مستقل از راهروی عمومی بیمارستان برای هر یک از رختکن‌هاء می‌توان این دسترسی را از طریق یک راهروی ارتباطی برای تمامی رختکن‌ها تامین نمود. در واقع این رأهروی منتهی به رختکن‌ها به واسطه یک ورودی مستقل به راهروی عمومی بیمارستان متصل است. ۷ خروجی رختکن(در دوم) الزاماً باید در حوزه نیمه کنترل‌شده باشد. در برخی از طراحی‌ها دیده شده است که خروجی رختکن‌ها در حوزه کنترل‌شده(راهروی اتاق‌های عمل) قرار گرفته است که این روش چیدمان درستی نمی‌باشد؛ زیرا در زمان ورود کارکنان به بخش تمامی آن‌ها ابتدا به رختکن مراجعه کرده و پس از انجام عملیات مربوطه از در دوم وارد بخش می‌شوند؛ در این حالت حوزه کاری تعداد زیادی از کارکنان در حوزه نیمه کنترل‌شده است که با قرارگیری در دوم رختکن در حوزه کنترل‌شده» این افراد بی دلیل وارد حوزه حساس کنترل‌شده می‌شوند و سبب افزایش ریسک گسترش آلودگی» ازدحام و شلوغی» تداخل عملکردی و... در این حوزه می‌شوند؛ این در حالی است که یکی از دلایل جداسازی حوزه نیمه‌کنترل‌شده از حوزه کنترل‌شده کاهش رفت و آمدهای غیرضروری در حوزه کنترل‌شده است. ۸ پیش‌پینی حداقل ۴ رختکن در تمامی انواع بخش‌های اعمال جراحی الزامی است که شامل رختکن پزشکان آقاء رختکن پزشکان خانم» رختکن کارکنان آقا و رختکن کارکنان خانم می‌شود. در این راستا جراحان, متخصصین بیهوشی» پزشکان, کمک جراحان(رزیدنت‌ها و جراحان عمومی) و... از رختکن پزشکان استفاده می‌کنند. همچنین انواع پرستاران» تکنیسین‌های بیهوشی, تکنیسین‌های اتاق عمل, کمک‌بهیاران و نیروهای خدماتی نیز از رختکن کارکنان استفاده می‌کنند. برای آن‌ها به سیاست‌های بیمارستان و برنامه‌ریزی داخلی آن بستگی دارد؛ در این خصوص پیش‌بینی رختکن کمک‌بهیاران و نیروهای خدماتی یا رختکن رزیدنت‌ها(در مراکز آموزشی) به طور مجزا پیشنهاد می‌شود. ۰موقعیت این رختکن‌ها باید در مجاورت سایر فضاهای پشتیبانی و به دور از فضاهای درمانی باشد. جهت آرامش بیش‌تر و حفظ حریم شخصی افرادء پیش‌بینی یک فضای ارتباطی اختصاصی میان رختکن‌ها و آتاق‌های استراحت کار کنان توصیه می‌شود. البته این فضای ارتباطی باید برای رختکن و استراحت خانم‌ها از رختکن و استراحت آقایان جداگانه درنظر گرفته شود. به عبارت دیگر رختکن و اتاق استراحت آقایان و خانم‌ها باید در یک منطقه ولی با فاصله‌ای مناسب چیدمان شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳ در بخش جراحی به دلیل اهمیت مباحث کنترل عفونت, عملیات آمادگی جهت ورود به بخش به ترتیب شامل مراحل زیر می‌شود که باید در رختکن انجام شود: الف) تعویض کفش یا پوشیدن روکفشی در پیش‌ورودی اتاق. ب) رجوع به کمد اختصاصی داخل فضای رختکن و گذاشتن وسایل شخصی از جمله کیف» کت. کاپشن. کفش شخصی(در برخی مواقع) و... داخل آن. ج) برداشتن البسه تمیز داخل‌بخشی(اختصاصی فرد) از کمد السه تمیز داخل فضای رختکن. د) در آوردن لباس‌های شخصی به طور کامل(به جز لباس‌های زیر) و پوشیدن لباس‌های مخصوص داخل ه) گذاشتن لباس‌های شخصی در آورده شده داخل کمد اختصاصی. و) پوشیدن کلاه» ماسک» ریش‌بند(در صورت نیاز) و... در فضای رختکن. ح) ورود به بخش از در دوم فضای رختکن. هر یک از رختکن‌ها دارای ۴ ریز فضا شامل پیش‌ورودی رختکن» فضای اصلی رختکن» سرویس‌های بهداشتی و حمام‌هاء در ادامه استانداردهای هر یک از موارد زیر ارائه شده است. در صورتی که افراد با کفش‌های شخصی وارد فضای رختکن شوندء کف این فضا آلوده خواهد شد و سبب می‌شود که در زمان در آوردن و پوشیدن لباس‌های بخش, این موارد به خصوص شلوار روی کف اتاق کشیده شده و آلوده شود. این موضوع در بخش اعمال جراحی به واسطه مباحث کنترل عفونت بسیار مهم و حیاتی است. بر این اساس ابتدا فضای اصلی رختکنء فضای پیش‌ورودی جهت تعویض کفش یا پوشیدن روکفشی در نظر گرفته می‌شود تا افراد پس انجام این عملیات بتوانند وارد فضای رختکن شوند. در ادامه استانداردهای مربوط به این فضا ارائه شده است: ۱. در رختکن‌های نوین بر خلاف روش‌های قدیمی تمامی افراد ابتدا در پیش‌ورودی اتاق عملیات تعویض کفش یا پوشیدن روکفشی را انجام داده و سپس با ورود به فضای اصلی رختکن» تعویض لباس و مراحل بعدی مذکور را انجام می‌دهند. ۲ پیش‌ورودی رختکن می‌تواند به صورت مشترک بین تمامی رختکن‌ها در نظر گرفته شده یا به صورت ۳ جداسازی منطقه کنترل‌نشده و نیمه کنترل‌شده در پیش‌ورودی رختکن‌ها نیز صورت می‌پذیرد. در این فضا نیز مشابه پیش‌ورودی اصلی بخش باید از مانع فیزیکی استفاده گردد. انواع مانع فیزیکی قابل استفاده به شرح زیر است: منظور ایجاد هشدار بصری جهت تعویض کفش یا پوشیدن روکفشی به این روش که فرد در قسمت -------- صفحهٔ بعد -------- هم‌زمان کفش داخل‌بخشی را می‌پوشد. در خصوص پوشیدن روکفشی نیز به همین روش اقدام می‌گردد. ب) سکو: پیش‌بینی سکو با عرض ۰/۵ متر و ارتفاع ۰/۴ جهت تعویض کفش یا پوشیدن روکفشی به این روش که فرد روی آن نشسته و پس از در آوردن کفش شخصی در طرف کنترل‌نشده روی سکو ۱۸۰ درجه به صورت نشسته می‌چرخد و در قسمت نیمه کنترل‌شده کفش داخل بخش را به پا می‌کند. در خصوص پوشیدن روکفشی نیز به همین روش اقدام می‌گردد. این روش در صورتث استفاده از دستگاه اتوماتیک پوشیدن و در آوردن روکفشی که در ادامه توضیح داده شده است قابل استفاده نیست. ۴ روش تعویض کفش یا پوشیدن روکفشی به ۳ روش در رختکن قابل برنامه‌ریزی است که در ادامه هر روش معرفی و تسهیلات مورد نیاز آن‌ها ارائه شده است: الف) استفاده از روکفشی: در این روش بعد از ورود افراد به پیش‌ورودی در مجاورت مانع فیزیکی به صورت دستی یا به واسطه دستگاه‌های اتوماتیک. روکفشی یک‌بار مصرف! را روی کفش‌های شخصی خود می‌کشند؛ به این صورت که ابتدا پاها در مجاورت مانع فیزیکی در قسمت کنترل‌نشده قرار گرفته و بعد این که روی هر یک از کفش‌ها روکفشی کشیده شد. آن را در قسمت نیمه کنترل‌شده(بعد از مانع فیزیکی) می‌گذارند. پس از آن افراد وارد فضای اصلی رختکن شده و به کمد اختصاصی خود مراجعه می‌کنند. در این حالت کفش مخصوص داخل بخشی خود را از داخل کمد اختصاصی خود برداشته و کفش شخصی خود را با روکفشی متصل به آن داخل کمد قرار می‌دهند. در زمان خروج فرد از بخش» ابتدا به رختکن مراجعه کرده و دوباره به کمد خود رجوع می‌کند. در این حالت پس از انجام عملیات تعویض لباس و..» فرد کفش مخصوص بخش را در آورده و کفش خود را که دارای روکفشی است.ء می‌پوشد. سپس وارد پیش‌ورودی رختکن شده و در نزدیکی مانع فیزیکی به صورت دستی یا به واسطه دستگاه اتوماتییک درآوردن روکفشی"» آن را در آورده و از پیش‌ورودی خارج می‌شود. در ادامه تجهیزات و الزامات مربوط یب این روش آورده شده است: * استفاده از این روش به عنوان بهترین راهکار در تمامی بخش‌های جراحی در مقایسه با سایر روش‌ها بیش‌تر توصیه می‌شود. البته اهمیت این موضوع در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ آتاق عمل) دوچندان خواهد شد؛ دلیل این موضوع این است که بر خلاف روش‌های دیگر در این مورد نیازی به پیش‌بینی کمد کفش به میزان قابل توجهی در پیش‌ورودی بخش وجود ندارد. این امر سبب کاهش فضای پیش‌ورودی» سوهولت در استفاده کارکنان, زیبایی بصری,» کنترل بوی نامطبوع, کنترل عفونت بیش‌تر و... خواهد شد. ۸010۲۳۵۲ 5۳۵۵ 00۷۵۲ 0190696۲ ۱ ۸010۲۵۱۱ 5۳۵۵ ۵0۷۵۲ ۹۵۲۱۵۷۵۲ ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارض * تجهیزات و وسایل مربوط به روکفشی باید در مجاورت مانع فیزیکی و حد فاصل حوزه کنترل‌نشده و نیمه کنترل‌شده قرار گیرد تا افراد بدون گذر از مانع فیزیکی امور مربوط به پوشیدن روکفشی را انجام دهند. * در صورتی که روکفشی به صورت دستی پوشیده شود باید در مجاورت مانع فیزیکی جعبه پوشیدن روکفشی در حدفاصل حوزه کنترل‌نشده و نیمه کنترل‌شده در نظر گرفته شود. همچنین پیش‌بینی سطل زباله جهت خارج کردن روکفشی در این محدوده لازم است. در این روش از ان‌جا که در اوردن روکفشی به صورت دستی انجام می‌شود. باید به دلیل تماس دست با روکفشی آلوده شده, در حوزه کنترل‌نشده پیش‌ورودی رختکن» دیسپنسر ضدعفونی کننده یا * در صورتی که روکفشی به واسطه دستگاه اتوماتیک پوشیده و در آورده شود. باید این دستگاه در مجاورت مانع فیزیکی و در حوزه کنترل‌نشده قرار گیرد. * به طور کلی استفاده از دستگاه‌های اتوماتیک روکفشی در مقایسه با روش دستی به دلیل آسایش بیش‌تر افراده سرعت عمل و کنترل بهترٍ عفونت و... بیش‌تر توصیه می‌شود. البته این روش هزینه بالاتری را به همراه