د- پایداری در برابر عوامل جوی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. فصل ششم- کارهای بنایی, حفاظنی و استحکامی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ار د- پایداری در برابر عوامل جوی سنگ طبیعی باید در برابر عوامل جوی مقاومت کند یعنی: - در برابر یخ‌زدگی پایدار باشد (پوسته پوسته نشده و یا نترکد) - افت وزنی آن در آزمایش سلامت با سولفات سدیم (طبق استاندارد ۴۴۹ ایران) از ۱۰ درصد تجاوز نکند. ه- مقاومت فشاری مقاومت فشاری سنگ‌ها به‌روش ۲170 ‎۸٩7۸]‏ یا استاندارد شماره ۶۱۷ نباید کم‌تر از اندازه مشخص شده در نقشه‌ها و مشخصات بوده و در هر حال نباید کم‌تر از ۱۵ مگاپاسکال باشد. ضریب نرم شدن (نسبت مقاومت فشاری در شرایط خشک به شرایط اشباع) باید دست‌کم ۷۰/ باشد. و- مقاومت در برابر سایش مقاومت در برابر سایش با آزمایش لوس آنجلس (طبق استاندارد ۴۴۸ ایران) اندازه گیری می‌شود. نتیجه به‌دست آمده از آزمایش نباید از ۵۰ درصد تجاوز نماید. پس از انجام آزمایش‌های بالا و حصول اطمینان از کیفیت سنگ. استخراج و تهیه قطعات سنگ مورد نیاز مجاز خواهد بود. سنگ‌های مورد مصرف باید با ابعاد و اشکالی تهیه گردد که پس از مصرفء بنای حاصله یک استخوان‌بندی منسجمی را تشکیل دهد که در مقابل بارهای وارده مقاومت کافی داشته باشد. دقت در انتخاب سنگ مصرفی می‌تواند ۳-۲-۶ انواع سنگ‌های مورد مصرف در کارهای سنگی قطعات سنگ» برحسب مورد مصرف و نقش آنها در استحکام بناء به اشکال و ابعادی تهیه می‌گردند که به شرح - سنگ کله: قطعه سنگی است که طول اصلی آن در داخل بنا قرار گرفته و چون ریشه در داخل بنا دارد. سبب استحکام آن می‌گردد. - سنگ راسته: قطعه سنگی است که طول اصلی آن در امتداد نمای بنا قرار می‌گیرد. - سنگ دو کله و یا سرتاسری: قطعه سنگی است که تمام ضخامت بنا را در بر می‌گیرد. قطعات سنگ بر حسب محل کارگذاری آنها در بنا نیز به اشکال و ابعادی تهیه می‌گردند که به شرح زیر تعریف می‌شوند: - سنگ نما: قطعه سنگی است که در نمای بنا به‌کار برده می‌شود. این قطعه باید دارای ریشه کافی باشد تا ضمن مقاومت در برابر عوامل جوی, استحکام بنا را هم تامین نماید. - سنگ پشت کار: قطعه سنگی است که در پشت نما به‌کار می‌رود و به‌طور مستقیم در برابر عوامل جوی قرار ندارد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۲۳‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - سنگ توکار: قطعه سنگی است که در داخل بنا به‌کار برده می‌شود. انواع متداول سنگ‌هایی که در بنایی‌های سنگی مصرف می‌شوند. عبارتند از سنگ‌های رودخانه‌ای و سنگ‌های کوهی. الف- سنگ‌های رودخانه‌ای این سنگ‌ها در جریان حرکت و غلتیدن در مسیر رودخانه و برخورد با یکدیگر و بر اثر عمل فرسایش آب بر روی آنهاء گوشه‌های تیز و لبه‌دارشان ساییده شده و سطح آنها به صورت صاف درآمده است. سنگ قلوه, سنگی رودخانه‌ای است که قطر آن از ۵ سانتی‌متر بیش‌تر باشد. کوچک‌ترین اندازه سنگ قلوه که در سطوح خارجی دیوارسازی سنگی مصرف می‌شود. باید ۱۵ سانتی‌متر باشد. قلوه سنگ‌های با قطر کوچک‌تر از ۱۵ سانتی‌متر می‌تواند به‌عنوان سنگ‌های پرکننده در میان دیوار مصرف شود. ب- سنگ‌های کوهی گوناگون انجام می‌گیرد. مانند استفاده از مواد سوزا (منفجره)» پتک و قلم‌های بزرگ و یا چکش‌های ضربه‌ای بادی و با چکش هیدرولیکی . اگر سنگی که بدین شیوه از معدن استخراج می‌شود دارای حجم بزرگ باشد. اصطلاحا سنگ قله نامیده می‌شود. چنین سنگ‌هایی طبق دستور دستگاه نظارت در معدن و یا در کارگاه ساختمانی به اندازه‌های لازم قواره می‌شود. انواع سنگ‌های کوهی عبارت است از: سنگ لاشه, سنگ قواره, سنگ بادبر یا رگه‌ای» سنگ مکعبی, سنگ تمام ۴-۲-۶ بنایی با سنگ پیمانکار باید با پیش‌بینی‌های لازم» سنگ‌های مورد نظر را با قواره و اندازه‌های نشان داده شده در نقشه‌ها و مشخصات. در کارگاه انبار کند تا اجرای عملیات به صورتی پیوسته امکان‌پذیر بوده و وقفه‌ای در کار ایجاد نشود. مصالح حمل‌شده به پای کار باید از جهت ظاهری و مشخصات فنی با نمونه‌های آزمایش شده و مصوب کاملا مطابقت نماید. مصرف مصالحی که در مقابل عوامل جوی مشخصات خود را از دست داده باشد مجاز نخواهد بود. ولو این که نتایج تمام آزمایش‌های مشروح در بند ۲-۲-۶ در محدوده‌های قید شده باشد. دیوارها و سازه‌های سنگی باید کاملا شاغولی بوده و قطعات سنگ در رج‌های مختلف با توجه به مشخصات با دقت و یکنواختی کامل چیده شوند. برای اجرای بنایی سنگی طبق رقوم» خطوط و شیب‌های نقشه‌های اجرایی و با دستورات دستگاه نظارت. رعایت نکات زیر ضروری است: پیکور: چکش هیدرولیکی نصب شده به جای جام بیل مکانیکی - | -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ۹۳/۰ ۳۳ وزن : برای ن سازه سنگی می‌شود باید در حدودی : نفر بتواند د اسانی آن را برداشته و در جای خود قرار دهد. سنگ باید به نحوی چیده شود که راستای نیروهای وارده بر روی هر قطعه سنگ ساختمانی, عمود بر رگه با لایه‌بندی طبیعی آن باشد. این مساله در مورد سنگ‌های لایه لایه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ج- نمای سنگ د- قفل و بست سنگ‌ها سنگ چینی باید کاملا منطبق بر ترازها و ابعاد مندرج در نقشه‌های اجرایی بوده و روش کارگذاری قفل و بست و ضخامت لایه ملات در بندهای افقی و قائم نیز باید بر اساس نقشه‌ها و مشخصات باشد. در دیوارسازی سنگی, باید با استفاده مناسب از سنگ‌های کوتاه ریشه (راسته) و بلند ریشه (کله و عمقی) قفا لازم ایجاد شود. ریشه سنگ در دیوار نباید از ۱۵ سانتی‌متر کم‌تر باشد. به طور کلی باید به ازای هر دو سنگ راسته حداقل یک سنگ کله و در هر مترمربع نمای دیوار حداقل یک سنگ کله به‌کار رود و در هر رج. یک‌سوم سنگ‌ها باید سنگ کله باشد. در دیوارها بهتر است اندازه ریشه سنگ‌های کله به اندازه دو سوم کلفتی دیوار و نه بیش‌تر در نظر گرفته شود. پشت می‌توان از سنگ کله با ضخامتی برابر کلفتی دیوار (تا ۶۰ سانتی‌متر) استفاده کرد. ه- ضخامت دبوار ضخامت دیوار سنگی برای دیوارهای اصلی سازه‌های آبیاری و زهکشی نباید از ۴۰ سانتی‌متر کم‌تر باشدء مگر این که نقشه‌های اجرایی و دستورات دستگاه نظارت خواهد بود. و- عدم تماس سنگ‌ها دیگر در تماس نباشد. رابطه بین دو سنگ باید حتما از طریق ملات انجام گیرد یعنی دور تا دور سنگ‌هاء به جز در نماء باید توسط لایه‌ای از ملات احاطه شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ز- بنای رگ اول در رگ زیرین (سنگ‌هایی که بلافاصله بر روی پی» یا زیرسازی قرار می‌گیرند) دیوارهای سنگی, به ویژه دیوارهایی که به صورت خشکه‌چین بنا می‌شود. باید از سنگ‌های بزرگ بلند ریشه (کله و عمقی) استفاده شود. در گوشه‌ها و محل‌های تقاطع دیوارها نیز باید از این سنک‌ها مصرف شود. بهتر است ار تفاع این سنگ‌هاء حدودا ۲ برابر ارتفاع سنگ‌های سایر رگ‌ها باشد. در دیوارهای سنگی برای استقرار سنگ‌های رگ اول. باید سنگ‌ها را با فشار دست یا کوبیدن با تیشه. بر مورد نظر نصب گردد تا سنگ‌های کار گذاشته شده جابه‌جا نشوند. سنگ چینی باید به طور یکنواخت انجام شود. به نحوی که هیچ قسمت بنا بیش از یک رج از قسمت‌های دیگر آن بالاتر نباشد. کم‌تر باشد. مجاز نیست. مگر این که وسایل کافی برای گرم نگاه‌داشتن محل و مصالح مصرفی پیش‌بینی شده باشد تا دما از مقدار ذکر شده کم‌تر نشود. ی- بند افقی سراسری در بیش‌تر دیوارها با نمای درهم (بدون رگ و نامرتب) باید در هر ۱/۵ متر ارتفاع. یک بند افقی سراسری در ضخامت دیوار ایجاد شود. این کار برای محدود کردن درهم ریختگی نما و مهم‌تر از آن متعادل‌ کردن دیوار برای انتقال بهتر نیروهای قائم به طرف پایین و پی دیوار انجام می‌شود. ک - بافت دیوار قفل و بست سنگ‌ها باید. هم در نما و هم در ضخامت دیوارء رعایت شود. ل- بندها ملات) به هم برخورد کنند؛ یعنی هیچ‌گاه نباید یک درز چهارراهی تشکیل شود. در نمای دیوار»ء طول درزهای قائم نباید -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ۹۳/۰ ۳۵ م- همگنی برای همگنی بیش‌تر در دیوارهاء فاصله افقی بین دو درز قائم. در دو رج متوالی سنگ‌هاء باید حداقل برابر با نصف ارتفاع رج‌ها باشد. ولی این اندازه در هیچ حالتی نباید از ۱۰ سانتی‌متر برای سنگ‌های قواره و بادبر و از۱۵ سانتی‌متر برای سنگ‌های گونیا شده و با سنگ‌هایی که نمای مربع شکل دارد کم‌تر باشد. پس از نصب سنگ در دیوارء تا گیرش و سخت شدن ملات نباید ضربه‌ای به سنگ وارد شود. باید توجه داشت که هر گونه تیشه‌داری, قلم‌کاری و نماسازی حتما قبل از نصب سنگ در دیوار انجام شود. محافظت از سنگ در برابر عوامل جوی, به ویژه یخ‌زدگی باید در کلیه مراحل استفاده از سنگ یعنی از لحظه رسیدن س-رفع آلودگی قبل از استفاده از سنگ در دیوارء باید کلیه آلودگی‌های آن را پاک کرد و در صورت لزوم سنگ را شست. ع- مرطوب کردن و تثبیت قطعات سنگی بر روی ملات در هنگام بنایی, باید نخست سنگ‌ها را مرطوب و سپس از آنها استفاده کرد. به‌علاوه, قبل از این‌که یک سنگ کار گذاشته شودء سطح رویی سنگ‌های رگ زیرین را باید تا آن‌جا که ممکن است تمیز کرد. کمی آب روی آن پاشید و سپس ملات را بر روی آن پخش کرد. دیوار تمام شده نیز باید متناسب با اقلیم و فصل تا مدتی پس از بنایی مرطوب حفظ تعادل, هر قطعه سنگ را باید فقط از قسمت مسطح آن بر روی قشر ملات قرار داد. تمام قطعات باید کاملا در داخل ملات قرار گیرند. وجود فضای خالی در هیچ قسمت از کارهای بنایی مجاز نخواهد بود. عملیات باید به نحوی اجرا شود که پشت کار به‌دست آمده مسطح باشد. تا حد امکان باید از جابه‌جایی سنگ و جداشدن آن از ملات خودداری شود. در صورت نیاز باید سنگ جابه‌جا شده قبل از مصرف دوباره کاملا تمیز شده و ملات چسبیده به آن به نحو مناسبی پاک شود. ملات قدیمی‌در تماس با سنگ در مواقع لازم باید وسیله مهار (از جمله میل مهارها) به اندازه‌های مشخص شده در نقشه‌ها در داخل سنگ‌چینی کار گذاشته شده و در محل تثبیت گردد. سوراخ‌های لازم برای قرار دادن مهارهاء قبل از نصب سنگ باید به نحوی تعبیه گردد که سوراخ‌هاء پس از قرار دادن سنگ‌ها بر روی هم. در یک امتداد قرار گبرند. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۶‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ف- بسترسازی کامل برخوردار بوده و با اتخاذ تدابیری توزیع بار به بستر پی به صورت یکنواخت امکان‌پذیر باشد. درصورتی که پی از جنس ریزدانه با نشست‌پذیری زیاد باشد. پی دیوارها از بتن مسلح یا سایر مصالح مورد تایید دستگاه نظارت ساخته شود. ص- ملات مصرفی ملات مصرفی در کارهای بنایی باید بر اساس مشخصات و مندرجات بند ۶-۶ فصل حاضر باشد. با توجه به پیش‌بینی‌های لازم از نظر مصالح و نیروی انسانی, پیمانکار باید تا حد امکان سعی نماید که عملیات ساختمانی در پایان کار روزانه در محل‌های پیش‌بینی شده (درزهای ساختمانی) به اتمام برسد. برای شروع دوباره کار بنایی باید کار قبلی کاملا آبپاشی شده و در فاصله توقف و شروع دوباره» سطح کار کاملا پوشیده و محفوظ بماند تا هیچ‌گونه صدمه‌ای به اتصال وارد نگردد. در صورت بروز یخبندان تمام عملیات انجام شده باید به طور مطلوب نگهداری گردد. ۵-۲-۶- انواع بنایی با سنگ عملیات بنایی با سنگ برحسب نماسازی آنها به پنج گروه به شرح زیر طبقه بندی می‌شود: ۱- بنایی با سنگ قواره و نماسازی غیر منظم (نماسازی با سنگ لاشه موزاییکی) ۲- بنایی با سنگ قواره‌ای بادبر و نماسازی منظم ۳- بنایی با سنگ قواره‌ای سرتراش و نماسازی منظم ۴- بنایی با سنگ قواره‌ای نیم تراش و نماسازی منظم ۵- بنایی با سنگ قواره‌ای تمام تراش ۱-۵-۲-۶ بنایی با سنگ قواره غیر منظم در این نوع بنایی» سنگ‌ها بعد از شکستن گوشه‌های تیز آنهاء بدون تیشه‌داری به مصرف می‌رسند. مشروط بر این که حداقل ارتفاع سنگ قواره در نما ۱۵ سانتی‌متر است. ارتفاع سنگ‌ها در نما نباید از عرض و ریشه آن بیش‌تر باشد. حداقل طول ریشه سنگ‌ها برای سنگ‌های کله ۴۰ سانتی‌مترء برای سنگ‌های راسته برابر ارتفاع سنگ و برای سنگ‌های دو کله یا سرتاسری, در صورتی که ضخامت‌دیوار کافی باشد. ۵۰ سانتی‌متر می‌باشد. وزن و حجم سنگ مورد مصرف به ترتیب نباید از ۱۵ کیلوگرم و ۰/۰۰۶ مترمکعب کم‌تر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۷ سنگ‌های قواره‌ای که در نما به مصرف می‌رسد باید کاملا ریشه‌دار بوده و به ازای هر مترمربع نماء یک سنگ سرتاسری باید به‌کار رود. چنانچه ضخامت دیوار از ۵۰ سانتی‌متر بیش‌تر باشد. به جای سنگ دو کله یا سرتاسری می‌توان از دو سنگ کله مقابل هم استفاده نمود به نحوی که حداقل ۱۵ سانتی‌متر همدیگر را بپوشانند. از به‌کار بردن سنگ‌های کوچک در نما باید جدا خودداری نمود. سنگ‌ها باید طوری کارگذارده شوند که بندهای قائم رج‌های متوالی در یک امتداد قرار نگیرند. سنگ‌های نبشی باید به طور کله و راسته. به‌صورت متوالی روی هم در گوشه بنا قرار گیرد. در بنایی با سنگ قواره غیرمنظم. کف هر قطعه‌سنگ باید به شکل افقی و طرفین قطعه تقریبا قائم باشد و باید دقت شود که کلیه سنگ‌ها تقریبا به وضعی که در معدن قرار داشته‌اند روی یکدیگر قرار گیرند. در این نوع بنایی» ضخامت درزها را معمولا ۲/۵ سانتی‌متر انتخاب می‌نمایند. در موارد استثنایی این ضخامت تا ۴ سانتی‌متر قابل افزایش خواهد بود. به‌کار بردن خرده سنگ در داخل درزها مجاز نخواهد بود. ۲-۵-۲-۶ بنایی با سنگ بادبر و نماسازی منظم در این نوع بنایی» سنگ‌ها به ردیف‌های افقی بر روی هم قرار گرفته و در نما دارای درزهای افقی و قائم می‌باشند. سنگی که در نما به‌کار برده می‌شود باید به وسیله چکش‌های بزرگ نوک تیز به ابعاد تقریبا مکعب مستطیل درآمده و سطحی که در نما قرار می‌گیرد باید به طور ناهموار با چکش, تیشه‌داری شود که اصطلاحا بادبر نامیده می‌شود. ناهمواری‌های سطح بادبر (بار سنگ)» نسبت به لبه قطعه‌سنگ نباید از ۴ سانتی‌متر تجاوز نماید. در این نوع بنایی, در حالی که سنگ‌های نما باید تیشه‌داری شوند. سنگ‌های مصرفی در پشت و توی کار منحصرا به صورت قواره نامنظم به‌کار برده می‌شوند. سنگ‌های نما با سنگ‌های پشت و توی کار باید با به‌کار بردن سنگ‌های کله. راسته و دو کله یا سرتاسری قفل و بست شوند. سنگ‌هایی که در گوشه‌های بنا به‌کار برده می‌شوند باید کاملا در دو سطح‌تیشه‌داری شده و به طور کله و راسته. به‌صورت متوالی در گوشه بنا روی یکدیگر قرار گیرند. ضخامت هر قطعه سنگ کله باشد. حداقل طول و عرض هر سنگ کله به ترتیب برابر ۴۰ و ۲۰ سانتی‌متر و حداقل طول و عرض هر سنگ راسته برابر ۲۰ سانتی‌متر و حداقل طول هر سنگ دو کله. در صورت وجود عرض کافی دیوارء برابر با ۰ سانتی‌متر باشد. به‌کار بردن خرده سنگ‌های کوچک در نما مجاز نخواهد بود. کارهای بنایی با سنگ بادبر باید با ردیف‌های افقی و با ارتفاع مساوی در یک ردیف و یا با ارتفاع مساوی در تمام ردیف‌ها انجام شود. در هر ردیف به ازای هر سنگ کله یک سنگ دو کله به‌کار برده می‌شود. در صورتی که ضخامت دیوار -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۸ ۳/۰ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی از ۵۰ سانتی‌متر تجاوز نماید. به‌جای سنگ سرتاسری, می‌توان از ۲ سنگ کله مقابل هم که حداقل ۱۵ سانتی‌متر همدیگر را بپوشانند. استفاده نمود. این دو سنگ یکی در نما و دیگری در پشت کار نصب می‌گردد. نما و پشت کار در هر ردیف باید هم‌زمان در یک تراز ساخته شود؛ بنابراین ارتفاع سنگ‌های مصرفی در نماو پشت کار در هر ردیف باید برابر و هم‌تراز باشند. درز قائم در دو ردیف متوالی حداقل باید برابر با ۱۰ سانتی‌متر باشد. قطعات سنگ موقعی در جای خود کاملا قرار می‌گیرند که قسمتی از ملات از لابه‌لای سنگ‌ها رو بزند. سنگ‌هایی که تقریبا به شکل مکعب مستطیل درآمده است باید در گوشه‌ها و در انتهای بنا قرار گیرند. ۳-۵-۲- ۶- بنایی با سنگ قواره‌ای سرتراش و نماسازی منظم در این نوع بنایی سنک‌ها طبق اندازه 9 ابعاد مندرج در نقشه‌های اجرایی 9 مشروح در این فصل تقریبا به شکل مکعب مستطیل, که در نما به شکل مربع و یا مستطیل نمودار شود. تهیه می‌گردند. قسمتی از سطوح جانبی هر قطعه سانتی‌متر و در سطوح طرفین ۸ سانتی‌متر باشد. سنگ‌های نما به وسیله چکش صاف و منظم خواهد شد. برجستگی سطح نمای سنگ‌ها نباید از ۱۵ میلی‌متر تجاوز نماید. این سنگ‌ها دارای قلم درز به عرض ۱۵ میلی‌متر خواهد بود. در این نوع بنایی» سنگ‌های مصرفی در پشت‌کار و توکار منحصرا به صورت قواره غیر منظم می‌باشد. سنگ‌ها به ردیف‌های افقی برروی هم قرار می‌گیرند. در حالی که ارتفاع سنگ‌ها در هر ردیف باید برابر باشند. ارتفاع سنگ‌ها در ردیف‌های مختلف را می‌توان نابرابر انتخاب نمود. حداقل ارتفاع هر ردیف ۱۸ سانتی‌متر است. ولی اختلاف ارتفاع سنگ‌های دو ردیف متوالی نباید از یک پنجم ارتفاع متوسط ردیف‌ها تجاوز نماید. درزهای بین سنگ‌ها در نما باید افقی و قائم بوده و عرص این درزها نباید کم‌تر از یک سانتی‌متر و بیش‌تر از ۱/۵ سانتی‌متر باشد. درزهای قائم یکی در میان قرار خواهند گرفت. به این معنی که سنگ‌های یک ردیف. درزهای ردیف تحتانی را ۴-۵-۲-۶ بنایی با سنگ نیم‌تراش برآمدگی نمای سنگ (بار سنگ) نباید از ۱۰ میلی‌متر تجاوز نماید. این سنگ‌ها دارای قلم درز به عرض ۲ سانتی‌متر خواهد بود. ضخامت درزهای سنگ‌ها در نما نباید از ۱۲ میلی‌متر تجاوز کند. در این نوع بنایی. سنگ‌های مصرفی درشت و توکار منحصرا به صورت قواره غیرمنظم می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی, حفاظنی و اسنحکامی ۹۳/۰۸/۰۱ ۳۹ بنایی با سنگ نیم‌تراش در ردیف‌های افقی با ارتفاع مساوی انجام می‌گردد. اختلاف ارتفاع بین دو ردیف نباید از ۲ سانتی‌متر تجاوز نماید. درزهای قائم در نما یک در میان طوری باید تعبیه شوند که فاصله دو درز قائم در دو ردیف متوالی از یک سوم طول سنگ کم‌تر نباشد. ۵-۵-۲-۶ بنایی با سنگ قواره‌ای تمام تراش در این نوع بنایی که اکثرا در قوس‌هاء ورودی تونل‌هاء گالری‌هاء بالای آبروها و پل‌ها انجام می‌شود. سنگ‌ها از بهترین در این نوع بناییء کلیه سطوح هر قطعه سنگ باید با قلم حجاری صاف و تیشه‌داری گردد. اطراف سنگ‌ها مسطح و بدون اعوجاج تهیه خواهد شد. سنگ‌های تمام تراش باید طبق اندازه‌های مندرج در نقشه‌های اجرایی تراشیده شوند. لبه سنگ‌ها باید تیز بوده و در آنها آثار شکستگی و شکاف دیده نشود. خطوط مرئی و نبش سنگ‌ها نباید لب پریده باشد. دستگاه نظارت می‌تواند دستور دهد که در دور سطح مرئی هر قطعه سنگ. حاشیه‌ای به عرض ۲ و یا ۳ سانتی‌متر با قلم حجاری شود. درزهای سنگ‌ها در نما بر یکدیگر عمود و عرض هر درز نباید از ۱۰ میلی‌متر متجاوز باشد. ۳-۶- کارهای بنایی با بلوک سیمانی عملیات بنایی با بلوک باید بر اساس نقشه‌های اجرایی» مشخصات فنی خصوصی و مندرجات این بخش صورت پذیرد. پیمانکار موظف است تمامی پیش‌بینی‌های لازم از نظر تهیه مصالح و انبار کردن آن در کارگاه» نیروی انسانی, ماشین‌آلات و ابزار لازم برای اجرای مداوم و بدون وقفه را به عمل آورد تا اجرای کار بر اساس برنامه زمان‌بندی میسر باشد. بلوک‌های سیمانی ساده باید مکعب مستطیل و کاملا سالم و بدون عیب بوده و سطوح آن طوری باشد که در صورت اندودکاری چسبندگی و گیر کافی با اندود ایجاد نماید. قبل از مصرف, بلوک‌ها باید کاملا آبخور شود تا آب ملات را جذب نکند. کلیه سطوح زیرین که کارهای بنایی بر روی آن آغاز می‌شود باید کاملا تمیز شده و ملات در سطح بستر زیرین و همچنین روی جدارهای قائم بلوک پخش گردد. ملات را نباید بیش از اندازه لازم زودتر از موقع کارگذاشتن بلوک‌ها. پخش نمود تا قبل از قراردادن بلوک‌های سیمانی. ملات سفت نگردد. ملات سخت‌شده که از روی داربست. کف و یا از محل‌های دیگر برداشته شده باشد نباید مورد استفاده قرار گیرد. به‌جز در مواردی که ضخامت دیوار برای بلوک چینی به ترتیب کله و راسته کافی است. بلوک چینی باید با بلوک‌هایی صورت گیرد که عرض آن مساوی ضخامت دیوار باشد. بلوک باید کاملا تراز چیده شود. به طوری‌که جدار و فضای خالی آن قائم باشد و درز قائم رج‌های متوالی یک در میان در یک امتداد قرار گیرد. کار حاصله باید کاملا شاغول و مطابق با ابعاد. جهت و محورهای نشان داده شده در نقشه‌ها باشد. انتها و گوشه دیوار را باید قبل از قسمت‌های میانی چید به طوری‌که پیوسته ۴ یا ۵ رج بالاتر از رج‌های میانی باشند. بلوک‌چینی باید به طور یکنواخت انجام شود به طوری‌که در هر -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی زمان هیچ قسمت از یک دیوار بیش از یک متر از قسمت‌های دیگر آن بالاتر نباشد. بلوک نصب شده نباید پس از سخت شدن و یا حتی گیرش اولیه ملات از جای خود حرکت داده شود. جایگزینی نهایی بلوک باید در زمانی صورت گیرد که ملات هنوز کاملا شل است. بلوک چینی نیمه تمام باید در حالتی قطع شود که ایجاد قفل و بست با بلوک‌چینی بعدی ممکن باشد. قبل از آن‌که بلوک چینی ردیف بعدی شروع گردد باید کلیه ملات اضافی برداشته شود و بندهای سطحی باید کاملا با آب خیس گردند. کلیه درزهای قائم باید کاملا با ملات پر شود. درزهای بین بلوک‌های نما که به هنگام بلوک‌چینی بندکشی نشده است با ابزار مناسب به طور مقعر بندکشی شود. داخل کلیه دیوارها که بعدا پوشیده و پا نماسازی می‌شوند باید به عمق در صورت لزوم و با استفاده از ورق‌های پلاستیکی و یا پوشش‌های قابل قبول دیگر بناییء بلوک سیمانی باید در مقابل برف و سرما و هر گونه عوارض جوی دیگر محافظت گردد. در هوای سرد که احتمال یخبندان می‌رود کارهای بلوک سمیمانی باید پوشانیده شده و در صورت لزوم به آن حرارت داده شود.ء به طوری‌ که دمای حداقل ۵ درجه به مدت ۷۲ ساعت پس از بلوک‌چینی تامین گردد. در هوای گرم. کارهای بلوک سیمانی باید به مدت ۷ روز مرطوب نگاه داشته شود. باید از خردکردن و قطعه‌کردن بلوک خودداری و در صورت نیاز به نیم بلوک از آره یا وسایل مشابه استفاده شود. ۱-۳-۶ مشخصات بلوک سیمانی الف - ابعاد ابعاد بلوک‌های سیمانی توخالی باید از لحاظ حمل و نقل و کاربرد آن طبق استاندارد ایران یکی از اندازه‌های مندرج در جدول (۱-۶) باشد. در صورت تایید دستگاه نظارت. بلوک سیمانی را می‌توان با اندازه‌های دیگری غیر از این اندازه‌ها ساخت. ب- نسبت ابعاد در انتخاب اندازه بلوک سیمانی توخالی باید نسبت‌های زیر رعایت شود: - مجموع اندازه‌های قسمت‌های توخالی بلوک از 7 طول کل در همان جهت نباید بیش‌تر باشد. به عبارت دیگرء مجموع اندازه قسمت‌های پر یا ضخامت دیواره‌های بلوک از طول کل بلوک در همان جهت نباید کم‌تر در نظر گرفته شود. - سطح قسمت‌های توخالی هر بلوک نباید بیش از ۴۵ درصد سطح کل آن باشد. - ضخامت جدارهای داخلی و خارجی در بلوک‌های بزرگ و متوسط نباید کم‌تر از ۴ سانتی‌متر و در بلوک‌های کوچک نباید کم‌تر از ۳ سانتی‌متر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی, حفاظتی و اسنحکامی ۹۳/۰۸/۰۱ ۸ جدول ۱-۶- اندازه ابعاد بلوک‌های سیمانی ٍ ۲-۳-۶ رواداری در ابعاد خارجی حداکثر تغییر اندازه‌های مجاز به شرح زیر است: - برای ارتفاع و عرض ۱/۵ 2 میلی‌متر - برای طول ۳ میلی‌متر ۳-۳-۶ مصالح این نشریه باشد. علاوه بر این مصالح سنگی مورد مصرف در بلوک‌های بتنی از دو نوع ریزدانه و درشت‌دانه تشکیل شده است. حداکثر درشتی بزرگ‌ترین دانه‌ها نباید از یک دوم ضخامت نازک‌ترین دیواره بلوک بتنی بیش‌تر باشد. در هر حال کلیه مصالح باید از الک 3 اینچ رد شود. ۴-۳-۶ نمای خارجی از آن‌جایی که روی سطح دیوارهای سازه‌های فنی مجاور آب که با بلوک ساخته می‌شود -به‌منظور کاهش نشت آب- اندود خواهد شد. باید نمای ظاهری بلوک دارای بافت خشن باشد تا اندود به‌خوبی روی آن بجسبد. سطح اندود شده باید کاملا صاف. پرداخت و صیقلی شود و طبق دستور دستگاه نظارت تا مدت لازم آبپاشی شده و مرطوب نگاه داشته شود. ۵-۳-۶ مخلوط بتن مورد مصرف در بلوک مخلوط بتن باید از یک پیمانه سیمان, ۳/۵ پیمانه شن و ۲/۵ پیمانه ماسه تشکیل شود. مقدار آب مخلوط برای بتن لرزانده شده معادل ۱۳۰-۱۵۰ لیتر و برای بتن لرزانده نشده برابر با ۱۶۰-۱۸۰ لیتر برای هر مترمکعب بتن خواهد بود. در صورت لزوم با نظر دستگاه نظارت و با توجه به مصالح مصرفی می‌توان مقدار مناسب آب را به طوری که مقاومت لازم به‌دست آید. به وسیله آزمایش تعیین کرد. نظر به این که بلوک‌های ساخته شده به طریق بالا دارای نمای خشن بوده و در مقابل نشت آب غیر قابل نفوذ نیست. دیواره‌های خارجی بنا حتما باید با اندود ماسه سیمان نرم؛ نماسازی شود. طبق استاندارد شماره ۳۰۰ ایران, اندود باید ترکیبی از یک پیمانه سیمان و سه پیمانه ماسه ریزدانه (صد درصد آن از الک -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۸۲۳‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی شماره ۸ حداکثر ۲۵ درصد آن از الک شماره ۱۰۰ و حداکثر ۱۰ درصد آن از الک شماره ۲۰۰ بگذرد) بوده و ضخامت آن از یک سانتی‌متر کم‌تر نباشد. ۶-۳-۶ مخلوط کردن مخلوط کردن مصالح باید قبل از اضافه نمودن آب صورت گرفته و از وسایل مکانیکی برای این منظور استفاده شود. عمل مخلوط کردن و به‌هم زدن عوامل متشکله باید تا پخش و توزیع یک‌دست مواد ادامه یابد و توده از لحاظ رنگ و محتوا یکنواخت شود. ولی در هیچ حالت نباید مدت مخلوط کردن از دو دقیقه کم‌تر باشد. چنانچه با تایید دستگاه نظارت. عمل مخلوط کردن بدون وسیله مکانیکی و با دست انجام می‌گیرد. توده مخلوط باید در روی سکویی که مانع دخول و نفوذ آب باشد ریخته شود. عمل اختلاط باید تا حصول نتیجه خوب و اطمینان از یکنواخت شدن رنگ مخلوط ادامه یابد. ۷-۳-۶- چگونگی تهیه و ساختن بلوک‌های سیمانی در صورتی که ساختن بلوک با وسایل دستی انجام می‌گیرد. مخلوط باید در قشرهای ۵ تا ۷/۵ سانتی‌متر به دفعات در قالب ریخته شده و هر قشر جداگانه کوبیده و سفت شود تا قالب پر گردد و آن‌گاه روی قالب به وسیله ماله صاف و هم وسیله دستگاه لرزاننده (ویبراتور) لرزانده شود. سپس باید با وسیله مکانیکی آن را کوبید و سطح را صاف کرد. بلافاصله بعد از قالب‌زدن, باید بلوک‌ها را از قالب جدا کرد و روی صفحات چوبی در انبار سرپوشیده دور از آفتاب و باد شدید قرار داد تا مواد متشکله به حد کافی هم‌گیر شده و بلوک‌ها سخت شود تا در موقع جابه‌جا کردن خطر شکستن وجود نداشته باشد. در هر حال مدت زمان این مراقبت نباید کم‌تر از ۱۲ ساعت باشد. ۸-۳-۶- زمان لازم برای نگهداری بلوک‌ها در آب (آب دادن) بلوک‌های تهیه شده را پس از سخت شدن باید از روی صفحات چوبی برداشت و مدت ۷ روز داخل مخزنی از آب به طوری قرار داد که تمام بلوک‌ها در آب غوطه‌ور باشند. برای آب‌دادن بلوک‌ها می‌توان آنها را به جای مخزن آب در محوطه مسطح فرش شده‌ای که به سکوهای ۴ تا ۵ مترمربع تقسیم شده است قرار داد و توسط لوله‌هایی که اطراف آن سوراخ شده است آب را دائما با فشارکم روی بلوک‌ها پاشید و برای مدت ۲۱ روز آنها را کاملا مرطوب نگاه داشت. این روش برای محل‌هایی مناسب است که آب فراوان و مخزن تحت فشار آب وجود داشته باشد. ۹-۳-۶- خشک کردن پس از آن‌که بلوک ۷ روز در مخزن آب و یا ۲۱ روز در زیر فواره آب ماند باید در مدت ۲۸ روز آب خود را به تدریج پس دهد و بعدا مصرف شود. برای خشک کردن بلوک‌ها باید آنها را طوری قرار داد که هوا به راحتی از داخل آنها عبور -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۸۳ کند. بدین ترتیب که بلوک‌ها به صورت افقی قرار داده شود تا هوا از داخل حفره‌ها رد شده و آنها را به طور یکنواخت خشک کند. بلوک‌ها باید قبل از مصرف به طور کامل خشک شوند. حداقل تاب فشاری بلوک‌های سیمانی در موقع تحویل پای کار باید ۲۸۰ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع برای سطح مقطع پر باشد. برای آزمایش تاب فشاری, بلوک‌ها باید خوب خشک شده باشد. به طوری که نسبت وزن آب باقی‌مانده در آنها به وزن هر مترمکعب بلوک بیش از مقادیر زیر نباشد: - ۲ درصد برای بلوک‌هایی با وزن مخصوص متوسط مساوی یا بیش‌تر از ۱۴۰۰ کیلوگرم در مترمکعب - ۵ درصد برای بلوک‌هایی با وزن مخصوص متوسط کم‌تر از ۱۴۰۰ کیلوگرم در مترمکعب منظور از وزن مخصوص متوسط بلوک وزن یک مترمکعب با در نظر گرفتن فضای خالی داخل آن است. ۱۱-۳-۶- بازدید ظاهری باید یک یک بلوک‌ها را هنگام مصرف مورد کنترل قرار داد و از مصرف بلوک‌های معیوب خودداری کرد. هنگام آزمایش بلوک‌هاء لازم است آنها را به گروه‌های ۱۰۰ تایی تقسیم کرده و از هر گروه ۲۱ بلوک به عنوان نمونه جدا شود. از مجموع نمونه‌های به‌دست آمده دوباره ۲۱ بلوک جدا شود تا مورد آزمایش قرار گیرد. یک نسخه از نتیجه صادر می‌کند. شرایط انجام آزمایش‌های لازم و جزییات مربوط به آزمایش‌ها بر طبق استاندارد شماره ۷۰ ایران می‌باشد. ۴-۶- بنایی با آجر و دستورات دستگاه نظارت صورت گیرد. آجر مصرفی در بنا از نوع توپر و یا مجوف می‌باشد. نوع توپر ممکن است فشاری پیمانکار موظف است با توجه به برنامه زمان‌بندی اجرای عملیات نسبت به تدارک و انبار کردن آجر اقدام نماید. محل انبار کردن و نحوه انبار کردن آجر باید با نظر دستگاه نظارت و در محل‌های مناسب کارگاه پیش‌بینی گردد و تخلیه آجر -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۸۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی اجر باید محکم و بدون ترک و در مقابل یخبندان مقاوم بوده و دارای شکل منظم هندسی باشد. ضربه دو آجر به عاری از دانه‌های آهکی و گجی باشد. مصرف آجرهایی که بر اثر نفوذ آب ترکیده و یا آلوئک زده و یا خرد شده باشند. اجرهاء قبل از مصرف باید مورد بازدید دستگاه نظارت قرار گیرند و نتایج آزمایشگاهی در مورد آنها باید رضایت‌بخش باشد. آجر باید قبل از به‌کار بردن مرطوب‌شده و گرد و خاک آن گرفته شود. آجری که بر اثر نفوذ آب بترکد و یا آلونک کند. قابل مصرف نیست. حالت خمیری ملات باید طوری باشد که آجر کاملا روی ملات بنشیند. برای چیدن آجر باید با چکش بنایی آجر را به حدی روی ملات کوبید تا فاصله بندها مطابق مشخصات درآید. آجری که ضمن کار ترک بردارد یا خرد شود باید از جا برداشته شده و محل آن با آجر سالم و ملات تازه پر شود. در قسمت‌های مختلف بناء ارتفاع آجرکاری ضمن کار نباید بیش از یک‌متر از سایر قسمت‌ها تجاوز نماید. در محل نبش‌ها یک در میان باید قفل و بست کامل ایجاد نمود. در صورتی که بنای آجری در مجاورت بنای بتنی و یا سنگی قرار گیرد. اتصال آنها به یکدیگر ضروری می‌باشد. در هر متر ارتفاع. حداقل باید یک قفل و بست بین این دو نوع مصالح بنایی ایجاد گردد. ضخامت بندها عموما ۱۰ میلی‌متر است و در هر حال نباید از ۱۲ میلی‌متر تجاوز کند. درزهای قائم بین آجرها باید قبل از چیدن رج بعدی با ملات پر شود. درزهای قائم دو ردیف آجرکاری متوالی هیچ‌گاه نباید در امتداد هم قرار گیرد. در صورتی که بنا به تشخیص دستگاه نظارت در سازه‌های آبیاری و زهکشی کوچک و پوشش کانال‌ها آجر مصرف شود. باید بدون انجام بندکشی روی آن با ملات ماسه سیمان به ضخامتی که از ۲/۵ سانتی‌متر کم‌تر نباشد اندود شده و سطح اندود با ماله فولادی پرداخت و صیقلی شود تا آب در آن نشت نکند. قبل از اجرای اندود. باید علاوه بر مرطوب کردن سطح کارء بند آجرها خالی شود تا قفل و بست آجر با ملات به خوبی صورت گیرد. اندود ملات باید به مدت لازم به آن قسمت از دیوار آجری که با خاک تماس مستقیم و دائم دارد. باید با آجری ساخته شود که خاصیت جذب آب آن خیلی کم باشد. لذا در این موارد می‌توان از آجرهای توپر ماشینی استفاده کرد. آجرهایی که در نما به کار برده می‌شوند باید از بین منظم‌ترین آجرها و آنهایی که کم‌تر خلل و فرج دارند انتخاب گردند. در صورتی که آجر مجوف به‌کار برده شود. مساحت مقطع خالص که بار تحمل می‌نماید باید حداقل برابر ۷۵ درصد مساحت مقطع کل بوده و محیط هیچ سوراخی نباید کم‌تر از ۱۹ میلی‌متر از بر آجر فاصله داشته باشد. از به‌کار بردن آجرهایی که بین دو سوراخ آن فاصله جداری موجود نباشد باید خودداری نمود. اجر ماشینی مورد مصرف در کارهای آبیاری و زهکشی باید از نوع مرغوب با مقطع یکنواخت بوده و پاسخ‌گوی آزمایش‌های فیزیکی و مکانیکی مندرج در استانداردهای ایران به شرح زیر باشد: - مقاومت فشاری - جذب آب پس از ۵ ساعت نگهداری در آب جوش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ۹۳/۰ ۵ - جذب آب پس از ۲۴ ساعت نگهداری در آب سرد - ضریب اشباع (نسبت جذب آب پس از ۲۴ ساعت نگهداری در آب سرد به جذب آب پس از ۵ ساعت نگهداری در آب جوش) - تنش حد گسیختگی (در آزمایش خمشی) - جذب آب اولیه شوره - اندازه گیری ابعاد - اندازه‌گیری تابخوردگی نتایج حاصل از چهار آزمایش نخست باید با معیارهای مندرج در جدول (۲-۶) مطابقت داشته باشد. اجرهای حمل شده به پای کار باید عینا مانند نمونه‌هایی که قبلا مورد تایید دستگاه نظارت قرار گرفته است. باشد. آجرکاری در دمای کم‌تر از ۵ درجه سانتی گراد مجاز نیست. در شرایط آب و هوایی سرد دیوارهای چیده‌شده باید با پوشاندن و گرم کردن محافظت شوند. در شرایط متعارف. آجرکاری با ملات ماسه سیمان یا ملات باتارد باید حداقل ۳ روز جدول ۲-۶- مشخصات فنی آجرهای ماشینی حداقل مقاومت فشاری (کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع) ۵-۶- بندکشی بندکشی نما در بنایی سنگی, بلوک سیمانی و آجری, به نوع مقاومت سنگ. بلوک. آجر و همچنین نوع و مقاومست پاش ملات و غیره تمیز شود. درزها و بندها باید به عمق ۱/۵سانتی‌متر خالی شود. سپس درزها و بندهای خالی‌شده باید مرطوب‌شده و با ملات بندکشی با فشار پر و بعد با قلم بندکشی صاف شود. عیار سیمان ملات بندکشی باید مطابق عیار مدت ۵ روز متوالی مرطوب نگاه داشت. دستورات مربوط به بندکشی هر نوع ساختمان سنگی, بلوک سیمانی و آجری. بندکشی باید دوباره صورت گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ۹۳/۸/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۶-۶- ملات‌ها ۱-۶-۶- کلیات ملات‌ها از نقطه نظر گیرش به دو دسته هوایی و آبی گروه‌بندی می‌شوند. ملات هوایی ملاتی است که در هوا می‌گیرد و سفت و سخت می‌شود. مانند ملات آهک هوایی و ملات گچ. ملات آبی ماده‌ای است که زیر آب یا در هوابه طریق ۲-۶-۶ مصالح جسباننده عمده مصالح چسباننده که در ساختن ملات‌هاً به کار می‌روند عبارتند از: امیخته با سرباره و مواد پوزولانی طبیعی و مصنوعی و سیمان بنایی) ۳-۶-۶ مصالح بر کننده مصالح پرکننده متداول در ملات‌هاً عبارتند از: دانه‌بندی از صفر تا حدود ۵ میلی‌متر. سنگ. نرمه سنگ و گردسنگ سفید و رنگی و خاکستر که بیش‌تر در ملات‌های رویه و بندکشی‌ها به مصرف ۴-۶-۶ مواد افزودنی شامل مواد حباب‌ساز هو روان کننده‌هاء تندگیر کننده‌ها برای کار در فصول سرد 9 جلوگیری از یخ ردن ملات. مواد نگه‌دارنده آب برای بالابردن کارایی. مواد پوزولانی برای جلوگیری از حمله سولفات‌ها ۳ آب‌بندی نسبی ملات. مواد آب‌بندکننده برای آب‌بندکردن ملات و مواد رنگی برای تولید ملات رنگی مصرفی در رویه و بندکشی. برای مصرف هریک -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی مزر ۸۷ ۵-۶-۶- انواع ملات‌ها ملات‌های مورد استفاده در کارهای سامانه‌های آبیاری و زهکشی عبارتند از: الف - ملات گل آهک وجود آب با آهک تر کیب شده و سبلیکات و آلومینات کلسیم به وجود می‌آید که در برایر آب‌شستگی 9 وارفتن مقاوم هستند. از این‌رو برای این که ملات گل‌آهک خوب به عمل آید. باید مرطوب بماند. ملات گل‌آهک در بعضی جاها. ملات حرام‌زاده 5 گل حرام‌زاده نامیده شده است. این ملات جچون آبی است برای فرش کردن. أجرکاری 9 ب- ملات ماسه سیمان ماده چسباننده این ملات. سیمان پرتلند و ماده پرکننده آن. ماسه است. این ملات از نوع آبی و دارای مقاومت خوبی به ویژه در سنین اولیه است. برای زودگیر کردن ملات سیمانی هیچ‌گاه نباید به آن گچ افزوده شود.