دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. وزارت راه و شهرسازی معاونت مسکن و ساختمان دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان ویرایش چهارم (۱۳۰۱) -------- صفحهٔ بعد -------- سرشناسه معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان : ه رل ابران. قوانپن حا ۰ عنوان قواردادی ۳ 0 : عنوان و نام پدریدآور لوله کشی گاز طبعی/تهبه کننده دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان وزارت رله و : ه: ۱ شهرسازی اوضعبت وبراست آوبراست ‎٩۴‏ ۳ : مشخصات نشر مر کز تحقبقات راه. مسکن و شهرسازی. ۱۳۰۱ 0 ۶ مشخصات ظاهری س. ۲۲۵ ص. : جدول 0 2 فروست مقررات ملی ساختمان ابران: مسحث هفدهم 0 : ۳7۲ مر کز تحقبقات راه. مسکن و شهرسازی. شماره نشر 0 ۰ ۳ ۰ 2 وضعبت فهرست نوسی فبرا ۸ عنوان مىحث جفدهم مقررات ملی ساختمان: لوله کشی گاز طسبعی : و موضوع صنعت ساختمان -- فوانین و مقررات - ابران ۳ و موضوع 0 -- 110 هل نع 1۶ 20 1۳۷ - اوناسق ی منصصاده۲۳ : 0 موصوع ساختمان سازی - ابران - گاز - لوله کشی - استانداردها : ِا موضوع 518080 -- ٩۵ت)‏ -- چ3-- 2۵ - همهم 0 0 یا نامتخاس و نکسم تنواعم .یزاسرهش و هر ترازو هدوزفا هسانش : شناسه افزوده یت 1 ااا136 , اعد 136210 جمطاینآ ود عمط ۶ جناعس2 5 و شناسه افزوده دفتر مقررت ملی و کنترل ساختمان : ۰ ۰ ه ۳ رده‌پندی کنگره ۸ رده‌بندی دبویی 0 زا اطلاعات ر کورد کتابشناسی فپبا 7 : ۹ اد تر رد را تر را تر را یر تر یر را یر یر یر تر تر یر تر را ار یر ی را تر یر یر را تر ری ری ری رد تر را تر تر یر تر تر یر تر تی )1( ۰ ف. ور ارست راو و رما ری تمیه کننده: دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان شماره ناشر: مرکر ۳ تحقیقات راه. مشک ه شهرسازی نوبت چاپ: اول ۰۱۴۰۱ ویرایش چهارم تیراژ: قطع: و ۰ حلد زیری شایک: :1580 بست الکترونیکی: 22.1۳.ع۳۳ط ۳002 فروش الکترونیکی: 2.32.1۲ 0۵۰0|۱۲ //:۳۳۳۵ کلیه حقوق چاپ و انتشار ار برای وزارت راه و شهرسازی محفوظ است -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- ی ۸ ۰ ثار وزارت راه و شهرسازی در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان, وظیفه تدوین مقررات ملی ساختمان را بر عهده دارد. مقررات ملی ساختمان کشورء بی‌شک یکی از کامل‌ترین و موثرترین مقررات بومی موجود و لازم الاجرا در میان کشورهای منطقه می‌باشد که حاصل تلاش اسانید. صاحب نظران و حرفه‌مندان صنعت ساختمان طی سال‌های متمادی در کشورمان است. در سال‌های اخیر. مقررات اسنانداردسازی مصالح. روش‌های طراحی و ساخت و کاهش هزینه‌های مصرف انرزی. محیطزیست. ایمنی, بهداشت و آسایش و رفاه استفاده کنندگان برداشته است. در این راستاء پایش مستمر بازخوردهای مقررات ملی ساختمان در زمینه‌های گوناگون, پس از انتشار آن» و برنامه‌ریزی برای بازنگری و رفع نقایص ساختمان‌هاء خصوصا از لحاظ سازه‌ای. در سال‌های اخیر با قبل از تدوین مقررات ملی ساختمان, موبد تاتیر این مقررات در ارتقای کیفیت ساختمان‌ها است. در هر حال. باید به کلیه دست‌اندرکاران صنعت ساختمان متذکر شوم در کنار رعایت مقررات و آیین‌نامه‌هاء پایبندی به اصول اخلاق حرفه‌ای و وجدان از کلیه اساتید. صاحب‌نظران. حرفه‌مندان و تدوین کنندگان که از ابتدا تاکنون در تدوین و بازنگری‌های متعدد در مباحث مقررات ملی ساختمان تلاش نموده و در همفکری و همکاری باابن وزارتخانه از هیچ کوششی دریغ ننموده‌اند. سیاسگزارم و از تمامی نخبگان و جوانان متخصص دعوت می‌کنم مارا در مقررات و رعایت اصول اخلاق حرفه‌ای تلاش می‌نمایند. توفیق و سربلندی آرزو می‌نمایم. در خاتمه. از تلاش‌ها و زحمات اعضای شورای تندوین. کمیته‌های تخحصصی, دیبیرخانه مقررات ملی ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در ندوین این محلد همکاری نموده‌اند. سیاسگزاری می‌نمایم. وزیر راه و شهرسازی ج -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ ۳ مور ب املاج رازه (1) ری اس تاریخ : ۱۴۰۱/۰۲/۳۸ را ووار کی را و ۴۱ زار سس و۶ کم .0 شماره : ۳ ور بسمه تعالی جناب آقای دکتر وحیدی وزبر محترم کشور در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴ بدینوسیله ویرایش چهارم مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان « لوله کشی گاز طبیعصی» که مراحل تهیه, تدوین و تصویب را در این وزارت گذرانده است. بشرح پیوست ابلاغ می گردد. زمان انقضای ویرایش سال ۱۳۸۹ این مبحث یکسال بعد از تاریخ ابلاغ ۷ رستم سم کح رکرحسسیی) 8 رونوشت: +حجناب آقای محمودزادی معاون محترم مسکن و ساختمان جهت آگاهی و اقدام لازم - جناپ آقای حیدری» سرپرست محترم مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی جهت آگاهی و اقدام لازم -چناب آقای نیکزاد: رئیس محترم بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جهت آگاهی و اقدام لازم -مدپران کل محترم راه و شهرسازی استان ها جهت اطلاع و اقدام لازم -سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور جهت اطلاع و اقدام لازم - سازمان نظام کاردانی ساختمان کشور جهت اطلاع و اقدام لازم میدان آرژاتتین . پلوار آفریقا ر هی ارافضسی عسساس آپساد ساعتمان شید دادمان کدپستی : ۱۵۱۹۷۱۳۱۱۱ صندوق پستی : ۱۵۸۷۵۰۴۵۶۸ ۳-4 ۷۸/۱۸/۱۷۸۷ ۰۲۱۲ ۵,۱ -------- صفحهٔ بعد -------- هیات ندوین کنندگان مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان - وبرایش چهارم (۱۴۰۱) (براساس حروف الْفْبا) الف-۱) شورای ندوین مقررات ملی ساختمان - دوره هغتم ( ۱۳۹۸ الی تاریخ ابلاغ این ویرایش) * دکتر فرهاد آزرمی عضو * مهندس فرزانه صادق مالواجرد عضو * مهندس یعقوب آصفی عضو * مهندس آمیر فرجامی عضو * مهندس مصطفی آحمدوند عضو * دکتر علامرضا کاظمیان شیروان عضو * دکتر آباذر اصغفری عضو * دکتر محمود گلابچی عضو * دکتر شهریار آفندی زاده عضو * مهندس حامد مانی فر عضو و ۴ دکتر بهروز بهنام عضو * دکتر محمود محمودزاده رییس * زنده یاد مهندس اکبر ترکان عضو * دکتر سید مجید مفیدی شمیرانی عضو * دکتر بهرنگ سجادی عضو * دکتر سید رسول میرفادری عضو * دکتر محمد شکرچی زاده مضی * مهندس سید حمید میرمیرآن عضو * دکتر علامرضا شیرآن عضو الف-۲) شورای ندوین مقررات ملی ساختمان - دوره ششم (۱۳۹۲۳ الی ۱۳۹۸) * دکتر محمدتقی احمدی رئیس * مهندس علی اصفر طاهری بهبهانی عضو * مهندس محمدرفضا آتصاری عضو * مهندس شایور طاهونی عصو * دکتر حمید بافری عضو * مهندس بهروز علمداری میلاتی عضو * دکتر سعید بختّیاری عضو * زنده یاد مهندس مسعود عازی سلحشور عضو دکتر حمید بدیعی عضو * مهندس یونس قلی زاده طیار عضو * دکتر ناصر بنیادی عضو * دکتر بهروز گتمیری عضو * مهندس محسن بهرام غفاری عضو * دکتر محمودرضا ماهری عضو * دکتر محسن تهرانی زاده مضو * دکتر بهروز محمد کاری عضو * مهندس محمد آبراهیم دادفرشت عضو * زنده یاد مهندس حشمت آأله منصف عضو * مهندس محمدتقی راتقی عضو * آدکنر سید رسول میرقادری عضو * زنده‌یاد دکتر علی|کبر رمضانیان‌بور عضو * مهندس نادر نجیمی عضو * دکتر محمد شکرچی زاده عضو * مهندس سیدرضا هاشمی عضو * معاون مسکن و ساختمان عضو ب) اعضای کمیته تخصصی * مهندس بیژن آوچاتی عضو * مهندس محمدرضا جمفرزاده عضو * دکتر بهزاد بابازاده عضو * زنده یاد مهندس مسعود غازی سلحشور رئیس * مهندس محمدرضا بیات دبیر * مهندس هادی گلابچی عضو * زنده یاد مهندس ساکو بطروسیان عضو ج) اعضای کمیته بازنگری دکتر آمیر آدهم مهندس کاوه نوری کویاتی ۴ مهندس مهدی جنتیان ۴ مهندس محمدرضا یوسفی پور پ) دبیرخانه شورای تدوبن مقررات ملی ساختمان - دوره هفتم * مهندس حامد مانی‌فر مدیر کل دفتر مقررأت ملی و کنترل ساختمان و دبیر شورای تدوین * مهندس آمیرعباس محمودی رییس گروه تدوین مقررأت ملی ساختمان * مهندس گلابتون منصور نماینده دفتر مقررأت ملی و کنترل ساختمان در کمیته تخصصی ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه وبرایش چهارم دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان پس از وصول پیش نویس ویرایش چهارم مبحث هفدهم. جلسات متعددی با حضور اعضای کمیته تخصصی و جمعی از کارشناسان خبره برگزار نموده و اصلاحات فنی لازم در ویرایش مذکور اعمال گردید. همجنین با همکاری شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی ساختمان در قالب یک دوره آموزشی اجباری برای تمامی مدرسان مبحث هفدهم در سراسر کشور این اصلاحات به نظرخواهی گذاشته شد که در ادامه به شرحی از بازنگری انجام شده در این ویرایش می‌بردازیم. مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان به "لوله کشی گاز طبیعی" مربوط است و هدف آن ارایه حداقل ضوابط و مقرراتی است که با رعایت آن‌ها شرایط ایمنی و نحوه طراحی و اجراء به ویژه اجرای سیستم لوله کشی گاز طبیعی در ساختمان محقق می شود. همراه با تحولات مستمر علمی و صنعتی و بر اساس ضرورت به روز شدن مقررات طرح و اجرای ساختمان. روش های طراحی و الزامات تجهیزات گازسوز و نحوه طراحی و اجرای شبکه‌های گاز رسانی در حال به روز شدن می باشند. ویرایش حاضر ویرایش چهارم این مبحث است و هدف آن به‌روز کردن قوانین و مقررات بر اساس آخرین تکنولوژی موجود در دنیا و رفع ابهامات و کمبودهای ویرایش قبلی بوده است. نکته قابل توجه, استفاده از تکنولوژی و تجهیزاتی است که در مصرف انرژی دارای کمترین میزان مصرف می باشند. شایان ذکر است که این مبحث شامل دو بخش می‌باشد که بخش اول, لوله کشی گاز طبیعی با فشار ۱/۴ پوند براینچ مربع بوده و تغییرات اعمال شده در این ویرایش مربوط به بخش اول است. بخش دوم لوله کشی متقاضیان عمده با فشار ۲ تا۶۰ یوند بر اینچ مربع می باشد که نسبت به ویرایش سوم تغییری نداشته است. الزامات و مقررات این مبحث شامل تعاریف چهارفصل اصلی به ترتیب زیر می باشد: ۱-کلیات ۲-تعاریف ۲-گروه بندی ساختمان ۴-طراحی سیستم لوله کشی گاز ۵-اجرای سیستم لوله کشی گاز ذ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-دودکش تجهیزات گازسوز ٩-نصب‏ و راه اندازی سیستم وله کشی گاز تغییرات عمده بخش اول این ویرایش نسبت به ویرایش قبلی چشمگیر بوده است و مهم ترین آنها به شرح ذیل می باشد: -تعریف گروه بندی ساختمانها -تعریف مراجع ذیصلاح -اضافه شدن فصل تامین هوای احتراق دستگاه‌های گاز سوز در پایان این دفتر از تمامی اساتید. مهندسان, انجمن‌های مهندسی و سازمان‌های نظام مهندسی و نیز کلیه دست اندرکاران صنعت ساختمان که نظرات نگارشی و تخصصی خود را در ارتباط با پیش‌نویس این مبحث ارسال نموده‌اند». صمیمانه تشکر و قدردانی نموده و از هرگونه اظهار نظر, بپیشنهاد و انتقاد استقبال و از آن‌ها جهت انجام اصلاحات بعدی استفاده خواهد نمود. لذا عموم علاقه‌مندان می توانند با مراجعه به درگاه اینترنتی ۳۳۳ نسبت به ثبت نقطه نظرات خود اقدام دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- بخش اول ۱-۷ کلیات ۱-۱-۷ هدف ۲-۱-۷ الزام قانونی و مسئولیت‌ها ۲-۲-۱-۷ محری ۳-۱-۷ دامنه کاربرد ۲-۷ تعاریف ۳-۷ گروه‌بندی ساختمان‌ها ۱-۳-۷ کلیات ۲-۳-۷ ساختمان‌های مسکونی(م) ۳-۳-۷ ساختمان‌های عمومی ۴-۳-۷ ساختمان‌های خاص ۵-۳-۷ ساختمان‌های تلفیقی ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۱-۳-۷ کلیات ۲-۳-۷ انتخاب و تعیین محل نصب دستگاه‌های کازسوز ۳-۷ ممنوعیت نصب وسایل گازسوز گرمایشی ۴-۴-۷ الزامات محل نصب دستگاه‌های گازسوز ۵-۴-۷ الزامات انتخاب دستگاه‌های کازسوز ۶-۴-۷ الزامات انتخاب. نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز در انواع ساختمان‌ها ۷-۴-۷ الزامات طراحی اجزای لوله‌کشی از ۸-۴-۷ انتخاب مسیر لوله‌کشی گاز ۹-۴-۷ برآورد مصرف گاز ۱۰-۳-۷۷ تعیین قطر ۱۱-۴-۷مشخصات مواد و مصالح ۱۳۲۳-۳-۷ نکات ویژه در طراحی ۱۳-۴-۱۷ طرح اولیه لوله‌کشی گاز -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ اجرای لوله‌کشی گاز ۱-۵-۷ کلیات ۲-۵-۷ نقشه اجرایی لوله کشی گاز ۳-۵-۷ الزامات اجرایی اجزای لوله کشی کاز ۴-۵-۷ لوله‌کشی روکار ۵-۵-۷ لوله‌کشی توکار ۶-۵-۷ عایق کاری لوله‌ها ۷-۵-۷ جوشکاری ۸-۵-۷ نقشه‌های جون ساخت ۶-۷ تأمین هوای احتراق ۶۷ کلیات ۲-۶-۷ الزامات عمومی در تأمین هوای احتراق ۳-۶-۷ فضاهای مجاور غیرمجاز در تأمین هوا ۷ روش‌های تأمین هوای احتراق ۵-۶-۷ فضای محل نصب دستگاه گازسوز ۶۷ دریجه‌ها و کانال‌های تأمین هوای احتراق ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز ۱-۷-۷ کلیات ۲-۷-۷ حدود و دامنه کار ۷ طراحی دودکش ۷ معبر دودکش ۷ لوله رابط دودکش ۷ تعیین قطر دودکش مستقل برای یک دستگاه گازسوز ۷ دودکش مشترک ۷ تعیین قطر دودکش مشترک و لوله رابط ۷ ضوابط عمومی مربوط به طراحی و نصب دود کش‌ها ۸-۷ بازرسی. کنترل کیفیت. آزمایش. صدور تأییدیه. تحویل و تزریق گاز ۱-۸-۷ کلیات ط -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۸-۷ حدود و دامنه کار ۳-۸-۷ آزمایش لوله‌کشی گاز ۷ صدور تأییدیه عملیات اجرایی ۷ برقراری جریان گاز ۶-۸-۷ بررسی ثشت کاز درسیستم لوله‌کشی گازدار ۷-۸-۷ آزمایش مجدد سیستم لوله‌کشی در صورت برقرار نشدن جریان گاز به مدت طولانی ۹-۷ نصب. راه‌اندازی و بهره‌برداری از سامانه گاز ساختمان ۱-۹-۷ کلیات ۲-۹-۷ نصب و راه‌اندازی دستگاه‌های گازسوز ۳-۹-۷ نکات قابل توجه در دوره بهره‌برداری ۷ تغییر در سامانه گاز ساختمان ۵-۹-۷ تعمیر سیستم لوله کشی کازساختمان ۶-۹-۷ تعویض دستگاه‌های گازسوز ۷-۹-۷ تفکیک کنتور ۸-۹-۷ برقراری جریان گاز پس از قطع آن بخش دوم ۱۰-۷ کلبات ۱-۱۰-۷حدود و دامنه کاربرد ۲-۱۰-۷۷ مسئولیت‌ها ۱۱-۷ مشخصات مواد و مصالح مصرفی. برآورد. طراحی و انتخاب مصالح سیستم لوله کشی گاز ۱-۱۱-۷مشخصات مواد و مصالح مصرفی ۲-۱۱۷ برآورد مصرف و طراحی سیستم لوله کشی گاز ۱۳-۷ اجرای لوله کشی گاز ۱-۱۳-۷ کلیات ۲-۱۳-۷۷ تحهیز کارگاه ۳-۱۳-۷۷ نقشه های اجرایی ۴-۱۳-۷ خم کاری لوله های فولادی ۵-۱۳-۷ لوله کشی دفنی ن -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱۳۷ لوله کشی رو کار ۱۵۵ ۷-۱۳-۷ حریم خطوط لوله گاز در محاورت و تقاطع با تأسیسات ۱۵۹۷ ۱۳-۷ عابق کاری لوله ها ۱۵۹ ۱-۱۳-۷کلیات ۱۵۹ ۲-۱۳-۷ اقدامات اولیه قبل از عایقکاری ۱۵۹ ۳-۱۳-۷ زنگ زدائی و تمیز کاری لوله ها ۱۳۰ ۴-۱۳-۷ عایقکاری سرد لوله‌ها (نوارپیجی) ۱۳۰ ۵-۱۳-۷ عایقکاری گرم لوله‌ها (عایقکاری با قیر) ۱۳۴ ۱۴۳-۷ حوشکاری ۱۶۹ ۱-۱۴-۷جوشکاری شبکه‌های گازرسانی فولادی ۱۳۹ ۲-۱۳۷ جوشکاری شبکه‌های گازرسانی پلی اتیلن ۱۷۶ ۱۵-۷ حفاظت کاتدی ۱۸۵ ۱-۱۵-۷۷ کلیات ۱۸۵ ۲-۱۵-۷۷ سیستم‌های حفاظت کاتدی ۱۸۵ ۳-۱۵-۷ حداقل پتانسیل حفاظتی ۱۸۶ ۴-۱۵۷ حفاظت کاتدی به روش آندهای فداشونده ۱۸۶ ۵-۱۵-۷ حفاظت کاتدی به روش تزریق جریان مستقیم ۱۸۷ ۶-۱۵۷ کنترل و ارزیابی ۱۸۸ ۷-۱۵-۷۷ نقاط اندازه گیری ۱۸۸ ۸-۱۵-۷ اتصالات عایقی ۱۸۸ ۹-۱۵-۷۷ جعبه های اتصال ۱۸۸ ۱۶-۷ کنترل کیفیت. آزمابش. بازرسی. صدور تائید به. تحوبل و تزریق گاز در سیستم لوله کشی گاز ۱۸۹ ۱-۱۶-۷۷ کلیات ۱۸۹ ۲-۱۶-۷ آزمایش ۱۸۹ ۳-۱۶-۷۷ تحهیزات و لوازم مورد نیاز برای انحام آ زمایش ۱۸۹ ۴-۱۶-۷۷ تنظیم دستگاههای آزمایش ۱۹۰ ۵-۱۶-۷۷ مسئولیت‌های محری در ارتباط با انجام آزمایش ۱۹۰ ۶-۱۶-۷ برنامه انجام آزمایشها ۱۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۱۶-۷ مسئولیت های دستگاه نظارت در ارتباط با انحام آزمایش ۸-۱۶-۷ اقدامات قبل از شروع آزمایش ۱۹۰ ۱۹۰ ۱۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۷ کلیات ۱-۱-۷ هدف مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان, الزامات طراحی و اجرای سامانه گاز طبیعی ساختمان‌ها شامل لوله‌کشی گازطبیعی, انتخاب و نصب دسگاه‌های گازسوز, تأمین هوای احتراق, تخلیه محصولات حاصل از احتراق و بهره‌برداری از گاز طبیعی در ساختمان‌ها را با هدف تأمین ایمنی, بهداشت. [سایشن: بهره‌دهی مناسب و صرفه اقتصادی بهره‌برداران بیان می‌کند. بیروی از احکام مندرج در این مبحث بر بایه اسناد زیر الزام قانونی دارد: ب)مبحث دوم مقررات ملی ساختمان با عنوان« نظامات اداری». ۱-۲-۱-۷ طراح طراحی سیستم لوله کشی گاز ساختمان باید توسط مهندس دارای صلاحیت طراحی لوله کشی گاز از وزارت راه و شهرسازی برای مشخص نمودن محل نصب هر وسیله گاز سوز انجام شود بگونه ای که تامین هوای آن شامل تامین هوا از داخل و خارج ساختمان, حداقل قطر و ارتفاع دودکش وسیله گازسوزمطابق الزامات این مبحک پیش بینی گردد. تبصره: نوع وسیله گازسوزء جانمایی آن و الزامات تامین هوای احتراق در قالب طرح اولیه. قبل از صدور پروانه ساختمانی توس ط مهندس مکانیک دارای پروانه اشتغال به کار از وزارت راه و شهرسازی انجام می گیرد. ۷۲۷ سجزی ها به عهده مجری می باشد. با -مجری همواره در قبال کلیه مسایل مربوط به لوله کشی از قبیل استفاده از مصالح مناسب بر طبق مقررات این مبحث. اجرای لوله کشی بر اساس نقشه های تایید شده» کیفیت جوشکاری انجام شده و کلیه آمور مربوط به مجری طبق این مقررات مسئول خواهد بود و صدور تاییدیه های -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۷ کلیات ۳-۲-۷ مهندس ناظر الف-نظارت بر کلیه امورمربوط به لوله کشی گاز شامل نایید نقشه های اجرایی و کنترل محاسبات. تایید مصالح مصرفی, نظارت بر مراحل مختلف اجرای کار تا رفع اشکالات و انجام آزمایش های سیستم لوله کشی. تایید ابعاد و موقعیت دودکش ها تهویه وسایل گاز سوز صورت گیرد. ب -قبل از اجرا لوله کشی, مهندس ناظر باید ضمن بازدید از محل . نقشه های طراحی را بررسی نموده و در صورت عدم مشاهده ایراد.نقشه ها را جهت اجرا تایید نماید. پ-مصالح مورد استفاده در سیستم لوله کشی گاز باید قبلا توسط مهندس ناظر مورد بررسی قرارگرفته و گواهینامه های ساخت آنها کنترل گردد و از مناسب بودن آنها برای استفاده در سیستم لوله کشی گاز طبق این مقررات اطمینان حاصل شود. در صورتی که مهندس ناظر ضروری تشخیص دهد. برای اطمینان از مطابقت مصالح با این مقررات باید آزمایش های لازم بر روی مصالح انجام ت-هرگاه در زمان اجرای لوله کشی, لازم باشد تغییری در نقشه های اجرایی صورت گیرد. باید نقشه های اصلاحی بر اساس این مقررات.تهیه و به تایید مهندس ناظر برسد. ث در پایان کار مهندس ناظر باید از کار اجراشده بازدید نموده و ضمن صورت برداری از اشکالات. موارد را جهت برطرف کردن آنها به مجری ابلاغ نماید. ج-پس از رفع اشکالات .باید سیستم لوله کشی طبق مقررات این مبحث مورد آزمایش نشتی قرار گرفته و در صورت عدم وجود نشت. تاییدیه آزمایش بوسیله مهندس ناظر صادر گردد. چ-مهندس ناظر موظف است فقط در صورتی که مشخصات و الزامات محل نصب از نظر تهویه و دودکش وسایل گاز سوز مطابق این مقررات در نقشه و در زمان لوله کشی رعایت شده باشد. نقشه اجرایی و لوله کشی اجرا شده را تایید نماید. ج-مسئولیت کنترل کیفیت و صدور تاییدیه های مربوطه در همه مراحل طراحی, انتخاب مصالح اجراء آزمایش سبستم لوله کشی گاز و همچنین حصول اطمینان از مناسب بودن دودکش ها و مجاری تهویه جهت لوازم گازسوز به عهده مهندس ناظر می باشد. خ-در صورت تخطی مجری از الزامات این مقررات. مهندس ناظر موظف است مراتب را کتبا به اطلاع سازمان نظام مهندسی استان برساند و مجری مکلف به رفع آن می باشد. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۱-۷ سازندگان وسایل گازسوز الف-سازندگان وسایل گازسوز موظفند همراه دستگاه دستورالعمل نصب. حاوی کلیه الزامات محل نصب دستگاه و از جمله وضعیت تهویه. حداقل حجم یا ابعاد فضای نصب. قطر و حداقل ارتفاع دودکش و همجنین دستورات راه اندازی, بهره برداری و نگهداری و موارد ایمنی دس‌تگاه را به خریدار ارایه نماید. ب -سازندگان وسایل گازسوز موظفند نصاب یا نصابان مجاز برای نصب و راه اندازی دستگاه گازسوز را به خریدار معرفی نمایند. ۵-۳-۱-۷ نصب کنندگان وسایل گازسوز الف-کلیه وسایل گازسوز باید توسط افرادی که آموزش رسمی دیده نمایندگی مجاز از سازنده مربوطه را داشته باشند. نصب و راه آندازی شود. ب -نصاب موظف به رعایت دقیق دستورالعمل سازنده و ضوابط این مقررات می باشد. پ -نصاب نباید وسیله گازسوز را در محلی غیر از جای تعیین شده در نقشه گازرسانی ساختمان که به تایید مهندس ناظر رسیده است. نصب نماید. ت -مسئولیت نهایی نصب وسایل گازسوز, کنترل مجدد مناسب بودن دودکش ها و مجاری تهویه هوا لوازم گازسوز, راه اندازی و آزمایش عملکرد آنها به عهده نصاب مجاز می باشد. ۳-۱-۷ دامنه کاربرد بخش اول مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان, الزامات استفاده از گازطبیعی ساختمان‌ها را در موارد زیر پوشش می‌دهد: ۱-۳-۱-۷ لوله‌کشی گاز ساختمان لوله کن گاز ساختمان شامل طراحی. انتخاب مصالح. اجرال آزمایش. بازرسی. راه‌اندازی و تحویل لوله کشی گاز در محدوده‌های مشخص شده زیر است: ۰ 9 ۱ الف) حداکثر فشار کاری ۱۷۶ میلی‌متر ستون آب! معادل ٍ پوند بر اینچ مربع. ب) حداکثر مصرف گاز ۱۰۰ متر مکعب در ساعت. !. کلیه ارقام مربوط به فشار در این مقررات. فشار نسبی است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۷ کلبات پ)حداکثر قطر لوله ۱۰۰ میلی‌متر (۴ اینچ). ت) لوله‌کشی گاز با استفاده از لوله و اتصالات فولادی به‌صورت روکار یا توکار از محل خروجی رگولاتور ۲-۳-۱-۷ تأمین هوای احتراق شامل تعیین روش و طراحی بر مبنای آن روش انتخاب مصالح, تجهیزات و اجراست. ۳-۳-۱-۷ تخلیه محصولات حاصل از احتراق ۴-۳-۱-۷ تجهیزات ایمنی و هشداردهنده گاز شامل تجهیزات مورد نیاز مرتبط با ایمنی سامانه گاز و هشدار در مواقع اضطراری است. ۵-۳-۱-۷ دستگاه‌های گازسوز شامل انتخاب دستگاه و تجهیزات: مرتبط با آن, الزامات نصب. اتصال به شیرهای مصرف و راه‌اندازی ۶-۳-۱-۷ کیفیت ساخت مصالح مصالحی که مورد استفاده قرار دارند باید دارای نشان استاندارد ملی ایران یا استاندارد بین‌المللی معتبر یا گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات راه مسکن و شهرسازی باشند. ۷-۳-۱-۷ کیفیت ساخت و ایمنی عملکرد دستگاه‌های گازسوز دستگاه‌های گازسوز مورد استفاده در سامانه گاز طبیعی ساختمان‌ها باید دارای نشان استاندارد ملٌی ایرآن با استاندارد بین‌المللی معتبر با گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات ره مسکن و شهرسازی باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷ تعاریف دستگاهی دارای حسگر حساس به گاز طبیعی که در صورت انتشار گاز در فضاء قبل از رسیدن غلظت گاز به حد خطرناک. وجود آن را مشخص می‌کند. اشکارساز مونوکسید کربن دستگاهی دارای حسگر حساس به گاز مونوکسید کربن است و در صورت آنتشار این گاز در فضاء قبل از رسیدن غلظت آن به حد خطرناک (به‌طور معمول 0170[ ۵۰) وجود آن را مشخص می‌کند. احتراق گاز سوختن یا اکسیداسیون گاز که به‌طور معمول با ایحاد گرما و شعله همراه است. ارزش حرارتی خالص گاز مقدار انرژی حرارتی تولید شده در اثر احتراق کامل واحد ححم گاز در شرایط فشار و دمای معین که انرژی لازم برای تبخیر مجموع آب موجود در سوخت و آب تولید شده در فرآیند احتراق از آن کسر شده باشد؛ آرزش حرارتی خالص گاز بر حسب آنرژی بر واحد حجم بیان می‌شود. آرزش حرارتی ناخالص گاز کل انرژی حرارتی تولید شده در اثر احتراق کامل واحد ححم گاز در شرایط فشار و دمای معین است و بر حسب انرژی بر واحد حجم بیان می‌شود. ارزش حرارتی ناخالص گاز شامل گرمای نهان مقدار بخار آب موجود در محصولات احتراق نیز می‌شود. ارزش حرارتی ناخالص گاز.ء مجموع ارزش حرارتی خالص گاز به‌اضافه انرژی حرارتی لازم برای تبحیر آب موجود در سوحت و آب تولید شده در فرآیند احتراق است. استانداردهای ۱175 مجموعه استانداردهای شرکت ملی گاز ایران که در پروژء‌های گازرسانی کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد و شرکت ملی گاز ایران مسئول تدوین و بازنگری آن‌ها است. در این مقررات در صورت لزوم برای موارد ۱۰130130 03 ۰ ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷ تعاریف مرتبط به‌عنوان مرجع مورد استناد قرار گرفته است. استانداردهای ۱1۳8 مجموعه استانداردهای وزارت نفت که در پروژه‌های صنعت نفت کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد و وزارت نفت مسسئول تدوین و بازنگری آن‌ها است. در این مقررات در صورت لزوم برای موارد مرتبط به‌عنوان مرجع مورد استناد قرار گرفته است. استانداردهای بین‌المللی معتبر استانداردهایی هستند که از طرف مراجع خارج از کشور تدوین شده ۲ اعتبار آن‌ها مورد نأیید سازمان ملی استاندارد ایران است. ابستگاه گاز اندازه‌گیری تجهیزاتی که به‌منظور اندازه‌گیری مقدار گاز در محل مورد تأیید شرکت گاز و در نقطه تحویل از از شبکه توزیع یا تغذیه یا انتقال گاز به مشترک ز نصب شده و در ما لکیت شرکت گاز می‌باشد. ایستگاه گاز اندازه‌گیری و تقلیل فشار اولیه آ تجهیزاتی که به‌منظور اندازه‌گیری مقدار گازء تنظیم و تثبیت فشار گاز در محل مورد تأیید شرکت گاز و در نقطه تحویل گاز از شبکه توزیع یا تغذیه یا انتقال گاز به مشترک. نصب شده و در مالکیت شرکت گاز می‌باشد, ایستگاه گاز تقلیل فشار ثانوبه تحهیزاتی که برای کاهش فشار و تنظیم آن به فشار قابل بهره‌برداری بخش‌های مختلف لوله‌کشی گاز در شبکه‌های داخلی گازرسانی مشترکین عمده بعد از ایستگاه‌های گاز اندازه گیری ۱ تقلیل فشار اولیه نصب ابستگاه گاز داخل شرهفری محل نصب تاسیسات مرتبط با وسایل اندازه‌گیری و کنترل گاز طبیعی ورودی به شبکه نوزیع ۰ مساه |36۵0 10 ۰.۱ زا به این استگاه. استگاه گاز مشترکین عمده بااستگاه کاز تقلیل فشار و اندازه گیری نیز گفته می‌شود. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- شهری از شبکه تغذیه است که در آن‌ها فشار گاز از حدود ۱۷ بارا به حدود ۴ بار۲ کاهش داده می‌شود. ابستگاه گاز مشترکین عمده ایستگاه گاز تقلیل فشار و اندازه گیری اولیه یا ایستگاه گاز اندازه‌گیری است که در محل مورد تأیید شرکت گاز و در نقطه تحویل گاز از شبکه توزیع یا تغذیه یا انتقال گاز به مشترک نصب می‌شود. ایستگاه گاز ورودی شهری محل نصضت تأسیسات مرتبط با وسایل اندازه گیری و کنترل گاز طبیعی ورودی به شبکه تغذیه از خطوط انتقال است که در آن‌ها فشار گاز به حدود ۲۷ با و کمتر کاهش داده می‌شود. بهره‌بردار شخص حقیفقی یا حقوقی است که پس از برقراری جریان گاز و راه‌اندازی سامانه گاز از آن بهره‌برداری پکیج گازسوز سرمایشی پکیج گازسوز گرمایشی دستگاه گازسوزی است که گرمایش لازم برای گرم کردن آب گرم مصرفی و آب سیستم گرمایش بخشی از ساختمان یا کل آن را تأمین می‌کند. پکیچ /بوبلرگازسوز چگالشی سیستم چگالشی است که به‌منظور ایجاد گرمایش برای محیط‌های مختلف و تولید آب‌گرم بهداشتی استفاده می‌شود. در این نوع دستگاه گازسوز گرمای حاصل از احتراق جهت گرمایش آب‌گرم در دیگ‌ها با تغییر فاز به مایع و با راندمان بسیار بالایی (تا حدود ۹۰/) عمل کرده و مطابق اس‌تاندارد ۳۸]463] وم 1۰250 1 ۲۰60 وم 400 3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷ تعاریف ساخته شده و مجهز به دمپر در خروجی دودکش جهت رعایت الزامات مرتبط با گازهای حاصل از ترموکوپل 9 سیله‌ای | است که روی د ستگاه گازسوز : نصب شده و در صورت روشن نشدن مشعل دستگاه یا خاموشی شعله اصلی مشعل, سبب بسته شدن مسیر ورود گاز به مشعل یا شعلهٌ اصلی مشعل و شمعک ! می‌شود. دستگاهی است که فشار گاز را به فشاری که در سیستم لوله‌کشی گاز مورد نیاز است. کاهش داده و جوش الکتروفیوژن نوعی روش جوشکاری لوله و اتصالات پلی‌اتیلن است که با استفاده از اتصالات خاصی انجام می‌شود. داخل این اتصالات برای ایحاد گرمای ذُوب سطوح جوش, سیم‌های حلقوی کار گذاشته شده و با برقرای جریان الکتریکی و گرم شدن سیم سطوح جوش ذوب شده و با یکدیگر ممزوج و یکپارچه می‌شوند. چگالی گاز منظور از چگالی گاز در این مبحث. چگالی نسبی است که بدون بعد می‌باشد و عبارت است از نسبت وزن مخصوص گاز طبیعی (بر حسب کیلوگرم بر متر مکعب) به وزن مخصوص جوا در دما آو فشار" استاندارد که مقدار آن از طرف شرکت گاز اعلام می‌شود. بیشترین مقذار افت فشاری است که محاسبات و تعیین قطر لوله‌کشی پخش‌های مختلف لوله‌کشی گاز بر اساس آن انجام می‌شود. طبق این مقررات. در سامانه گاز با فشار یک‌چهارم پوند بر اینچ مربع» حداکثر افت فشار مجاز در لوله کشی گاز از نقطه خروجی رگولاتور تا دورترین نقطه مصرف از آن» برابر ۱۲/۷ میلی‌متر ستون آب است. در شبکه‌های گازرسانی با فشار بیش از یک‌چهارم پوند بر اینچ مربع حداکثر افت فشار مجاز از نقطه ورودی گاز به شبکه تا دورترین نقطه از آن, معادل ۱۰درصد فشار گاز در نقطه ۱۰۳1101 -------- صفحهٔ بعد -------- حداکثر مقدار گاز مصرفی مجموع مصرف ساعتی تمامی دستگاه‌های متصل به سیستم لوله‌کشی گاز در حالت استفاده همزمان بوده و واحد آن منر مکی" در ساعت است. دستگاه گازسوز دستگاهی است که دارای یک یا چند مشعل بوده و گاز طبیعی در این مشعل‌ها می‌سوزد. در این مقررات هر جا کلمه دستگاه گازسوز آمده باشد. منظور دستگاه گازسوزی است که دارای نشان استاندارد ملی ایران یا اسناندارد بین‌المللی معتبر باشد. دستگاه گازسوز با دودکش دستگاه گازسوزی که باید محصولات حاصل از احتراق در محفظه احتراق آن از راه دودکش به هوای آزاد خارج از ساختمان هدایت شود و وجود دودکش برای آن الزامی است. دستگاه گازسوز با محفئله احتراق باز دستگاه گازسوزی که دارای محفظه احتراق است ۰ هوای مورد نیاز احتراق ۰ هوای اضاخه از فضای محل نصب دستگاه گازسوز وارد محفظه احتراق آن می‌شود. دستگاه گازسوز با محفظه احتراق بسته دستگاه گازسوزی که دارای محفظه احتراق است ۳ جهوای مورد نیاز احتراق ۰ هوای اضافه از فضای آزاد خارج از محل نصب دستگاه گازسوز. وارد محفظه احتراق آن می‌شود. دستگاه گازسوز ثابت آبگرمکن دیواری و بکیج از این نوع دستگاه‌ها هستند. !. در این‌جا منظور متر مکعب استاندارد است و برابر حجمی از گاز است که فضایی معادل یک متر مکعب را در دما و فشار استاندارد اشغال می‌نماید. در این مقررات هر جا واحد متر مکعب آمده است. منظور متر مکعب استاندارد است. ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷ تعاریف دودکش سازه قائم که مقطع آن در بیشتر موارد دایره یا چهارگوش است و محصولات حاصل از احتراق 7 به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت می‌کند. دودکشی است که در آن مکش طبیعی در اثر ارتفاع دودکش و اختلاف دمای محصولات احتراق داخل دودکش با هوای آزاد اموجود درخروجی انتهای دودکش ایجاد می‌شود. دودکش با جریان مکانیکی دود کشی است که دمنده نصب شده در آن با ایجاد فشار منفی باعث مکش و ایجاد جریان برای دودکش با رانش مکانیکی دود کشی است که دمنده نصب شده در ابتدای آن با ایحاد فشار مثبت باعث رانش و ایجاد جریان دودکش با غلاف نوعی دودکش است که داخل غلاف قرار دارد و در فاصله بین دودکش و غلاف. جوا یا عایق حرارتی وجود دارد. این نوع دودکش برای جلوگیری از کاهش تلفات حرارتی محصولات احتراق و جلوگیری از انتقال دود کشی است که مکنده نصب شده در انتهای آن با ایجاد مکش سبب ایجاد جریان بیشتر برای دودکش پیش‌ساخته کارخانه‌ای قطعات ساخته شده در کارخانه است که برای تشکیل دودکش نوع ۰ کلاس معینی از دستگاه‌های گازسوز در محل نصب به یکدیگر متصل می‌شوند. این دودکش‌ها باید دارای نشان استاندارد ملی ایران یا استاندارد معتبر بین‌المللی باشند. ". هوای آزاد در قسمت بالای دهانه انتهایی (فوقانی) دودکش که در فضای آزاد خارج از ساختمان وجود دارد. ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- دودکش دوجداره نوعی دودکش است که از دو لوله با قطرهای متفاوت و با محور طولی مشترک ساخته می‌شود و لوله با قطر کوچک‌تر داخل لوله با قطر بزرگ‌تر قرار می‌گیرد. محصولات احتراق از داخل لوله با قطر کوچک‌تر عبور کرده و هوای تازه از فاصله بین دو لوله عبور می‌کند.! دودکش مشترک دودکشی است که لوله‌های رابط دودکش بیش از یک دستگاه گازسوز به آن وصل شده ۳( محصولات احتراق را به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت می‌کند. دودکش ۳۱۷/۵ جهت خروج گازهای حاصل از احتراق سیستم‌های چگالشی از دودکش /۳۱(] مطابق استاندارد(35 016۲ 0۳۵) ۸8۲۳۸۴ و ۴۸114471 88 استفاده می‌شود. این نوع دودکش دودکش استیل جهت خروج گازهای حاصل از احتراق سیستم چگالشی برای ظرفیت بیش از یک میلیون کالری بر ساعت از دودکش‌های استیل مطابق استاندارد (35 1۵016۲ 0۱)) ۸5۲1۳۸۴ و از نوع فولاد ضد ساختمان مسکونی بنای مجزای مستقل, استوان مسقف و محصوری که در قطعه زمینی به‌صورت ثابت در تراز زیر یا بالای سطح ساخته شده و دارای درب مستقل به گذرگاه است و به وسیله دیوارهای مستقل یا مشترک از بناهای همجوار جدا شده و برای فعالیت‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. ساختمان آپار تمانی ". در معدود مواردی هوای تازه از لوله با قطر کوچک تر و محصولات احتراق از فاصله بین دو لوله عبور می‌کند. ۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷ تعاریف اختصاصی بوده و به‌صورت مشترک مورد استفاده قرار می گیرد. ساختمان تلفیه ساختمانی است که بخشی از آن مسکونی و بخش دیگر آن عمومی و برای انجام فعالیت‌های اقتصادی و خدماتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.! ساختمان جدید ساختمانی است که عملیات ساخت آن به بایان نرسیده و آماده بهره‌برداری نیست. ساختمانی که مورد استفاده 9 مراجعه عموم مردم بوده و در آن فعالیت‌های مختلف اقتصادی ۰ خدماتی انجام می‌شود. ساختمان موجود ساختمانی که عملیات ساخت آن به پایان رسیده یا در حال بهره‌برداری است. ساختمانی است که به‌صورت موقت در محلی بنا می‌شود یا به‌صورت پیش‌ساخته بوده و در محلی به‌صورت ثابت نصب می‌شود و به‌منظور سکونت یا انجام فعالیت خاصی در مدت حداکثر یک‌سال مورد استفاده قرار می‌گیرد. سامانه گاز ساختمان مجموعه‌ای متشکل از سیستم لوله‌کشی گاز ساختمان. دستگاه‌های گازسوز و تجهیزات ارتباط‌دهنده آن‌ها به شیرهای مصرف. دریجه‌ها و کانال‌های تأمین هواء دودکش‌ها و تجهیزات ایمنی مرتبط با گازرسانی ساختمان است. سیستم لوله‌ کشی گازرسانی به محوطه مجموعه لوله‌کشی گاز محوطه‌ها با فشار بیش از یک‌چهارم بوند بر اینچ مربع است که از خروجی ایستگاه ". کوچک‌ترین مورد این نوع ساختمان از یک باب مغازه و یک واحد مسکونی تشکیل می‌شود. اتاق‌های موقت کارگری که در کار گاه‌ها ساخته می‌شوند با کانکس‌های بیش‌ساخته نمونه‌هایی از این نوع ساختمان‌ها ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- اختصاصی گاز تا خروجی رگولاتورهای تقلیل فشار ثانویه را شامل می‌شود. تمام خطوط گاز با فشار حداکثر ۱۷ بار که کاز را از ایستگاه‌های ورودی شهری به ایستگاه‌های داخل شهری هدایت می‌کنند. شبکه توزیع تمام شبکه و خطوط گاز شهری که گاز طبیعی را با فشار حداکتر ۴ بار از ایس‌تگاه‌های داخل شرکت گاز در این مقررات. منظور از شرکت گاز, اصطلاح رایحی است که به بخشی از شرکت گاز استانی که با شترکین ارتباط دارد. اطلاق می‌شود. شمعک مورد استفاده قرار می‌گیرد. شهرک مسکونی عرصه‌ای متشکل از مجموعه‌ای از بلوک‌های ساختمانی و دارای معابر اختصاصی که از گروء‌های مختلف ساختمان‌های مسکونی بنا شده و از طریق درب یا درب‌های مشترک به معابر عمومی ارتباط داشته و تابع مقررات این مبحث می‌باشد. در برخی موارد ساختمان‌های عمومی یا تلفیقفی نیز در آن‌ها احداث می‌شود. شیر اصلی شیری که بعد از کنتور در ابتدای لوله‌کشی گاز داخل ساختمان نصب و برای قطع و وصل کل جریان گاز استفاده می‌شود. ". ایستگاه‌های تقلیل فشار نانویه نیز جزو سیستم لوله کشی گازرسانی به محوطه می‌باشند. ِا محل‌های مصرف شامل علمک‌ها و ایستگاه‌های گاز مشترکین عمده هستند. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷ تعاریف شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله شیری است که در ابتدای لوله‌کشی گاز و پس از شیر اصلی نصب و هنگام بروز زلزله با شدتی بیش از حد تنظیم شده. جریان گاز را قطع می‌کند. این نوع شیرها بر اساس نوع حسگر به دو دسته اصلی مکانیکی و الکترومکانیکی تقسیم‌یندی می‌شوند. شیر قبل از رگولاتور شیر ربع گرد نوع توبی که برای قطع و وصل جریان گاز در انتهای انشعاب مربوط به هر دستگاه گازسوز طراح پوند بر اینچ مربع از وزارت راه و شهرسازی است. طراح تأسیسات مکانیکی شخص حقیقی یا حقوقی که دارای صلاحیت طراحی تأسیسات مکانیکی ساختمان از وزارت راه و طولانی ترین مسیر لوله کشی گاز طول مسیر لوله‌کشی گاز از نقطهٌ خروجی رگولاتور تا دورترین مصرف‌کننده گاز از آن نقطه در ساختمان 5۳1-02۶6۰ 28ع (ع لاس۳ اموزه5 ۱۰ ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ظرفیت حرارنی دستگاه گازسوز نرخ انرژی حرارتی تولید شده توسط دستگاه گازسوز است که به‌طور معمول روی پلاک مشخصات دستگاه نوشته شده است. فلرفیت کنتور/ ابستگاه گاز حداکثر مقدار گازی است که با دما و فشار استاندارد در مدت یک ساعت از کنتور/ ایستگاه گاز قابل عبور است و واحد آن متر مکعب در ساعت است. علمک گاز قسمت عمودی و انتهایی انشعاب اخَذ شده از شبکه گازرسلی با فشار بیش از یک‌چهارم پوند بر اینچ مربع است که در مجاورت یا متکی به ملک یا ساختمان مشترک قرار می‌گیرد و یس از نصب رگولاتور بر روی آن گاز یک یا چند مشترک از طریق آن تأمین می‌شود. ساختمان با نرخ نفوذ هوای مشخص! ساختمانی است که نرخ نفوذ هوای آن محاسبه شده و تعداد دفعات تعویض هوای آن در هر ساعت ۲ فضاهای مجاور به فضاهایی گفته می‌شود که حداقل یک دیوار یا یک جداره مشترک با یکدیگر داشته باشند. فضای مجاور با فضای آزاد به فضایی گفته می‌شود که حداقل یک دیوار یا یک جداره آن با فضای آزاد خارج از ساختمان ارتباط کلاهک دودکش قطعه‌ای است که در انتهای دودکش نصب شده و علاوه بر جلوگیری از ورود آب باران و اشیای دیگر مانع برگشت محصولات احتراق در اثر وزش باد به داخل دودکش می‌شود. 3۵۵۰ 3000 از تما سمش ۱.۳0۷۵ ۰ ۲۵۲ 03086 ۸۶ )۲.۸ ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷ تعاریف قطعه‌ای که از لوله و اتصالات ساخته شده و دارای انشعاب‌هایی است که قطر آن‌ها از لوله کلکتور کوچک‌تر بوده و گاز از طریق آن بین انشعاب‌ها توزیع می‌شود. کنتور گاز دستگاهی برای اندازه‌گیری ححم گاز مصرف شده مشترک است که در مالکیت شرکت گاز بوده و نگهداری آن بر عهده مشترک است. گازهای دودکش | بخ ی از لات احتراق, گازهای بی‌اثر و هوای اضافی است که از محفظه احتراق دستگاه گازسوز خارج می‌شود. گاز طبیعی مخلوط پالایش‌شده‌ای از هیدروکرین‌های گازی است که درصد عمده آن را گاز متان تشکیل می‌دهد و از پالایشگاه‌ها به نقاط مصرف منتقل می‌شود. در این مقررات هر جا که کلمه گاز آمده گاز طبیعی مدنظر گاز گرفتگی ا لوله اصلی قسمتی از لوله‌کشی, کاز ساختمان, حدفاصل بین شیر اصلی تا اولین انشعاتب است. لوله جانشین کنتور قطعه لوله‌ای است که هنگام اجرای لوله کشی گاز در محلی که باید کنتور قرار گیرد به‌صورت موقت نصب می‌شود و طول و قطر آن متناسب با ظرفیت کنتور است و در صورت نیاز باید از شرکت گاز ۱ ستعلام شود. لوله رابط دودکش ظ به این مسمومیت. گاززدگی نیز گفته می‌شود. ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- محصولات احتراق را از خروجی محفظه احتراق دستگاه گازسوز به سمت دودکش هدایت می‌کند. لوله کشی رابط قسمتی از لوله‌کشی گاز حد فاصل بین خروجی رگولاتور تا ورودی کنتور گاز است. متر مکعب استاندارد گاز واحدی برای اندازه‌گیری حجم گاز طبیعی بوده و آن مقدار گازی است که فضایی با حجم امتر مکعب را در دما و فشار استاندارد اشغال می‌نماید. مجری شخصی حقیقی یا حقوقی است که دارای گواهینامه صلاحیت اجرای لوله کشی گاز ساختمان از وزارت راه و شهرسازی می‌باشد. محصولات احتراق آنجه در نتیجه احتراق گاز در محفظه احتراق تولید می‌شود. محفغخله احتراق بخشی از دستگاه گازسوز است که عمل احتراق مخلوط گاز و جوا داخل آن انجام می‌شود. ممکن است محفظه احتراق نسبت به فضای محل نصب دستگاه گازسوز به‌صورت باز یا بسته باشد. مشترک حزء مشترکی است که فشار گاز مورد تقاضای وی یک‌چهارم پوند بر اینچ مربع و مقدار مصرف گاز وی مشترک عمده مشترکی است که فشار گاز مورد تقاضای وی بیش از یک‌چهارم پوند بر اینچ مربع یا مقدار مصرف گاز وی بیش از۱۰۰ متر مکعب در ساعت باشد. ۸ ۱ ۱ ۰ ی مشعلی که در آن از نیروی فوران گاز برای مکش جوای لازم برای احتراق (هوای اولیه) استفاده می‌شود. این مشعل بدون دمنده است و برای احتراق کامل به هوای تانویه نیاز دارد. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۷ تعاریف مشعل گاز وسیله‌ای که گاز یا مخلوط گاز و هوا را برای ایجاد شعله در محفظهٌ احتراق یا فضای باز آزاد می‌کند. مشعل نیرو نوعی مشعل گازی که محهز به دمف‌ده است و هوای مورد نیاز احتراق توسط آن دمنده وارد محفظه معبر دودکش سازه‌ای که از مصالح بنایی! یا فلزی به‌صورت داکت یا کانال و در امتداد قائم ساخته می‌شود و داخل آن یک یا چند دودکش قرار می‌گیرد؛ معبر دودکش برای محافظت و تکیه‌گاه دودکش‌هاء داخل آن به‌کار می‌رود. در فضای داخلی معبر دودکش محصولات احتراق در حالت عادی جریان نداشته و در صورت نشت محصولات احتراق از دودکش‌هاء آن‌ها را به فضای خارج از ساختمان ناظر شخص حقیقی یا حقوقی است که صلاحیت نظارت بر لوله‌کشی گاز از طرف وزارت راه و شهرسازی را نرخ نفوذ هوا" مقدار نفود هوا بر حسب واحد حجم در واحد زمان است که به عوامل متعددی از جمله مش‌خصات فیزیکی ساختمان» سرعت وزش باد و دما بستگی دارد و به دلیل متغیر بودن برخی از عوامل در زمان‌های نفوذ هوا به داخل جریان هوای کنترل نشده‌ای است که از فضای آزاد خارج ساختمان ۳ از طریق درزها ۲ منافذ جداره‌های خارجی به فضای داخل ساختمان وارد می‌شود. ۵۰ ماما سه محاسبات با استفاده از روابط درج شده در مراحعی مانند ۸8778۸75 انجام می‌شود. در تأمین هوای احتراق طبق این ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم برای مشترکین جزء نقطه حروجی کنتور و برای مشتر کین عمده. فلنچ بعد از شیر خروجی ایستگاه گاز نقطه حروجی شیر مصرف نصب شده در انتهای هر یک از انشعاب‌های لوله کشی گاز که دستگاه‌های گازسوز به آن متصل می‌شود. نقطه ورودی گاز ساختمان نقطه خروجی از رگولاتور روی علمک. نقطه ورودی گاز ساختمان در نظر گرفته می‌شود. واحد مسکونی واحدی است که برای سکونت مورد بهرء‌برداری قرار می‌گیرد و حداقل دارای یک آشپزخانه. یک سرویس بهداشتی مستقل و دارای درب مستقل باشد. شکل متعارف آن, خانه معمولی است که برای سکونت یک هواگیری ! عمل جایگزین کردن هوای درون لوله‌کشی با گاز است. هوای احتراق می‌شود. هوای اضافی هوایی که علاوه بر هوای احتراق. وارد محفظهٌ احتراق شده ۰ برای اطمینان از سوختن کامل گاز لازم هوای رقیق‌کننده هوایی که برای رقیق کردن گازهای دودکش وارد دودکش می‌شود. ۱ 8 ۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۷ گروه‌بندی ساختمان‌ها ۱-۳-۷ کلیات ساختمان‌ها در ابعاد و اشکال گوناگون بنا شده و به‌عنوان محلی برای سکونت. انحام فعالیت‌های اقتصادی, ارائه خدمات عمومی یا تلفیقی از آن‌ها مورد استفاده قرارمی گیرند. بنا بر تحربیات چند دهه گذشته در استفاده از گاز در ساختمان‌هاء بر حسب نوع بهره‌برداری. جمعیت کاربران و شرایط فیزیکی برای هر گروه از ساختمان‌ها باید تمهیدات ایمنی ویژه‌ای برای کنترل حوادث و اتفاق‌ها پیش‌بینی شود. طراحی. اجراء کنترل کیفیت اجرای لوله‌کشی گازء بهره‌برداری دستگاه‌های گازسوز و تجهیزات ایمنی سیستم لوله‌کشی گاز تمامی ساختمان‌ها باید بر اساس الزامات این مبحث باشد. بر این اساس. ساختمان‌ها در این مبحث به سه گروه اصلی مسکونی. عمومی و خاص و یک گروه فرعی با عنوان ساختمان‌های تلفیقی که ترکیبی از سه گروه اصلی هستند. تقسیم شده‌اند. ۲-۳-۷ ساختمان‌های مسکونی(م) این گروه شامل ساختمان‌هایی است که به‌منظور سکونت مورد استفاده قرار می‌گیرند و شامل یک واحد مسکونی یا بیش از آن می‌باشند. ساختمان‌هایی هستند که دارای یک واحد مسکونی با حیاط اختصاصی بوده و به‌طور معمول در یک یا دو طبقه ساخته شده و مورد استفاده قرار می‌گیرند. ۲-۲-۳-۷ ساختمان‌های آپارتمانی مسکونی! ۱۲-۲-۳۷ ساختمان‌های آپارتمانی هستند که بیش از یک واحد مسکونی داشته باشند و به شرح زیر گروه‌بندی می‌شوند: ساختمان‌های آپارتمانی مسکونی کوچک, از ۲ تا ۱۰ واحد آ پارتمانی مسکونی. ۲-۲-۲-۳-۷ ساختمان‌های آیارتمانی مسکونی متوسط از ۱۱ تا ۳۰ واحد آیارتمانی ۳۲-۲-۳۷ ساختمان‌های آیارتمانی مسکونی بزرگ. از ۳۱ واحد آیارتمانی مسکونی و تبصره ۱: در مقررات شرکت گاز, مجتمع‌های آیارتمانی با تعداد بیست واحد آیارتمانی و کمتر از آن ۱. به این گونه ساختمان‌ها مجتمع آبارتمانی مسکونی نیز گفته می‌شود. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۷ گروه بندی ساختمان‌ها به‌عنوان مشترک جزء و بیش از بیست واحد آپارتمانی با کنتور مشترک به‌عنوان مشترک عمده محسوب می‌شوند. تبصره ۲: در شهرک‌های مسکونی که ساختمان‌های مختلفی بنا شده‌اند. هر ساختمان به‌صورت مستقل ۲-۳-۷ ساختمان‌های عمومی ساختمان‌هایی هستند که در آن‌ها فعالیت‌های اقتصادی یا خدمات عمومی ارایه شده یا مورد مراجعه و استفاده افراد متفاوت می‌باشند. این گروه از ساختمان‌هاء یک واحد تجاری تا مجتمعی با ساختمان‌های متعدد و دارای فعالیت‌های متنوع را در بر می‌گیرد. ۱-۳-۳-۷ ساختمان‌های آپارتمانی عمومی ساختمان‌هایی آپارتمانی هستند که دارای بیش از یک واحد آپارتمانی برای انجام فعالیت‌های متنوع اقتصادی مستقل یا وابسته به یکدیگرء مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. ساختمان‌های آپارتمانی عمومی به شرح زیر گروه‌بندی می‌شوند: الف) ساختمان‌های آپارتمنی عمومی کوچک. از ۲ تا ۱۰ واحد آپارتمانی عمومی. ب) ساختمان‌های آپارتمانی عمومی متوسط از ۱۱ تا ۳۰ واحدا پارتمانی عمومی. پ) ساختمان‌های آپارتمفی عمومی بزرگ. از ۲۱ واحداً پارتمانی عمومی و بیش از آن. تبصره: در مقررات شرکت گاز, مجتمع‌های آپارتمانی با تعداد بیست واحد آیارتمانی و کمتر از آن به‌عنوان مشترک جزء و بیش از بیست واحد پارتمانی با کنتور مشترک به‌عنوان مشترک عمده محسوب می‌شوند. ۲-۳-۳-۷ ساختمان‌های عمومی بر اساس فعالیت در این بخش, تقسیم‌بندی انواع ساختمان‌های عمومی که برای فعالیت‌های مختلف مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. مشحص شده است: ۱۲-۳-۳۷ ساختمان‌های محل تجمع (ت) این ساختمان‌ها محل تجمع عده‌ای از مردم می‌باشند که به‌منظور خاصی نظیر برگزاری مراسم مذهبی, تفریحی, ورزشی, سرگرمی یا انتظار گرد هم می‌آیند. مساجد. سینماهاء سالن‌های تئاتر, سالن‌های سخنرانی, مراکز همایش. تالارهای اجرای موسیقی, نمایشگاه‌های آثار هنری» رستوران‌هاء سالن‌های ورزشی, اماکن تفریحی. پایانه‌های مسافری و حمل‌ونقل زمینی. هوایی و دریایی از جمله این ساختمان‌ها می‌باشند. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ساختمان‌هایی هستند که دربرگیرندهٌ اتاق‌های متعدد یا انواع دیگر فضاهای داخلی که در هر یک عده‌ای به‌منظور فراگیری علوم و فنون و مطالعه گرد هم می‌آیند. مدارس,» هنرستان‌هاء دانشگاه‌هاء مراکز آموزشی اختصاصی, وزارتخانه‌ها و موسسات از جمله این ساختمان‌ها می‌باشند ۳-۲-۳-۳-۷ ساختمان‌های محل پذیرایی و اقامت موقت (ت-۱) ساختمان‌هایی هستند که به‌صورت مجموعه‌ای از اتاق‌ها یا آپارتمان‌های محل اقامت موقت افراد می‌باشند و به‌طور عمومی فاقد امکانات آشپزی در هر واحد اقامتی می‌باشند. در برخی موارد. واحد اقامتی به‌صورت یک واحد آپارتمانی کوچک! با امکانات آشپزی است. هتل‌هاء مسافرخانه‌هاء زاثرسراهاء مهمانسراهای ۴-۲-۳-۷ ساختمان‌های حرفه‌ای/ اداری (ح) ساختمان‌هایی که از مجموعه‌ای از دفاتر کار تشکیل شده و به‌منظور انجام خدمات اداری مورد بهره‌برداری ۵-۲-۳-۳-۷ تصرف کسبی و تجاری (ک) ساختمان‌هایی هستند که به‌عنوان مراکز خریدوفروش» نمایش کالا یا انجام خدمات مختلف مورد بهره‌برداری قرار گرفته و از مجموعه‌هایی وابسته به صنوف مختلف خدماتی یا تجاری تشکیل می‌شوند. در برخی موارد رستوران» امکانات تفریحی» مرکز آموزش و مراقبت از اطفال نیز در آن‌ها وجود دارد. مراکز خرید بزرگ. پاساژها و بازارچه‌ها از جمله این ساختمان‌ها می‌باشند. ۶-۲-۳-۳-۷‏ تصرف درمانی و مراقبتی (د) کسانی که به‌دلیل شرایط جسمی یا روانی قادر به مراقبت از خود نیستند. مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. درمانگاه‌هاء مهد کودک‌هاء شیرخوارگاه‌ها و خانه‌های سالمندان از جمله این ساختمان‌ها می‌باشند. هر بنا یا بخشی که برای انبار کردن استفاده شود. به‌شرطی که جزو تصرف‌های مخاطره‌آمیز نباشدء جزو تصرف‌های انباری قرار می‌گیرد. ۲۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۷ گروه بندی ساختمان‌ها ۴-۳-۷ ساختمان‌هایی خاص ساختمان‌های مشمول ضوابط این بخش, ساختمان‌هایی هستند که: الف- قابل استفاده بودن آن‌ها پس از وقوع زلزله اهمیت خاص دارد و وقفه در بهره‌برداری از آن‌ها به‌طور غیر مستقیم موجب افزایش تلفات و خسارات می‌شود. مانند: بیمارستان‌هاء مراکز آتش‌نشانی. مراکز و تأسیسات آبرسانی, تأسیسات برق‌رسانی, مراکز کمک‌رسانی و به‌طور کلی, تمام ساختمان‌هایی که استفاده ب- ساختمان‌ها ۰ تأسیساتی که خرابی آن‌ها موجب انتشار گسترده مواد سمی و مصضر در کوتاه‌مدت (( پ- ساختمان‌هایی که خرابی آن‌ها سبب از دست رفتن ثروت ملی می گردد؛ مانند: موزه‌هاء کتابخانه‌ها و به‌طور کلی مراکزی که در آن‌ها اسناد و مدارک ملی یا آثار پرارزش نگهداری می‌شود. می‌شود. ۵-۳-۷ ساختمان‌های تلفیقی! و خدماتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به‌عبارتی. ساختمان‌هایی هستند که بخشی از آن‌ها مسکونی و بخشی دیگر عمومی می‌باشند. تبصره ۱: در ساختمان‌های تلفیقی, سیستم لوله‌کشی گاز باید بر اساس الزامات اختصاصی هر بخش از ساختمان اجرا شود؛ به این صورت که در بخش مسکونی باید الزامات گازرسانی ساختمان‌های مسکونی و !. ساختمان‌هایی دارای حداقل یک واحد مسکونی و یک واحد نجاری تا مجتمع‌هایی متشکل از تعداد متعددی واحد مسکونی و عمومی از این گونه ساختمان‌ها می‌باشند. ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- تبصره ۲: ساختمان‌های موقت بر اساس نوع فعالیتی که مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرند. جزو یکی از گروه‌های ساختمان‌های مسکونی یا عمومی محسوب می‌شوند و رعایت کلیه الزامات مربوط به گروء‌های ساختمانی در این گونه ساختمان‌ها الزامی است. اتاق‌های مربوط به کارگاه‌های موقت ساختمانی, اتلق‌های موقت کارگری و کانکس‌هایی که به‌صورت ثابت در یک محل نصب می‌شوند. از این‌گونه ساختمان‌ها ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۱-۳-۷ کلیات طراحی نخستین و مهم‌ترین گام در تعیین مشخصات اصلی سامانه گاز ساختمان است. در طراحی. نوع دستگاه گازسوز و محل نصب و نحوه ارتباط آن با لوله‌کشی گازء چگونگی تأمین هوای احتراق و خروج محصولات حاصل از احتراق» مسیرها و قطر قسمت‌های مختلف لوله‌کشی گاز. نوع اجناس مورد نیاز و مقادیر آن‌ها مشخص می‌شود. در این فصل به طراحی سامانه گاز ساختمان با در نظر گرفتن الزامات بهره‌برداری از انواع ساختمان‌هاء محدودیت‌های به‌کارگیری دستگاه‌های گازسوز و محل نصب آن‌ها پرداخته شده است. ۲-۳-۷ انتخاب و تعیین محل نصب دستگاه‌های گازسوز انتخاب و تعیین محل نصب دستگاه‌های گازسوز باید با کلیه الزامات این بحش بر مبنای طراحی مصوب تأسیسات ساختمان, مطابق مبحث دوم مقررات ملی ساختمان انطباق کامل داشته باشد که مورد تأیید مراجع صدور پروانه باشده الف) انطباق دستگاه‌های گازسوز با استاندارد. ب) نوع دستگاه گازسوز از نظر نصب در فضای داخل یا بیرون از ساختمان. پ)الزامات فضای محل نصب دستگاه گازسوز. ت) الزامات انتخاب دستگاه‌های گازسوز. ثٌ) الزامات انتخاب. نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز در آنواع ساختمان‌ها. ج) تأمین هوای احتراق بر اساس فصل ۶-۱۷. چ) تخلیه محصولات احتراق و دودکش مناسب بر اساس فصل ۷-۱۷. ج) نیاز مشترک.! ۱. شامل تمامی دستگاه‌های گازسوز برای گرمایش و سرمایش فضا از طریق انواع فن‌آوری‌ها و نجهیزات استاندارد. تهیه آب گرم. بخت‌وبر, تولید توان, انواع خشک‌کن و سایر مصارف که به لحاظ فشار و قطر لوله‌ها در دامنه کاربرد این بخش از مقررات قرار می‌گیرد و در انطباق با سایر عوامل موْنر در انتخاب. نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های کازسوز باشد. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۱-۲-۴-۷ انطباق دستگاه‌های گازسوز با استاندارد دستگاه‌های گازسوزی که در سامانه کاز از آن‌ها استفاده می‌شود باید دارای نشان استاندارد ی ایران یا استاندارد بین‌المللی معتبر باشند. ۲-۲-۴-۷ نوع دستگاه گازسوز از نظر نصب در فضای داخل با بیرون از ساختمان نصب دستگاه‌های گازسوز در فضاهای داخل یا خارج از ساختمان باید طبق الزامات زیر باشد: الف) در نظر گرفتن محل نصب دستگاه گازسوز در فضای داخلی ساختمان که طراحی دستگاه بر اساس نصب در فضای خارج از ساختمان است. مجاز نیست. ب) در نظر گرفتن محل نصب دستگاه‌های گازسوز بدون دودکش (مانند اجاق‌گازء پلوپز و فر گازی) در فضای داخلی ساختمان در صورتی مجاز است که دستگاه مختص نصب در فضای داخل ساختمان بوده و امکان تأمین هوای احتراق طبق الزامات فصل ۶-۱۷ فراهم باشد. ۳-۴-۷ ممنوعیت نصب وسایل گازسوز گرمایشی نصب وسایل گازسوز گرمایشی (انواع بخاری,» آبگرم کن و پکیج) در فضاهای داخلی ساختمان‌های عمومی ۱-۳-۴-۷ اتاق هاء سالن‌هاء دفاترء کلاس‌ها در تمامی ساختمان‌های عمومی و خاص ۲-۳-۴-۷ تمامی فضاهای داخلی و وابسته در مهد کودک هاء کودکستان‌هاء خانه سالمندان و محل نگهداری معلولین جسمی و روانی. ۳-۳-۴-۷ فضاهای وابسته و جانبی در محل‌های تجمع, مانند دفاتر کار مسئولین, اتاق پروژکتور نمایش فیلم و بوفه در سینماها و محل‌های مشابه نگهبان‌هاء مهمانسراها در دانشگاه‌ها و مدارس ۵-۳-۴-۷ انبارهای محل نگهداری مواد قابل اشتعال, فروشگاه‌ها و کارگاه‌های محل کار با مواد قابل اشتعال, کارگاه‌های رنگ. کارگاه‌های نجاری. خشک‌شویی‌ها و محل‌های مشابه در بیمارستان‌هاء هنل‌هاء خوابگاه‌ها و محل‌های مشابه ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۴-۷ الزامات محل نصب دستگاه‌های گازسوز ب‌( نصب دستگاه‌های گازسوز محختص یک واحد. در فضای مشاعی ساختمان‌ها ممنوع است., پ‌( محل نصب هر دستگاه گازسوز باید نسبت به اجزای ساختمان و سایر تحهیزات به گونه‌ای باشد تا امکان دسترسی برای انجام تعمیرات وجود داشته و فاصله‌های کافی رعایت شده باشد؛ به‌عنوان نمونه. فواصل مورد نیاز برخی از دستگاه‌های گازسوز متداول باید بر اساس جدول ذیل باشد: جدول ۱-۴-۱۷ حداقل فواصل مورد نیاز نصب وسایل گازسوز أبگرمکن, پکیج و ..) ۰ سانتی‌متر از بالا ۵ سانتی‌متر از جوانب اجاق‌گاز خانگی (کابینتی) ۵ سانتی‌متر از بالا ِ ۰ سانتی‌متر از جوانب بخاری دیواری ۰ سانتی‌متر از بالا ۵ سانتی‌متر از جوانب ۰ سانتی‌متر از کف تمام شده 9 ۵ سانتی‌متر از جوانب فر گازی ۵ سانتی‌متر از بالا باشد. حداقل فاصله دستگاه گازسوز از اشیاء و مواد قابل اشتعال باید حداقل ۱ متر باشد. ث) نصب دستگاه‌های گازسوز در مکان‌هایی که در فضای آن‌ها گازهای قابل اشتعال یا انفجار وجود دارد. ج) محل نصب دستگاه‌های گازسوز با دودکش باید به گونه‌ای انتخاب شود که قابلیت نصب دودکش طبق نظر باشد ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان چ)امحل نصب دستگاه گازسوز در محل‌هایی نظیر بوفه سینماها یا آبدارخانه‌های محل‌های عمومی باید با استفاده از موانع مناسب از دسترس افراد غیر مسئول دور نگه داشته شود. ح) اجاق‌گاز و دستگاه‌های پخت‌ویز گازسوز در خوابگاه‌های دانشجویی, پانسیون‌هاء مهمانسراها و مشابه آن‌ها باید در فضاهای مجزا از محل‌های خواب و در آشیزخانه مستقل که برای این منظور طراحی شده‌اند. خ) نصب اجاق‌گاز در واحدهای اقامتی یا خوابگاهی که به‌صورت واحد آپارتمانی مستقل باشد. با رعایت الزامات این مقررات محاز است. ۵-۳-۷ الزامات انتخاب دستگاه‌های گازسوز در انتخاب دستگاه گازسوز باید مشخصات دستگاه مورد نظر بررسی و با فضای محلی که دستگاه در آن نصب می‌شود از نظر ظرفیت. تأمین هوای احتراق, تخلیه محصولات احتراق, محل نصب., دسترسی و فواصل لازم از جوانب. مطابقت داشته باشد. در این قسمت. الزامانی که برای برخی از دستگاه‌های گازسوز متداول باید رعایت شود. بیان شده است: الف) پکیج ۱) شرایط تأمین هوا و دودکش یکیج‌ها باید بر اساس الزامات این مبحث باشد. ۲) محل نصب پکیج از نظر موقعیت مکانی, ارتفاع و فاصله جداره‌های آن از جوانب. بالا و پایین باید بر اساس مشخصات ارائه شده در جدول شماره ۱-۳۴-۱۷ تعیین شود. ۳) دودکش پکیج‌های محفظه احتراق بسته. باید توسط سازنده و همراه با یکیج ارائه شود. ۴) دودکش پکیج‌های بدون فن با محفظه احتراق باز, باید مطابق فصل ۷-۱۷ این مبحث طراحی و اجرا شود. ۵) دودکش پکیج‌های چگالشی باید از نوع ۳۷ دارای استاندارد ۴۸-14471 85 باشد. ۶) سازنده یا واردکننده باید دستورالعمل بهره‌برداری و ضوابط نگهداری را همراه با دستگاه ارائه نماید. ۷ حداقل فاصله مجاز یکیج‌هایی که هوای احتراق آن‌ها از فضای محل نصب دستگاه تأمین می‌شود با بخش مکش فن دستگاه‌های دارای دمنده. باید ۲ متر باشد. ۸) در ساختمان‌های مسکونی, حداقل فاصله مجاز یکیج‌هایی که هوای احتراق آن‌ها از فضای محل نصب دستگاه تأمین می‌شود تا هود اجاق گاز. باید حداقل ۱ متر باشد. )٩‏ انتهای دهانه خروجی دودکش پکیج با مجاری ورود هوا و بخش مکش دستگاه‌های مکانیکی تأمین یا تعویض کننده جوا باید حداقل ۳ متر فاصله افقی داشته باشد و جهت خروج محصولات ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- احتراق از انتهای دودکش نباید به سمت آن‌ها باشد. در صورتی که رعایت این فاصله مقدور نباشد. باید انتهای دهانه خروجی دودکش پکیج حداقل ۲ متر بالاتر از مجاری فوق قرار گیرد. ۱۰ دودکش پکیج‌ها باید بر اساس فصل ۷-۱۷ تعیین و اجرا شود. استفاده از پکیجی که دودکش مناسب آن تعبیه نشده باشد. ممنوع است. انتخاب پکیج‌هایی که به دودکش از نوع خاصی نیاز دارند. مانند دودکش‌های دوجداره فلزی یا دودکش‌های مقاوم در برابر خوردگی. در صورتی محاز است که طراحی بر اساس مشخصات آن‌ها انجام شده باشد. تأمین شود. تعیین دودکش باید بر اساس ضوابط فصل ۷-۱۷ باشد. ۳) دودکش پکیج‌هایی که دارای مشعل نیرو هستند باید متناسب با ظرفیت دستگاه و ارتفاع ۱۳ برای یکیج‌های محفظه احتراق بسته. تأمین هوای احتراق باید از طریق محاری تعبیه شده بر روی پکیج انجام شود. ورود هوا به محفظه احتراق یکیج از طریق این مجاری باید از فضای آزاد خارج از ساختمان یا توسط کانال تأمین هوا انجام شود. ۴) در صورت استفاده از کانال برای تأمین هوای احتراق یکیج. دهانه ورود هوا به کانال باید با هوای آزاد خارج از ساختمان ارتباط مستقیم داشته و یا با فضای دارای ارتباط دائمی و مستقیم با هوای آزاد خارج از ساختمان مرتبط باشد. دهانه خروج جوا از کانال باید به فضای محل نصب یکیج یا به‌صورت مستقیم به مجاری تأمین هوای تعبیه شده روی پکیج متصل شود.! ۵ مشخصات کانال تأمین هوا باید بر اساس فصل ۶-۱۷ باشد. ۱۶ ارتباط بین شیر مصرف ۳ محاری ورودی گاز یکیجچ می‌تواند با استفاده از لوله مسی. شیلنگ استاندارد مطابق مشخصات مندرج در این مبحث انجام شود. ۷ در خصوص پکیج‌هایی که روی زمین نصب می‌شوند. حداقل فواصل مورد نیاز نصب وسایل گازسوز مطابق با جدول ۱-۴-۱۷ رعایت گردد و تأمین هوای احتراق و دودکش آن نیز مطابق با فصل ۶-۱۷ و ۷-۱۷ خواهد بود. ۸ مشخصات دودکش و جانمایی آن باید در زمان طراحی اولیه. توسط مهندس طراح تأسیسات مکانیکی و مطابق الزامات فصل ۷-۱۷ طراحی شود. بر اساس نوع بکیج. کانال تأمین هوای احتراق. مسنقیم به بکیج متصل می‌شود با دهانه آن به فضای محل نصب ارتباط داده می‌شود. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ب) بخاری با محفظه احتراق باز ۱ نصب و استفاده از بخاری باید طبق الزامات این مبحث و مطابق جدول شماره ۱-۴-۱۷ انجام شود. ۳ در فضایی که بخاری برای آن در نظر گرفته می‌شود. باید امکان اجرای دودکش طبق الزامات فصل ۷-۷ وجود داشته باشد. ۳) فضای محل نصب بخاری باید دارای دریجه یا دریجه‌های باز ثابت با فضای آزاد خارج ازساختمان برای تأمین هوا مطابق فصل ۶-۱۷ باشد. در فضایی که امکان نصب دریجه باز ثابت برای تأمین هوا وجود نداشته باشد. نصب بخاری ممنوع است. ۴ نصب بخاری در آپارتمان‌های مسکونی یا ساختمان ویلایی مسکونی که دارای سیستم گرمایش مرکزی یا ثابت می‌باشد (مانند پکیج و موتورخانه مرکزی) ممنوع است. پ) بخاری دبواری با محفظه احتراق باز ۱ نصب و استفاده از بخاری دیواری باید مطابق جدول ۱-۴-۱۷ و طبق الزامات رعایت فواصل مربوط باشد. ۳) نصب بخاری دیواری در اتاق خواب مجاز نیست. ۳) در فضایی که بخاری برای آن در نظر گرفته می‌شود. باید امکان اجرای دودکش طبق این مقررات وجود داشته باشد. جهت استفاده از بخاری دیواری باید دهانه دودکش حداقل در ارتفاع ۱۲۰ سانتی‌متری از کف نصب و تعبیه شود. ۴) محل نصب بخاری دیواری باید دارای تأمین هوای احتراق مطابق با فصل ۶-۱۷ بوده و امکان اجرای دودکش مطابق با فصل ۷-۱۷ را داشته باشد. ۵) فضای محل نصب بخاری باید دارای دریجه یا دریجه‌های باز ثابت به فضای آزاد خارج از ساختمان برای تأمین هوا مطابق با فصل ۶-۱۷ داشته باشد. در فضایی که امکان نصب دریجه یا کانال برای تأمین هوا وجود نداشته باشد.ء نصب بخاری دیواری ممنوع است. ت) آبگرمکن دبواری الزامات نصب و بهره‌برداری از انواع مختلف آبگرمکن‌های دیواری» شامل آبگرمکن دیواری محفظه احتراق با ْ. آبگرمکن دیواری محفظه احتراق باز فن‌دان مطابق با الزامات مربوط به بند ۵-۳-۱۷ الف است. !. آبگرمکن‌های دیواری گازسوز متداول که برای تخلیه محصولات احتراق نیاز به نصب دودکش دارند. ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ث) روشنایی استفاده از روشنایی گازسوز در کلیه گروه‌های ساختمانی ممنوغ است. تبصره: در نظر گرفتن شیر با مصرف معادل ۰/۱ متر مکعب بر ساعت روشنایی. فقط به‌عنوان دستگاه مورد آزمایش در آزمایشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی با رعایت الزامات این مبحث مجاز است. ج) شومینه گازی ۱) استفاده از شومینه به‌عنوان تنها دستگاه گرمایشی ممنوع است. تأمین هوای احتراق شومینه گازی مطابق با فصل ۶-۱۷ و امکان اجرای دودکش آن مطابق با فصل ۷-۱۷ می‌باشد. ۳) نصب شومینه در اتاق خواب مجاز نیست. ۴) بعد از شیر مصرف شومینه باید شیر کنترل دارای نشان استاندارد ملی ایران و مجهز به ترموکوپل در نظر گرفته شود و مشخصات و جانمایی آن باید توسط مهندس طراح تأسیسات مکانیکی در طرح دیده شود. باشد. چ) اجاق‌گاز ۱) نصب اجاق‌گاز در فضاهایی که برای پخت‌ویز در نظر گرفته شده و شرایط تأمین هوای آن‌ها مطابق فصل ۶-۱۷ باشد. مجاز است. بالا و پایین اجاق‌ گاز باید مطابق با جدول شماره ۱-۴-۱۷ باشد. ۳) درخصوص اجاق‌گازهای توکار و روکار و جزیره‌ای, اجرای لوله فوللای از شیر تا پشت اجاق‌گاز بلامانع است. (حداکتر طول لوله فولادای به‌علاوه شیلنگ برای یک وسیله گازسوز ۱۳۰ سانتی‌متر می‌باشد.) ۳) نصب اجاق‌گاز در زیر محل نصب کلید. پریز و سیم روکار برق مجاز نمی‌باشد. ح) پلوپز گازی ۱) فضای محل نصب یلویز باید دارای ارتباط مستقیم با فضای آزاد خارج از ساختمان باشد و در نقشه‌ها توسط طراح تأسیسات مکانیکی, جانمایی و ظرفیت آن دیده شده باشد. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۲ پلوپز باید در محلی نصب شود که فضای آن برای پخت‌وپز طراحی شده و شرایط تأمین هوای احتراق آن مطابق فصل ۶-۱۷ باشد. ۳) استفاده از پلویز برای گرمایش هرگونه فضایی ممنوع است. خ) کباب پزگازی ۱ محل نصب و استفاده ازکباب‌پز باید دارای ارتباط مستقیم با فضای آزاد خارج از ساختمان باشد و در نقشه‌ها توسط طراح تأسیسات مکانیکی, جانمایی و ظرفیت آن دیده شده باشد. ۲ درمکان‌هایی که با فضای آزاد خارج ازساختمان ارتباط مستقیم ندارنده نصب و بهره‌برداری از کباب‌پز درصورتی مجاز است که تأمین هوای آن طبق فصل ۶-۱۷ این مبحث باشد. ۳ کبابپ‌پز باید در محلی سب شود که قضای آن,برای پخت‌ویز طراحی آشه است. ۴) استفاده از کباب‌پز برای گرمایش هرگونه فضایی ممنوع است. د) فر گازی ۱) نصب فر گازی فقط در فضاهایی که برای پخت وپز در نظر گرفته شده و شرایط تأمین هوای آن‌ها مطابق فصل ۶-۱۷ این مبحث باشد. محازاست. ۲) شرایط نصب و فواصل جانبی فر گازی باید مطابق جدول شماره ۱-۴-۱۷ باشد. ذ) دستگاه‌های گرمابشی تابشی ۱ استفاده از دستگاه‌های گرمایشی تابشی در محوطه‌های داخلی و مسقف ساختمان‌های مسکونی ۲) ارتفاع سقف محل نصب دستگاه باید مطابق جانمایی مهندس طراح تأسّیسات مکانیکی و بر اساس دستورالعمل سازنده در نقشه اولیه درج گردد. ۳) تأمین هوای احتراق در محل نصب دستگاه باید بر اساس الزامات فصل ۶-۱۷ باشد. ۴) برای خروج محصولات احتراق باید دودکش مناسب بر اساس مشخصات دستگاه و محل نصب با رعایت الزامات فصل ۷-۱۷ در طراحی مد نظر قرار گیرد: ۵) نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گرمایشی تابشی در محوطه‌های داخلی و مسقف ساختمان‌های محل تجمع. ساختمان‌های آموزشی, ساختمان‌های محل پذیرایی و اقامت موقت و ساختمان‌های بهداشتی,» درمانی و مراقبتی ممنوع است. ۶) محل نصب شیر مصرف دستگاه گرمایشی تابشی می‌بایست در دسترس و در ارتفاع ۱۷۰ الی ۱۹۰ سانتی‌متر قرار گیرد و درصورتی که فاصله بین شیر مصرف تا محل نصب دستگاه بیشتر از ۱۲۰ سانتی‌متر باشد. می‌بایست یک عدد شیر در مجاور دستگاه نیز تعبیه گردد. ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷ شرا بط ۰ ارتفاع نصب. بهره‌برداری و فاصله از مواد سوختنی در این دستگاه‌ها باید مطابق دستورالعمل سازنده دستگاه باشد. ر) سیستم تولید همزمان برق و حرارت (۱۲۴۳ع) ۱ تأمین هوای احتراق در محل نصب این نوع دستگاه‌های گازسوز و الزامات دودکش آن باید بر اساس الزامات فصل ۶-۱۷ و ۷-۱۷ باشد. ۲) محل نصب این نوع دستگاه‌ها باید مطابق جانمایی مهندس طراح تأسیسات مکانیکی بر اساس دستورالعمل سازنده در نقشه اولیه درج گردد. ز) سیستم سرمایش گازسوز ۱ تأمین هوای احتراق در محل نصب این نوع دستگاه‌های گازسوز و الزامات دودکش آن باید بر اساس الزامات فصل ۶-۱۷ و ۷-۱۷ باشد. ۲ محل نصب این نوع دستگاه‌ها باید مطابق جانمایی مهندس طراح تأسیسات مکانیکی بر اساس دستورالعمل سازنده در نقشه اولیه درج گردد. ۳) در الزامات این مبحث. منظور از سیستم سرمایشی, سیستم‌های سرمایشی گازسوز می‌باشد. ز) سایر دستگاه‌های گازسوز دستگاه‌های گازسوزی که در موارد فوق به آن‌ها اشاره نشده یا نصب آن‌ها در ساختمان‌ها متداول نبوده یا بس از ویرایش این مبحث تولید و عرضه می‌شوند. باید دارای نشان استاندارد ملی ایران یا استانداردهای معتبر بین‌المللی باشند. با توجه به الزامات درج شده توسط مهندس طراح تأسیسات مکانیکی, باید شرایط محل نصب. تأمین هوا و تخلیه محصولات احتراق آن‌ها مطابق الزامات این مبحث بوده و چنانجه نیاز به متعلقات خاصی برای راه‌اندازی باشد. این متعلقات نیز باید دارای نشان استاندارد باشند. ۶-۴-۷ الزامات انتخاب. نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز در انواع ساختمان‌ها انتخاب. نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز براساس گروه‌بندی ساختمان‌ها باید با رعایت الزامات به شرح زیر باشد: ۱-۶-۴-۷ دستگاه‌های گازسوز در ساختمان‌های مسکونی ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان الف) ساختمان‌های وبلایی مسکونی نصب و بهره‌برداری از کلیه دستگاه‌های گازسوز به غیر از دستگاه‌های گازسوزی که در این مقررات برای آن‌ها ممنوعیت منظورشده. در این ساختمان‌ها مجاز است. ب) ساختمان‌های آپارتمانی مسکونی کوچک نصب و بهره‌برداری از بخاری گازسوز و آبگرمکن گازسوز و سایر دستگاه‌های گازسوزی که در این مقررات برای آن‌ها ممنوعیت منظورشده. در این ساختمان‌ها محاز نیست . ولی پکیج با رعایت الزامات این مبحث مجاز می‌باشد. پ) ساختمان‌های آپارتمانی مسکونی متوسط نصب و بهره‌برداری از بخاری گازسوز و آبگرمکن گازسوز. پکیج محفظه احتراق بازه شومینه و سایر دستگاه‌های گازسوزی که در این مقررات برای آن‌ها ممنوعیت منظورشده. دراین ساختمان‌ها محاز نیست. ت) ساختمان‌های آپارتمانی مسکونی بزرگ ۱ نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب‌گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان به‌صورت غیر متمرکز مجاز نیست. دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب‌گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش این ساختمان‌ها باید به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند. ۳) نصب و بهره‌برداری ازاجاق گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌ویز فقط در فضایی که برای این منظور تبصره: درشهرک‌های مسکونی الزامات گازرسانی هرساختمان مطابق با گروه‌بندی اختصاصی آن ساختمان باید رعایت شود. ۲-۶-۴-۷ دستگاه‌های گازسوز در ساختمان‌های عمومی نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز در ساختمان‌های عمومی بر مبنای گروء‌بندی آن‌ها باید به شرح الف) ساختمان‌های عمومی بر اساس فضای داخلی تص ۰ بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز در ساختمان‌های عمومی که بر مبنای فضای داخلی گروه‌بندی ۸ ۰ ۸ ۰ دی ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هقدهم ساختمان‌های آپارتمانی عمومی در این ساختمان‌ها نصب و بهره‌برداری از کلیه دستگاه‌های کازسوز با رعایت ضوابط نصب و بهره‌برداری اختصاصی هر یک. به غیر از دستگاه‌های گازسوزی که در این مقررات برای آن‌ها ممنوعیت منظورشده. مجاز است. علاوه بر آن. ممنوعیت یا محدودیت سایر دستگاه‌های گازسوز به شرح زیر است: ۱) ساختمان‌های آپارتمانی عمومی کوچک ۱) نصب شومینه, بخاری گازسوزء آبگرمکن و پکیج با محفظه احتراق باز در فضای داخلی این نوع ساختمان‌ها ممنوع است. ۲) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌ویز فقط در فضایی که برای این منظور در نظر ۳ محل نصب دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش فضاها باید دور از دسترس مراجعین باشد. ۴) رعایت الزامات نصب تجهیزات ایمنی در این نوع ساختمان‌ها می‌بایست مطابق بند ۵-۷-۴-۷ این مبحث باشد. ۲) ساختمان‌های آپارتمانی عمومی متوسط ۱) نصب هر نوع بخاری و شومینه و آبگرمکن و یکیج با محفظه احتراق باز ممنوع است. ۲) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌ویز فقط در فضایی که توسط مهندس طراح تأسیسات مکانیکی که در نقشه‌های مصوب درج شده است. مجاز است. ۳ دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش باید دور از دسترس مراجعین و در فضایی که برای این منظور در نظر گرفته شده نصب شوند. ۴) رعایت الزامات نصب تجهیزات ایمنی در این نوع ساختمان‌ها می‌بایست مطابق بند ۵-۷-۴-۷ این مبحث باشد. ۳)ساختمان‌های آپار تمانی عمومی بزرگ ۱ انتخاب دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان به‌صورت غیر متمرکز مجاز نیست. دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده گرمایش یا سرمایش این ساختمان‌ها باید به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند. ۲) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌ویز فقط در فضاهایی که توسط مهندس طراح در نقشه‌های مصوب دیده شده مورد تأیید می‌باشد. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۳ رعایت الزامات نصب تحجهیزات ایمنی در این نوع ساختمان‌ها می‌بایست مطابق بند ۵-۷-۴-۷ این مبحث باشد. ب) انواع ساختمان‌های عمومی بر اساس فعالیت نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز در ساختمان‌های عمومی که بر مبنای فعالیت گروء‌بندی شده‌اند. به شرح زیر است: ۱ ساختمان‌های محل تجمع الف)نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان به‌صورت غیر متمرکز مجاز نیست و باید به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند ب) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌وپز فقط در فضایی که توسط مهندس طراح تأسیسات مکانیکی در نقشه‌های مصوب جانمایی شده است. مجاز است. ت) نصب سایر دستگاه‌های گازسوز در فضای داخلی سالن‌های اجتماع ممنوع است. ث) نصب دستگاه‌های گازسوز در سایر فضاها به غیر از فضاها و سالن‌های اجتماع. مطابق نقشه‌های مصوب طراحی خواهد بود. ج) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کرین و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامی است. ۲ ساختمان‌های آموزشی و فرهنگی الف) نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان به‌صورت غیر متمرکز مجاز نیست و باید به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند ب) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌وپز فقط در فضایی که برای این منظور در نظر گرفته شده. مطابق نقشه مهندس طراح و الزامات این مبحث مجاز می‌باشد. پ) نصب سایر دستگاه‌های گازسوز در فضاهای داخلی در صورتی مجاز است که با فعالیت محل مرتبط بوده و شرایط نصب و بهره‌برداری در نقشه‌های تأیید شده توسط مهندس طراح تأسیسات مکانیکی جانمایی شده باشد. (مانند آزمایشگاه‌های آموزشی) ت) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کرین و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامی است. ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم ۳) ساختمان‌های محل پذبرایی و اقامت موقت الف) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌وپز فقط در فضایی که برای این منظور در نظر ب) نصب و بهرء‌برداری از دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند. پ) نصب سایر دستگاه‌های گازسوز در فضاهای داخلی ممنوع است. ت) نصب سایر دستگاه‌های گازسوز در بخش‌های دیگر ساختمان (مانند آشیزخانه صنعتی) در صورتی مجاز است که با فعالیت محل مرتبط و در طراحی توسط مهندس طراح تأسیسات مکانیکی و مطابق الزامات این مبحث. مشخص شده باشد. ث) نصب تحهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامی است. ۴) ساختمان‌های اداری الف) نصب هر نوع بخاری, آبگرمکن و پکیج محفظه احتراق باز و شومینه در فضاهای داخلی این ب) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌وپز فقط در آشپزخانه و رستوران مطابق نقشه‌های مصوب مهندس طراح تأسیسات مکانیکی و مطابق الزامات این مبحث که برای این منظور در نظر پ) دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان باید به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب و بهره‌برداری شوند. ت) نصب تحهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامی است. ۵) ساختمان‌های تجاری و مراکز داد و ستد الف) نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان به‌صورت غیر متمرکز مجاز نیست و باید به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند ب) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌وپز فقط در فضایی که برای این منظور در نظر گرفته شده, طبق نقشه‌های مصوب و با تأیید مهندس طراح تأسیسات مکانیکی مجاز است. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان پ) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامی است. ۶) ساختمان‌های بهداشتی, درمانی و مراقبتی کوچک الف) نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان به‌صورت موضعی و غیر متمرکز مجاز نیست و باید به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند ب) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌ویز فقط در فضایی که برای این منظور در نظر گرفته شده. طبق نقشه‌های مصوب و با تأیید مهندس طراح تأسیسات مکانیکی مجاز است. پ) نصب هر نوع دستگاه گازسوز در فضاهای داخلی ممنوع است. ت) نصب سایر دستگاه‌های گازسوز در بخش‌های دیگر ساختمان (مانند آزمایشگاه) در صورتی مجاز است که با فعالیت محل مرتبط و در طراحی مورد تأیید مهندس طراح تأسیسات مکانیکی وجود داشته و شرایط محل نصب و بهره‌برداری آن‌ها مشخص شده باشد. ث) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامی است. ۷ ساختمان‌های عمومی مختلط الف) نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز تأمین‌کننده آب گرم مصرفی, گرمایش و سرمایش ساختمان به‌صورت غیر متمرکز مجاز نیست و باید به‌صورت متمرکز و در موتورخانه مرکزی نصب شوند ب) نصب اجاق‌گاز و سایر دستگاه‌های پخت‌ویز فقط در فضایی که برای این منظور در نظر گرفته شده. طبق نقشه‌های مصوب و با تأیید مهندس طراح تأسیسات مکانیکی مجاز است. پ) نصب سایر دستگاه‌های گازسوز در بخش‌های دیگر ساختمان در صورتی مجاز است که در طراحی مورد تأیید مهندس طراح تأسیسات مکانیکی وجود داشته و شرایط محل نصب و بهره‌برداری آن‌ها مشخص شده باشد. ت) نصب تجهیزات آشکارساز گاز مونوکسید کربن و نشت گاز در تمامی فضاهایی که دستگاه گازسوز نصب شده الزامی است. ۸ ساختمان با تصرف انباری آلف) هر بنا یا بخشی از بنا که برای انبارکردن استفاده شود. به شرطی که جزو تصرف‌های -------- صفحهٔ بعد -------- مخاطره‌آمیز نباشد (مطابق با بند ۹-۲-۳-۴ مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان) جزو تصرف آنباری قرار می‌گیرد. ب) نصب هرگونه تجهیزات گازسوز در فضای داخلی ساختمان با تصرف آنباری ممنوع است. ۹( ساختمان‌های خاص شرایط انتخاب. تص و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز ۰ ممنوعیت آن‌ها بر مبنای مشحصات ساختمان از نظر تقسیم‌بندی فضای داخلی و نوع فعالیت بوده و باید کلیه شرایط در طراحی مشخص شده باشد. ضوابط طراحی آن با توجه به نوع کاربری خاص باید طبق الزامات این مبحث باشد. استفاده از شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله در این ساختمان‌ها الزامی است. ۳-۶-۴-۷ دستگاه‌های گازسوز در ساختمان‌های تلفیقی در این ساختمان‌ها الزامات استفاده از گاز در هر بخش از ساختمان بر اساس گروءه مربوط به آن بخش بوده و باید به‌صورت جداگانه رعایت شود؛ به‌گونه‌ای که برای بحخش مسکونی. الزامات ساختمان‌های تعدد موتورخانه مرکزی در نقاط مختلف یا به‌صورت یکپارچه در یک محل و در ترازهای مختلف ساختمان وجود دارد.! تبصره ۲: نصب و بهره‌برداری از دستگاه‌های گازسوز در فضاهای داخلی ساختمان‌های عمومی که در موارد فوق به آن‌ها اشاره نشده. درصورتی مجاز است که در طراحی ساختمان. کاربری آن فضا برای نصب دستگاه مهندس طراح تأسیسات مکانیکی باشد. نصب دستگاه گازسوز باید در فضای محزا ۲ منفک ۰ خارج از این گونه فضاها باشد و الزامات نصب دستگاه گازسوز در آن به‌صورت کامل رعایت شود. تبصره ۲: رعایت ضوابط لوله‌کشی گاز ساختمان‌های عمومی برای ساختمان‌هایی که کاربری اولیه آن‌ها مسکونی بوده و قبل از اجرای لوله کشی گاز کاربری آن‌ها به عمومی تغییر یافته. الزامی است. تبصره۴: ساختمان‌های مسکونی که پس از اجرای لوله‌کشی گاز کاربری آن‌ها به عمومی تغییر یابد. باید !. به‌عنوان متال ساختمان عمومی که دارای یک موتورخانه مرکزی در بام ساختمان باشد با ساختمانی که در جهات مختلف شمال, جنوب. شرق و غرب گسترش دارد و برای هر جهت دارای موتورخانه مرکزی مستقل باشد. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان لوله کشی گاز آن‌ها نیز با شرایط جدید ساختمان منطبق و بر اساس قسمت ۴-۹-۱۷ عمل شود. ۴-۶-۴-۷ تأٌمین هوای احتراق بر اساس فصل ۶-۱۷ تأمین هوا فراهم نباشد. نصب و بهره‌برداری از دستگاه گازسوز در آن فضا ممنوع است. ۵-۶-۴-۷ تخلیه محصولات احتراق و دودکش مناسب بر اساس فصل ۷-۱۷ جنانجه الزامات تخلیه محصوللت احتراق طبق این مبحث یا امکان تخلیه محصولات احتراق از طریق نصب دودکش برای دستگاه " گازسوز با دودکش" فراهم نباشد. نصب و بهره‌برداری از آن دستگاه گازسوز ممنوع است. ۶-۶-۴-۷ دستورالعمل سازنده دستگاه گازسوز همراه جر دستگاه گازسوز باید دستورالعمل سازنده. شامل شرا بط محل نصب. تحوه نصب و راه‌اندازی. روش‌های بهره‌برداری و نگهداری آن دستگاه موجود باشد.! ۷-۴-۷ الزامات طراحی اجزای لوله کشی گاز طراحی اجزای لوله‌کشی گاز باید بر اساس الزامات زیر باشد: ۱-۷-۴-۷ لوله رابط ۱-۱-۷-۴-۷ ابتدای لوله رابط باید در نزدیک‌ترین نقطه به سرعلمک؟ در نظر گرفته شود. فاصله ابتدای لوله‌کشی رابط تا سرعلمک و رگولاتور ثانویه به ظرفیت رگولاتور فاصله ۵۰ سانتی‌متر و بیشتر از آن. ۶۰ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود. ۲-۱-۷-۳-۷ وله رابط باید روکار بوده و در حد ممکن کوتاه ترین مسیر عبور برای آن ۳-۱-۷-۴-۷ چنانجه بخشی از لوله رابط در خارج از ملک در ارتفاعی پایین‌تر از ۲۲۰ سانتی‌متر باشد. برای حفاظت در مقابل ضربه باید داخل غلاف از لوله فلزی با قطر دو ۰ دستورالعمل‌های دستگاه‌های ساخت کشورهای خارجی باید به زبان فارسی ترجمه شده باشد. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- اندازه بزرگ‌تر قرار گیرد. جداره خارجی وله نباید هیچ گونه تماسی با جداره داخلی غلاف ۴-۱-۷-۴-۷ قطر ابتدای لوله رابط و قطر محل اتصال آن به کنتور باید متناسب با ظرفیت رگولاتور و کنتور باشد. ۵-۱-۷-۴-۷ قطر سایر قسمت‌های لوله رابط باید مطابق قسمت ۱۰-۴-۱۷ تعیین شود. ۲-۷-۴-۷ کلکتور توزیع کننده! برای ساختمان‌هایی که بیش از یک کنتور داشته باشند باید کلکتور بر مبنای الزامات زیر طراحی شود: ۱-۲-۷-۴-۷ کلکتور باید تا حد ممکن نزدیک به علمک بوده و در فضای باز یا در محلی که دارای تهویه طبیعی است. نصب شود. در تعیین محل کلکتور باید شرایط کنتورها و داشته باشد. ۲-۲-۷-۴-۷ تعیین قطر کلکتور باید بر اساس مقدار مصرف کل ساختمان و طولانی ترین مسیر لوله کشی گاز در ساختمان ۲ بر اساس قسمت ۱۰-۴-۱۷ انجام شود. ۳-۲-۷-۴-۷ قطر کلکتور باید از ابتدا تا انتهای آن ثابت باشد و نباید از قطر لوله‌های ۴-۲-۷-۴-۷ اخذ انشعاب از کلکتور باید با استفاده از اتصالات استاندارد انجام شود و بر روی هر یک از انشعاب‌های خروجی از کلکتور و قبل از لوله جانشین کنتورء نصب شیر با اندازه کنتورها باشد؛ به‌صورتی که امکان نصب کنتورها در این فواصل وجود داشته باشد. ۶-۲-۷-۴-۷ برای نگهداری کلکتور باید بست و پایه مناسب روی دیوار یا جداره مستحکم ".در این مقررات از این پس به جای آن کلکتور به کار می‌رود. ".از نقطه خروجی رگولاتور تا دورترین نقطه مصرف از رگولاتور, ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۷-۲-۷-۴-۷ قطر لوله رابط باید با قطر لوله کلکتور برابر باشد. ۳-۷-۴-۷ کنتور ۱-۳-۷-۴-۷ محل نصب کنتور باید در محدودهٌ داخلی ملک یا ساختمان و تا حد ممکن در محلی نزدیک به درب ورودی و علمک! باشد. ۲-۳-۷-۴-۷ فضای محل نصب کنتور باید در معرض جریان هوای طبیعی باشد. ۳-۳-۷-۴-۷ محل کنتور باید به گونه‌ای باشد که کنتور در معرض صدمات فیزیکی قرار نگیرد. در صورتی که بنا به شرایط خاص و به ناچار کنتور درمعرض برخورد یا صدمه ۴-۳-۷-۴-۷ ارتفاع لوله جانشین کنتور از کف زمین باید حداقل ۱۸۰ سانتی‌متر و ۵-۳-۷-۴-۷ در نظر گرفتن محل نصب کنتور در پاگرد یا راهروی طبقات در ساختمان‌های جدید که امکان نصب کنتور در محل دیگری وجود داشته باشد. ممنوع ۶-۳-۷-۴-۷ رزوی انشعاب‌های اخذٌ شده از کلکتور لوله جانشین کنتورها باید در نزدیکترین محل ممکن به کلکتور و به‌صورت مجتمع نصب شود. ارتفاع لوله جانشین در محدوده مسیر تردد وسایل نقلیه در پارکینگ. ارتفاع لوله جانشین کنتور از کف زمین باید, ۲۲۶ سانتی‌متر باشد, ۷-۳-۷-۴-۷ محل نصب کنتور نباید مجاور رمپ‌ها و سطوح شیبدار باشد. سطح کف در محل نصب کنتور تا فاصله حداقل ۱ متر از دیوار نگهدارنده آن باید بدون شیب باشد. ۸-۳-۷-۴-۷ محل نصب کنتور باید روی دیوار یا جداره‌ای که استحکام لازم برای نگهداشتن آن را داردء در نظر گرفته شود. ۹-۳-۷-۴-۷ فاصله کنتور از سیم‌های برق که روی کار نصب شده‌اند باید حداقل ۱۰ ی در برخی موارد. محلی که نزدیک درب ورودی با علمک است. شرایط لازم را برای نصب کنتور ندارد. در این حالت باید محل مناسبی که شرایط نصب کنتور در آن وجود دارد. در نظر گرفته شود. ند نصب کنتورها در ترازهای مختلف در محدوه حداقل و حداکتر ارتفاع لوله جانشین مجاز است. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- سانتی‌متر و از کنتور برق حداقل ۵۰ سانتی‌متر در نظر گرفته شود. ۱۰-۳-۷-۴-۷ فاصله کنتور از بدنه دستگاه‌های گازسوز باید حداقل یک متر باشد. ۱۱-۳-۷-۴-۷ قطر و طول لوله جانشین باید مطابق با ظرفیت کنتور تعیین شده در نظر ۱۳-۳-۷-۴-۷ برای نگهداری کنتورهای با ظرفیت بیش از ۴۰ متر مکعب در ساعت باید پایه نگهدارنده مناسب که تحمل وزن آن را داشته باشد در نظر گرفته شود. ۴-۷-۴-۷ شیرها شیرهایی که در لوله‌کشی گاز به‌کار می‌روند باید از نوع ربع گرد تویی باشند و تقسیم‌بندی از نظر نوع و ۱-۴-۷-۳-۷ انواع شیرها از نظر موقعیت در سیستم لوله‌کشی گاز الف) شیر اصلی محل نصب این شیر باید بلافاصله بعد از کنتور در ابتدای لوله اصلی و در ارتفاع ۱۷۰ الی ۱۹۰ سانتی‌متری از سطح کف محل نصب باشد. محل نصب شیر اصلی نباید مجاور رمپ‌ها و سطوح شیبدار بوده و در مسیر دسترسی به آن نباید مانعی وجود داشته باشد. سطح کف محل نصب شیر در فاصله ۱ متر از هر طرف ب) شیر فرعی این شیر بعد از شیر اصلی در مسیر لوله‌کشی و برای قطع و وصل جریان گاز بخشی از آن نصب می‌شود. انواع شیرهای فرعی به شرح زیر می‌باشند: ۱ شیر قطع‌کن بیرون واحد شیر ربع گرد توبی قغل شونده است که در ساختمان‌هایی که دارای کنتور مشترک می باشند. بر روی لولهٌ گاز ورودی به هر واحد و در بیرون از واحد نصب می‌شود. این شیر به‌منظور قطع جریان گاز واحد در مواقع ضروری باید در دسترس ساکنین آن ساختمان باشد. شیر اصلی بعد از کنتور در کنتورهای مجزا به‌عنوان شیر قطع‌کن بیرون واحد نیز محسوب می‌شود. ". ترتیب کنتورها و نصب بلاک واحد مربوطه روی هر کلکتور رعایت گردد. 5۰ ,۲.40 ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۲) شیر قطع کن داخل واحد این شیر در ابتدای لوله‌کشی داخل واحد نصب می‌شود و فقط در دسترس ساکنین آن واحد برای قطع و وصل جریان گاز می‌باشد. ارتفاع این شیر ۱۷۰ الی ۱۹۰ سانتی‌متر بالاتر از کف محل نصب است و باید داخل واحد. در دسترس و تا حد امکان نزدیک به درب ورودی نصب شود. ۳) شیر ساختمان اگر در ملکی چند ساختمان مجزا بنا شده باشد. در ابتدای ورودی انشعاب گاز هر ساختمان باید یک شیر در ارتفاع ۱۷۰ الی ۱۹۰ سانتی‌متر بالاتر از کف زمین برای قطع و وصل جریان گاز پ) شیر مصرف در انتهای انشعاب برای قطع و وصل جریان گاز دستگاه‌های گازسوز نصب می‌شود و هر دستگاه گازسوز باید دارای یک شیر مصرف مستقل باشد. استفاده از یک شیر مصرف (مشترکا) برای دو یا چند دستگاه گازسوز ممنوع است. ۲-۴-۷-۴-۷ الزامات محل نصب شیرها در ساختمان‌ها و محوطه الف) سطح کف محل نصب شیرها باید در تراز افقی بوده و در مسیر دسترسی به آن‌ها باید هیچ‌گونه مانعی وجود نداشته باشد. ب) شیرها باید به‌راحتی قابل دسترس باشند. محل نصب آن‌ها نباید در پشت درهاء پشت دستگاه‌های گازسوز یا داخل کمد یا کابینت باشد. پ) شیرها باید به گونه‌ای نصب شوند که دسته آن‌ها در دسترس بوده و مانعی در مقابل باز و بسته شدن آن‌ها نباشد. ت) ارتفاع محل نصب شیرهای اصلی و شیرهای فرعی باید ۱۷۰ الی ۱۹۰ سانتی‌متر بالاتر از کف ث) ارتفاع محل نصب شیر مصرف از زمین و فاصلهٌ آن از بدنه دستگاه‌های گازسوز متداول باید مطابق جدول ۲-۴-۱۷ باشد. برای دستگاه‌های گازسوزی که در این مبحث ذکر نشده است. محل نصب شیر مصرف مطابق دستورالعمل سازنده می‌باشد. ج) خط محور طولی شیرهای مصرف باید به‌صورت افقی, موازی دیوار و به سمت دستگاه گازسوز باشد. چ) در حالتی که شیر مصرف دستگاه‌های گازسوزی که در فضای مرکزی محل نصب قرار می ۴۶ -------- صفحهٔ بعد -------- گیرند! و دیواری برای نگهداری لوله عمودی انشعاب وجود نداردء باید قسمت عمودی لوله انشعاب داخل غلاف فلزی * قرار گیرد و پایه نگهدارنده " مستحکمی به‌صورت ثابت تا ارتفاع شیر مصرف در محل اجرا شود و غلاف فلزی با بست مناسب روی آن محکم شود. تبصره:۱ برای لوله عمودی انشعاب شیرهایی که ارتفاع آن‌ها از کف محل نصب حداکثر ۶۰ سانتی‌متر یا کمتر باشده مانند شیرهای مشعل دیگ حرارتی در موتورخانه‌هاء نیازی به اجرای نگهدارنده نیست. جدول ۲-۴-۱۷ محل نصب شیر مصرف برخی از دستگاه‌های گازسوز متداول حداقل و حداکثر ار تفاع حداقل و حداکثرفاصلهٌ شیر از بدنه شیر از کف (سانتی‌متر) دستگاه گازسوز (سانتی‌متر) سس سس سک ۰ الی ۴۰ از جدار خارجی شومینه ۸ الی ۱۳۰ از دودکش ۵-۷-۴-۷ ی ی رت به‌عنوان ات اس 3 سیستم لوله‌کشی ۶ گاز تما در نو : گرفته شده است. الزامات ۱۵-۷-۴۷ نصب شیر خودکار قطع گاز حساس در مقابل زلزله در ابتدای لوله‌کشی گاز یش مانند اجاق گازهایی که در وسط آشپزخانه قرار دارند و به‌اصطلاح جزیره‌ای نامیده می‌شوند. س لوله فلزی با قطر دو اندازه بزرک تر از لوله عمودی انشعاب شیر مصرف. . بایه نگهدارنده می‌تواند فلزی. بتنی با ار ز مصالح بنایی به صورت ستون در محل احرا شود. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ساختمان‌های آپارتمانی مسکونی بزرگ و ساختمان‌های آپارتمانی عمومی و ساختمان‌های خامن: بعک از شیر اصلی الزامی است: ۲-۵-۷-۴-۷ نصب آشکارساز گاز طبیعی و آشکارساز مونوکسید کرین! در موتورخانه‌های ساختمان‌های آپارتمانی مسکونی بزرگ و ساختمان‌های آپارتمانی عمومی و ۸-۴-۷ انتخاب مسیر لوله کشی گاز در انتخاب مسیر لوله‌کشی گاز باید موارد زیر مد نظر طراح باشد: ۱-۸-۴-۷ وله کاز باید از مسیری عبور نماید که در معرض صدمات فیزیکی نباشد, ۳-۸-۴-۷ لوله‌کشی گاز باید تا حد ممکن از کوتاه‌ترین مسیر عبور نماید. ۳-۸-۴-۷ مسیر لوله‌کشی گاز باید به‌نحوی باشد که هیچ‌گونه صدمه‌ای به سازه اصلی ساختمان وارد نشود. ۴-۸-۴-۷ مسیر لوله‌کشی از در ساختمان‌های آپارتمانی باید به‌گونه‌ای انتخاب شود که بخش‌های مشترک لوله‌کشی گاز ساختمان مانند لوله اصلی یا رایزرها در فضای مشاعی قرار گیرند و عبور آن‌ها از داخل واحد آپارتمانی مجاز نیست. ۵-۸-۴-۷ لوله‌کشی گاز داخل هر واحد باید مستقل و مجزا از سایر واحدها باشد و لوله گاز فقط باید از یک نقطه (بعد از شیر قطع‌کن خارجی واحد در کنتورهای مشترک) وارد هر واحد شود. ۶-۸-۴-۷ عبور لوله‌های گاز از داخل سقف‌های کاذب به‌شرطی مجاز است که امکان مها رکردن لوله‌ها وجود داشته باشد. علاوه بر آن باید دریجه‌های باز دایمی ثابت به فاصله حداکثر ۲ متر از یکدیگر و به مساحت حداقل :۷۸ سانتی‌ستر مربع در امتداد مسیر لوله‌کشی روی سقف کلب نصب شود. همچنین باید رنگآمیزی مطابق ضوابط رنگ‌آمیزی لوله‌های روکار انجام گیرد. ۷-۸-۴-۷ در مسیر عبور لولهٌ گاز از سقف‌های کاذب. نصب هرگونه شیر و اتصالات غیر جوشی ۸-۸-۴-۷ استفاده از شیرهای فرعی در مسیر عبور لوله گاز برای تفکیک ساختمان به بخش‌های ". تعیین محل نصب دستگاه در موتورخانه باید طبق دستورالعمل سازنده باشد. ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- کوچک‌تر مجاز است. ۹-۴-۷ برآورد مصرف گاز در برآورد مصرف گاز باید مجموع مصارف کلیه دستگاه‌های گازسوز به‌صورت همزمان مد نظر باشد. مصرف دستگاه‌های گازسوز در ساختمان‌ها باید بر حسب مر مکعب در ساعت و بر اساس موارد زیر انجام شود: حرارتی دستگاه گازسوز تعیین گردد. مقدار مصرف برخحی از دستگاه‌های گازسوز متداول خانگی تبصره ۱: در محاسبه مقدار مصرف دستگاه‌های گازسوزی که ظرفیت حرارتی آن‌ها مشخص است. مقدار مصرف گاز آن‌ها بر حسب متر مکعب در ساعت باید بر مبنای ارزش حرارتی ناخالص گاز طبیعی تعیین ۳-۹-۴-۷ مقدار مصرف مشعل‌های گازسوز سیستم‌های سرمایش یا گرمایش مرکزی ساختمان‌های جدید بر اساس دفترچه محاسباتی بارهای حرارتی و برودنی ضمیمه به طرح مصوب ۳-۹-۴-۷ مقدار مصرف گاز برای گرمایش آب استخرء سونا و جکوزی باید بر مبنای محاسبات مهندس طراح تأسیسات مکفیکی ساختمان مربوطه باشد. ۴-۹-۴-۷ در سیستم‌های سرمایش و گرمایش با چیلرهای جذبی و دیگ‌های حرارتی» برآورد مصرف گاز باید بر اساس طرح تأسیسات مکانیکی ساختمان و بیشترین مقدار آن باشد.! ۵-۹-۴-۷ در برآورد مصرف گازء مقدار مصرف دستگاه‌های گازسوز رزره۲ (که در نقشه‌های تأسیسات مکانیکی مصوب تصریح شده) در نظر گرفته نمی‌شود. ۶-۹-۳-۷ در خصوص مصارفی که در جدول ذکر نشده است. کاتالوگ دستگاه گازسوز یا استعلام فنی از سازنده آن یا پلاک فنی یا محاسبات طراح به‌عنوان مینای مصرف در نظر گرفته می‌شود. ".اگر مقدار مصرف در زمان‌های مختلف در طول سال متفاوت باشد. برآورد مصرف از باید بر اساس بیشترین مصرف در نظر گرفته شود. ۲۰8۵۵ ۰ ۴۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان جدول ۳-۴-۱۷ مقدار گاز مصرفی برخی از دستگاه‌های گازسوز متداول" مقدار تقرببی مصرف (مترمکعب در ساعت ) آبگرمکن دیواری فوری / *مقادیر مصرف برای دستگاه‌های فوق بز اساس استفاده همزمان از کلیه مشعل‌های دستگاه است. ۱-۴-۷ تعیین قطر قطر بخش‌های مختلف سیستم لوله‌کشی گاز باید به اندازه‌ای باشد که بتواند حداکثر مقدار گاز مصرفی دستگاه یا دستگاه‌های گازسوز متضل به آن را با فشار مورد نیاز تأمین نماید. تعیین قطر قسمت‌های مختلف لوله‌کشی گاز باید بر اساس حداکثر مقدار گاز مصرفی آن بخش, چگالی گازء طولانی‌ترین مسیر لوله‌کشی گاز و حداکثر افت فشار مجاز که مقدار آن طبق این مقررات ۱۲۸۷ میلی‌متر ستون آب است. تعیین شود. برای سهولت در محاسبه قطر از جدول ۴-۳۴-۱۷ که بر اساس عوامل فوق تهیه شده. استفاده می‌شود. ۱-۱-۴-۷ قطر لوله و اتصالات محاسبه قطر لوله‌ها و اتصالات در سیستم لوله‌کشی گاز با استفاده از جدول ۴-۴-۱۷ باید به شرح زیر باشد: ۱) ابتدا باید طولانی‌ترین مسیر لوله‌کشی گاز بر اساس مسیر پیش‌بینی شده در طرح تعیین شود. است. انتخاب شود. در صورتی که عدد طولانی‌ترین مسیر بین دو عدد از اعداد ستون اول جدول ۳) برای تعیین اندازهٌ قطر قسمت‌های مختلف باید ردیف افقی عدد مشخص شده را برای تعیین قطر -------- صفحهٔ بعد -------- ۴) برای تعیین قطر لوله‌کشی در هر قسمت. باید عدد حداکثر مقدار گاز مصرفی آن قسمت را در ردیف تعیین شده جدول پیدا نمود. در صورتی که این عدد در جدول موجود نباشد. نزدیک‌ترین عدد بزرگ‌تر در همین ردیف از جدول باید انتخاب شود. قطر درج شده در بالای ستون مربوط به عدد انتخاب شده, قطر آن قسمت از لوله کشی را مشخص خواهد کرد. در فصل ۱۷-پ-۲ بخش پیوست. نمونه‌ای به‌عنوان مثتال برای تعیین قطر لوله‌کشی گاز ارایه شده است. تبصره ۱: اگر طبق محاسبات قطر لولهٌ اصلی و اندازه شیر اصلی کمتر از ۲۵ میلی‌متر (۱ اینچ) باشد. قطر لوله اصلی و شیر اصلی باید حداقل ۲۵ میلی‌متر (۱ اینچ) در نظر گرفته شود. در این گونه موارد قطر لوله اصلی تا اولین انشعاب نباید از مقدار تعیین شده ۲۵ میلی‌متر (۱ اینچ) کاهش یابد. پس از اولین انشعاب. تبصره ۲: لوله رابط بین کنتور و رگولاتور بخشی از سیستم لوله‌ کشی گاز است و قطر قسمت‌های مختلف آن باید بر اساس قسمت ۱۰-۳-۱۷ محاسبه شود و اندازه هیچ بخشی از آن نباید از ۲۵ میلی‌متر (۱ اینچ) کمتر باشد با این وجود. ابتد! و انتهای لوله رابط بایستی از طریق اتصالات مناسب به ترتیب با خروجی رگولاتور و ورودی کنتور هم‌سایز گردد. تبصره ۳: قطر کلکتور باید بر مبنای حداکثر مقدار گاز مصرفی کل سیستم, چگالی گاز. طولانی ترین مسیر اندازه هیچ یک از قسمت‌های آن نباید از ۲۵ میلی‌متر (۱ اینچ) کمتر باشد. !. در مواردی که لوله کشی از فقط یک مصرف‌کننده را تغذ یه می‌کند و لوله اصلی انشعابی ندارد. حداقل قطر لوله باید ۱ اینج ۱ در نظر گرفته شود؛ حختی برای مواقعی که طبق جدول لوله مورد نیاز به قطر -اینج باشد. ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- جدول ۵-۴-۱۷ ضرایب تصحیح برای چگالی مختلف گاز طبیعی استفاده ۶۵/. نباشد. باید از ضرایب تصحیح جدول ۵-۳-۱۷ استفاده شود. ۲-۱-۴-۷ قطر شیرها قطر تمامی شیرها تا ۵۰ میلی‌متر (۲ اینج) باید هم‌اندازه قطر لوله‌ای که شیر روی آن نصب می‌شود. در نظر گرفته شود. در صورتی که قطر قسمت محل نصب شیر بیش از ۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ) باشد. استفاده از شیر هم‌اندازه با قطر آن قسمت یا شیر با قطر ۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ) مجاز است. تبصره: نصب شیر مصرف متناسب با مقدار مصرف دستگاه گازسوز با قطر کمتر از ۲۵ میلی‌متر (۱ اینچ) در مواردی که لوله‌کشی گاز فقط یک انشعاب داردء محاز است.! مواد و مصالحی که در سامانه گاز ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرند باید با مشخصات این قسمت ۱-۱-۴-۷ شیرها شیرهایی که در سیستم لوله‌کشی گاز نصب می‌شوند. تا قطر ۵۰ میلی‌متر (۲ اینج) باید از نوع برنجی ربع‌ گرد توبی دنده‌ای طبق استاندارد ملّی شماره ۴۰۴۷ و برای قطرهای بالاتر از ۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ) باید از نوع فولادی ربع‌گرد توبی فلنجی, جوشی یا دنده‌ای طبق آخرین ویرایش استاندارد شرکت ملّی گاز ایران به شماره 010-, [۳-]/1)76-۸] باشند. *. در این حالت قطر لوله اصلی یک اینچ است و تغییر قطر با استفاده از تبدیل متناسب با اندازه شیر انجام می‌شود. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه از ساختمان ۲-۱۱-۴۷ لوله‌های فولادی لوله‌های مورد استفاده در سیستم لوله‌کشی گازء اعم از روکار یا توکارء باید از جنس فولاد سیاه با درز یا بدون درز باشد. مشخصات آن‌ها از نظر ساخت. مواد. ابعادء وزن. آزمایش‌ها و رواداری‌ها (تلرانس) با استاندارد ملی شماره ۳۳۶۰ یا ۳۵۷۴ یا (۸ 0۳۵06 ,5 ]۸۳ یا 8 07206)) با 2440 11۳ یا معادل ! آن‌ها مطابقت داشته باشد. استفاده از لوله‌های درزدار مطابق با استانداردهای ذکر شده در لوله‌کشی‌های روکار و توکار مجاز است. ۳-۱۱-۴۷ اتصالات فولادی اتصالات فولادی که در سیستم لوله‌کشی گاز مورد استفاده قرار می‌گیرند در دو نوع جوشی و دنده‌ای ۱-۳-۱۱-۴-۷ اتصالات جوشی الف) در لوله‌کشی روکار استفاده از اتصالات جوشی فولادی بدون درز مطابق با استاندارد ملی شماره ۳۰۷۶ یا اتصالات جوشی درزدار مطابق استاندارد 18[ به شماره 18۲۳۱۱ یا معادل آن محاز است. ب) در لوله‌ کشی توکار باید از اتصالات جوشی فولادی بدون درز مطابق با استاندارد ملی شماره ۳۰۷۶ استفاده شود. استفاده از اتصالات جوشی درزدار در لوله‌کشی توکار مجاز نیست. ۲-۳-۱۱-۴-۷ اتصالات دنده‌ای در سیستم لوله‌کشی گاز استفاده از اتصالات دنده‌ای در محل اتصال ورودی و خروجی کنتورء محل اتصال به رگولاتور و بعد از شیرهای اصلی, فرعی و مصرف برای اتصال به دستگاه گازسوز. مجاز است. این اتصالات باید از نوع فولادی مطابق استاندارد ملی شماره ۱۷۹۸ باشند و مشخصات باید طبق جدول ۱۷-پ-۴ بخش پیوست باشد. در سایر قسمت‌های لوله‌کشی گاز اعم از روکار یا توکار استفاده از اتصالات دنده‌ای تبصره: اتصالاتی که برای وصل نمودن لوله مسی. شیلنگ فلزی خرطومی و شیلنگ لاستیکی به شیر مصرف و دستگاه گازسوز مورد استفاده قرار می‌گیرند. باید دارای نشان استاندارد باشند. ۳-۳-۱۱-۴-۷ الکترودها الکترودهای مصرفی در جوشکاری باید طبق استانداردهای [ ‎۹٩۳۸5۰‏ ۹۸/]۳ ۸۱۷۹/۸ یا معادل آن باشد. ۱. منظور از معادل, استانداردی است که از نظر مشخصات. مقاومت‌های مکانیکی و شیمیایی و اندازه, مشابه استانداردهای مقرر شده و مورد تأیید سازمان ملی استاندارد ایران باشد. ۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۱۱-۴۷ مواد عایق‌کاری الف) مواد عایق‌کاری لوله کشی‌های روکار مواد عایق کاری لوله کشی‌های روکار باید شامل رنگ استری از نوع ضد زنگ و رنگ رویه از نوع رنگ روغنی باشد.! مشخصات رنگ‌ها باید مطابق استانداردهای مندرج درجدول شماره پ-۲-۴ بخش پیوست باشد ب) مواد عایق‌کاری لوله کشی‌های توکار عایق کاری لوله کشی‌های توکار باید در دولایه انجام شود. مواد عایق کاری لایه اول که نوار زیر نامیده می‌شود. شامل نوار پلاستیکی چسب‌دار سیاه رنگ همراه با رنگ یا پرایمر مربوطه است یا نوار نرم مخصوص سرجوش همراه با پرایمر مخصوص نوار سرجوش است. لایه دوم که نوار رو نامیده می‌شود. شامل نوار پلاستیکی چسب‌دار سفید رنگ است و به‌عنوان محافظ بر روی لایه اول پیچیده می‌شود. مشخصات آن‌ها باید طبق استانداردهای مندرج در جدول شماره پ-۲-۳ بخش پیوست باشد. ۵-۱۱-۴-۷ لوله‌های مسی در سامانه گان لوله‌های مسی فقط برای ارتباط شیر مصرف با دستگاه‌های کازسوز ثابت مورد استفاده قرار می‌گیرند و باید بدون درزء با حداکنز طول ۱۲۰ سانثی‌متر و مطابق با استاندارد ملی ۱۹۷۲۲ ویرایش سال ۲۳ باشند. در سامانه گاز شیلنگ‌های فلزی خرطومی فقط برای ارتباط شیر مصرف با دستگاه‌های گازسوز ثابت مورد استفاده قرار می‌گیرند و مشخصات آن‌ها باید مطابق استاندارد ملی شماره ۲۰۹۱۶ ویرایش سال ۱۳۹۵ باشند. حداکثر طول شیلنگ‌های فلزی خرطومی باید ۱۳۰ سانتی‌متر باشد. ۷-۱-۴-۷ شیلنگ‌های لاستیکی در سامانه گازن شیلنگ لاستیکی فقط برای ارتباط شیر مصرف با دستگاه‌های گازسوز مورد استفاده قرار می‌گیرد و مشخصات آن باید به شرح زیر باشد: الف) شیلنگ‌ها تا قطر حداکثر ۱۶ میلی‌مترء باید مطابق استاندارد ملی شماره ۷۷۴ باشد. شیلنگ‌های با قطر بالاتر از ۱۶ میلی‌متر باید شیلنگ‌های فشار قوی مطابق با استاندارد ملی شماره ۱۱۴۴۳ باشند. ب)حداکثر طول شیلنگ لاستیکی برای اتصال وسایل گازسوز به شیر مصرف باید ۱۲۰ سانتی‌متر باشد. ". استفاده از سایر انواع رنگ‌های استاندارد که بوشش لازم را مطابق با مشخصات رنگ‌های ذکرشده ایجاد نمایند. مجازاست. ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۸-۱۱-۴۷ مواد آب‌بندی اتصالات دنده‌ای آب‌بندی اتصالات دنده‌ای باید با استفاده از نوار آب‌بندی تفلون انجام شود. مشخصات آن باید مطابق با استاندارد ملی شماره ۵۵۵۳ سال ۱۳۹۶ تجدید نظر اول باشد. ۹-۱-۴-۷ علامت‌گذاری روش علامت‌گذاری مصالح باید بر اساس استاندارد مربوطه باشد. مواردی مانند علامت کارخانه سازنده. ۱-۴-۷ نکات ویژه در طراحی برخی از نکات ویژه که در طراحی باید به آن‌ها توجه شود به شرح زیر است: ۱-۱۲-۴۷ عبور لوله گاز از فضاهای داخلی کلاس‌های درس در مراکز آموزشی. کودکستان‌ها و مهدهای کودک. اتلق‌های محل نگهداری از سالمندان, معلولین جسمی و روانی اتاق‌های بیماران در بیمارستان‌هاء اتاق‌های مهمانان در هتل‌هاء فضای داخلی خوابگاه‌ها و آسایشگاه‌هاء فضای داخلی سالن‌های اجتماعات و کتابخانه‌ها ممنوع است. ۲-۱۲-۴۷ عبور لوله گاز از فضاهایی که در آن‌ها گازهای قابل اشتعال یا انفجار وجود دارد. ممنوع ۳-۱۲-۴۷ عبور لوله گاز از فضای داخلی. فضای زیر سقف کاذب و بطن دیوار مربوط به فضاهای مرطوب مانند حمام, سونا و استخر ممنوع است. ۴-۱۲-۴۷ عبور لوله گاز از داخل کانال‌های مربوط به هواکش, تهویه. فضای داخل دودکش و کانال‌ها و معابر دودکش, جداره داخلی و بطن و جداره خارجی دیواره چاه آسانسور و داخل چاه آسانسور ممنوع است. ۵-۱۲-۴۷ اجرای سیستم لوله‌کشی گاز برای واحدهای تجاری ! بستگی به فعالیت آن واحد داشته و باید از تطابق طراحی, نوع فعالیت و اجراء هنگام صدور تأییدیه سیستم لوله‌کشی گاز اطمینان ۶-۱۲-۴۷ محل و جزئیات مربوط به اجرای غلاف فلزی باید در طرح مشخص شود. ۷-۱۳-۴۷ محل و نحوه عبور لوله‌کشی گاز از سقف کاذب و مهار آن در طرح باید مشخص شود. ۸-۱۲-۴۷ جزئیات اجرایی لوله‌های عبوری از داخل کانال‌های افقی و قائم باید در طرح مشخص واحد کسبی با مغازه. ۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۱۳-۴۷ جزئیات اجرایی و جنس کانال‌هاء دهانه‌ها و دریجه‌های تأمین هوا و دودکش‌ها باید در ۱۳-۴۳-۲۷ طرح اولیه لوله کشی کاز تهیه طرح اولیه توسط مهندس طراح قبل از شروع عملیات اجرایی لوله‌کشی گاز الزامی است. طرح اولیه باید شامل موارد زیر باشد: ۱۱۳-۴۷ پلان محوطه و طبقات در پلان محوطه و طبقاتی که لوله‌کشی گاز در آن‌ها انجام می‌شود باید موارد زیر مشخص شود: الف)محل علمک گاز". لوله‌کشی رابط. کلکتور در صورت وجود و محل نصب کنتور. ب) مسیر لوله‌کشی و محل قرارگیری شیرها ت) نحوه اجرای لوله کشی به‌صورت روکار یا توکار. پ) محل نصب دستگاه‌های گازسوز. ث) مشخصات دریجه‌های تأمین هوا مانند ابعاد و محل نصب. ج) مشخصات دودکش‌ها مانند ابعاد. جنس و مسیر. چ) گروه‌بندی ساختمان ج) جهت جغرافیایی. ۲-۱۳-۴-۷ نقشه ایزومتربک لوله کشی گاز در نقشه ایزومتریک لوله‌کشی گاز باید موارد زیر مشخص باشد: الف) لوله رابط. کلکتور در صورت وجود. لوله جانشین کنتور و شیرها. ب) مسیر لوله کشی‌گاز به‌صورت ایزومتریک و مشخص بودن طولانی‌ترین مسیر. پ) نحوه اجرای لوله کشی به‌صورت روکار یا توکار. ت) اندازه طولانی‌ترین مسیر و حداکثر مقدار گاز مصرفی بر حسب متر مکعب در ساعت. ث) طول هر یک از قطعات. قطر و مقدار مصرف در هر قسمت. ج) نام اختصاری دستگاه‌های گازسوز و مقدار مصرف هر یک از آن‌ها بر حسب متر مکعب در ساعت. نقطه خروجی رگولاتور گاز ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۷ طراحی سامانه گاز ساختمان ۳-۱۳-۴-۷مشخصات و سابر اطلاعات مورد نیاز در طرح اولیه علاوه بر پلان و نقشه ایزومتریک. سایر اطلاعات و مشخصات مربوط به سامانه گاز باید به شرح زیر درج شود: الف) موقعیت محل ملک و ساختمان متقاضی نسبت به معابر عمومی با ذکر نشانی و جهت جغرافیایی. ب) مشخصات مالک. طراح. ناظر و مجری. پ‌( فهرست و مشخصات مصالح مورد استفاده. ت) مشخصات فنی دستگاه‌های گازسوز. ث) جزئیات دودکش‌ها و دریحه‌های تأمین هوا. چ) نقفشه جزئیات اجرایی اجزای لوله‌کشی گاز. ". کروکی ملک و جهت قرارگیری ساختمان. ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ اجرای لوله‌کشی گاز ۱-۵-۷ کلیات در این فصل الزاماتی که باید در اجرای لوله‌کشی گاز رعایت شود. آمده است. لوله‌کشی گاز باید مطابق طرح تهیه شده توسط مهندس طراح اجرا شود و در صورتی که حین عملیات اجرایی به تغییری نیاز باشد. ابتدا باید الزامات مربوطه بررسی و چنانچه مغایرت یا ممنوعیتی وجود نداشته باشد. طرح جدیدی بر اساس تغییرات مورد نیاز تهیه و پس از تأیید طرح جدید. نسبت به اجرا اقدام شود. ۲-۵-۷ نقشه اجرایی لوله کشی گاز قبل از شروع عملیات اجرایی لوله‌کشی گاز باید وضعیت مسیر لوله‌کشی و محل نصب دستگاه‌ها بررسی شده و طرح اولیه با آن مطابقت داده شود. در صورتی که امکان اجرای طرح اولیه بدون تغییر وجود داشته باشد. نقشه اجرایی باید بر مبنای آن طرحء تهیه شود. چنانجه نیازی به تغییرات در طرح باشد باید این تغییرات توسط طراح اعمال شده و بر مبنای آن نقشه اجرایی تهیه شود. در نقشه اجرایی» علاوه بر رعایت الزامات طراحی باید جزئیات اجرایی بر اساس الزامات این فصل رعایت شده و نقشه. قبل از اجرا به تأیید ناظر برسدء سپس نسبت به اجرای لوله‌کشی کاز اقدام شود. تبصره: در صورتی که اعمال تغییرات سبب تغییر در مقدار مصرف یا ظرفیت کنتور شود باید نسبت به اصلاح آن توسط مهندس طراح اقدام شده و پس از اعمال تغییرات در طرح و اخذ تأییدیه عملیات اجرایی آغاز شود. در نقشه اجرایی باید موارد زیر مشخص باشد: ۱-۲-۵-۷ پلان محوطه و طبقات در پلان محوطه و طبقّات باید موارد زیر مشخص شود: الف) محل علمک. لوله‌کشی رابط. کلکتور در صورت وجود و محل نصب کنتور. ب) مسیر و موقعیت لوله‌کشی گاز در ساختمان. پ) نحوه اجرای لوله‌کشی به‌صورت روکار یا توکار. ت) محل نصب تمامی شیرها. ث) محل دقیق نصب ونوع دستگاه‌های گازسوز در فضاهای داخلی یا خارجی ساختمان. ج) موقعیت دقیق و ابعاد دریجه‌ها و کانال‌های تأمین هوای احتراق. چ) محل قرارگیری و مشخصات کامل دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز دودکش‌دار. خ) گروه‌بندی ساختمان, خ) جهت جغرافیایی. ۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ احرای لوله‌کشی گاز ۲-۲-۵-۷ نقشه ایزومتریک لوله کشی‌گاز نقشه ایزومتریک لوله‌کشی گاز باید شامل موارد زیر باشد: آلف) لوله کشی رابط کلکتور در صورت وجود. لوله جانشین کنتور و شیرها. ب) مسیر لوله کشی‌گاز به‌صورت ایزومتریک و مشخص بودن طولانی‌ترین مسیر. پ) نحوه اجرای لوله کشی به‌صورت روکار یا توکار. ت) اندازه طولانی‌ترین مسیر بر حسب متر و حداکثر مقدار گاز مصرفی بر حسب متر مکعب در ساعت. ثٌ) طول هر یک از قطعات. قطر و مقدار مصرف گاز هر قسمت. ج) نام اختصاری دستگاه‌های گازسوز و مقدار مصرف هر یک از آن‌ها بر حسب متر مکعب در ساعت. ۳-۲-۵-۷ اطلاعات و سابر مشخصات مورد نیاز در نقشه اجرایی, علاوه بر پلان و نقشه ایزومتریک. سایر اطلاعات به شرح زیر باید درج شود: الف) موقعیت محل ملک و ساختمان متقاضی نسبت به معابر عمومی با ذکر نشانی و جهت جغرافیایی. ب) مشخصات مالک. طراح. ناظر و مجری. پ) فهرست و مشخصات مصالح مورد نیاز. ت) مشخصات فنی دستگاه‌های گازسوز. ث) جزئیات دودکش‌ها و دریجه‌های تأمین هوای احتراق. ج) نقشه جزئیات اجرایی اجزای لوله‌کشی گاز. ۳-۵-۷ الزامات اجرابی اجزای لوله کشی گاز در اجرای لوله‌کشی گاز باید الزامات زیر برای هر یک از اجزا به شرح زیر رعایت شود: ۱-۳-۵-۷ لوله رابط الف) لوله رابط باید به‌صورت روکار اجرا شود. ب) فاصلهٌ ابتدای لوله رابط تا انتهای علمک! و قطر آن باید مطابق طرح بوده و الزامات آن رعایت شود. پ) الزامات اجرای غلاف برای بخشی از لوله رابط در خارج از ملک که در ارتفاعی پایین‌تر از ۲۲۰ سانتی‌متر قرار می‌گیرد. باید رعایت شود. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم ت) ابتدای لوله رابط باید با نصب بوشن و درپوش فلزی به‌طور کامل هوابند شود و در زمان آزمایش ۲-۳-۵-۷ کلکتور الف) کلکتور باید با استفاده از اتصالات استاندارد ساخته شود. اخذ انشعاب به‌صورت مستقیم بدون استفاده از اتصال استاندارد از کلکتور ممنوع است. ب) بر روی هر یک از انشعاب‌های خروجی از کلکتور و قبل از لوله جانشین کنتور نصب شیر قغلی برنجی الزامی است. پ) فاصله بین دو انشعاب متوالی روی کلکتور برای نصب کنتورها باید مطابق با اندازه کنتورها باشد؛ به‌صورتی که امکان نصب کنتورها در این فواصل وجود داشته باشد. حداقل فاصله انشعاب‌ها از یکدیگر بستگی به آبعاد کنتورها داشته و مطابق نقشه طراحی باشد.۲ ت) برای نگهداری و مهار کلکتور باید پایه و تکیه‌گاه مناسبی مطابق با جزئیات اجرایی که در طراحی پیش‌بینی شده اجرا شود. ث) کلکتور و کلیه انشعاب‌های متصل به آن باید به‌طور کامل هوابند باشند و در زمان آزمایش مقاومت و ۳-۳-۵-۷ تکیه‌گاه کنتور برای کنتورهایی با ظرفیت بیش از ۴۰ متر مکعب در ساعت باید پایه و نشیمن‌گاه مناسبی برای نگهداری ۴-۳-۵-۷ لوله حانشین کنتور لوله جانشین کنتور با اتصالات مورد نیاز باید در محلی که برای نصب کنتور در نظر گرفته شده است. نصب شود. لوله جانشین کنتور و اتصالات مربوطه باید به‌صورت کامل هوابند بوده و در زمان آزمایش مقاومت و ۵-۳-۵-۷ شیرها الف) دستهٌ شیر باید به وسیلهٌ پیچ و مهره بر روی شیر ثابت باشد. ب) شیر باید در حالت بسته در مقابل فشار جوای ۰/۷ بار (۱۰ پوند بر اینچ مربع) نشتی نداشته باشد. پ) آب‌بندی محل اتصال شیر و سردنده انتهای لوله انشعاب باید با استفاده از نوار آب‌بندی انجام شود. !. در صورت نیاز باید این فواصل از شرکت گاز استعلام شود. هم -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ احرای لوله کشی کاز به‌کار بردن نخ‌های کنفی با خمیر و سایر مواد برای آب‌بندی مجاز نیست. ت) خروجی تمامی شیرهای مصرف پس از اتمام آزمایش‌های لوله‌کشی گازء باید با نصب درپوش فلزی به‌طور کامل هوابند شده و تا زمانی که دستگاه گازسوز به شیر مصرف متصل نشده است. درپوش باید بر روی شیر باقی بماند. ث) نصب شیر ۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ) برروی لول با قطر ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌متر (۲ اینج تا ۴ اینچ) با استفاده ج) برای تمامی دستگاه‌های گازسوزء شیر مصرف باید طوری نصب شود که در بالا یا پشت دستگاه گازسوز چ) شیرهای مصرف نباید داخل کابینت یا محفظههٌ دربسته قرار گیرند؛ به‌عنوان مثال, شیر اجلق‌گاز توکار و جزیره‌ای و فرگازی باید در دسترس و بیرون از کابینت باشد. ج) در محل‌های مجاور کلید و پریز برق. جعبه تقسیم یا تابلو برق. شیر گاز باید در ارتفاع حداقل ۱۰ سانتی‌متر بالاتر از آن‌ها نصب شود. نصب شیر گاز در ترازی پایین‌تر از تراز ذکرشده در صورتی مجاز است که حداقل ۱۰ سانتی‌متر فاصله افقی از لبه آن‌ها داشته باشد. اگر شیر به‌طور مستقیم پایین‌تر از کلید با بریز برق یا جعبه تقسیم و یا تابلو برق قرار گیرد. رعایت حداقل ۵۰ سانتی‌متر فاصله عمودی الزامی است. خ) شیرها به هیچ وجه نباید با مصالح ساختمانی بوشانده شوند. دور نا دور بدنه شیرها باید به‌طور کامل آزاد بوده تا باز کردن و تعویض آن‌ها در صورت نیاز آمکان داشته باشد. ۶-۳-۵-۷ لوله‌ها الف) لوله‌های مورد استفاده در لوله‌کشی گاز باید از جنس فولاد سیاه با درز یا بدون درز باشد. ب) سطح بیرونی لوله‌ها باید صاف. هموار و سطح داخلی آن‌ها باید بدون عیب و نقص ظاهری و متناسب با فرأیند ساخت باشد. پ) تمامی لوله‌های فولادی باید قبل از نصب با وسایل دستی یا ماشینی مانند سنباده و برس سیمی به ت) تغییر مسیر لوله‌های فولادی باید با استفاده از اتصالات استاندارد انجام شود. ث) خم کردن لوله فولادای در مسیر لوله‌کشی ممنوع است. ۷-۳-۵-۷ اتصالات جوشی فولادی آلف) استفاده از اتصالات جوشی فوللدی بدون درز در لوله‌کشی گاز به‌صورت روکار و توکار مجاز است. ب) در لوله‌کشی توکار استفاده از اتصالات جوشی فولادی درزدار ممنوع است. پ) در لوله‌کشی گاز استفاده از اتصالات دنده‌ای فقط در محل لوله جانشین کنتور یا ورودی و خروجی ۶,۲ -------- صفحهٔ بعد -------- کنتور گاز محل اتصال لوله رابط به رگولاتور و محل اتصال دستگاه گازسوز به شیر ها محاز است. ۸-۳-۵-۷ نقاط انتهایی لوله کشی ! مسدود شود که با با کردن ؛ شیر گاز ننواند از 1 ن‌ها نشت کرده و تا وقتی که دستگاه‌های گازسوز به آن‌ها متصل نشده است. مسدود بماند پ) نقاط انتهایی در لوله‌کشی روکار باید در محل خود توسط بست‌های فلزی روی دیوار محکم شود. ت) نقاط انتهایی نباید در پشت دربها واقع شود. ثٌ) نقاط انتهایی نباید در پشت دستگاه‌های گازسوز واقع شود. ۹-۳-۵-۷ تکیه‌گاه‌ها و نقاط اتکای لوله کشی گاز لوله کشی گاز در ساختمان‌ها باید در محل استقرار» محکم و تابت باشد. برای این کار باید از بست‌های فلزی مخصوص لوله گاز که دارای استحکام کافی و متناسب با قطر لوله باشند به‌عنوان تکیه‌گاه در فواصل معین استفاده کرد. موارد زیر در ارتباط با تکیه‌گاه و بست‌ها باید رعایت شود: الف) بستن یا جوش دادن یک لوله به لوله دیگر و لوله به اسکلت فلزی ساختمان یا به اجزای فلزی غیرتابت به‌طور مستقیم به‌عنوان تکیه‌گاه ممنوع است. ب) بست‌هایی که برای نگه داشتن لوله‌ها به‌کار می‌رود باید دارای روکش از جنس عایق الکتریکی باشند. ت) حداکثر فاصله بین نقاط اتکای بست یا تکیه‌گاه‌ها در لوله‌کشی باید مطابق اندازه‌های مندرج در جدول ۱-۵-۱۷ باشد. جدول ۱-۵-۱۷ حداکثر فاصله انتکای لوله‌هاأی فولادی قطر اسمی لوله (اینچ) ده دص ۶,۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ اجرای لوله کشی گاز ۱-۳-۵-۷ مصالح مستعمل استفادهٌ مجدد از لوله. اتصالات و شیرهایی که از قبل در لوله‌کشی گاز به کار رفته یا مستعمل باشند. ۴-۵-۷ لوله کشی روکار لوله‌کشی گاز وقتی روکار است که در معرض دید بوده و دسترسی به آن مستقیماً میسر باشد و نیازی به باز کردن برداشتن یا جابه‌جا کردن هیچ مانعی نباشد ۱-۴-۵-۷ برای اجرای لوله‌کشی روکار باید از روش جوشکاری برقی استفاده شود. جوشکاری باید یکنواخت و عاری از نواقص ظاهری و طبق الزامات قسمت ۷-۵-۱۷ انجام شود. ۲-۴-۵-۷ در لوله‌کشی روکار برای حفاظت از زنگ زدن لوله‌ها و اتصالات. عایق کاری باید بر اساس الزامات بند ۱-۶-۵-۱۷ باشد. ۳-۴-۵-۷ در لوله‌کشی روکار بست‌ها باید به‌طور کامل لوله‌ها را دربر گرفته و وزن آن‌ها را مهار ۴-۴-۵-۷ ارتفاع لوله‌های روکار در خارج از ساختمان باید حداقل ۲۲۰ سانتی‌متر از سطح زمین بالاتر باشد. در صورت قرار گرفتن در ارتفاعی پایین‌ترء لوله‌ها باید داخل غلافی از لوله فلزی با قطر دو اندازه بزرگ‌تر از قطر لوله گاز قرار گیرند. جداره‌های آن‌ها نباید با یکدیگر اتصالی داشته باشند و فضای بین آن‌ها باید خالی و در معرض جریان جوا باشد. عایق‌کاری لوله‌های گاز که در داخل غلاف قرار می‌گیرند با هم‌پوشنی ۵۰ درصد (دو لایه) الزامی است. ۵-۴-۵-۷ در مواردی که لوله از داخل دیوارء کف. سقف. چهارچوب در پنجره یا شیشه به‌صورت تقاطع عبور می‌کند. باید لوله گاز در حد فاصل محل عبورء داخل غلافی از لوله غیرفلزی قرار گیرد و دور آن نوارپیچی ! شود. ۶-۴-۵-۷ فاصلهٌ لول روکار گاز تا لوله‌های فلزی در محل تقاطع باید حداقل ۳۲ سانتی‌متر باشد. در مواردی که حفظ فاصلهٌ فوق امکان پذیر نباشد. باید لوله گاز داخل غلافی از لوله‌ای غیر فلزی با ضخامت حداقل ۲ میلی‌متر قرار گیرد. طول کل این غلاف باید حداقل ۲۰ سانتی‌متر باشد؛ به طوری که نقطه تقاطع در وسط غلاف باشد. ۷-۴-۵-۷ فاصلههٌ لوله روکار گاز با یکدیگر و با سایر لوله‌های فلزی به‌صورت موازی باید حداقل برابر با قطر خارجی لوله گاز باشد. این فاصله در هر حالت از ۵ سانتی‌متر نباید کمتر باشد. ". توار سیاه زیر ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۴-۵-۷. لوله کاز تباید با سیم و کابل برق تماس داشته باشد. فاصله کابل و سیم روکار کلید و پریز برق با لوله‌های گاز در محل تقاطع باید حداقل ۵ سانتی‌متر و لوله‌های گاز با عایق‌کاری با هم‌پوشنی ۵۰ درصد (دو لایه) باشد: اگر حفظ این فاصله امکان پذیر نباشد. باید روی لوله گاز غلافی از لوله‌ای غیر فلزی با حداقل طول ۲۰ سانتی‌متر نصب شود؛ به طوری که نقطه تقاطع در وسط غلاف قرار گیرد. اگر سیم یا کابل در مسیر موازی با لوله قرار داشته باشند باید سرتاسر بخشی را که فاصله آن کمتر از ۵ سانتی‌متر باشد. لوله گاز داخل غلافی از لوله غیر فلزی قرار داده ۹-۴-۵-۷ در صورتی که لوله‌های گاز در یک کانال افقی یا قائم قرار گیرندء تکیه‌گاه این لوله‌ها باید طبق بند ۹-۳-۵-۱۷ و غایق‌کاری آن‌ها مطابق بند ۶-۵-۱۷ باشد. ۱-۴-۵-۷ عبور لوله‌های گاز با سایر لوله‌های تأسیساتی و کابل برق در یک کانال یا داکت مشترک ممنوغ می‌باشد: ۱-۴-۵-۷ کانال‌های قائم یا افقی ساختمان که لولهٌ گاز از آن‌ها عبور می‌کند. باید از طریق دریجه‌های ثابت باز با هوای آزاد ارتباط داشته باشند تا امکان تهویه طبیعی جوا در آن‌ها برای جلوگیری از تجمع گاز نشت یافته احتمالی وجود داشته باشد. سطح باز آزاد دریچه‌ها باید حداقل ۸ سانتی‌متر مربع باشد و در ابتدا و انتهای کانال نصب شود. در کانال‌هایی با طول بیش از ۲ مترء حداکثر فاصله دریجه‌ها از یکدیگر باید ۲ متر در نظر گرفته شود. ۱۳-۴-۵-۷ درصورتی‌که امکان نفوذٌ آب به داخل کانال محل عبور لوله‌های گاز وجود داشته باشد. باید لوله‌های گاز دارای عایق‌کاری با هم‌پوشانی ۵۰ درصد (دولایه) باشد. کف کانال باید دارای شیب مناسب بوده و برای تخلیهٌ آب پیش‌بینی لازم به عمل آید. ۱۳-۴-۵-۷ پایین‌ترین قسمت لوله‌های افقی که از روی کف موتورخانه عبور می‌کنند. مانند لوله انشعاب مشعل, باید از کف محل عبور حداقل ۵ سانتی‌متر بالاتر قرار گیرد و به‌صورت دو لایه رنگ آمیزی انجام گیرد و با استفاده از بست. در محل خود محکم شود. ۱۳-۳-۵۷ در لوله‌کشی‌های افقی و قائم روکار که در معرض تغییرات حرارت قابل توجه قرار می‌گیرند. باید طبق نظر طراحء پیش‌بینی‌های کافی برای مقابله با انقباض و انبساط لوله به عمل آید. ۱۵-۴-۵-۷در صورتی که لوله گاز در معرض بارهای خارجی اضافی قرار گیرد. باید با استفاده از غلاف لوله‌ای فلزی با قطر دو اندازه بزرگ‌تر از وارد آمدن بارهای اضافی به لوله گاز جلوگیری شود. فضای بین لوله گاز و غلاف باید با اجرای نوار یا مواد عایقی مانند قیر پر شده و دو سر غلاف با استفاده از لاستیک مسدود شود. ۳۶۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ احرای لوله کشی گاز ۱۶-۴-۵-۷عبور لوله گاز به‌صورت افقی از پشت دستگاه گازسوز باید از ارتفاعی پایین‌تر از سطح شعله باشد. در صورتی که لوله گاز بالاتر از دستگاه گازسوز قرار گیرد. باید حداقل ۵۰ سانتی‌متر از ۱۷-۴-۵-۷در صورتی‌که لوله‌کشی گاز از روی بام عبور کندء محل عبور لوله در روی بام باید به‌نحوی باشد که در مسیر عبور و مرور قرار نگیرد و فاصله زیر آن تا کف محل نصب حداقل ۵ سانتی‌متر باشد و با استفاده از بست. در محل خود محکم شود. ۵-۵-۷ لوله‌کشی نوکار لوله کشی توکار آن است که اطراف آن با مصالح ساختمانی پر شده و برای دسترسی به آن نیاز به کنده‌کاری و یا باز کردن» برداشتن یا جابه‌جا کردن مانعی باشد. لوله‌های مدفون در دیوان سقف و کف نیز لوله توکار محسوب می‌شوند. ۱-۵-۵-۷ در اجرای لوله‌کشی توکار باید از لوله و اتصالات فولادی جوشی مطابق با قسمت ۳-۷ استفاده شود. ۲-۵-۵-۷ برای اجرای لوله کشی توکار باید از روش جوشکاری برقی استفاده شود. جوشکاری باید یکنواخت و عاری از نواقص خلاهری باشد و طبق الزامات قسمت ۷-۵-۱۷ انجام شود. ۳-۵-۵-۷ به‌منظور جلوگیری از زنگ زدن لوله‌های توکار و محافظت آن‌ها در برابر خوردگی, باید این لوله‌ها مطابق بند ۲-۶-۵-۱۷ عایق کاری شوند. ۴-۵-۵-۷ چنانجه لوله گاز توکار در داخل کانال افقی مستقلی قرار داشته باشدء پس از عایق‌کاری لوله؛ این کانال باید با ماسه خشک پر شود. ۵-۵-۵-۷ عبور لوله‌های توکار از داخل یا دهانه چاه آب و فاضلاب و موارد مشابه ممنوع است. ۶-۵-۵-۷ محل عبور لوله زیر کف پارکینگ یا نقاطی که اتومبیل عبور می‌کند برای جلوگیری از وارد آمدن فشار مستقیم یا انتقال لرزش ناشی از عبور اتومبیل به آن باید طبق بند ۸-۵-۵-۱۷ یا با نصب غلاف فلزی!؟ طبق بند ۱۵-۴-۵-۱۷عمل شود: ۷-۵-۵-۷ برای عبور لوله‌های توکاری که در مسیر تردد ماشین‌های سنگین قرار می‌گیرند. حداقل عمق کانال باید یک متر باشد. زیر لوله باید حداقل به ضخامت ۱۰ سانتی‌متر خاک نرم پر شده و پس از نصب لوله. تا ارتفاع ۱۵ سانتی‌متر بالاتر از روی لوله» خاک نرم ریخته شود و باید روی آن یک ردیف موزائیک قرار داده شود. سپس باید روی آن ۰ سانتی‌متر خاک معمولی پر شده و !. غلاف فلزی باید مانند لوله‌های توکار به منظور جلوگیری از زنگ‌زدگی عایق شود. ۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- روی لوله تا سطح زمین کمتر از ۵۰ سانتی‌متر باشد. باید لوله در داخل کانال بتنی که مخصوص آن ساخته می‌شود قرار داده شده و پس از ریختن خاک نرم» روی آن توسط بلوک‌های بتنی بوشانده شود. ۸-۵-۵-۷ حداقل عمق کانال برای لوله‌های مدفون در حیاط و محوطه‌های باز باید به اندازه قطر لوله به‌علاوه ۵۰ سانتی‌متر و عرض کانال باید به اندازه قطر لوله به علاوه ۴۰ سانتی‌متر باشد. زیر لوله باید حداقل به ضخامت ۱۰ سانتی‌متر خاک نرم پر شده و پس از نصب لوله. تا ارتفاع ۱۵ سانتی‌متر بالاتر از روی لوله. خاک نرم ریخته شود. روی خاک نرم باید یک ردیف موزائیک قرار داده شده. سپس روی موزاییک ۱۰ سانتی‌متر خاک معمولی ریخته شود و پس از نصب نوار اخطار تا سطح زمین با خاک معمولی پر و کف سازی شود. ۹-۵-۵-۷ برای جلوگیری از آسیب دیدن لوله یا پوشش آن توسط ریشه درخت. باید اطراف لوله با اجرای دیواره بتنی یا دیواره‌های غیر قابل نفوذ مشابه محافظت شود. ۱-۵-۵-۷ لوله‌های گاز توکاری که با مصالح ساختمانی پوشیده می‌شود. باید از سایر لوله‌های تأسیساتی و کابل برق حداقل ۱۰ سانتی‌متر فاصله داشته باشد. در صورتی که حفظ فاصله فوق مقدور نباشد. باید لوله گاز با عایق‌کاری و هم‌پوشانی ۵۰ درصد داخل غلاف لوله‌ای غیر فلزی دو سایز بزرگ‌تر قرار داده شود. ۱-۵-۵-۷ کانال‌هایی که برای لوله‌گذاری به موازات بی ساختمان حفر می‌شوند. نباید زیر محدوده ۶-۵-۷ عابق کاری لوله‌ها برای محافظت در برابر زنگ‌زدگی و خوردگی لوله‌ها و انصالات فولادی لوله‌کشی گاز, عایق‌کاری الزامی است. در اجرای عایق کاری, بسته به نوع لوله‌کشی به‌صورت روکار یا توکار باید موارد زیر مد نظر باشد: ۱-۶-۵-۷ عایق‌کاری لوله‌کشی روکار عایق کاری لوله کشی روکار باید به روش رنگ‌آمیزی انجام شود. رنگ‌آمیزی باید شامل رنگ آستری از نوع ضد زنگ و دو لایه رنگ رویه از نوع رنگ روغنی باشد. الف) لوله‌ها باید قبل از اجرا چربی‌زدایی "و زنگ‌زدایی آشوند. ب) لوله‌ها باید با یک لایه ضد زنگ پوشانده شده و پس از خشک شدن کامل با دو لایه رنگ روغنی. رنگآمیزی شود. در اقلیم‌های مرطوب و لوله‌هایی که در فضای آزاد خارج از ساختمان قرار می‌گیرند باید چربی‌زدایی با بنزین بدون سرب یا تولوئن. از روش‌های مختلف مانند استفاده از برس سیمی با فرچه سیمی. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ احرای لوله کشی گاز با دو لایه صد زنگ و دو لایه رنگ روغنی پوشانده شوند.! پ) هنگام رنگ‌آمیزی, لوله‌ها باید خشک و از هرگونه گرد و غبار تمیز شده باشند. در محلی که گرد و خاک یا امکان خیس شدن لوله‌ها وجود دارد. رنگ آمیزی مجاز نیست. رنگ روغنی رنگ آمیزی شوند. ثُ) در لوله‌کشی روکار هیچ قسمتی از لوله نباید بدون رنگ‌آمیزی باشد. لوله‌هایی که توکار نصب می‌شوند ابتدا باید چربی‌زدایی و زنگ‌زدایی شده و در دو لایه شامل یک لایه نوار سیاه زیر و یک لایه نوار سفید رو نواربیجی شوند. نوارپیجی لایه اول که نوار زیر نامیده می‌شود باید با نوار پلاستیکی چسب‌دار سیاه‌رنگ و رنگ سازگار با آن یا نوار نرم مخصوص سرجوش همراه با پرایمر مخصوص نوار سرجوش انجام شود. نوارپیچی لایه دوم که نوار رو نامیده می‌شود و به‌عنوان محافظ بر روی لایه اول پیجیده می‌شود. باید با نوار پلاستیکی چسب‌دار سفید رنگ انجام شود. ۱-۲-۶-۵-۷ انتخاب نوار و رنگ مربوطه باید بر اساس نکات زیر باشد: الف) نوار زیر باید به رنگ سیاه و نوار رو به رنگ سفید باشد. ب) نوار و پرایمر باید ساخت یک سازنده بوده و لایه چسب نوار با پرایمر از نظر همخوانی مواد شیمیایی. مورد تأیید کارخانه سازنده باشد. پ) نوارها باید قبل از تاریخ انقضا و در محدوده زمانی مجاز استفاده شوند. ت) استفاده از نوارهای مستعمل, معیوب. دارای خراش و سوراخ, مجاز نیست. ث) استفاده از پرایمر متفرقه, فاسد یا تاریخ مصرف گذشته. مجاز نیست. ج) در نوارپیجی لوله‌های با قطر ۵۰ میلی‌متر (۲ اینج) و کمتر باید از نوارهای با عرض ۵۰ میلی‌متر و برای نوارپیچی لوله‌های با قطر بالاتر از ۵۰ میلی‌متر (۲ اینج) از نوارهای با عرض ۱۰۰ میلی‌متر استفاده شود. چ) میزان چسبندگی نوار زیر به لوله باید حداقل برابر با ۱/۵ کیلوگرم به ازای هر سانتی‌متر عرض نوار باشد. خ) میزان چسبندگی نوار رو به نوار زیر باید حداقل برابر با ۰,۵ کیلوگرم به ازای هر سانتی متر عرض ۳۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- نوار باشد. ۲-۲-۶-۵-۷ نواربیجی باید با در نظر گرفتن الزامات زیر انجام شود: الف) پس از تمیز کردن سطح لوله‌ها و قبل از اقدام به نوارپیچی باید سطح لوله پرایمر زده شود. پرایمر باید قبل از مصرف در ظرف خود به هم زده شود و پس از پایان پرایمرزنی درب ظرف آن محکم بسته ب) پرایمرزنی در هوای بارانی. مه سنگین, در گرد و غبار یا در شرایطی که دمای محیط پایین‌تر از ۵+ درجه سلسیوس باشد. مجاز نیست. پ) پس از خشک شدن پرایمر" باید نوارپیچی با روی‌هم‌پیچی ۰ ۵ درصد انجام شود." ت) نوارپیجی باید با زاویه و با کشش دست یکنواخت انجام شود؛ به طوری که هنگام نواربیچی بیش از ۰,۵ درصد از عرض نوار کاسته نشود. ث) در صورتی که حلقه نوار در هنگام نوارپیجی به‌پایان برسد. نوار جدید باید از فاصله ۱۰ سانتی‌متر مانده به آنتهای نوارپیچی, روی نوارقبلی پیچیده شود. ج) در محل اتمام نوارپیجی باید نوار سه دور روی هم پیجیده شود. چ) در صورتی که نوارپیجی لوله‌ها قبل از جوشکاری انجام شده باشد. باید سرجوش‌ها و اتصالات به وسیلههٌ نوار نرم مخصوص سرجوش انجام شود. خ) در صورت عبور لوله از نقاط مرطوب یا عبور از نقاطی که در تماس با آب قرار دارند. باید نوارپیچی لایه زیر با یک لایه اضافه و در مجموع با دو لایه نوار زیر با روی‌هم‌پیجی ۵۰ درصد انجام شود. سپس روی آن نوار محافظ پیجیده شود. ۳-۶-۵-۷ تعمیر عابق‌کاری در صورت صدمه دیدن عایق لوله‌ها تعمیر آن‌ها با در نظر گرفتن موارد زیر انجام می‌شود: ۱-۳-۶-۵-۷ در صورت خراشیدگی یا پاک شدن رنگ لوله‌های روکار ابتدا باید قسمت صدمه دیده تمیزکاری شده» سیس با یک لایه ضد زنگ و دو لایه رنگ روغنی رنگ آمیزی ۲-۳-۶-۵-۷ در صورت صدمه دیدن نوار عایق لوله‌های گاز. باید نوار قسمت آسیب دیده از دور تا دور لوله باز شده و محل آسیب دیده تمیز شود. سیس سطح لوله به فاصله !. خشک شدن باید در حدی باشد که اگر به آهستگی به آن انگشت زده شود. اثر انگشت بر روی آن نماند. ولی برایمر نباید بطور کامل خشک شده باشد. هر دور نوار باید ۵۰ درصد عرض دور قبلی را بپوشاند. ۶,۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ احرای لوله کشی گاز حداقل ۱۰ سانتی‌متر از هر طرف تمیز و پرایمر زده و نوارپیجی نوار زیر با روی هم‌پوشانی ۵۰ درصد انجام شده و سپس نوار سفید رو پیجچیده شود. جوشکاری لوله‌ها و اتصالات فولادی با روش جوشکاری قوس الکتریکی با الکترود دستی روکش‌دار بر مبنای ۴ ]۸۵۳ انجام می‌شود و کنترل کیفیت و بازرسی از جوش‌ها بر اساس الزامات این قسمت می‌باشد. ۱-۷-۵-۷ الکترودها الف) الکترودهای مصرفی در جوشکاری لوله‌کشی گاز با فشار یک‌چهارم پوند بر اینچ مربع باید طبق استانداردهای ۸5.1 ‎٩۳‏ ۸۱۷۹/۸۹۸/]۳ یا معادل آن باشد. برای جوشکاری لوله با اقطار کمتر از ۵۰ میلی‌متر ( ۲ اینچ) می‌توان از الکترودهای ۳.6013 یا ۳6010 استفاده نمودء ولی برای جوشکاری لوله با اقطار ۵۰ میلی‌متر (۲ اینچ) و بالاتر فقط استفاده از الکترود 0 مجاز می‌باشد. ب) روی جعبه الکترود باید نام سازنده, شماره الکترود. قطر الکترود. محدوده آمپر و ولتارژ مصرفی و تاریخ ساخت ذکر شده باشد. پ) استفاده از الکترودهای زنگ زده یا فاسد یا الکترودهایی که پوشش آن‌ها یکنواخت نبوده و در هنگام جوشکاری دچار ریزش, بدسوزی, قطع و وصل جریان برق یا انحراف قوس الکتریکی شود. مجاز نیست. ۲-۷-۵-۷ جوش لب‌به‌لب جوشکاری لوله‌های فولادی با یکدیگر یا با اتصالات فولادی باید به صورت جوش لب به لب باشد. لوله‌هایی که به‌صورت لب به لب مانند شکل ۱-۵-۱۷ جوش داده می‌شوند باید مطابق مراحل زیر آماده‌سازی شوند: الف) قبل از شروع جوشکاری باید لبهٌ لوله‌ها و اتصالات به وسیله ابزارهایی مانند برس سیمی دستی با برقی تا حد براق شدن از مواد زاید مانند زنگ و چربی‌ها تمیز شود. ب) در صورتی که لوله با دستگاه لوله‌بر بریده شده باشد. قبل از شروع جوشکاری, زائده ایجاد شده داخل لوله باید به وسیله سوهان گرد یا وسایل مناسب به‌طور کامل برداشته شود پ) در جوش لب‌به‌لب اگر ضخامت لوله یا اتصال بیشتر از ۲ میلی‌متر باشد» پخ زدن لبه لوله الزامی می‌باشد. چنانچه کمتر از ۲ میلی‌متر باشد. پخ زدن لبه لوله اختیاری است و می‌توان به وسیله سوهان یا ت) پس از هم‌راستا کردن دوسر لوله‌ها در گیره هم‌ترازی» پاس اول (پاس ریشه) جوش انجام می‌شود. ث) بعد از جوشکاری هر پاس و قبل از شروع پاس بعدی, باید سرباره و ناخالصی هر پاس جوش با سنگ -------- صفحهٔ بعد -------- زدن یا برس برقی برطرف شود. ج) لوله‌هایی که سر آن‌ها دوپهن (بیضوی) شده باشد قبل از جوشکاری باید قسمت آسیب‌دیدهٌ لوله بریده ۱۳۳۳ مت ( ۰۰۱/۴۰۱۱۱ ۸۰۲۱۱۱1۱/*) ۰ ۱ ۹ ر/ ور (۰/۸۰۱۱۱۱۱۱-۱/۴۰۱۱۱۱۱۱) ۱۳۳۳ ۱ شکل ۱-۵-۱۷ طرح اتصال جوش لب‌به‌لب ۳-۷-۵-۷ معایب جوش در جوش‌های انجام شده احتمال وجود معایبی وجود دارد که برخی از این معایب قابل رویت بوده و به آن‌ها عیوب ظاهری جوش گفته می‌شود و برخی از معایب غیر قابل رویت هستند و برای تشخیص آن‌ها باید روش پرتونگاری یا سایر روش‌ها به کار گرفته شوند. در ادامه به معایب متداول جوش اشاره شده است. عدم یکنواختی تاج جوش از قبیل ناهمواری سطح جوش, انحراف تاج جوش, تقعر و یکنواخت نبودن آن در سرتاسر جوش می‌باشد. ۲-۳-۷-۵-۷ شیار پای جوش شیار ایجاد شده در اثر ذوب فلز پایه و در مجاورت تاج یا ریشه جوش است که به‌صورت پر نشده باقی مانده باشد (شکل ۲-۵-۱۷). شیار پای جوش باعث کاهش ضخامت لوله در محل جوش می‌شود. حدود قبولی جوش با در نظر داشتن مشخصات شیار پای جوش به شرح زیر است: الف) در صورتی که عمق شیار از ۶ درصد ضخامت لوله تجاوز نکند. با هر طولی قابل قبول است. ب) اگر عمق شیار بین ۶ تا ۱۲,۵درصد ضخامت لوله باشد. درصورتی که طول آن از ۵ سانتی‌متر یا ۱ طول جوش هر کدام کمتر است. تجاوز نکند. قابل قبول است. پ) اگر عمق شیار از ۱۲,۵ درصد ضخامت لوله تجاوز کند. با هر طولی قابل قبول نیست. ۷۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ احرای لولد کشی گاز شکل ۲-۵-۱۷ شیار پای جوش ۳-۳-۷-۵-۷ ترک عمدتاً ترک در اثر سرد شدن سریع جوش به‌وجود می‌آید. تعمیر جوش ترک‌دار مجاز نیست و هیچ نوع ترکی در جوش قابل قبول نمی‌باشد (شکل ۲-۵-۱۷). جوش معیوب باید بریده شده و دوباره جوشکاری شود. ترک‌های ستاره‌ای (شکل ۴-۵-۱۷) که در نقطهٌ پایانی جوش به وجود می‌آید. باید به وسیلهٌ سنگ زدن برطرف شود. شکل ۳-۵-۱۷ ترک در جوش شکل ۴-۵-۱۷ ترک‌های ستاره‌ای در سطح جوش ۴-۳-۷-۵-۷ سوختگی ناشی از قوس الکتریکی در نقاطی که الکترود یا اهرم اتصال منفی با سطح لوله تماس پیدا کندء سوختگی ناشی از قوس الکتریکی به‌و جود می‌آید (شکل ۵-۵-۷) ۲ اگر منجر به ذوب موضعی شده باشد. قابل قبول نبوده و باید آن قسمت از وله بریده و دوباره جوشکاری شود. شکل ۵-۵-۱۷ سوختگی ناشی از قوس الکتریکی ۵-۳-۷-۵-۷ ناخالصی سرباره‌ای ۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- این عیب به دلیل سرباره مواد غیر فلزی به‌جا مانده در جوش می‌باشد. ناخالصی سرباره‌ای یا به‌صورت جداجدا! یا به‌صورت خطوط سربارهٌ کشیده در جوش مشاهده می‌شود. حدود قبولی این عیب طبق استاندارد ۱۱۰۴ ]۸۳ است. به‌طوری که طول این سرباره‌ها نباید از ۳ سانتی‌متر یا ۱/۲ اینچ در ۱۲ اینچ طول جوش تجاوز نماید. ناییوستگی ایحاد شده بین جوش و فلز پایه است (شکل ۶-۵- ۷) که به سطح یا ریشهٌ جوش باز شده باشد. یا ناپیوستگی به وجود آمده بین لایه‌های جوش با یکدیگر (شکل ۷-۵-۱۷) یا بین جوش و فلز پایه ۹ است. در صورتی که مجموع طول این عیب بیش از ۲/۵ سانتی‌متر یا 2 طول جوش باشد (هر کدام که کمتر است) جوش قابل قبول نبوده و باید بریده شود. شکل ۶-۵-۱۷ ذوب ناقص در ریشه با تاج جوش شکل ۷-۵-۱۷ ذوب ناقص در اثر جوش سرد ۷-۳-۷-۵-۷ نفوذ بیش از حد این عیب در اثر نفوذ بیش از حد ریشهٌ جوش ایجاد می‌شود. در صورتی‌که نفوذ جوش در سرتاسر جوش بیش از ۳ میلی‌متر باشد. جوش قابل قبول نبوده و باید بریده شود (شکل ۸-۵-۱۷) شکل ۸-۵-۱۷ نفوذ بیش از حد ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ احرای لوله کشی گاز این عیب در اثر پر شدن ناقص ریشههٌ جوش است (شکل ۹-۵-۱۷ و شکل ۱۰-۵-۷). در صورتی که مجموع"طول قسمتی که نفوذ جوش نافص است بیش از ۲,۵ سانتی‌متر پا: : طول جوش باشد (هز کدام که کمتر است) قابل قبول نبوده و باید بریده شود. شکل ۹-۵-۱۷ عدم نفوذ در ریشه جوش شکل ۱-۵-۱۷ عدم نفوذ در ریشهٌ جوش از یک‌طرف ۹-۳-۷-۵-۷ تخلخا تخلخل, فضای به‌جا مانده از گازهای محبوس در جوش می‌باشد که در خلال مرحلههٌ انحجماد به‌صورت حفره بافی می‌ماند (شکل ۱۱-۵-۱۷). این حفره‌ها به‌طور معمول به شکل کروی و به‌صورت منفرد یا مجتمع ۹ ۳ ۳ ۱ واه ۰ ۳ می‌باشند. در صورتی که قطر هر حفره از 9 ضخامت لوله بیشتر باشد یا قطر هر مجتمع آن‌ها بیش از ۵ میلی‌متر باشد. جوش قابل قبول نیست. / ۹ م7 7 در رورم شکل ۱۱-۵-۱۷ تخلخل در جوش ۵-۷- ۱-۳-۷ تورق در فلز پایه اگر در لبه لوله. خطوطی ناشی از جدایی سطوح یا دو پوسته بودن فلز پایه مشاهده شود. قابل قبول نبوده ۲ باید وله تا محل رفع عیب بریده شود (شکل ۱۲-۵-۷). ۷۴ -------- صفحهٔ بعد -------- سه را ر شکل ۱۳-۵-۱۷ تورق در فلز پایه ۴-۷-۵-۷ کنترل کیفیت جوش الف) کلیه جوش‌های لوله‌ها و اتصالات باید به‌طور کامل از نظر ظاهری کنترل شود. جوشی قابل قبول است که به‌طوز یکنواخت دز سرتاسر محل اتصال انجام شده پاش ب) بازرسی و کنترل کیفیت جوش‌ها باید توسط ناظر انجام شود. درصورت لزوم برای بررسی نود ریشه جوش و عیوب داخلی, نمونه‌هایی از سرجوش‌ها بریده شود. در صورتی که کیفیت جوشکاری مورد تایید ناظر نباشد. باید از ادامه کار جوشکار جلوگیری شود. پ) جوش‌هایی که معیوب تشخیص داده شوند باید بریده شده و دوباره جوشکاری شوند. ۵-۷-۵-۷ اصلاح معایب جوش جوش‌های معیوب باید بریده و مجددا جوشکاری شوند؛ پس از اصلاح باید توسط ناظز بررسی و مورد تأیید ۶-۷-۵-۷ صلاحیت جوشکار جوشکاری باید توسط جوشکاران صلاحیت‌داری انجام شود که دارای پروانهٌ مهارت فنی معتبر از سازمان فنی و حرفه‌ای در جوشکاری لول گاز با فشار ۱/۴ پوند بر اینچ مربع تا سایز ۴ اینچ باشند. ۸-۵-۷ نقشه‌های جون ساخت! پس از اتمام عملیات اجرایی لوله کشی, باید مطابق لوله‌کشی گاز انجام شده. نقشه مطابق ساخت تهیه و انطباق آن با اجرا توسط ناظر تأیید شود. نقشه‌های چون ساخت باید شامل کلیه موارد زیر باشد: ۰[ که ۱ ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷ اجرای لوله‌کشی گاز ۱-۸-۵-۷ پلان محوطه و طبقات نقشه محوطه ساختمان و طبقاتی که در آن‌ها لوله کشی گاز اجرا شده باید مطابق وضعیت اجرا شده تهیه شود. در نقشه باید موارد زیر به‌طور کامل مشخص باشد: الف) محل علمک. لوله‌کشی رابط کلکتور در صورت وجود و محل نصب کنتور. ب) مسیر و موقعیت لوله‌کشی گاز در ساختمان طبق اجرا پ) نحوه اجرای لوله‌کشی در قسمت‌های مختلف به‌صورت روکار یا توکار. ث) محل دقیق نصب و مشخصات تمامی دستگاه‌های گازسوز. تبصره ۱: در خصوص دستگاه‌های گازسوز موتورخانه مرکزی, دیگ‌ها و پکیج‌های چگالشی,» درج شماره سریال دستگاه تیز الزامی می‌باشد. تبصره ۲: در خصوص دستگاه‌های گازسوز آبگرمکن‌های فن‌دار و پکیج‌های فن‌دار» در صورت عدم پیش‌بیلی امعبر دوده باید شماره سربال کستگاه نیز درج شود ج) موقعیت دقیق و ابعاد و مشخصات دریچه‌های تأمین هوای احتراق. چ) محل قرارگیری و مشخصات کامل دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز دودکش‌دار. ح) گروه ساختمان. خ) جهت جغرافیایی. ۲-۸-۵-۷ نقشه ایزومتریک لوله کشی‌گاز نقشه ایزومتریک چون ساخت لوله‌کشی گاز باید شامل موارد زیر باشد: الف) لوله کشی رابط کلکتور در صورت وجود و محل نصب کنتور. ب) مشخصات مالک. طراح ناظر و مجری. پ) مسیر لوله‌کشی‌گاز به‌صورت ایزومتریک مطابق اجرا: ت) مقدار طولانی‌ترین مسیر بر حسب متر و حداکثر مقدار گاز مصرفی بر حسب متر مکعب در ساعت. ث) طول و قطر هر یک از قطعات و مقدار مصرف هر بخش از لوله‌کشی‌گاز اجرا شده ج) نحوه اجرای لوله‌کشی در قسمت‌های مختلف به‌صورت روکار یا توکار. چ) نام اختصاری دستگاه‌های گازسوز و محل دقیق نصب و مشخصات تمامی دستگاه‌های گازسوز. ج) موقعیت محل ملک و ساختمان مورد تقاضا نسبت به معابر عمومی با ذکر نشانی و جهت جغرافیایی. خ) تاریخ اتمام عملیات اجرایی. ۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۷ تامین هوای احتراق ۱۶-۷ کلیات یکی از مهم‌ترین دلایل احتراق ناقص در دستگاه‌های گازسوزء کمبود هوای مورد نیاز احتراق است و احتراق ناقص در دستگاه‌های گازسوزء ایمنی و سلامتی بهره‌برداران را به مخاطره می‌اندازد. از این رو تأمین هوای احتراق برای پیشگیری از بروز خطرات ناشی از احتراق ناقص در دستگاه‌های گازسوز اهمیت زیادی دارد. الزامات این فصل شامل روش‌های تاأمین هوای احتراق و نحوه محاسبه مقدار آن به‌منظور تأمین حداقل شرایط لازم برای احتراق کامل ۰ ایمن در دستگاه‌های گازسوز ۳ عملکرد صحیح آن است که عدم رعایت آن‌ها منجر به فوت. گازگرفتگی یا آلودگی هوای داخل ساختمان می‌شود. در تأمین هوای احتراق دستگاه‌های گازسوز الزامات زیر باید رعایت شود: ۱-۲-۶-۷ برای هر قسمت از ساختمان که در آن دستگاه گازسوز نصب می‌شود برای احتراق کامل در هر یک از دستگاه‌ها باید جوا به مقدار لازم و کافی و با روش مناسب بر اساس شرایط فضای محل نصب. نوع و ظرفیت حرارتی دستگاه گازسوز! تامین شود. ۲-۲-۶-۷ در هر محل از ساختمان که بیش از یک دستگاه گازسوز نصب می‌شود. تأمین هوای احتراق باید متناسب با نوع دستگاه‌های گازسوز و بر اساس مجموع حداکثر ارزش حرارتی ناخالص گاز مصرفی آن‌ها باشد. ۳-۲-۶-۷ هوای انتقالی یا هوای تعویض شده به‌منظور جبران تلفات بارهای حرارتی و برودتی یا تهویه مطبوع نباید به‌عنوان تامین هوای احتراق دستگاه‌های گازسوز مد نظر قرار گیرد. توضیح ۱: منظور از تامین هوای احتراق در این فصل, فراهم نمودن شرایط دریافت مقدار هوایی است که علاوه بر احتراق کامل, تهویه و رقیق‌سازی گازهای دودکش دستگاه‌های گازسوز را نیز امکان‌پذیر توضیح ۲: در هر یک از روش‌های تأمین هوای احتراق, منبع اصلی برای تأمین هواء فضای آزاد خارج از ساختمان است که در آن هوا به مقدار نامحدود و به‌صورت طبیعی جریان دارد و با استفاده از روش‌های مختلف ذکر شده در این مبحث. ارتباط بین فضای آزاد خارج و فضای محل نصب دستگاه گازسوز برای تأمین هوای احتراق برقرار می‌شود. ". ظرفیت حرارتی بر مبنای ارزش حرارتی ناخالص از مصرفی دستگاه گازسوز محاسبه می‌شود. ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۷ تامین هوای احتراق توضیح ۳: تأمین هوا از فضاهایی که ارتباطی با فضای آزاد خارج از ساختمان ندارند مجاز نیست. توضیح ۴: نحوه تأمین هوای احتراق دستگاه‌های گازسوز باید در طراحی پیش‌بینی و از تطابق آن با اجرا هنگام صدور تأییدیه سامانه گاز ساختمان اطمینان حاصل شود. ۳-۶-۷ فضاهای مجاورا غیرمجاز در تأمین هوا تامین هوای احتراق از فضاهای زیر" به‌عنوان فضای مجاور مجاز نیست: الف) فضاهایی که در آن گازهای خطرناک یا آلوده کننده وجود داشته باشد.ء مانند پا رکینگ‌ها. مایعات قابل اشتعال و آرایشگاه‌ها و سالن‌های زیبایی که در آن‌ها معمولاً از مواد شیمیایی (که گازهای قابل اشتعال و یا خورنده تولید و منتشر می‌کنند) استفاده می‌شود. پ) فضاهایی که در آن گرد و غبار و ذرات مواد جامد انتشار یابدء مانند کارگاه‌های نجاری یا چوب‌بری. ت) فضاهای موتورخانه ساختمان و فضاهایی مانند محل نصب ژنراتور برق. ث( فضای اتاق خواب. سرویس بهداشتی. حمامء انباری و راه‌پله. چ) فضای خالی باقی مانده داخل کانال‌هاء بین دیواره داخلی .کانال تا جداره لوله‌هاء دودکش‌هاء کانال‌های فلزی و کابل‌ها. ح) فضای درز انقطاع. خ) فضای چاه آسانسور و فضای کانال‌های تأسیساتی. د) فضاهایی که نرخ نفودٌ هوای آن‌ها کمتر از ۰,۲ نوبت در ساعت باشد. ۴-۶-۷ روش‌های تأمین هوای احتراق تأمین هوای احتراق در فضاهای محل نصب دستگاه‌های گازسوز با استفاده از روش‌های مختلف و بر اساس شرایط فضای محل نصب انجام می‌شود. این روش‌ها شامل تأمین هوا از طریق یک دریچه باز ثابت. تأمین هوا از طریق دو دریجه باز ثابت. تأمین هوا از طریق کانال‌های قائم یا افقی با سطح مقطع ۲ منظور: فضاهایی هستنه که در مجاوز فضای محل نصنب دستگاه کازسوز قرار گرفته‌اند و هولی مورد نیاز احتراق دستگاه گازسوز از هوای موجود در آن فضاها تأمین می‌شود. . نصب دستگاه‌های گازسوز در فضاهای ذکر شده در صورتی مجاز است که طبق الزامات فصل ۴-۱۷ ممنوعیتی از نظر نصب دستگاه گازسوز در آن فضا وجود نداشته و در طراحی. بیش‌بینی لازم برای آنها شده باشد. ۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ثابت. تأمین هوای احتراق به‌صورت مکانیکی و تأمین هوای احتراق با استفاده از تأسیسات مهندسی می‌باشد. در این قسمت روش‌های مختلف تأمین هوای احتراق تشریح شده و بر اساس شرایط فضا و مشخصات دستگاه‌های گازسوزء باید یکی از روش‌ها در تأمین هوای احتراق به کار رود. توضیح: تأمین هوای احتراق طبق این فصل, فقط مخنص دستگاه‌های گازسوز بوده و چنانچه اختلافی با مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان داشته باشد. باید الزامات این مبحث رعایت شود. ۱-۴-۶-۷ _تأمین هوای احتراق از طریق یک دریچه باز ثابت ۱-۱-۴-۶-۷ در این روش باید فضای محل نصب دستگاه گازسوز مجاور فضای آزاد خارج از ساختمان باشد تا امکان دریافت جوا به‌صورت مستقیم از فضای آزاد خارج وجود داشته باشد. ۲-۱-۴-۶-۷ یک دریجه باز دایمی و ثابت که به‌صورت مستقیم با هوای آزاد خارج از ساختمان ارتباط داشته باشد باید روی جدار مشترک بین فضای داخل و فضای مجاور آزاد خارج از ساختمان! تعبیه شود. ۴-۱-۴-۶-۷ بالاترین قسمت این دریجه باید در فاصله ۳۰۰ میلی‌متر پایین‌تر از سقف روی جدار مشترک بین فضای داخل و فضای آزاد خارج از ساختمان باشد. ۴-۱۴-۶۷ حداقل سطح آزاد دریحه باید برابر با ۱۰۰ میلی‌متر مربع به‌ازای هر ۱۱۷ کیلو کالری بر ساعت" ارزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز باشد. ۵-۱-۴-۶-۷ در دریجه‌های با مقطع مستطیل اندازه ضلع کوچک نباید کمتر از ۸۰ میلی‌متر (۲ اینچ) باشد. تبصره ۱: سطح آزاد این دریجه نباید کمتر از مجموع مساحت مجرای دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز با دودکش نصب شده در محل باشد. در صورت کوچک‌تر بودن سطح محاسبه شده بر مینای مندرجات این مبحث باید دریچه تا حدی بزرگ‌تر در نظر گرفته شود تا سطح آزاد آن حداقل برابر مجموع سطح مقطع دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز شود. تبصره ۲: در این روش ارتباط دریجه توسط کانال به فضای آزاد خارج از ساختمان مجاز نیست. ". یک اینج مربع به‌ازای هر ۳۰۰۰ بی‌تی‌یو بر ساعت. ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۷ تامین هوای احتراق ۲-۴-۶-۷ تأمین هوای احتراق از طربق دو دربچه باز ثابت ۱-۲-۴-۶-۷‏ دراین روش باید فضای محل نصب دستگاه گازسوز محاور فضای آزاد خارج از ساختمان باشد.! ۲-۲-۴-۶-۷‏ دو دریجه باز به‌صورت ثابت باید روی جدار مشترک بین فضای داخل و فضای مجاور آزاد خارج از ساختمان تعبیه شود. ۳-۲-۴-۶-۷ محل دریجه‌ها یکی در فاصله ۳۰۰ میلی‌متر پایین‌تر از سقف "و دیگری تا فاصله ۳۰۰ میلی‌متر بالاتر از کف" باید باشد. ۴-۲-۴-۶-۷ مساحت دریجه‌ها باید حداقل ۱۰۰ میلی‌متر مربع به ازای هر ۱۵۶ کیلو کالری بر ساعت؟ ارزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز باشد. ۵-۲-۳-۶-۷ در دریجه‌های با مقطع مستطیل اندازه ضلع کوچک نباید کمتر از ۸۰ میلی‌متر (۲ اینچ) باشد. ۳-۴-۶-۷ تأمین هوای احتراق از طربق کانال‌های مستقیم قائم با افقی ۱۳-۴-۶۷ دراین روش تأمین هوای احتراق توسط کانال‌های افقی یا قائم مستقیم که دارای سطح مقطع ثابت بوده و در طول مسیر انشعاب یا اتصالی ندارند. انجام می‌شود. ۲-۳-۴-۶-۷ در صورت ارتباط با فضای آزاد خارج ساختمان از طریق کانال افقی. مساحت دریچه‌ها و سطح مقطع سراسر کانال باید حداقل ۱۰۰ میلی‌متر مربع به ازای هر ۷۸ کیلو کالری بر ساعت ارزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز باشد. ۳-۳-۴-۶-۷ در صورت ارتباط با فضای آزاد خارج ساختمان از طریق کانال قائم. مساحت دریجه‌ها و سطح مقطع سراسر کانال باید حداقل ۱۰۰ میلی‌متر مربع به ازای هر ۱۵۶ کیلو کالری بر ساعت* ارزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز باشد. توضیح: کانال افقی تأمین هوای احتراق که در قسمت بالا قرار می‌گیرد نباید به سمت منبع هوای *. تا امکان تبادل هوا از طریق دریجه‌ها به صورت مستقیم با فضای آزاد خارج وجود داشته باشد. ". بالاتر ین نقطه دریجه باید در حدفاصل ۳۰ سانتی‌متری از سقف باشد. . بایین‌ترین نقطه دریجه باید در حدفاصل ۳۰ سانتی‌متری از کف باشد. اگر کف محل نصب دستگاه گازسوز با سطح زمین در یک تراز باشد. در این صورت بایین‌ترین نقطه دریچه باید ۳۰ سانتی‌متر بالاتر از کف قرار گیرد. یک اینج مربع به ازای هر ۴۰۰۰ بی‌تی‌یو بر ساعت. یک اینج مربع به ازای هر ۲۰۰۰ بی‌تی‌یو بر ساعت. ۸۰ -------- صفحهٔ بعد -------- آزاد شیب رو به پایین داشته باشد. ۴-۳-۴-۶-۷‏ در کانال‌های با مقطع مستطیل اندازه ضلع کوچک کانال نباید کمتر از ۸۰ میلی‌متر (۳ اینچ) باشد. ۵-۳-۴-۶-۷ نصب دریجه‌های خطی دکوراتیو با عرض کمتر از ۸۰ میلی‌متر (۲ اینچ) جهت تأمین هوای احتراق مجاز نیست. ۴-۴-۶-۷ تأمین هوای احتراق به‌صورت مکانیکی در این روش هوای احتراق مورد نیاز دستگاه‌های گازسوز نصب شده در فضاهای داخلی توسط سیستم مکانیکی و از فضای آزاد خارج ساختمان فراهم می‌شود. ۴-۴-۶-۷ سیستم مکانیکی تأمین هوای احتراق باید مختص دستگاه‌های گازسوز نصب شده در محل باشد. ۲-۴-۴-۶-۷ کمترین مقدار هوایی که توسط سیستم مکانیکی برای تأمین هوای احتراق باید به داخل فضای محل نصب دستگاه/دستگاه‌های گازسوز منتقل شود. ۱ متر مکعب در ساعت به ازای هر ۴۲۴ کیلو کالری در ساعت!