خواهد داشت. * به منظور کاهش هزینه‌ها ترکیب دو روش دستی و اتوماتیک نیز میسر است؛ در این حالت توصیه می‌شود که پوشیدن روکفشی به صورت دستی و در آوردن آن به دلیل افزایش کنترل عفونت و سهولت استفاده افراد به صورت اتوماتیک باشد(عدم تماس با روکفشی مستعمل آلوده) در این روش داخل پیش‌ورودی رختکن کمدهایی اختصاصی جهت نگهداری کفش داخل بخشی افراد تعبیه می‌شود. بنابراین افراد با ورود به پیش‌ورودی رختکن, از کمد کفش خود. کفش داخل بخشی را برداشته و پس از پوشیدن آن در مجاورت مانع فیزیکی» کفش شخصی را با خود به داخل فضای اصلی رختکن برده تا در کمد اختصاصی وسایل قرار دهند. در ادامه نکات مربوط به طراحی بر اساس این روش ارائه شده است: * استفاده از این روش در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) بیش‌تر قابل استفاده است. زیرا در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل تعداد قابل توجه کارکنان, تعداد کمدها در پیش‌ورودی زیاد خواهد شد و سبب افزایش فضای پیش‌ورودی, عدم سهولت در استفاده کارکنان» کاهش زیبایی بصری, عدم کنترل بوی نامطبوع و... می‌شود. هر کمد باید دارای شماره و همچنین در قفل‌شو باشد تا امکان تامین امنیت کفش هر فرد وجود * تعداد کمدها باید دو برابر تعداد نیروها در شیفت صبح باشدء زیرا بین هر دو شیفت به منظور تحویل دادن بخش نیم ساعت هم‌زمانی وجود دارد. * استفاده از چسب‌های آنتی باکتریال در مجاورت مانع فیزیکی در این روش توصیه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- * در صورتی که از این روش استفاده گردد.ء کمد اختصاصی افراد داخل فضای اصلی رختکن باید دارای دو طبقه مجزای نگهداری کفش باشد که یکی از آن‌ها را برای نگهداری کفش شخصی و دیگری را برای نگهداری کفش داخل بخشی استفاده گردد. این امر از آلوده شدن کف کفش داخل‌بخشی جلوگیری به عمل می‌آورد. * بکارگیری این روش در مقایسه با استفاده از روکفشی کمتر توصیه می‌شود ولی در مقایسه با روش بعدی در اولویت انتخاب است. ج) تعویض کفش و نگهداری آن‌ها در پیش‌ورودی رختکن: داخل‌بخشی فرد تعبیه می‌شود. بنابراین افراد با ورود به پیش‌ورودی رختکن» از کمدهای کفشش اختصاصی, کفش داخل‌بخشی خود را برداشته و پس از پوشیدن آن در مجاورت مانع فیزیکی» کفشش شخصی خود را در همان کمد قرار می‌دهند و سپس جهت انجام سایر آمور مربوطه وارد فضای اصلی رختکن می‌شوند. در ادامه نکات مربوط به طراحی بر اساس این روش ارائه شده است: * استفاده از این روش در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) بیش‌تر قابل استفاده است. زیرا در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل تعداد قابل توجه کارکنان, دسترسی تمامی افراد به کفش شخصی و کفش داخل‌بخشی خود به طور هم‌زمان در مجاورت مانع فیزیکی به سختی میسر می‌باشد. این موضوع سبب خواهد شد که رفت و امد افراد با کفش غیرمجاز به داخل حوزه‌ها بیش‌تر اتفاق افتاده و کنترل عفونت به درستی رعایت نگردد. همچنین تعداد قابل توجه کمدها در پیش‌ورودی سبب افزایش فضای پیش‌ورودی» عدم سهولت در استفاده کارکنان» کاهش زیبایی بصری» عدم کنترل بوی نامطبوع و... نیز خواهد شد. * کمد کفش اختصاصی هر شخص در فضای پیش‌ورودی باید دارای دو قسمت جداگانه برای قرارگیری کفش شخصی و کفش داخل‌بخشی باشد؛ زیرا قرارگیری هر دوی این موارد در یک * هر کمد باید دارای شماره و همچنین در قفل‌شو باشد تا امکان تامین امنیت کفش هر فرد وجود * تعداد کمدها باید دو برابر تعداد نیروها در شیفت صبح باشد.ء زیرا بین هر دو شیفت به منظور تحویل دادن بخش نیم ساعت هم‌زمانی وجود دارد. استفاده از چسب‌های آنتی باکتریال در مجاورت مانع فیزیکی در این روش توصیه می‌شود. * به کارگیری این روش در مقایسه با دو روش مدکور کمتر پیشنهاد می‌شود. ۵ در ورود و خروجی اتاق باید یک‌لنگه به پهنای خالص حداقل ‎۰/۹٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۶ در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) در ورودی پیش‌ورودی رختکن الزاماً به صورت مستقیم به راهروی عمومی بیمارستان متصل است. بنابراین باید دارای سیستم قفل مکانیکی یا سامانه مییححح سا ۶00200 ۱۷۵۵/۵۱ 200 ‎٩۲۲۱۵۵۱۷‏ ۱۷۱۳۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- سامانه کنترل تردد شامل آیفون» کارت خوان,ء ۳۹۳۱|0۵ اسکن, صفحه کلید و... است؛ در این راستا استفاده از سیستم کارت خوان و ۴۱۵ به دلیل عدم تماس دست. سهولت در استفاده و سرعت عمل بالا بیش‌تر از روش‌های دیگر توصیه می‌شود. ۷ ارتفاع مناسب فضا باید در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) حداقل ۲/۴ متر و در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل افزایش مساحت حداقل ۲/۷ متر در نظر گرفته شود. در این فضاء به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۲-۱۵-۴-۳-۲- فضای اصلی رختکد پس از انجام عملیات تعویض کفش یا پوشیدن روکفشی در پیش‌ورودی رختکن,» کارکنان جهت آمادگی ورود به بخش به فضای اصلی رختکن وارد می‌شوند. در ادامه استانداردهای مربوط به این فضا ارائه شده است: ۱ این فضا باید دارای کمدهایی برای قرارگیری لباس و وسایل شخصی افراد باشد. در این کتاب تعداد کمدها با فرض این است که نسبت تعداد آقایان و خانم‌ها در بخش یکسان می‌باشد(نیمی از کارکنان بخش خانم و نیمی آقا). در صورتی که این نسبت بر اساس برنامه‌ریزی و سیاست‌های بیمارستان تغییر نماید. ابعاد فضا و تعداد کمدها متناسب با افراد باید تمهید گردد. ۲ امروزه جهت ایجاد حس مالکیت فضا برای افرادء به ازای هر نیرو یک کمد اختصاصی پیش‌بینی می‌شود تا تعداد کل کمدها برابر است. ۳ سرانه فضای رختکن در بخش جراحی به ازای هر نفر(هر کمد) ۰/۸ مترمربع می‌باشد. در این راستا در جدول برنامه فیزیکی بر مبنای استانداردهای نیروی انسانی» مجموع تعداد افراد حاضر در کل شیفت‌های ۴ در صورتی که پیش‌ورودی رختکن بین انواع رختکن خانم و آقا مشترک باشد» طراحی ورودی فضای اصلی رختکن‌ها باید به گونه‌ای باشد که جهت حفظ حریم شخصی افراد و آرامش روانی آن‌ها امکان رویت داخل اتاق از بیرون میسر نباشد. بنابراین استفاده از راهکارهای معمارانه در طراحی فضا همجچجون نوع چیدمان فضاء جهت بازشوی در و... می‌تواند راهگشای این مسئله باشد. هم‌چنین تعبیه‌ی پرده یا جداکننده‌ی سبک(پارتیشن) نیز در اولویت بعدی می‌تواند کمک‌رسان باشد. ۵ دراین رختکن ها به دلیل مدت زمان زیاد حضور افراد در بخش و به منظور تامین آسایش آن‌ها باید از ۴۵0۵ ۴۲۵۵۵۱۵ 6 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ توصیه می‌شود برای حفظ زیبایی بصری و جلوگیری از تداخل در فعالیت‌های بخش از قرار دادن کمدها در راهرو اجتناب شود و فضایی مخصوص به این منظور طراحی شود. این راستا به ازای هر ۱۰ کمد باید ۱ نیمکت یا ۲ صندلی پیش‌بینی شود. ۸ کمدهای قرار گرفته در روبه‌روی یکدیگر ایجاد راهروهایی می‌کنند که جچهت رفت و آمد و انجام گیردء عرض این راهرو باید حداقل ۲/۲ متر پیش‌بینی شود تا امکان استفاده از آن بدون ایجاد مزاحمت برای رفت و آمد افراد تامین شود(رجوع به نقشه). گفتنی است با توجه به این که زمان شروع و اتمام شیفت بنابراین تامین حداقل ابعاد ذدکر شده الزامی بوده و باید مورد توجه قرار گیرد. ٩‏ تعبیه‌ی کمدی متشکل از دو قسمت مجزاء برای نگهداری لباس تمیز در قسمت فوقانی و نگهداری سطل رخت و آلبسه کثیف به صورت توکار در قسمت پایینی لازم است. پیشنهاد می‌شود هر یک از دو قسمت کمد برای حفظ زیبایی و کنترل آلودگی, در جداگانه داشته باشد. کار کنان در اول شیفتء لباس اختصاصی خود را که توسط بخش رخشویخانه شسته شده است. از داخل این کمد برداشته و می‌پوشند. در آاتمام دوباره به بخش رخشویخانه ارسال گردد. لازم به دکر است جایگزین این کمد می‌توان طبقه بدون دری را در بالای کمدهای اختصاصی هر فرد پیش‌بینی کرد تا لباس‌های تمیز پس از تحویل گرفتن از رخشویخانه جهت دسترسی آسان کارکنان در بالای کمد اختصاصی آن‌ها قرار داده شود. ۳ متر از کف تمام‌شده بر روی دیوار نصب شود. در غیر این صورت کمد با پایه‌هایی به ارتفاع حداقل ۰/۲ جراحی کوچک (تا ۴ اتاق عمل) دارای حداقل ۱ کابین تعویض لباس و در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ آتاق عمل) دارای حداقل ۲ کابین تعویض لباس باشد. کابین تعویض لباس در این اتاق باید حداقل دارای ابعاد ۱/۲۷۱/۲ متر باشد. ۳ پیش‌بینی آینه قدی در مجاورت کمدها و فضای تعویض لباس لازم است. ۴ رختکن الزاماً دارای دو در است که در اول از پیش‌ورودی رختکن دسترسی پیدا کرده و در دوم به حوزه ۱۷۱۳۱۱۹۱۲۷ ۵۲۲۱۵۵۱۱۳ 230۵ ۱۵۵۱۲۵۱ 00۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ در نظر گرفتن روشویی بیمارستانی داخل رختکن و مجاور در دوم برای شست‌وشوی دست تمامی افرادی که قصد ورود به حوزه نیمه کنترل‌شده را دارند. الزامی است. به دلیل پاشیدن قطرات آب و وجود رطوبت در اطراف فضای شستن دستء روی دیوار در قسمت قرارگیری روشویی باید تمهیدات لازم صورت گیرد. لازم به دکر است بر اساس نگرش جدید در پروتکل‌های کنترل عفونت» در صورت تایید کمیته کنترل عفونت بیمارستان» می‌توان در این بخش جهت شست‌وشوی دست تنها از مواد ضدعفونی کننده(دیسپنسر ضدعفونی دیواری) جایگزین روشویی بیمارستانی استفاده نمود. این موضوع می‌تواند سبب کاهش هزینه» کاهش ۶ بر اساس مطالب بند قبل, در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) پیش‌بینی حداقل ۱ روشویی یا ۲ دیسپنسر ضدعفونی(در صورت امکان جایگزینی) و در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق ۷.