ء زیرا چنین ملات و اندودی پس از مدتی متلاشی می‌شود. وجود خاک رس در ماسه ملات سبب می‌شود که دور دانه‌های ماسه. دوغابی از خاک رس درست شود و سیمان نتواند به خوبی به آن بچسید. وجود برخی مواد آلی در ملات. باعث دیرگیر شدن آن می‌شود. مواد سولفاتی موجود در ماسه و یا آب باعث از هم گسیختگی ملات می‌شود. در مواقعی که خطر حمله سولفات‌ها مطرح است. باید از سیمان نوع ۲ یا ۵ یا سیمان پوزولانی استفاده شود. برای شمشه‌گیری ملات‌های سیمان, هرگز نباید از گچ استفاده کرد؛ زیر این دو ملات. به ویژه در صورت وجود رطوبت با ج- ملات‌های ماسه - سیمان - آهک (باتارد) کارایی ملات کاهش نیابد. می‌توان مقداری آهک جانشین سیمان نمود. ۱:۱۶ (یک حجم سیمان و یک حجم آهک و ۶ حجم ماسه) و آب به مقدار کافی می‌باشد. حجم ماده پرکننده ملات. باید حدود ۲/۲۵ تا ۲ برابر ماده چسباننده باشد و نمی‌تواند از این حدود تجاوز کند. ملات‌های ماسه-سیمان-آهک درایران به باتارد مشهور هستند که لفظی فرانسوی است. علاوه بر ملات باتارد ۶:۱:۱ (نسبت‌های حجمی‌سیمان به آهک به ماسه) از ملات‌های ۱:۲:۹ و ۱:۳:۱۲ نیز می‌توان در کارهای کم اهمیت‌تر استفاده کرد. ولی در هر حال نسبت جمع مواد چسباننده به ماده پرکننده نباید از نج کم‌تر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۸۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی د- ملات سیمان بنایی سیمان بنایی محصولی است که در کشورهای صنعتی به مقدار زیاد تولید شده و در کارهای بنایی که مقاومت زیاد مورد نظر نیست. مصرف می‌شود. سیمان بنایی از اختلاط سیمان پرتلند معمولی با جسم پرکننده بی‌اثری (از نظر شیمیایی) مانند گرد سنگ آهک و مواد افزودنی حباب‌سازء مرطوب‌کننده و دافع آب به‌دست می‌آید. بعضی سممان‌های بنایی امیخته‌ای از سیمان پرتلند. آهک و مواد مضاف هستند. در ملات سیمانی نیز می‌توان به جای آهک. سیمان بنایی افزود. ه- ملات‌های سیمان - پوزولان و آهک - پوزولان این ملات‌ها در برابر حمله مواد شیمیایی به‌خصوص سولفات‌ها پایدار هستند. نمونه‌ای از این ملات‌ها از مخلوط کردن گرد آجر و آهک در کشورهای شرقی, ساخته و مصرف می‌شده است که درایران به نام سرخی معروف بوده است. ملات‌های سیمان - پوزولان و آهک - پوزولان. دیرگیر بوده و دارای مقاومت چندان زیادی نیستند ولی برای مصرف در نقاطی که احتمال حمله سولفات‌ها موجود باشدء مناسبند. و- ملات ماسه آهک ماده پر کننده این ملات. ماسه و ماده چسباننده آن, آهک است. ملات ماسه آهک ملاتی است هوایی و برای گرفتن و سفت و سخت شدن به دی آکسید کربن موجود در هوا نیاز دارد. این ملات برای مصرف لای جرز مناسب نیست. زیرا دی| کسید کربن لازم نمی‌تواند به داخل آن نفوذ کند و فقط سطح رویی آن کربناتی می‌شود. از این‌رو ملات برای اندود سطوح مناسب است. این ملات برای گرفتن و سخت شدن باید مرطوب بماند. زیر در غیاب آب عمل کربناتی شدن انجام نمی‌شود. ۶-۶-۶- کاربرد و اجرا الف- ساختن و مصرف ملات‌ها ساختن ملات‌هاء با وسایل دستی مانند بیل. کمچه و ماله و حتی دست در روی زمین یا داخل ظروف ملات‌سازی آهنی (اسلامبولی) پا پلاستیکی و روی تخته ملات به مقادیر کم صورت می‌گیرد. همچنین ممکن است در ساختن ملات از وسایل مکانیکی استفاده کرد. در ساخت ملات لازم است ابتدا مصالح جسباننده (سیمان, آهک. ...) و ماسه را با یکدیگر مخلوط کرده و سپس, قبل از مصرف. آب ملات را به آن اضافه کنند. زمان اختلاط ملات. حداقل ۳ دقیقه و حداکثر ۱۰ دقیقه خواهد بود. بهترین روش اندازه گیری مواد. توزین آنها است. ولی این کار در کارگاه عملا با اشکالاتی مواجه می‌شود. استفاده از بیل و کمچه برای پیمانه کردن صحیح نیست و باید حتما از پیمانه‌ای با حجم معین استفاده گردد. در پیمانه کردن ماسه. باید به مساله تغییر حجم ناشی از رطوبت توجه شود. باید مراقبت کرد که بناها و کارگران برای لوزدارکردن ملات‌های سیمانی, از افزودن خاک به ملات خودداری کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۸۹ مخلوط کردن ملات با دست فقط برای کارهای کوچک مجاز بوده و برای تولید ملات با حجم زیاد نظیر ملات مورد نیاز در کارهای بنایی با سنگ استفاده از مخلوط کن ماشینی ضروری می‌باشد. افزودن آب به ملات‌هایی که به علت از دست‌دادن مقداری از آب خود. سفت و سخت شده‌اند. هر چند مرتبه که لازم باشد. مجاز دانسته شده تا از این طریق به روانی مطلوب خود برسند. مطابق استاندارد ۱۹۰۳ ایرانء مصرف ملات تا حداکثر ۲ ساعت پس از ساختن مجاز است. در مورد ملات‌های سیمانی, نباید مدت زمان سپری‌شده از هنگام اختلاط تا مصرف ملات از حداقل زمان گیرش بیش‌تر باشد. افزودن آب به ملات‌های مانده باید با اضافه کردن ماده چسباننده همراه بوده و با اجازه دستگاه نظارت باشد. ب- انتخاب ملات برای کار در هوای سرد در هوای سرد می‌توان از ملات‌های ماسه سیمان و باتارد استفاده کرد. ملات ماسه سیمان با نسبت ۳:۱ و باتارد با وجود کلرور کلسیم باعث زنگ‌زدگی قطعات فلزی کارگذارده شده و شوره‌زدگی آجرکاری می‌شود. ج- انتخاب ملات برای کار در هوای گرم آب ملات به محض تماس با مصالح بنایی جذب و کشیده می‌شود. روند جذب آب بسته به نوع مصالح بنایی متغیر است. از دست‌رفتن مقدار زیادی آب به ویژه در هوای گرم و خشک. ممکن است قابلیت کاربرد ملات را کاهش دهد. به حدی‌که ملات حجذب آب مصالح بنایی و اوضاع جوی مورد توجه قرار گیرد. در بعضی موارد ممکن است استفاده از مواد افزودنی نگه‌دارنده آب و کندگیرکننده و ضد تبخیر توصیه شود که در این صورت مصرف این مواد باید با احتیاط صورت گیرد. ۷-۶- شفته آهکر ۱-۷-۶ دامنه کاربرد مندرجات این بند شامل الزاماتی جهت ساخت. حمل, ریختن و عمل‌آوردن شفته آهکی است. شفته آهکی مخلوطی از خاک. آهک زنده یا شکفته و آب است. شفته آهکی در سامانه‌های آبیاری و زهکشی, کاربردهای متنوعی داردء که در نقشه‌ها و اسناد پیمان ارائه شده و یا در زمان عملیات اجرایی بسته به مورد ابلاغ می‌شود. عمده‌ترین موارد آن, عبارتند از: - پرکردن شکاف‌ها و گودی‌های بستر مسیر کانال - پرکردن و تثبیت کف و شیروانی‌های کانال‌ها برای تنظیم بستر پوشش کانال‌ها - پرکردن پشت ابنیه فنی به‌خصوص در زیر تراز آب زیرزمینی -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۹۰‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۲-۷-۶- مصالح الف - آهک آهک از پختن سنگ آهک ( د360)) در حرارت ۱۰۰۰ درجه سانتی‌گراد به‌دست می‌آید. آهک با یک واحد آب تر کیب شده و به ((۳۸)017 یا آهک شکفته مبدل می‌شود. برای به‌دست آوردن گرد آهک شکفته. آهک زنده را باید به مقدار کافی آبپاشی کرد. رطوبت حاصل از این آبپاشی باید برای تمام مدتی که آهک زنده عمل شکفته شدن را انجام می‌دهد. حفظ شود. آهک آبدیده, قبل از مصرف. باید ده روز تمام برای شکفته شدن کامل در انبار بماند. آهک آبدیده را باید طوری نگهداری نمود که در معرض آفتاب و خشکیدن قرار نگیرد. زیراء در این صورت. با جذب انیدریدکربنیک (د۲۵) از هواء تبدیل به سنگ آهک می‌شود. برای تهیه خمیر آهک. آهک پس از شکفته شدن»ء در حوضچه‌های مخصوص با مقدار آب کافی مخلوط می‌شود. پس از آن که مخلوط آب و آهک در حوضچه‌ها به صورت خمیر درآمد. خمیر آهک باید به وسیله روپوش مناسب. از حرارت آفتاب حفظ شود. خمیر هک حداقل تا ۲ هفته باید در حوضجه‌ها نگهداری شود. تا زمانی که ترک‌هایی در سطح خمیر آهک پیدا نشده و تا هنگامی که چسبندگی آن به درجه مطلوب نرسیده باشدء خمیر آهک را نباید برای ساختن ملات به مصرف رساند. قبل از ساختن ملات. از گرد آهک مورد مصرف باید طبق روش آشتو 7-218 نمونه‌گیری به عمل آید و ترکیبات شیمیایی و دانه‌بندی نمونه‌های اخذ شده با روش آشتو 7-219 مورد آزمایش قرار گیرد. نتایج حاصل از آزمایش باید با مشخصات فنی داده شده در آشتو ۱1-216 مطابقت داشته باشد. ب- خاک خاک مورد استفاده باید عاری از مواد قلیایی. اسیدی, فسادپذیر و ریشه و شاخ و برگ درختان و یا دیگر مواد آلی باشد. قطعات سنگی بزرگ‌تر از اندازه‌های تعریف شده باید قبل از عملیات ساخت شفته از خاک خارج شود. ج- آب آب مصرفی باید پاکیزه و عاری از مقادیر غیرمجاز مواد روغنی, اسیدی, قلیاییء آلی و دیگر مواد مضر باشد. آب قابل ۳-۷-۶- ابزار و ادوات حمل و اختلاط تمامی ابزار و ادوات لازم برای عمل‌آوری شفته باید قبل از شروع عملیات در محل وجود داشته و آماده به کار باشند. روش عمل‌آوری و ابزار و ادوات مورد نیاز درصورتی که در اسناد پیمان قید نشده باشد. باید با نظر و تایید دستگاه نظارت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۹ تعیین گردد. آهک حمل شده به محل کار باید در مخزن سرپوشیده و یا پوشانده شده باشد تا مشکلات گرد آهک در ۴-۷-۶ آماده‌سازی محل کار پیمانکار باید مصالح تر کیب شفته را آماده و در محل‌های نشان داده شده در نقشه ترکیب نموده و الزامات حفاظتی را معمول نماید. قبل از اجرای شفته. خاک نباتی و دیگر مواد زاید باید برداشته و تسطیح لازم صورت پذیرد. کمیت و کیفیت مصالح مصرفی شامل آهک. خاک و آب با توجه به شرایط منطقه از نظر دسترسی به مصالح و نوع نیاز در مشخصات فنی خصوصی ارائه می‌گردد. پیمانکار موظف است تدابیر لازم برای تهیه مصالح. ساخت و پروردن صحیح شفته آهکی منطبق بر نقشه‌ها و دستورالعمل دستگاه نظارت را به عمل آورد. در ساخت شفته آهکی معمولا از دوغاب آهک استفاده می‌شود. اندازه آهک لازم برای ساختن شفته آهکی بستگی به موارد زیر دارد: - نوع و درصد ریزدانه‌های رسی: هر چه نوع ذرات رسی موجود در خاک از رس‌های با خاصیت خمیری زیاد و ابعاد ریزتر باشد (مانند مونتموریونیت در مقایسه با کائولینیت) و هر اندازه درصد وزنی بخش ریزدانه خاک بزرگ‌تر باشد. مقدار آهک لازم و مناسب برای ساخت شفته بیش‌تر خواهد بود. - مقدار اکسید کلسیم (۸0)) موجود در آهک: هر قدر مقدار ۲:۵ آهک بیش‌تر باشد و یا به عبارت دیگر ناخالصی‌های آن کم‌تر باشد. اندازه آهک لازم برای شفته کاهش می‌یاید. - درصد وزنی دانه‌های درشت آهک: هر اندازه نسبت دانه‌های درشت آهک بیش‌تر باشد میزان آهک لازم برای معمولا حدود ۱۴۰ کیلوگرم آهک زنده و یا ۱۸۷ کیلوگرم آهک شکفته. هر دو با درجه خلوص صد درصد. برای ساختن یک مترمکعب «خاک دان» به وزن حدود ۱۴۰۰ کیلوگرم کفایت می‌کند. در روش سنتی ساخت شفته آهکی به علت وجود ناخالصی‌ها و درشت‌دانه‌بودن آهک‌هایی که در کوره‌های سنتی تولید می‌شوند. نسبت وزنی متداول گرد آهک شکفته به خاک ۱ به ۲ بوده است. ۶-۷-۶- ساخت شفته آهک ریخته شود. پس از ریختن هر لایه می‌توان تا حدود ۵۰/ حجم لایه. قلوه‌سنگ یا سنگ لاشه به آن اضافه نمود. عملیات -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۳ ۹۳/۰۸/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی شفته‌ریزی در دمای کم‌تر از ۵ درجه سانتیگراد مجاز نبوده و دمای هوا تا ۲۴ ساعت پس از اجرای شفته نیز نباید به زیر استفاده از آهک زنده برای ساخت شفته مستلزم رعایت مسایل ایمنی است که از آن جمله می‌توان به لزوم حمل ۷-۷-۶- عمل‌آوری می‌کند و هر چه میزان رطوبت هوا بیش‌تر باشد مراقبت از شفته آسان‌تر است. در هوای خشک باید سطح شفته را حداقل به مدت دو هفته مرطوب نگه داشت. مقاومت نهایی شفته تولید شده در هم‌زن بیش‌تر از شفته ساخته شده در محل است. ۸-۶- حفاظت شیروانی‌ها شیروانی خاک‌ریزها و خاک‌برداری‌ها و یا کف و دیوارهای کانال‌ها باید طبق نقشه‌ها و دستور دستگاه نظارت حفاظت شود. حفاظت شیروانی‌ها به روش‌های مختلف صورت می‌پذیرد که لازم است مشخصات فنی هر روش دقیقا رعایت گردد. روش‌های زیر معمول‌ترین روش‌ها می‌باشند که باید مشخصات زیر در اجرای آنها رعایت گردند. ۱-۸-۶ پوشش ساده با خشکه‌چین برای این که پیوستگی کامل بد‌دست آید. سنک‌ها روی بستری از خرده سنگ معدن و یا مخلوط شن و ماسه که روی سطح شیب‌دار ایجاد می‌شود. قرار می‌گیرند و هر دانه سنگ با چکش کوبیده می‌شود تا خوب روی قشر زیرین بنشیند. سنگ‌ها باید سطح نشیمن خوب داشته و قشرهای سنگ چین نیز با هم موازی و عمود بر سطح شیروانی قرار گیرد. ۲-۸-۶ پوشش با بلوک‌های بتنی این نوع پوشش را می‌توان با دال‌های بتنی به ضخامت ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر از نوع بتن 16-) بر روی فیلتر متراکم طبق دستور دستگاه نظارت و نقشه‌ها اجرا نمود. در این روش درز دال‌های بتنی نباید در یک امتداد باشد. ۳-۸-۶ پوشش با خاک نباتی پوشش با خاک نباتی با ضخامت حداقل ۱۵ سانتی‌متر بر روی سطح شیروانی‌ها و در مناطق مرطوب صورت می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ۹۳/۰ ۹۳ ۳-۸-۶- پوشش گیاهی گیاهان استفاده می‌شود. رعایت برخی اصول در زمان عملیات کاشت و داشت لازم است. خاک‌برداری و یا جابه‌جایی آبرسانی و آبیاری درختان نیز رعایت شیب مجاز بسیار با اهمیت است. آبیاری و یا سرریز آب نباید باعث تخریب شیب و فرسایش دیواره شود. پیمانکار موظف است کلیه تمهیدات لازم را فراهم نماید تا زمان استقرار کامل گیاهان موارد ۵-۸-۶- روش استفاده از الیاف مصنوعی " الیاف مصنوعی به‌طور عمده از محصولات پلیمری می‌باشند. اگرچه فایبرگلاس, لاستیک و مواد معدنی نیز در تولید آنها به‌کار برده می‌شود. تولیدات آن در بازار انواع گوناگونی دارد که گسترده‌ترین آنها از جنس پلی‌اتیلن. پلی‌پروپلین و پی‌وی‌سی می‌باشد. برای تثبیت شیب شیروانی از نوع توری و مشبک" و همچنین زمین‌بافت" به صورت‌های مختلف استفاده می‌شود. از این الیاف برای تثبیت. تسلیح و کنترل فرسایش شیروانی‌های خاکی و بدنه خاک‌ریز راه‌ها و کانال‌های آبیاری در محدوده‌های آسیب‌پذیر از جریانات جوی و دریاچه‌ها استفاده می‌شود. نوع ویژه این الیاف را - که به صورت لحاف دوجداره تولید می‌شود - با تزریق بتن مابین جدار به منظور پوشش کانال‌های در دست بهره‌برداری و با حفاظت رودخانه‌های پرآب استفاده می‌کنند. نوع دیگری از آن نیز به صورت کیسه‌های معمولی تولید می‌شود که با ۹-۶ سنگ چین‌های حفاظتی در بالادست و پایین‌دست سازه‌های هیدرولیکی ساخته شده در مجاری خاکی و بندهای انحرافی برای حفاظت در سنگ‌های مصرفی برای حفاظت با سنگ چین باید شامل قطعاتی از سنگ‌های بادوام و بدون ترک باشد و با توجه به ۱-0 عه 06061 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۹۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ابعاد سنگ‌ها به ضخامت لایه‌هایی بستگی دارد که باید طبق نقشه چیده شود. برای یک لایه سنگ‌ چینی به ضخامت فرضی ] مترء حداقل ۵۰ درصد وزنی قطعات سنگ به‌کار رفته باید دارای چنان ابعادی باشد که وزن هر قطعه به کیلوگرم معادل و یا بیش‌تر از ۶۲۵ برابر مکعبی به ابعاد 7 (پا 77 *<625) بشود. این مصالح سنگی باید دارای دانه‌بندی پیوسته بوده و بزرگ‌ترین بعد یک سنگ نباید بیش‌تر از ۳ برابر کوچک‌ترین بعد همان سنگ باشد. سنگ‌های شکسته کم‌تر از یک کیلوگرم نباید بیش از ۱۰ درصد وزنی کل مصالح را تشکیل دهد. حداکثر ابعاد بزرگ ترین قطعه در امتداد ضخامت لایه نباید از سه چهارم ضخامت لایه بیش‌تر باشد. همجنین اندازه سنگ از جداول راهنمای ۳-۶ و ۴-۶ یا طبق دستورات دستگاه نظارت تعیین می‌شود. در هنگام سنگ چینی. سنگ‌های بزرگ‌تر باید در پی و سنگ‌های کوچک‌تر در پشت کار به مصرف برسد. سنگ‌ها سنگ چین‌هایی که نمای خارجی دارد و یا سنگ چین‌هایی که تکیه‌گاه دیواره‌های خشکه‌چین را تشکیل می‌دهد باید به دقت با دست مرتب شود. به‌طوری که یک جسم نسبتا توپر و به‌هم پیوسته را تشکیل دهد. ابعاد سنگ‌های حمل شده از معدن به محل کار باید در دامنه انتخابی قرار داشته باشد و حمل سنگ‌های با ابعاد پوشش سنگی به صورت چشمی خواهد بود. قبل از شروع عملیات سنگ چینی حجم مشخصی (۴/۵ تا ‎٩‏ تن) از توده سنگ با دانه‌بندی معین به عنوان نمونه در محل معدن نگهداری و در محل کار در موقعیت مشخصی اجرا می‌شود تا به عنوان شاخص دانه‌بندی و چیدمان مورد نظر و راهنمای قضاوت چگونگی انجام کار قرار گیرد. حدول ۳-۶- دامنه دانه‌بندی سنگ‌های پوشش سنگ چین تغییرات اندازه سنگ‌ها تغییرات وزن سنگ‌ها نسبت به درصد دانه‌های نسبت به اندازه 150 (متر) وزن ۷۷:0 (کیلوگرم) کوچک‌تر از مرجع: تأل)15۸]-1[16-11] دستگاه نظارت صورت پذیرد. در صورتی که سنگ‌ چین بر روی خاک درشت‌دانه اجرا می‌گردد. به بستر شنی نیازی نخواهد بود. مصالح بستر شنی سنگ چین باید مخلوطی از شن. ماسه و قلوه سنگ با دانه‌بندی یکنواخت و با دانه‌بندی از اینچ تا ۶ اینچ باشد. این مصالح ممکن است مقادیری کوچک‌تر از چ اینچ نیز در برداشته باشند که این مقدار نباید به اندازه‌ای باشد که بتواند فضای خالی بین دانه‌های بزرگ تر را پر نماید. در صورتی که این مصالح حاوی دانه‌های بزرگ‌تر از ۶ اینچ باشند. این دانه‌ها باید توسط پیمانکار در محل قرضه یا در محل اجرا از سایر مصالح جدا شود. نیازی به -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی, حفاظتی و اسنحکامی ۹۳/۰۸/۰۱ ۹۵ وی کوبیدن بستر شنی نیست ولی این مصالح باید طوری ریخته شوند که اول این که مصالح به‌صورت یکنواخت در سطح توزیع شود و دوم ضخامت مندرج در اسناد پیمان تامین گردد. جدول ۴-۶- دانه‌بندی سنگ در طبقه‌های مختلف حفاظتی ۴ ۹۱ ۱۰ روکش سنگی" ۳۹ ۳۴ :۵ ۰.۱۲ ۳/۳ ۱۰ (1۸7۸ ۲۲۷ ۱۰۰ روکش سنگی سیک" ۳۰ ۹ ۵ ۰.۱۲ ۳/۳ ۱۰ ۳۸ ۴۹۴ ۱۰ ۳ تن ۵۵ ۳۷ :۵ ۰.۳۹ ۳۴ ۱۰ ۰.۸۷ ۹+۷ ۱۰۰ ۵ تن ۶۸ ۴۵۴ ۵۰ ۰۵۵ ۳۲۷ ۱۰ ۱/۱ ۱/۸۱۴ ۱۰۰ ۱ تن ۸۷ ۹۷ :۵ ۳۸ ۴۵۴ ۱۰ ۱۳۷ ۳۳۳۹ ۱۰۰ ۱ تن ۱ ۱۱۴ :۵ ۰.۸۷ ۹۷ ۱۰ مرجع: 1۳011-115۸۳ ] ۱۰-۶- سازه‌های تورسنگی (گابیون‌چینی) ۱-۱۰-۶- کلیات به‌منظور تنظیم مجرای رودخانه. حفاظت پایه پل‌ها و سازه‌های آبی در مقابل جریان آب و تقویت بدنه خاک‌ریزها و تورسنگی انجام شود عبارتند از: - بندهای عمودی موقت در مقابل جریان آب - بندهای طولی برای حفاظت در برابر طغیان آب - اتصال بندهای طولی به کناره‌ها 68 - | ااوز] -2 0 -3 -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۹۶‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - سایر طول ۰۱/۵ ۲ ۳ و ۴ متر و ارتفاع یا ضخامت ۰/۵ و ۱/۰ متر به صورت تجارتی موجود می‌باشند. در این نوع سازه قطعات تورسیمی در محل اجراء قفسه تورسنگ را به ابعاد مندرج در نقشه‌ها ساخت. توری دو و یا سه بار بافته‌شده با چشمه‌های ۶ وجهی می‌باشد که سطح آن جهت جلوگیری از زنگ زدگی و خوردگی دارای پوشش گالوانیزه و یا ۳۷۳ می‌باشد. قطر سیم‌های توری ۲ تا ۲ میلی‌متر توصیه می‌شود که با پیچاندن هر جفت سیم به اندازه سه نیم دور» چشمه‌توری شکل می‌گیرد. اندازه متداول چشمه‌های توری به سه صورت ۶۷۸ و۸۷۱۰ و ۱۰۷۱۲ سانتی‌متر می‌باشد که در مشخصات فنی خصوصی و یا نقشه‌های اجرایی ابعاد مورد نیاز تعیین می‌گردد. در جداول (۵-۶) تا (۷-۶) مشخصات کلی تعدادی از توری‌های متداول به عنوان راهنما ارائه شده است که در صورت تایید دستگاه نظارت می‌تواند انتخاب شود. سیم‌های مهاری و سیم‌های دوخت قفسه‌ها باید با مشخصات آیین‌نامه 8351052 مطابقت داشته باشد. این سیم‌ها از فولاد نرمه با مقاومت جاری شدن حدود ۲۴۰۰ کیلوگرم بر سانتی‌مترمربع می‌باشند. آزمایش کشش سیم‌ها باید بر روی نمونه‌هایی به طول ۳۰ سانتی‌متر انجام گیرد. تغییر طول نسبی نمونه‌ها در حد تسلیم نباید کم‌تر از ۱۲ درصد باشد. براساس این آیین‌نامه چسبندگی پوشش سمیم‌ها باید در حدی باشد که چنانچه هر سیم دارای پوشش گالوانیزه» شش بار دور استوانه‌ای به قطر چهار برابر قطر سیم پیچانده شود. پوشش گالوانیزه آن ترک نخورده و یا به حدی ورقه-ورقه کلیه سیم‌هایی که در سازه تورسنگی مورد استفاده قرار می‌گیرد باید دارای پوشش گالوانیزه و یا پوشش ۳۷ باشند. براساس آیین‌نامه 4143 5 ورن پوشش گالوانیزه باید از مقادیر ربر پیروی نماید. قطر اسمی سیم (میلی‌متر) حداقل وزن پوشش (*/8۳) |- 0۳ )2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۹۷ جلوگیری نموده و در عین حال مقاومت مکانیکی و اسکلت شبکه را تامین نماید. قطر هسته سیم فولادی که برای قاب‌بندی فولادی تورسنگ به‌کار می‌رود باید بیش‌تر از قطر سیم قفسه تورسنگ باشد. براساس‌آیین‌نامه 175 برای توری با ابعاد چشمه ۱۰۱۱۲ سانتی‌متر و قطر سیم ۲/۷ میلی‌مترء سیم قاب‌بندی باید با قطر حداقل ۳/۳ میلی‌متر مورد استفاده قرار گیرد. ۳-۱۰-۶- مصالح سنگی قطعات سنگ قبل از قرار گرفتن در قفسه باید انتخاب. دانه‌بندی و تمیز شوند. باید از سنگ‌هایی استفاده شود که سخت بوده و در مقابل هوازدگی دوام زیاد دارند. لازم است مشخصات فنی سنگ‌ها مطابق ردیف ۲-۲-۶ این نشریه باشد. ابعاد قطعات سنگ باید به نسبت ابعاد روزنه‌های تورسنگ به گونه‌ای انتخاب شوند که اآین‌سنگ‌ها از توری سازه شسته نشوند. حداقل ابعاد قطعه سنگ‌هاء خصوصا در لایه‌های خارجی. باید ۱/۵ برابر ابعاد روزنه‌ها باشد. رواداری‌های مجاز برای قطرهای مختلف سیم‌های مصرفی و برای ابعاد قفسه‌های تورسنگ به‌شرح جدول (۷-۶) می‌باشد. با توجه به این رواداری‌هاء وزن توری‌ها دارای رواداری ۳۵+ خواهد بود. جدول ۵-۶- مشخصات تورسنگ با پوشش گالوانیزه وزن تقریبی هر جعبه (کیلوگرم) نوع ۱۰*۱۲ سانتی‌متر نوع ۸۱۰ سانتی‌متر نوع ۶۷۸ سانتی‌متر طول عرض ۷ میلی‌ متر ۰ میلی‌متر ۷ میلی‌متر ۰ میلی‌متر ۷ میلی‌متر بدون با بدون با بدون با بدون با بدون با دیافراگم | دیافراگم | دبافراگم | دیافراگم | دیافراگم | دبافراگم | دیافراگم | دبافراگم دیافراگم دبافراگم ۱۵۲ ۱۳/۵ ۱۵۰ ۱۳/۳ ۱۳/۵ ۱۱/۵ ۱۳/۵ ۱۳۲ ۱۱/۰ ۱7۰ ۱ ۲ ۵۳ | ۳۵ |۱۵ ۱۱۳۳۱۱۳۵ ۱۱۵۱۱۳۵ ۱۲۱ ۵ ۱ ابعاد(متر) هه 00 لیهست هلح نس کح نا نحل کل لک -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۹۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی جدول ۶-۶- مشخصات تورسنگ تشکی ! با پوشش گالوانیزه ۱ : ۱ ۱ اک اک ۳ اک که اک 6 جدول ۷-۶- مشخصات تورسنگ‌های تشکی بزرگ با پوشش کالوانیزه وزن تقریبی هر جعبه (کیلوگرم) ابعاد(متر) نوع ۱۰۱۲ سانتی‌متر نوع ۸۷۱۰ سانتی‌متر طول اتف قطر سیم ۲/۷ ار م۳۱ قطر سیم ۲/۷ ارس ۳۱ عرض رتقاع سف سف ۳۳ ۵-۱۰-۶- ملاحظات اجرایی در ساخت قفسه‌های تورسنگ (گابیون) ملاحظات اجرایی زیر باید مراعات شوند: - قفسه‌های خالی با ابعاد معین باید خارج از محل استقرار»ه شکل داده شود. سیم قاب‌بندی تا حدامکان مستقیم بوده و فاصله سیم‌های مهاری حداکثر ۱۵ سانتی‌متر باشد. - در دیواره‌های قائم. انحراف به سمت رودخانه به هیچ‌وجه مجاز نیست. اما به سمت بیرون رودخانه تا ۲ درصد مجاز می‌باشد. - پس از استقرار قفسه آماده شده بر روی کف و یا ردیف‌های اجرا شده. مهار کردن قفسه باید در حالت کشش در طول و عرض باشد و عملیات مهار کردن در تمامی جوانب کف و کناره‌ها باشد. 1- ۷/1] -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- کارهای بنایی. حفاظتی و استحکامی ۹۳/۰۱ ۹۹ - در قفسه‌های با ارتفاع بیش از ۵۰ سانتی‌مترء مهار دو وجه مقابل هم در جلو و عقب قفسه تورسنگ ضروری است. این مهاری‌ها پس از چیدن سنگ به ارتفاع ۳۰ سانتی‌متری اجرا می‌شود. این سیم‌های مهاری به صورت متقاطع اجرا می‌شوند. دو انتهای سیم باید دور دو چشمه پیچیده شده و سر سیم مهاری حداقل ۵ دور تاب در اطراف مهاری را داشته باشد. - سطح پی گابیون باید بدون حفره و پستی و بلندی باشد. قبل از اجرای هر نوع فیلتر و نصب قفسه. پی آماده - مصالح سنگی باید کاملا قفسه تورسنگ را پر نموده و فضای خالی بین سنگ‌ها باید حداقل باشد. پر کردن فضای خالی بین سنگ‌ها با مصالح خاکی نظیر شن, ماسه و یا سنگ‌های خرد شده مجاز نمی‌باشد. - قراردادن سنگ‌ها در داخل توری قفسه‌ها به‌صورت دستی و ماشینی امکان‌پذیر است. قراردادن سنگ‌ها در تورسنگ‌های تشکی باید به روش دستی صورت گیرد. در روش‌های ماشینی باید سنگ‌ها تا حد امکان در محل نهایی‌شان قرار داده شده و از جابه‌جا کردن سنگ‌ها اجتناب شود. علاوه بر این سنگ‌ها نباید از ارتفاع زیاد به داخل تورسنگ ریخته شوند. استقرار مناسب و جاگذاری سنگ‌ها با روش ماشینی نیز بی‌نیاز از عملیات - قفسه‌های تورسنگی مجاور باید توسط سیم به یکدیگر متصل گردند. - جهت حفاظت خاک از شسته شدن, تورسنگ‌هاء باید بر روی یک لایه فیلتر گذاشته شوند. دانه‌بندی فیلتر بر اساس دانه‌بندی خاک محل و اندازه دانه‌های تورسنگ با توجه به معیارهای دانه‌بندی فیلتر انتخاب می‌شود. - به منظور احتراز از نشست‌های نسبی زیاد.ء باید خاک‌های سست و دست خورده و یا لجن موجود در پی و با پاشنه سازه تورسنگی را تا حصول یک بستر نسبتا مقاوم و یکنواخت. خاک‌برداری نمود. - لایه‌های مختلف سازه‌های تورسنگی باید به نحوی روی هم چیده شوند که درز بین قفسه در دو لایه مجاور در یک امتداد قرار نگیرند. - وجهی از قفسه که نمای سازه را تشکیل می‌دهد. چیدمان سنگ باید به صورت دستی و با دقت انجام گیرد تا نمای یک دست و منظمی در منظر عمومی ایجاد شود. - اجرای لایه نهایی تشکیل دهنده وجه فوقانی قفسه باید یکنواخت و مسطح باشد. - گابیون‌های آسیب دیده با نظر دستگاه نظارت و مطابق مشخصات کارخانه ترمیم می‌شود. در غیر این‌صورت - به هنگام تکمیل هر صندوقه تورسنگی, انتهای سیم‌های مهاری باید به سمت داخل گابیون برگردانده شود. به -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۹۳۲/۰۸/۰۱ ۳‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی حدول ۸-۶- رواداری‌های مجاز برای قطر سیم و ابعاد قفسه تورسنگ‌ها ۱۱-۶- دبوارهای حابل سنگی سنگ چینی دیوارهای حایل سنگی باید کاملا منطبق بر ترازها و ابعاد مندرج در نقشه‌های اجرایی بوده و روش کار گذاری, قفل و بست و ضخامت لایه ملات در بندهای افقی و قائم نیز باید براساس نقشه‌ها و مشخصات فنی خصوصی باشد. برای اجرای پشت و تو کار دیوارهای پای ترانشه‌ها و یا پای خاک‌ریز کانال‌ها معمولا از سنگ قواره نامنظم و برای نماسازی این دیوارها از آنواع نماهای موزاییکی, بادبر و یا سرتراش استفاده می‌شود. عملیات بنایی با سنگ دیوارهای در عرض دیوارهای حایل سنگی, در صورت احتمال وجود آب پشت دیوار باید از سوراخ‌های زهکشی به قطر حداقل ۵ سانتی‌متر استفاده شود. برای جلوگیری از مسدود شدن لوله‌های زهکش, باید در ورودی لوله‌ها توده شنی و مصالح فیلتر تعبیه گردد. به طور معمول فاصله سوراخ زهکش‌ها به صورت قائم و افقی نباید بیش از ۳ متر باشد. در اجرای این سوراخ‌ها باید نکات ذکر شده در آنتهای بند ۸-۱۵ رعایت گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۷ قالب‌بندی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- قالب‌بندی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳ ۱-۷ کلیات این فصل شامل سه بخش زیر بوده و پیمانکار ملزم به رعایت مفاد آن به همراه مشخصات فنی خصوصی, نقشه‌های اجرایی و دستورات دستگاه نظارت می‌باشد: - قالب و قالب‌بندی بتن - نماپردازی بتن - رواداری کارهای بتنی ۲- ۷- قالب و قالب‌بندی بتن ۱-۲-۷ مشخصات کلی مجموعه قالب و داربست که شامل رویه قالب. پشت‌بندهاء حایل‌هاء چپ و راست‌ها و پایه‌های قائم و افقی است باید بتن را در شکل مورد نظر در محدوده رواداری‌های مجاز نگه داشته. نمایی مطابق مشخصات را به سطح بتن بدهد و وزن کم شدن رطوبت بتن و نشت شیره آن جلوگیری نماید. عایقی مناسب در برابر سرما و گرمای محیط باشد. میلگردها و سایر اجزا و قطعاتی که داخل بتن قرار می‌گیرند را در محل مورد نظر نگاه دارد؛ در برابر نیروهای ناشی از لرزاندن و مرتعش ساختن بتن مقاومت کند و بدون آسیب رساندن به بتن از آن جدا شود. گرچه قالب سازه‌ای موقت است. ولی این به معنای کم اهمیت بودن آن نیست و لازم است طبق اندازه و مشخصات داده شده و قابل قبول دستگاه نظارت ساخته و در تمام طول مدت کار به‌خوبی محافظت و نگهداری شود. قالب‌ها باید پس از هر بار مصرف تمیز شده و در محلی دور از تأثیر سوء عوامل جوی و صدمات مکانیکی نگهداری شوند. مقاومت قالب‌ها باید کافی باشد. به طوری که علاوه بر نیروهای ذکر شده. بارهای زنده و سربارهایی را که احتمالا هنگام بتن‌ریزی به آن وارد خواهد آمد را نیز به‌خوبی تحمل کند. برای محدود کردن فشارهای وارد به قالب‌ها, لازم است مقدار بتن‌ریزی در هر مرحله عینا طبق مشخصات و مقادیر تعیین‌شده در نقشه‌ها و دستورالعمل‌ها باشد. به‌طور کلی کارهای بتنی» به جز موارد زیر باید با استفاده از قالب‌بندی صورت گیرد: الف - به‌منظور پرهیز از خاک‌ریزی پشت سازه‌ها و کاهش مشکلات اجرایی و مسایل بعدی و در صورت تایید دستگاه نظارت. می‌توان قالب‌بندی پشت دیوارهای سازه‌های فنی را که در مجاورت زمین طبیعی یا خاک‌ریز کوبیده شده, قرار دارد (با شرط این‌که محل گودبرداری تقریبا صافه بدون ریزش و منطبق بر سطح نهایی سازه باشد) اجرا نکرد. در این حالت پاید به وسیله ورق‌های پلاستیکی مقاوم و غیرقابل نفوذ (نظیر نایلون) از جذب آب بتن توسط خاک مجاور ممانعت شود ب- سطوح بالایی اعضا و قطعات شیب‌دار با شیب ملایم‌تر از ۱ به ۱/۵ (۱ قائم, ۱/۵ افقی). ج- سایر موارد به تشخیص و دستور دستگاه نظارت. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی نوع و روش قالب‌بندی در کارهای ویژه از قبیل بتن پیش‌ساخته. بتن‌ریزی در آب و... باید مطابق مشخصات فنی خصوصی و با تایید قبلی دستگاه نظارت باشد. به‌طور کلی در تهیه و بستن قالب‌ها باید نکات مندرج در آیین‌نامه بتن ایران رعایت شود. ۲-۲-۷- نقشه قالب‌بندی مطالعه و طرح قالب و داربست‌ها شامل انجام محاسبات لازم و تهیه نقشه‌های مربوطه به عهده پیمانکار است. طراحی بارگذاری‌های زیر دقیقا مورد توجه قرار گیرند: - بارهای قائم زنده و مرده شامل وزن قالب‌ها و پشت‌بندهاء وزن بتن تازه. وزن آرماتورها و سایر اقلام مدفون در بتن» وزن آفرادء وسایل کارء سکوهای کارء بارهای موقت حاصل از آنبار کردن مصالح و فشار رو به بالای باد. - بارهای جانبی شامل رانش بتن تازه, فشار و مکش باد و بارهای ناشی از تغییرات دما. - بارهای ویژه شامل بار ناشی از بتن‌ریزی نامتقارن. ضربه حاصل از ماشین‌آلات و پمپ بتن» نیروهای رو به بالا در قالب‌ها و اقلام مدفون در بتن. انرهای دینامیکی نظیر اثر تخلیه بتن از جام حمل بتن. بارهای حاصل از نشست نامتقارن تکیه‌گاه‌های قالب. بارهای ناشی از لرزاندن و متراکم کردن بتن. قالب‌ها باید طوری طرح شوند که ریختن و لرزاندن صحیح بتن ممکن باشد. قالب‌ها نباید جلوی انقباض بتن را بگیرند و بدین ترتیب باعث ظهور ترک در سطوح بتن گردند. ۳-۲-۷- مصالح مصالح مناسب برای قالب‌بندی باید با توجه به ملاحظات اقتصادی, ایمنی و سطح تمام شده مورد نظر انتخاب شود. مشخصه‌های فیزیکی و مکانیکی مصالح باید در ساخت قسمت‌های مختلف مانند بدنه. رویه. ملحقات. اجزای نگه‌دارنده چوب مورد مصرف در قالب بتن باید صاف. بدون پیچ و تاب. سالم و بدون گره از نوع صمغ‌دار باشد. چنانچه ضخامت تخته در بدنه قالب. روی نقشه‌ها مشخص نشده باشد حداقل ضخامت برای قالب سطوح زیرین ۲ سانتی‌متر و برای قالب سطوح قائم ۲/۵ سانتی‌متر خواهد بود. برای پایه‌های داربست باید تا حد امکان چوب راست و بدون ترک به‌کار رود. قطر متوسط چوب گرد مصرفی در پایه‌ها نباید از ۱۰ سانتی‌متر کم‌تر باشد. حداقل بعد در چهار تراش‌ها ۸ سانتی‌متر است. پایه‌های چوبی تا ارتفاع چهار متر حداقل در یک ردیف باید توسط قیدهایی به‌صورت چپ و راست به یکدیگر کلاف شوند. از ارتفاع چهار متر به بالا به ازای هر دو متر اضافه یک ردیف کلاف اضافه منظور خواهد شد. برای انتقال بار بخش‌های فوقانی به زمین. تخته‌هایی به ضخامت کافی به‌نام زیر سری گذاشته می‌شود. سطح زیر سری باید چنان باشد که فشار وارد بر زمین از ظرفیت مجاز باربری زمین تجاوز ننماید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- قالب‌بندی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳.۵ در حالت قطعات بتنی با هندسه ثابت با تکرار زیاد و یا امکان استفاده از قالب‌های پانلی (مدولار)» قالب‌های فولادی به‌لحاظ سرعت قالب‌بندی و بهره‌دهی از مزیت بالایی نسبت به قالب‌های چوبی برخوردارند. در به‌کارگیری سایر مصالح نظیر فلزات دیگر. فایبرگلاس, لاستیک‌ها و پلاستیک‌ها و... باید مساله سازگاری مصالح با بتن تازه قبلا مورد بررسی و به تایید دستگاه نظارت برسد. ۴-۲-۷- نکات اجرایی به‌طور کلی مجموعه قالب‌بندی باید از هر نظر دارای ایمنی کافی باشد. در مورد قطعات بتنی که احتمال بروز نیروی رو به بالا و یا پیچش وجود داشته باشد باید اتصال کافی بین پایه‌ها و قالب تامین شود. درزهاء گوشه‌ها و اتصال قالب باید به اندازه کافی آب‌بندی شده باشد تا مانع خروج شیره بتن شود. در کلیه لبه‌هاء گوشه‌ها و برآمدگی‌هاء قالب باید پخ‌دار اجرا گردد تا برداشتن قالب آسان و بدون صدمه دیدن بتن صورت گیرد. در قالب‌های عمیق و باریک که دسترسی به کف قالب‌ها دشوار و یا غیر ممکن است. باید با تعبیه قبل از بتن‌ریزی به دقت بسته شود. چنانچه شیب سطوح فوقانی قطعات بتنی بیش‌تر از ۱: ۱/۵ (۱ قائمء ۱/۵ افقی) باشد توصیه می‌شود که چنین سطوحی قالب‌بندی شود. به‌هرحال تعبیه قالب برای سطح فوقانی با شیب بیش‌تر از ۱:۱ الزامی است. استفاده کرد. ۵-۲-۷- تدابیر ایمنی در طرح و اجرای قالب‌بندی, باید تمام آیین‌نامه‌ها و مقررات ایمنی جاری رعایت شود. پیمانکار متمهد است علاوه بر الف- نصب علایم و موانع ایمنی جهت دور نگهداشتن افراد غیرمجاز از منطقه برپایی قالب» بتن‌ریزی یا قالب‌برداری ب- به‌کار گماردن سرکارگران مجرب قالب‌بندی در هنگام عملیات بتن‌ریزی جهت اطمینان از تشخیص زودرس جابه‌جایی احتمالی پا شکست قالب‌بندی. ج- آماده نگه‌داشتن شمع‌های اضافی یا مصالح و تجهیزات دیگر جهت دسترسی سریع در حالت اضطراری. د- فراهم نمودن روشنایی کافی برای قالب‌بندی. ه- در نظر گرفتن نقاط مخصوص بلندکردن در طراحی و جزبیات قالب‌هایی که با جرتقیل جابه‌جا می‌شود به‌ویژه قالب‌های بالارونده. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳.۶‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی و- در نظر گرفتن داربست‌هاء سکوهای کار و نرده‌های ایمنی در طرح قالب‌بندی. ز- برنامه‌ریزی برای بازرسی کارگاهی از نظر ایمنی قالب‌بندی. همچنین رعایت نکات ایمنی ارائه شده در فصل دوم این مشخصات فنی عمومی ضروری است. ۶-۲-۷- بازرسی و دفقت قالب‌بندی قالب‌ها باید به نحوی ساخته و نصب شوند که اجزای سازه آبی پس از ریختن بتن و سخت شدن آن» دقیقا و با رعایت رواداری‌های مجاز طبق خطوط و تراز تعیین شده., اجرا شده باشد. قالب‌بندی قبل از بتن‌ریزی» در هنگام آن و بعد از خاتمه آن توسط دستگاه نظارت مورد بازدید قرار می‌گیرد. در صورت لزوم پیمانکار موظف است در مورد تنظیم و اصلاح قالب‌ها اقدام کند. قبل از هرگونه بتن‌ریزی, باید تایید کتبی دستگاه نظارت مبنی بر بازرسی قالب‌ها و مجموعه قالب‌بندی صادر شود. ۷-۲-۷ بست‌های قالب اتصالاتی که قالب را در مقابل فشارهای هیدرواستاتیکی بتن تازه و همچنین سایر نیروهای وارده نگهداری کرده و شکل آن را حفظ می‌نماید. بست قالب نامیده می‌شود. بست‌ها باید برای نگهداری و جلوگیری از تغییر شکل اجزای قالب. به‌ویژه در مورد کارهای سنگین و حجیم دارای مقاومت کافی باشد. در مورد نوع, تعداد. محل بست قالب‌ها و روش بستن آنها باید موافقت دستگاه نظارت قبلا کسب شده باشد. از تراوش شیره بتن از محل بست‌ها باید جلوگیری شود. بست‌ها و میل مهاری‌های داخل قالب‌بندی باید به شکلی ساخته شود که پس از ریختن بتن بتوان آنها را به آسانی و بدون آسیب رساندن به بتن خارج نمود. میله‌های نگهدارنده قالب که در بتن باقی می‌مانند باید به نحوی قطع گردند که می‌گیرند باید دارای شکل هندسی منظمی باشند تا پس از برداشتن آنهاء حفره‌های ایجاد شده وضعیت مناسبی داشته مواردی می‌توان مورد استفاده قرار داد که سیم مصرفی در اثر فشار خم نشده و سطح قالب را ناهموار نکند. در صورتی که به‌کار بردن مهار سیمی مجاز باشد. پس از برداشتن قالب باید انتهای این سیم‌ها را تا عمق حداقل یک سانتی‌متر از سطح بتن برید و خارج کرد. ۸-۲-۷- تمیز کردن و روغن زدن سطح قالب‌ها قبل از بتن‌ریزی در قالب‌هاء سطح قالب را باید از هرگونه زنگ‌زدگی, بقایای شیره بتن, خاشاک. تراشه و هر نوع مواد خارجی که موجب آلودگی بتن شود و یا مشخصات سطوح را از نظر سطح تمام شده بعد از برداشتن قالب‌ها برهم زند» زدود. برای جلوگیری از چسبندگی خمیر سیمان به جدار قالب‌هاء پس از تمیز کردن آنها و قبل از کار گذاشتن میلگردها و بتن‌ریزی» سطوح قالب‌ها باید از یک قشر نازک مواد رهاساز به نحوی پوشیده شود که هیچ نوع لکه و انری روی سطح بتن باقی نگذارد. نوع مواد رهاساز باید قبلا به تصویب دستگاه نظارت برسد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- قالب‌بندی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۷ در صورتی که از روغن به‌عنوان ماده رهاساز قالب استفاده شود باید دقت نمود که روغن به داخل بتن سرایت نکرده و نیز میلگردها را آلوده نکند. در مواردی که سطح بتن رنگ‌آمیزی می‌شود باید از مواد رهاسازی استفاده شود که از لحاظ ۹-۲-۷ رواداری‌ها قالب‌بندی باید قبل. ضمن و بعد از بتن‌ریزی به دقت زیر نظر قرار گرفته شده و در مراحل مختلف به‌منظور حفظ مجموعه قالب و داربست در محدوده رواداری‌های تعیین‌شده تنظیم شود. حدود رواداری‌های قالب‌ها برای ساختمان‌ها و قطعات متداول بتن مسلح در جدول (/۱-۱۷) درج شده‌اند. ۱۰-۲-۷- قالب‌برداری ۱-۱۰-۲-۷- کلیات بتن بتواند تنش‌های موثر را تحمل کند و تغییر شکل آن از تغییر شکل‌های پیش‌بینی شده تجاوز نکند. پایه‌ها و قالب‌های باربر نباید قبل از آن‌که اعضا و قطعات بتنی مقاومت کافی را برای تحمل وزن خود و بارهای وارد کسب کنند. برچیده شوند. عملیات قالب‌برداری و برچیدن پایه‌ها باید گام‌به‌گام. بدون ضربه‌زدن, به نحوی صورت گیرد که اعضا و مراقبت انجام پذیرد.ء باید تدابیری برای مراقبت بتن پس از قالب‌برداری اتخاذ کرد. چنانچه پس از برداشتن قالب‌ها قسمتی از سطح بتن معیوب باشد. پیمانکار باید بلافاصله موضوع را به دستگاه نظارت اطلاع دهد تا پس از بازدید. ۲-۱۰-۲-۷- زمان قالب‌برداری در صورتی که زمان قالب‌برداری در اسناد پیمان تعیین و تصریح نشده باشد باید زمان‌های داده شده در جدول (۲-۷) را به‌عنوان حداقل زمان لازم برای برچیدن قالب‌ها و پایه‌ها ملاک عمل قرار داد. برچیدن قالب‌ها و پایه‌ها در مدتی کم‌تر از زمان‌های داده شده در جدول (۲-۷) فقط به شرط آزمایش قبلی و تایید دستگاه نظارت مجاز خواهد بود. درصورتی که آزمایش‌های آزمونه‌های آگاهی (نگهداری شده در کارگاه) حاکی از رسیدن مقاومت بتن به حداقل ۷۰ درصد مقاومت مشخصه مورد نظر باشد. می‌توان قالب‌های سطوح زیرین را برداشت ولی برچیدن پایه‌های اطمینان فقط در صورتی مجاز است که علاوه بر مراعات تمامی محدودیت‌هاء بتن به مقاومت مشخصه مورد نظر رسیده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳.۸ ۲-۷ کُن‌آد ۵ م ۱/۵ ی از ۷ بزرگ ان ک -۳-۱۰- برداشتن پایه‌های اط دنگام برداشتن قالب سطوح زی ست تا از بروز تغییر شکل‌های رء تیرهای کنسول به‌طول بیش متر اجباری است. تعداد پایه‌ها رای تیرهای با دهانه تا ۷ مترء بر رای سازه‌های متشکل از دیوار ساخته می‌شوند. می‌توان بر زدن پایه‌های اطمینان بلافاه شکل نامطلوب بروز نخواهد انحراف از امتداد قائم انحراف از سطوح یا ترازهای مشخص شده در نقشه‌ها انحراف ستون‌ها. دیوارها و مشخص شده در پلان ساختمان انحراف از اندازه و مر اختلاف در ابعاد مقطع عرضی ستون‌ها و تیرها و ضخامت دال‌ها و دیوارها شالوده‌ها / ۳/۹ مشخحصات 9 رین قطعات بتن مسلح باید پایه‌هایی به‌عنوان پایه« ابع زمان جلوگیری شود. پیش‌بینی پایه‌های اطمین تر از ۲/۵ مترء دال‌های با دهانه بزرگ‌تر از ۳ مترء ی اطمینان باید طوری باشد که فاصله آنها به هرحا داشتن کل قالب و داربست و زدن پایه‌های اطمینان مح ن باید طوری باشد که برداشتن قالب بدون جابه‌جایی پا ها و دال‌های بتن مسلح. نظیر سازه‌هایی که با قالب عیدن پایه‌های اطمینان و برپایی مجدد آنها را تا ده له پس از برداشتن قالب باشد و در عمل اطمینان : جدول ۱-۷- رواداری سازه‌های بتنی متعارف (ماخذ آبا شرح در لبه و سطح ستون‌هاء پایه‌هاء دیوارهاء نبش‌ها و کنج‌ها برای گوشه نمایان ستون‌هاء درزهای کنترل, شیارها و دیگر خطوط برجسته. نمایان و مهم و کنج‌ها قبل از برچیدن حایل‌ها در نعل درگاه‌هاء زیرسری‌هاء جان پناه‌های نمایان شیارهای افقی و دیگر خطوط برجسته. نمایان و مهم حداکثر در کل طول قعیت بازشوهای واقع در کف و دیوار و غلاف‌ها الف درجهت نقصانی ب‌ِ در جهت اضافی اختلاف اندازه‌ها نقصانی در پلان اضافی الف ب جابه‌جایی یا خروج از مرکز : افزایش ضخامت نسبت به آنجه تعیین شده در تعداد ارتفاع بله اف ر رتقاع ی در پله‌های ارتفاع پله متوالی کف پله اس نی عمومی سامانه‌های آبیاری و زهکشی ای اطمینان در زیر سطوح باقی ان برای تیرهای با دهانه بزرگ‌تر از دال‌های کنسول به‌طول بیش‌تر از ل از ۳ متر تجاوز نکند. از است. ولی برای دهانه‌های بزرگ‌تر یه‌های اطمینان میسر باشد. های تونلی یا قالب‌واره‌های به ابعاد انه ۱۰ متر مجاز دانست مشروط بر حاصل شود که هیچ نوع ترک با ٩میلی‌متر‏ در هر چشمه یا هر ۶ متر طول دو درصد عرض شالوده در امتداد طول مورد نظر مشروط بر آن‌که بیش از ۵۰ میلی‌متر نباشد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- قالب‌بندی ۹۳/۸/۰۱ ۳.۹ جدول ۲-۷- حداقل زمان لازم برای برداشتن قالب دمای مجاور سطح بتن ( درجه سلسیوس ) # زمان‌های داده شده با رعایت نکات مشروح زیر معتبرند: - بتن با سیمان پرتلند معمولی نوع یک یا دو یا سایر سیمان‌هایی که روند کسب مقاومت مشابه دارند. ساخته شده باشد. - درصورتی که ضمن سخت‌شدن بتن دمای محیط به کم‌تر از صفر درجه سلسیوس تنزل کند زمان‌های داده شده را باید با توجه به شرایط بتن‌ریزی در هوای رد اصلاح کرد. - در صورت استفاده از سیمان پرتلند نوع سه یا مواد تسریع کننده می‌توان زمان‌های داده شده را کاهش داد. - در صورت استفاده از مواد کندگیر کننده. سیمان پرتلند نوع پنج یا سیمان‌هایی که روند کسب مقاومت مشابه دارند. باید زمان‌های داده شده را افزایش داد. - در صورتی که ملاحظاتی خاص برای جلوگیری از ترک‌ها (به‌خصوص در اعضا و قطعات با ضخامت‌هایی متفاوت یا در معرض دماهای مختلف)» یا تقلیل تغییر شکل‌های ناشی از وارفتگی مورد نظر باشد. باید زمان‌های داده شده را افزایش داد. درصورتی که عمل‌آوری تسریع شده یا قالب‌بندی خاصی مورد نظر باشد تقلیل زمان‌های داده شده امکان پذیر است. به‌طور کلی درصورتی که قطعه مورد نظر جزیی از سیستمی پیوسته باشد. موقعی می‌توان پایه‌های اطمینان را باشد. نمی‌توان پایه‌های اطمینان دهانه‌ای را برچید مگر آن‌که دهانه‌های طرفین آن بتن‌ریزی شده باشند و بتن آن نیز مقاومت لازم را به‌دست آورده باشد. می‌توان پایه‌های اطمینان طبقه زیرین را برچید که بتن طبقه بالا مقاومت لازم را به‌دست آورده باشد. توصیه می‌شود روی هم و در امتداد واحدی قرار گیرند. برداشتن پایه‌های اطمینان باید بدون اعمال فشار و ضربه و طوری باشد که بار به‌تدریج از روی آنها حذف شود (در دهانه‌های بزرگ از وسط دهانه به سمت تکیه‌گاه‌ها و در کنسول‌ها از لبه به طرف تکیه‌گاه). برداشتن بار از روی پایه‌های اطمینان در دهانه‌های بزرگ و قطعاتی که نقش سازه‌ای حساسی دارند. باید با وسایل قابل کنترل انجام پذیرد به طوری که در صورت لزوم در هر لحظه بتوان باربرداری از روی پایه‌ها را متوقف کرد. ۱۱-۳-۷- قالب لغزان برای سطوح شیب‌دار و پوشش کانال‌ها بتن پوشش کانال با ضخامت یکنواخت طبق خطوط و رقوم و شیب مشخص‌شده در نقشه‌ها به وسیله یک قالب لغزان یا ماشین مخصوص پوشش اجرا می‌شود. قالب باید به‌طور ممتد و با سرعت ثابت و یکنواخت حر کت داده شود. سرعت حرکت قالب باید با سرعت بتن‌ریزی هماهنگ باشد. ماشین‌آلات و روش اجرای قالب لغزان باید قبلا به تصویب دستگاه نظارت برسد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۹۳۲/۰۸/۰۱ ۳.‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ماشین مخصوص پوشش بتنی کانال به وسیله چرخ بر روی رییل‌ها نصب شده» در دو طرف حد پوشش بتنی کانال و پا با چرخ زنجیری و به کمک کابل‌های هدایت حرکت می‌کند. برای اجرای مشخصات و تامین پوشش کاملا یکنواخشت می‌توان از این ماشین‌آلات با اجازه و تایید دستگاه نظارت استفاده کرد. برای اجرای یکنواخت پوشش در امتداد مسیر و شیب کانال, ماشین باید به وسیله دو رشته کابل قوی که در فواصل متناسب (حداکثر ۷/۵ متر) روی پایه‌ها مهار شده است. هدایت شود. در سرپیچ‌هاء این مهاری‌ها باید در چنان فواصلی به‌کار برده شود که تغییراتی در اجرا نسبت به مسیر مستقیم به‌وجود نیاید. از کابل‌های راهنما می‌توان برای هدایت ماشین نیمرخ‌ساز نیز استفاده کرد. کابل راهنما باید به دقت و به‌طور مستمر در محل صحیح خود در طول اجرای عملیات. تنظیم و کنترل شود. تجهیزات مربوط به‌کار کابل‌های راهنما نباید موقعیت کابل را برهم زند. روی ماشین پوشش در امتداد کابل‌های راهنما باید نقاط نشانه یا شاخص ثابتی تامین شود تا بتوان به‌طور دائم موقعیت ماشین را نسبت به خط مسیر و شیب کنترل نمود. این ماشین‌ها دارای یک اسکلت فولادی شامل قیف دریافت‌کننده, لرزاننده‌ها و ماله با پوشش فولادی هستند. ماشین باید قادر باشد بتن مقطع کانال را با اندازه‌های (عرض و عمق) مختلف و به ضخامت تعیین‌شده در نقشه‌هاء همراه با لرزاندن بریزد و با سرعتی که از طرف دستگاه سازنده معین شده است. به جلو حرکت کند. پیمانکار باید در فرصت کافی که به برنامه‌زمانی اجرای کارها لطمه وارد نیاورد (ترجیحا در دوره تجهیز کارگاه) و قبل از استفاده از ماشین‌های نیمرخ ساز و یا ماشین‌های پخش پوشش بتنی» موافقت دستگاه نظارت را در مورد مشخصات فنی ماشین‌های مذکور به‌دست آورد. همچنین پیمانکار باید نیروی انسانی کافی و ماهر برای دوران اجرا و بهره‌برداری از ماشین‌های مذکور تربیت و آماده کند. پیمانکار باید نهایت کوشش خود را برای نیمرخ‌سازی کانال‌ها و پوشش بتنی» به طوری که عینا بر طبق خطوط. رقوم و شیب‌های مندرج در نقشه‌ها و مشخصات تعریف شده در این نشریه و مشخصات فنی خصوصی باشد. به‌کار برد. ۳-۷- نماپردازی (پرداخت سطوح بتنی در سازه‌های آبی) ۱-۳-۷ مشخصات کلی کلیه سطوح قابل رویت بتنی با قالب و بدون قالب‌بندی, باید با استفاده از مصالح و روش مورد تایید دستگاه نظارت نماسازی شود. نماپردازی یا پرداخت سطوح بتنی باید با قالب‌بندی صاف و دقیق و توسط کارگران ماهر و ورزیده صورت گیرد. بعد از قالب‌بندی و قالب‌برداری» دستگاه نظارت از نزدیک سطوح را مورد بررسی و اندازه‌گیری قرار می‌دهد تا اطمینان حاصل شود که طبق نقشه‌ها و دستورات دستگاه نظارت عمل شده است. ۱-11010686 6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- قالب‌بندی ۹۳/۸/۰۱ ۳۱ رواداری و انحراف مجاز از خطوط و پروفیل‌های تعیین شده. زوایا و ابعاد. براساس نقشه‌های اجرایی در قسمت ۲-۱۶-۵ زیر عنوان «رواداری کارهای بتنی در سازه‌های آبی» ارائه شده است. در این مبحث. ناهمواری سطوح بتنی بسته به محل اجرا و با توجه به اهمیت کار مورد توجه و بحث است. نوع پرداخت سطوح مختلف بتنی طبق مشخصات فنی خصوصی, نقشه‌های اجرایی و مندرجات این بخش صورت می‌گیرد. ناهمواری‌های سطحی که در آثر جابه‌جایی قالب‌ها و شل‌شدن میخ‌ها و بست‌ها حاصل می‌شود. ناهمواری‌های تند نامیده می‌شود که به‌سهولت قابل رویت و اندازه‌گیری مستقیم است. به سایر ناهمواری‌ها. ناهمواری‌های ملایم می‌گویند که اندازه گیری آنها به وسیله شمشه یا خط کش صافی در امتداد سطح صورت می‌گیرد. برای اندازه گیری ناهمواری‌های تند و ملایم, طول شمشه برای سطوح قالب‌بندی شده ۱/۵ متر و برای سطوح بدون قالب‌بندی ۳ متر است و میزان رواداری در طول شمشه‌ها براساس مندرجات این فصل قابل قبول می‌باشد. ۲-۳-۷- سطوح بتنی قالب‌بندی شده نماپردازی سطوح بتنی قالب‌بندی شده به ۵ طبقه ۳۳1 تا ۳5 تقسیم می‌شود. ناهمواری‌های تند و ملایم برای سطوح مختلف در بند ۱-۳-۷ و جدول (۳-۷) ارائه شده است. پرداخت این سطوح توسط سنگ‌زدن یا ماسه‌پاشی تحت فشار مجاز نیست. در صورتی که در کارهای مخصوص و در مورد سازه‌هایی که سرعت جریان آب در آنها زیاد است. به تدابیر خاص نیاز باشد. این کار باید طبق مشخصات فنی خصوصی انجام شود. موارد کاربرد هر یک از نماپردازی‌ها به شرح زیر است: طبقه ۳1: سطحپردازی این طبقه در مورد سطوحی است که در معرض دید قرار ندارند نظیر بالادست سدها با سطوحی که غالبا به‌صورت غرقاب است و زبری سطح بتن مشکلی در امر بهره‌برداری به‌وجود نمی‌آورد یا سطوحی که پشت آنها خاک‌ریزی یا بتن‌ریزی می‌شود. تصحیح لازم برای سطوح‌پردازی این طبقه. پرکردن انحنای سطوح, گودی‌ها و سوراخ‌های باقی‌مانده در محل بست‌ها با عمق بیش‌تر از ۲۵ میلی‌متر می‌باشد. طبقه 2 سطح‌پردازی این طبقه برای سطوحی است که غالبا به‌صورت نمایان نبوده و سایر سطح‌پردازی‌ها برای آنها توصیه نشده باشد. مانند سازه‌های فنی شامل سطوح داخلی آبروهای صندوقه‌ای, زیرگذرهاء سطوح سازه‌های تخلیه (به‌جز در مواردی که سرعت جریان در آنها زیاد است و باید از طبقه ۳4 استفاده شود)» تلمبه‌خانه‌های کوچک. پل‌ها و دیوارهای حایل که عموما در معرض دید عموم نیست و بالاخره سدهای بتنی (به‌جز در مواردی که طبقه ۳1 برای سطوح طبقه ۳3: سطح‌پردازی این طبقه مشخصا در مورد سطوحی است که در معرض دید بوده و شکل ظاهری آن مهم است. سطح‌پردازی این طبقه شامل قسمت‌های بالایی سازه‌های تلمبه‌خانه‌هاء بتن‌های تزئینی سدهاء پل‌ها و ساختمان‌های دائمسی است. برای دستیابی به این طبقه غالبا از تخته با کام و زبانه یا تخته سه‌لایی استفاده شده و باید در قالب‌بندی دقت کافی به‌عمل آید. در محل درزهای ساختمانی باید قالب کاملا محکم و بدون حرکت کار گذاشته شده و اجرا شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی طبقه ۳4: پرداخت سطوح مطابق مندرجات این قسمت در مورد سطوحی انجام می‌گیرد که سازه آبی باید دارای مسیر کاملا دقیق باشد و در برابر اثرات تخریبی آب کاملا محفوظ بماند. سطوحی نظیر خروجی‌هاء تونل‌هاء سرریز سدها مناسب در محل‌های خواسته شده نصب شوند. این طبقه از کیفیت سطح بتن باید الزامات طبقه ۳3 را برآورده نماید. نامنظمی‌های ناگهانی سطوح درامتداد عمود برجهت جریان آب باید تارسیدن به شیب اعمود بر امتداد جریان به ۵۰ در امتداد جریان سائیده شود. نامنظمی‌های بزرگ‌تر از ۳ میلی‌متر در جهت جریان آب نیز باید تا رسیدن به شیب ۱ عمودی طبقه ۳5: سطح‌پردازی این طبقه برای سطوحی است که روی سطح بتن توسط ملات یا گچ پوشیده می‌شود. به‌منظور ایجاد قفل و بست بیش‌تر بین سطح بتن و لایه رویه» می‌توان از قالب رنده نشده استفاده کرد. به‌کارگیری قالب قلزی یا روغن زدن به قالب مجاز نیست. ۳-۳-۷ سطوح بتنی بدون قالب‌بندی نماپردازی سطوح بتنی قالب‌بندی نشده به ۴ طبقه الآ تا 4[] تقسیم می‌شود. با توجه به مندرجات بند ۱-۲-۷ میزان ناهمواری‌های مجاز در جدول (۳-۷) ارائه شده است. سطوح قالب‌بندی نشده که در معرض هوا قرار می‌گیرد با ساخته شوند. چنانچه شیب دیگری در نقشه‌ها و دستورالعمل‌ها مشخص نشده باشد. مقادیر شیب‌ها به شرح زیر می‌باشد. - سطوح باریک (مانند بالای دیوارها و جدول‌ها)» در حدود ۲ درصد - سطوح پهن‌تر (مانند پیاده‌روهاء خیابان‌هاء. سکوها و کف‌ها) در حدود ۲ درصد موارد کاربرد هر یک از این طبقات به‌شرح زیر است: طبقه الا: سطح‌پردازی این طبقه برای سازه‌هایی نظیر سکوهای بهره‌برداری استفاده می‌شود که بعدا توسط خاک‌ریزی یا بتن پوشیده می‌شود. همچنین این طبقه برای اولین مرحله سطح‌پردازی طبقات 14] و لا نیز پذیرفته می‌شود. این سطح‌پردازی شامل ترازکردن و شمشه‌کشی روی سطح کار می‌باشد. بتن‌های اضافی باید فورا پس از لرزاندن و جا اندازی بتن, از سطح کار حذف شود. طبقه 72]: سطح‌پردازی این طبقه شامل بتن کف آبروها و فلوم‌هاء کف سازه‌های فنی. حوضچه‌های ته‌نشینی» سطوح خارجی سکوها در تلمبه‌خانه‌ها. کف گالری‌های عبور و مرور و بهره‌برداری» آبروهای موقت. کوله پل‌ها و دیوارها (به‌جز در مواردی که نمای بتن در معرض دید است)» کف آبروهاء پیاده‌روهاء. کف دال‌ها (که روی آن عایق‌کاری صورت می‌گیرد) و کف پل‌ها می‌باشد. این سطح‌پردازی توسط دست یا وسایل مکانیکی انجام می‌شود. شروع کار هنگامی است که سطح بتن به اندازه کافی سخت شده باشد. چنانچه سطح‌پردازی طبقه 13] مورد نظر باشد. عمل بالا تا هنگامی که مقدار کمی ملات بدون آب اضافی به سطح آورده شود. ادامه می‌یاید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- قالب‌بندی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳ طبقه 3لا: سطح‌پردازی این طبقه از طریق ماله‌کشی برای دال‌های بتنی خارج ساختمان (به‌جز در مواردی که سطح بتن با موزاییک پوشیده می‌شود)» قسمت بالای دیوارهای جداکننده و سطوحی انجام می‌گیرد که سرعت جریان آب در آنها زیاد است. به‌کار گیری ماله فلزی تا هنگامی که رطوبت سطح بتن از بین نرفته یا بتن شروع به سخت‌شدن نکرده است. مجاز نیست. ماله‌کشی باید با فشار کافی برای تامین یک سطح صاف انجام شود. ماله‌کشی با فشار کم برای سطوحی که بعدا پوشش شده یا عایق‌کاری می‌شود. مجاز است. طبقه 74]: این طبقه برای سطوح بتنی کانال‌های اصلی و فرعی مورد استفاده است. سطح این طبقه عینا مشابه سطح ماله کشی شده با ماله طویل توسط کارگران ماهر خواهد بود. چنانچه عملیات پوشش کانال با ماشین انجام شود. سطح‌پردازی دیگری مورد نیاز نخواهد بود. چنانچه پس از اجرای عملیات پوشش در سطح بتن لکه‌های ریز مشاهده جدول ۳-۷- رواداری‌های اختلاف سطوح بتنی حدا ار رواداری ک ۳- حداکثر ناهمواری در طبقه 14] (کف کانال) ۶ میلی‌متر و برای بدنه شیب‌دار ۱۲ میلی‌متر می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۷ ۱-۸- کلیات به منظور هدایت و خارج کردن آب‌های ناشی از بارندگی, تثبیت و کنترل سطح آب زیرزمینی در عمق معین, برای حفاظت از عملیات ساختمانی در هنگام اجرای کار و پس از پایان قطعی کارهاء زهکش‌ها طراحی و ساخته می‌شوند. فصل حاضر شامل مشخصاتی است که پیمانکار باید در اجرای زهکش‌های زیرزمینی. زهکش‌های روبازء زهکش‌های زیر ۲-۸- دامنه کار محدوده کار عبارت است از سامانه‌های زهکشی زیرزمینی اراضی. زهکش‌های زیر پوشش کانال‌ها و کف و پیرامون سازه‌ها و موارد مشابهی که از طرف دستگاه نظارت ابلاغ می‌شود. پیمانکار باید نیروی کار مناسب. تجهیزات و ماشین‌آلات مورد نیاز و مصالح کافی برای انجام عملیات زهکشی را فراهم نماید. این عملیات شامل تمام یا بخش‌هایی از موارد زیر می‌باشد: - برنامه‌ریزی و انجام عملیات نقشه‌برداری طبق مختصات. ابعاد و رقوم‌های ارائه شده - مشخص‌کردن و نشانه‌گذاری محل سازه‌های پیش‌بینی شده در طول مسیر - تامین منابع لازم طبق اسناد پیمان - اجرای زهکش‌های روباز طبق مشخصات و نقشه‌های اجرایی - حفر ترانشه و آماده‌کردن بستر لوله‌های زهکش زیرزمینی - فیلترریزی یا اجرای زهکش مصنوعی دور لوله. کارگذاری لوله‌های زهکشی, دریچه‌های یک‌طرفه و خاک‌ریزی روی لوله‌ها - ساخت چاهک‌های آدم‌رو در مسیر لوله‌های زهکش‌های زیرزمینی - ساخت سازه‌های حفاظتی, کارگذاری لوله‌های آنتهای زهکش, شبکه فلزی و دریچه‌های یک‌طرفه عمودی و افقی - ساخت کلیه آبروها طبق مشخصات و نقشه‌های اجرایی - اجرای زهکش زیرپوشش بتنی کانال‌هاء کف و پیرامون سازه‌ها طبق مشخصات و نقشه‌های اجرایی - سایر عملیات که به نظر دستگاه نظارت در قالب کارهای موضوع پیمان برای جمع‌آوری و هدایت آب مازاد لازم باشد. ۳-۸- تعاریف اصطلاحات مورد استفاده در این فصل از گزارش به صورت زیر تعریف می‌شوند: -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - سامانه زهکشی زیرزمینی: سامانه‌ای متشکل از مجاری روباز» زیرزمینی افقی یا عمودی و یا بخشی از آنها که برای کنترل سطح آب زیرزمینی در اراضی و یا پیرامون سازه‌های هیدرولیکی و جاده‌ها اجرا می‌گردد. - زهکش روباز: مجرای حفر شده روباز در سطح زمین است که وظیفه جمع‌آوری و تخلیه رواناب‌ها و زه‌آب‌های اراضی و کنترل رقوم سطح آب زیرزمینی را به‌عهده دارد. - لوله زهکش زیرزمینی: لوله‌های سوراخ‌دار یا شکاف‌داری هستند که در زیرزمین کار گذاشته می‌شود و زه‌آب اراضی وارد آنها شده و از طریق این لوله‌ها به زهکش‌های جمع کننده سطحی یا زیرزمینی تخلیه می‌گردد. اجزای زهکش زیرزمینی شامل ترانشه. لوله‌های سوراخدار و یا شکاف‌دار و فیلتر پوششی لوله از جنس مصالح طبیعی و یا مصنوعی نفوذپذیر می‌باشد. لوله زهکش زیرزمینی انواع مختلفی دارد که رایج‌ترین آنها لوله‌های - آبرو با آبگذر: سازه‌ای است که در مسیر زهکش و در محل تلاقی با جاده. کانال یا دیگر تاسیسات متقاطع ساخته می‌شود و آب زهکش به وسیله این سازه از زیر مستحدنات فوق عبور می‌کند. - زهکش‌های جمع کننده: این زهکش‌ها به منظور جمع‌آوری جریان حاصل از زهکش‌های زیرزمینی و با رواناب‌های سطحی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بسته به شرایط پروژه» زهکش‌های جمع‌کننده. زهکش‌های روباز یا لوله مدفون خواهند بود. - زهکش زیر پوشش کانال: زهکش زیر پوشش کانال برای هدایت و تخلیه آب‌زیرزمینی یا آب نفوذی به پشت پوشش سخت (پوشش‌های بتنی. سنگی, آسفالتی و پلیمری) به‌کار می‌رود. اجرای این نوع زهکش شکل‌های مختلفی دارد از جمله آنها: * فیلتر و مجاری تخلیه زه‌آب به داخل کانال با و یا بدون دریچه یک‌طرفه * فیلتر و لوله‌های مشبک برای هدایت و تخلیه آب در محل آبشارها به داخل کانال و یا به خروجی مناسب دیگر * فیلتر و درزهای ایجادشده در پوشش کانال - چاهک بازدید": در مسیر زهکش‌های زیرزمینی جهت بازرسی و دسترسی به لوله نصب‌شده در ترانشه. در فواصل مناسب و یا در محل تخلیه زهکش‌های زیرزمینی روبسته به جمع‌کننده‌های روبسته. چاهک‌های - زهکش سازه‌های هیدرولیکی: جهت کنترل و کاهش فشار آب در زیر دال کف و پشت دیوارهای سازه‌های هیدرولیکی مجرای تخلیه زه‌آب به همراه فیلتر مطابق نقشه‌های اجرایی و یا دستورالعمل دستگاه نظارت 0 00116010۴ -| ع۱/1۵[0[6 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشٍ ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۹ سرعت مناسب حفاری‌نموده و ضمن لوله‌گذاری. پوشش اطراف آن را نیز هم‌زمان اجرا می‌کنند. که از جمله آنها دستگاه لوله گذار". دستگاه حفر ترانشه و لوله گذار " و دستگاه حفار مجرا (ساخت زهکش لانه‌موشی) را می‌توان نام برد. - دستگاه لوله گذار: دستگاه پیشرفته خودکار با قابلیت تنظیم با کنترل‌کننده‌های لیزری قادر به حفاری, لوله‌گذاری - دستگاه حفار ترانشه و لوله‌گذار: دستگاه معمول برای حفر ترانشه است که قابلیت تجهیز به کنترل کننده‌های لیزری و علاوه بر حفر ترانشه. آمکان لوله‌گذاری هم‌زمان با اجرای پوشش را نیز دارد. گشادکننده متصل است و مجرا را قطورتر و مستحکم‌تر می‌سازد. انجام می گیرد. معمولا قطر این مجرا بین - ماشین حفاری ناپیوسته: این ماشین‌ها در مواردی که عملیات خاک‌برداری و تخلیه خاک به‌صورت هم‌زمان بوده و مهارت راننده نقش عمده‌ای در میزان دقت عملیات دارد. از جمله این ماشین‌ها می‌توان بیل مکانیکی و حفار کابل‌دار " را نام برد. کاربرد دارد. - حفار کابل‌دار: ماشین مناسبی برای حفر زهکش‌های بزرگ سطحی در اراضی لجنی و لایروبی زهکش‌ها بوده و ۰ ۰.۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۵ ۰ ۸ - کنترل کننده لبزری: دستگاه‌هایی هستند که با نور چرخان لیزر. صفحه نور مر جع را به‌صورت افقی با شیب‌دار بر فراز منطقه کار به نوعی ایجاد می‌کنند که گیرنده‌های فتوالکتریکی نصب شده بر دیرک‌های 6 +هع | ۱-1۲۵ 6 1۲۵۵۱۵۲ -2 3 4- 6 5- 1۵1۲۵۵۵ 2) 6 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ۹۳/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۴-۸- زهکش روباز حفر کانال‌های زهکش روباز (زهکش‌های اصلی و فرعی) باید با رعایت مشخصات مندرج در فصل عملیات خاکی و ۵-۸- زهکش زبرزمینی ۱-۵-۸ برنامه‌ریزی اجرای زهکش زیرزمینی زهکش‌ها باید از محل تخلیه (انتها) به سمت بالادست ساخته شوند. این قاعده در کلیه زهکش‌ها صادق بوده و دلیل آن حصول نتایج مثبت از عملیات زهکشی و کارایی مناسب ماشین‌آلات می‌باشد. با اجرای زهکش‌های اصلی و تخلیه‌کننده آب مازاد اراضی, شرایط بهتری برای اجرای عملیات در زهکش‌های بالادستی فراهم می‌شود. لذا پیمانکار موظف است این سلسله مراتب را در برنامه زمان‌بندی عملیاتی خود ملحوظ نماید و قبل از شروع عملیات اجرایی, سامانه تخلیه را اجرا یا آماده بهره‌برداری نماید. در صورتی که بخشی از سامانه زهکشی پایین‌دست در برنامه پیمان نباشد. قبل از شروع عملیات اجرایی. حصول تاخیر در اجرای زهکش پایین‌دست. پیمانکار موظف است طبق دستورالعمل دستگاه نظارت نسبت به انجام تمهیدات لازم از جمله پیش‌بینی پمپاژ موقت آب زهکش اقدام نماید. تداوم عملیات حفاری, لوله‌گذاری, پوشش اطراف لوله (فیلتر» خاک‌ریزی و دیگر اقدامات لازم, در یک فاصله زمانی و مکانی معین از اصول اجرای زهکش‌ها می‌باشد. پیمانکار متعهد و موظف است تداوم عملیات را با اتخاذ تمهیدات لازم, ۲-۵-۸- پیاده کردن و آماده‌سازی مسیر زهکش‌ها مسیر زهکش‌هاء محل تغییر قطر لوله‌های زهکش, محل چاهک‌های بازدید و سایر سازه‌ها براساس مشخصات آرائه شده در نقشه‌های اجرایی» باید برروی زمین مشخص شده و علامت‌گذاری شود. لازم است قبل از پیاده‌کردن مسیر زهکش, نی و گیاهان ساقه‌بلند مانع دید تراشیده شده و درختچه‌ها و درختان ریشه‌کن شوند. پستی و بلندی مسیر از جمله آنهار و مرزهای مزارع و کپه‌های خاک یا گودال‌های موضعی با نظر دستگاه نظارت به‌گونه‌ای هموار شود که موجب رقوم خروجی زهکش‌ها و کف زهکش جمع‌کننده. کنترل‌شده و پس از حصول اطمینان از وجود اختلاف ارتفاع لازم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۲۳ درصورت استفاده از ترنچرهایی که مجهز به دستگاه لیزر نمی‌باشند. پیمانکار باید نشانه‌هایی به ارتفاع ۱ تا ۱/۵ متر را به فواصل ۳۰ تا ۴۰ متری در مسیر حفاری به گونه‌ای نصب نماید که راننده و ماشین حفاری بتواند با نشانه‌روی بر روی علامت مشخص‌شده بر روی آن. حفاری کف ترانشه را در حد دقت مورد نظر اجرا نماید. در صورتی که ماشین حفاری مجهز به دستگاه ترازیاب لیزری باشد. پیمانکار رویه عملی توصیه شده جهت کاربرد تجهیزات لیزری به شرح زیر را باید رعایت نماید: - سه پایه فرستنده لیزری باید بدون تاثیر ارتعاش یا اثرات مشابه در جای خود به طور محکم نصب شود. در زمین‌های نرم, مثل خاک پیت. در صورت امکان باید فرستنده خارج از محدوده تاثیرگذار کار ماشین‌آلات قرار گیرد. - در صورت وجود خطوط انتقال و توزیع نیرو و حساسیت وسایل نسبت به آن, باید از نصب دستگاه لیزری در زیر خطوط انتقال جریان برق اجتناب گردد تا از تاثیر آن بر امواج لیزری کاسته شود. - در صورت بروز تاثیر رادار و در صورت حساس بودن وسایل نسبت به آن» کار زهکشی در زمانی‌که رادار خاموش است می‌تواند ادامه یابد. در صورت نیاز, پیمانکار موظف است برنامه کاری خود را با تایید دستگاه نظارت و تصویب کارفرما با مسوولین واحد عمل‌کننده رادار هماهنگ نماید. حداکثر فاصله به ۲۰۰ متر کاهش داده می‌شود. به‌هنگام وزش بادهای خیلی تند و در شرایط مه‌گرفتگی نباید - هنگام نصب تجهیزات لیزری اقدامات لازم برای کاهش تاثیرات باد ضروری است. - مطابقت تراز نصب شده و تراز واقعی اشعه لیزر ضروری است و در خلال حفر و نصب زهکش‌ها این کنترل باید - عملکرد دستگاه لیزر باید به طور دوره‌ای و دقیق. کنترل و بازبینی شود. پیمانکار موظف است با بررسی شرایط محل, نوع ماشین‌آلات خود. مهارت راننده. روش فوق‌الذکر و یا هر روش پیشنهادی دیگر را برای حفاری به تایید دستگاه نظارت رسانده و عملیات را انجام دهد. ۳-۵-۸- حفاری ترانشه. رگلاز کف و لوله‌گذاری الف - حفاری با بیل مکانیکی: حفاری با بیل مکانیکی با استفاده از نشانه‌هاء. دقت کمی دارد و جهت حفظ دفقت لازم. حضور مستمر اکیپ نقشه‌برداری برای کنترل راستا و کف ترانشه الزامی است. در هر حال آماده‌سازی کف ترانشه (قبل از پخش مواد پوشش) مطابق نقشه‌ها و اسناد پیمان و یا دستور دستگاه نظارت به‌عهده پیمانکار است. برداشت اضافه‌تر از آنچه در نقشه‌ها مشخص شده است باید با دستورالعمل دستگاه نظارت. توسط پیمانکار ترمیم شود و بستر لوله‌گذاری با مصالح مناسب تنظیم گردد. در صورتی که پوشش از نوع مواد معدنی باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳۲‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی استفاده از پوشش‌های مصنوعی (ژئوسنتتیک)» یکنواختی کف و انطباق آن با شیب ارائه شده در نقشه‌ها و تراکم حداقل اعلام شده در مشخصات فنی خصوصی الزامی است. (منوط به رعایت شیب طولی) ۳ سانتی‌متر بوده و شیب منفی در هر قسمت از لوله مسیر زهکش زیرزمینی به‌هیچ‌وجه مجاز نیست. قبل از کارگذاری لوله لازم است حداقل عمق کارگذاری لوله در طول مسیر کنترل گردد. برای کار گذاری لوله‌های زهکشی ابتدا کف ترانشه مطابق نقشه‌های اجرایی و یا حداقل قشری به ضخامت ۰ سانتی‌متر از مواد پوشش قرار داده شده و پس از تنظیم کف. لوله‌های زهکش برروی این مواد کار گذاشته می‌شود. در هر صورت لوله زهکشی باید کاملا مستقیم و بدون آنحراف‌های عمودی و افقی کارگذاری شود. می‌شود. قبل از کارگذاری باید لوله‌ها در کنار ترانشه به‌همان ترتیب که قرار است کارگذاری شوند.ء ریسه‌گردد و در هنگام کارگذاری, لوله‌های متوالی به‌شکلی استقرار یابند که ورود جریان به‌داخل آنها امکان‌پذیر بوده و در عین حال از ورود ذرات خاک. شن و ماسه به داخل لوله جلوگیری شود. حداکثر فاصله بین لوله‌های متوالی نباید از ۳ میلی‌متر تجاوز کند. در زمین‌های ناپایدار که دارای ماسه روان است. لوله‌ها باید تا حد امکان به یکدیگر چفت شده و طبق دستور دستگاه نظارت به طریقی از ورود ماسه‌های روان به‌داخل لوله جلوگیری شود. استفاده از لوله‌های پلی‌اتیلن و یا لوله‌های آزیست سیمانی (نوع فاضلابی) با همان قطر و همراه با قفضل و بست کامل و بدون شکاف در مسیرهای حاوی ماسه روان بلامانع می‌باشد. به وسیله قطعات شکسته شده لوله و یا مصالح مناسب دیگر محافظت و پوشش شود. در مواردی که لوله زهکش از زیر مجاری آب بدون پوشش (نهر خاکی) عبور می‌کند. باید از لوله‌های مناسب طبق نقشه‌های اجرایی و یا دستور دستگاه نظارت استفاده شود. در موقع کار گذاری, داخل لوله‌ها باید کاملا تمیز باشد و کلیه مواد زاید. خاک و خاشاک داخل لوله‌ها با دقت تخلیه و جدار داخلی تمیز شود. در پایان هر روز کاری و یا در مواقعی که لوله‌گذاری به‌طور موقت تعطیل می‌شود. دهانه لوله انتهایی باید برای جلوگیری از ورود خاک و خاشاک ناشی از بارندگی یا وزش باد مسدود و حفاظت شود. پس از کارگذاری لوله‌ها و متعاقب بازدید و تایید دستگاه نظارت. مواد پوششی در اطراف و روی لوله‌ها مطابق جلوگیری از جابه‌جا شدن آنها معمول گردد. ترانشه‌های حفاری شده» باید در همان روز رگلاژ فیلترریزی, لوله گذاری و خاک‌ریزی گردد. در هر شرایط قبل از ریختن قشر فیلترء لوله‌ها باید در امتداد یکدیگر بوده و فاصله بین لوله‌های متوالی از حدود مجاز تجاوز نکند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳۳ ب- حفاری با ماشین‌های حفاری پیوسته: ماشین‌های حفاری پیوسته قادر به انجام کار در محل اتصال زهکش‌های زیرزمینی به جمع کننده‌ها نمی‌باشند. لذا ضروری است ابتدای خط توسط بیل مکانیکی حفاری و ادامه کار با ماشین حفاری پیوسته اجرا شود. پیمانکار درصورت استفاده از دستگاه لوله‌گذار خودکار نیازمند استفاده از سیستم کنترلی لیزری می‌باشد. به دلیل سرعت بالای این دستگاه. پیمانکار قبل از شروع عملیات باید نسبت به ارائه مشخصات کامل دستگاه. برنامه و سیستم کنترلی لازم. اقدام و همجنین راننده ماهر هدایت‌کننده دستگاه را به دستگاه نظارت معرفی و تایید لازم را دریافت نماید. پیمانکار متعهد به اجرای لوله‌گذاری در رقوم آرائه شده در نقشه‌ها می‌باشد و استفاده از دستگاه خودکار رافع مسوولیت‌های او نخواهد بود. مناسب برای ماشین در هنگام کار از طریق مشاهده وضعیت خاک‌های حاصل از حفاری و با تایید دستگاه نظارت انجام می‌شود. سرعت ماشین تا اندازه‌ای مجاز است که ساختمان خاک حفظ شود و خاک‌های حاصل از حفاری به صورت روان در نیاید. دیواره‌های ترانشه به هنگام عملیات حفاری نباید صیقلی شده و باعث کاهش هدایت هیدرولیکی آن قسمت از خاک گردد. این عمل در شرایط خیس بودن زمین اتفاق می‌افتد. لذا عملیات حفاری در چنین وضعیتی مجاز ۴-۵-۸- تخلیه آب زیرزمینی کنترل رقوم کف و اجرای صحیح زهکش‌های زیرزمینی در شرایطی که سطح آب زیرزمینی در ترانشه بالا باشد. آب می‌گردد. در صورتی که شبکه زهکشی قادر به پایین انداختن کامل سطح آب نباشد. پیمانکار باید با پمپاژهای لوله گذاری در زیر تراز آب زیرزمینی در شرایط خاص و با تایید دستگاه نظارت مجاز خواهد بود. در لوله‌گذاری در چنین شرایطی باید دقت لازم به‌عمل آید تا در اثر به‌هم خوردن خاک اشباع پیرامون لوله. ظرفیت نفوذپذیری پوشش و مورد تایید دستگاه نظارت. نسست به تثبیت دیواره‌ها و9 امکان کار گذاری و9 پوشش صحیح لوله اقدام نماید. ۵-۵-۸- پرکردن ترانشه در هنگام پرکردن ترانشه پیمانکار موظف است تمهیدات لازم را برای جلوگیری از مخلوط شدن خاک و فیلتر روی لوله و یا جابه‌جایی لوله در آثر خاک‌ریزی را فراهم نماید. فیلترریزی باید با وسیله‌ای مناسب و با دقت لازم انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی خاک‌ریزی بر روی فیلتر در اعماق و پر کردن ترانشه باید با ماشین‌آلات مناسب و تدریجی انجام شود. به‌گونه‌ای که وزن خاک تخلیه شده به داخل ترانشه باعث نشست یا جابه‌جایی لوله نگردد. پرکردن ترانشه و اتمام کار نصب زهکش باید متضمن حداقل نشست بعدی زمین و از بین رفتن آمکان زیرشویی خاک باشد. لازم است ترانشه و درز شکاف ناشی از حفاری» به طور مناسب و زیرنظر دستگاه نظارت پر شود. پرکردن و تحکیم شکاف‌های ایجاد شده با ماشین حفاری خودکار, با باز گشت ماشین به ابتدای خط بعدی و عبور چرخ‌های دستگاه از روی مسیر لوله‌گذاری شده تا حدودی عملی است. در خاک‌های خشک. مرطوب نمودن آن به وسیله آبیاری زمین یا هر روش دیگر با تایید دستگاه نظارت. به شرطی که دیواره‌های خاک‌برداری شده ترانشه صیقلی نگردد. پس از پرکردن ترانشه مطابق دستورالعمل آرائه شده. عبور دادن چرخ تراکتور یا گریدر از روی خاک‌ریز ترانشه به تراکم قسمت فوقانی خاک ترانشه کمک می‌کند. با خاک‌ریزی و عبور چرخ تراکتور باید شرایط مورد نظر که همان حفظ نفوذپذیری خاک‌های روی لوله زهکش و متراکم شدن خاک بالای ترانشه است حاصل شود. این عملیات در صورت تایید آن توسط دستگاه نظارت مجاز است. ناگزیر بودن, باید محافظت لازم را به وسیله ایجاد پشته خاک در طرفین ترانشه به عمل آورد. خاک‌ریزی اطراف چاهک‌های بازدید و سایر سازه‌های واقع در مسیر زهکش‌هاء باید در لایه‌های ۲۰ سانتی‌متری با استفاده از مصالح درشت‌دانه و با متراکم کننده‌های دستی در حد تراکم اعلام‌شده در اسناد پیمان انجام شوند و یا آن که حسب مورد و طبق دستور دستگاه نظارت با شفته آهکی پر گردد. ۶-۵-۸- کنترل و بررسی لوله‌های نصب شده جهت کنترل و بازرسی لوله‌های زهکش زیرزمینی نصب شده» موارد زیر باید مد نظر قرار گیرد: - ترانشه باز: در شرایط اجرای خط لوله زهکش زیرزمینی در ترانشه روبازء کنترل رقوم و یکنواختی شیب کف ترانشه, فیلتر