برای سادگی استفاده از روشوییء فاصله‌ی لبه‌های جانبی آن از دو طرف تا اولین مانع ۰/۲ متر و فضای خالی در جلوی روشویی جهت انجام فعالیت‌های مربوطه ‎۰/٩‏ متر در نظر گرفته شود. هم‌چنین ارتفاع لبه‌ی بالایی روشویی تا کف ‎۰/٩‏ متر باشد. ۸ لوله‌های آب گرم و فاضلاب زیر روشویی باید حفاظت و عایق‌بندی شود. اجتناب از ایجاد گوشه‌های تیز در زیر روشویی الزامی است. ۹ پیشنهاد می‌شود شیرهای روشویی از نوع اتوماتیک باشد تا تماس دست و انتقال آلودگی به حداقل برسد؛ در غیر این صورت شیرهای روشویی باید از نوع آهرمی بوده و به‌راحتی باز و بسته شوند. ورود افراد با این موارد به داخل بخش الزامی است. در این خصوص أینه دیواری جهت بررسی وضعیت ظاهری و سهولت در بستن آن‌ها لازم است. ۱ هر دو در اتاق باید یک‌لنگه به پهنای خالص حداقل ‎۰/۹٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۳ ارتفاع مناسب فضا باید حداقل ۲/۷ متر در نظر گرفته شود. ۴ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نازک‌کاری (کف. دیوار» سقف) و هم‌چنین خصوصیات در و پنجره در این فضاء به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۳-۱۵-۳-۳-۲- سرویس بهداشتی کار کنان ۱ پیش‌بینی سرویس بهداشتی کارکنان در تمامی انواع بخش‌های جراحی الزامی است. توصیه اکید می‌شود به منظور آرامش و سهولت کارکنان, دسترسی به سرویس‌ها از داخل رختکن‌ها صورت گرفته و به صورت مستقل در راهروی بخش قرار نگیرد. وزارت بهداست. درمان و آموزش بزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و آمور عمرانی ۲۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ با تیه‌ی پیش‌فضا برای سرویس‌های بهداشتی و نصب آویز لباس در آن» کارکنان می‌توانند با حفظ حریم شخصی, روپوش خود را درآورده و از سرویس بهداشتی استفاده نمایند؛ این امر در کنترل بهتر عفونت. زیبایی بصری» کنترل بوی نامطبوع و آسایش کارکنان بسیار تاثیر دارد. علاوه بر در آوردن روپوش, باید داخل سرویس بهداشتی دمپایی اختصاصی نیز در نظر گرفته شود تا از ورود کارکنان به سرویس بهداشتی با کفش داخل‌بخشی و آلوده شدن آن اجتناب شود؛ در این راستا لازم است در پیش‌فضای سرویس‌ها و ۲ تعداد سرویس بهداشتی در هر یک از رختکن‌های کار کنان(خانم/قا) در بخش جراحی به شرح زیر است: الف) در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل): حداقل ۲ سرویس بهداشتی ب) در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل): حداقل ۳ سرویس بهداشتی ۴ تعداد سرویس بهداشتی در هر یک از رختکن‌های پزشکان(خانم/آقا) در بخش جراحی به شرح زیر است: الف) در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل): حداقل ۱ سرویس بهداشتی ب) در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل): حداقل ۲ سرویس بهداشتی ۵ جهت آسایش کارکنان و کنترل بیش‌تر بهداشت و هم‌چنین جلوگیری از تماس فیزیکی افراد با توالت فرنگی, توصیه می‌شود برای کارکنان سرویس ایرانی در نظر گرفته شود. البته در صورت امکان تعبیه یک سرویس فرنگی در حمام یا در یکی از سرویس‌های بهداشتی پیشنهاد می‌شود. ۶ نصب کاسه‌ی توالت‌فرنگی به ارتفاع ۰/۴۵ متر از کف و با فاصله‌ی حداقل ۰/۲ متر از دیوار یا دیگر موانع مجاورء الزامی است. ۷ حداقل فاصله‌ی بین لبه‌ی کاسه‌ی روشویی با کاسه‌ی توالت فرنگی ۰/۳ متر باشد. ۸ لبه‌های جانبی و پشتی توالت ایرانی باید از دیوار اطراف حداقل ۰/۲ متر فاصله داشته باشد و جلوی آن درصورتی که دیوار باشد ۰/۳ متر فاصله داشته باشد. .٩‏ توصیه می‌شود جهت زیبایی بصری و کنترل بیش‌تر عفونت. فلاش تانک سرویس ایرانی از نوع توکار در ۰ فاصله‌ی لبه‌ی جانبی توالت ایرانی با لبه‌ی روشویی, توالت‌فرنگی» وان یا هر وسیله ثابت دیگر باید حداقل ۳ متر باشد. ۱ ارتفاع روشویی ۰/۹ متر در نظر گرفته شود. همچنین وجود آینه» جای حوله‌ی کاغذی» صابون مایع و سطل زباله در این فضا در مجاورت روشویی الزامی است. حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی کاسه‌ی روشویی تا دیوار یا هر مانع دیگرء باید ۰/۲ متر باشد. زیر روشویی الزامی است. ۳. پیشنهاد می‌شود شیرهای روشویی از نوع اتوماتیک باشد تا تماس دست و انتقال آلودگی به حداقل برسد؛ در غیر این صورت شیرهای روشویی باید از نوع اهرمی بوده و به‌راحتی باز و بسته شوند. ۱/۹۳۹5 1۳۷۷ 0۳ ۳۹3۱1۳۷ 3۳۵ ۱/۵003 ۳003/0 ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵ در ورودی باید یک‌لنگه» به پهنای خالص حداقل ۰/۷ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد و از هر دو طرف ۶ ارتفاع مفید این فضا باید حداقل ۲/۲ متر در نظر گرفته شود. ۷ برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری(کف» دیوار سقف) و همجنین خصوصیات در و پنجره در ۴-۱۵-۴-۳-۲- حمام کارکنان ۱ پیش‌بینی حمام کارکنان در تمامی آنواع بخش‌های جراحی الزامی است. توصیه اکید می‌شود به منظور آرامش و سهولت کارکنان» دسترسی به حمام از داخل رختکن‌ها صورت گرفته و به صورت مستقل در راهروی بخش قرار نگیرد. ۲ با تعبیه‌ی پیش‌فضا برای حمام و نصب آویز لباس در آن» کارکنان می‌توانند با حفظ حریم شخصی, روپوش خود را درآورده و از آن استفاده نمایند؛ این امر در کنترل بهتر عفونت» زیبایی بصری» کنترل بوی نامطبوع و آسایش کارکنان بسیار تاثیر دارد. علاوه بر در آوردن روپوش, باید داخل حمام دمپایی اختصاصی نیز در نظر گرفته شود تا از ورود کارکنان به آن با کفش داخل‌بخشی و آلوده شدن آن اجتناب شود. ۳ تعداد حمام در هر یک از رختکن‌های کار کنان(خانم/آقا) در بخش جراحی به شرح زیر است: الف) در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل): حداقل ۱ حمام ب) در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل): حداقل ۲ حمام ۴ تعداد حمام در هر یک از رختکن‌های پزشکان(خانم/آقا) در بخش‌های جراحی کوچک. متوسط و بزرگ می‌شود ۱/۲۷۱/۲ متر می‌باشد. هم‌چنین در فضای خشک امکان نگهداری موقت البسه و وسایل شخصی و سکو برای تعویض لباس وجود داشته باشد. ۷ در ورودی باید یک‌لنگه. به پهنای خالص حداقل ۰/۷ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد و از هر دو طرف ٩‏ برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری(کف,» دیوار» سقف) و همجنین خصوصیات در و پنجره در وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشسکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- راهنمای نقشه (رختکن کارکنان) ری آینه قدی (۳) محل قرارگیری صابون مایع ۳9 روشویی ری کف شوی ۳ دستمال کاغذی /خشک کن الکترونیکی آینه بالای روشویی (۵) محل قرار گیری شامیو بدن, سر و وسایل شست‌وشو (۳۷) سطل دردار رخت و لباس های کثیف عفونی (۱۵۵) فلاش تانک (ی) آویز لباس ۳۳ سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) سرویس بهداشتی ایرانی (۷) شیر مخلوط (۲ع) محل قرارگیری دستمال کاغذی نیمکت ره) دوش با سر قابل تنظیم سکوی برای نشستن دستگاه اتوماتیک پوشیدن روکفشی (00) کمد لباس با قسمت مجزای کفش و لوازم شخصی (ع دستمال توالت دستگاه اتوماتیک درآوردن روکفشی (۱۵) پریز برق (۱۱۸) کمد دردار لباس و رخت تمیز (۳۹۳) محل قرارگیری جعبه ماسک, کلاه, ریش‌بند و غیره (۲۳) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده پرده با ریل (_) موارد پیشنهادی 900 در عالت کلی #رص ۱,۹1 همر در حالت کلی غرم ‎۱,٩‏ هر ۰ 0.40 هدر صورت فرارگبری تیمکت در وسط راهرو عرض ۲,۲ متر سم 80 سم رو شوه 040 هس 0.90 وم 80 0 هت در مورت فوازگیری بیمکت در وسط راهرو عرص ۲,۲ مار اس 0.40 ۳ (در ابخش های حراحی متو.