زیر لوله, لوله و فیلتر روی لوله. زیر نظر دستگاه نظارت انجام و پس از تایید آن عملیات خاک‌ریزی صورت می‌گیرد. - ترانشه بسته: در شرایط اجرای خط لوله زهکش زیرزمینی بدون حفر ترانشه. لوله‌گذاری قابل رویت نیست. در کنترلی لازم را اعلام و پیمانکار موظف به انجام آن می‌باشد. این روش‌ها می‌تواند به قرار زیر باشد: * کنترل عملکرد ماشین در هنگام نصب * روش بازگشایی بخش‌هایی از ترانشهء به میزان حداقل ۵ درصد طول لوله در بازه‌های مختلف مورد نظر دستگاه نظارت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ۹۳/۸/۰۱ ۳۳۵ * ردیابی لوله در فواصل مناسب به روش میل‌زنی * _روش‌های الکتریکی و کنترل‌کننده داخل لوله کف ترانشه در رقوم مورد نظر باید هموار بوده و بستر مناسبی برای لوله‌گذاری باشد. لوله‌های زهکش به‌هیچ‌وجه نباید کف ترانشه را حداقل تا عمق ۱۵ سانتی‌متر زیر رقوم مورد نظر برداشته و جای آن مخلوط شن و ماسه و یا خاک سرند ۷-۵-۸ شستشوی زهکش‌های زبرزمینی در هنگام حمل و نصب لوله‌های زهکشی و پرکردن ترانشه مربوطه و پس از اولین آبیاری, احتمالا مقادیری رسوب از قبیل لای و ماسه‌ریز به داخل لوله وارد و در آن ته‌نشین می‌شود. پیمانکار موظف است پس از انجام مراحل اجرایی و قبل از تحویل زهکش‌های زیرزمینی» مبادرت به شستشوی کامل شبکه زهکشی اعم از زهکش‌های فرعی, جمع‌کننده‌ها و آدم‌روها نماید. برای این منظور پیمانکار باید ابزار و وسایل مورد نیاز از جمله تجهیزات شستشوی زهکش‌های زیرزمینی" و تانکر آب مناسب را فراهم نماید. شستشو از بالادست‌ترین آدم‌رو موجود در امتداد هر یک از لوله‌های زهکش‌های زیرزمینی (لاترال‌ها) به سمت قطعه پایین‌دست لوله‌های زهکشی زیرزمینی انجام می‌گردد. رسوبات موجود در داخل لوله از طریق جریان و فشار آب به داخل آدم‌رو هدایت می‌شود و از آنجا با استفاده از نیروی کارگر یا پمپ‌های لجن‌کش تخلیه می‌شود. لوله‌ها و آدم‌روها در جمع‌کننده‌ها نیز به همین طریق شستشو می‌شوند. در هنگام شستشو و آزمایش هر قسمت از زهکش‌ها باید دقت شود که جریان آب در لوله زهکش به‌صورت آزاد باشد تا فشار داخلی در لوله موجب جریان معکوس از لوله به ترانشه نشود. چنین جریانی می‌تواند منجر به جابه‌جایی یا به‌هم‌خوردن دانه‌بندی فیلتر (پوشش) اطراف لوله گردد. ۶-۸- زهکش زیر پوشش بتنی کانال‌ها و سازه‌ها ۱-۶-۸- زهکش زیر پوشش کانال در زیر پوشش کانال‌هاء در محل‌هایی که سطح آب زیرزمینی بالاست یا احتمال بالا آمدن آن وجود داشته و یا در حالتی که کانال در خاک‌ریز ریزدانه ساخته می‌شود. به منظور جلوگیری از تخریب احتمالی پوشش کانال در اثر زیر فشار ۱- ۳۹۳۳۵ [61 -------- صفحهٔ بعد -------- رم ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی آب. طبق نقشه‌ها و دستورالعمل دستگاه نظارت. زهکش زیر پوشش کانال ساخته می‌شود. زهکشی زیر پوشش به اشکال مختلف صورت می‌گیرد: الف - روش جمع آوری آب در لایه‌های زهکش با کارگذاری لایه‌ای از جنس مصنوعات کارخانه‌ای (ژئوسنتتیک) و یا معدنی (از مصالح شن و ماسه)» آب زیرزمینی به سمت این لایه‌ها هدایت می‌شود. آب جمع‌شده و جاری در این لایه در محل‌های مناسب به داخل کانال و یا به خارج از آن تخلیه می‌شود. نحوه کارگذاری لایه‌ها بسته به مورد به روش‌های زیر امکان‌پذیر است: - پیوسته در کف و شیروانی کانال - پیوسته در کف و تا ارتفاعی از شیروانی - پیوسته در کف و تناوبی در شیروانی ب- روش تخلیه روش‌های تخلیه در نقشه‌های اجرایی ارائه می‌شود. در مواردی که نقشه‌ها فاقد مشخصات لازم باشد. روش تخلیه توسط دستگاه نظارت ابلاغ می‌شود که می‌تواند شامل یکی از روش‌های زیر باشد: - جمع‌آوری به وسیله لوله‌های زهکشی مشبک زیرزمینی مستقر در لایه‌ای از فیلتر که از طریق دریچه‌های یک‌طرفه به داخل کانال و یا در کانال‌های با شیب تند در محل آبشارها به داخل حوضچه آرامش تخلیه می‌شود. این لوله می‌تواند در طرفین کف و یا وسط کانال اجرا شود. - جمع‌آوری موضعی و تخلیه توسط دریچه‌های یک‌طرفه در داخل کانال. - جمع‌آوری به وسیله لوله‌های زهکشی مشبک و پمپاژ به خارج محدوده کانال ۳-۶-۸ زهکشی سازه‌های هیدرولیکی در محل‌هایی که سطح آب زیرزمینی بالاست یا احتمال بالا آمدن آن وجود داشته و یا محل‌هایی که نفوذ آب‌های سطحی می‌تواند منجر به ایجاد فشار آب در پشت و یا زیر سازه‌های هیدرولیکی و یا دیوارهای حفاظتی شود. طبق نقشه‌ها و دستورالعمل دستگاه نظارت اجرای لایه زهکشی و لوله هدایت آب" ضروری خواهد بود. اجرای این تمهیدات بخصوص در پشت دیوارهای مجاور رودخانه. دیوارهای هادی بندهای انحرافی و زیر حوضچه آرامش سازه‌های هیدرولیکی وله هدایت آب معمولا به قطر ۱۰۰ میلی‌متر بوده و در قسمت ابتدایی(در مجاورت خاک) باید یک لایه زهکش و فیلتر ع0[6 ۷۷10 -| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳۷ اجرا شود. در زیر حوضچه‌های آرامش بندهای انحرافی, اجرای لایه زهکش-فیلتر در سرتاسر زیر دال بتنی حوضچه آرامش مطابق نقشه‌ها ضروری بوده و لوله هدایت آب باید به صورت شبکه‌ای و به فواصل ۲ نا ۳ متر اجرا شود. در دیوارها بسته به ارتفاع دیوارء اجرای لوله در قسمت تحتانی و میانی دیوار توصیه می‌گردد. ۳-۶-۸- برنامه عملیات اجرای عملیات زهکشی تابع عملیات پوشش کانال‌ها است (بند ۱-۲-۴-پ). پیمانکار به‌هنگام ارائه برنامه زمان‌بندی تفصیلی. محدودیت‌های موجود در خاک‌برداری, رگلاژ سطح آب زیرزمینی و پوشش بتنی کانال را مدنظر قرار داده و برنامه عملیاتی تهیه مصالحء ماشین‌آلات و نیروی انسانی لازم را در برنامه می گنجاند. بالا بودن سطح آب زیرزمینی محدودیت قابل توجهی می‌باشد در چنین شرایطی» لازم است با اجرای زهکش زیرزمینی موقت و یا پمپاژ موضعی و تخلیه آن به خارج از محدوده عملیات. نسبت به تثبیت سطح آب در زیر رقوم فیلترریزی» اقدام شود. ۴-۶-۸ آماده‌سازی بستر و خاک‌برداری آماده‌سازی بستر کانال برای اجرای پوشش, بستگی به نوع پوشش و روش‌های جمع‌آوری و تخلیه آب زیر پوشش دارد. این اقدامات شامل مراحلی طبق بند ۱-۲-۴-ح و یا دستورالعمل دستگاه نظارت خواهد بود. قبل از شروع نیمرخ‌سازی جدار کانال, لازم است نصب لوله‌های افقی و یا قائم و دریچه‌های یک‌طرفه مطابق نقشه‌ها با شیب و اندازه و رقوم تعیین شده و با تایید دستگاه نظارت و با توجه به شرایط خاک‌برداری موضوع بند ۱-۲-۴ این مشخصات فنی ۵-۶-۸- تخلیه آب زیرزمینی قبل از اجرای فیلتر زیرپوشش, خصوصا در کف کانال‌هایی که رقوم آنها پایین‌تر از سطح آب زیرزمینی است و یا به هر دلیلی آب در سطح آن جمع می‌شود. باید نسبت به تثبیت سطح آب در رقومی پایین‌تر از کف فیلترریزی اقدام شود. تعیین رقوم تثبیت و عمق کارگذاری زهکش با توجه به نوع زهکشی پیش‌بینی شده و جنس خاک. با دستگاه نظارت خواهد بود. اجرای فیلتر در زمین‌های لجنی و اشباع که باعث گل‌آلود شدن فیلتر می‌گردد. مجاز نمی‌باشد. پیمانکار باید طبق دستورالعمل دستگاه نظارت نسبت به زهکشی مستمر و تخلیه آب مازاد تا زمان اتمام عملیات فیلترگذاری. نصب لوله‌های زهکشی با و یا بدون دریچه‌های یک‌طرفه. پوشش بتنی و پرکردن درزهای طولی و عرضی پوشش کانال اقدام نماید. مشخصات مصالح لازم برای بهره‌برداری و نگهداری این زهکش با نظر دستگاه نظارت خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۶-۶-۸ نصب لوله‌ها. دریچه‌های یک طرفه و فیلترربزی تامین, تهیه. پخش مصالح و نصب لوله‌هاء دریچه‌های یک‌طرفه و فیلترریزی دقیقا در محل‌های تعیین شده و با مشخصات و محدودیت‌های اعلام شده در نقشه‌ها صورت می‌گیرد. پیمانکار باید در اجرای عملیات به موارد زیر توجه نماید و برنامه اجرایی عملیات و هر نوع تغییر نقشه‌ها را قبلا به اطلاع دستگاه نظارت برساند. - رقوم کف لوله‌گذاری و شیب و رقوم تخلیه - تداخل احتمالی با سازه‌های مسیر و پیش‌بینی‌های لازم - اتصال به سازه‌های محل تخلیه - فیلترریزی متوالی قائم یا افقی و رعایت مشخصات اعلام شده - مراحل نصب دریچه‌های یک‌طرفه و حفاظت از لوله‌های قائم آن - ابعاد و عمق محل دریچه یک‌طرفه در جسم پوشش بتنی کانال عمق نصب لوله در یک سانتی‌متری از سطح پوشش بتنی کانال می‌باشد. قطر لوله‌های قائم حدود ۵ سانتی‌متر بوده و قسمت انتهایی آن که داخل فیلتر قرار می‌گیرد باید مشبک باشد. برای مشبک نمودن لوله باید شیارهایی به عرض ۲ میلی‌متر و به فاصله ۲ سانتی‌متری از هم در پیرامون لوله. و به آندازه حدود ۶ سانتی‌متری در طول لوله در ردیف‌های دستگاه نظارت قابل اجرا خواهد بود. ۷-۶-۸ اقدامات احتیاطی پیمانکار موظف به حفاظت از سلامت و عملکرد دریچه‌های یک‌طرفه می‌باشد. موارد زیر از جمله مسایلی است که باید مورد توجه قرار گیرد: - نصب دریچه‌ها به گونه‌ای که امکان کندن و خارج کردن آن به راحتی عملی نباشد. - مراقبت‌های احتیاطی و ممانعت از مسدود شدن لوله‌ها به‌هنگام عملیات فیلترریزی و اجرای پوشش بتنی - مراقبت از دریچه‌ها به‌هنگام تمیزکاری کف کانال - حفاظت از قطعات دریجه از عوامل جوی و انسانی و تحرک ماشین‌آلات راهکارهای ارائه شده حفاظتی پیمانکار به هیچ عنوان نباید باعث عملکرد نامناسب این دریچه‌ها گردد و روش‌های حفاظتی در هر صورت باید به تایید دستگاه نظارت برسد. ۸-۶-۸- آزمایش عملکرد زهکشی برای حصول اطمینان از کارکرد دریچه‌های یک‌طرفه و یا مجاری بدون دریچه تخلیه زه‌آب. بعد از نصب باید مورد آزمون قرار گیرند. در صورتی که سطح آب زیرزمینی بالاتر از کف کانال باشد. عملکرد زهکش‌ها به سهولت قابل ارزیابی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳۹ است. درصورت عدم وجود چنین شرایطی» روش‌های آزمایش عملکرد با توجه به شرایط منطقه بررسی و توسط دستگاه نظارت برای اجرا به پیمانکار ابلاغ می‌شود. ۷-۸- مصالح مصرفی زهکشی ۱-۷-۸- کلیات مشخصات و کیفیت مصالح مصرفی در زهکشی عمقی و زیرزمینی. نقش آساسی در عملکرد دراز مدت تاسیسات زهکشی دارد و به طور کلی باید دارای ویژگی‌های زیر باشند: الف-از ورود ذرات خاک به داخل فیلتر و زهکش‌های زیرزمینی جلوگیری نموده تا زه‌آب‌ها به راحتی از آن عبور کرده و وارد زهکش‌ها بشوند. ب- از نظر شیمیایی - فیزیکی و در شرایط محیطی پروژه مقاوم و با دوام باشند. ج- مقاومت کافی سازه‌ای در برابر بارهای وارده و تغییر شکل‌های ناشی از آن را داشته باشند. د- با معیارهای مندرج در این فصل یا استانداردهای مشابه منطبق باشند. ه- در ابعاد و اندازه‌هایی باشند. تا بتوانند حجم آب مورد نظر و محاسبه شده در پروژه را جمع‌آوری و تخلیه کنند. اجزا اصلی سیستم زهکشی عبارتند از: - لوله‌های زهکشی زیرزمینی و جمع‌کننده‌ها - مواد و مصالح فیلتر دور لوله - لوله‌های ابگذر - چاهک‌های بازدید (آدم‌روها) - سازه‌های تخلیه جمع‌کننده‌ها به زهکش‌های روباز ۳-۷-۸ لوله‌های زهکش زیرزمینی لوله‌های معمول مورد کاربرد در زهکش‌های زیرزمینی به‌شرح زیر است: - لوله‌های پلاستیکی - تنبوشه‌های سفالی و بتنی - لوله‌های بتنی و آزبست سیمان فاضلابی کیفیت و مشخصات هر یک از لوله‌های ذکر شده باید با ضوابط و استانداردهای مربوطه تطبیق نماید و پیمانکار باید قبل از تهیه و به‌کار بردن آنهاء تایید دستگاه نظارت را دریافت نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۱-۲-۷-۸ لوله‌های پلاستیکی لوله‌های پلاستیکی کنگره‌دار زهکشی عمدتا در دو نوع لوله پلی‌اتیلن و پی‌وی‌سی تولید و عرضه می‌شود. منافدذ پیش‌بینی شده در محل فرورفتگی‌های لوله تعبیه می‌شود و به طور معمول منافن به شکل شکاف‌های مستطیلی هستند. در برخی مصنوعات شکاف‌های دایره‌ای نیز در لوله‌ها تعبیه می‌شود. برساند. لوله‌های پلاستیکی زهکشی باید به صورت کلاف‌های حداقل ۵۰ متری بسته‌بندی شده و دارای برگه کیفیت کال با حداقل مشخصات. نوع لوله, قطر لوله, تاریخ تولید و نام شرکت تولیدکننده باشد. بسته‌بندی کلاف باید به قدر کافی محکم باشد. به نحوی‌که در حمل و نقل و جابه‌جایی در جای خود پایدار باشد. لوله‌های پلاستیکی با توجه به شرایط اقلیمی هر منطقه, حساسیت‌های مختلفی دارند. پیمانکار باید برای حفاظت لوله‌ها. مراقبت‌های لازم را به عمل آورد. لوله‌های پی وی سی نسبت به اشعه ماوراء بنفش خورشید حساس هستند. لذا در مناطق گرمسیری, نباید لوله را بدون روکش در معرض تابش مستقیم قرار داد. حمل و نقل لوله‌ها به صورت روباز مجاز نمی‌باشد. برای آنبار کردن لوله‌ها در این شرایط نگهداری, جابه‌جا و یا نصب گردد. دستگاه نظارت می‌تواند تمام یا قسمتی از لوله‌هایی را که به نظر می‌رسد تحت تاثیر تشعشع مستقیم نور آسیب دیده‌اند. نپذیرد. لوله‌های ۳۷۲ در درجه حرارت پایین شکننده‌تر از لوله‌های پلی‌اتیلن می‌باشند. عدم رعایت شرایط خاص هر لوله در انبار کردن آنها می‌تواند ضایعاتی را برای لوله در ی غیاب این اعلام, استاندارد ایرانی موجود معتبر می‌باشد. در غیر این‌صورت. با تایید دستگاه نظارت یکی از استانداردهای زیر قابل قبول است: - لوله‌های پی‌وی‌سی 7 0۳ با 606 5۳5 - لوله‌های پی‌وی‌سی موجدار و اتصالات 0 ۸۹7۷ - لوله‌های پلی‌اتیلن موجدار و اتصالات (۱۵۰- ۷۵میلی‌متر) 5 ۸۹7۷ - لوله‌های پلی‌اتیلن موجدار و اتصالات (۶۱۰- ۲۰۰میلی‌متر) 7 ۸۹7۷ به طور کلی این نوع لوله‌ها باید در تمام طول, دارای مشخصات یکنواخت و همگن بوده و عاری از مواد خارجی و این لوله‌ها باید در موارد کلی زیر نیز کنترل شده و تاییدیه دستگاه نظارت را کسب نماید. | - 40 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ (۲۳ -‏ وضعیت ظاهری: با بررسی سطوح داخلی و خارجی, باید اطمینان حاصل شود که لوله عاری از خراشیدگی - طول اسمی: لوله‌هایی تا قطر ۲۰۰ میلی‌متر به‌صورت کلافی و حداقل طول آن ۲۰ متر و طول آن مضربی از ۵ متر باشد. لوله‌هایی با قطر بیش از ۲۰۰ میلی‌متر به‌صورت شاخه‌ای با طول بیش از ۳ مترء با طول مضربی از - دایره‌ای بودن لوله: لوله‌های مصرفی از نظر مدور بودن مورد آزمایش قرار می‌گیرند و باید تفاوت حداکثر و - سوراخ‌ها: با انتخاب یک متر از طول لوله زهکشی موارد زیر کنترل می‌شود: * توزیع سوراخ‌ها: توزیع سوراخ‌ها در سطح لوله باید یکنواخت باشد. تعداد ردیف‌ها در طول یک متر نباید از ۴ردیف کم‌تر بوده و نیز در هر ۱۰ سانتی‌متر طول لوله حداقل ۲ سوراخ وجود داشته باشد. * عرض اسمی سوراخ‌ها: عرض اسمی سوراخ‌ها باید بین ۱/۰ تا ۲/۳ میلی‌متر باشد. متوسط انحراف عرض سوراخ‌ها از مقادیر اسمی نباید از ۰/۲ میلی‌متر بیش‌تر باشد. عرض یک سوراخ نباید از مقدار اسمی آن بیش‌تر از ۰/۴ میلی‌متر انحراف داشته باشد. مساحت سوراخ‌ها: مساحت سوراخ‌ها به‌طور معمول باید ۱ تا ۲ درصد مساحت جانبی لوله باشد. * تعداد سوراخ‌های معیوب باید کم‌تر از ۱۰ درصد سوراخ‌ها باشد. * در صورتی که ابعاد سوراخ‌ها شرایط بالا را پوشش ندهد. لوله معیوب و غیرقابل قبول به شمار می‌رود. ۲-۲-۷-۸- تنبوشه‌های سفالی لوله‌های سفالی باید با استفاده از مصالح خاکی مرغوب عاری از مواد شنی و ماسه‌ای و نیز ترکیبات شیمیایی نامناسب و محلول در آب نظیر آهک و گچ. تهیه‌شده و مشخصات آن با استاندارد 24 ۸57۸1 و یا استاندارد مشابه مورد قبول دستگاه نظارت. تطبیق نماید. به‌طور کلی تنبوشه‌ها باید دارای جدار داخلی صاف. عاری از ترک‌خوردگی. اندازه‌های ثابت و لبه‌های منظم بوده و از استحکام و مقاومت کافی برخوردار باشد. حداکثر طول لوله‌ها نباید از ۴۰ سانتی‌متر تجاوز نماید. مقطع تنبوشه‌ها باید دایره کامل بوده و مقاطع انتهایی آن کاملا عمود بر محور طولی تنبوشه باشد. کلیه قطعات تنبوشه‌ها بایستی از یک‌طرف دارای مادگی باشند به‌صورتی که امکان درگیر شدن دو قطعه تنبوشه مجاور هم را به‌خوبی میسر و از انحراف و جابه‌جایی آنها در موقع نصب جلوگیری نماید. حداکثر فاصله بین لوله‌هاء با توجه به جنس خاک -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۲ ۹۳/۰۸/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۳-۲-۷-۸ تنبوشه‌های بتنی مشخصات لوله‌های بتنی مورد استفاده برای زهکش‌های زیرزمینی باید با استاندارد 2412 ۸57۸1 و لوله‌های بتنی مورد استفاده زهکش‌های جمع کننده با استاندارد 0۱16 ۸51۸1 و یا استانداردهای مشابه مورد قبول دستگاه نظارت تطبیق نماید. این لوله‌ها به طور کلی باید دارای جدار داخلی صاف. اندازه‌های ثابت. لبه‌های منظم و استحکام کافی بوده و در صورت وجود سولفات در آب زیرزمینی. برای تهیه آنها از سیمان ضد سولفات استفاده شده باشد. حداکثر طول لوله‌ها برای زهکش زیرزمینی (تنبوشه) از ۴۰ سانتی‌متر نباید تجاوز کند. پیمانکار موظف است اطلاعات مورد نیاز دستگاه نظارت در زمینه مشخصات فنی مصالح بتن مورد استفاده در تنبوشه‌های بتنی را قبل از این که در اجرای کار از آنها استفاده نماید. تسلیم نموده و تایید دستگاه نظارت را برای به‌ کارگیری آنها کسب نماید. استفاده از لوله‌های معیوب و یا مصالحی که به هر عنوان با مشخصات مورد قبول دستگاه نظارت تطبیق ننماید. مجاز لوله‌های زهکشی پس از تولید نباید در زمین مرطوب و نمدار و یا محل‌هایی که در معرض سیل و یا آبگیری است دپو و نگهداری شود. چنانچه لوله‌ها در شرایط یخبندان فصلی ساخته و یا انبار می‌شود باید در مقابل صدمات ناشی از یخبندان محافظت گردد. محل اتصال تنبوشه‌های بتنی مشابه سفالی است. اما محل اتصال لوله‌های جمع‌کننده باید با ملات ماسه و سیمان (۲ماسه-۱سیمان) پر شود. ۳-۷-۸ مصالح و مواد پوشش مواد پوششی مورد استفاده برای محافظت زهکش‌های زیرزمینی شامل مواد متخلخلی است که از نظر فنی و نقشه‌های پروژه» مشخصات فیلتر پوشش دور لوله‌های زهکش‌زیرزمینی آرائه نشده باشد. نوع و مشخصات پوشش با تایید دستگاه نظارت و طبق فصل ۵ نشریه ۳۶۸ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور با عنوان «ضوابط طراحی و انتخاب مواد و مصالح برای زهکش‌های زیرزمینی» تعیین می‌شود. مواد فیلتر دور لوله به سه دسته تقسیم می‌شوند: - پوشش‌های معدنی دانه‌ای - پوشش‌های آلی - پوشش‌های مصنوعی استفاده از هر کدام از پوشش‌های فوق طبق مشخصات اعلام شده در اسناد پیمان و تایید دستگاه نظارت خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ۹۳/۰۸/۰۱ ۳۳۳ ۱-۳-۷-۸ پوشش معدنی دانه‌ای مصالح این نوع پوشش از شن و ماسه رودخانه‌ای و یا مصالح تولید شده در کارگاه سنگ‌شکن تامین می‌شود. این کروی بوده و دانه‌های پهن (دانه‌های پهن دانه‌هایی هستند که نسبت عرض به ضخامت آن از ۳ بزرگ‌تر باشد) از حداکثر ۵ درصد وزنی مصالح فیلتر نباید تجاوز نماید. کیفیت مصالح فیلتر در عملکرد زهکش‌ها نقش بسیار عمده‌ای دارند و از این جهت در انتخاب دانه‌بندی مصالح فیلتر باید موارد زیر رعایت گردد. در روابط زیر "] معرف مصالح فیلترء3ا معرف مصالح پایه (خاکی که باید در مقابل شسته شدن محافظت شود)»,و,۰0و,۰0 و۰ و۰ و1 نشانه اندازه دانه‌ای است که به ترتیب ۱۰ تا ۸۵ درصد دانه‌ها از آن ِ 0 الف- جهت تامین نفوذپذیری کافی مصالح فیلتر جهت هدایت آب به سمت لوله‌زهکشی باید 4< باشد 15 ب- جهت جلوگیری از جابه‌جایی و شسته شدن خاک پایه به داخل فیلتر باید و 5 : 12 برای خاک‌های اطراف با یکنواختی زیاد یعنی 1.5 > لگ < رح نسبت سل را می‌توان تا ۶ افزایش داد و برای 10 15 1]: 0 خاک‌های اطراف با یکنواختی کم یعنی 4< ر) نسبت 5 را می‌توان تا ۴۰ افزایش داد. 15 ج- برای جلوگیری از حرکت و شسته شدن و ورود ذرات فیلتر به لوله‌های زهکشی باید: 2 < و عرض شکاف یا قطر سوراغ‌های لوله زهکش این مصالح باید معیارهای فیلتر ذکر شده در بالا را نسبت به خاک اطراف برآورده نمایند. در بسیاری از مواقع برای حصول این شرایط نیاز به فیلترهای چند لایه‌ای می‌باشد. د- حداکثر اندازه ذرات جهت جلوگیری از جداشدگی دانه‌ها در هنگام اجراء باید به ۷۵ میلی‌متر محدود گردد و پیمانکار موظف است در تهیه و کاربرد فیلترهای زهکشی خصوصا در شرایط استفاده از ماشین‌های مخصوص حفاری دقت کافی به‌عمل آورد تا علاوه بر جلوگیری از مخلوطشدن خاک با فیلتر. در هنگام بارگیری و باراندازی از محل دپو تا محل نصب زهکش‌ها.ء موارد زیر رعایت گردد: - دستگاه حفر ترانشه باید کاملا تنظیم گردد تا قشر فیلتر با ضخامت یکسان در اطراف لوله‌ها ریخته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳۶‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - در هنگام حمل و نقل, بارگیری, دیو و فیلترریزی از جداشدگی دانه‌ها (ریز یا درشت) جلوگیری گردد. - فیلتر باید خوب دانه‌بندی شود و عاری از بقایای گیاهی. رس و سایر مواد مضر که هدایت هیدرولیکی پوشش دور لوله را تحت تاثیر قرار دهدء باشد. دستگاه نظارت می‌تواند معیارهای فوق‌الذکر یا یکی از معیارهای ارائه شده در نشریه ۲۶۶ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور را مبنا قرار داده و جهت اجرا به پیمانکار ابلاغ نماید. به‌طور کلی در اجرای فیلتر و زهکش (دور لوله یا زیر پوشش بتنی کانال و ...)» جهت کنترل دانه‌بندی باید حداقل به ازای هر ۲۰۰ مترمکعب اجرای زهکش یا فیلترء یک آزمایش دانه‌بندی انجام پذیرد. ۲-۳-۷-۸ پوشش آلی جارو کتان خرد شده 9 تشکیل می‌شود. این نوع مواد می‌توانند در هنگام اجراً استفاده شوند و9 یا این که قبلا به دور لوله خصوصی ارائه می‌شود. در غیر این‌صورت دستگاه نظارت می‌تواند یکی از انواع مصالح و روش‌های آرائه شده در نشریه ۸ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور را برای اجرا ابلاغ نماید. ۳-۳-۷-۸- پوشش‌های مصنوعی پوشش‌های مصنوعی که به زمین‌پارچه‌ها" معروف می‌باشند. شامل مواد مختلف پلیمری هستند. این مواد می‌تواند از کارخانه‌های سازنده دور لوله‌های زهکش‌پیچیده می‌شوند. این نوع تولیدات باید به اندازه کافی در مقابل حمل و نقل و نصب. مقاومت داشته باشد به نحوی که هیچ‌گونه آسیبی به آنها وارد نگردد. معیارهای پوشش‌های مصنوعی طبق بند ۴-۳ نشریه ۲۶۶ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور بوده و در صورت تایید دستگاه نظارت معیارهای زیر به عنوان راهنمای کاربرد ژئوتکستایل که از معمول‌ترین پوشش‌های مصنوعی در زهکش‌های زیرزمینی می‌باشند. باید رعایت شود: |16 2- 6 3- ۳۵۱۷۵۵۲۵۲ ۳۹۷1|۵۵ )۳1۳( 4- ۳۵۱۷۵1۳۷۱۵۵ )۳]۶( 5- ۳۵۱۷۳۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳۵ الف - اندازه سوراخ‌ها - وقتی که خاک پایه (خاک مزرعه) کم‌تر از ۵۰ درصد مواد رد شده از الک ۲۰۰ داشته باشد. اندازه ظاهری روزنه ژئوتکستایل, باید کم‌تر از ۰/۶ میلی‌متر ( بزرگ‌تر از الک شماره ۳۰) باشد. - وقتی که خاک پایه بیش‌تر از ۵۰ درصد مواد رد شده از الک ۲۰۰ داشته باشد. اندازه ظاهری روزنه زئوتکستایل باید کوچک‌تر از ۰/۳ میلی‌متر باشد. (بزرگ‌تر از الک شماره ۵۰) - وقتی که خاک پایه از مصالح ۰-۲۵ میلی‌متر باشد. برای انتخاب اندازه ظاهری باید مصالح ردشده از الک شماره ۴ یعنی ۴/۷۵ میلی‌متر را مبنا قرار داد. ب- تراوایی پوشش - در شرایط عادی تراوایی (هدایت هیدرولیکی) زمین‌پارچه. باید مساوی و یا بزرگ‌تر از تراوایی خاک پایه باشد. در شرایط بحرانی, ضریب تراوایی زمین‌پارچه باید حداقل ۱۰ برابر تراوایی خاک پایه باشد. ج- ضخامت پوشش گرچه عموما پوشش‌های ضخیم عملکرد بهتری داشته‌اند. اما ضخامت مبنا نبوده و عملکرد هر پوشش مبنای انتخاب ضخامت هر نمونه مورد آزمایش نباید انحرافی کم‌تر یا بیش‌تر از ۲۵ درصد مقدار اعلام شده توسط کارخانه سازنده. د- جرم واحد سطح جهت اطمینان از یکنواختی قابل قبول, جرم واحد سطح نباید بیش‌تر از ۲۵ درصد مقدار اعلام شده توسط کارخانه سازنده باشد. ه- اندازه روزنه‌ها و معیارهای نگهداری - 52.5 رول/وو0 15 برای پوشش‌های با ضخامت مساوی یا کم‌تر از یک میلی‌متر - 3 موول/ و0 > | برای پوشش‌های با ضخامت بین ۱و ۲ میلی‌متر - 54 وول/وو0 ک | برای پوشش‌های با ضخامت بین ۲و ۵ میلی‌متر - 55 وول/ و0 ک | برای پوشش‌های با ضخامت مساوی یا بیش از ۵ میلی‌متر معیار |[ 2 0و/ 0و0 به منظور به حداقل رساندن خطر گرفتگی ثانویه مصالح معدنی می‌باشد. توصیه می‌شود. پوشش‌هایی استفاده شوند که دارای نسبت‌های رول/ و0 نزدیک به حد بالای پیشنهاد شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- سر ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی در روابط فوق و09 پوشش زهکش عبارتست از اندازه روزنه‌ای که ۹۰ درصد روزنه‌ها از آن کوچک‌ترند و وول عبارتست از قطر ذراتی از خاک در تماس با پوشش (خاک پایه) که ۹۰ درصد وزنی ذرات خاک از آن کوچک‌ترند. قابلیت فشردگی پوشش‌های تراکم‌پذیرء مهم‌ترین عامل موثر بر روی مشخصه اندازه روزنه‌ها و هدایت هیدرولیکی می‌باشد. یکی دیگر از مسایل پوشش‌هاء سائیدگی و یا پاره‌شدن قسمت‌هایی از پوشش لوله‌ها به هنگام حمل و نقل می‌باشد. پوشش‌هایی که بر اثر تراکم. نفوذپذیری قابل قبول خود را از دست می‌دهند نباید در زهکش‌های زیرزمینی مزارع استفاده شوند. همچنین استفاده از لوله‌های زهکشی با پوشش آسیب‌دیده مجاز نمی‌باشد. در صورتی که مرمست غیره باید مطابق استانداردهای مرتبط باشد. در این مورد استانداردهای ایران به شرح زیر تدوین شده است که در زمان اجرا آخرین بازنگری آنها مورد عمل خواهد بود. - اندازه‌گیری جرم در واحد سطح استاندارد شماره ۷۲۱۹ - اندازه‌گیری ضخامت تحت فشار استاندارد شماره ۷۲۲۰ - اندازه‌گیری ضخامت یک لایه از چند لایه استاندارد شماره ۷۲۲۰-۲ - اندازه‌گیری خواص کششی استاندارد شماره ۷۲۲۱ - مقاومت در برابر سوراخ شدن استاندارد شماره ۷۲۲۲ در غیاب استانداردهای ملی. دستگاه نظارت می‌تواند به ترتیب. استانداردهای سازمان بین‌المللی استاندارد (50])» استاندارد اروپایی و یا ۸51۸ را مبنای ارزیابی قرار دهد. ز- حمل و انبار کردن مجاز دما که منجر به تغییر شکل‌های غیر قابل قبول می‌شود انبار شود. حمل این مصنوعات باید به نحوی انجام شود که در هنگام حمل صدمه‌ای به آن وارد نشود و از کارخانه سالم تحویل انبار شود. حمل و نقلء انبار کردن و کاربرد آن در محل مصرف باید طبق استاندارد 14873 ۸57۸/1 باشد. ح- بسترسازی بستری که لایه پلیمری برروی آن استقرار می‌یابدء باید طبق نقشه‌ها صاف و تمیز باشد. سطح مورد نظر باید طبقی تایید دستگاه نظارت عاری از خرده سنگ. کلوخه. سوراخ و فرورفتگی. برآمدگی بوده و شرایط بستر نباید لجنی و با -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳ ۸-۸- آبروها (آبگذرها) آبروهاء سازه‌های هیدرولیکی برقراری بدون خسارت جریان آب آبراهه‌هاء مسیل‌ها و زهکش‌ها در محل تقاطع جاده کانال و سایر تاسیسات مسیر می‌باشند. این سازه‌ها به اشکال مختلف لوله‌ای» صندوقه‌ای, بیضوی و یا مجاری قوس‌دار و اجرای آبروها طبق برنامه‌ای مشخص و با انجام تمهیدات لازم برای هدایت اصولی جریان‌های مخرب و جاری و با تایید دستگاه نظارت انجام می‌شود. لذا باید قبل از شروع عملیات خاکی و به منظور پیشگیری از فرسایش, تخریب و آسیب‌دیدگی ابنیه فنی. خاک‌ریزی‌ها و شیب شیروانی‌هاء تمهیدات لازم برای جمع‌آوری, انحراف و تخلیه صحیح رواناب‌ها صورت گیرد. به هنگام عملیات اجرایی, باید همواره مراقبت خاص به عمل آید تا به کانال‌هاء آبروها و مجاری هدایت آب به آبروهاء این مجاری باید همواره عاری از مصالح و مواد زاید بوده تا مانع عبور جریان آب نگردد. قبل از ساخت این گونه مجاری ۱-۸-۸- آبروهای لوله‌ای بتنی پیش‌ساخته لوله‌های بتنی ساده و پا مسلح مصرفی در آبروها را می‌توان در کارخانه و یا در محل با وسایل ماشینی مخصوص, به‌صورت پیش‌ساخته تهیه نمود. اندازه و نوع لوله‌ها باید با جزییات مندرج در نقشه‌ها و یا مشخصات استاندارد آشتو از جمله 1۱70-86 (لوله‌های بتنی مسلح) و آشتو 186-87 (لوله‌های بتنی غیر مسلح) منطبق باشند. به طور کلی لوله‌های تا قطر ۶۰ سانتی‌متر به صورت غیر مسلح و لوله‌های با قطر بیش‌تر از ۶۰ سانتی‌متر از بتن مسلح ساخته می‌شود. سطح درونی لوله‌ها باید کاملا مستقیم و اختلاف مجاز آن با ابعاد واقعی, از ۱/۵ درصد بیش‌تر نباشد. حد رواداری در قطر لوله یک سانتی‌متر است. ضخامت جدار لوله می‌تواند حداکثر ۵ درصد بیش‌تر از اندازه پیش‌بینی شده در نقشه‌های پروژه باشد. لوله‌ها ممکن است از نوع نر و ماده و یا انواع زبانه و شیار باشند.ء ولی به هر حال باید با نوع مشخص شده در بتن لوله‌ها باید از رده ۲25 تهیه شود و عیار سیمان لوله‌های بتنی مسلح و غیرمسلح هیچ‌گاه نباید کم‌تر از ۲۳۵۰ کیلوگرم در مترمکعب بتن باشد. نوع سیمان. شن» ماسهء نسبت آب به سیمان و همچنین کلیه عملیات مربوط به تهیه. اختلاط. حمل, ریختن بتن. ارتعاش و نگهداری باید با مندرجات فصل پنجم تطبیق نماید. نوع دیوارهای انتهایی و نوع بتن آنها با توجه به شرایط محلی در مشخصات فنی خصوصی قید می‌شود. لوله‌های بتنی ساده و یا مسلح نباید قبل از به دذست اوردن مقاومت ۸ روزه و با زودتر از ۳۸ روز حمل و به مصرف برسد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۲-۸-۸- آبگذرهای تاوه‌ای آبروهای تاوه‌ای شامل تاوه‌های پیش‌ساخته مسلح و یا ریخته‌شده در محل (درجا) می‌باشد. اندازه این نوع آبروها باید با اندازه‌های مشخص‌شده در نقشه‌ها برابری نماید. بتن مصرفی در تاوه‌ها از 20-) یا 25-) و نوع بتن دیوارها می‌تواند از 6 20 یا ۲25 باشد. سایر عملیات بتنی و بنایی باید با مندرجات فصل‌های پنجم و ششم تطبیق نماید. ۳-۸-۸- آبگذرهای مدور و غیر مدور با مصالح مختلف استفاده از این نوع آبگذرها باید با نظر مهندس مشاور انتخاب و اجرا شود. در صورت پیشنهاد. پیمانکار موظف است طبق دستورالعمل دستگاه نظارت نسبت به تهیه لوله‌های مورد نظر با مشخصات اعلام شده. اقدام نماید. مشخصات فنی لازم در مشخصات فنی خصوصی ارائه می‌شود. در غیر این صورت دستگاه نظارت می‌تواند با توجه به سهولت دسترسی یکی از موارد زیر را با شرح کامل عملیات آماده‌کردن محل آبروه نصب و خاک‌ریزی برای اجرا ابلاغ نماید. الف- لوله‌های قوسی از بتن مسلح ۸۸517۳0-0/206 ب- لوله‌های بیضی شکل از بتن مسلح ۸۸۹511۳0-۸42078 ج- لوله‌های آهنی یا فولادی گالوانیزه موجدار ۸۸5۲170-1/1218 د- لوله‌های آزبست سیمانی [۸57۸/428-1501388 ه- لوله‌های جی.آر.پی 03262-/۸57۸ و- لوله دو جداره پلی اتیلنی 9969 150 -16961 11۲ ز- مقاطع جعبه‌ای بتنی درجا ۴-۸-۸- پی‌کنی آبگذرها و لوله‌ها الف- پی‌کنی آبروها و لوله‌ها باید طبق اندازه‌های تعیین شده در نقشه‌ها و برابر دستور دستگاه نظارت انجام گیرد. پی‌کنی‌ها باید به عرضی باشد که سهولت کار را فراهم و از لحاظ عملیات ساختمانی مقرون به صرفه باشد. پی‌کنی در بستر زیرین آبروها و لوله‌ها باید با دقت کامل و منطبق با تراز مشخص شده در نقشه و در خاک بکر و دست نخورده در سراسر طول آبروء انجام گیرد. در صورتی که تراز قسمت زیرین پایین‌تر از حدود مورد نظر بوده و یا بستر با شیب صحیح شکل نگرفته باشد. باید آن را با مصالح بنایی و یا بتن ضعیف اصلاح نمود. ب- تعویض خاک نامناسب و سست بستر زیرین لوله‌ها با مصالح قابل قبول موجود و تا عمق لازم باید با ج- برای لوله‌گذاری در زمین‌های سنگی یا سخت. باید کف بستر تا ۱۵ سانتی‌متر پایین‌تر از قسمت تحتانی لوله کنده شده و سپس با ماسه و یا شن ریز پر و متراکم گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشتم- زهکشی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳۹ د- هرگاه به تشخیص دستگاه نظارت. در پی‌کنی آبروها و لوله‌هاء سپرکوبی, حایل‌بندی و پمپاژ لازم باشد. پیمانکار باید به این امر اقدام نموده و پس از خاتمه کار این حایل‌ها و پشت‌بندها را از محل کار خارج نماید. ۵-۸-۸ نصب لوله‌ها الف-لوله‌ها باید با خط و شیب صحیح مندرج در نقشه‌هاء در روی کف آماده شده و بستر هموار و مستحکم. نصب شود. زبانه هر لوله باید در شیار لوله مجاور قرار گیرد و کلیه لوله‌های نصب شده در تمام طول آبرو باید دقیقا آن به‌گونه‌ای با بتن پر گردد که تشکیل یک طوقه کامل دهد. اندود سیمان باید با گونی مرطوب و یا وسیله مشابه پوشیده شده و حداقل ۲۴ ساعت بعد از آندود کردن نیز مرطوب نگاه داشته شود. در خصوص لوله‌های ساخت کارخانه که از درزهای کام و زبانه و نوار آب‌بند لاستیکی تشکیل شده است. استفاده از ملات و بتن برای آب‌بندی درز ضروری نمی‌باشد. ب- چاهک و چاه‌های بازدید باید طبق دستورات دستگاه نظارت و نقشه‌های اجرایی در محل ساخته شوند. انتهای ج- دور لوله‌ها باید در محل‌هایی که در نقشه‌های اجرایی نشان داده شده و یا مناطقی که دستگاه نظارت تعیین می‌کند. برابر ابعاد و اندازه‌های مشخص شده. با بتن محصور گردد. بتن باید با احتیاط کامل زیر» طرفین و روی لوله‌ها ریخته شود. به گونه‌ای که زیر و اطراف لوله‌ها از بتن پر شده و بستری مسطح و مستحکم به‌وجود آید. د- در مواردی که تمام یا قسمتی از لوله‌گذاری در خاک‌ریزی صورت می‌گیرد. باید ابتدا عملیات خاک‌ریزی را با منظور نمودن ضخامت زیرسازی لوله تا ارتفاعی که حداقل ۶۰ سانتی‌متر پوشش خاکی روی لوله را تامین کرده و بلندی آن از ۲/۵ متر تجاوز نکند. طبق مشخصات مندرج در فصل عملیات خاکی اجراء سپس ترانشه محل لوله‌گذاری را با دیوارهای نسبتا قائم خاک‌برداری و لوله را داخل ترانشه, نصب کرد ۶-۸-۸ خاک‌ریزی فضای خالی اطراف لوله‌ها و آبروها پرکردن فضای خالی اطراف لوله‌ها و یا مجاری مستطیلی باید بعد از پاک کردن کامل درون لوله‌ها و آبروها و طرفین دیوارها از مصالح اضافی و بازدید و تایید دستگاه نظارت انجام گیرد. این فضای خالی باید در لایه‌هایی به ضخامت حداکثر ۵ سانتی‌متر با مصالح مناسب یا مصالح منتخب و یا مصالح ویژه از نوع خرده‌سنگی (مصالح زهکش) که دانه‌بندی آنها در نقشه‌های اجرایی و مشخصات فنی خصوصی تعیین شده» پر شود. لایه‌های اولیه خاک‌ریز روی لوله‌ها باید عاری از سنگ و کلوخه بوده و مصالح در هنگام اجرا روی لوله‌ها پرتاب نشود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۴۰‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی تراکم نسبی خاک‌ریزی‌ها نسبت به تراکم پراکتور استاندارد. باید حداقل ۹۵ درصد باشد مگر آن‌که در مشخصات فنی طرفین آبروهای صندوقه‌ای و لوله‌ها در هر زمان یکسان بوده و در هنگام انجام کارء به لوله‌ها و دیوارها آسیبی وارد نشود. قطعات سپرها و حایل‌ها نباید در محل کار باقی بماند ولی برای پر کردن محل‌هایی که در آن سپرکوبی و حایل‌بندی به کار رفته باید ترتیبی اتخاذ شود تا در هنگام کوبیدن مصالحء از ریزش کناره‌ها جلوگیری به عمل آید. ۹-۸- آزمایش لوله‌های جمع کننده و آبروها - لوله‌های زهکش جمع‌کننده باید مورد آزمایش قرار گیرند. به این منظور در صورتی که در حد فاصل ابتدا و انتهای این لوله‌ها چاهک باشد. باید مسیر خط لوله قطعه به قطعه بین چاهک‌های بازدید آزمایش شود. این انجام خواهد شد. ضمن آزمایش, آب باید در لوله‌ها باقی بماند و نشت آب از لوله‌هاء قابل قبول نخواهد بود. لوله‌هایی که در این آزمایش معیوب تشخیص داده شوند باید جمع‌آوری و با لوله‌های سالم تعویض شوند. قبل از آزمایش و تایید کتبی دستگاه نظارت. پیمانکار مجاز به مدفون کردن لوله‌ها نمی‌باشد. - عملکرد آبروهای زیر جاده‌هاء کانال‌ها و آبروهایی با طول کوتاه که معمولا جریان آزاد آب در آنها برقرار می‌شود و وضعیت ظاهری آنها به سهولت قابل رویت است. به هنگام برقراری جریان آب در آنها مورد آزمایش قرار می‌گیرد و نقایص آن توسط پیمانکار مرتفع می‌شود. آبروهای مدفون که جریان آزاد یا تحت فشار دارند نیز باید مورد آزمایش قرار گیرند. به این منظور باید در صورت امکان از نظر ظاهری مورد بازدید قرار گرفته و همچنین با برقرار نمودن جریان آب در این آبروهاء عدم وجود نشتی در آنها کنترل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩ ‏فصل -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- قنات ۹۳/۸/۰۱ ۳۴۳ ۱- ۹- مشخصات کلی ساخت. ترمیم و حفاظت مجاری زیرزمینی (قنوات) و چاه‌های مرتبط با این مجاری در شرایط دایر و یا متروکه به‌کار در این مشخصات فنی, منظور از قنات یا مجرای انتقال آب. مجرایی با ابعاد مشابه قنوات سنتی ایران که قابل حفر با نیروی انسانی در زمین‌های آبرفتی و ریزدانه و یا با تجهیزات تسهیل‌کننده مانند کمپرسور و یا آتشباری محدود در مصالح دج و سنگی می‌باشد. شکل این مجاری معمولا سهموی و یا نعل اسبی و حداکثر قطر نهایی مورد انتظار برای حفاری ۲ متر است. ۳-۹- تعاریف - قنات: قنات یا کاریز مجموعه مجرای زیرزمینی (کوره) و میله‌چاه‌ها. جهت انتقال آب زیرزمینی به سطح زمین برای مصارف شرب و کشاورزی است. - کوره: مجرای انتقال آب که به صورت دستی حفر شده و می‌تواند خشک بوده یا آب در آن جریان داشته باشد. - سطح جانبی کوره: سطح جانبی بر اساس خط پیرامونی مقطع کوره قبل از پوشش و با رواداری اعلام شده در این مشخصات فنی خواهد بود. - چاه دستی: منظور از چاه دستی, چاهی است که با استفاده از نیروی بدنی و با استفاده از وسایل بنایی مانشد کلنگ. بیلچه و یا ابزار برقی از قبیل بالابره چکش بادی و غیره حفر می‌شود. - میله‌چاه: چاه‌هایی که در طول مسیر کوره قنات و بر روی آن حفر شده و از آن برای ورود و خروج مقنی, وسایل و ابزارآلات مورد نیازء تهویه کوره و نهایتا خارج ساختن مواد خاک‌برداری شده از آنها استفاده می‌شود. - کول: کول قطعه‌ای است بتنی که شکل تخم مرغی, بیضوی و دایره‌ای و به‌صورت مسلح و یا غیرمسلح با ابعاد مختلف ساخته شده و برای جلوگیری از ریزش دیواره میله‌چاه‌ها و یا سقف و دیواره‌های کوره قنات به کار می‌رود. کول می‌تواند با استفاده از مصالح دیگری نیز که همین وظیفه را انجام دهند ساخته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۳-۹- عملیات اجرای کوره به روش حفر قنات ۱-۳-۹- دامنه کاربرد عملیات حفر کوره عموماء شامل حفر میله‌چاه. میله‌چاه‌های خاص دسترسی, ورودی» مسیر و خروجی کوره می‌گردد. پیمانکار موظف است نیروی انسانی, مصالح, تجهیزات. ابزار و ادوات و ماشین‌آلات مناسب حفاری چاه و کوره و همچنین ۳-۳-۹ سازمان و روش آجرا پیمانکار ظرف مهلت مشخص‌شده در اسناد پیمان» جزییات برنامه. روش‌های اجرا و نحوه هم‌زمانی (منطبق بر نقشه‌هاء مشخصات فنی‌خصوصی) و برنامه تفصیلی خود مشتمل بر موارد زیر را به دستگاه نظارت اعلام می‌نماید. - ترکیب تیم حفاری و ابزار و ادوات مورد نیاز و برنامه کاری - تامین ابزار و لوازم نقشه‌برداری خاص قنوات - تعیین موقعیت میله‌چاه‌ها و راستای حفر کوره و رقوم خط پروژه در هر میله‌چاه - روش حفاظت خاک‌های ریزشی اطراف میله‌چاه - اقدامات لازم برای جلوگیری از ریزش دیواره چاه‌ها - اقدامات حفاظتی و ممانعت از ورود رواناب‌های جاری و رواناب‌های حاصل از بارندگی‌ها - ابزار و ادوات و وسایل انتقال خاک به بیرون از کوره. روش نصب و تضمین‌های لازم برای استحکام آن - نوع ماشین‌آلات و ابزار و ادوات مورد استفاده در کوره, میله‌چاه و خارج از چاه - آبکشی مستمر و تخلیه آب با امکانات مناسب موتوری - سیستم روشنایی و تهویه ۳-۲۳-۹- تندابیر ایمنی پیمانکار مسوول ایمنی کلیه عملیات حفاری چاه کوره و ورودی و خروجی آن است. پیمانکار باید. به طور منظم و برنامه‌ریزی شدهء بازرسی و مراقبت‌های لازم از حفاظ اطراف میله‌چاه‌هاء مصالح ریزشی دیواره چاه‌ها و کوره را انجام داده و اقدامات مقاوم‌سازی با تایید دستگاه نظارت معمول نماید. قبل از شروع عملیات حفر میله‌چاه‌هاء پیمانکار باید اقدامات لازم برای مقابله با ورود سیلاب‌ها و رواناب‌های احتمالی به داخل چاه را انجام داده و تدابیر ایمنی حفاظت کارگران حفار درون چاه را به تایید دستگاه نظارت برساند. به‌منظور تامین روشنایی داخل چاه و کوره لازم است از سیستم کابل‌کشی و چراغ‌های عایق ضد آب و یا برق مستقیم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- قنات ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۴۵ با توجه به شرایط محیطی محدوده کار و قبل از شروع عملیات اجرایی حفر چاه‌هاء باید علایم هشداردهنده لازم نصب گردیده و اقدامات لازم برای جلوگیری از ورود احشام و حیوانات وحشی به محدوده چاه‌ها فراهم گردد. همچنین پیمانکار موظف است پس از تعطیل کار روزانه. هفتگی, دوره‌ای و پا یک بخش از پیمان تا زمان تحویل موقت نسبت به نصب درپوش‌های مطمئن برای ممانعت از سقوط اجسام خارجی به داخل چاه اقدام نماید. قبل از حفاری چاه و یا کوره, اطلاع از موقعیت دقیق تاسیسات زیرزمینی آن منطقه ضروری است. کارفرما اقدامات لازم جهت اعمال هماهنگی‌های لازم بین پیمانکار و ادارات مسوول این مستحدئات جهت قطعیت موقعیت آنها را انجام خواهد داد. پیمانکار مسوول انجام اقدامات لازم برای حفظ عملکرد و کارایی مستحدئات واقع در محدوده عملیات اجرایی قنوات در حد وضع موجود آنها و جلوگیری از وارد شدن خسارات ناشی از اجرای قنوات به آن مستحدئات بوده و جبران هر نوع خسارت بر عهده وی می‌باشد. ۴-۳-۹- تهویه وجود میله‌چاه‌ها و کمک آنها به تهویه هوا به هیچ عنوان رافع مسوولیت‌های پیمانکار در مقابل حفظ سلامت کلیه افراد عمل کننده و بازدیدکننده نخواهد بود. پیمانکار باید نسبت به تامین و نصب بادبزن‌ها" و خطوط لوله انتقال هوا با پیمانکار باید با در نظر گرفتن جبهه‌های کارء نوع فضاهای زیرزمینی اعم از میله‌چاه‌ها یا کوره‌ها. روش‌های حفاری و عملیات اجرای پوشش.ء روش‌های نگهداری و ماشین آلات مورد استفاده در داخل کوره, طرح تهویه را تهیه و قبل از اجرا به دستگاه نظارت ارائه نماید. پیمانکار همچنین باید کلیه روش‌های کاهش منابع آلودگی هوای محیط را پیش‌بینی کرده و به دستگاه نظارت ارائه نماید. پیمانکار باید در حفاری‌های زیرزمینی تا زمان نصب سیستم تهویه مورد تایید. از وجود تهویه کافی به هنگام عملیات حفاری مطمئن باشد. در حفاری‌های زیرزمینی برای به حداقل رساندن گرد و غبار باید با تایید دستگاه نظارت تمهیدات لازم برای جلوگیری از آلودگی هوای محیط کار به عمل آید. در عملیات حفاری و انجام پوشش, استفاده از ماشین‌آلاتی که با سوخت فسیلی کار می‌کنند در داخل کوره مجاز نمی‌باشد. پیمانکار باید غلظت گازهای زیان‌بار را حداقل هفته‌ای یک‌بار و در صورت لزوم در فواصل زمانی کوتاه‌ترء بنا بر تشخیص دستگاه نظارت اندازه گیری نماید. این گازها می‌توانند از طریق ماشین‌آلات. ابزار و ادوات مورد استفاده کارگران تولید شده و یا به دلیل عبور مجاری حفاری از محدوده آب‌های معدنی با گازهای مضر حاصل شده باشد. |- -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳۶‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی سیستم تهویه مورد استفاده باید بتواند در تمام مدت عملیات اجرایی, همواره غلظت حجمی‌اکسیژن را به حداقل ۲۰ درصد برساند. در ضمن, پیمانکار باید در محاسبات تهویه. افت فشار هوا را در مجاری تهویه مد نظر قرار دهد. ابزار ثبت میزان گازهای زیان‌بار و گرد و غبار باید همواره با شرایط مناسب در دسترس باشد. این ابزار باید در مدت عملیات حفاری زیرزمینی توسط پیمانکار به‌کار گرفته شود. اطلاعات ثبت شده باید به صورت هفتگی با مطابق دستورالعمل دستگاه نظارت تهیه و به دستگاه نظارت آرائه شود. مسوولیت بهره‌برداری از سیستم تهویه در حفاری‌های زیرزمینی تا پایان کلیه عملیات اجرایی به عهده پیمانکار است. سیستم تهویه باید قابلیت تامین مقادیر حداقل هوای مورد نیاز به شرح زیر را داشته باشد: - ۶ مترمکعب در دقیقه به ازای هر نفر که در فضاهای زیرزمینی مشغول به‌کار هستند. - ۶ مترمکعب در دقیقه به ازای هر کیلووات قدرت دستگاه‌های دیزلی و یا سایر تجهیزات با سوخت فسیلی که به ناگزیر و با تأیید دستگاه نظارت در فضاهای زیرزمینی کار می‌کنند. - سرعت متوسط جریان هوا در کلیه مجاری زیرزمینی نباید کم‌تر از ۰/۳ متر در ثانیه باشد. - در جبهه کار باید حداقل ۷ مترمکعب در دقیقه هوای تازه تامین گردد. پیمانکار باید کلیه دستگاه‌ها و مجاری تهویه را در وضعیت مطلوب نگهداری نماید و هر گونه آسیب دیدگی مجاری تهویه باید در اسرع وقت ترمیم گردد. چنانچه میزان غلظت گازهای سمی از حدود مشخص شده تجاوز نماید. پیمانکار باید بلافاصله موتورهای دیزلی را متوقف. میزان تهویه را افزایش و یا اقدامات قابل قبول دیگری را با تایید دستگاه نظارت به عمل آورد. پیمانکار باید متناسب با آنواع فعالیت‌های مورد نظر نظیر تزریق» بتن‌ریزی» بتن‌پاشی, اصلاحاتی در سیستم تهویه به عمل آورد. سیستم تهویه باید قابلیت کنترل دمای مورد نیاز را نیز داشته باشد و شرایط مناسب برای محیط کار در داخل قنات را فراهم سازد. پیمانکار باید برای اندازه‌گیری گازها و رعایت مشخصات فنی, تجهیزات و وسایل اندازه گیری مورد نیاز را در وضعیت مطلوب نگهداری نماید. لوله‌های تهویه مورد استفاده جهت انتقال هوا باید به گونه‌ای باشد که افت فشار در آن به حداقل برسد. جنس لوله‌های تهویه باید از مواد غیر قابل اشتعال باشد. پیمانکار باید کلیه قرائت‌های انجام شده را ثبت و به صورت هفتگی به دستگاه نظارت ارائه نماید. پیمانکار باید محل نصب بادبزن‌ها را به تایید دستگاه نظارت برساند. ۵-۳-۹- روشنایی, کابل کشی و تلفن تمام کارهای زیرزمینی باید به اندازه کافی جهت دسترسی, انجام صحیح کارء بازرسی» نصب و غیره به‌وسیله نیروی برق روشن شوند. محل کار زیرزمینی باید به‌قدری روشن باشد تا انجام کارهای معمولی به خطر نیفتد. وسایل روشنایی باید در مقابل حوادث محافظت شوند. شدت روشنایی در کلیه نقاط فضاهای زیرزمینی نباید کم‌تر از ۵ شمع (هر شمع برابر است با ۱۰/۷۶ لوکس) باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- قنات ‎٩۳/۰۸/۰(‏ ۳۳۷ در کارهایی که در سطح پایین انجام می‌شود روشنایی باید برحسب احتیاج برآورده شود. ولتاژ برق سیستم روشنایی در کلیه کارهای زیرزمینی نباید از ۱۱۰ ولت سه فاز بیش‌تر شود. حداکثر فاصله چراغ‌ها از هم حدود ۱۰ متر باشد. مدار سیستم روشنایی باید جدا از بقیه کابل‌کشی‌ها باشد و جهت مواقع اضطراری باطری برای آن در نظر گرفته شده باشد. تمام افراد داخل قنات باید به کلاه چراغ‌دار مجهز باشند که هر کدام باطری مستقل خود را داشته باشند. کابل کشی برق جهت روشنایی به نقاط مختلف. باید به درستی انجام شود و در محل تثبیت گردد. پیمانکار باید سیستم تلفن را به نوعی احداث نماید که امکان برقراری تماس از دفتر محل کارگاه با واحدهای عملیاتی زیرزمین یا دفاتر اصلی و دفتر دستگاه نظارت وجود داشته باشد. در صورت وجود خط تلفن در محل, شبکه تلفن کارگاه باید با شبکه تلفن عمومی متصل باشد و در صورت نیاز بنا به تشخیص دستگاه نظارت سیستم بیسیم جهت مهندسین کار گاه تهیه شود. ۶-۳-۹ مسیر و امتداد کوره پیمانکار موظف است قبل از شروع عملیات اجراییء پروفیل زمین در مسیر کوره را برداشت نماید و در صورتی که در کدهای اجرایی نقشه‌ها تغییراتی وجود داشته باشد به اطلاع دستگاه نظارت برساند تا در صورت نیاز نقشه‌های اصلاحی و پیمانکار ابزار و ادوات مورد نیاز تعیین رقوم دقیق و هدایت عملیات حفاری چاه و کوره را فراهم نموده و برنامه پیاده کردن مسیر و هدایت عملیات را به تایید دستگاه نظارت می‌رساند. متناسب با شرایط مسیر کوره و زمین طبیعی مسیر کوره, پیمانکار به تعداد کافی نقاط نشانه کمکی‌ایجاد می‌نماید تا کنترل مسیر به سهولت امکان‌پذیر باشد. نقاط نشانه باید در موقعیتی نصب گردد که در اثر فعالیت‌های حفاری و حمل و نقل خاک و مصالح, تا پایان پیمان آسیب نبیند. و امکانات لازم برای بررسی محور را برای دستگاه نظارت فراهم نماید. حداکثر خطا در رواداری مابین دو میله‌چاه برای کوره به شرح زیر است: - محور کوره ۵ میلی‌متر - شکل نیمرخ ‏ ۲۰*میلی‌متر در هنگام عملیات حفر کوره, پیمانکار موظف است هر گونه خطایی که از حدود قید شده در بالا بیش‌تر باشد را اصلاح نماید. دستگاه نظارت می‌تواند تا زمانی که اصلاحات انجام نشده, مجوز شروع بقیه عملیات حفاری را صادر نکند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴۸ ۹۳/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۷-۳-۹ حفاری میله‌چاه و کوره ۱-۷-۳-۹ کلیات اصولا حفر مجرای زیرزمینی به روش‌مقنی در مناطقی توصیه می‌گردد که میل‌چاه‌ها و کوره‌ها عمدتا از مناطق غیر سنگی عبور نماید. این‌گونه عملیات در خاک‌هایی که بافت آنها بیش‌تر رسی, ماسه‌ای, شنی, قلوه‌سنگی, رگه‌های مخلوط شن و ماسه که با ملات رسی به‌هم چسبیده و همچنین سنگ‌های شکسته و از هم‌جدا باشد. صورت می‌گیرد. در این زمین‌ها به‌طور کلی ماشین‌آلات معمولی که برای حفاری در خاک به‌کار می‌روند. کفایت می‌نماید و حفاری در خاک منظور می‌گردد. ولی در زمین‌های سخت و سنگی به تشخیص دستگاه نظارت نیاز به تجهیزات خاص و مواد سوزا می‌باشد که پیمانکار باید با توجه به شناخت کامل از منطقه و ابعاد و مشخصات کارء کلیه ماشین‌آلات و لوازم مورد نیاز را قبل از عملیات تهیه نموده و تمهیدات راه‌اندازی آنها در کارگاه و محل میل‌چاه‌ها را فراهم نماید. ۲-۷-۳-۹ حفر میله‌چاه میله‌چاه‌ها به‌منظور دسترسی به مسیر کوره و با اهداف زیر و یا دستور دستگاه نظارت حفر می‌گردند: - برقراری جریان هوا در داخل کوره برای امکان انجام عملیات - تخلیه خاک ناشی از حفاری کوره - انتقال مصالح لازم برای پوشش - تخلیه آب زیرزمینی در صورتی که چندین بازه مستقل از هم فعال باشد. لایه‌های زمین‌شناسی و آب زیرزمینی متغیر می‌باشد و در نقشه‌های اجرایی مشخص خواهد شد. در انتخاب و آرایش افزایش فاصله میله‌چاه‌ها با ارائه روش مورد تایید برای تهویه مناسب 9 بدون بار مالی اضافی بابت آبکشی. حمل 9 تخلیه مصالح حاصل از خاک‌برداری 9 انتقال مصالح پوشش به داخل کوره ۳ کلیه عملیات اجرایی مربوطه فقط با تایید دهانه میله‌چاه‌ها باید به نحو مطمئن تثبیت گردد. به‌طوری که در مقابل عملیات تخلیه خاک از چاه و انتقال مصالح و ورود و خروج نیروی انسانی خطرساز نبوده و ریزش نکند. طوقه‌چینی دهانه چاه باید طبق نقشه‌های اجرایی انجام شود. در میله‌چاه‌های موقت پیمانکار می‌تواند. روش‌های مطمئن حفاظت را جهت اظهار نظر دستگاه نظارت پیشنهاد نماید که پس از تایید مورد استفاده قرار می گیرد. در هر شرایطی پیمانکار مسوول حفاظت سلامت کار گران در مقابل ریزش. تحریب زج یا سقوط اجسام می‌باشد. دهانه میله‌چاه بعد از پوشش نباید کم‌تر از ۷۵ سانتی‌متر باشد و تمهیدات لازم برای سهولت و ایمنی ورود و خروج کارگران فراهم باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- قنات ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳۹ ۳-۷-۳-۹- حفاری کوره حفاری کوره‌ها بهتر است از انتها آغاز شود و در ادامه کوره, کانال یا آبراهه مناسب برای تخلیه جریان آب زیرزمینی احتمالی پیش‌بینی شود. حفاری کوره از نقطه مرکزی هر میله‌چاه در دو جهت مخالف بالادست و پایین‌دست در امتدادهای تعیین شده انجام می‌شود. طول حفاری کوره در هر جهت حدود ۱۰ تا ۱۵ متر است. حفاری مقطع تعیین شده با توجه به قطر کوره. جنس زمین از نظر میزان پایداری و شرایط آب زیرزمینی طبق برنامه تایید شده توسط دستگاه نظارت در چند مرحله انجام می‌شود. در صورتی که طبق برنامه طوقه‌چینی و پوشش بلافاصله انجام نمی‌گیرد و فاصله زمانی آن بیش از ۷۲ ساعت و یا زمانی که دستگاه نظارت تعیین می‌کند باشد. باید حفاری مقطع به صورت کامل صورت نگرفته و یک قشر ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متری برای برداشت قبل از اجرای پوشش باقی بماند. در صورت حفاری مقطع نهایی, پیمانکار باید دقت کافی را به عمل آورده و باعث تخریب مصالح بسترء سقف و دیواره‌ها نگردد. تخریب کف یا برداشت اضافی از بستر باید با نظر دستگاه نظارت با بتن لاغر (بتن رده 6-) یا شفته آهکی ترمیم شده و یا با مصالح مورد تایید و با تراکم ۹۵ درصد پراکتور استاندارد کوبیده شود. امتداد کوره در حد فاصل دو میله در حد رواداری مجاز باید مستقیم باشد (رواداری بند ۲-۳-۹). ۴-۷-۳-۹- ورودی و خروجی کوره ورودی و خروجی کوره بر اساس نقشه اجرایی» تعیین موقعیت شده و عملیات اجرایی ترانشه باز از آن نقطه به بعد تا رسیدن به کانال, آبراهه و یا رقوم تعیین شده ادامه می‌یابد. سازه بتنی یا بنایی سنگی و یا هر نوعی که در نقشه‌های اجرایی برای ورودی و خروجی کوره ارائه شده است. ابتدا اجرا شده و پیشانی ورودی و خروجی تثبیت می‌گردد و سپس عملیات حفاری کوره از این قسمت‌ها شروع می‌شود. ۵-۷-۳-۹ حفاری در خاک‌های ناپایدار کوره‌های حفر شده در اعماق کم‌تر از ۵ متر معمولا از پایداری نسبتا کم‌تری برخوردار است. افزایش عمق کوره و حفظ شکل سهموی و یا نعل اسبی آن. ضریب پایداری را افزایش می‌دهد. شرایط ریزشی بودن با انجام عملیات ژئوتکنیک و آزمایشگاه مکانیک خاک تعیین و اعلام می‌گردد. وجود لنزهایی از خاک‌های مساله‌دار در طول مسیر که در طرح مهندس مشاور مسکوت مانده باشد. بعید نیست. پیمانکار موظف است به طور مستمر نسبت به بازدید و تهیه گزارش زمین شناسی روزانه مسیر متناسب با پیشرفت کار اقدام و این گزارشات را جهت اقدامات مورد نیاز تحویل دستگاه نظارت نماید. جهت مقابله با ریزش سقف و دیواره‌ها و یا دفع مواد زاید. پیمانکار پیشنهاد خود را ارائه و پس از تایید آن توسط دستگاه نظارت نسبت به تثبیت دیواره و یا دفع مواد و جایگزینی آن اقدام می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۵۰‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی میل‌چاه‌های حفر شده در مسیرهای آبرفتی و در اعماق کم‌تر از ۵ متر معمولا ناپایدار و در معرض ریزش است. در این گونه موارد علاوه بر طوقه‌چینی دهانه چاه لازم است دیواره‌های ریزشی با بتن‌پاشی و یا هر وسیله و یا روش دیگر ۸-۳-۹- انتقال خاک و چگونگی پخش به جهت ایمنی بسیار پایین چرخ‌های دستی, پیمانکار مجاز به استفاده از این نوع وسیله در بالا کشیدن خاک و انتقال مصالح نمی‌باشد. لازم است با استفاده از برق موجود در مسیرء از جرائقال‌ها و بالابرهای مطمئن و استاندارد استفاده شود. جام‌های حمل مصالح., قلاب‌هاء کابل فلزی و قفل‌های‌ایمنی باید به تایید دستگاه نظارت رسیده و به صورت مستمر بازدید شده و از سلامت آنها اطمینان حاصل شود. خاک حفاری به عنوان حفاظ به صورت منظم و یکنواخت و با نظر دستگاه نظارت اطراف چاه و یا در محل تعیین شده در نقشه‌های اجرایی تخلیه می‌گردد. فاصله خاک‌ریز دپوشده اطراف چاه تحت هیچ شرایطی نباید کم‌تر از دو متر تا لبه چاه باشد و پیمانکار باید تمهیدات حفاظتی جهت مقابله با لغزش و سقوط شن و ماسه و سنگ به درون میله‌چاه را ۴-۹- پوشش داخلی کوره عملیات پوشش داخل کوره به دلایل مختلف زیر انجام می‌شود: ۶ پایدارسازی مقطع و جلوگیری از ریزش دیواره‌ها و سقف و فرسایش کف ۷ افزایش ظرفیت انتقال جریان پا کنترل آن ۸- جلوگیری از تلفات آب انتقالی در محدوده خشک پوشش کوره باید به گونه‌ای اجرا شود که تسهیلات لازم برای جمع‌آوری و انتقال آب زیرزمینی از داخل کوره در محدوده آبدار فراهم گردد. در قنوات مخصوص شرب و آبیاری که با هدف جمع‌آوری و انتقال آب زیرزمینی بازسازی و یا احداث می‌گردند و یا در صورتی که کوره انتقال آب به ناگزیر از لایه‌های آبدار عبور نماید. پوشش کوره باید با انجام تمهیدات لازم از جمله فیلترگذاری پیرامون کوره و نصب دریچه‌های تخلیه آب. شرایط جریان آب به داخل کوره را فراهم نماید. مگر در شرایطی که کیفیت آب لایه آبدار نامناسب بوده و طبق مشخصات ارائه شده در نقشه‌های اجرایی و دستور دستگاه نظارت تمهیدات خاص برای مقابله با ورود آن به داخل کوره اتخاذ گردد. مشخصات زهکشی باید منطبق بر ضوابط و معیارهای اعلام‌شده در اسناد پیمان و فصل هشتم این نشریه باشد. پوشش داخلی کوره به اشکال مختلف از -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- قنات ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۵ مشخصات بتن, آرماتور و قالب‌بندی طبق نقشه‌های اجرایی و مفاد مندرج در فصول ۵ ۷ و ۱۰ این نشریه خواهد بود. قالب‌های لازم. آرماتور و دیگر مصالح مورد نیاز از طریق ابتدا و انتهای کوره و یا میله‌چاه‌ها به داخل کوره منتقل می‌شود. بتن با مشخصات مورد تایید دستگاه نظارت توسط پمپ بتن و لوله انتقال به پشت یا میان قالب‌ها تزریق می‌گردد. پیمانکار باید از نشت بتن به داخل مجرا ممانعت به عمل آورد و پس از انجام عملیات و قبل از گیرش بتن. مجرای عبور ۲-۳-۹ پوشش بنابی سنگی نشریه خواهد بود. عمدتا انتقال مصالح از طریق میله‌چاه‌ها صورت می‌گیرد. در انتقال مصالح به داخل کوره باید مشخصات فنی آنها حفظ شود. سنگ‌ها در خارج از میله‌چاه تراش خورده و با ابعاد اعلام شده به داخل چاه منتقل و به‌کار گرفته شود. پیمانکار از به‌کار بردن مصالح معیوب و غیر قابل قبول اجتناب کرده و همچنین بقایای بتن اضافی از کف و دیواره‌ها را جمع‌آوری و تمامی آنها را از داخل کوره خارج نماید. به گونه‌ای که مقطع مجرا بدون مانع باشد. ۳-۴-۹- پوشش لوله‌ای مشخصات فنی لوله‌های مورد استفاده از طرف کارخانه سازنده اعلام می‌شود. پس از تایید و انطباق آن با نقشه‌ها و تایید آن توسط دستگاه نظارت. پیمانکار موظف به حفر برخی از میله‌چاه‌ها با قطر بیش‌تر برای انتقال لوله به کوره است. کلیه تمهیدات لازم برای انتقال سالم و بدون نقص لوله‌ها به کوره, جابه‌جایی آن داخل کوره و نصب و آزمایش آنها طبق مشخصات فنی‌خصوصی به عهده پیمانکار است. قنات‌ها در طولی که تحت تاثیر عملیات ساخت کانال و زهکش قرار می‌گیرند حفاظت و نگهداری می‌شوند. لازم است قبل از شروع عملیات آجرایی مسیر کانال و زهکش. موقعیت قنات‌های موجود در مسیر شناسایی شده موقعیت دقیق میله‌چاه‌ها. عمق کوره از زمین طبیعی و از کف کانال و امتداد آن بر روی نقشه مسیر کانال تعیین گردد. نحوه حفاظت و اصلاح قنات‌ها باید براساس نقشه‌های اجرایی و دستورات دستگاه نظارت باشد. برنامه عملیاتی حفاظت از قنات‌ها باید به -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳.۲‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۱-۵-۹- حفاظت کوره مسلح به قطر حداقل ۸۰ سانتی‌متر و به‌طول حداقل برابر حریم کانال و زهکش به گونه‌ای استقرار یابد که جریان آب قنات قبل و بعد از استقرار لوله, قطع نشده و باعث پس زدگی آب نشود. زیرسازی و حفاظت اطراف لوله طبق نظر چنانچه عمق کوره بین ۵ تا ۱۰ متر باشد. دیواره قنات. برای جلوگیری از ریزش در محدوده حریم کانال, با قطعات بتنی مسلح پوشش می‌شود. با توجه به شرایط زمین شناسی و وضعیت پایداری کوره» پیمانکار روش محافظت و اجرای آن را به تایید دستگاه نظارت می‌رساند. چنانچه کوره قنات در عمقی بیش از ۱۰ متر واقع شده باشد. بنا به موقعیت محلی می‌توان قنات را بدون حفاظ باقی گذاشت و یا بنا به دستور دستگاه نظارت حفاظت نمود. برای حفاظت بخش انتهایی قنات‌های دایر که به صورت مجرای زیرزمینی نبوده و در خاک‌برداری قرار می‌گیرند. با توجه به شرایط تقاطع کانال با قنات و برای حفظ جریان آب جاری. دستگاه نظارت روش اجرایی را به پیمانکار ابلاغ می‌کند. ۲-۵-۹- حفاظت میله‌چاه چنانچه میله‌چاه‌های قنات دایر در داخل حریم و محدوده اجرای کانال و زهکش قرار گیرد (کوره قنات در هر عمقشی که قرار داشته باشد) باید میله‌چاه بالای کوره مسدود شده و به جای آن میله‌چاهی در مرز حریم کانال. حفاری و با نظر دهانه میله‌جاه‌های خارج حریم که برای لوله‌گذاری و حفاظت کوره زبر کانال مورد استفاده قرار می‌گیرد باید طوقه چینی شده و عملیات انتقال لوله و مصالح و نیروی انسانی به داخل کوره با رعایت تمام مشخصات اعلام شده در ساخت اجرایی نباید خاک‌ریز حفاظ اطراف میله‌چاه را تخریب کند. در زمان عملیات تحکیم کوره زیر کانال, در صورت نیاز و با تایید دستگاه نظارت و با در نظر گرفتن تمهیدات احتیاطی لازم برای ممانعت از ورود سیلاب و رواناب مزرعه به داخل میله‌چاه. پیمانکار می‌تواند بخشی از حفاظ را برداشته و بلافاصله پس از انجام عملیات آن را ترمیم نماید. ۳-۵-۹- پر کردن میله‌جاه‌های محدوده حربم برای پر کردن میله‌چاه‌های زیر مقطع بتنی کانال در عمق کم‌تر از ۱۰ متر پس از لوله‌گذاری مسیر کوره. در محدوده حریم کانال, فضای بین لوله و کوره موجود باید با شفته آهک عیار ۲۰۰ کیلوگرم در مترمکعب شفته کاملا پر شود. در صورت نیاز به بتن‌ریزی فضای خالی بین لوله و جدار کوره در محدوده کانال, اجرای بتن‌ریزی باید کلا توسط پمپ بتن و لوله‌های ناقل بتن انجام شود. با توجه به این که بتن مورد نیاز فاقد خصوصیات مقاومتی بالا می‌باشد و صرفا به‌عنوان -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم- قنات ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۸۳ پرکننده مصرف می‌گردد باید دارای روانی کافی بوده لذا اسلامپ تا حدود ۱۰ سانتی‌متر نیز قابل قبول می‌باشد. پیمانکار مدنظر قرار داده و مانع کاهش مقطع مجرای کوره و یا انسداد آن در طرفین محل لوله‌گذاری گردد. پس از اطمینان از آب‌بندی مجرای ایجاد شده در کوره محدوده کانال, میله‌چاه با شفته آهک عیار ۲۰۰ کیلوگرم پر می‌شود. در شرایطی که عمق کوره زیر کف کانال بیش از ۱۰ متر و پایداری میله‌چاه و کوره مورد تایید باشد پس از تکمیل عملیات لوله‌گذاری و یا نصب قطعات بتن مسلح پوشش دهنده. فضای بین لوله و یا پوشش بتنی و کوره به یکی از روش‌های فوق پر و آب‌بندی می‌شود. داخل میله‌چاه نیز با نظر دستگاه نظارت با مصالح رودخانه‌ای و یا شفته آهک پر می‌شود. در شرایطی که عمق کوره کم‌تر از ۵ متر و محدوده ریزشی باشد و در صورت آمکان کوبیدن مصالح, پس از لوله‌گذاری و حفاظت روی لوله می‌توان با نظر دستگاه نظارت با استفاده از مصالح مخلوط رودخانه‌ای, روی لوله را خاک‌ریزی نمود. در این‌صورت باید این مصالح لایه لایه ریخته شده و با تراکم حدود ۹۰ درصد پراکتور استاندارد کوبیده شود. در مواردی که قنات. مسیر کانال را به طور مایل قطع کند. در صورت لزوم و طبق نظر دستگاه نظارت می‌توان مسیبر داشته باشد. این کار باید طبق نظر دستگاه نظارت انجام گیرد و قنات قدیمی که در زیر مسیر به صورت مایل قرار گرفته است. طبق دستور دستگاه نظارت کاملا پر شود. کار پوشش قنات‌ها باید مطابق نقشه‌ها و مشخصات فنی انجام گیرد. ۶-۹- نحوه پر کردن کوره و چاه متروک پر کردن کوره‌ها و چاه‌های تا عمق ۱۰ مترء مطابق مشخصات بند ۳-۵-۹ انجام می‌شود. پر کردن کوره‌های متروک با عمق کم‌تر از ۵ متر با نظر دستگاه نظارت انجام می‌شود. در صورت ریزشی بودن کوره و وجود مقطع تخریب شده و عدم امکان پر کردن مطمئن آن با بتن و یا شفته آهک. باید روباره کوره برداشته شود و خاک‌ریزی با مشخصات خاک‌ریز کانال تا کف بتن کانال اجرا شود. کوره‌های با عمق بیش‌تر از ۱۰ متر با نظر دستگاه نظارت پر می‌شود. ته میله‌چاه‌ها و محدوده مجرای آب‌گذر این نوع کوره‌ها حداقل به ارتفاع ۱/۵ متر و تا بسته شدن کامل کوره با سنگ لاشه پر شده و سپس خاک‌ریزی می‌گردد. درصورتی که این گونه چاه‌ها نیز زیر مقطع کانال باشد. باید بسترسازی مناسبی حداقل تا یک متر زیر پوشش کانال انجام گرفته و قبل از انجام پوشش از عدم نشست‌های احتمالی اطمینان حاصل شود. دستگاه نظارت می‌تواند دستور اجرای پوشش قنات به صورت مسلح را برای انجام ابلاغ نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۸۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۷-۹- چاه‌های آزمایش و کنترل در صورتی که برای پیدا کردن مسیر قنات‌های قدیمی لازم باشد که چاه‌های بازرسی آزمایشی حفر شود. چاه‌های مسیر حفر شده و روی آنزها با کپه‌های خاک علامت گذاری شود. اگر در این عملیات به قنات‌های قدیمی دایر صدمه‌ای از جابه‌جایی و برداشتن خاک‌های اطراف میله‌چاه‌ها که خارج از حریم مسیرها قرار گرفته‌اند. باید خودداری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- مبلگرد گذا ری بتن و فصل ۱۰ کارهای فلزی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم- میلگردگذاری بتن و کارهای فلزی متفرقه ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳20۷ ۱-۰ میلگردگذاری بتن مسلح می‌باشد. علاوه بر آن رعایت نکات و9 دستورالعمل‌های مندرج در آیین‌نامه بشن ایران در مورد بتن مسلح اجباری است. در صورت نبازء دستگاه نظارت می‌تواند با استفاده از سایر استانداردهای معتبر نسبت به کنترل این بخش از کار اقدام نماید. ۱-۱-۰ مشخصات کلی قطرء شکل, اندازه, تعداد و محل نصب میلگردها باید بر اساس نقشه‌های کارگاهی و سایر مندرجات پیمان و دستورالعمل‌های این نشریه باشد. قبل از شروع بتن‌ریزی. اتمام عملیات میلگردگذاری باید کتبا به اطلاع دستگاه نظارت رسد. این اعلام باید حداقل ۲۴ ساعت قبل از بتن‌ریزی صورت پذیرد تا دستگاه نظارت فرصت کافی برای کنترل داشته باشد. بتن‌ریزی قبل از کسب اجازه کتبی از دستگاه نظارت مجاز نمی‌باشد. میلگردگذاری با جابه‌جایی میلگردها هنگام اجرای بتن‌ریزی تحت هیچ شرایطی مجاز نیست. مواردی نظیر بتن‌ریزی با استفاده از قالب‌های لغزان که در آن میلگردگذاری و بتن‌ریزی به‌طور هم‌زمان انجام می‌شود. از این قاعده مستثنی است. ۲-۱-۰ تعاریف الف - تنش تسلیم فولاد ,؟ و مقاومت مشخصه فولاد ,.) اندازه گیری شده برای حد تسلیم ممکن است کم‌تر از آن باشد. در مواردی که تنش تسلیم فولاد به وضوح مشخص نباشد مقدار آن معادل تنش نظیر ۰/۲ درصد تغییر شکل نسبی ماندگار اختیار می‌شود. ب- طبقه‌بندی میلگردها حسب نوع فولاد به صورت زیر می‌باشد: ۹5220 5300 5350 ۹54100 5500 مورد میلگردهای خاص و یا وارداتی. می‌توان طبقاتی در حد فاصل طبقات فوق در نظر گرفت. ج- قطر اسمی قطر اسمی میلگرد ساده قطری است که در برگ شناسایی ذکر می‌شود و معادل قطر دایره هم مساحت با مقطع عرضی نظری (تئوریک) میلگرد بر حسب میلی‌متر است. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی قطر اسمیء سطح رویه اسمی و سطح مقطع اسمی میلگردهای آجدار به ترتیب برابر است با قطرء سطح رویه و سطح مقطع میلگردهای ساده صاف هم وزن آنها. در اجرای سازه‌های بتن مسلح ترجیحا از میلگردهای با قطرهای اسمی به شرح زیر استفاده می‌شود: 50 . 32.40 ,20,25 10۱2.16 .5.68 مزیت قطرهای یاد شده در آن است که تشخیص قطرهای مختلف میلگردها از همدیگر در هنگام اجرا آسان‌تر و در د- وزن مخصوص در محاسبات. جرم واحد حجم میلگردها معادل ۷۸۵۰ کیلوگرم در مترمکعب ملاک عمل قرار می‌گیرد. ۳-۱-۰ نمونه برداری و آزمایش میلگرد مقاومت و سایر مشخصه‌های میلگردها بر اساس نتایج آزمایش آزمونه‌های بریده شده از آنها تعیین می‌شوند. در هر نمونه‌برداری باید یک نمونه به طول یک متر بریده و آزمونه‌ها از این نمونه جدا شود. تعداد و تواتر نمونه‌ها باید طوری باشد که آرزیابی کیفیت کل میلگرد مصرفی ممکن شود. برای این منظور باید از هر پنجاه تن و کسر آن» از هر قطر و هر نوع فولاد حداقل پنج نمونه برداشته شود. در صورت موافقت دستگاه نظارت می‌توان از هر سه دسته (بندل) ۵ تنی میلگردهای مشابه. یک نمونه انتخاب کرد. انجام آزمایش کشش به منظور تعیین تنش تسلیم» تنش گسیختگی و ازدیاد طول نسبی برای تمامی میلگردها مطابق تواتر فوق الزامی است. در مورد میلگردهای سرد اصلاح شده علاوه بر آزمایش‌های فوق, انجام آزمایش خم و باز کردن خم و یا آزمایش تاشدگی با زاویه ۱۸۰ درجه نیز الزامی می‌باشد. در صورتی که طبق دستور دستگاه نظارت آزمایشات دیگری نیز لازم باشد. این آزمایش‌ها هم باید انجام شود. برای انجام آزمایش‌های مختلف روی نمونه‌های میلگردهای فولادی باید از استانداردهای زیر استفاده شود: آزمایش کشش میلگرد (دت ۷۰۱) - آزمایش تاشدگی به زاویه ۱۸۰ درجه (دت ۷۰۳) - آزمایش خم کردن و بازکردن خم میلگرد (دت ۷۰۳) - آزمایش کششی بعد از خم کردن و بازکردن خم میلگردها و سیم‌های با قطر کم‌تر از ‎٩‏ میلی‌متر (دت ۷۰۲) - آزمایش پیوستگی میلگرد با بتن (دت ۷۰۴) و (دت ۷۰۵) آزمایش وصله‌های جوش شده میلگرد (دت ۷۰۶) - آزمایش خستگی میلگرد (دت ۷۰۷) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - میلگر دگذاری بتن و کارهای فلزی متفرقه ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳2۹ ۴-۱-۰- ضوابط پذیرش میلگردها (یا فولاد) مقاومت مشخصه فولاد وقتی منطبق بر طبقه مورد نظر و قابل قبول تلقی می‌شود که موارد سه گانه زیر برقرار باشد: الف- در هر نمونه که تحت کشش قرار می‌گیرد روابط زیر باید برقرار باشد: (۱- ۱۰) انح و رت باس که در روابط فوق: س: مقاومت کششی (مقاومت نهایی) ب- ازدیاد طول نسبی گسیختگی در آزمایش کشش از ۸ درصد روی ده برابر قطر و ۱۲ درصد روی ۵ برابر قطر ج- در میان نتایج آزمایش‌های کششی ۵ نمونه. حد تسلیم هیچ‌کدام از نمونه‌ها کم‌تر از مقاومست مشخصه فولاد نباشد. در صورت برآورده نشدن این شرط لازم است پنج نمونه دیگر نیز مورد آزمایش قرار گرفته و نتایج به‌دست آمده از کل ده نمونه باید در رابطه زیر صدق کند: (۲-۱۰) 0.650 + را 2 را که در آن ۳ وورگ به شرح زیر می‌باشند: (۳۲-۱۰) 0 رورا ۰۳+ درا + ملک وا (۴-۱۰) بخ ۸ ۵-۱-۰- جوش‌پذ یری تمامی میلگردهای گرم نورد شده با ترکیب شیمیایی متعارف. دارای خاصیت جوش‌پذیری مطلوب می‌باشند. میلگردهای سرد اصلاح شده و گرم عمل آمده. به حرارت جوش حساسیت بسیار دارند و با روش‌های معمول جوش‌پذیر نیستند. وصله جوشی این گونه میلگردها با رعایت ضوابطی خاص میسر است. رعایت محدودیت‌های بند ۳-۵-۲-۸ آیین نامه بتن ایران الزامی است. ۶-۱-۰- انبار کردن و نگهداری میلگردها میلگردهای فولادی را باید در محل‌های تمیز و عاری از رطوبت انبار کرد تا از زنگ‌زدگی و کثیف شدن سطح آنها جلوگیری شود. میلگردها نباید با خاک یا سایر مصالحی که رطوبت را در خود نگه می‌دارند تماس داشته باشند و عموما برای مدت طولانی در معرض باران و برف و هوای مرطوب قرار گیرند. میلگردها را باید بر حسب نوع و قطر آنها تفکیک و -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۶۰‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی در کارگاه انبار کرد. در صورت وجود میلگردهای هم قطر با مقاومت‌های متفاوت. باید آنها را در محل‌های جداگانه انبار کرد و نوک آنها را رنگ زد تا کاملا از هم متمایز شوند. در صورت تردید در نوع میلگرد باید بر اساس دستور کار دستگاه نظارت. آزمایش کشش به عمل آید. میلگردهای مصرفی در بتن باید بدون خم‌شدگی تحویل کارگاه شوند. معمولا میلگردهای به قطر ۶ میلی‌متر و کم‌تر به صورت کلاف تحویل می‌شوند. مصرف میلگردها با قطرهای بالاتر به صورت کلاف مجاز نیست. مگر این که با تایید دستگاه نظارت وسیله مناسبی برای باز کردن کلاف‌ها در کارگاه موجود بوده و قطر کلاف بیش از ۲۰۰ برابر قطر میلگرد باشد. به‌هنگام حمل و تخلیه باید دقت شود که میلگردها خصوصا شبکه‌های جوش شده از صدمات مکانیکی یا تغییر شکل‌های خمیری, ضربه ناشی از پرتاب از ارتفاع و غیره مصون بوده و از گسیختگی جوش‌ها در شبکه‌های جوش شده جلوگیری شود. ۷-۱-۰ نقشه‌های اجرایی نقشه‌های اجرایی شامل جزییات میلگردگذاری سازه‌هاء به نحوی است که کلیه میلگردگذاری‌ها در آن کاملا مشخص می‌باشد. پیمانکار باید برای سهولت اجرا اقدام به تهیه نقشه‌های اجرایی کارگاهی" شامل جزییات کامل میلگردگذاری نظیر قطرء طول, شکل, اندازه و جزییات خم‌ها و جدول میلگردگذاری" نماید. این نقشه‌ها بر اساس نقشه‌های اصلی پیمان تهیه شده و شامل جزییات بیش‌تری در ارتباط با نحوه اجراء خم کردن, محل دقیق و تعداد میلگردهاء نوع میلگردها و سایر اطلاعات لازم که به نحوی در درک بهتر جزییات موثرند می‌باشد. قبل از اجرای عملیات بتن‌ریزی و با اطلاع قبلی پیمانکار» جزییات و نحوه استقرار میلگردها جهت مطابقت با نقشه‌های اجرایی مورد بازدید دستگاه نظارت قرار گرفته و سپس دستور بتن‌ریزی صادر خواهد شد. ۸-۱-۰ نوع و مشخصات میلگردهای مصرفی در بتن میلگردهای مصرفی باید نو تمیز و بدون هیچ‌گونه