ط و بزرگ) (در بهش های «راحی متوسط وابرر6) 3.30 .هم رای ۳ تصبه اخط قرمز جهت. هشدار به منظور 22 ۱ تا ۹590 اش تعویص دمهایی در زمان ورود به سروس و خبام ) 1 ۱ َ ۱ ) سرویس و حمام نرده با ارتفاع ۲ر. مثر با دسنگاه های اتوماتیک مانم فبریکی استفاده از سیستم روکفشی ۱ ی ‎٩‏ ار۵ رف 2 ۱ (هترین روش ) تمبیه آوپر حهت حلوگیری ۱۱۷۱۱ / ۹ ار ورودکارکنان به‌داخل " 0 1 7 سرویس همراه با لباس کار ٍ حوزه نیمه کنترل شده ۹ ۱۵2 مس 00 ن مس 20 1 سوم 200 ۱۷۱۳۱۹۱۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱۱ 300 ۱۵۵۱۲۵۱ 40 ۳۰۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ۹ نازک کاری دیوار طبق حدول 270 نصب در ارتفاع ۰,۲ هنری با تیه پایه با ارتقاع ۲ر» هثر جهت جلوگپری از تجمع آلودگی و سهولت در نظاهت مت 00 2 - تشز ۵ ۰ [۱1۹ 9 ۹ ۰ ارت 1111 (۳) ۰ ی نقشه ۸۳-۲- نمای ۱- مقیاس ۱2۰ نارگ گاری دیوار طبق حدول 270 ی نصب در ارتفاع ۲م. هتری یا نمیبه پایه با ارتفاع ۰,۲ هثر 220 جهت جلوگبری از تحمع آلودگی و مهولت در نظافت توصیه از توصیه از لنع نوع توکار نوع نوکار ام 9 ۵۰( سس ۵۰ هس مت ۵۰ ۱ ۹ اک سح ۵ 0 ٍ ۱ 7 0 هم ۵ 9 ند ی یه می 030 زا 4 / | ۳ 88 0 | سا _ سس ۱ / ۱ 9 صا | (س) ۱ ۳۳ یم (۳) شقد 020 9( ۱ هت ی ۱ 1141۱ نقشه ۸۴-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ تارک کاری «دبوار طمق حدول ۱ 18 1۳۵ تعویص لباس را 10 لش کی زط ره 0۸ بر ۸ ۸۳ / 09 ل د<دح مه [ مد ۱ 1 لا 1110 نقشه ۸۵-۲- نمای ۳- مقیاس ۱2۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ام تارک کاری دپوار طبق حدول ام ۷ أ ۱ عوزه کنترل نشده | خوره نیبه کنترل شده أ که ۱ اس ۸ ۱ ۸ ۹ 69 1۱۵ ۱ 1 اسگ ۵ ) ۱ 5 9۱ ۱ سل ما ۹ ۱۱۲۵۱۱۲۵ اس ۱ اک ۱ <-م ص-م ۵ اه 1 حَ سم چ .۱ 0( نا نقشه ۸۶-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دیوار طبق جدول 27 9 سس -_- _-- -- سس سححتتت 4( ضص٩صض_ز|ءغخغخح‏ ٩[|[|ى-غئغئصحع)‏ صسع ۳ 20 سس یا اس ی" :5 نقشه ۸۷-۲- نمای ۵- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶-۴-۳-۲- داروخانه بخش جراحی (انبار دارو و وسایل مصرفی) این اتاق برای نگهداری و آماده‌سازی داروء وسایل و لوازم مصرفی استریل یا تمیز استفاده می‌شود. برای هر عمل جراحی پرستار سیرکولت(گردشی) پیش از شروع عمل, اقلام مصرفی و داروهای مورد نیاز را بر اساس نوع عمل از این اتاق دریافت کرده و به اتاق عمل می‌برد. گفتنی است انبار کردن و نگهداری دارو و وسایل مصرفی در انبار استریل فرعی در اتاق‌های عمل ممنوع است. بنابراین پیش‌بینی این فضا در تمامی بخش‌های جراحی الزامی است. لازم به ذکر است از آن‌جا که فضای آمادگی و بهبودی(ریکاوری) دارای اتاق دارو و کار تمیز اختصاصی می‌باشد. این اتاق بیش‌تر به عنوان انبار پشتیبان دارو و لوازم مصرفی برای این دو فضاء مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه استانداردهای مربوط به این فضا ارائه شده است: ۱ از آن‌جا که به طور معمول داروها و وسایل مصرفی مشخصا قبل از هر عمل از انبار دارو تحویل گرفته می‌شود و به طور یکجا برای تمامی عمل های روزانه گرفته نمی شودء لذا باید امکان دسترسی مناسب و دریافت موارد مذکور بدون معطلی و به سهولت توسط پرستار سیرکولت اتاق عمل میسر گردد. بر این اساس موقعیت این اتاق باید در حوزه نیمه کنترل‌شده و با دسترسی نزدیک به حوزه کنترل‌شده قرار گیرد. در این راستا این اتاق باید دارای دسترسی مناسب و تقریباً یکسان به اتاق‌های عمل جراحی تحت پوشش خود دارو و وسایل مصرفی پیش‌بینی شود تا هر کدام با دسترسی مناسب‌تر و سرعت عمل بیش‌ترء نیمی از بستگی دارد. ترولی بیهوشی موجود در اتاق‌های عمل نگهداری می‌شود. علاوه بر آن جهت اطمینان خاطر و کاهش خطرپذیری,» مقداری دارو و وسایل مصرفی پشتیبان شب در اتاق دارو و کار تمیز بهبودی(ریکاوری) نیز نگهداری می‌شود تا در زمان‌های مورد نیاز به راحتی به آن‌ها دسترسی پیدا کرد. از پیش‌بینی یخچال و کمد تنها در اتاق دارو و کار تمیز بهبودی به صورت متمرکز نگهداری شود. زمان‌های بحرانی علاوه بر آن‌چه در بند قبل گفته شد بتوان به داروها و وسایل مصرفی این اتاق نیز ۵. مساحت این فضا به ازای ۴ اتاق عمل, ۱۶ متر مربع و ازای هر اتاق عمل اضافه, ۲ متر مربع به آن اضافه وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳۰۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲۰۸ ۶ توصیه می‌شود این اتاق یک دریچه به حوزه کنترل‌نشده یا راهروی عمومی بیمارستان داشته باشد تا انتقال دارو و وسایل مصرفی ارسالی از آنبار دارویی مرکزی بیمارستان بدون تعویض ترولی و به راحتی صورت پذیرد. در این راستا در صورتی که فضای پشت دریچه داخل راهروهای عمومی بیمارستان باشد. باید عقب رفتگی یا فضایی به مساحت حدودی ۴ متر مربع جهت پارک ترولی و جلوگیری از اختلال در رفت و آمد فضای عمومی بیمارستان پیش‌بینی شود. گفتنی است از آن‌جا که این فضا جزء حوزه نیمه کنترل‌شده محسوب می‌شود. به منظور حفظ کنترل عفونت و جلوگیری از رفت و آمد افراد و انتقال ترولی امکان پیش‌بینی در ورودی جایگزین دریچه وجود نداشته و ممنوع است. ابعاد دریچه ۰/۵۷۰/۵ متر و ارتفاع لبه ۷ پیش‌بینی دریچه حد فاصل اتاق و راهروی حوزه نیمه کنترل‌شده لازم است تا امکان تحویل دادن دارو و وسایل مصرفی به پرستاران سیرکولت اتاق‌های عمل بدون باز شدن در اتاق و ورود افراد متفرقه به آن میسر باشد. این امر سبب افزایش ایمنی داروهاء کاهش ازدحام و... خواهد شد. ابعاد دریجه ۰/۵*۰/۵ متر و ارتفاع لبه پایین دریچه از کف باید ۱/۴ متر پیش‌بینی شود. این دریچه روی دیوار یا در ورودی آتاق قابل ۸ ابعاد دریجه باید با سبدهای انتقال دارو و وسایل مصرفی به اتاق عمل متناسب باشد تا امکان تبادل آن‌ها از ٩‏ لازم است فضایی برای نگهداری بخجال دارو با ظرفیت حدود ۱۰ فوت مکعب در نظر گرفته شود. در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) در صورتی که یک انبار دارو پیش‌بینی شود باید ۲ یخچال جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) در صورتی که یک انبار دارو پیش‌بینی شود طول میز به حداقل ۳ متر افزایش ییافته و باید ۲ تابوره درنظر گرفته شود. فضای جلوی میز جهت انجام آمور مربوطه باید حداقل ۱/۳ ۱ پیش‌بینی سیستم رایانه محهز به بار کدخوان و به همراه ملحقات مربوطه جهت ثبت درخواست‌هاء مدیریت ۲ در صورت تعبیه دریچه حد فاصل فضای کنترل‌نشده یا راهروی عمومی بیمارستان و آتاق جمت تحویل گرفتن دارو و وسایل مصرفی,ء پیش‌بینی میزی به طول حداقل ۱ متر جهت تحویل گرفتن دارو و وسایل مصرفی و بررسی آن‌ها در زیر دریچه لازم است. تعبیه‌ی یک قفسه‌ی دردار قغل‌دار برای نگهداری داروهای خاص و مخدر نیز لازم است. ۱۷۱۳۱۱۹۱۲۷ ۵۲۲۱۵۵۱۱۳ 230۵ ۱۵۵۱۲۵۱ 00۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵.باید توجه شود که کشوهاء کمدها و قفسه‌های جلوباز یا دردار متناسب با موارد استفاده‌ی هر یک از لوازم و داروهای مورد نیاز تعبیه شوند. برای کمدهای دردار ضروری است جهت سوهولت گروه پرستاری برای ۶ تعداد قفسه‌های ایستاده جلوباز برای بخش جراحی تا ۴ اتاق عمل, حداقل ۸ عدد و به ازای هر اتاق عمل بیش‌ترء ۱ عدد اضافه گردد. همجنین تعداد قفسه‌های ایسناده دردار برای بخش‌های جراحی کوچک و پیش‌بینی شود ۲ عدد در نظرگرفته شود. ابعاد قفسه‌ها به طور متوسط ۰/۷ تا ۱ متر طول, ۰/۴ تا ۰/۵ متر عمق و ۱/۸ تا ۲/۲ متر ارتفاع داشته باشد. قفسه‌ها حداقل ‎۰/٩‏ متر پیش‌بینی شود. البته عرض ۱/۳ متر برای سهولت بیش‌تر توصیه می‌شود. ۸ برای جلوگیری از تجمع آلودگی و سهولت در نظافت فضا مناسب است در درجه‌ی اول قفسه‌ها در ارتفاع ۳ متر از کف تمام‌شده بر روی دیوار نصب شود. در غیر این صورت قفسه با پایه‌هایی به ارتفاع حداقل متر از کف پیش‌بینی شود. نگهداری می‌شوند.ء در صورت پیش‌بینی پنجره‌ی خارجی, باید از نوع غیربازشو باشد. ۱ توصیه می‌شود در ورودی یک‌لنگه به پهنای خالص حداقل ‎۰/٩‏ متر جهت نقل و انتقال ترولی و با ارتفاع ۳ .ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد. وزارت بهداشست. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳. ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ام ری آویز لباس (۲۲) محل قرار گیری مایع ضدعفونی کننده (۲۳) محل قرارگیری صابون مابع یه دستمال کاغذی /خشک کن الکترونیکی کمد چند کشو زیر میز (۴۳) سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) چایگر 0.60 1.20 2.30 090 0.0 1 1 1 1 1 1 سا نقشه ۱۸-۲ (۸ع) یخجال دارو جعبه نگهداری داروهای مخدر یا کم یاب (قغل دار) سیستم رایانه با ملحقات ۳ روشویی ((۱۴) قفسه ایستاده جلو باز ۳0 قفسه ایستاده دردار حوزه نیمه کنترل شده دریچه(الزامی) : تحویل دادن دارو و وسایل مصرفی میز تحویل گرفتن دارو و وسایل مصرفی ضِ امحل فرارگیری ترولی داروً 1 | ارسالی از انبار دارویی ‏ درنجه(بیشنهادی) : تحویل گرفتن دارو و وسابل مصرفی ‏ ۱ | جهت تخلیه و تحویل ‏ | | | حوزه کنترل نشده / راهروی عمومی بیمارستان لا در صورت فرارگبری ترولی تحوبل دارو در محدوده رفت و آمدء بابد پبش فضا با فرورهنگی در این قسمت پیش ببنی شود 0.50 مس 0.90 سم 00 1 سم 0و0 سوم ۰-050 390 - پلان نمونه‌ی داروخانه در بخش‌های اعمال جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) مه ۱01۱ ۳ آینه بالای روشویی تابوره پشتی‌دار-چرخ دار -جک دار (۴) میز آماده‌سازی ن موارد پیشنهادی ۹5.30 ٍ ٍ ٍ ٍ << ۵٩1 ۲۱۵۵۱۱۳ 200 ۱۵۵۱۵۱ ۴۵۵1‏ ۱۱۳۱۹1۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- بارک کاری دیوار طلق حدول مد یی ند نقشه ۸۹-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ ارگ کاری دیوار طق‌حدول سم دریجه(الزامی) ِ عی تحویل دادن دآرو نشد و وسایل مصرهی در ارتفاع ۱,۴ هنری سلشد بش شطظ سا نقشه ۹۰-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ ارگ گاری «بوار طق خدول . بارک کاری دیوار طبق حدول الم شلد در بچه(پیشنهادی) تحوبل گرفتشس دارو و وسایل مصرفی از خوره کنترل شده تهب در ار تفا ۱ هتری در بجه(الر امی) تحویل دادی دازو و وسایل مصرفی به خوره نیمه گسرل شده نص در ارنقام ۴ هنری 1۱ میر تحویل گرفنن درو و وساپل مصرفی نقشه ۹۲-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۹۱-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ ۲۱۱ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی -------- صفحهٔ بعد -------- مسئولیت اداره بخش جراحی بر عهده رئیس بخش می‌باشد. رئیس بخش باید در ساعات آداری در بخش جراحی حضور داشته و به مدیریت بخش بپردازد؛ همچنین مسئولیت مدیریت و آداره‌ی آمور تمامی رده‌های کارکنان بخش به خصوص کادر پزشکی و پرستاری را نیز بر عهده دارد. این فرد به منظور انجام امور مذکورء به فضایی با عنوان دفتر کار رئیس بخش واقع در حوزه نیمه کنترل‌شده بخش جراحی نیاز دارد. در ادامه به بررسی استانداردهای طراحی این فضا پرداخته شده است: ۱ پیش‌بینی این اتاق در تمامی بخش‌های جراحی الزامی است. تنها در صورتی که ریاست بخش بر عهده متخصص بیهوشی باشد دیگر نیازی به پیش‌بینی دفتر کار رئیس بخش وجود ندارد و از دفتر کار گروه بیهوشی بدین منظور استفاده می‌گردد. البته این موضوع در زمان برنامه‌ریزی و طراحی بخش به سختی قابل تشخیص بوده و باید احتمال تغییر ریاست بخش را به فردی با تخصص غیربیهوشی داد. بنابراین در این حالت نیز توصیه می شود دفترکار رئیس بخش پیش‌بینی شود. ۲ موقعیت این دفتر بایستی در قسمت خصوصی حوزه نیمه کنترل‌شده و در جوار سایر فضاهای اداری بخش باشد تا امور اداری با آرامش و سکوت بیش‌تری انجام گیرد. ۳ دسترسی مناسب و راحت از این فضا به حوزه‌های مختلف بخش جراحی باید امکان‌پذیر باشد. ۴ این اتاق به صورت یک فضای اداری مبلمان شود تا امکان برگزاری جلسات محدود! در آن فراهم باشد. ۵ با توجه به سطح با ارزش بیمارستان و هزینه‌ی بالای اجرا و راه‌اندازی, معمولاً اتاق‌های اداری در ابعاد حداقلی طراحی می‌شود؛ در این راستا پیشنهاد می‌شود جهت سهولت در حرکت. فعالیت و همچنین کوچک جلوه نکردن فضاء از تعبیه مبلمان‌های بزرگ و نامتعارف اجتناب شود و از انواع آن‌ها با ابعاد متناسب استفاده گردد. ۶ تحربه نشان داده است حضور طولانی مدت افراد در فضاهای بدون پنجره در دراز مدت موجب کاهش بازدهی و خستگی زود هنگام آنان می‌شود؛ بنابراین تعبیه‌ی پنحره با بازشوی محدود.ء به منظور استفاده از نور طبیعی و دید مناسب به فضای بیرون ضروری است. ۷ تعبیه میز کار اداری همراه با ملحقات آن و همچنین رایانه و لوازم جانبی آن جهت انجام امور آداری در این فضا لازم است. ۸ حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی میز اداری تا دیوار جهت رفت‌وآمد حداقل ۰/۷۵ متر در نظر گرفته شود. ٩‏ تعبیه قفسه کتاب و مدارک در این آتاق لازم است. در این راستا مناسب است بالاترین طبقه‌ی این نوع قفسه‌ها که بهصورت متداول و مستمر مورد استفاده قرار می‌گیرند. از ارتفاع ۱/۶ متر تحاوز نکند تا افراد بدون برخاستن از روی صندلی خود بتوانند به تمامی طبقات دسترسی پیدا کنند. ۰ کمدی جهت نگهداری مدارک و اسناد در این فضا در نظر گرفته شود. ۱ سرانه‌ی هر نفر در آتاق‌های آداری با امکان برگزاری جلسات. ۲/۲۵ مترمربع است. -------- صفحهٔ بعد -------- وزارد ۱ در ورودی باید یک لنگه» به پهنای خالص حداقل ‎۰/۹٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۳ ارتفاع مناسب فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد. ۳ برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کار ی( کف.» دیوار سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در 0 و راهنمای نقشه (دفترکار رئیس بخش) (ی) آویز لباس (. ۱) صندلی اداری (چرخ‌دار) صندلی ثابت دسته‌دار میز کار آداری پریز برقی کمد چند کشویی مخصوص زیر میز (۴۳) سطل دردار زباله‌ی غیر عفونی (کوچک) تخته‌ی نصب یادداشت‌ها نقشه ۹۳-۲- پلان نمونه‌ی دفترکار رئیس بخش‌های اعمال کمد کشودار مدارک ارگ کاری دیوار مق حدول سیستم رایانه با ملحقات (۳) میز کنفرانس کوچک (۳) دستگاه تلفن دسا ن موارد پیشنهادی 210 نقشه ۹۴-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ بهداشت. درمان و آموزش پزشکی- دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ادها -------- صفحهٔ بعد -------- سرپرستار بخش در این اتاق می‌تواند فعالیت‌ها و وظایف مربوط به بخش را انجام دهد. این فعالیت‌ها شامل مدیریت و برنامه‌ریزی فرآیندهای پرستاری و مراقبتی بخش» ثبت گزارش, مشاوره‌ی پرستاری» تشکیل جلسات ۱ پیش‌بینی دفتر کار سرپرستار در تمامی بخش‌های جراحی الزامی است. ۲ دفتر کار سرپرستار باید در حوزه نیمه کنترل‌شده به گونه‌ای چیدمان شود که امکان اشراف بر فعالیت‌های فضای آمادگی؛ فضای بهبودی و رأهروی اتاق عمل وجود داشته باشد. در این راستا قرارگیری اتاق سرپرستار در مرکزیت بخش لازم است. ۳ ثتعبیه‌ی پنحره‌ی داخلی جهت دید و اشراف به فضاهای مذکور در بند قبل پیشنهاد می‌شود. ۴ طراحی این فضا مشابه دفتر کار رئیس بخش می‌باشد. بنابراین رعایت مفاد موارد ۲ الی ۱۰ از بند ۱۷-۴-۳۲ در این اتاق نیز الزامی است. هم‌چنین جهت اطلاعات بیش‌تر به نقشه ۹۵-۲ رجوع شود. ۵ در ورودی باید یک لنگه, به پهنای خالص حداقل ‎۰/٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۶ ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد در این فضا به جداول انتهای این فصل مراجمه شود. ۱ نقشه های این قسمت مشابه دفتر کار مدیر بخش است. ۳۴00310 ۱۷۵۵۲۵۱ 3۳۱۵ ۲۵۵۱۱۱ 0۲ ۱۷۱۳۱۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹-۴-۳۲ -دفتر کار گروه بی‌هوشسی این دفتر یک فضای اداری است که سر پرست گروه بی‌هوشی می‌تواند فعالیت‌ها و وظایف مربوطه را در ان انجام دهد. است. در این راأستا استراحت گروه بی‌هوشی نباید در این اتاق صورت گیرد و باید برای متخصصین بی‌هوشی در پذیرد. لازم به ذکر است گروه بیهوشی شامل سرپرست» تمامی متخصصین و تکنیسین‌های بیهوشی حاضر در بخش جراحی می‌باشد. در ادامه به استانداردها و نکات مربوط به این اتاق پرداخته شده است: ۱( پیش‌بینی دفتر کار گروه بیهوشی در تمامی بخش‌های جراحی الزامی است. در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ ۲ در صورتی که ریاست بخش بر عهده سرپرست گروه بی‌هوشی باشد دیگر نیازی به پیش‌بینی دفتر کار رئیس بخش وجود ندارد و از دفتر کار گروه بیهوشی بدین منظور استفاده می‌گردد. البته آین موضوع در زمان برنامه‌ریزی و طراحی بخش به سختی قابل تشخیص بوده و باید احتمال تغییر ریاست بخش را به فردی با تخصص غیربیهوشی داد. بنابراین در این حالت نیز توصیه می‌شود دفتر کار رئیس بخش پیش‌بینی شود. ۳ این فضا باید در حوزه نیمه کنترل‌شده بوده و دسترسی مناسب به فضای آمادگی؛ فضای بهبودی(ریکاوری) و اتاق‌های عمل داشته باشد. در این خصوص دسترسی به اتاق بهبودی و اتاق‌های عمل در اولویت است. در بخش‌های جراحی بزرگ که ۲ دفتر کار گروه بیهوشی پیش‌بینی می‌شود. هر یک از اتاق‌ها باید نیمی از در زمان‌هایی که سرپرست گروه بیهوشی در این آتاق حضور دارد» بر وضعیت بیماران کنترل داشته و ۵. طراحی این فضا مشابه دفتر کار رئیس بخش می‌باشد.ء بنابراین رعایت مفاد موارد ۲ الی ۱۰ از بند ۱۷-۴-۲۳-۲ در این اتاق نیز آلزامی است. هم‌چنین جهت اطلاعات بیش‌تر به نقشه ۹۵-۲ رجوع شود. ۶ در ورودی باید یک لنگه» به پهنای خالص حداقل ‎۰/۹٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۷ ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد در این فضا به جداول انتهای این فصل مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۰-۴-۳۲ اتاق جلسات گروه پزشکی: در این بخش جهت انجام مشاوره پزشکی بین گروه‌های تخصصی, مطالعه پرونده‌هاء انجام امور اداری مربوطه و... نیاز به فضایی با عنوان اتاق جلسات گروه پزشکی وجود دارد. منظور از جلسات شامل کمسیون‌های پزشکی در خصوص جراحی خاص» مشاوره‌های تخصصی و فوق‌تخصصی» آموزش و معرفی تجهیزات جراحی جدید توسط نماینده شرکت‌های تجهیزات پزشکی برای گروه جراحی و... می‌شود. در ادامه الزامات مربوط به این فضا ارائه شده است: همچنین تعبیه این اتاق در بخش‌های اعمال جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) از نوع تک‌تخصصی الزامی و از نوع عمومی(جنرال) توصیه می‌شود؛ برنامه‌ریزی این اتاق در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق ۲ این اتاق باید در حوزه نیمه کنترل‌شده و در نزدیکی سایر فضاهای اداری همجون دفترکار رئیس بخش. دفتر کار گروه بیهوشی و... پیش‌بینی شود. دسترسی از اتاق استراحت پزشکان به این اتاق نیز اهمیت دارد. ۳ دراین اتاق باید به کنترل صدا توجه شود تا از یک طرف فضایی آرام و به دور از سروصدا به وجود آمده و از طرف دیگر در صورت ایجاد سروصدای احتمالی داخل اتاق, مزاحمتی برای سایر فضاها ایجاد نشود. ۴ این اتاق به صورت یک فضای اداری مبلمان شود تا امکان برگزاری جلسات! در آن فراهم باشد. ۵ با توجه به سطح با ارزش بیمارستان و هزینه‌ی بالای اجرا و راه‌اندازی» معمولاً اتاق‌های اداری در ابعاد حداقلی طراحی می‌شود؛ در این راستا پیشنهاد می‌شود جهت سهولت در حرکت. فعالیت و کوچک جلوه نکردن فضاء از تعبیه مبلمان بزرگ و نامتعارف اجتناب شود و از انواع آن‌ها با ابعاد متناسب استفاده گردد. ۶ تعبیه میزکار اداری همراه با ملحقات آن. رایانه و لوازم جانبی آن جهمت مطالعه پرونده‌هاء. جستجوی مطالب علمی, انجام امور اداری و... در این فضا لازم است. در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) ۷ _پیش‌بینی میز کنفرانس برای برگزاری جلسات لازم است. این میز در بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) حداقل ۶ نفره و در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) حداقل ۸ نفره در نظر گرفته شود. ۸ پیش‌بینی وسایل و دستگاه‌های صوتی و تصویری مانند ویدئو پرژزکتور با پرده نمایش یا تلویزیون (۲۴0) با کنار آن نیز مورد نیاز است. نصب آن‌ها در کنار هم باید به گونه‌ای باشد که امکان استفاده هم‌زمان از هر دوی آن‌ها میسر باشد. بنابراین توصیه می‌شود از نصب پرده‌ی ویدئو پروژکتور در جلوی تخته اجتناب شود. ۱ سرانه‌ی هر نفر در اتاق‌های اداری با امکان برگزاری جلسات. ۲/۲۵ مترمربع است. -------- صفحهٔ بعد -------- چ ا وزارت ۰ تابلو اعلانات جهت درج دستورالعمل‌ها و نکات آموزشی در این فضا تمهید گردد. ۷۱ در این فضا تعبیه‌ی پنجره به‌منظور استفاده از نور طبیعی و دید مناسب به فضای بیرون توصیه می‌شود. ۳۲۳ در ورودی باید یک لنگه» به پهنای خالص حداقل ۰/۹ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۳ ارتفاع مناسب فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد. ۴ برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری(کف,» دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در راهنمای نقشه (اتاق جلسات پزشکی) 9 صندلی اداری (چرخدار) (0) صندلی ثابت دسته دار میز کار آداری پریز برق (۴۳) سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) 120 (2) تخت ریت برد نقشه ۹۵-۲- پلان نمونه‌ی اتاق جلسات پزشکی در بخش‌های اعمال ) جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل)- مقیاس ۱:۵۰ اغ مطال ۴9 چراغ تعه نارک گاری دیوار طبق حدول نقشه ۹۶-۲- نمای ۱ بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۳ هه تال 1 نا -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ لک نارک کاری دیوار طی‌جدول [41ت )۳۹۴۱ [اشهه [از* 8 9 ۱۱۱1 1 ۱۱ ۱ ۱۱۱۱۱۱ ۱۱۱۱۱۱۱۲۷۷۷۱ سرا ال 090 065 0۱350 000 نقشه ۹۷-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نارک کاری دیوار ی حدول 4 مششد ۴ ۳0 ۱ ۱ عمتد ند نقشه ۹۸-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری دبوار طبی‌حدول 270 [4ز26) 110 130 محل قرارگیری کت و مجلات (1۳۰) آب 110 060 0۹09 0۱00 نقشه ۹۹-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ ۱ 2300 ۱۵۵۱۵۵۱ ۳ ۱۱۳۱۱۹1۲۷ ۵٩۲ ۳۱۵۵۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱-۴-۳۲ انبار کپسول گازهای طبی امروزه در بیمارستان‌های کشور غالباً از سامانه مرکزی برای انتقال گازهای طبی استفاده می‌گردد. در پاره‌ای از اوقات به دلیل ایجاد شرایط بحرانی و اختلال در شبکه مرکزی گازهای طبی ممکن است افت فشار یا قطع در این سامانه رخ دهد. لذا باید تمهیداتی برای دسترسی سریع و اورژانسی به گازهای طبی مهم همچون کپسول‌های گازهای اکسیژن(02)» دی اکسید کربن(: ۲0) و... در بخش اعمال جراحی اندیشیده شود. همچنین برخی از عمل‌های جراحی نیازمند گازهای طبی خاصی همچون کپسول گاز هلیوم(ع۳۱) آرگون(۸۲) نیتروژن(2ل0)» انتونوکس و... است. بدین منظور باید انباری برای نگهداری کپسول گازهای طبی در بخش اعمال جراحی در نظر گرفته شود. در ادامه به بررسی استانداردهای طراحی این فضا پرداخته شده است: ۲ این انبار باید در حوزه نیمه کنترل‌شده و خارج از حوزه رفت و آمدی اصلی و در منطقه پیشتیبانی قرار گیرد. البته باید دسترسی سریع و آسان از این فضا به اتاق‌های عمل, فضای آمادگی و بهبودی(ریکاوری) در نظر گرفته شود تا در زمان بحران امکان دسترسی سریع و انتقال آسان کپسول‌ها وجود داشته باشد. ۳ مساحت این فضا به تعداد کپسول‌های قابل نگهداری در آن بستگی دارد. در این راستا به طور کلی مساحت این اتاق به ازای ۴ اتاق عمل, ۴ متر مربع و به ازای هر اتاق عمل اضافهء ۱ مترمربع به آن اضافه می‌گردد. ۴ حداقل تعداد کپسول‌های مورد نیاز جچهت پیشتیبانی فضاها به شرح زیر است: الف) کپسول ۱۰ و ۵۰ لیتری اکسیژن(02): * کپسول ۵۰ لیتری گاز اکسیژن به همراه مانومتر: به ازای هر اتاق عمل ۱ عدد. * کپسول ۱۰ لیتری گاز اکسیژن به همراه مانومتر و فلومتر: به ازای هر ۲ تخت بهبودی ۱ عدد و به ازای هر ۴ تخت آمادگی ۱ عدد. لازم به ذکر است نیمی از این کپسول‌ها باید دارای ترولی ب) کپسول ۵۰ لیتری دی اکسید کرین[: 0-): به ازای هر ۴ اتاق عمل ۱ عدد. ج) کپسول ۵ و ۱۰ لیتری هلیوم(ع۲۱) آرگون(۸۳) نیتروژن(012) انتونوکس و غیره: متناسب با نیاز ۵ برای انتقال کپسول‌های ۵۰ لیتری در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) حداقل ۱ ترولی» در بخش‌های جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) حداقل ۲ ترولی و در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) حداقل ۳ ترولی مخصوص انتقال پیش‌بینی شود. ۶ کلیه کپسول‌ها باید به گونه‌ای مهار شوند. مهار کردن معمولا با روش‌هایی همچون زنجیر به دور کپسول, این نگهدارنده‌ها برای برداشتن و گذاشتن کپسول‌ها و نقل و انتقال آن‌ها با ترولی باید حداقل ‎۰/٩‏ متر باشد. این اتاق لازم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ل ۲۲۰ . احتمالی گاز در فضاهای بخش, باید فشار نسبی هوای این اتاق منفی باشد. علاوه بر آن در مباحث معماری و خطرهای احتمالی به حداقل رسد. همچنین در مباحث تاسیسات الکتریکی باید از کلیدهای ضد جرقه در این اتاق استفاده گردد. .