آلودگی به هر نوع عامل و اثر زیان‌بار از قبیل گلء روغن, قیر, دوغاب سیمان خشک شده. رنگ یا مواد زاید دیگر باشد. میلگردهایی که به علت زنگ زدگی زیاد دارای مقاطع تضعیف شده بوده و زنگ روی آنها پوسته می‌شود. به شرطی قابل مصرف در بتن خواهند بود که اولا میلگرد پس از برس زدن کلیه میلگردهای مصرفی در بتن به غیر از خاموت‌ها آجدار بوده و بدون تایید دستگاه نظارت و یا صراحت اسناد پیمان استفاده از میلگردهای ساده (به استثنای خاموت‌ها) در بتن مجاز نمی‌باشد. ضریب ارتجاعی کلیه میلگردهای فولادی برابر ۲ مگاپاسکال و ضریب انبساط حرارتی آنها ۰ به ازای هر درجه سانتی‌گراد منظور می‌شود. مشخصات میلگردهای مصرفی بر اساس مندرجات جدول (۱-۱۰) می‌باشد. 5 5۱۵0 -۱ 5 0۲ 51] -2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - مبلگردگذاری بنن و کارهای فلزی منفرقه ۳/۰۱ )۳۶ جدول ۱-۱۰- مشخصات میلگردهای مصرفی در بتن مسلح حداقل مقاومت‌گسیختگی | حداقل ازدیاد طول نسبی هنگام (مگاپاسکال) 5-400 )۸-1[[( استاندارد ۸-۱ و نظیر آن استاندارد کارخانه ذوب آهن اصفهان می‌باشد. ازدیاد طول نسبی میلگردهای قطورتر از ۱۰ میلی‌متر روی ۲۰۰ میلی‌متر و برای میلگردهای کوچک‌تر روی ده برابر قطر اندازه‌گیری می‌شود. فولاد نیمه سخت به فولادی اطلاق می‌شود که منحنی تنش - تغییر شکل نسبی آن دارای پله تسلیم خیلی محدود باشد. فولاد سخت به فولادی اطلاق می‌شود که منحنی تنش - تغییر شکل نسبی آن فاقد پله تسلیم باشد. ۹-۱-۰ مفتول‌های پیش تنیدگی مفتول‌های پیش‌تنیدگی که جهت پیش‌تنیده‌کردن کانال‌ها و سایر قطعات پیش‌ساخته مورد استفاده قرار می‌گیرد. جهت مهار نمودن انتهای مفتول‌های پیش‌تنیدگی از مهره یا گیره انگشتی استفاده کند. می‌تواند از مفتول‌های نوع ۱۷/۸ استفاده نماید. در این‌صورت حداقل مقاومت کششی مفتول‌های پیش‌تنیده نباید از ۱۷۶۰۰ کیلوگرم بر سانتی‌مترمربع در موقع گسیختگی نباید از ۴ درصد کم‌تر باشد. به تحمل نیروی مجاز گسیختگی هر مفتول باشد و نباید هیچ‌گونه افت تنش اضافی ناشی از جابه‌جایی مهاری‌ها و وادادگی آنها در مفتول‌ها ایجاد شود. در تمام طول, مقطع عرضی مفتول باید کاملا به‌صورت دایره بوده و خارج از دایره بودن آن نباید بیش‌تر از ۰/۰۵ میلی‌متر باشد. همچنین قطر هر مفتول نباید بیش از ۰/۰۵ میلی‌متر نسبت به قطر اسمی آن تفاوت داشته باشد. مفتول‌های مورد استفاده باید فاقد هرگونه پیچیدگی, گره و ناصافی باشد. همچنین در سطح آنها نباید کوچک‌ترین اثری از زنگ‌زدگی مشاهده گردد و باید عاری از هرگونه آلودگی اعم از روغن, گریس, گل و ... باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۶۲‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی مفتول‌ها باید در کلاف‌های کاملا محکم بسته‌بندی شده و به کارگاه حمل شوند. قطر داخلی کلاف‌های مذکور نباید از ۱۲۳۰ سانتی‌متر کم‌تر باشد. هر کلاف باید دارای برچسبی باشد که مشخص‌کننده نام کارخانه سازنده نوع قطرء طول مفتول و شماره پخت باشد. برای انجام آزمایش‌های مذکور از هر ۱۰ کلاف موجود در یک محموله باید یک سری نمونه انتخاب شود و مورد آزمایش قرار گیرد. مفتول‌های پیش‌تنیدگی که با مشخصات و استاندارد ۸57۸/1-۸421 تطبیق طول مفید. تعداد و محل قرار گرفتن مفتول‌ها در نقشه‌های اجرایی نشان داده می‌شود. چنانچه بنا به‌دلایل فنی در مشخصات پیش تنیدگی تغییراتی انجام شود. این تغییرات قبل از اعمال باید به تایید دستگاه نظارت برسد و چنانجه بدون موافقت کتبی دستگاه نظارت مبادرت به این‌کار گردد قطعات تولید شده قابل مصرف نبوده و مردود خواهد بود. باید مراقبت نمود که مفتول‌های پیش‌تنیدگی در هنگام حمل و استفاده آسیب مکانیکی ندیده. خشک و شکننده نشده و حرارت نبیند. آنها را باید بالاتر از سطح زمین انبار کرد و در برابر عوامل جوی و پاشیده شدن مصالح دیگر روی آزمایش‌ها باید مطمئن شد که از کیفیت فولاد به‌علت زنگ‌زدگی, کم شدن سطح مقطع و یا تغییراتی در خواص مکانیکی, کاسته نشده باشد. اگر این مدت در مشخصات فنی خصوصی تعیین نشده باشد. توسط دستگاه نظارت تعیین می‌گردد. جرقه و ذرات ناشی از برش با گاز اکسی‌استیلن و یا جوشکاری نباید روی فولاد پاشیده شود. فولاد پیش‌تنیدگی را نمی‌توان به‌هیچ‌وجه جوش داد. گرم کرد یا گالوانیزه نمود. سطح فولاد باید تمیز بوده و در هنگام قرارگرفتن در قالب. عاری از زنگ‌زدگی عمقی, زنگ‌زدگی‌های قابل کنده‌شدن و سایر پوسته‌های کنده‌شدنی باشد. مفتول‌های فولادی در هنگام بازکردن کلاف‌ها پاید راست و بدون انحنا باشند. هرگونه تنظیم و تغییرات مختصر جهت راست نمودن که در محل کار لازم باشد باید با دست و زیر نظر دستگاه نظارت انجام شود. از مفتول‌هایی که در قسمت رزوه شدن‌شان خم شده‌اند بریدن مفتول‌ها باید به وسیله سنگ‌برش با سرعت زیاد. آره اصطکاکی و یا هر روش مکانیکی دیگری که مورد تایید دستگاه نظارت باشد انجام شود. برش با مشعل اکسی‌استیلن با اکسیژن اضافی نیز که (اثر برشی داشته باشد نه ذوب پیش‌تنیدگی تماس پیدا نکند. کلیه مفتول‌هایی که در یک عمل کشش کشیده خواهند شد باید تا حد امکان از یک کلاف فولاد انتخاب گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - میلگردگذاری بنن و کارهای فلزی منفرقه ۹۳/۸/۰۱ ۳۶۳۳ ۱-۱-۰ بریدن و خم کردن میلگردها بریدن و خم‌کردن میلگردها باید مطابق نقشه‌ها و مشخصات در کارگاه یا کارخانه تولیدکننده انجام شود. میلگردها باید با وسایل مکانیکی بریده شود. استفاده از روش‌های دیگر نیاز به تایید دستگاه نظارت دارد. بریدن میلگردها باید با در نظر داشتن رواداری‌های مجاز نسبت به طول تعیین شده انجام شود. تجهیزات مربوط به خم کردن میلگردها, قطر فلکه خم کن. شعاع انحنای میلگردها و سرعت خم کردن باید قبلا به تایید دستگاه نظارت برسد. تمامی‌میلگردها باید به صورت سرد خم شوند. استفاده از حرارت برای خم کردن میلگردها کم‌تر باشد سرعت خم کردن باید کاهش یابد. سرعت خم کردن میلگردهای سرد اصلاح شده با روش تجربی به دست می‌آید. در شرایطی که دمای میلگردها از ۵ درجه سانتی گراد کم‌تر باشد. باید از خم کردن آنها خودداری شود. خم کردن میلگردها تا حد امکان باید به طور مکانیکی به وسیله ماشین مجهز به فلکه خم‌کن و با یک عبور در سرعت ثابت انجام پذیرد. به‌طوری که قسمت خم شده دارای شعاع انحنای ثابتی باشد. برای خم کردن میلگردها باید از فلکه‌هایی استفاده شود که قطر آنها متناسب با نوع فولاد و قطر میلگرد است و باید قطر فلکه‌ها به نحوی انتخاب شود که حداقل قطر داخلی خم‌ها با اعداد مندرج در جدول (۲-۱۰) مطابقت نماید. قطر داخلی خم‌ها برای خاموت‌ها نباید از مقادیر مندرج در جدول (۳-۱۰) کم‌تر باشد. نظارت اجازه دهد. در این‌صورت تمامی میلگردها باید از نظر ترک خوردگی مورد بازرسی و نتایج مورد تایید دستگاه نظارت قرار گیرد. خم کردن و باز کردن میلگردهایی که یک سر آنها در بتن قرار دارد (نظیر میلگردهای انتظار) مجاز نیست مگر آن که در مشخصات فنی خصوصی پروژه مشخص شده باشد با دستگاه نظارت اجازه دهد. جدول ۲-۱۰- حداقل قطر خم‌ها حداقل قطر خم . لد کر مه ۹220 0 , ‎٩5400 , 0 ٩۹300 کم‌تر از ۲۸ میلی‌متر #: برای خم کردن میلگردهای به قطر ۳۶ میلی‌متر و بیش‌تر و با زاویه بیش‌تر از ۹۰ درجه به روش‌های خاصی نیاز جدول ۳-۱۰- حداقل قطر خم‌ها برای خاموت‌ها حداقل قطر خم 0 , 5300 0 5400 -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۶۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۱۱-۱-۷۰ جاگذاری و بستن میلگردها میلگردها در موقع نصب باید هیچ‌گونه آلودگی نداشته باشد؛ ملات. گرد و خاک. گلء روغن, زنگ پوسته‌شده و سار عوامل زیان‌بار که مانع اتصال و چسبندگی کامل بین بتن و میلگرد می‌شود. باید از روی میلگردها زدوده شود. میلگردها باید از شروع تا خاتمه کارهای بتن‌ریزی تمیز نگهداری شود. در مواردی که بتن‌ریزی در مراحل مختلف انجام می‌شود. کلیه میلگردها با توجه به قطرء طول و شکل نشان داده شده در نقشه‌های اجرایی, باید در جای خود قرار گیرند و طوری بسته و نگهداری شوند که از جابه‌جایی آنها خارج از رواداری‌های داده شده در مشخصات فنی خصوصی جلوگیری شود. در صورت نبود رواداری‌هاء رعایت رواداری‌های مندرج در بند ۱۵-۱-۱۰ در این بخش الزامی است. به‌منظور تأمین پوشش بتن روی میلگردهاء با تایید دستگاه نظارت باید از قطعات بتنی (لقمه) پا خرک فلزی به ابعاد. تعداد و مقاومت لازم استفاده شود. لقمه‌های بتنی باید دارای مفتول بوده و با استفاده از آنها به خوبی میلگردهای اصلی برابر ریختن بتن و نقطه ضعفی در مقاومت و پایایی قطعه نشوند. استفاده از قطعه سنگ. لوله‌های فلرزی و قطعه چوب برای نگهداری میلگردها در محل خود. مجاز نمی‌باشد. بست‌ها و خرک‌های فلزی نباید تا سطح خارجی بتن ادامه یابد و باعث تغییر رنگ و یا ایجاد زنگ روی سطح بتن شود. میلگردها باید در کلیه تقاطع‌ها به یکدیگر بسته شوند. در صورتی که فاصله میلگردها در هر جهت کم‌تر از ۳۰ سانتی‌متر باشد می‌توان آنها را یک در میان بست. مجموعه میلگردبندی قطعه باید به نحوی بسته و مهار شود که در هنگام بتن‌ریزی خطر جابه‌جا شدن مجموعه یا دور شدن میلگردها از همدیگر نباشد. تنظیم میلگردها در هنگام بتن‌ریزی مجاز نیست. استفاده از جوشکاری برای بستن میلگردهای متقاطع فقط برای فولادهای جوش‌پذیر و با تایید دستگاه نحوه کار گذاری شبکه‌های جوش شده بر طبق مشخصات و تایید دستگاه نظارت. به یکی از دو روش زیر انجام می‌شود: روش اول: ابتدا شبکه کارگذاری و مهار شده» سپس بتن‌ریزی به طور کامل انجام گردد. روش دوم: ابتدا بتن‌ریزی لایه زیر شبکه انجام شده و بلافاصله شبکه روی بتن تازه قرار داده شود سپس بتن‌ریزی لایه روی شبکه صورت گیرد. ۱۳-۱-۷۰ محدود بت‌های فاصله میلگردها به‌طور کلی, فواصل میلگردها از یکدیگر باید مطابق نقشه‌های اجرایی و بنا به تشخیص دستگاه نظارت به اندازه‌ای الف-فاصله آزاد بین هر دو میلگرد موازی واقع در یک سفره نباید از هیچ‌یک از مقادیر زیر کم‌تر باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - میلگردگذاری بتن و کارهای فلزی متفرقه ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۵ - قطر میلگرد بزرگ‌تر - ۲۵ میلی‌متر - ۱۳۳ برابر قطر اسمی بزرگ‌ترین سنگ‌دانه بتن ب- در صورتی که میلگردهای موازی در چند سفره قرار گیرند. میلگردهای سفره فوقانی باید طوری بالای میلگردهای سفره تحتانی واقع شوند که معبر بتن تنگ نشود. فاصله آزاد بین هر دو سفره نباید از ۲۵ میلی‌متر و از قطر بزرگ‌ترین میلگرد کم‌تر باشد. ج- در اعضای فشاری با خاموت‌های بسته یا مارپیچ. فاصله آزاد بین هر دو میلگرد طولی نباید از ۱/۵ برابر قطر بزرگ‌ترین میلگرد و از ۴۰ میلی‌مترء کم‌تر باشد. د- در دیوارها و دال‌ها به استثنای دال‌های نازک دارای تیرچه‌های بتنی, فاصله بین میلگردهای خمشی نباید از ۵ برابر ضخامت دال یا دیوار و ۳۰۰ میلی‌متر بیش‌تر باشد. هد محدودیت‌های مربوط به فواصل آزاد بین میلگردها به‌شرح فوق‌الذ کر باید در مورد فاصله آزاد وصله‌های پوششی با وصله‌ها یا میلگردهای مجاور نیز رعایت شوند. ۱۳-۱-۰- وصله کردن میلگردها تا آن‌جا که ممکن است باید میلگردهای مصرفی به‌صورت یک‌پارچه و به‌طول نشان داده شده در نقشه‌ها باشد. تمام اتصالات میلگردها باید روی نقشه‌های کار گاهی منعکس شده و باید سعی شود که تعداد اتصالات به حداقل ممکن کاهش بتنی حداکثر نباشد و از تمرکز قابل ملاحظه وصله‌ها در یک مقطع باید پرهیز شود. وصله کردن میلگرد‌ها باید به روش‌های پوششی » اتکایی» جوشی. مکانیکی و مرکب. مطابق ضوابط آیین‌نامه بتن ایران و تایید دستگاه نظارت انجام شود. وصله پوششی تنها در مورد میلگردهای با قطر کم‌تر از ۳۶ میلی‌متر مجاز می‌باشد. در صورت استفاده از فولاد ساده در کارهای بتنیء طول وصله حداقل دو برابر طول وصله مشابه در میلگردهای آجدار خواهد بود. ۱- در وصله‌های پوششی باید دو میلگرد در آنتهای مورد نظر مشخص شده در نقشه‌های اجرایی در کنار هم قرار گیرند. در وصله‌های پوششی تماسی, دو میلگرد در تماس کامل با هم قرار می‌گیرند. ولی در وصله‌های پوششی غیر تماسی می‌توان دو میلگرد را به فاصله‌ای حداکثر معادل مقادیر زیر قرار داد: ۳ -| -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶۶ ۹۳/۰۸/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی در اعضای خمشی. فاصله محور تا محور دو میلگرد وصله شونده نباید از ۳۰ درصد طول لازم برای وصله پوششی و ۱۵۰ میلی‌متر. بیش‌تر باشد. ۲- در وصله‌های پوششی میلگردهای ساده در کشش, باید انتهای آنها را به صورت یکی از انواع قلاب‌های استاندارد با زاویه بیش‌تر از ۱۳۵ درجه خم کرد. ۳ وصله‌های پوششی غیر تماسی باید با میلگردهای عرصی عمود بر میلگردهای وصله شونده محصور شوند. ۱۴-۱۰ اتصال میلگردها به وسیله حوش اتصال میلگردها به وسیله جوشکاری باید با دستور و موافقت قبلی دستگاه نظارت انجام شود. روش‌های متداول برای وصله‌های جوشی عبارتند از: اتصال جوشی نوک به نوک خمیری (جوش الکتریکی تماسی) و اتصال جوشی ذوبی با الکترود (جوش با قوس الکتریکی). اتصال جوشی نوک به نوک خمیری فقط در شرایط کارخانه‌ای و در صورتی مجاز است که قطر میلگردها از ۱۰ میلی‌متر برای فولادهای گرم نورد شده یا ۱۴ میلی‌متر برای فولادهای سرد اصلاح شده کم‌تر است که برای هر نوع فولاد. از الکترود و روش مناسب آن استفاده شود. پوشش بتنی میلگردها حداقل فاصله رویه میلگرد اعم از طولی و عرضی تا نزدیک‌ترین سطح بتن تعریف می‌شود. نظر به اهمیت پوشش در حفظ و نگهداری میلگردها و نهایتا عمر مفید سازه بتنی, پیمانکار باید نهایت دقت را در نصب میلگردها و نیز ریختن و متراکم کردن بتن به عمل آورد تا باعث جابه‌جایی و کاهش ضخامت قشر پوشش بتنی میلگردها نگردد. در الف-ضخامت پوشش بتنی نباید از قطر میلگردهای مصرفی کم‌تر اختیار شود. در مورد گروه میلگردها بدین ترتیب عمل می‌شود که یک گروه میلگرد به‌صورت یک میلگرد فرضی با سطح مقطع معادل کل گروه فرض می‌شود. در این حالت ضخامت پوشش بتن از خارجی‌ترین سطح گروه میلگرد و در جهت مورد نظر آندازه‌گیری می‌شود. ب- ضخامت پوشش نباید از بزرگ‌ترین اندازه اسمی سنگ‌دانه‌های تا ۲۲ میلی‌متر. با ۵ میلی‌متر بیش‌تر از ج- ضخامت پوشش با توجه به شرایط محیطی و نوع قطعه مورد نظر نباید از مقادیر مندرج در جدول (۳۴-۱۰) کم‌تر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - مبلگردگذاری بنن و کارهای فلزی منفرقه ۳/۰۱ ۳۷ د- اگر سطح بتن نقش‌دار باشد. ضخامت پوشش از عمق فرورفتگی اندازه‌گیری می‌شود. جدول ۴-۱۰- مقادیر حداقل پوشش بتن (میلی‌متر) * اسف ] شید ا سارشید ] توق سید تست که سس که هه ده مک هل ان کل #+ مقادیر داده شده در جدول را می‌توان به استثنای شرایط محیطی بسیار شدید و فوق‌العاده شدید به اندازه ۵ میلی‌متر برای بتن‌های رده 5 و ۲40 یا ۱۰ میلی‌متر برای بتن‌های رده بالاتر کاهش داد. مشروط بر آن که ضخامت پوشش به‌هرحال از ۲۰ میلی‌متر کم‌تر نشود. مقادیر جدول ر | باید برای میلگردهای با قطر بیش نت ر از ۶ میلی‌متر به اندازه ۰ میلی‌متر افزایش داد. در صورتی که بتن در جوار دیواره خاکی ن قالب‌بندی ر بخته شود ۹ و به طور دائم با" ن در تماس باشد. ضخامت پوشش نباید کمتر از ۵ میلی‌متر تر اختیار شود. و شرارط محوطی مطایق تعار یف بند ۲-۹-۳-۸ ای ین‌نامه بتن ایران می‌باشد. ۱۶-۱-۰- رواداری‌ها در بریدن و کارگذاشتن میلگردها بریدن و کار گذاردن میلگردها باید در حد رواداری‌های مندرج در مشخصات فنی خصوصی و سایر مدارک قرارداد صورت گیرد. درصورت نبود این دستورالعمل‌ها باید با مراعات رواداری‌های زیر اقدام نمود. الف - رواداری‌های بریدن میلگردها طول میلگرد ۵ میلی‌متر ب- رواداری پوشش بتنی محافظ میلگردها کاهش ضخامت قشر پوشش نسبت به مقادیر تعیین شده حداکثر ۸ میلی‌متر است و در هیچ مورد نباید ضخامت پوشش از دو سوم میزان تعیین شده کم‌تر باشد. ج- رواداری‌های بستن و کار گذاشتن میلگردها انحراف موقعیت میلگردها نسبت به محل‌های تعیین شده در نقشه‌ها با توجه به اندازه ارتفاع مقطع اعضای خمشی. ضخامت دیوارها و یا کوچک‌ترین بعد ستون‌ها به‌شرح زیر است: - برای ۲۰۰ > | میلی‌متر ۸ میلی‌متر - برای ۲۰۰< ۳< ۶۰۰ میلی‌متر ۲۳ میلی‌متر - برای 2۶۰۰ ] میلی‌متر ۰ میلی‌متر -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۶۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - انحراف فاصله جانبی بین میلگردها ۰ میلی‌متر - انحراف موقعیت طولی خم‌ها و انتهای میلگردها در انتهای ناپیوسته قطعات ۰ میلی‌متر ۱۷-۱-۰- بازرسی 9 نظارت بعد از نصب و جاگذاری میلگردهاء دستگاه نظارت قالب‌ها را از نظر ابعادء محل و رقوم و همچنین میلگردگذاری را از نقطه نظر قطرء تعداد. طول, شکل, فواصل نسبت به یکدیگر و استحکام با توجه به ضوابط و رواداری‌های مجاز مورد بازرسی و کنترل قرار خواهد داد. پس از اطمینان از اجرای صحیح و تمیز بودن درون قالب و میلگردهاء مجوز بتن‌ریزی صادر خواهد شد. رعایت مندرجات آیین‌نامه بتن ایران در مورد بازرسی و نظارت بر عملیات تهیه. حمل و نصب میلگردها در کارهای بتن مسلح الزامی است. یادآوری می‌شود که اندازه گیری فاصله میلگردها از یکدیگر براساس فاصله محورهای آنها صورت گرفته ولی در مورد ضخامت پوشش روی میلگرد. از سطح خارجی میلگرد تا رویه بتن اندازه‌گیری خواهد شد. ۱۸-۱-۰- شبکه‌های جوش شده" ۱-۱۸-۱۰ کلیات شبکه‌های جوش‌شده از یک‌سری میلگردهای طولی و عرضی سرد کشیده شده" که به صورت عمود نسبت به یکدیگر قرار گرفته و تشکیل چشمه‌های مربع یا مربع مستطیل را می‌دهند. ساخته می‌شود. در ساخت شبکه‌های جوش‌شده از میلگردهای با قطر بزرگ‌تر از ۲ میلی‌متر استفاده می‌شود. میلگردها در محل تقاطع توسط جوش نقطه‌ای به روش مقاومت الکتریکی با مکانیزم ذوب و فشار به‌هم متصل می‌گردند. شبکه‌ها به صورت ورقه‌های مسطح و یا حلقه‌پیچ" به بازار عرضه می‌شوند. راستای مستقیم قرار گیرند و فواصل آنها از همدیگر یکسان باشد. کلیه خم‌کاری‌ها و شکل دادن شبکه‌های جوش شده باید به روش سرد و با سرعت تدریجی یکنواخت انجام شود و لازم است شکل نهایی آنها پس از خم کردن مطابق |- ۷۷۵1060 ۷۷1۳۵ 116111070616: )۷/۷۷/( 2- 0۵10 173۳ 5122 6 3- ۳۵| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - میلگردگذاری بنتن و کارهای فلزی منفرقه ۳/۰۱ ۳۳۹ ۳-۱۸-۱۰ کنترل کیفیت شبکه‌های حوش شده در ساخت شبکه‌ها از میلگرد نوع 5500 استفاده می‌شود و به طور کلی کنترل مشخصات شبکه‌ها باید بر اساس استاندارد ۸185 ۸۹517۸ انجام گیرد. لازم است مشخصات شبکه‌ها قبل از استفاده کنترل شده و به تایید دستگاه نظارت از هر ۷۰۰۰ مترمربع شبکه و یا کسری از آن باید یک نمونه تهیه و تحت آزمایش کشش قرار گیرد. نتیجه به‌دست آمده از این آزمایش نباید کم‌تر از مقاومت مشخصه میلگرد مورد استفاده (5500) شود. در صورتی که نتیجه حاصله کم‌تر از مقاومت مورد نظر باشد باید دو نمونه دیگر از همان شبکه گرفته شده و تحت آزمایش کشش قرار گیرند. نتایج به‌دست آمده وقتی مورد قبول واقع می‌شود که متوسط نتایج سه نمونه. از مقاومت مشخصه میلگرد مصرفی کم‌تر نبوده و علاوه بر آن مقاومت هیچ یک از نمونه‌ها کم‌تر از ۸۰ درصد مقاومت مشخصه نباشد. جهت انجام آزمایش مقاومت کششی, نمونه با طول کافی و به نحوی انتخاب می‌شود که یک گره در وسط طول آن قرار داشته باشد. میلگرد عمود بر نمونه‌ها در هر طرف. در فاصله حدود ۲۵ میلی‌متر از محل گره باید قطع شود. ب- آزمایش خم کردن از هر ۷۰۰۰ متر مربع شبکه و یا کسری از آن یک نمونه برای انجام آزمایش خم کردن تهیه و مورد آزمایش قرار می‌گیرد. آزمایش با خم کردن نمونه به صورت سرد حول فلکه به میزان ۱۸۰ درجه انجام می‌شود. برای میلگردهای به قطر کم‌تر از ۸ میلی‌متر قطر فلکه برابر قطر میلگرد و برای قطرهای بزرگ‌ترء قطر فلکه ۲ برابر قطر میلگرد می‌باشد. در پایان آزمایش خم کردن لازم است هیچ‌گونه ترک. شکاف و بریدگی در نمونه به وجود نیاید. در صورتی که نتیجه اولین آزمایش مورد قبول نباشد. باید ۲ نمونه دیگر از همان شبکه گرفته و آزمایش مذکور روی آنها انجام گیرد. نتیجه هر دو نمونه اخیر باید مورد قبول واقع شود. ج- آزمایش کنترل مقاومت برشی جوش از آن‌جایی که جوش‌های شبکه در تامین مهاری میلگردها در بتن سهیم می‌باشند. لذا لازم است آزمایش مقاومت برشی برای پذیرش جوش انجام گیرد. از هر ۲۸۰۰۰ مترمربع شبکه وارد شده به کارگاه و یا کسری از آن یک نمونه برای انجام آزمایش کنترل مقاومت جوش مطابق مشخصات ۸185 ‎۸٩7۷1‏ تهیه و مطابق بند ۱۱ استاندارد مذکور آزمایش می‌شود. حداقل نیروی برشی بر حسب نیوتن نباید از حاصل‌ضرب سطح مقطع اسمی میلگرد دارای قطر بزرگ‌تر شبکه برحسب میلی‌متر مربع در عدد ۲۴۱ کم‌تر باشد. در غیر این‌صورت باید چهار نمونه دیگر از چهار شبکه مجزا گرفته شده -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی و آزمایش شود. در صورتی که متوسط نتایج همه آزمایشات برشی جوش کم‌تر از حداقل مورد لزوم باشد. آن محموله قابل قبول نخواهد بود. ۳-۱۸-۱-۰- رواداری در شبکه‌های جوش شده مشخصات مندرج در این نشریه را رعایت نماید. مشخصات شبکه‌های جوش شده باید مطابق با نقشه‌ها بوده و انحراف - انحراف مجاز در قطر میلگردها الف-میلگرد با قطر کم‌تر از ۶ میلی‌متر انحراف مجاز ۰/۰۸ میلی‌متر ب- میلگرد با قطر بزرگ‌تر از ۶ میلی‌متر و کم‌تر از ۱۰ میلی‌متر ‏ انحراف مجاز ۰/۱ میلی‌متر - انحراف مجاز در ابعاد شبکه الف-انحراف در عرض شبکه: عرض شبکه عبارت است از فاصله محور تا محور میلگردهای طولی کناری و انحراف مجاز در آن حداکثر برابر ۱۳ * میلی‌متر می‌باشد. عرض کل شبکه برابر طول میلگردهای عرضی شبکه و انحراف مجاز آن حداکثر ۲۵ + میلی‌متر می‌باشد. طول هرکدام که بزرگ‌تر است بیش‌تر باشد. ج- فاصله انتهای میلگردهای عرضی از محور میلگردهای طولی کناری شبکه نباید بیش‌تر از ۲۵ میلی‌متر باشد. د- فاصله محور تا محور دو میلگرد عرضی و یا دو میلگرد طولی نسبت به فاصله مشخص شده در نقشه‌ها نباید - تعداد جوش‌های پاره شده اتصالات جوشی باید در موقع حمل و نقل. خم کردن و جاگذاری مقاومت کافی داشته و پاره نشوند. با این وجود بیش‌تر از ۱ درصد کل گره‌های آن شبکه بوده و یا این که بیش از ۰/۵ درصد تعداد گره‌های شکسته شده روی یک -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - میلگردگذاری بنن و کارهای فلزی منفرقه ۹۳/۸/۰۱ ۳۲۱ ۳-۰- کارهای فلزی متفرقه ۱-۲-۰ کلیات آزمایش و رنگ‌آمیزی کلیه کارهای فلزی طبق مشخصات مشروحه در این نشریه و اطلاعات مندرج در نقشه‌های تفصیلی ساختمانی. مشخصات فنی خصوصی یا دستورات صادره دستگاه نظارت. به عهده پیمانکار است. اقلام عمده کارهای مورد نظر شامل نرده‌های جان پناه, نرده‌های حفاظ. نردبان حفاظتی کانال‌ها و ابنیه خواهد بود. تایید دستگاه نظارت برساند. سازه فلزی باید طبق نقشه‌ها و مشخصات فنی خصوصی با رعایت استانداردهای ارائه شده توسط سازنده واجد شرایط که قبلا مورد تایید دستگاه نظارت قرار گرفته است. تهیه شود. نقشه‌هایی که از طرف مهندس مشاور برای کارهای فلزی داده می‌شود می‌تواند بسته به مورد شامل نقشه‌های کامل ۳-۲-۰- نقشه‌های کارگاهی ساخت جزییات نحوه تهیه و ارائه نقشه‌های کارگاهی ساخت تجهیزات فلزی مکانیکی موضوع کارهای این فصل - که از طرف پیمانکار تهیه می‌شود - در مشخصات فنی خصوصی قید شده و یا از طرف دستگاه نظارت اعلام خواهد شد. به طور کلی. این نقشه‌ها باید دربر دارنده نکات زیر باشد: ۱- ترتیب و ترکیب کلی اجزای کارها ۲- پلان‌ها ۳- مقاطع و نماها ۳- جزییات کارهای بتنی ۵- جزییات نصب ۶- مشخصات کلیه مصالح مورد استفاده ۷ رعایت رواداری‌های ساخت و نصب شامل قائم» موازی و افقی بودن و همچنین حفظ فواصل -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۸- مشخص بودن محل اتصال‌های کارگاهی که پس از حمل به محل نصب انجام می‌گیرد. شامل نوع جوش کار گاهی. نحوه تنظیم و محل پیچ‌های مونتاز ۹٩‏ شکل, طول, ضخامت و وزن قطعات ۴-۲-۰ مصالح و نحوه انجام کار عوامل به خوبی حفاظت شود. بت کلیه مصالح مصرفی باید دارای کیفیتی قابل قبول بوده و از هر گونه عیب و نقص عاری باشد. تمام مصالح مورد ۵-۲-۰ اجرای کارهای فلزی قبل از شروع ساخت و نصب قطعات فلزی, اندازه‌های مندرج در نقشه‌ها باید به منظور انطباق کامل در موقع نصب با دقت کنترل شود. در صورت برخورد به بی تناسبی و یا اختلاف در اندازه‌هاء پیمانکار باید با نظر دستگاه نظارت اصلاحات لازم را انجام دهد. قطعاتی که قرار است در محل کار نصب شود.ء باید قبلا در کارگاه با دقت لازم آماده شده و طبق نقشه‌های کارگاهی شماره‌گذاری شود تا در هنگام نصب هیچ‌گونه اشتباهی بروز نکند. الف - بریدن و سوراخ کردن قطعات فلزی باید به ابعاد و شکل‌های لازم ارائه شده در نقشه‌هاء به دقت بریده شده و در محل‌های لازم سوراخ شود. خورده و کاملا صاف شود. سوراخ‌های پیچ باید به وسیله مته یا منگنه در محل دقیق خود به قطر ۱/۵ میلی‌متر بزرگ‌تر از قطر پیچ یا پرچ ایجاد شود. در صورت آمکان, قطعاتی که پیچ می‌شوند باید پس از علامت‌گذاری به وسیله خال‌جوش به هم متصل گردیده و سپس با هم سوراخ شود. هنگام نصب. سوراخ‌ها باید کاملا بر هم منطبق باشند. ب- اتصالات با پیچ و مهره در اتصالات با پیچ و مهره باید بین مهره و صفحات اتصال, واشر فولادی و فنری بسته به مورد به‌کار رود. طول پیچ و تعداد دانه‌های آن باید طوری باشد که بعد از محکم شدن مهره حداقل ۴ دندانه پیچ از مهره بیرون آید. در محل‌هایی که سفت کردن مهره مجاز نیست. برای جلوگیری از بازشدن آن باید از مهره‌های اشبیل‌دار استفاده شود. |- ۳۵۱۵ ۸۵61 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - میلگردگذاری بنن و کارهای فلزی منفرقه ۹۳/۸/۰۱ ۳۷۳۳ چ- سنبه‌زنی پس از این که سطوح قسمت‌ها و عضوها به دقت روی یکدیگر منطبق شده و با پیچ و مهره کاملا به یکدیگر محکم شد. می‌توان سوراخ‌هایی که با منگنه یا مته قدری تنگ‌تر ایجاد شده است را به وسیله سنبه‌زنی فراخ‌تر کرد. د- اتصال لب به لب این گونه اتصالات باید مقابل یکدیگر و در یک تراز قرار داده شود. پس از اتصال, فاصله آزاد بین دو عضو یا دو قسمت مجاور نباید از ۴ میلی‌متر تجاوز کند. ه- چدن و فولاد ریخته چدن و فولاد باید از نظر شکل و ابعاد دقیقا مطابق نقشه‌ها بوده و عاری از هرگونه نقص زیان‌بخش ریخته‌گری, ترک و تغییر شکل باشد. نمای سطوح قطعات ریخته شده باید صاف بوده و دقیقا مطابق نقشه‌ها باشد. و- جوشکاری جوشکاری باید طبق نقشه‌های کارگاهی, دستورالعمل‌های دستگاه نظارت و همچنین ضوابط مندرج در نشریه‌های شماره ۰۲۰ ۰۲۱ ۰۲۲ ۲۴ و ۲۶ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور انجام شود. کنترل کیفیت بر طبق نشریه شماره ۲۳ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور انجام می‌گیرد. ۶-۲-۰- نرده‌های حفاظ و نردبان نجات کانال نوع نرده و نردبان» عمل و نصب آنهاء طبق نقشه‌های اجرایی و مشخصات فنی خصوصی و نظر دستگاه نظارت خواهد بود. مواردی از کارهای فلزی حفاظتی که فاقد نقشه‌ها و مشخصات فنی خصوصی باشد» باید با نظر دستگاه نظارت و منطبق بر ضوابط و معیارهای اعلام شده در نقشه‌های تیپ سازه‌های فنی ارائه شده در آخرین ویرایش نشریه شماره ۷ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور صورت گیرد. مصالح فلزی که در داخل بتن قرار می‌گیرند. باید قبل از نصب کاملا تمیز و عاری از هرگونه مواد خارجی باشند. مهارهای نصب صفحات فلزی, پلکان نردبان‌ها و پایه نرده‌های حفاظتی باید به‌گونه‌ای در جایگاه مشخص شده قرار گرفته و آنچنان محکم و تثبیت گردند که عملیات بتن‌ریزی و عمل‌آوری بتن با لرزاندن باعث جابه‌جایی آنها نگردد. ۷-۳-۰- بازرسی و آزمایش بازرسی‌های زیر باید در کارخانه یا کارگاه و در حضور نماینده دستگاه نظارت انجام شود: -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی الف - بازرسی عملیات مونتاژ پیش از رنگ‌آمیزی, پس از خاتمه مونتاژ در کارخانه و قبل از حمل لوازم و ادوات. کلیه قسمت‌هایی که در بتن جاگذاری می‌شود باید مورد بازرسی قرار گیرد. انطباق آنها با مشخصات خواسته شده. کنترل و تاییدیه دستگاه نظارت صادر شود. ب- بازرسی جوشکاری» پرچ. پیچ و مهره کلیه اتصالات در هنگام اجرا و بعد از آن از طرف دستگاه نظارت و طبق معیارهای مورد قبول دستگاه نظارت مورد بازرسی و آزمایش قرار خواهد گرفت. ج- رنگ آمیزی رنگ‌آمیزی باید طبق استانداردهای مندرج در فصل یازدهم این نشریه و طبق مندرجات مشخصات فنی خصوصی در دوره عملیات اجرایی و پس از خاتمه آن. حسن اجرای نصب مصالح فلزی منطبق بر استانداردها و نقشه‌های معیوب و اجرای مجدد و مورد تایید دستگاه نظارت می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۱ رنگ آمیزی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل بازدهم- رنگ آمیزی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۷۳۷ ۱-۱- کلیات تامین مصالح. ماشین‌آلات. ابزار و ادوات آماده‌سازی و رنگ‌آمیزی کارهای فلزی و بتنی رعایت شود. معبارهای انطباقی ۱-۱-۷۱ دامنه کاربرد کارهای فلزی متفرقه و بتنی می‌باشد که شامل تامین کلیه مواد و مصالح رنگ‌آمیزی طبق استانداردهای اعلام شده» آماده‌سازی محل, اجرای رنگ‌آمیزی 9 آزمایش‌های مربوطه است. ۲-۱-۷۱ استانداردها رنگ‌های مورد مصرف در هر پروره باید از نقطه نظر ویژگی‌های فیزیکی. شیمیایی. مکانیکی. رنکگ و دیکر مشخصه‌های ظاهری با آنجه در نقشه‌هاء دستور کارهاء مشخصات فنی خصوصی و سایر مدارک پیمان ذکر شده است. منطبق باشد. نمونه طبق مشخصات فنی قرارداد بوده و توسط دستگاه نظارت تایید شود. ویژگی‌های فیزیکی, شیمیایی و مکانیکی فرآورده‌های رنگی و روش‌های آزمایش آنها باید مطابق آخرین ویرایش استانداردهای ایرانی زیر باشد. - ویژگی‌های رنگ آلومینیومی آماده مصرف - استاندارد شماره ۱۱۷۶ - ویژگی‌ها و روش‌های آزمون رنگ‌سیاه آماده مصرف با پایه قیری عاری از سرب و مقاوم در برابر اسید- قلیا- آب - حرارت استاندارد شماره ۱۳۳۳ - ویژگی‌ها و روش‌های آزمون رنگ پوشش زیرین بر پایه رزین الکید- استاندارد شماره ۱۶۹۷ - رنگ آستری بر پایه رزین اتیل سیلیکات - ویژگی‌ها - استاندارد شماره ۶۴۵۸ - رنگ برهای بر پایه حلال-ویژگی‌ها و روش‌های آزمون - استاندارد شماره ۲۰۴۷ روش‌های آزمون رنگ‌های ایو کب پلی‌آمید - استاندارد شماره ۲۹۱۹ |]- 7 -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - ویژگی‌های رنگ‌های اپوکسی پلی‌آمید - استاندارد شماره ۲۹۲۰ تا زمانی که استاندارد ایرانی در پاره‌ای از موارد تدوین نشده باشد با نظر دستگاه نظارت می‌توان از استانداردهای زیر استفاده نمود: ([(0۵) ۳۵۱۵۵ دع ‎٩۳‏ [ععاک) 55۳۲ -| (د[71۵ع۱1۵1 200 16:08 1۵۳ 50016 ۳۵۵ ۵) ۸51۹ -2 2 | -0.۳۳۳-۳ع؟ (حل0 50012 |۳۵۲۵ کل ک۳ن] -د3 )8٩ 0‏ آ[کظ ,12915 7ب معک 13:06 کلح لماک ۲1110021 عمش 4-۸ 38[۳ 566 -(110 11۹۲11 (۳۵۱۵) 1۳۹-۳1۲۳ بعع5 -(د0 51002۳ ۳۵۵۱|۵۵ هام0 1۱۳۲۹ -5 ۲-۷۱- مصالح رنگ ۱-۲-۱ موارد کاربرد رنگ رنگ. ترکیبی از صمغ ء رنگ‌دانه". حلال و مواد افزودنی مختلف می‌باشد و به‌صورت ترکیبات مختلف جهت اهداف خاصی که مهم‌ترین آن شامل: حفاظت در مقابل خوردگی, زیبایی سطوح. بهداشت و پاکیزگی, نورافشانی, بهبود کارایی (کم کردن افت انرژی در آبراهه‌ها)» بهبود بینایی در علائم هشداردهنده. روی سطوح مناسب پاشیده و سخت می‌شود. رنگ‌ها معمولا به صورت مایع و یا پودر بر روی سطوح پاشیده شده و معمولا به طریق زیر سخت می‌گردد: - تبخیر حلال‌ها - واکنش‌های تراکمی و یا واکنش‌های شیمیایی - واکنش با هوا - واکنش‌ها در حرارت مهم‌ترین مورد کاربرد در صنعت آب. جلوگیری از خوردگی به‌خصوص خوردگی فلزات آهنی می‌باشد. سطوح مختلف اعم از فلزی و غیرفلزی, در شرایط خورندگی شدید ناشی از انتقال آب با محلول نمک. اسید و بازهای خورنده و همجنین مواد ساینده مثل ماسه و غیره» نیاز مبرم به حفاظت توسط پوشش‌های اختصاصی دارند. انتخاب نوع پوشش باید دقیقا توسط مهندس مشاور با توجه به نوع مواد خورنده و شرایط فیزیکی مثل درجه حرارت. رطوبت نسبی و... با توجه به استانداردهای معتبر و کارخانه‌های سازنده رنگ انتخاب گردد. حفاظت توسط رنگ معمولا در لایه‌های مختلف با جنس‌های مختلف مقدور می‌باشد. جنس لایه‌ها ممکن است از سه نوع تشکیل شود. (لایه آستری, لایه میانی, لایه نهایی) حداقل ضخامت لایه‌ها توسط [- 0 2- 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم- رنگ آمیزی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳/۹ کارخانه سازنده پیشنهاد می‌گردد. ولی دستگاه نظارت می‌تواند با توجه به شرایط خاص آن را افزایش دهد. ضخامت لایه‌ها به‌خصوص ضخامت نهایی رنگ. باید در مشخصات فنی خصوصی تعیین گردد. در صورت وجود شرایط خاص در محل کاربرد رنگ. مثل درجه حرارت بالا و یا پایین و تغییرات شدید درجه حرارت. محدودیت در کاربرد عناصر سمی در رنگ و غیره باید در کاتالوگ, بروشور و نمونه رنگ از سازنده‌های مختلف رنگ و ارائه آن به دستگاه نظارت اقدام نماید. کاتالوگ و بروشورها باید شامل تعیین عناصر موجود در رنگ. تاییدیه‌های خواص و آزمایش‌های انجام شده بر روی رنگ بر اساس مشخصات فنی خصوصی از آزمایشگاه معتبرء دستورالعمل اجرای رنگ شامل شرایط محیطی مناسب جهت اجرای عملیات (حداقل و حداکثر درجه حرارت محیط و لوله یا جسمی که رنگ زده می‌شود. سرعت باد و رطوبت نسبی) باشد. قبل از شروع رنگ‌آمیزی» پیمانکار باید روش کامل آماده‌سازی سطوح بروشورهای کارخانجات سازنده رنگ. نوع و تعداد لایه رنگ مورد نیاز جهت دستیابی به ضخامت مورد نیاز مطابق با مشخصات فنی خصوصی با شماره رنگ جهت تصویب به دستگاه نظارت ارائه نماید. بازرسی‌های مورد نیاز که در این مرحله توسط دستگاه نظارت صورت می‌گیرد. به شرح زیر است: بررسی بروشورء کاتالوگ و دستورالعمل‌های کارخانجات سازنده رنگ که در برگیرنده منابع خام, طبیعت حاال‌هاء مواد فرارء تعداد عناصر و اجزای تشکیل دهنده رنگ. نوع پوشش, فاصله زمانی بین پوشش‌هاء تعداد پوشش‌هاء خواص سمی, خواص فیزیکی, مدت زمان مجاز نگهداری در انبارء مقاومت در مقابل مواد شیمیایی, مقاومت در مقابل آزن. رنگ‌آمیزی شامل درجه حرارت. رطوبت نسبی و ابزار مناسب جهت رنگ‌آمیزی و ضخامت لایه‌های مختلف باشد. حداقل مشخصات فنی ارائه شده توسط کارخانه سازنده رنگ باید حاوی اطلاعات زیر باشد: - وزن محصوص - ضربه‌پذیری 6 ] 5۳۵۱۲ -1 مدت زمانی که رنگ پس از اختلاط با حلال و یا سایر مواد. قابل استفاده می‌باشد. ازآ ۳۵۱ -2 -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۸۰‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - زمان خشک شدن - مشخصات سخت‌کننده" در صورت نیاز - مشخصات حلال - مشخصات ابزار رنگ ۳-۷۱- ویژگی‌ها و حداقل قابل قبول مواد رنگی مصرفی باید از نظر شکل ظاهری, سالم و عاری از موادی باشد که در اثر عوامل جوی و هوازدگی خراب می‌شوند و به کیفیت آنها صدمه می‌زنند. ویژگی‌های فیزیکی, شیمیایی, مکانیکی, بهداشتی و دوام مواد رنگی,» نباید با انجچه که در نقشه‌ها و مشخصات تعیین شده. مغایرت داشته باشد. اثر گرماء پرتوهای خورشیدی, بخارها و گازهای مختلف از جمله بخار آب. مایعات گوناگون و نظیر این موارد.ء باید با استانداردهای مربوطه مطابقت داشته باشد. میزان رنگ پریدگی, هوازدگی و تجزیه مواد رنگی که در معرض نور خورشید و عوامل جوی دیگر قرار می‌گیرند (مانند رنگ‌های خارجی روی سطوح مختلف) نیز اهمیت ویزژه‌ای دارد که باید مورد توجه قرار گیرد. رنگ‌های ساخته شده مصرفی باید در کارخانه‌های معتبر رنگ‌سازی و مطابق استانداردهای مربوط ساخته شده و در ظروف سالمی که در آن باز نشده و دارای برچسب ویژه سازنده است به کارگاه تحویل گردد. در مواردی که مواد رنگی در کارخانه تهیه نمی‌شود و به ناچار باید در کارگاه ساخته شود. قبل از شروع به‌کار باید مواد اولیه آنهاء تهیه و به تایید رنگ داخل ظروف قبل از مصرف. باید به دقت به هم زده شود تا محتویات آن به صورت کاملا یکنواخت درآید. چنانچه در سطح کارخانه سازنده به‌کار روند و جز در مواردی که سازنده مواد توصیه نموده است. از رقیق کردن رنگ خودداری گردد. در صورت رقیقی کردن باید از مواد مورد نظر کارخانه سازنده استفاده شود. مصرف رنگ‌های متفرقه و کهنه به هیچ وجه مجاز نبوده و پیمانکار موف به جمع‌آوری و حمل آنها به خارج از کارگاه می‌باشد. چنانجه رنگ نیاز به سخت‌کننده داشته باشد. حداکثتر فاصله زمانی مصرف پس می‌تواند به تناوب نمونه‌ها را به آزمایشگاه معتبر ارائه و نتایج آزمایش را با مشخصات فنی ارائه شده اولیه مقایسه نماید. ۴-۷۱- آماده‌سازی محل رنگ آمیزی لوله و کارهای فلزی قبل از رنگ‌آمیزی, سطوح سخت فولاد باید از هر گونه گرد و غبارء رطوبت. گل,ء رنگ. قیرء روغن. گریس. پلیسه آهن و سرباره‌های جوشکاری و هر ماده خارجی دیگر پاک گردد. پوشش رنگی مناسب. با توجه به موقعیت استقرار لوله و 7 - | -------- صفحهٔ بعد -------- فصل بازدهم- رنگ آمیزی ۹۳/۰۸/۰۱ ۳۸ یی آسیب‌پذیری‌های گوناگون. انتخاب می‌شود. در صورتی که این شرا یط 9 رنگ انتخابی و میزان دقت آماده‌سازی بستر در مشخصات فنی خصوصی مشخص نشده باشد. با نظر دستگاه نظارت اقدامات ۲ روش‌های زیر برای انجام کار انتخاب و برای اجرا به پیمانکار ابلاغ می‌شود. ۱-۴-۱- مرمت سطح 9 کناره‌ها نخستین گام در آماده‌سازی هر سطحی برای رنگ کاری. عبارت از اصلاح هر گونه ضایعه فلزی در طول مسیر خط لوله و کارهای فلزی است. از جمله مواردی که معمولا نیازمند ترمیم است به قرار زیر خواهد بود: - برجستگی‌های تیز محل جوش ۲-۴-۱- تمیزکاری مقدماتی پاک کردن سطوح فلزی از مواد خارجی با استفاده از حلال‌ها تنها پس از تایید دستگاه نظارت و بر اساس استاندارد 55۳-1 (انجمن رنگ‌کاری سازه‌های فولادی آمریکا- مشخصات فنی شماره ۱ آماده‌سازی سطوح- پاک کردن با استفاده از حلال‌ها) مجاز می‌باشد. حلال مورد استفاده نباید هیچ‌گونه رسوبی باقی بگذارد. بنزین و تینر رنگ‌کاری. حلال‌های مناسبی می‌باشند ولی استفاده از نفت سفید مجاز نمی‌باشد. از بین بردن گریس, روغن. آب یا یخ و ... با استفاده از حرارت دادن هنگامی مجاز است که جهت جلوگیری از تغییر فرم قطعه. تمام سطوح به طور یکنواخت حرارت داده شوند. روش‌های آماده‌سازی سطوح بر اساس استاندارد 55۳ به شرح جدول ربر می‌باشد. حدول ۱-۱- روش‌های آماده‌سازی سطوح براساس استاندارد 0 ار ی معادل استاندارد : 9 بین‌الملی 150 بت 3 تمیزکاری با ابزار غیر چه پاک کردن چربی, پوسته اکسیدی و رنگ از بین رفته. تا حد مورد نیاز با ابزار ساینده. خراشنده. ماسه پاشی. 5 دستی برس سیمی و سایش 5 تمیزکاری با ماسه‌پاشی ۹3 پاک کردن تمام چربی‌های قابل مشاهده. پوسته اکسیدی. رنگ و مواد خارجی با ماسه‌پاشی به وسیله جرخ با ... (خشک تا رسیدن به فلز سفید ۳ یا تر) با استفاده از ماسه. شن یا ساچمه (در محیط‌های بسیار خورنده که تمیزکاری زیاد مورد انتظار است) ماسه‌پاشی ۳ مواقعی که در معرض شرایط بدتری است) 7 تمیزکاری و زدایش با ۰ تمیزکاری همه پوسته‌های اکسیدی, چربی‌ها و پوشش‌ها.ء رگه‌های فراوان و مشهود فلز زیرین که به طور استفاده از ماسه‌پاشی ۹ یکنواخت توزیع شده است. به جز آلودگی‌هایی که محکم چسبیده‌اند. 3 اسشو یس تا پاک‌کردن کامل چربی و پوسته اکسیدی به وسیله اسیدشوپی, با الکترولیت. ۱ | 510: تمیزکاری با ماسه‌پاشی ده پاک کردن با ماسه‌پاشی تقریبا تا رسیدن به تمیزی فلز سفید. یا تا جایی که دست کم ۹۵ درصد سطح از تمام تا رسیدن به فلز تقریبا سفید ۰ آلودگی‌های قابل مشاهده پاک شود (رطوبت زیاد. محیط‌های شیمیایی. محیط دریایی یا محیط‌های خورنده دیگر). -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۲‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی لازم به توضیح است که لوله‌هایی که قطر آنها از ۲۴ اینچ و یا ۶۱۰ میلی‌متر کم‌تر باشد. به دلیل عدم امکان بازرسی و تعمیرء سطح داخلی لوله باید از طریق اسیدشویی زنگ‌زدایی و آماده رنگ‌آمیزی گردد. ۳-۴-۱- تمیز کاری پاششی به‌منظور زنگ‌زدایی. صاف شدن سطح فلز و آمادگی آن برای تامین اتصال خوب با پوشش. تمیزکاری پاششی انجام می‌شود. تمیزکاری با استفاده از ماسه معدنی و یا ماسه فولادی(ساچمه) " انجام می‌شود. پیش از تمیزکاری با این روش.؛ هر گونه لایه‌های ضخیم زنگ باید با تراشیدن برداشته شود. کثیفی, چربی و روغن مشهود نیز باید خذف گردد. پس از تمیزکاری به روش پاششی, سطح باید از گرد و خاک و آثار آن پاک شود. نیاز به تمیزکاری به روش پاششی جهت آمادگی سطح. در اسناد پیمان ذکر می‌شود. در غیر این‌صورت با دستور دستگاه نظارت انجام می‌شود. در این روش رعایت موارد زیر با نظر دستگاه نظارت الزامی است: - شرایط مناسب و فضای کار لازم برای انجام عملیات. - هماهنگی‌های لازم از نظر شرایط مساعد رنگ‌آمیزی بعد از تکمیل عملیات. - هوای فشرده مصرفی باید عاری از هرگونه مواد زاید نظیر روغن و آب بوده و دستگاه آن باید به جداکننده و صافی - میزان ناهمواری سطوح پس از تمیزکاری باید در حدودی باشد که زیانی به رنگ‌بندی وارد نسازد. حد زنگ‌زدایی نیز به طور مرتب توسط دستگاه نظارت با حد 5۸2.5 یا هر آنجه در مشخصات فنی آمده مقایسه می‌گردد. - بزرگ‌ترین قطر دانه‌های ماسه نباید از ۰/۸ میلی‌متر تجاوز نماید. _ مصالح ماسه پاشی نباید حاوی کلرید قابل حل در آب بوده 0 عاری از رس. گچ 9 سایر مواد خارجی باشد. کاربرد ماسه کوارتزی به دلیل مسایل ایمنی ممنوع می‌باشد. در صورت عدم امکان تهیه مصالح با مشخصات فوق, پیمانکار ماسه پیشنهادی خود را به دستگاه نظارت اعلام و پس از تایید آن و با مسوولیت پیمانکارء ماسه جدید به‌کار برده می‌شود. در هر صورت سطح نهایی آماده شده بعد از در عملیات ساچمه‌زنی " باید موارد زیر رعایت شود: |- 01 2- 5۵۵ 1 3- 5۳۵0۲ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم- رنگ آمیزی ۹۳/۰۸/۰۱ ۳۸۳ - ساچمه زنی با استفاده از گریت انجام می‌شود که از جنس کربن استیل مطابق 7079 85 و از نوع زاویه‌دار و مخلوطی از دو اندازه مختلف بوده و قبل از شروع کار باید از مخلوط گریت نمونه‌برداری شده و مورد آزمایش دانه‌بندی قرار گیرد. حدود قابل قبول اندازه و مشخصات گریت به‌صورت زیر می‌باشد: - ۹۸ تا ۱۰۰ درصد گریت باید بتواند از الک با چشمه‌های ۱/۶میلی‌متر عبور نماید. - مقاومت نهایی گریت‌ها ۱۶۰۰۰-۱۸۰۰۰ کیلوگرم بر سانتی‌مترمربع باشد. - در انتهای هر شیفت کاری. گریت جدید به گریت استفاده شده قبلی اضافه شود. ۴-۴-۷۱ تمیزکاری با دست با ابزار مکانیکی سایش مکانیکی با برس سیمی. سمباده زدن و سایر روش‌های دستی و یا با کمک ابزار مکانی؟ معمولا برای کارهای فلزی که در معرض آسیب‌های کم‌تری قرار داشته و مدفون در خاک و غرق در آب نمی‌باشند. انجام می‌گیرد. در آماده‌سازی با این روش. ابزار و ادوات و روش کار باید با تایید دستگاه نظارت و زیر نظر این دستگاه صورت گیرد. ۵-۳-۷۱ غبارزدایی پس از اتمام عملیات آماده‌سازی سطح فلز از هر روشی که انجام گیرد. لازم است گرد و غبار موجود در سطح فلز با استفاده از هوای فشرده تمیز شود. فاصله بین آماده‌سازی و رنگ‌آمیزی بستگی به شرایط محیطی دارد. در شرایط مرطوب بلافاصله پس از آماده‌سازی و غبارزدایی باید عملیات رنگ‌آمیزی انجام شود. ۵-۱- عملیات پوشش ۱-۵-۱ کلیات قبل از شروع عملیات. پیمانکار باید روش کامل آماده‌سازی سطح., کاتالوگ و بروشورهای کارخانه سازنده موادء تی‌داد و ضخامت لایه‌ها و ضخامت نهایی کار را به تصویب دستگاه نظارت برساند. بازرسی‌های مورد نیاز دستگاه نظارت در این مرحله به شرح زیر است: - بررسی بروشورها و مطابقت آن با مشخصات فنی خصوصی و یا استانداردهای معتبر. - بررسی نحوه آماده‌سازی سطح. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۸۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۲-۵-۷۱ اجرای رنگ آمیزی پس از تصویب رنگ‌هاء سخت‌کننده‌هاء حلال و ابزار رنگ‌زنی, اجرای رنگ‌آمیزی باید بر اساس مشخصات فنی خصوصی صورت گیرد (بدیهی است رنگ‌آمیزی سطح باید بلافاصله پس از آماده‌سازی سطح انجام پذیرد. در صورتی که فاصله زمانی از حد مشخص شده در مشخصات خصوصی و یا بنا به تشخیص دستگاه نظارت تجاوز نماید. پیمانکار باید نسبت به تجدید عملیات آماده‌سازی سطح اقدام نماید). توجه به دستورالعمل کارخانه سازنده رنگ در رابطه با نسبت ترکیبات رنگ با سخت‌کننده و حلال, حداقل و حداکثر درجه حرارت محیط و قطعه. رطوبت نسبی و نقطه شبنم و حداکتر سرعت باد و غبار ضروری است. هر پوشش باید عاری از منفذهای ریزء خلل و فرج, پخش شدن (شره‌کردن) و آماس باشد. فواصل زمانی بین دو پوشش با توجه به سفت شدن پوشش زیرین تعیین می‌شود. لایه‌هایی که در اثر بارگیری. حمل, جوشکاری صدمه دیده‌اند باید دوباره با روش‌های آرائه شده در این فصل رنگ‌آمیزی شوند. ۶-۷۱- کنترل کیفیت مصالح رنگ‌آمیزی در کارخانه سازنده و یا در محل اجرای کار به وسیله دستگاه نظارت. نمونه‌برداری و کنترل می‌شود. محتویات ظرفی که از آن نمونه گرفته می‌شود باید خوب به هم خورده باشد تا بتواند نمونه‌ای واقعی از ماده رنگین مصرفی به حساب آید. این مصالح باید توسط پیمانکار و بر اساس درخواست دستگاه نظارت در هر موقع و در هر محل در اختیار قرار گیرد. انجام آزمایش‌ها باید بر اساس استانداردهای اعلام شده صورت گیرد. پیمانکار موظف است بر اساس درخواست دستگاه نظارت و توسط آزمایشگاه معتبر مورد تایید. آزمایش‌های لازم را انجام دهد و نتایج را در اختیار دستگاه نظارت بگذارد. دستگاه نظارت نیز موظف است در صورت لزوم راسا کنترل آزمایش‌ها را انجام دهد و در صورت عدم انطباق, مراتب را برای رفع نقص به پیمانکار اعلام کند. ۷-۱- حمل و نقل و نگهداری بارگیری, حمل و باراندازی مواد رنگی باید با دقت انجام گیرد و از آلوده شدن محیط به مواد سمی جلوگیری به عمل آید. انواع مختلف مواد رنگی باید جداگانه دسته‌بندی و انبار شوند. مواد رنگی باید در انبارهای تمیز و سرپوشیده نگهداری شده و از آلودگی آنها به مواد مضرء آب. یخ و برف جلوگیری شود. انبارهای بسته باید پیوسته تهویه شوند تا از تجمع گازهای قابل اشتعال در آنها جلوگیری شود. انبارهای مواد رنگی باید دور از آتش و مواد قابل اشتعال بوده و برای اعلام و اطفای حریق احتمالی در آنها تدابیر لازم گرفته شود. درجه حرارت انبار باید مناسب با مواد رنگی انبار شده و بر طبق دستورالعمل کارخانه سازنده مواد باشد. برای کنترل و بازرسی انبار مواد رنگی نباید از چراغ شعله‌ای و مشعل استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل بازدهم- رنگ آمیزی ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۸۵ انبار برخی مواد رنگی که ممکن است مورد حمله موجودات زنده قرار گیرد. در صورت نیاز هر چند وقت یک بار با مواد ۸-۷۱- اقدامات حفاظتی جهت حفظ سلامت و ایمنی رنگ کاران و افراد مرتبط با کار پیمانکار باید تمهیدات لازم را به گونه‌ای فراهم نماید که افراد از خطرات احتمالی آتش‌سوزی و مسموم کننده‌های تنفسی و پوستی در امان باشند. مراقبت‌های معمول عبارتند از: تهویه مناسب. دورنگه‌داشتن شعله و جرقه از مواد آتش‌گیر. اجتناب از استنشاق ریاد غبارهای حاصله از ماسه‌پاشی و با بخارهای مواد مربوط به عملیات رنگ‌آمیزی و9 کوتاه کردن مدت تماس پوست با مواد رنگین. هم کارگران و هم سرپرستان آنها باید از شرایط خاص فیزیکی که محیط را برای حادثه‌های اسفبار مهیا می‌کند (مثل رنگ‌کاری در فضای بسته) آگاه باشند. معمولا سازندگان رنگ. هشدارهای لازم را درباره خطرات مربوط به هر محصول ارائه می‌دهند. پیمانکار باید این موارد را به دقت مورد توجه قرار داده و افراد مرتبط با رنگ‌کاری را موظف به رعایت آنها نماید. آموزش لازم را برای رعایت نکات ایمنی آرائه تامین و در دسترس قرار دهد. عمل ماسه‌پاشی با ماسه کوارتزی به دلیل مسایل ایمنی نباید انجام شود. باید کارگاه‌های رنگ به خصوص ماسه‌پاشی به دلیل ایجاد غبار زیاد به دور از منطقه مسکونی ایجاد شود. در صورتی که عملیات رنگ‌کاری در محیط بسته انجام می‌شود. کارگاه باید به سیستم تهویه و سیستم اطفای حریق اتوماتیک مجهز گردد. پس از عقد قرارداد پیمانکار باید سریعا مشخصات فنی رنگ. نحوه اجراء شامل؛ آماده‌سازی سطوح, ضخامت لایه‌ها و اندازه‌گیری‌های مورد نیاز جهت تایید به کارفرما و یا نماینده ایشان (دستگاه نظارت) ارسال نماید. در ادامه. برگ‌های نمونه از این نوع مشخصات. به‌عنوان راهنما ارائه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- رم ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۹۰-۱- برگ نمونه رنگ آمیزی مشخصات رنگ‌امیزی ( 5۱۹10 ۳۵۱۱۳۵ ) تجهیزات هیدرومکانیک سامانه آبیاری و زهکشی ... - کلیات این مدرک به عنوان راهنمای آماده‌سازی و رنگ‌آمیزی تجهیزات هیدرومکانیکی سامانه‌های آبیاری و زهکشی تهیه شده و پس از تایید دستگاه نظارت در کلیه مراحل رنگ‌آمیزی, هنگام ساخت و نصب به‌کار گرفته خواهد شد. روش‌های ارائه شده در ادامه. منطبق بر مفاد مشخصات فنی تجهیزات هیدرومکانیکی فرارداد بوده و باید در کنار کلیه مطالب و کلیات مشخصات فنی مزبور مورد استفاده قرار گیرد. - انواع سطوح و نحوه پوشش آن سطوح گالوانیزه. زنگ‌نزن, برنزی, آلومینیومی, میله‌های مهاری و سطوح ماشین‌کاری شده. نباید رنگ‌آمیزی شوند. کلیه سطوحی که در بتن مدفون می‌شوند. سطوحی که در لبه‌هایی قرار دارد که در ساختگاه جوش می‌شوند و سطوحی که مطابق این دستورالعمل نیاز به رنگ‌آمیزی ندارند باید قبل از نصب مطابق 5۳3 0۲ 5۳1.8502-)58۳ عملیات آماده‌سازی بر روی آنها انجام شود. سطوح به فاصله حدود ۱۰۰ میلی‌متر از لبه‌هایی که باید در محل جوشکاری شوند. رنگ‌امیزی نمی‌شوند و بعدا در محل مطابق روش شرح داده شده در جداول و پس از جوشکاری در محل. رنگ‌آمیزی می‌گردند. روش رنگ‌آمیزی سایر سطوح مطابق دستورالعمل ارائه شده انجام خواهد شد. در مواردی که قطعه در محل ساخته و رنگ می‌شود. برای جلوگیری از صدمه دیدن هنگام جابه‌جایی, انبار و نصب. می‌توان از تخته‌های چوبی برای محافظت استفاده کرد و سطحی که در هنگام حمل و نقل یا نصب دچار صدمه شد باید دوباره مطابق دستورالعمل رنگ‌امیزی شود. - نکات قابل توجه در هنگام رنگ‌آمیزی سطوحی که قرار است رنگ‌آمیزی شوند. باید کاملا عاری از هرگونه برامدگی و ناصافی باشند. این موضوع چشمی و لمسی کنترل می‌گردد. گرد و خاک روی سطوح توسط عملیات ماسه پاشی (1۵۸۹۱ط 5000) و سطوح چرب و روغنی توسط محلول‌های مناسب تمیرز و توسط باد خشک می‌شوند. استفاده از حلال‌ها و مواد پاک‌کننده مطابق با استاندارد 5۳1-)55۳ انجام می‌شود. سطوح ماشین‌کاری شده و نیز سطوحی که احتیاج به رنگ ندارند باید با پوششی از واکس یا روغن محافظت شوند. پیچ و مهره‌ها باید روغن‌کاری شده و در کاغذ ضد رطوبت پیچیده شوند. سطوح داخلی لوله‌ها باید قبل از آن‌ که مورد آزمایش قرار گیرند. رنگ‌شوند. موقع لزوم به راحتی پاک شود. برای رنگ‌آمیزی لایه دوم باید از خشک بودن لایه اول اطمینان حاصل کرد. زمان توقف بین هر دست‌رنگ‌آمیزی باید مطابق مشخصات فنی کارخانه سازنده رنگ تعریف گردد. به هرحال این زمان نباید از ۱۲ ساعت کم‌تر باشد. لایه نهایی رنگ باید دارای فام متفاوت از رنگ‌های دستی قبلی باشد تا تشخیص آن به سهولت امکان‌پذیر باشد. - کیفیت مواد و تست پوشش تمامی مواد مربوطه از کارخانه‌های مورد تایید دستگاه نظارت خریداری می‌شوند. همچنین مشخصات فنی رنگ‌ها قبل از خرید باید به تایید دستگاه نظارت برسد. آزمایش‌های لازم بر روی مواد به تشخیص و دستور دستگاه نظارت و یا کارفرما انجام می‌پذیرد. ضخامت هر دست رنگ‌آمیزی توسط دستگاه مناسب اندازه گیری می‌شود. این عملیات حداقل برای ۵ نقطه در هر مترمربع انجام می‌گیرد 9 نتایج مربوطه ثبت می‌گردد. جدول ثتبت رنگ‌آمیزی به پیوست است. - فرم‌ها در هر مرحله عملیات آماده‌سازی و رنگ‌آمیزی لازم است که فرم‌های مرتبط از طرف پیمانکار جهت تایید به دستگاه نظارت ارائه گردد. (فرم‌های نمونه شماره ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱ زدهم- رنگ آمیزی ۹.۳۳ 33333333 نام پیمانکار: تایید ماسه‌پاشی (۳1251 5۵11۵) شماره نقشه مر جع: تعداد: شماره استاندار د: جنس ذرات ماسه‌پاشی: شماره نازل: دستگاه بازرسی (کارفرما): کنترل کیفی کارگاه ساخت: اجرای رنگ بلامانع می‌باشد تاریخ: تاریخ: ۳۸۷۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸۸ ۲-۱ | ‏مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و‎ ٩۳/۰۸/۰۱ ِ ۱- برگ نمونه تایید پوشش رنگ ۰ ای ۰ 7 شماره استاندارد: شرایط محیط در زمان اجرای رنگ (دما/رطوبت): کار خانه تولیدکننده رنگ نوع رنگ اندازه گیری (میکرون ز ‏ ات او زک 0 0 1 ال کنترل کیفی کار گاه ساخت: دستگاه بازرسی ( کار فرما): ی -__ -------- صفحهٔ بعد -------- مصالح روبه شنی فصل ۱۲ جاده‌های سرویس ( بهر برد ری) -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - مصالح روبه شنی جاده‌های سرویس (بهره‌برداری)۳/۰۸/۰۱٩‏ ۳۹ ۱-۳۲۳ مشخصات کلی فصل حاضرء مشخصات فنی رویه‌های شنی جاده‌های دسترسی و سرویس (بهره‌برداری) سامانه آبیاری و زهکشی شامل تهیه. حمل, پخش. کوبیدن و کنترل کیفیت مصالح این رویه‌ها را ارائه می‌کند. «مصالح دانه‌ای» و یا به عبارت دیگر « شن و ماسه » مورد استفاده برای ساخت رویه‌های شنی از قرضه‌ها و یا معادن قرضه‌های تکمیلی را می‌توان به پیشنهاد پیمانکار و پس از تایید دستگاه نظارت مورد استفاده قرار داد. قرضه‌های جایگزین باید از لحاظ فنی و یا اقتصادی نسبت به قرضه‌های پیش‌بینی شده اولیه بهتر باشند. پیشنهاد پیمانکار برای مصرف مصالح به دستگاه نظارت ارائه شود. راه‌های سامانه‌های آبیاری و زهکشی شامل؛ جاده سرویس کانال, زهکش و خط لوله به موازت محور آنها و جاده سرویس مزرعه که در حاشیه مزارع احداث خواهد شد. می‌باشد. مشخصات این راه‌ها از نظر عرض, ضخامت رویه شنی. شیب طولی و جانبی و قوس‌ها مطابق مشخصات مندرج در نقشه‌ها و اسناد پیمان خواهد بود و در صورت عدم وجود آن در اسناد پیمان در هنگام عملیات اجرایی از طرف دستگاه نظارت ابلاغ می‌گردد. ۲-۲۳ دامنه کاربرد مندرجات این فصل شامل مشخصات فنی رویه شنی راه‌های ارتباطی, دسترسی به مزارع 9 راه‌های بهره‌برداری 9 نگهداری (جاده سرویس) کانال‌هاء خطوط لوله و زهکش‌ها می‌باشد. ۳-۲۳ مصالح رویه شنی مصالح شنی رویه باید دارای دانه‌بندی پیوسته بوده و پس از اختلاط و کوبیدن» بستر پایدار و مقاومی را برای عبور و مرور وسایل نقلیه پیش‌بینی شده فراهم نماید. این مصالح باید عاری از مواد آلی, مواد زاید و نخاله باشد. مصالح شنی می‌تواند از مخلوط‌های طبیعی رودخانه‌ای " یا واریزه‌ای باشد و یا طبق نظر دستگاه نظارت آن را پس از سرند کردن و جدا نمودن سنگ‌دانه‌های درشت از قرضه‌ها و معادن شن و ماسه و در صورت عدم دسترسی به منابع مزبور از معادن سنگ کوهی و مصالح تولید شده به وسیله دستگاه سنگ شکن تهیه نمود. |[0۵۷۵) بک 5۵0 11۷۵۲1۵ -1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۲۳ ۹۳/۰۸/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی در صورتی که درصد وزنی و ترکیب ابعاد قلوه سنگ‌ها و قطعه سنگ‌های موجود در مصالح قرضه به گونه‌ای باشد که جدا کردن آنها به وسیله کارگر برای پیمانکار ارزان‌تر از سرند کردن باشد. و چنانچه پیشنهاد پیمانکار به تایید دستگاه نظارت برسد. می‌توان قطعه سنگ‌ها را در محل قٌرضه و قلوه سنگ‌ها را در محل اجرا جدا نمود. در این حالت. درصد وزنی سنگ‌هایی که جداسازی آنها در محل اجرای راه انجام می‌پذیرد نباید بیش‌تر از ۵ درصد مصالح حمل شده. باشد. پیشنهاد پیمانکار باید چگونگی و محل آنباشت موقت و دائمی سنگ‌های جدا شده در محل را نیز در برگیرد. در هنگام پخش و تسطیح رویه شنی, دانه‌های درشت‌تر از میزان تعیین شده در مشخصات فنی را می‌توان با تیفه گریدر در یک طرف راه ریسه نمود. توزیع دانه‌بندی مصالح رویه شنی در هر قطعه معین از راه باید طبق یکی از محدوده‌های دانه‌بندی مندرج در جدول (۱-۱۳) باشد. این دانه‌بندی باید قبل از حمل به محل مصرف تنظیم شده باشد. در شرایط یکسان از لحاظ اقتصادی و اجرایی. ترتیب الویت فنی برای سه نوع دانه‌بندی مندرج در جدول (۱-۱۲) عبارتند از: الویت اول, دانه‌بندی اا اولویت دوم. دانه‌بندی ]و الویت سوم دانه‌بندی |[[]. جدول ۱-۱۲- محدوده‌های مجاز توزیع دانه‌بندی مصالح روبه‌های شنی اندازه الک درصد ساییدگی مصالح رویه شنی در آزمایش لوس‌آنجلس (طبق ۲2419 /۸۹7۸) نباید بیش‌تر از ۵۰ ارزش ماسه‌ای (58) آن (طبق 143 ۸57۸1) نباید کم‌تر از ۳۰ درصد و ۴ آن با روش 11883 /۸57۸ در آزمایشگاه بر روی نمونه‌های با تراکم ۱۰۰ درصد پراکتور استاندارد. نباید از ۲۵ درصد کم‌تر باشد. ۴-۲- آماده‌سازی بستر و اجرای رویه شنی قبل از اجرای عملیات. بستر روسازی باید عاری از هرگونه مواد زاید و اضافی بوده و طبق پروفیل‌های عرضی و طولی ناهمواری‌های این بستر - که با شمشه ۴ متری کنترل می‌شود - نباید بیش‌تر از ۴۰ میلی‌متر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - مصالح رویه شنی جاده‌های سرویس (بهره‌برداری)۲۳/۰۸/۰۱٩‏ ۳و۲ می‌دهد اجرا شود. ضخامت هر لایه پس از کوبیده شدن باید مطابق با مشخصات هندسی مندرج در نقشه‌ها بوده و در هر حال نباید پس از کوبیده شدن از ۲۰ سانتی‌متر تجاوز کند. مصالح باید به طور یکنواخت مخلوط و پخش گردد و به هنگام پخش نباید دانه‌های درشت و ریز از هم جدا شوند. پس از پخش, تسطیح و تنظیم مصالح, آبپاشی به وسیله ماشین آبپاش با فشار یکنواخت آغاز می‌گردد. آبپاشی باید به گونه‌ای انجام شود که تمام دانه‌های مصالح به طور یکنواخت مرطوب گردد. توقف آبیاش به هنگام آبپاشی مجاز نمی‌باشد. آبپاشی نباید به نحوی صورت گیرد که به بدنه خاکی راه صدمه وارد شود. مقدار آب لازم برای آبپاشی بر مبنای درصد رطوبت بهینه پراکتور استاندارد (با روش آشتو 799) در آزمایشگاه به حصول تراکم نسبی مندرج در مشخصات فنی خصوصی ادامه می‌یابد. در هر صورت تعداد عبور غلتک (با لرزش) از هر نقطه رویه نباید کم‌تر از ۶ بار باشد. می‌توان از غلتک‌های چرخ لاستیکی نیز برای غلتک ویبره استفاده نمود. تراکم رویه شنی, بر پایه آزمایش وزن مخصوص درجا (آشتو [719)» باید حداقل برابر ۹۸ درصد وزن مخصوص خشک (۷) بهینه همان مصالح باشد که در آزمایشگاه با روش (آشتو 0698-799 ‎)۸۹٩7۸1‏ به‌دست می‌آید. ناهمواری‌های سطح تمام شده رویه شنی» در کنترل با شمشه ۴ متری, نباید در هر امتداد بیش‌تر از ۲ سانتی‌متر باشد. ۵-۲- آزمایش‌های کنترل کیفیت برای کنترل کیفیت مصالح و کارهای اجرا شده» انجام آزمایش‌های زیر ضروری است: الف-به ازای هر ۵۰۰ مترمکعب مصالحی که روی راه پخش می‌شود. یک آزمایش دانه‌بندی با الک. یک آزمایش ارزش ماسه‌ای و یک آزمایش تراکم آزمایشگاهی ب- به ازای هر ۵۰ تا ۱۰۰ متر طول راه. یک آزمایش تعیین دانسیته در محل و یک آزمایش تعیین رطوبت ج- درصورتی که دستگاه نظارت لازم بداند به ازای هر ۵۰۰ متر طول راه» یک آزمایش ۲11 آزمایشگاهی د- سایر آزمایش‌های مندرج در مشخصات فنی خصوصی -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۹۴‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۶-۲۳- قرضه‌های انتخاب شده در مشخصات فنی خصوصی قرضه یا معدن مورد استفاده برای تهیه مصالح رویه شنی هر قطعه از راه و نوع دانه‌بندی (طبق جدول ۱-۱۳۲) آن قطعه قید می‌گردد. برای قطعاتی که ارائه این اطلاعات برای آنها به بررسی‌های هنگام اجرا موکول می‌شود. چگونگی این بررسی‌ها و زمان‌بندی انجام آنها در مشخصات فنی خصوصی ارائه خواهد شد. مشاور طراح می‌تواند درصورت کمبود منابع قرضه مناسب و یا پرهزینه بودن دسترسی به این نوع منابع. محدوده‌های دانه‌بندی دیگری را با بررسی‌های لازم انتخاب کند. پیمانکار حق تغییر قرضه‌های پیش‌بینی شده را جز با تایید کتبی دستگاه نظارت نخواهد داشت. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- ساخت. حمل و نصب قطعات کانال‌های پیش‌ساخته ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۹۷ ۱-۳ کلیات این فصل از مشخصات فنی شامل الزاماتی است که پیمانکار باید در مورد تامین مصالح برای تهیه بتن. طرح اختلاط بتن» کنترل کیفیت در ارتباط با مخلوط کردن. ساخت. عمل‌آوری و رواداری‌هاء حمل و نصب قطعات بتنی کانال‌های پیش‌ساخته رعایت نماید. الزامات مندرج در فصول اولء دوم سوم پنجم (عملیات بتنی)» هفتم (قالب‌بندی) و دهم (میلگردگذاری) مبانی عام این فصل بوده و در این فصل شرایط اختصاصی کانال‌های بتنی پیش‌ساخته اعلام می‌گردد و پیمانکار ملزم به رعایت آن می‌باشد. ۲-۳- تعاریف قطعات پیش‌ساخته نیم‌لوله یا نیم‌بیضی و متعلقات آنها جهت احداث کانال‌های آبیاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این سیستم کلیه قطعات پیش‌ساخته بوده و پس از ساخت در کارگاه مرکزی (که از این پس کارگاه نامیده می‌شود) به محل, حمل و نصب می‌شوند. سیستم تولید. به‌صورت انبوه با کیفیت بالا می‌باشد. بنابراین پیمانکار باید دارای امکانات فنی لازمء برنامه‌ریزی و دقت کافی جهت تولید انبوه قطعات بر طبق این مشخصات و نقشه‌های اجرایی» با حجم تولید مورد نیاز پروژه باشد. قطعات پیش‌ساخته بتنی که در این روش مورد استفاده قرار می‌گیرد عبارتند از: - نیم‌لوله‌های بتنی: منظور از نیم‌لوله‌های بتنی,کانال‌های پیش‌ساخته با مقطع نیم‌دایره یا نیم‌بیضی می‌باشد که - زین‌های (بالشتک) بتن مسلح: زین‌ها به‌عنوان تکیه‌گاه نیم‌لوله‌ها در برگیرنده درز انبساط و همچنین تسهیل‌کننده آب‌بندی میان دو نیم‌لوله. واقع در دو دهانه مجاور عمل می‌نمایند. - پابه‌های بتن مسلح: پایه‌ها وظیفه تامین ارتفاع مورد نیاز کانال, برطبق خط پروژه و انتقال نیروها به پی را عهده‌دار می‌باشند. - کفشک‌های بتنی: کفشک‌ها جهت تامین گیرداری پایه در پایین و انتقال نیروها به خاک. در حد تنش مجاز خاک مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۳-۳- دامنه کار برنامه کار ساخت. حمل و نصب کانال‌های پیش‌ساخته و متعلقات آن باید شامل موارد زیر باشد: - انتخاب محل مناسب برای کارگاه. - انتخاب ماشین‌آلات و تجهیزات مورد نیاز برای تولید کانال‌ها و متعلقات و تامین و حمل و نصب آنها. - برنامه‌ریزی و اجرای عملیات تأمین» حمل و ذخیره‌سازی مصالح مورد نیاز اعم از آب. شن و ماسه. میلگرد و سیمان. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۹۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - طراحی و راه‌اندازی خط تولید کانال و متعلقات مربوطه به نحوی که از نظر کیفیت و کمیت تولید پاسخ‌گوی نیازهای اجرایی پروژه باشد. - برنامه‌ریزی و اجرای عملیات حمل تولیدات به محل نصب و ریسه کردن آنها در طول مسیر کانال‌ها: - برنامه‌ریزی و اجرای عملیات آماده‌سازی و پیاده کردن مسیر و محل پایه‌ها. - برنامه‌ریزی و اجرای عملیات نصب متعلقات و کانال‌ها. - برنامه‌ریزی و اجرای عملیات کنترل کیفیت تولیدات و جداسازی قطعات نامناسب. ۱-۴۳-۳- موقعیت کار گاه محل کارگاه باید دارای فاصله مناسب از محل تامین مصالح و آب مورد نیاز و محل نصب نیم‌لوله‌ها و متعلقات در شبکه آبیاری مورد نظر باشد. تعیین موقعیت و تحویل آن طبق شرایط عمومی پیمان خواهد بود. ۲-۴-۳ داشتن فضای کافی کارگاه باید دارای فضای کافی برای اجزای مربوطه از قبیل محل انباشت شن و ماسه. سیلوهای سیمان, آنبارهای میلگرد. محل ساخت بتن. سالن اصلی خط تولید کانال, سالن تولید متعلقات. قسمت تهیه شبکه و قفسه‌های میلگردهاء قسمت بتن‌ریزی و تراکم بتن. محل تولید و به‌کارگیری بخار آب و یا استخرهای عمل‌آوری و یا هر دو محل(بسته به روش عمل‌آوری بتن)» محل و فضای لازم برای حمل مصالح و بتن تولید شده و همچنین قطعات کانال و متعلقات در حال ساخت. محل نگهداری تولیدات. اماکن اداری, آزمایشگاه» ماشین‌آلات و فضای لازم برای باراندازی و بارگیری تولیدات باشد. پیمانکار تولید قطعات پیش‌ساخته. باید پیش‌بینی تمهیدات لازم برای انبار کردن و نگهداری مناسب از تولیدات. در صورت ایجاد اختلال در روند حمل و نصب قطعات را به‌عمل آورد. ۵-۳- برنامه کار ساخت و نصب پیمانکار علاوه بر رعایت مفاد بند ۲-۱ فصل اول (کلیات) باید موارد زیر را در برنامه‌ریزی کار خود رعایت نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سب زدهم- ساخت. حمل و نصب قطعات کانال‌های پیش‌ساخنه ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۹۹ محسوب می‌گردد و پیمانکار متعهد است که طراحی و راه‌اندازی کارگاه, برنامه‌ریزی و اجرای روند تولید. حمل و نقل تولیدات را به نحوی انجام دهد که از نظر کیفیت کارء مدت زمان اجرا و هزینه‌های تمام شده. عملیات از دامنه تغییرات مجاز پیش‌بینی شده و تایید شده توسط دستگاه نظارت. خارج نشود. ۲-۵-۳ تعیین و تصویب برنامه کار برنامه کار تفصیلی تولید 0 حمل قطعات پیش‌ساخته. آماده‌سازی مسیر و بستر 0 نصب متعلقات و کانال‌های پیش‌ساخته باید در مهلت تعیین شده در آسناد پیمان توسط پیمانکار تهیه و به تایید دستگاه نظارت و تصویب کارفرما برسد. ۶-۳ تولید کانال پیش‌ساخته و متعلقات ۱-۶-۳ مشخصات فنی بتن کم. تشکیل سطح صاف و صیقلی, مقاومت لازم. کارایی مناسب و... باشد که مشخصات فنی آنها در فصل پنجم به‌صورت مشروح ارائه شده است. ۲-۶-۳ سالن تولید تولید کانال‌های پیش‌ساخته و متعلقات مربوطه, پس از مراحل تهیه و حمل بتن باید در داخل سالن تولید سرپوشیده شبکه میلگردها در داخل قالب‌هاء انتقال بتن» بتن‌ریزی,» تراکم بتن» عمل‌آوری و انتقال قطعات ساخته شده باشد. کلیه مراحل فوق باید در فضای سرپوشیده صورت گیرد تا تابش آفتاب و همچنین سایر عوامل جوی از قبیل باد و باران و تغییرات شدید دما در روند تولید تاثیر گذار نباشد. ۳-۶-۳- حمل بتن اصول فنی حمل بتن در بند ۱۰-۵ ارائه شده است. پیمانکار برای حمل بتن در این کارگاه باید از مناسب‌ترین روش‌ها استفاده نماید. به‌طور مثال یکی از روش‌ها عبارت است از به کار گیری جام‌های مخصوص حمل بتن که بر روی ریل هوایی حرکت و بتن را از محل بتن‌ساز مرکزی به محل ساخت قطعات منتقل می‌کند. می‌باشد. در این روش جام‌ها از پایین باز -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳.۰‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی قرار گرفته‌اندء تخلیه می‌نماید. روش دیگر استفاده از تسمه نقاله در حال حرکت در داخل قالب در حال چرخش کانال (ساخت به روش سانتریفوژ) به‌جای میز ویبره است. ۳-۶-۳ بتن‌ریزی مشخصات عمومی‌بتن‌ریزی در بند ۱۲-۵ تشریح شده است که ضرورت دارد موارد مرتبط با آن در بتن‌ریزی قطعات پیش‌ساخته رعایت شود. علاوه بر موارد ذکر شده مزبورء رعایت موارد زیر نیز الزامی است: - بتن‌ریزی باید به‌تدریج و به‌صورت یکنواخت در طول کانال و قطعات - که در حال ارتعاش می‌باشند - به نحوی صورت گیرد که دانه‌ها از هم جدا نشود و حباب‌های هوا امکان خارج‌شدن را داشته باشند. - بتن همیشه باید به‌صورت قائم داخل قیف بتن و داخل قالب‌ها ریخته شود و هنگام ریختن بتن از جریان یافتن آن به‌صورت مایل جلوگیری شود. - ارتفاع ریختن بتن هیچ‌گاه نباید از یک متر بیش‌تر باشد. ۵-۶-۳ متراکم کردن بتن روش مناسب متراکم کردن بتن نیم‌لوله‌ها باید توسط پیمانکار ارائه و به تایید دستگاه نظارت و تصویب کارفرما برسد. با توجه به این‌که نوع و شکل قالب‌هاء نحوه اتصال و تنظیم فواصل میلگردها از یکدیگر و از قالب. محکم کردن اجزای و قطعات برای جلوگیری از هر نوع تغییر شکل و جابه‌جایی شبکه میلگردها و قالب‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است. ضرورت دارد برای تثبیت شبکه فلزی و جلوگیری از جابه‌جایی آن در هنگام ارتعاش یا چرخش قطعه در حال ساخت. جداکننده‌هایی (لقمه‌ها) از نوع بتن و با کیفیت یکسان با بتن همان قطعه. طبق نقشه‌های از قبل تایید شده در داخل قالب قرار داده شود. مدت زمان بهینه ارتعاش یا جرخش باید به‌دقت تعیین و به تایید دستگاه نظارت برسد. همجنین با توجه به محدود بودن زمان گیرش بتن لازم است فاصله زمان اختلاط تا خاتمه ویبره که باید مدت محدودی باشد. تعیین و به تایید دستگاه نظارت برسد. در رابطه با زمان ارتعاش موارد زیر می‌تواند به‌عنوان راهنما مورد توجه قرار گیرد. مدت زمان بهینه ارتعاش ۵-۳ دقیقه و فرکانس ارتعاش حداقل ۴۰۰۰ دور در دقیقه می‌باشد. ۶-۶-۳ عمل آوردن بتن روش‌های مختلف عمل‌آوری بتن در بند ۱۳-۵ فصل پنجم (عملیات بتنی) و زیر بندهای ۱-۲-۱۳-۵ و ۵-۱۳-۵ آورده شده است و در صورتی که مشخصات ویژه‌ای در مشخصات فنی خصوصی ارائه نشده باشد. روش عمل‌آوری کانال‌های پیش‌ساخته باید با مندرجات بند مزبور مطابقت داشته و به تایید دستگاه نظارت برسد. سرعت کار در مرحله عمل‌آوری بتن در روند تولید کانال‌های پیش‌ساخته از اهمیت زیادی برخوردار است و برای سرعت بخشیدن به سخت‌شدن بتن تازه ریخته شده و خارج کردن نیم‌لوله‌ها از داخل قالب روش‌های مختلف از قبیل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سب زدهم- ساخت. حمل و نصب قطعات کانال‌های پیش‌ساخنه ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۰ به کار گیری سیستم بخاردهی و سپس استفاده از استخر آب. شناور نمودن در آب گرم. نگهداری در فضای گرم و نمدار با استفاده از بخار آب تحت فشار و مواد شیمیایی به شرط به‌دست آوردن بتن با مشخصات فنی مورد نظرء می‌تواند با تایید دستگاه نظارت مورد استفاده قرار گیرد. مشخصات فنی میلگردها و نحوه آرماتوربندی - که در فصل دهم تشریح شده است - در ساخت کانال‌های مشخصات فنی میلگردهای پیش تنیده - که در ساخت نیم‌لوله‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد - در بند ۹-۱-۱۰ فصل دهم (میلگردها) ارائه شده و چنان که در مشخصات فنی خصوصی. مشخصات دیگری آورده نشده باشد. پیمانکار باید از ۸-۳- قالب‌ها پیمانکار باید کلیه قالب‌های لازم برای قطعات پیش‌ساخته راء به‌تعدادی که برای تولید هر بخش لازم بوده و کمیت تولید هر قطعه را با توجه به برنامه‌زمانی اجرای کارهای پروژه تضمین می‌نماید. تامین کند. قالب‌ها باید از هر جهت مطابق اشکال, قالب‌ها باید از ورقه‌های فولادی به ضخامت ۲ تا ۴ میلی‌متر ساخته شود و دقت لازم مبذول گردد که به اندازه کافی. با تقویت‌کننده‌های مختلف. به نحوی مستحکم گردد که تحت فشار بتن تازه ریخته شده و زیر تنش‌های ناشی از فشار بتن در مواقع چرخش و مرتعش‌کردن قطعه هیچ‌گونه تغییر شکل, پیچش و انحرافی در آنها به‌وجود نیاید. قالب‌ها باید قادر به تحمل ضربه‌های عادی در مراحل مختلف تولید. حمل و خارج کردن قطعات از قالب باشد. قالب هر قطعه باید به نحو مشخص و قابل رویت دارای شماره تیپ و شماره سری به‌منظور اجتناب از اشتباهات محتمل باشد. قسمت‌های مختلف قالب‌ها باید به وسیله گیره به یکدیگر متصل شود. استفاده از پیچ و مهره و یا مهره‌های پره‌دار که با دست محکم می‌شوند (پیچ و مهره‌های خروسکی) مجاز نمی‌باشد و دقت خاص لازم است تا قسمت‌های مختلف قالب‌ها به نحوی آب‌بند و چفت باشد که از تراوش شیره بتن و آب به بیرون از قالب جلوگیری به‌عمل آید. قالب‌های نیم‌لوله‌ها باید به طریقی ساخته شود که کلیه سطوح آن به‌ویژه سطوح داخلی و آن قسمت از سطوح خارجی که در محل تکیه‌گاه‌ها قرار داشته و برروی زین قرار می‌گیرد کاملا صاف و عاری از هرگونه ناهمواری و انحراف نسبت به منحنی تئوریک باشد. این شرط باید در مورد سطوح داخلی زین‌ها نیز به دقت ملحوظ گردد. دستگاه نظارت در مراحل مختلف زمانی, قالب‌ها را بررسی نموده و ادامه استفاده از هر نوع قالب منوط به موافقت دستگاه نظارت می‌باشد. دستگاه نظارت ممکن است از پیمانکار بخواهد که قالب‌ها را مورد تعمیر قرارداده و یا اصولا آنها -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۲‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی را اوراق نموده و به نحوی که صلاح بداند قالب‌های نو بسازد. کنترل قالب‌ها با اندازه گیری دهانه آنها صورت می‌گیرد که تغییرات نباید بیش‌تر از :۲ فاصله دهانه اسمی مربوطه باشد. قبل از ریختن بتن در هر قالب» سطوح داخلی قالب باید با روغن یا رنگ تجارتی که مورد تایید دستگاه نظارت باشد و مانع چسبیدن بتن به سطوح داخلی قالب گردد. آغشته شود. در هنگام بتن‌ریزی در قالب‌هاء سطوح آنها باید عاری از هرگونه جسم زاید از بتن و یا سار مواد خارجی باشد. قالب‌های ۹-۳- واشرهای آب‌بندی نوع و قطر واشر آب‌بندی باید به نحوی انتخاب شود که دارای مطابقت لازم با مشخصات قطعات پیش‌ساخته بوده و بتواند اهداف زیر را برآورده نماید: - آب‌بندی در محل زین را به‌طور کامل تامین نماید. - از نظر هیدرولیکی تاثیر نامطلوبی در جریان یکنواخت داخل کانال ایجاد ننماید. - دارای دوام کافی مطابق مشخصات مورد نظر بوده و در طول زمان مقرر خراب نشود. - از انتقال تنش بین دو قطعه مجاور جلوگیری به‌عمل آورد. - پهنای درز در وسط عرض زین را در حد نشان داده شده در نقشه‌های اجرایی آب‌بند نماید. پیمانکار باید قبل از استفاده از واشرهاء مشخصات کامل ساخت و استانداردهای مورد نظر کارخانه سازنده و روش‌های کنترل هنگام ساخت و نصب را به دستگاه نظارت ارائه و پس از تایید آن اقدام به استفاده از آنها نماید. واشرهای آب‌بندی دارای انواع مختلف می‌باشند؛ از جمله لوله‌های پلاستیکی. طناب لاستیکی (مقطع دایره‌ای توپر)». طناب کنفی قیراندود. طناب آزبستی قیراندودء نواری از انواع مواد پلاستیکی غیر روان که بسته به نوع انتخابی باید کنترل‌های لازم از نظر انطباق با استانداردهای معتبر مربوطه صورت گیرد. از جمله مقاومت کششی و فشردگی و مقاومت به کهنگی و فرسودگی, واشرهای کنفی قیراندود با انجام آزمایش‌های لازم کنترل و با استانداردهای مربوطه. مطابقت داشته باشد. قطر این واشرها باید به نحوی انتخاب شود که پس از نصب نیم‌لوله. فاصله‌ای را که بین منحنی داخلی زین تکیه‌گاه و منحنی‌خارجی دو سر نیم‌لوله ایجاد می‌شود به خوبی پر نماید. در زیر مشخصات دو نوع مهم این واشرها تشریح می‌گردد. ۱-۹-۳ مشخصات واشرهای لاستیکی درصورت استفاده از واشرهای لاستیکی جهت آب‌بندی و تکیه‌گاه نیم‌لوله. باید جنس آنها دارای مشخصات و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- ساخت. حمل و نصب قطعات کانال‌های پیش‌ساخته ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۳ الف-درجه سختی: سختی لاستیک مورد مصرف. که بر طبق استاندارد شماره ۶۵۴ ایران " (روش اندازه‌گیری سختی لاستیک ولکانیزه") تعیین می‌گردد باید برابر 5131100 +۹0" باشد. لاستیک‌های ولکانیزه) تعیین می‌گردد. نباید از ۱۲۵ کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع کم‌تر باشد. جچ- ازدیاد طول در نقطه پارگی: حداقل ازدیاد طول واشرهای لاستیکی در نقطه پارگی که بر طبق استاندارد شماره ۴ تعیین می گردد. نباید از ۲۳۵۰ درصد کم‌تر باشد. د- مقاومت به فشردگی: حداکثر مقاومت به فشردگی, که بر طبق استاندراد شماره ۱۹۸۸ (ویژگی‌ها و روش آزمون واشرهای لاستیکی برای آب‌بندی لوله‌های آب. بخارء گاز. فاضلاب و هیدروکربورهای مایع) تعیین می‌ گردد. در حرارت نرمال آزمایشگاه (۲۳ درجه سانتی گراد) از ده درصد و در درجه حرارت ۷۰ درجه سانتی‌گراد از ۲۰ ه- ازدیاد حجم: چنانچه واشرهای لاستیکی طبق بند ۱-۱۳ استاندارد شماره ۱۶۵۰ (روش‌های نمونه‌برداری و آزمون لوله‌های لاستیکی) در آب 7۳ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۶۸ ساعت غوطه‌ور شوند؛ آزدیاد حجم واشر نباید از ۸۰ درصد تجاوز نماید. و- مقاومت به کهنگی و فرسودگی: برای انجام این آزمایش ابتدا نمونه را به مدت ۱۶۸ ساعت در داخل اتوکلاو در درجه حرارت ۷۰-۱ درجه سانتی‌گراد قرار داده» سپس از اتوکلاو خارج کرده و در حرارت 2۲+ ۲۵ درجه سانتی گراد قرار داده می‌شود؛ پس از آن آزمایش‌های ردیف الف. ب وج فوق‌الذکر بر روی نمونه انجام می‌گیرد. حداکتر تغییر مشخصات نمونه نسبت به مقادیر اولیه نباید از مقادیر زیر تجاوز نماید: درجه سختی ۰ تا ۸+ درجه بین‌المللی مقاومت کششی ۲۵+ درصد مقاومت اولیه ازدیاد طول در نقطه پارگی ۱۰+ و ۲۵- درصد مقدار اولیه همچنین چنانجه واشر در ۱+درجه سانتی‌گراد به مدت ۷۰ ساعت نگهداری شود. سختی آن نباید بیش از ۵ واحد 0۳ ۷ 2 ۳ درجه سختی بین‌الملی: درجه سختی به گونه‌ای تعریف می‌شود که عدد صفر نشان دهنده سختی جسمی است که مدول یانگ آن صفر باشد و عدد صد نمایانگر سختی جسمی با مدول یانگ نامحدود است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۹۳/۰۸/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی ۲-۹-۴۳ مشخصات واشرهای کنفی قیراندود اصولا امکان استفاده از واشرهای از نوع طناب کنفی قیراندود. به‌علت اقتصادی بودن و آمکان دسترسی بهترء بیش‌تر با طول کافی باشد 9 ابتدا تار و بود آن توسط مواد قیری کاملا اشباع شده و سپس دور تا دور آن. به‌صورت غلاف. قیراندود شود. قطر طناب کنفی اولیه نباید از - قطر نهایی واشر قیراندود شده کم‌تر باشد. قبل از مصرف واشرهای ۳ نمونه برداشته و با یک ترازوی حساس با دقت ۰/۱ گرم وزن می‌نماییم سپس آن را به‌صورت افقی در یک ظرف آب مقطرء به نحوی که بر روی نمونه حدود ۲۵ میلی‌متر آب قرار داشته باشد. در آتاقی با درجه حرارت 2۳ ۲۱ درجه سانتی گراد. قرار می‌دهیم. پس از ۲۴ ساعت نمونه را از آب خارج کرده و بلافاصله آن را وزن می‌نماییم. افزایش وزن نمونه نسبت به وزن اولیه نباید از ۴ درصد تجاوز نماید. ب- آزمایش مقاومت در مقابل نرم شدن مواد قیری: ۱۰۰ میلی‌متر از واشر آب‌بندی را از یک قاب آویزان نموده و آن را داخل یک اتوکلاو قرار می‌دهیم. درجه حرارت آتوکلاو را به وسیله ترموستات در حد ۵+ ۸۰ درجه سانتی گراد تنظیم می‌نماییم. پس از ۲۴ ساعت آن را از اتوکلاو خارج نموده و وضعیت ظاهری آن را دقیقا بررسی می‌کنیم. هیچ‌گونه نرمی» شره» ریزش و یا تغییر شکلی که با چشم قابل رویت باشد. نباید در واشر مورد آزمون ایجاد شده باشد. ج- آزمایش مقاومت در مقابل تاثیرات هوا: یک نمونه به طول ۱۰۰ میلی‌متر از واشر آب‌بندی تهیه نموده و آن را به مدت ۷ روز در آتاقی با درجه حرارت ۷۴ درجه سانتی‌گراد قرار می‌دهیم. سپس آن را به مدت ۲۴ ساعت به حالت غوطه‌ور در داخل ظرف آبی در درجه حرارت معمولی محیط قرار می‌دهیم. سپس نمونه را به‌طور عمودی در داخل ظرفی که با ارتفاع ۵۰ میلی‌متر (نصف طول لوله) داخل آن آب ربخته شده قرار داده و9 با وسایل مناسبی آن را در وضعیت مذکور ثابت می‌نماییم. سپس ظرف و نمونه - که نیمی از آن در داخل آب قرار دارد - را در فریزری که درجه آن حدود ۵+ ۱۵- درجه سانتی گراد باشد. به مدت کافی قرار می‌دهیم تا آب درون ظرف کاملا یخ بزند. پس از آن نمونه را خارج کرده و در آتاقی که درجه حرارت آن در حد 2:۱۰ ۲۸ درجه سانتی‌گراد است. قرار می‌دهیم. پس از این که یخ درون ظرف نمونه کاملا آب شد. اولین سیکل آزمایش تمام شده است. سیکل فوق را ۱۰ بار تکرار می‌نماییم. پس از ۱۰ بار آزمایش, نمونه را از ظرف خارج نموده و به مدت ۴۸ ساعت در درجه حرارت معمولی اتاق قرار داده و سپس نمونه را به دقت مورد بررسی قرار می‌دهیم. هیچ‌گونه ترک. شکاف. تکه و جداشدنی نباید در نمونه پدید آمده باشد و باید کاملا وضعیت طبیعی اولیه آن حفظ شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- ساخت. حمل و نصب قطعات کانال‌های پیش‌ساخته ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۵ د- آزمایش مقاومت در مقابل فشار: قطعه مستقیمی به طول ۱۰۰ میلی‌متر از واشر آب‌بندی را انتخاب نموده و آن را در درجه حرارت ۲+ ۲۰ درجه سانتی‌گراد به نحوی که کاملا به‌حالت افقی قرار گرفته باشد. تحت نیروی فشاری یکنواخت قرار می‌دهیم. نیروی فشاری را به‌طور تدریجی به نحوی‌که در هر دقیقه ایجاد ۰/۵ میلی‌متر درصد مقدار اولیه شود. در این لحظه مقدار فشار وارده نباید از ۲ کیلوگرم به ازای هر سانتی‌متر طول و هر میلی‌متر قطر واشر کم‌تر باشد. ۱۰-۳ کنترل کیفیت به‌منظور کنترل ابعاد مقاطع تیپ کانال‌های پیش‌بینی‌شده در هر پروژه باید شابلون مقطع کانال با مقیاس ۱:۱ توسط پیمانکار تهیه و قطعات تولید شده توسط آنها کنترل گردد. ضخامت پوسته کانال به‌هیچ‌وجه نباید کم‌تر از مقادیر مشخص‌شده در نقشه‌ها پس از منظور نمودن رواداری‌های مجاز باشد. کلیه سطوح جداره‌داخلی نیم‌لوله‌ها.ء باید کاملا صاف بوده و فاقد هرگونه زبری و ناصافی باشد. ضریب زبری عامل بسیار مهمی‌در تولید نیم‌لوله‌ها می‌باشد و در آزمایش مربوط به تعیین زبری نباید از میزان پیش‌بینی شده در نقشه‌ها یا مشخصات فنی خصوصی تجاوز نماید. در موقع باز نمودن قالب باید دقت شود که در سطوح بتنی. چه در قسمت‌های داخلی و چه در قسمت‌های خارجی کانال, هیچ‌گونه ترک. لب پریدگی, شکستگی و شکافی به‌وجود نیاید. در صورت وجود این نوع نقایص, نباید محل‌های مورد نظر را با رنگ یا تعمیرء به وسیله ملات یا مصالح دیگر پوشاند و آن را محو نمود. این نوع بتن‌ها و یا بتن‌هایی که کرمو بوده و آرماتور آن از قطعات بیرون زده باشد و یا قابل رویت باشد به‌هیچ‌وجه قابل قبول نبوده و باید از رده خارج شود. در موقع جدا نمودن قالب‌ها از بتن, باید دقت نمود که قالب‌ها به‌راحتی از بتن جدا شده و از زدن ضربه و یا وارد آوردن فشار و حرکاتی از این نوع -که به بتن تازه ریخته شده صدمه وارد می‌کند- خودداری گردد. بتنی که به این ترتیب از قالب جدا می‌شود باید کاملا متراکم» بدون نقص و مطابق با مشخصات فنی و ابعاد اسمی مورد نظر باشد از این قطعات تا زمان حمل و نصب باید به‌خوبی محافظت شود. مقاومت و مشخصات هندسی کلیه نیم‌لوله‌های تولید شده باید منطبق با مشخصات فنی مورد نظر و نقشه‌های اجرایی بوده و قطعات تولید شده. با انجام آزمایش و اندازه‌گیری‌های لازم, مورد تایید دستگاه نظارت واقع شود. استفاده از ملات یا مصالح دیگر جهت رفع عیوب نیم‌لوله‌ها مجاز و قابل قبول نمی‌باشد. مخصوصا اگر این نقایص در قسمت تکیه‌گاه نیم‌لوله باشد. در روی کلیه قطعات پیش‌ساخته باید شماره تیپ. تاریخ تولید و همچنین شماره ردیف قطعه تولید شده» به‌طوری که به‌راحتی قابل رویت باشد و به نحوی که نتوان آن را پاک نمود و از بین برد. حک کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰۶ ۹۳/۸/۰۱ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی کلیه کانال‌های پیش‌ساخته و متعلقات آنهاء باید قبل از خروج از محل تولید. از نظر کیفیت ساخت و مشخصات فنی. مورد بررسی قرار گرفته و به تایید دستگاه نظارت برسد. همجنین قطعات مختلف قبل از نصب باید مورد تایید دستگاه ۱-۱-۳ کنترل خمش طولی کانال‌ها نیم‌لوله‌های تولیدی باید از نظر خمش طولی مورد آزمایش قرار گیرد. روش آزمایش و مبانی کنترل باید قبلا به تایید دستگاه نظارت برسد. ۲-۱۰-۴۳ کنترل خمش عرضی کانال‌ها که قبلا توسط دستگاه نظارت تایید شده است. به‌طور مستمر کنترل شود. ۳-۱۰-۳- کنترل ضریب زبری جدار کانال‌ها ننماید. روش آزمایش ضریب زبری و مبانی کنترل آن باید قبلا به تایید دستگاه نظارت برسد. ۴-۱۰-۴۳ رواداری ساخت نیم‌لوله کانال‌ها رواداری‌های مجاز نیم‌لوله‌ها با توجه به ابعاد. ضخامت و سایر مشخصات آنها در مشخصات فنی خصوصی تعیین می گردد. به‌عنوان راهنما رواداری‌های نیم‌لوله‌های ۵ و ۷ متری در این قسمت آورده شده است که در صورت نیاز و تایید دستگاه نظارت مبنای کنترل قطعات تولیدی خواهد بود. طول نیم‌لوله ۱ 2 درصد دهانه نیم‌لوله ۳ اندازه اسم انحراف افقی نسبت به امتداد محور ۱ -* درصد جابه‌جا شود. حداکثر انحراف مجاز در سطوح داخلی و خارجی نیم‌لوله در ۱۰ سانتی‌متر انتهایی آنهاء. که در مجاورت درز -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سب زدهم- ساخت. حمل و نصب قطعات کانال‌های پیش‌ساخنه ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۰۷ روی پایه قرار می‌گیرند ۲ میلی‌متر می‌باشد. پایین‌ترین خط زیر نیم‌لوله‌ها در طول آن. پس از نصب بر روی پایه‌هاء نباید کیفیت تولید. ابعاد و مشخصات قطعات تولید شده باید به‌طور مستمر مورد بررسی و کنترل قرار گیرد. روش و مبانی انحراف مجاز در ابعاد و آرماتوربندی پایه‌ها و کفشک‌ها نسبت به ابعاد اسمی ۵ میلی‌متر می‌باشد. - هنگام باز کردن قالب نباید هیچ‌گونه صدمه‌ای به قطعه بتنی وارد آید و بتن باید مقاومت کافی را جهمست جابه‌جایی کسب کرده باشد. - اتصال قطعات به‌یکدیگر (استقرار پایه روی کفشک» زین روی پایه. نیم‌لوله روی زین و واشر بین نیم‌لوله و زین) و آب‌بند شدن کامل کانال پیش‌ساخته باید با برنامه از پیش تدوین شده - که توسط پیمانکار تهیه و به تایید دستگاه نظارت می‌رسد - به‌صورت مستمر کنترل شود. ۱۱-۳- نگهداری قطعات پیش‌ساخته کلیه نیم‌لوله‌های پیش‌ساخته پس از تولید باید در مکان مناسبی که جهت انباشت نمودن آنهاء در محوطه کارگاه پیش‌بینی می‌شود. نگهداری گردد و حداقل در طول ۷ روز اول با توجه به شرایط محیطی, به نحو مناسبی آبپاشی شوند. محل انباشت قطعات باید کاملا صاف. مسطح. متراکم و فاقد هرگونه عوارض یا آلودگی باشد و وسعت آن برای نگهداری کلیه قطعات تولید شده تا قبل از حمل به محل نصب کافی باشد. در صورتی که بستر محل انباشت قطعات, خاکی باشد نباید درصد سولفات موجود در آن با توجه به نوع سیمان مصرفی, از مقادیر مجاز مندرج در جداول (۳-۳-۳-۶) الف تا ات آیین‌نامه بتن ایران (آبا) تجاوز نماید. محل نگهداری و انبار نمودن قطعات نباید در معرض آب‌گرفتگی باشد و به هیچ‌وجه آب‌های جاری اطراف و یا آب باران نباید در اطراف قطعات پیش‌ساخته جمع‌شوند. همچنین آب‌های اضافی محوطه انبار نیز باید به روش مناسب تخلیه گردد. هنگام انباشت نیم‌لوله‌های پیش‌ساخته. باید هر کدام بر روی ۲ بالشتک چوبی یا بتنی مناسب و به صورت رو به بالا قرار گیرند. محل قرار گرفتن بالشتک‌های مذکور باید به فاصله ۸۰ تا ۱۰۰ سانتی‌متر از دو سر نیم‌لوله باشد. ابعاد و شکل بالشتک‌ها باید طوری باشد که کاملا تعادل نیم‌لوله را حفظ نموده و در تمام حالات. قادر به نگهداری و حفظ پایداری نیم‌لوله‌ها - که به روی‌هم قرار می‌گیرند. بدون این که هیچ‌گونه صدمه‌ای ببینند - باشد. انبار نمودن تا ۵ شاخه نیم‌لوله برای تیپ‌های کوچک با نظر دستگاه نظارت و تا ۳ شاخه نیم‌لوله برای تیپ‌های بزرگ. بر روی‌هم مجاز می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۸‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی مشروط بر این که کلیه بالشتک‌های هر سمت نیم‌لوله کاملا در یک امتداد قائم قرار گرفته و نیم‌لوله‌ها با یکدیگر هیچ‌گونه نقطه تماسی نداشته باشند و زمین محل انبار دارای باربری لازم باشد. در این‌حالت قسمتی از سطح رویی بالشتک‌های قطعات مختلف. هر کدام به طور جداگانه و به ترتیب شماره تولید باید نگهداری شوند. به نحوی که در هر زمان آمکان دسترسی به هر نوع قطعه تولید شده موجود در کارگاه باشد و بارگیری و حمل قطعات به سهولت و ترتیب زمان ساخت ۱۳-۳ بارگیری و حمل و باراندازی قطعات تولید شده کلیه قطعات باید در پایان دوره عمل‌آوری و پس از تایید توسط دستگاه نظارت بر طبق نوبت تولید. جهت نصب به کلیه قطعات پیش‌ساخته دیگر باید با توجه به وسایلی که جهت حمل و نقل در محوطه کارگاه و یا بارگیری آنها پیش‌بینی شده است به نحو مناسب و با تایید دستگاه نظارت انباشت و نگهداری گردند. انبار نمودن و نگهداری کلیه قطعات باید به نحوی انجام گیرد که هیچ‌گونه اسیبی به آنها وارد نشود. نوع و مشخصات وسایل بارگیری, حمل و باراندازی و نصب با توجه به خصوصیات محل اجرای پروژه» طول و مشخصات راه دسترسی, نوع و تعداد قطعات پیش‌ساخته و مسایل اقتصادی توسط پیمانکار تعیین می‌گردد و به تایید دستگاه نظارت می‌رسد. انتخاب وسایل و تجهیزات لازم باید آنچنان باشد که بارگیری. حمل و نصب به راحتی و در طول مدت پیش‌بینی شده و براساس قوانین و ضوابط حمل و نقل جاده‌ای انجام شده و بارگیری, باراندازی و مهار قطعات در روی وسایل نقلیه با رعایت کامل مسایل ایمنی و حفاظتی و با نصب علائم هشدار دهنده صورت گیرد و باعث ایجاد هیچ‌گونه عوارض سوء مالی و جانی نگردد. کفشک‌هاء پایه‌ها و زین‌های پیش‌ساخته باید قبلا به محل نصب. حمل و در طول مسیر ریسه شوند. باید تا حد امکان سعی شود نیم‌لوله‌های پیش‌ساخته وقتی به محل نصب حمل شوند که قبلا حفر پی. نصب کفشک‌هاء پایه‌ها و زین‌ها کاملا انجام شده و واشرهای آب‌بندی طبق مشخصات تهیه شده باشند و بدین لحاظ بتوان مستقیما نیم‌لوله را در محل خود قرار داده و از باراندازی و بارگیری مجدد آن جهت نصب در مرحله بعد جلوگیری به عمل آید. در صورتی که در موقع حمل نیم‌لوله به محل نصب به‌هر دلیل شرایط مذکور فراهم نباشد و پیمانکار مجبور به ریسه نمودن نیم‌لوله‌ها در مجاورت طول مسیر کانال گردد. باید نیم‌لوله‌ها توسط بالشتک‌های چوبی با بتنی برطبق مشخصات ذکر شده در بند ۱۱-۱۳ روی زمین قرار داده شوند. کامیون یا تریلرهایی که جهت حمل نیم‌لوله‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند باید مجهز به بالشتک‌های چوبی یا لاستیک و وسایل نگه‌دارنده مناسب باشند. نیم‌لوله‌ها و وسایل نگه‌دارنده آنها در موقع حمل باید به طور کاملا محکم در جای خود تثبیت گردند و به هیچ‌وجه در اثر تکان‌های وارده و یا وجود دست‌انداز در مسیر نباید از جای خود تکان بخورند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم- ساخت. حمل و نصب قطعات کانال‌های پیش‌ساخته ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۹ ۱۳-۳ نصب کانال‌ها و متعلقات ۱-۱۳-۴۳ پیاده کردن مسیر و آماده‌سازی محل پایه‌ها پیمانکار باید قبل از هرگونه عملیات نسبت به پیاده نمودن دقیق محور مسیر کانال‌ها طبق نقشه‌های اجرایی و براساس نقاط مبنای مسطحاتی نقشه‌برداری, که دارای مشخصات تایید شده توسط دستگاه نظارت می‌باشد. اقدام نماید. همچنین پیمانکار باید در طول مسیر کانال‌هاء نقاط مبنای ارتفاعی به تعداد و دقت کافی. جهت کنترل دقیق رقوم‌های پی» روی پایه و کف کانال نصب نماید. عملیات نصب در تمام طول شبکه باید براساس امتداد. طول, اندازه» تیپ. ارتفاع». شیب و سار اطلاعات مندرج در نقشه‌ها و مشخصات و با تایید دستگاه نظارت انجام شود. زاویه مجاز انحراف بین دو کانال متوالی در محل قوس‌ها که با توجه به عرض زین و محل نصب واشرهای آب‌بندی و قطر کانال‌هاء در نقشه‌های اجرایی یا در مشخصات فنی خصوصی و یا توسط دستگاه نظارت تعیین شده است. باید توسط پیمانکار رعایت گردد. برای زوایای تغییر مسیر بیش‌تر از حد مجاز, طبق نقشه‌های اجرایی یا دستور دستگاه نظارت. از سازه‌های زاویه انحراف یا حوضچه‌های تغییر مسیر استفاده شود. در هر حال نصب کانال‌ها بر روی دیواره حوضچه‌ها در محل تغییر مسیرها باید به نحوی صورت گیرد که محل اتصالات کاملا آب‌بندی شده باشد. ۲-۱۳-۳- پی‌کنی و نصب کفشک‌ها پیمانکار باید طبق مشخصات فنی مورد نظر و نقشه‌های اجرایی نسبت به پی‌کنی, ریختن بتن مگر و نصب کفشک‌ها اقدام نماید. عمق پی‌کنی با توجه به نوع و جنس خاک محل و عمق پخبندان در نقشه‌های پیمان یا مشخصات فنی‌خصوصی مشخص می‌گردد. در غیر این‌صورت عمق پی‌کنی با تایید دستگاه نظارت تعیین می‌گردد. کفشک‌های هر پایه باید به طور دقیق در محل خود و به موازات هم نصب شوند به نحوی که محور طولی مجموعه کفشک‌های هر پایه کاملا عمود بر محور مسیر کانال بوده و فاصله آن تا محور مجموعه کفشک‌های پایه‌های مجاور دقیقا برابر طول نیم‌لوله‌ها باشد. جزییات اجرایی و نحوه قرار گرفتن کفشک‌ها در کنار یکدیگر که در نقشه‌های اجرایی نشان ۳-۱۳-۴۳ نصب پایه. زین و نیم‌لوله نظارت برسد. - طول اتکا هر کانال روی زین‌های دو طرف باید برابر و نحوه قرار گرفتن کانال‌های متوالی روی زین مشترک باید قرینه باشد. حداقل طول اتکا کانال روی زین نباید از یک چهارم عرض زین کم‌تر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۰‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی - فاصله بین لبه‌های دو کانال روی زین برای کانال‌های ۷ متری, ۲ سانتی‌متر و برای کانال‌های ۵ متری, ۱ - چنانچه نیاز باشدء جهت رگلاژ و تنظیم زین برای تامین رقوم دقیق کف کانال می‌توان از لایه ملات ماسه و سیمان به نسبت ۱ به ۳ در بین سطح تکیه‌گاه‌های زیرین و سطح بالای پایه استفاده نمود. ضخامت این لایه نباید از ۰/۵ سانتی‌متر کم‌تر و از ۲ سانتی‌متر بیش‌تر باشد. - فاصله بین دو نیم‌لوله در محل هر پایه تا لبه سطوح داخلی باید با مواد مناسب کاملا پر شود تا در محل درز ایجاد تلاطم هیدرولیکی ننماید. این مواد باید موجب انتقال تنش از یک نیم‌لوله به نیم‌لوله دیگر نشود و در مقابل انقباض و انبساط بتن کانال‌ها انعطاف لازم را داشته باشد. مشخصات این مصالح در فصل پنجم بند ۴-۱۴-۵ آورده شده است. - برای اتصال کانال‌های نیم‌لوله به سازه‌های بتن مسلح درجاء مجرایی هم‌شکل با زین مربوطه در بدنه سازه مزبور در محل ورودی و خروجی کانال نیم‌لوله ایجاد می‌گردد و یک شیار هم اندازه با شیار روی زین در این مجرا تعبیه می‌شود و پس از قراردادن واشر آب‌بندی در این شیار کانال نیم‌لوله برروی این مجرا مستقر می‌گردد. مناسب بودن نحوه استقرار و آب‌بندی در این محل باید به تایید دستگاه نظارت برسد. ۴-۱۳-۴۳- خطای مجاز نصب قطعات پیمانکار باید کمال دقت را در اجرای عملیات نصب قطعات پیش‌ساخته جهت تطبیق کامل با نقشه‌های اجرایی و مشخصات فنی مربوطه به عمل آورد و به‌هیچ‌وجه خطای اجرای عملیات نباید از خطای مجاز که در زیر مشخص شده است. تجاوز نماید. - اختلاف ارتفاع کف کانال پس از نصب نسبت به رقوم خط پروژه ۵ میلی‌متر - انحراف محور کانال نسبت به محور میخ‌کوبی شده بر طبق پلان مسیر ۱۰ میلی‌متر - اختلاف سطح کف دو نیم‌لوله مجاور در محل درز مشترک ۲ میلی‌متر - انحراف بالای پایه نسبت به قاعده آن از امتدادی ۵ درصد ارتفاع پایه - تغییرات مجاز عرض درزهای بین دو نیم‌لوله متوالی ۵ میلی‌متر - انحراف افقی نسبت به امتداد محور ۷ میلی‌متر - در محل درز نباید هیچ‌گونه نشتی ملاحظه شود. پس از نصب نیم‌لوله‌ها بر روی پایه‌ها و پایان یافتن کلیه عملیات پیش‌بینی‌شده در پیمان, اجزای شبکه کانال‌های پیش‌ساخته. مورد بررسی دستگاه نظارت قرار خواهد گرفت. در صورت وجود هرگونه عیب و نقصی, پیمانکار باید طبق -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سب زدهم- ساخت. حمل و نصب قطعات کانال‌های پیش‌ساخنه ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ )۳۱ نظر دستگاه نظارت نسبت به رفع کلیه آنها سریعا اقدام نماید. سپس در یک مسیر از نیم‌لوله‌ها با برقراری جریان آب. خصوصیات هیدرولیکی و آب‌بندی آنها مورد آزمایش قرار گیرد. نیم‌لوله‌ها در هنگام آزمایش مذکور نباید هیچ‌گونه نشتی داشته و خصوصیات جریان آب در آنها مطابق با مشخصات مورد نظر در نقشه‌های اجرایی و طرح نهایی باشد. هرگونه نشت آب و یا سایر عیوب که در آزمایش هیدرولیکی معلوم گردد. باید مطابق نظر دستگاه نظارت مرتفع شود و نیم‌لوله‌ها دوباره آزمایش شده تا از هر نظر مورد قبول دستگاه نظارت قرار گیرد. آزمایش‌های کنترل کیفیت نهایی نیم‌لوله‌های نصب شده بنابر نظر دستگاه نظارت ممکن است در شاخه‌های مجزا و یا در تمام شبکه به صورت هم‌زمان انجام گیرد. ۱۵-۳ سازه‌های بتنی پیش‌ساخته بخشی از قطعات بتنی مورد استفاده در سامانه آبیاری و زهکشی به صورت متمرکز در یک کارگاه تولید و پس از تایید کیفی به محل حمل گردیده و نصب می‌شود. این سازه‌ها شامل موارد زیر می‌باشند: ۲۳- پل عابر پیاده در کانال‌های کوچک ۳- لوله‌های بتنی مسلح و غیر مسلح کارگاهی ۴- قطعات حفاظتی شامل قطعات بشنی پوشش شبروانی کانال 0 دیواره خاک‌ریز. بلوک‌های حفاظ 9 علاوه بر قطعات فوق‌الذ کر, در برخحی مواقع بنا به دلایل زیر و با تقفاضای کتبی پیمانکار و تابید دستگاه نظارت و با هدف تسریع در انجام کار ارتقا کیفی سازه بتنی. عدم امکان ساخت در محل در شرایط نامساعد جوی. می‌توان سازه‌های هیدرولیکی در مسیر کانال را نیز به صورت متمرکز در کارگاه تولید نمود. ابعاد و وزن این سازه‌ها که عمده‌ترین آنها دستور دستگاه نظارت تامین گردد. ۱ آبگیر ۲ب ۳ سرریز ۵- پل عابر مشخصات کارگاه, برنامه کار ساخت و نصب., مشخصات فنی بتن, سالن تولید. حمل بتن. بتن‌ریزی, متراکم کردن بتن. عمل‌آوری, مشخصات قالب و قالب‌بندی, کنترل کیفیت و نگهداری, مشابه کانال‌های پیش‌ساخته بوده و پیمانکار -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲۳ ۳/۰ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی بارگیری. حمل و نصب سازه‌های هیدرولیکی باید منطبق بر برنامه احداثت خاک‌ریز. کانال کنی و پوشش کانال باشد. موقعیت دقیق سازه از نظر مختصاتی و رقوم مشخص گردیده و پس از تمهیدات لازم و بسترسازی, سازه جای‌گذاری می‌شود. بستر باید طبق نقشه‌ها و مشخصات فنی خحصوصی آماده شود و پس از تایبید مشخصات بستر از نظر رقوم. یکنواختی سطح و استحکام. سازه پیش‌ساخته در محل نصب شود. برآمدگی یا نشست نسبت به ترازهای پیش‌بینی‌شده یا جابه‌جایی سازه پذیرفته نیست و در صورت وقوع آن پیمانکار -------- صفحهٔ بعد -------- تمهیدات وفژه شور ست ۱ از ها خاک‌های مساله‌ساز -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- نمهیدات ویژه در خاک‌های مساله‌ساز ‎٩۲۳۲/۰۸/۰۱‏ ۳/۵ پ.۱-۱- کلیات در صورتی که مسیر کانال الزاما در محدوده‌های دارای خاک‌های مساله‌ساز مانند خاک‌های انحلال‌پذیرء خاک‌های متورم و منقبض شونده» خاک‌های فرسایش‌پذیرء خاک‌های حاوی مواد مضر برای بتن. خاک‌های حساس در مقابل یخبندان عبور کند. اصلاح این خاک‌ها برای دستیابی به یک بستر مناسب و یا انتخاب تمهیدات اجرایی دیگر باید بر اساس مشخصات صورت می‌گیرد. در این موارد بسته به این که خاک بستر و یا خاک مورد استفاده در ساخت خاک‌ریز مساله‌ساز باشد. راهکارهای ذیل براساس نتایج آزمایش‌های آزمایشگاهی و تایید دستگاه نظارت قابل بررسی می‌باشد. پ۲۳-۱- خاک‌های تورم پذیر خاک‌های تورم‌پذیر به‌عنوان بستر کانال‌های پوشش‌شده» پی سازه‌های سبک (بسته به فشار تورمی خاک) و خاک‌ریز بدنه جاده با پوشش آسفالتی» موجب تخریب و خسارت می‌شود. دستگاه نظارت براساس پتانسیل تورم‌پذیری خاک مسیر کانال, مصالح مناسب و مصالح و مواد اصلاح کننده قابل دسترس و شرایط کانال از نظر ابعادء میزان اهمیت کانال در دست ساختمان در کل شبکه. عمق خاک‌برداری, ارتفاع خاک‌ریزی نوع پوشش پیش‌بینی شده در پروژه» شرایط آب زیرزمینی و دیگر ابعاد و مشخصات پروژه» می‌تواند یک یا ترکیبی از راهکارهای زیر را تایید و جهت اجرا ابلاغ کند. جهت دستیابی به مناسب‌ترین راه حل, پیمانکار همکاری‌های لازم را معمول می‌دارد: - اختلاط خاک تورم‌پذیر با خاک معمولی. - کاهش میزان تراکم خاک. - عایق‌بندی زیر پوشش کانال به‌منظور جلوگیری از نشت رطوبت به خاک بستر. - اصلاح خاک تورم‌پذیر با افزودن مواد افزودنی, مانند آهک به آن. - عدم استفاده از پوشش‌های سخت و استفاده از پوشش‌های انعطاف‌پذیر (غشای نفوذناپذیر) - بررسی پوشش کانال از نظر ضخامت و درزهای پیش‌بینی شده و ارائه طریق اصلاحی لازم. - بررسی پوشش بتنی کانال و مسلح کردن در محدوده‌های مساله‌دار. - تعویض خاک بستر تا عمق مورد نیاز برای کانال‌های واقع در خاک‌برداری. - احداث زهکش‌های حائل در فاصله‌ای مناسب برای مقابله با نفوذ رواناب‌های بالادست و جریان‌های زیرزمینی. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۶‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌ها ی آبیاری و زهکشی پ.۳-۱- خاک‌های واگرا خاک واگرا جزو خاک‌هایی است که با انجام تمهیداتی می‌تواند در مسیر کانال چه به لحاظ بستر و چه به لحاظ خاک‌ریز مورد استفاده قرارگیرد. در مناطقی که گزینه دیگر وجود ندارد و یا بنا به تشخیص دستگاه نظارت منابع قرضه دورتر مقرون به صرفه نمی‌باشد. براساس بررسی‌های آزمایشگاهی و تایید دستگاه نظارت اقداماتی به‌شرح زیر قابل اجرا می‌باشد: - اجرای لایه زهکش و فیلتر مناسب در زیر پوشش بتنی کانال - اجرای زهکش‌های سطحی یا زیرزمینی برای تثبیت سطح آب زیرزمینی در تراز معین - اصلاح خاک واگرا به کمک اختلاط آن با مواد افزودنی مانند آهک - استفاده از غشای نفوذناپذیر" در زیر پوشش بتنی و یا به‌صورت مستقل در اصلاح خاک با آهک. نسبت آهک به وزن خشک خاک بین ۱ تا ۴ درصد می‌باشد. مقدار آهک مورد نیاز براساس بررسی‌های آزمایشگاهی به‌دست خواهد آمد. در هر حال در جهت جبران خطاهای اجرایی و عدم اختلاط کامل آهک با خاک باید بین ۰/۵ تا ۱ درصد به آهک مورد نیاز حاصل از این نتایج اضافه نمود. پ.۴-۱- خاک‌های گج دار خاک‌های حاوی گچ به‌عنوان بستر کانال و زهکش مساله‌ساز بوده و برای مصرف این نوع خاک‌ها برای بستر و بدنه در مواردی که درصد گچ بیش از مقدار مجاز باشد و در مشخصات فنی خصوصی یا نقشه‌های اجرایی در این مورد سکوت شده باشد. دستگاه نظارت می‌تواند بر اساس بررسی‌های آزمایشگاهی یک یا ترکیبی از روش‌های زیر را برای اجرا به - تعویض خاک مسیر با خاک نفوذناپذیر حداقل به عمق نیم متر در کف و در شیروانی‌های کانال با عرض اجرایی لازم برای کوبیدن خاک. - استفاده از لایه غشای نفوذناپذیر با ضخامت کم برای زیر پوشش کانال‌ها. - جایگزینی پوشش کانال با غشای نفوذناپذیر پلیمری با ضخامت مناسب به‌عنوان پوشش انعطاف‌پذیر. - در شرایطی که مسیر کانال در محدوده حاوی گچ به میزان غیرمجازء کلا در خاک‌برداری باشد و عملیات شستشوی بلند مدت قبل از اجرای پوشش با توجه به مدت پیمان عملی باشد. مقطع کانال آب اندازی شده و پس از دوره معین نسبت به رگلاژ کف و بسترسازی و پرکردن حفره‌ها و ناهمواری‌ها با بتن لاغر و یا مصالح مورد تایید دستگاه نظارت. نسبت به اجرای پوشش اقدام می‌گردد. 06| -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱- نمهیدات ویژه در خاک‌های مساله‌ساز ‎٩۳/۰۸/۰۱‏ ۳۷ - در برخورد به این نوع خاک‌ها در کانال‌ها و زهکش‌ها باید احتیاط زیادی انجام داد. به خصوص در خاک‌ریزی‌هایی که آبراهه‌های طبیعی را قطع می‌نمایند باید سازه تخلیه آب‌های آبراهه‌ها را در فواصل کوتاه‌تری همراه با زهکش حائل مطمئن پیش‌بینی نمود تا بار آبی و نشت حاصل از تجمع آب پشت خاک‌ریز موجب انحلال گچ موجود در خاک نگردد. پ.۵-۱- خاک‌های آلی غیرقابل استفاده بودن خاک توسط دستگاه نظارت تشخیص داده می‌شود. استفاده از خاک‌هایی با بیش از ۲ درصد مواد آلی در خاک‌ریز کانال‌های با پوشش سخت مجاز نمی‌باشد. در صورت تایید دستگاه نظارت. خاک‌هایی که کم‌تر از ۵ درصد مواد آلی داشته باشند به‌عنوان بستر کانال‌های پوشش‌نشده قابل قبول می‌باشد. پ.۶-۱- خاک‌های روان گرا" خاک‌های روانگرا عمدتا از مصالح ماسه‌ای با تراکم کم تشکیل شده‌اند. این خاک‌ها در حالت اشباع ممکن است در اثر بارهای دینامیکی ناشی از زلزله به صورت مایع لزجی درآیند که مقاومت برشی خود را از دست می‌دهند. این پدیده هنگام تراکم ماسه در اثر اعمال بار دینامیکی و عدم امکان زهکشی سریع آب موجود در این مصالح به‌وجود خواهد آمد. برای ارزیابی پتانسیل روانگرایی مصالح, تعیین میزان تراکم خاک مورد نیاز می‌باشد که استفاده از آزمایش‌های 5۳7 و 7 با توجه به روابط تجربی موجود. مفید می‌باشد. عمق مورد نیاز برای بررسی این پدیده تا محدوده اضافه تنش کم‌تر از ۱۰ درصد (حدودا تا عمق ۲/۵ تا ۲ برابر عرض پی) می‌باشد. برای مقابله با این پدیده می‌توان به متراکم نمودن خاک به‌روش دینامیکی, تراکم لرزه‌ای عمقی همراه با اشباع کاهش سطح آب زیرزمینی و احداث چاه‌های زهکشی آشاره نمود. البته باید توجه داشت که روش‌های فوق پرهزینه بوده» غالبا برای سازه‌های متمرکز اقتصادی می‌باشد و برای سازه‌های خطی ممکن است روانگرایی در خاک هنگام زلزله در صورت عدم ایجاد خسارات مالی زیاد و یا عدم ایجاد خسارات جانی پذیرفته شود. به‌هرحال در صورتی که به خاک‌های با ازم5 ع[11۵0ع100] -۱ 2-۳ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۹۳/۸/۰۱ ۳۹ منابع و مراجع (316-02 اح۸) عاع 00 |51۳۵ ۳۵۲ دام عم عوفاسظ ‏ -ا| ۵۵ 00۳۱66۹5 آ۸0 . -2 5 عا 600 ۲1۵0000 ۹۵۵ ۵۳۵ -3 07 مدا 51۳۳۵ ,۵۹5۵۱۱0۵ -4 ( ۸۸5110 )01110۵15 1۵۹0۵۲۵110 200 ۲110۳۵۶ عاهاگ ان 0امش م۸ -5 ] -0070 5130 52101 0۵۹۲۳۲۵۵ 6-۰ (/۸۹512) ۱12101۵5 ۸0۵0 1۵۵ ۳۵۳ براع وگ هام۸ 7 15۹ - |۵۵۲۵ 86-۳۵۲ 5٩لا‏ -د نحل |[[۵ وه آن 1020 -9 راهبردی ریاست جمهوری, نشریه شماره ۰۱۰۸ سال ۱۳۶۸ ۱- مشخصات فنی عمومی راه» معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. نشریه شماره ۱+ سال ۱۳۸۲ شماره ۰۵۵ سال ۱۳۸۲ ۳- مشخصات فنی عمومی سدهاء طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور, ۲۴۸-الف. ۱۳۸۶ ۴۳- دستورالعمل حفاظت و ایمنی در کارگاههای سدسازی, معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری. نشریه ۰.۲۴۷ سال ۱۳۸۱ ۵- شرایط عمومی پیمان. معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ۶- مقررات ملی ساختمان. مبحث دوازدهم (ایمنی و حفاظت در کار در حین اجرا) ۷- فهرست بهای واحد پایه آبیاری و زهکشی, معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری ۸ آیین نامه بتن ایران (آبا)؛ معاونت برنامه‌ریزی و9 نظارت راهبردی ریاست جمهوری. نشریه شماره ۱۳۰ ۹- راهنمای ارزیابی اترات زیست محیطی پروژه های آبیاری ۳ زهکشی. کمیته ملی آبیاری و زهکشی سال ۱۳۸۱ ۰- دستورالعمل‌ها و بخشنامه‌های سازمان حفاظت از محیط زیست ۱- انتشارات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی آیران ۳- انتشارات مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن ۳ انتشارات دفتر طرح استاندارد مهندسی آب کشور ۴- انتشارات کمیته ملی آبیاری و زهکشی در مورد زهکش‌ها مهندسی زراعی ۶- محدودیت ساخت کانال‌هاء مجموعه مقالات کمیته ملی آبیاری و زهکشی. سال ۱۳۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۰۸/۰۱ ۳۳۰‏ مشخصات فنی عمومی سامانه‌های آبیاری و زهکشی -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود. افزون بر پانصد عنوان نشریه تخصصی- فنی, در قالب آیین‌نامه» ضابطه. معیارء دستورالعمل. مشخصات فنی عمومی و مقالهء به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 1622112۳1.1۳ قابل -------- صفحهٔ بعد -------- 5 کم 3۳۵۱۱۲۶ 15۱296 5 200 ۳1212 ۹۳۳1216 ۳۵۳ ما۳۱ ۷۶۵ [2مز100۳30 [0067۳2) 04 ۲عز 0۲ 240 1۲۳12200 ۲۵۲ م1 2م۵(]1 ‎٩ 5 1۳21۳2۶6 ۳008 ( :26۲1520 11۳۹4) 8۱ 0۲ ۱111۹1۲۷ 0 51۳۵۱216 1۵۲ م11 او 011166 [2ع131عع1 200 ۳۳۵۶۱1۳۵۲1۵۵۶ آ۵ 5۲۵۲ 5 120,12 0۱ 60۱ 0271ع12 7 لل ۷۷/۵16۲ ۱۵۲ 0116712) نماد ۱ 330۳3 2013 -------- صفحهٔ بعد -------- با عنوان «بازنگری مشخصات فنی عمومی کارهای سامانه‌های آبیاری و زهکشی» به‌منظور ایجاد هماهنگی و یکنواختی در دستورالعمل‌های اجرایی کارهای سامانه‌های آبیاری و زهکشی کشورء تهیه و تدوین شده است. این مجموعه شامل سیزده فصل بوده و براساس استانداردهاء آیین‌نامه‌ها و نشریات داخلی و خارجی به رشته تحریر درآمده است. رعایت کامل مفاد این نشریه از طرف دستگاه‌های اجرایی» مهندسان مشاورء پیمانکاران و عوامل دیگر در طرح‌های عمرانی الزامی است.