٩‏ پیش‌بینی علائم هشدار موارد ایمنی همچون بستن کپسول‌ها با زنجیر» سیگار نکشیدن» دست نزدن به ۰ در ورودی باید یک لنگه. به پهنای خالص حداقل ‎۰/٩‏ متر با ارتفاع خالص ۲/۱ متر باشد. ۱ ارتفاع مناسب فضا در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) باید حداقل ۲/۴ متر و در راهنمای نقشه (انبار کپسول گازهای طبی) ۳0) قفسه ایستاده دردار ترولی حمل کپسول ۵۰ لیتری (۲۳۰) رک نگه‌دارنده کپسول ۵۰ لیتری ترولی حمل کپسول ۵ و ۱۰ لیتری رک نگه‌دارنده کپسول ۵ و ۱۰ لیتری ۰ م 0ورع 400 06 دلگ نقشه ۱۰۱-۲- نمای ۱- مقباس ۱2۰ نقشه ۱۰۰-۲- پلان نمونه‌ی انبار کپسول گازهای طبی در [ت ۱ 01۱10۱۵ 7۲ 1 ۸۳۱ ۱۱۳۱۹1۲۷ ٩۱ ۲۱۵۵۱۳ 2۵ ۱۵۵۱۵۵۱ 40 -------- صفحهٔ بعد -------- چ ۴ وزارد ۳ تارک کاری «بوار طبق حدول أ سم 11 ْ از ان 1 لزنن نلیتا نمم سح سح )رس ماد نقشه ۱۰۲-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ بارک کاریی «پوار طق‌جدول 1 2 1 اک سا ۳ ۳ بل الاب سس نقشه ۱۰۳-۲- نمای ۳- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲-۴-۳۲ انبار خدماتی (انبار تجهیزات و وسایل مصرفی خدماتی) در بخش‌های جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) حجم استفاده از انواع تجهیزات و وسایل مصرفی خدماتی مانند انواع سطل, مواد شوینده» مواد ضدعفونی کننده» دستمال تنظیف» تی» پلاستیک زباله و... قابل توجه است. در این راستا انتقال روزانه و مستمر این تجهیزات از انبار مرکزی بیمارستان به بخش اعمال جراحی به دلیل شرایط خاص کنترل عفونت و گردش کاری پیچیده توصیه نمی‌شود؛ بنابراین پیش‌بینی انبار خدماتی جهت نگهداری موارد مذکور لازم می‌باشد. این انبار در کاهش رفت و آمدهای بین‌بخشی و داخل‌بخشی» کنترل بهتر عفونت. سهولت در فعالیت‌ها و... موثر خواهد بود. لازم به ذکر است وجود این انبار علاوه بر کمدهای نگهداری وسایل در اتاق‌های نظافت, کار کثیف و... است. در ادامه به بررسی استانداردها و نکات طراحی این فضا پرداخته شده است: ۱ در بخش‌های اعمال جراحی متوسط(۵ تا ‎٩‏ اتاق عمل) پیش‌بینی انبار خدماتی توصیه شده و در بخش‌های اعمال جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) برنامه‌ریزی این انبار الزامی است. ۲ این اتاق در حوزه نیمه کنترل‌شده و خارج از حوزه رفت و آمدی اصلی و در منطقه پشتیبانی قرار می‌گیرد. ۳ در این اتاق» قفسه‌های جلو باز با قابلیت تنظیم ارتفاع جهت مواردی که قابل نگهداری در قفسه هستند. پیش‌بینی شود. انبار کردن تحهیزات به گونه‌ای باشد که به راحتی در دسترس باشند. ۴ تعداد و ابعاد این قفسه‌ها باید با توجه به برنامه‌های بخش محاسبه شده و در طرح در نظر گرفته شود. بدیهی است که ابعاد قفسه‌ها در مساحت فضا تأثیر مستقیم می‌گذارد. لازم به ذکر است الزامات مربوط به ایمن‌سازی عناصر غیرسازه‌ای باید مورد توجه قرار گیرد. ۵ امکان دسترسی راحت به تجهیزات این اتاق و نیز جابه‌جایی آسان آن‌ها در اتاق باید فراهم گردد. هیچ‌گونه مانعی در راه مسیر جابه‌جایی تحهیزات نباید وجود داشته باشد. ۶ در این اتاق باید محلی برای نگهداری تجهیزات و وسایل بزرگ و حجیم که امکان نگهداری آن‌ها در ۷ در ورودی جهت انتقال تجهیزات به پهنای خالص حداقل ‎۰/٩‏ متر و با ارتفاع خالص ۲/۱ متر لازم است. ۸ ارتفاع مفید این فضا باید حداقل ۲/۴ متر باشد. ٩‏ برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری( کف دیوارء سقف) و همجنین خصوصیات در و پنجره در این قسمتء به جداول انتهای این فصل مراجعه شود. ۱۱۱۹1۲۷ ٩۲ ۲۵۵۱1۱ 200 ۱۸۵۵۱۲۵۱ ۴۵۲810۲۱ ۳ ‏ی‎ ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ا ۰ رو م3 و راهنمای نقشه(انبار خدماتی) 0.60 ن موارد پیشنهادی 4۴۱ محل نگهداری لوازم و تجهیرات با ابماد کوچک 6۴۱ هم سس اس 240 ۱ ۱ 0 ۱ ۳ محل نگهداری لوازم و تعهیزات | با انعاد بزرگ ۱ ص ۱ ۱ 2/0 ۱ ۱ لس تا زروگ(۱۰ تا ۱۶ اتاه - مقیاس ۱:۵۰ بزرگ( ق عمل)- مقیاس نا زک کاری کف طبق حدول -- نازک کاری دیوار طفول. نازک کاری دیوار طبق‌حدول -م اس 0 ۵ 0 ۵ مه شارز کردن دستگاه مای دارای بای نقشه ۱۰۶-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۱۰۵-۲- نمای ۱- مقیاس ۱: ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳-۴-۳۲ اتاق کالیبراسیون و تعمیر تجهیزات پزشکی به دلیل حساسیت دستگاه‌ها و اهمیت مباحث کنترل عفونت در بخش اعمال جراحی باید تا حد امکان از خارج نمودن دستگاه‌ها و تجهیزات به منظور کالیبراسیون و تعمیر جلوگیری شود. بنابراین پیش‌بینی فضایی در تمامی بخش‌های اعمال جراحی» پیش‌بینی اتاق کالیبراسیون و تعمیر تجهیزات پزشکی الزامی است. در این حالت در بخش‌های جراحی بزرگ به دلیل حجم بالای فعالیت‌ها معمولا نیروی مقیم در این اتاق در نظر گرفته می‌شود ولی در بخش‌های متوسط و کوچک معمولا نیروهای تخصصی از قسمت تجهیزات پزشکی بیمارستان به این قسمت مراجعه کرده و آمور مربوطه را رسیدگی می‌نماید. همچنین در خصوص تجهیزات خاص, نیروهای تخصصی از بیرون بیمارستان جهت تعمیرات احتمالی فراخوانده می‌شوند. در ادامه به بررسی استانداردهای طراحی این فضا پرداخته شده است: ۱ پیش‌بینی اتاق کالیبراسیون و تعمیر تجهیزات پزشکی در تمامی بخش‌های اعمال جراحی الزامی است. با پیش‌بینی این اتاق دیگر نیازی به در نظر گرفتن اتاق‌هایی همچون اتاق کار بیهوشی(کارگاه بیهوشی) اتاق تعمیراتء اتاق کالیبراسیون و... در بخش اعمال جراحی وجود نداشته و تمامی فعالیت‌های این فضاها در این اتاق و فضاهای دیگر انجام می‌شود. ۲ این اتاق در حوزه نیمه کنترل‌شده و خارج از حوزه رفت و آمدی اصلی و در منطقه فضاهای پشتیبانی قرار می گیرد. ۳ به منظور امنیت و ایمنی دستگاه‌های موجود در انبار تحهیزات و تفاوت در عملکرد فضاهاء در هیچ سطحی ۴ این اتاق دارای دو ریز فضای کارگاه تعمیرات مکانیکی دستگاه‌ها و کارگاه تعمیرات الکتریکی دستگاه‌ها می‌باشد که به دلیل تفاوت در نوع و جنس فعالیت لازم است با پارتیشن از یکدیگر جدا شوند. ۱-۲۳-۴-۳-۲-کارگاه کالیبراسیون و تعمیرات مکانیکی دستگاه‌ها ۱. پیش‌بینی این کارگاه به طور تفکیک شده از کارگاه الکتریکی در تمامی اتاق‌های کالیبراسیون الزامی است. ۲ پیش‌بینی میز کار به طول حداقل ۲ متر در این کارگاه لازم است. همچنین تمهید حداقل ۱ تابوره در این کارگاه لازم است. ۳۲ پیش‌بینی کمد ایستاده دردار جهت نگهداری کتاب. مدارک و دفترچه‌های راهنمای دستگاه‌ها لازم است. ۴. پیش‌بینی کمد ایستاده جهت نگهداری انواع قطعات یدکی و پشتیبان تجهیزات پزشکی و همچنین نگهداری موقت دستگاه‌های تعمیری کوچک الزامی است. قسمت بالای این کمد به صورت کمد دردار و قسمت پایین ان به صورت کشویی باشد. ۵. پیش‌بینی حداقل دو کمد کشوردار زیر میزی جهت نگهداری ابزار و وسایل الزامی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ تعبیه‌ی یک عدد روشویی در این فضا الزامی است. به دلیل پاشیدن قطرات آب و وجود رطوبت در اطراف فضای روشویی» روی دیوار در قسمت نصب روشویی باید تمهیدات لازم صورت گیرد. ارتفاع لبه‌ی بالای روشویی از کف تمام‌شده ‎۰/٩‏ متر و حداقل فاصله‌ی لبه‌ی جانبی کاسه‌ی روشویی تا دیوار یا هر مانع دیگر ۳ متر باشد. دستگاه‌ها الزامی است. .٩‏ نگهدارنده دیواری ابزار (برد ابزار) در کارگاه مکانیکی و بالای میز کار جهت قرارگیری ابزارهای مورد استفاده متداول تعبیه گردد. همچنین هر کارگاه باید دارای یک کیف ابزار با تمامی ابزارهای ضروری باشد. ۰جهت کسب اطلاع از ریز ابزارها و تجهیزات این کارگاه به بخش تحهیزات این کتاب رجوع شود. ۷۱در ورودی جهت انتقال تجهیزات به پهنای خالص حداقل ‎۰/٩‏ متر و با ارتفاع خالص ۲/۱ متر لازم است. ۲۳.ارتفاع مفید این فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد. ۳.برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری( کف دیوار» سقف) و همچنین خصوصیات در و پنجره در ۲-۲۳-۴-۳-۲-کار گاه کالیبر اسیون و تعمیرات الکتریکی دستگاه‌ها ۱. پیش‌بینی این کارگاه به طور تفکیک شده از کارگاه مکانیکی در تمامی اتاق‌های کالیبراسیون الزامی است. در این خصوص ورود به این کارگاه باید از کارگاه مکانیکی تامین شود. ۲ پیش‌بینی میز کار به طول حداقل ۲ متر در این کارگاه لازم است. همچنین تمهید حداقل ۱ تابوره در این کارگاه لازم است. ۳۲ پیش‌بینی کمد ایستاده دردار جهت نگهداری کتاب. مدارک و دفترچه‌های راهنمای دستگاه‌ها لازم است. ۴. پیش‌بینی کمد ایستاده جهت نگهداری انواع قطعات الکترونیکی یدکی و پشتیبان تجهیزات پزشکی و همچنین نگهداری موقت دستگاه‌های تعمیری الزامی است. قسمت بالای این کمد به صورت کمد دردار و ۵ پیش‌بینی حداقل دو کمد کشودار زیر میزی جهت نگهداری ابزار و وسایل الزامی است. ۶ پیش‌بینی سیستم رایانه به همراه پرینتر و سایر ملحقات استاندارد در این کارگاه لازم است. ۷ _جهت کسب اطلاع از ریز ابزارها و تجهیزات این کارگاه به بخش تحهیزات این کتاب رجوع شود. ۸ در ورودی جهت نقل و انتقال تجهیزات متحرک به پهنای خالص حداقل ‎۰/٩‏ متر و با ارتفاع خالص ۲/۱ متر لازم است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۳ ز .٩‏ ارتفاع مفید این فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد. ۰ ۱.برای اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کار ی( کف.» دیوار, سقف) و همجچنین خصوصیات در و پنجره در این قسمت. به جداول انتهای این فصل مراجعه شود. راهنمای نقشه (اتاق کالیبراسیون و تعمیر) رن ساعت (۳ع) خروجی اکسیزن تأبوره بستی‌دار-چرخ‌دار-جک‌دار ری آویز لباس (۶۳) خروجی هوای فشرده سوکت شبکه (۱۵) پریز برق خروجی وکیوم (۳۹۴) میز کار (۳) محل فرار گیری مایع ضدعفونی کننده قفسه کتاب و مدارک کمد ایستاده (بالا دردار - پایین کشویی) (۳) محل قرارگیری صابون مایع سیستم رایانه با ملحقات نگهدارنده دیواری ابزار کمد چند کنو زیر میز ۳9 روشویی (۴) جراغ ذره‌بین‌دار بازویی (۴۳) سطل دردار زباله غیر عفونی (کوچک) (۱۳۷) دستگاه تلفن (_) موارد پیشنهادی چابگر آینه بالای روشویی ر ان شش یش ی موی سح ۹ [ ]1 ] 1 لا / اه ۱ ۱9 090 090 سا ۴۷ ۱ ۳ 0 لا را « هم کمد نگهداری الا ۹ ۹ 9 9( فطعات یدکی-ابزار و قبره [ اا ]۲ چ/ !۱۱ محل نگهداری نجههرات ۱ زا ا لا و «فترچه راهنمای دستگاه ها ۱۵0 -------- صفحهٔ بعد -------- بارک کاری دیوار فیق‌حدول سم اه نکمم 6 ۹9 ۳۴ ]۱8۱[ نیمه نقشه ۱۰۸-۲- نمای ۱- مقیاس ۱:۵۰ بازک کاری دیوار نی حدول ‏ نازک کاری دیوار طمق حدول له [211 تن لشد بلط نقشه ۱۱۰-۲- نمای ۳- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۱۰۹-۲- نمای ۲- مقیاس ۱:۵۰ نازک کاری «بوار طمق حدول نا زک کاری دبوار طامش جدول کمد نگهداری کمد کتاب -مدا رک قطعات یدکی و ابزار و دفترچه راهنما مد یه که شلد نقشه ۱۱۲-۲- نمای ۵- مقیاس ۱:۵۰ نقشه ۱۱۱-۲- نمای ۴- مقیاس ۱:۵۰ وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی - دفتر توسعه منابع فیزیکی و امور عمرانی ۲۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۴-۴-۲-۲- اتاق استراحت پزشکان(خانم‌ها/آقایان) این اتاق برای استراحت پزشکان» صرف غذا و نوشیدنی» مطالعه» گفتگو مکالمات تلفنی و... مورد استفاده قرار می‌گیرد. این اتاق دارای دو قسمت نشیمن و خواب می‌باشد که با یک در داخلی به یکدیگر مرتبط هستند. قسمت نشیمن برای استراحت بین عمل‌هاء. صرف میان وعده و وعده‌های اصلی غذاء گپ و گفتگو و... مورد استفاده مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ البته به طور کلی پزشکان در طول شب در بخش حضور نداشته و به صورت آنکال یا مقیم در بیمارستان(پاویون پزشکان یا بخش‌های ویژه) می‌باشند؛ مگر آن‌که بیمارستان مرکز تخصصی خاص ترومایی باشد که در این صورت ممکن است جراحان در بخش جراحی مقیم شوند. در ادامه به استانداردها و نکات مربوط به این اتاق پرداخته شده است: ۱ پیش‌بینی این اتاق در تمامی بخش‌های جراحی الزامی است. همان‌طور که گفته شد این اتاق دارای ۲ فضای نشیمن و فضای خواب است. در بخش‌های جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ آتاق عمل) به دلیل محدود بودن تعداد پزشکان اتاق نشیمن پزشکان خانم و آقا به صورت مشترک استفاده می‌گردد. همجنین در خصوص اتاق خواب, آقایان از اتاق خواب برنامه‌ریزی شده استفاده می‌نمایند؛ در این حالت به دلیل محدود بودن تعداد پزشکان خانم» در صورت نیاز و حضور آن‌ها طی شب از اتاق استراحت کارکنان خانم استفاده می‌نمایند. ولی در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) با توجه به تعدد پزشکان و حجم ۲ این اتاق باید در حوزه نیمه کنترل‌شده و دور از مناطق شلوغ و پر سروصدای بخش قرار گیرد. بهتر است این اتاق در مجاورت سایر اتاق‌های استراحت و در نزدیکی رختکن های مربوطه چیدمان شود. همچنین ارتباط نزدیک و آسان بین این اتاق و آبدارخانه نیز به منظور ارائه خدمات مناسب به این اتاق اهمیت دارد. در در ادامه استانداردها و ضوابط ریز فضاهای اتاق استراحت پزشکان که شامل فضای نشیمن و خواب می‌باشد ارائه شده است. ۸ مس ۴۵۲221107 |2ع:۱۸/60 20 ۲۱۵2۱۱۲ ‎٩۲‏ ۱۱۲۱۱۹۱۲۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲۴-۴-۳-۲- اتاق نشیمن: ۱. همان‌طور که گفته شد در بخش جراحی کوچک و متوسط(تا ‎٩‏ اتاق عمل) فضای نشیمن پزشکان خانم و آقا به صورت مشترک می‌باشد ولی در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل تعدد افراد و ۲ در بخش‌های جراحی کوچک(نا ۴ اتاق عمل) پیش‌بینی میز غذاخوری حداقل ۴ نفره با صندلی راحت و الزامی است. در بخش‌های اعمال جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) میز غذاخوری باید حداقل ۶ ۳ در بخش‌های جراحی کوچک(تا ۴ اتاق عمل) پیش‌بینی حداقل ۴ مبل راحتی به همراه میز کنار مبل جهت آسایش بیش‌تر افراد الزامی است. در بخش‌های اعمال جراحی متوسط و بزرگ(۵ تا ۱۶ اتاق عمل) حداقل ۶ مبل راحتی باید در نظر گرفته شود. ۴ جهت رفاه حال پزشکان توصیه می‌شود گوشه آبدارخانه در این فضا جهت آماده‌سازی خوراک و نوشیدنی به صورت محدود(گرم کردن غذاء درست کردن چای و..)» نگهداری مواد غذایی و سایر موارد در این اتاق پیش‌بینی شود. تعبیه کمد دیواری و زمینی(کابینت)» سینک شستشوء اجاقق برقی/مایکروفر» یخچال با آبدارخانه از برنامه‌ریزی بخش نخواهد شد.ء زیرا انجام برخی فعالیت‌ها همجون دریافت. آماده‌سازی و پخش وعده‌های غذایی(وعده اصلی» میان‌وعده)» جمع‌آوری ظروف کثیف و تحویل به آشپزخانه مرکزی و... توسط گروه‌های مذکور امکان‌پذیر نبوده و باید توسط متصدی آبدارخانه بخش انجام گردد. گفتنی است متصدی آبدارخانه به صورت آدواری یا موردی به این اتاق مراجعه کرد و آموری همچون جمع‌آوری و شستشوی ظروف مستعمل, آماده‌سازی میز غذدا 9 را انجام می‌دهد. نصب تابلو اعلانات جهت درج دستورالعمل‌های مرتبط نیز ضروری است. ۶ پیش‌بینی تلویزیون در این فضا لازم می‌باشد. هم‌چنین به‌کارگیری سایر دستگاه‌های پخش صوتی و تصویری نیز می‌تواند در افزایش رفاه پزشکان موثر باشد. ۸ پیش‌بینی اینه قدی و آویز لباس در کنار در ورودی اتاق لازم می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۰ ٩‏ پزشکان حاضر در این اتاق از سرویس و حمام داخل رختکن پزشکان استفاده می‌کنند. بنابراین تامین ایجاد محیطی مطبوع برای پزشکان بسیار موثر است. ۱ در ورودی اتاق یک لنگه به پهنای خالص حداقل ‎۰/۹٩‏ متر و با ارتفاع خالص ۲/۱ متر در نظر گرفته شود. ۲۳ ارتفاع مفید فضا باید حداقل ۲/۷ متر باشد. ۳ جهت اطلاع از مشخصات و خصوصیات نا زک کاری( کف.» دیوار, سقف) و هم‌چنین خصوصیات در و پنحره در این فضا به جداول انتهای فصل مراجعه شود. ۲-۲۴-۴-۲-۲- اتاق استراحت: تنها برای پزشکان آقا استفاده می‌گردد و با توجه به تعداد محدود پزشکان خانم» در صورت نیاز به استراحت و خواب از اتاق استراحت کارکنان خانم استفاده می‌نمایند. ولی در بخش‌های جراحی بزرگ(۱۰ تا ۱۶ اتاق عمل) به دلیل تعدد افراد و حجم بالای رفت و آمد.ء باید فضای خواب پزشکان خانم و آقا به طور مستقل ۲ امکان استراحت و خواب کوتاه مدت در طول روز و شب در این اتاق برای پزشکان باید فراهم گردد. در این ۳ دراین بخش فضایی جهت انجام فرایض الهی برای گروه پزشکی لازم است. اهمیت تامین فضای مناسب برای این امر به دلیل وجود استرس زیاد در انجام فرآیندها و نیاز به آرامش روحی و روانی جراحان دو چندان است. در این راستا با توجه به آرامش و سکوت موجود در اتاق استراحت و حفظ حریم شخصی افرادء این فضا می‌تواند محیط مناسبی برای این امر باشد. در این راستا پیش‌بینی امکانات و تسهیلات مربوطه باید مدنظر قرار گیرد. بر این اساس پیش‌بینی فضای مناسب برای این امر و تعبیه کمد ایستاده دردار جهت نگهداری قرآن» جانماز و... لازم می‌باشد. ۴ بایستی توجه شود در این فضا تخت. زیر پنجره قرار نگیرد تا در زمان بحران خطر آسیب دیدن افراد در اثر شکستن شیشه به حداقل برسد. در این خصوص حداقل ۰/۵ متر فاصله عرضی میان لبه پنجره و لبه تخت باید وجود داشته باشد. ۵ به ازای هر دو تخت پیش‌بینی یک کمد کنار تخت لازم است. ۱۱۳۱۹۱۲۷ ٩۲ ۲۱۵۵۱۱۳ 2۵ ۱۵۵۱۵۱ 40