(۴ ۰,۰ متر مکعب در دقیقه به ازای هر ۰ کیلو کالری در ساعت) ارزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز باشد. ۳-۴-۴-۶-۷ در فضایی که هواکش برای تخلیه هوا نصب شده است. سیستم تأمین هوای مکانیکی باید علاوه بر تأمین هوای احتراق, حجم هوایی را که توسط هواکش تخلیه ۲ ‏سیستم تأمین هوای مکانیکی باید با دستگاه/دستگاه‌های گازسوز مرتبط‎ ۴-۴-۴-۶-۷ و وابسته باشد؛ به‌طوری که در زمان از کار افتادن یا خاموشی سیستم تأمین هوای مکانیکی, مشعل دستگاه/دستگاه‌های گازسوز خاموش شود و قابل روشن کردن نباشد. ۵-۴-۴۶۷۷ برای مواقع ضروری یا از کار افتادن سیستم تأمین هوای مکانیکی باید سیستمی به‌عنوان پشتیبان نصب شود که به‌طور کامل با سیستم اصلی مطابقت داشته و ۲۰ 11610 ۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۷ تامین هوای احتراق ۵-۴-۶-۷ تأمین هوای احتراق با استفاده از تأسیسات مهندسی! در برخی موارد خاص به نصب تأسیساتی نیاز است که با استفاده از روش‌های مختلف بتوان هوای احتراق مورد نیاز دستگاه‌های گازسوز را تأمین نمود. این تأسیسات باید بر اساس مشخصات دستگاه‌هاء شرایط فضای محل نصب و الزامات این مبحث. هوای کافی برای احتراق تهویه و رقیق کردن محصولات احتراق را تأمین نمایند. استفاده از این روش برای موارد خاص بوده و باید با استفاده از روابط محاسباتی و توسط اشخاصی که دارای صلاحیت مربوطه از وزارت راه و شهرسازی باشند. انجام ۵-۶-۷ فضای محل نصب دستگاه گازسوز در تامین هوای احتراق دستگاه‌های گازسوزی که هوای مورد نیاز احتراق از فضای محل نصب تامین دستگاه گازسوز بر اساس شرایط فضای محل نصب تعیین می‌شود. ۱-۵-۶-۷ فضا با نرخ نفوذ هوای نامشخص فضای محل نصب دستگاه گازسوز که نرخ نفود هوای آن محاسبه نشده با نامشخص باشد. ۷۱۱۵-۶-۷ اگر ححم فضای محل نصب دستگاه گازسوز برابر یا بیش از ۱ متر مکعب برای هر ۱۷۸ کیلو کالری در ساعت آرزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز آن فضا باشد. تأمین هوای احتراق فضای محل نصب دستگاه گازسوز باید با رعایت الزامات و بر اساس یکی از روش‌های مندرج در بندهای ۴-۶-۱۷- ۱الی ۵-۴-۶-۱۷ انجام شود. ۲-۱۵-۶۷ اگر حجم فضای محل نصب دستگاه گازسوز کمتر از ۱ متر مکعب برای هر ۸ کیلو کالری در ساعت ارزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز آن فضا باشد. تأمین هوای احتراق فضای محل نصب دستگاه گازسوز باید با رعایت الزامات و بر اساس یکی از روش‌های مندرج در بندهای ۲-۴-۶-۱۷ الی ۵-۴-۶-۱۷ انجام شود. بنابراین تأمین هوای احتراق با استفاده از روش مندرج در بند ۱-۴-۶-۱۷ برای ۱۰۳8106700 ۰ ۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۵-۶-۷ فضا با نرخ نفوذ هوای مشخص فضای محل نصب دستگاه گازسوز است که نرخ نفوذ هوای آن محاسبه! شده و تعداد دفعات تعویض جوا در هر ساعت آ مشخص باشد. ۱-۲-۵-۶-۷ نرخ نود هوا به فضای محل نصب دستگاه گازسوز محاسبه شده و تعداد دفعات تعویض هوا بیش از ۰,۶ بار در هر ساعت باشد: الف) اگر حجم فضای محل نصب دستگاه گازسوز برابر یا بیش از ۱ متر مکعب برای هر ۱۷۸ کیلو کالری در ساعت ارزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز آن فضا باشد. تأمین هوای احتراق فضای محل نصب دستگاه گازسوز باید با رعایت الزامات و بر اساس یکی از روش‌های مندرج در بند ۱-۴-۶-۱۷ الی ۵-۳-۶-۱۷ انجام شود. ب) اگر حجم فضای محل نصب دستگاه گازسوز کمتر از ۱ متر مکعب برای هر ۱۷۸ کیلو کالری در ساعت ارزش حرارتی ناخالص گاز ورودی به دستگاه/دستگاه‌های گازسوز آن فضا باشد. تأمین هوای احتراق فضای محل نصب دستگاه گازسوز باید با رعایت الزامات و بر اساس یکی از روش‌های مندرج در بندهای ۲-۴-۶-۱۷ الی ۵-۴-۶-۱۷ انجام شود. بنابراین تأمین هوای احتراق با استفاده از روش مندرج در بند ۱-۴-۶-۱۷ برای این گونه فضاها مجاز نیست. ۲-۳۲-۵-۶-۷ نرخ نفوذ هوا به فضای محل نصب دستگاه گازسوز محاسبه شده و تعداد دفعات تعویض جوا کمتر از ۰,۶ بار در ساعت باشد: الف) اگر حجم فضای محل نصب دستگاه‌های گازسوز برابر یا بیش از حجم مورد نیاز محاسبه شده بر اساس روابط (۱) یا (۲) باشد. تأمین هوای احتراق فضای محل نصب دستگاه گازسوز باید با رعایت الزامات و بر اساس یکی از روش‌های مندرج در بندهای ۱-۳-۶-۱۷ الی ۵-۳-۶-۱۷ انجام ب) اگر حجم فضای محل نصب دستگاه‌های کازسوز کمتر از حجم مورد نیاز محاسبه شده بر اساس روابط (۱) یا (۲) باشد. تأمین هوای احتراق فضای محل نصب دستگاه گازسوز باید با رعایت الزامات !. محاسبات بر اساس مراجعی مانند ۵5171۳۸۳ انجام می‌شود. ۰سا110 ۵7 02086 ۸ ۲۰.۸77 ۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۷ تامین هوای احتراق تأمین هوای احتراق با استفاده از روش مندرج در بند ۱-۴-۶-۱۷ برای این گونه فضاها محاز نیست. 77۳ خقس )خرس > ( 11 گروزر 012007 0041760 حجم مورد )۱( نیاز ۳ و یک ( 1 /)رورزی ۵/۲۳۵ 2011۳۵۵ حجم مورد نیاز ۸ 1.685 ( سل ) 248 (1712)+ورزز 1011/7710 1600:/1760/ حجم مورد نیاز ۳۱( 7 با ۸ ( 770)ورزیه 1 جم مورد تیار 1۳ 15/3 ۰ (پیچیپ) ۶ - سس ۳ (-1/),ن/ ۲۵/۸۲۲۵ ۸601417602 حجم مورد نیاز رابطه (۱) برای محاسبه حجم مورد نیاز فضای محل نصب دستگاه‌های گازسوز بدون فن به‌کار می‌رود. رابطه ۲۱( برای محاسبه ححجم مورد نیاز فضای محل تنص دستگاه‌های گازسوز فن‌دار به کار می‌رود. در روابط فوق: حجم لازم برای محل نصب دستگاه‌های گازسوز بدون فن ‏ - ج«ورزرم۵1:/110آ 1600:1720 حجم لازم برای محل نصب دستگاه‌های گازسوز فن‌دار ‏ - برم/ ۵1:46 160141700 تعداد دفعات تعویض جوا در ساعت )یم ظرفیت دستگاه/دستگاه‌های گازسوز بدون فن سا < از دک ظرفیت دستگاه/دستگاه‌های گازسوز فن‌دار ما توضیح: در صورتی که در فضایی هم دستگاه گازسوز بدون فن و هم دستگاه گازسوز فن‌دار وجود داشته باشد. حجم مورد نیاز مجموع حجم‌های محاسبه شده از روابط (۱) و (۲) برای هر یک از دریحه‌ها و کانال‌های تأمین هوای احتراق باید طوری باشند که امکان دریافت و انتقال هوای آزاد به‌صورت دائم و بدون مانع از طریق آن‌ها وجود داشته باشد. ۱-۶-۶-۷ دربچه‌های تأمین هوای احتراق ۸۴ -------- صفحهٔ بعد -------- محاسبه شده بر اساس مندرجات این مبحث باشد. ۲-۱-۶-۶-۷‏ در صورت نصب توری بر روی دریچه تأمین هواء اندازه چشمه‌های توری باید حداقل 7 میلی‌متر 9 اینچ) بوده و دسترسی مناسب برای بازدید و تمیز کردن آن ۳-۱-۶-۶-۷ اگر دریچه‌ای از نوع فلزی بر روی دریچه نصب می‌شود. سطح آزاد آن نباید بیش از ۷۵ درصد محاسبه شود. مگر آن که کارخانه سازنده دریجه درصد دیگری توصیه کرده باشد. ۴-۱-۶-۶-۷‏ اگر دریچه‌ای از نوع چوبی بر روی دریچه نصب می‌شود. سطح آزاد آن نباید بیش از ۲۵ درصد محاسبه شود. مگر آن که کارخانه سازنده دریجه درصد دیگری توصیه کرده باشد. ۵-۱-۶-۶-۷ در بیرون از ساختمان, تراز زیر دهانه دریافت هوای احتراق دست‌کم باید ۰ میلی‌متر (۱۲ اینج) بالاتر از زمین مجاور قرار گیرد. ۶-۱-۶-۶-۷‏ فضای باقی‌مانده اطراف دودکش و لوله‌ها و کابل‌هایی که از جوانب فضای نصب دستگاه گازسوز عبور می‌نمایند. نباید به‌عنوان دهانه ورود هوای احتراق تلقی و ۷-۱-۶-۶-۷‏ دریچه‌هایی که از طریق آن‌ها هوای مورد نیاز احتراق تأمین می‌شود باید از نظر عایق صوت با الزامات «مبحث ۱۸ مقررات ملی ساختمان» و از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی با الزامات «مبحث ‎۱۹٩‏ مقررات ملی ساختمان» مطابقت داشته باشند. ولی در هر حالت اولویت اصلی در نصب این دریچه‌هاء تأمین هوای احتراق است و مطابقت با مباحث ۱۸ و ‎۱۹٩‏ مقررات ملی ساختمان در اولویت بعدی است.! ۸-۱-۶-۶-۷‏ در صورت نصب دمیر موتوردار در مسیر تأمین هوای احتراق, این دمیرها باید با مشعل دستگاه گازسوز مرتبط ۲ و وابسته باشند؛ به گونه‌ای که با بسته شدن مسیر تأمین هواء مشعل دستگاه گازسوز نیز به‌طور خودکار خاموش شود. ۹-۱-۶-۶-۷ نصب دمپر دستی بر روی دهانه ورود هوا یا کانال تأمین هوای احتراق, محاز ن ت. *. اولویت اول و اصلی. تأمین هوای احتراق است و به دلیل رعایت الزامات مباحث ۱۸ و ۱۹ به هیج وجه نباید در تأمین هوای احتراق خللی ایجاد شود. بل 0[] 116 ۲۰ ۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۷ تامین هوای احتراق ۲-۶-۶-۷ کانال‌های تأمین هوای احتراق کانال‌های تأمین هوای احتراق باید با الزامات زیر مطابقت داشته باشند: ۱-۲-۶-۶-۷ کانال‌ها باید از جنس فولاد گالوانیزه فولاد زنگ نایذیر آلومینیوم و یا از جنسی همسان از نظر مقاومت در مقابل خوردگی. استحکام و سختی ساخته شوند. ۲۲-۶-۶۷ طراحی و ساخت کانال هوا باید با رعایت الزامات «مبحث ۱۴ مقررات ملی ساختمان» انجام شود. ۳-۲-۶-۶-۷ کانال‌ها باید به فضایی منتهی شود که حرکت آزادانه هوای احتراق به سمت دستگاه‌های گازسوز بدون مانع انجام شود. ۴-۲-۶-۶-۷ هرکانال فقط باید برای تأمین هوای یک فضای محل نصب دستگاه گازسوز به کار رود. ۵-۲-۶-۶-۷ سطح مقطع کانال نباید کمتر از سطح آزاد دهانه متصل به آن باشد. ۶-۲-۶-۶-۷ سطح آزاد و بدون مانع هر کانال نباید از ۱۰۰۰۰ میلی‌متر مربع (۱۵ اینچ ۸۰ ‏در کانال‌های با مقطع مستطیل اندازه ضلع کوچک کانال نباید کمتر از‎ ۷-۲-۶-۶-۷ میلی‌متر (۳ اینچ) باشد. ۸-۲-۶-۶-۷ یک کانال نباید هم به دهانه ورودی بالا و هم دهانه ورودی بایین جوا برساند؛ برای هر دهانه ورودی هوا باید کانال مستقل نصب شود. ۹-۲-۶-۶-۷ کانال افقی تأمین هوای احتراق که در زیر سقف نصب می‌شود. نباید به سمت دهانه ورودی هوای آزاد خارج. شیب رو به پایین داشته باشد. ۳-۶-۶-۷ تأمین هوای احتراق از کف کاذب در تأمین هوای احتراق از کف کاذب باید فضای کف کاذب دارای بازشوی دائمی, محافظت شده و دارای و دریجه انتقال هوا بین محل نصب دستگاه گازسوز و فضای زیر کف کاذب باید با یکدیگر ۸۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳-۶-۶-۷ در مناطقی که احتمال بروز سیل یا آب‌گرفتگی وجود دارد. دهانه ورود هوا باید در ارتفاع مناسب جانمایی گردد. ۴-۶-۶-۷ تأمین هوای احتراق از فضای زبر شیروانی ۱-۴-۶-۶-۷ در تأمین هوای احتراق از فضای زیرشیروانی باید این فضا با هوای آزاد خارج از ساختمان به‌صورت مستقیم. دائمی و بسته نشدنی ارتباط داشته و هوای آزاد بیرون باید در مسیر داخل فضای زیر شیروانی تا دهانه ورود جوا به محل نصس دستگاه». بدون هیچ مانعی جریان داشته باشد. دریچه انتقال هوا بین محل نصب دستگاه گازسوز و فضای زیر شیروانی باید با یکدیگر بالاتر از کف فضای زیر شیروانی ادامه یابد. ۴-۴-۶-۶-۷ در صورت عبور هرگونه دودکش از فضای زیر شیروانی. تأمین هوای احتراق و یا فضولات و عوامل دیگر نباید وجود داشته باشد. در صورت نصب توری بر روی دریجه کانالی که به فضای زیر شیروانی منتهی می‌شود. باید اندازه چشمه‌های توری حداقل ۷ 1 میلی‌متر (ٍ اینچ) و دسترسی مناسب برای بازدید و تمیز کردن آن پیش‌بینی شود. ۸۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هقدهم ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز ۱-۷-۷ کلیات دودکش‌ها نقش اصلی را در انتقال و تخلیه محصولات احتراق دارند و از آنجا که این محصولات حاوی گازهای مسموم کننده, سوزاننده و آلاینده هستند. لزوم انتقال کامل, ترقیق آن‌ها و هدایت به فضای آزاد خارج از ساختمان و پیشگیری از بروز هرگونه نشت یا انتشار در فضای محل نصب ایجاب می‌نماید که مراحل طراحی, ساخت. نصب و بازرسی دودکش‌ها با رعایت کلیه ضوابط ایمنی و فنی انجام شود. از این رو اجرای دقیق الزامات این فصل در حوزه وظایف طراح, مجری, ناظرء سازندگان و خصوصاً نصابان دستگاه های گازسوز و دودکش‌ها بوده و هر یک از اشخاص ییاد شده در قبال وظایفی که از طرف وزارت راه و شهرسازی تعیین شده مسئولیت قانونی دارند. ۲-۷-۷ حدود و دامنه کار الزامات این فصل شامل موارد زیر می‌باشد: الف) طراحی, نصب و بازرسی دودکش دستگاه‌های گازسوز. ب) طراحی, نصب و بازرسی معبر دودکش. پ) طراحی. نصب و بازرسی دودکش مشترک دستگاه‌های گازسوز. ت) طراحی, نصب و بازرسی دودکش دستگاه‌های گازسوز چگالشی. تبصره: درصورتی که بین الزامات این مبحث و مبحث ۱۴ در مورد دودکش دستگاه‌های گازسوز تفاوتی وجود داشته باشد. الزامات سخنگیرانه‌تر باید رعایت شود. ۳-۷-۷ طراحی دودکش در طراحی دودکش. مشخصات مربوط به دودکش. لوله رابط و نحوه خروج محصولات احتراق تعیین می‌شود. این مشخصات عبارتند از: آلف) نوع دودکش. محل نصب و مسیر عبور دودکش از فضای محل نصب دستگاه گازسوز تا فضای آزاد خارج از ساختمان. ب) اندازه سطح دهانه معبر محصولات احتراق و ارتفاع دودکش. جنس و ضخامت جداره. پ) محل نصب. مسیر عبورء نوع جنس و ضخامت جداره و اندازه سطح دهانه لوله رابط دودکش. ت) نوع و ضخامت عایق حرارتی مورد نیاز. ث) نحوه اتصال محل خروج محصولات احتراق از دستگاه به لوله رابط یا دودکش و نحوه اتصال لوله رابط ۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز به دودکش. چ) نوع محل نصب. مسیر عبورء اندازه سطح دهانه معبر محصولات احتراق. جنس و ضخامت جداره دودکش‌های مشترک برای دو یا چند دستگاه گازسوز. چ)امحل خروج دودکش از بام ساختمان. رعایت فواصل آن در امتدادهای جانبی و قائم و محل و نوع کلاهک دود کش. ۱-۳-۷-۷ الزامات عمومی الزامانی که در طراحی و اجرای انواع دودکش و معبر دودکش باید رعایت شود شامل موارد زیر است: ۷۱۱۳-۷-۷ طراحی و اجرای دودکش باید بر اساس نوع و ظرفیت دستگاه‌های گازسوز متصل به آن, ابعاد و فضای محل نصب آن‌ها انجام شود. ظرفیت دستگاه گازسوز بر اساس ارتفاع از سطح دریا ملاک عمل می‌باشد. ۲-۱۳-۷۷ اجزای دودکش باید از نقطه اتصال به دستگاه گازسوز تا انتهای دودکش در خارج از ساختمان, بصورت به هم پیوسته و درزبندی شده باشد و گازهای حاصل از ۳-۱-۳-۷-۷‏ دودکش و اجزای آن باید در برابر ضربات فیزیکی. صدمات خارجی و تکأن‌های زلزله مقاوم باشند. ۴-۱-۲-۷-۷ دودکش یا هیچ‌یک از اجزای دودکش نباید از داخل کانال یا پلنوم هوا عبور کند. ۵-۱-۳-۷-۷ در دودکش‌های قائم فلزی, سطوح داخل معبر دود باید در برابر خوردگی ناشی از چگالش بخار آب و گازهای خورنده خروجی مقاوم باشد. ۶-۳-۷-۷ دودکش قائم باید بر روی پایه‌ای از مصالح ساختمانی مقاوم در برابر وزن دودکش و دست‌کم ۲ ساعت مقاوم در برابر آتش قرار گیرد. ۷-۳-۷-۷ قسمت پایین دودکش قائم در زیر پایین‌ترین اتصال رابط به آن» باید دست کم ۰ میلی‌متر ۱۳۲۱ اینچ) ادامه یاید. ۸-۱-۳-۷-۷‏ درطراحی و اجرای دودکش و لوله رابط باید دستورالعمل و الزامات این مبحث ملاک عمل باشد. ۹-۱۳-۷۷ در طراحی دودکش و لوله رابط دودکش باید محل تکیه‌گاه‌ها و بست‌ها برای جزئیات بیشتر به مراجمی مانند 211 87۳2۸ 54 37۳80۸ و ۸871۵۸5 مراجعه شود. ۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم برای تحمل وزن» حفاظت در برابر ضربات فیزیکی و نیروهای ناشی از زلزله و همچنین نغییرات,دمای دود کشی و توله:رابط مشخمی شده و (جرا سطایق طراحی لنجام پذپرد: ۱۰-۱۳-۷۷ عبور دودکش از فضای بالای سقّف کاذب. فضای داخلی و دیوارهای مربوط به استخر سونا و حمام ممنوع است. در صورت عبور دودکش از مجاورت دیوار فضاهای یاد شده» دیواره معبر دودکش در جوار فضای موصوف باید سیمان اندود شود. ۱-۹-۳۷۷۷ در طراحی دودکش باید جزئیات مربوط به عایق حرارتی آن مشخص شود عایق حرارتی مورد استفاده باید غیر قابل سوختن باشد و مقاومت آن در مقابل انتقال گرما از جداره دودکش به خارج طوری باشد که خللی در عملکرد دودکش در اثر کاهش دمای محصولات احتراق ایجاد نشود. استفاده از لوله‌های قابل انعطاف که دارای درز می‌باشند به‌عنوان دودکش ممنوع است. در طراحی دودکش دستگاه‌های گازسوز فن‌دار باید الزامات دودکش با جریان مکانیکی رعایت شود. ۱۳-۱-۳-۷-۷ در صورت غبور دودکش از فضایی غیر از فضای محل نصب دستگاه گازسوز دودکش باید داخل معبر دودکش مستقلی قرار گیرد و تا فضای آزاد خارج از ساختمان امتداد داشته باشد. مشخصات معبر دودکش باید مطابق با قسمت ۴-۷-۱۷ باشد. ۱۳-۱-۳-۷-۷ دهانه خروجی دودکش باید از مخازن مواد قابل اشتعال یا انفجار بالاتر قرار گیرد و فواصل آن در ترازهای افقی و عمودی بر مبنای الزامات ایمنی حریم آن مخزن ۱۴-۱۳-۷۷ دهانه خروجی دودکش باید مجهز به کلاهکی باشد که جریان دود را مسدود نکند و از ورود آب باران» برف و سایر اشیاء به داخل دودکش و لانه‌گزینی پرندگان جلوگیری به‌عمل آورد. ۱۵-۱۳-۷۷ انتهای دودکش باید با فضای آزاد ارتباط داشته باشد و محصولات احتراق از دهانه دودکش نباید در فضای مسقف و محصور یا فضاهای داخل ساختمان تخلیه شود.! دهانه ابتدای دود کش باید به‌صورت عمودی و در داخل دیوار قرار گیرد. اتصال لوله رابط به دودکش در سقف ممنوع می‌باشد. ۱۶-۱۳-۷۷ در دودکش‌های فلزی باید فاصله کافی جهت جلوگیری از سوختگی و آسیب‌دیدگی افراد منظور شود. ۱۷-۱۳-۷۷ در محل عبور دودکش و معبر دودکش از کف. سقف یا بام ساختمانء شکل و اندازه دودکش نباید تغییر نماید. !. دهانه محل خروج محصولات احتراق از دودکش نباید در فضاهای داخل ساختمان مانند راه‌یله و یاسیو قرار گیرد. ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز ۱۸-۱-۳-۷-۷ عبور هرگونه تأسیسات از معبر دودکش ممنوع می‌باشد. ۲-۳-۷-۷ دودکش با مکش طبیعی ۱-۲-۳-۷-۷ حداقل سطح مقطع دودکش با مکش طبیعی باید ۷۸۵۰ میلی‌متر مربع (۱۲ اینچ مربع) باشد. استفاده از دودکش با مکش طبیعی که سطح مقطع آن کمتر از مقدار فوق باشد برای انتقال محصولات حاصل از احتراق دستگاه‌های گازسوز ممنوع است. ۲-۲-۳-۷-۷ به‌جز مواردی که از دودکش مشترک برای اتصال چند دستگاه استفاده می‌شود. سطح مقطع دودکش با مکش طبیعی و دهانه ابتدای آن باید حداقل برابر با سطح مقّطع دهانه خروجی دستگاه متصل به آن باشد. ۳-۲-۳-۷-۷ حداقل ارتفاع دودکش با مکش طبیعی دستگاه‌های گازسوز باید ۲ متر باشد. ۴-۲-۳-۷-۷‏ دودکش با مکش طبیعی باید تا حد ممکن به‌صورت قائم باشد. در محلی که امکان اجرای دودکش به‌صورت قائم وجود نداردء حداکثر زاویه انحراف از امتداد قائم ۵ درجه باید باشد. علاوه بر رعایت حداکثر زاویه انحراف از امنداد قائم تعداد زانوی مورد استفاده در مسیز دودکش نباید بیش از ۴ عدد باشد!. تبصره: استفاده از زانوی ‎٩۰‏ درجه فقط در محل خروجی دستگاه گازسوز و محل اتصال به ابتدای دودکش مجاز است و در امتداد قائم دودکش ممنوع است. ۵-۲-۳-۷-۷ محل نصب زانوها و انحراف مسیر دودکش باید با بست یا تکیه‌گاه مناسب برای تحمل وزن» حفاظت در برابر ضربات فیزیکی و نیروهای ناشی از زلزله و همچنین تغییرات دما به اجزای ساختمان به‌صورت محکم متصل و ثابت شود. ۶-۲-۳-۷-۷ اتصال دودکش با مکش طبیعی و دودکش با جریان مکانیکی به یکدیگر ۷-۲-۳-۷-۷ انتهای دهانه خروجی دودکش با مکش طبیعی باید به‌صورت عمودی باشد تا محصولات احتراق در جهت عمود به سطح مقطع دودکش و به طرف بالا منتقل شود. ۸-۲-۳-۷-۷‏ دهانهه خروجی انتهای بالای دودکش باید تا بام ساختمان ادامه داشته باشد. ۹-۲-۳-۷-۷ فاصلههٌ قائم دهانه خروجی دودکش از تراز زمین پیاده‌رو مجاورء نباید کمتر از ۲ متر باشد. ۱۰-۲-۳-۷-۷ دهانه خروجی نسبت به بالاترین نقطهٌ بام که دودکش از آن خارج می‌شود. !. حداکتر زاویه هر زانو تباید بیش از ۴۵ درجه باشد. ۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- حداقل باید ۱ متر بالاتر قرار گیرد. این دهانه از هر یک از اجزای ساختمان نا فاصله ۲ متر از جداره دودکش. باید حداقل ۶۰۰ میلی‌متر بالاتر باشد. ۱۱-۲-۳-۷-۷ حداقل فاصله افقی انتهای دودکش با قسمت مکش کولرهای آبی. دریجه‌های تأمین هوای ساختمان یا قسمت مکش دمنده‌های هوا به داخل ساختمان باید ۳ متر در نظر گرفته شود. در صورتی که رعایت این فاصله امکان پذیر نباشد. باید انتهای دودکش را ۲ متر بالاتر از آن‌ها در نظر گرفت و با بست یا دیوار حائل مهار نمود. ۱۳-۳-۳-۷-۷ حداقل فاصله افقی انتهای دودکش با در یا پنجره یا بازشو ساختمان باید حداقل ۲ متر باشد؛ در صورتی که رعایت این فاصله امکان‌بذیر نباشد. باید انتهای دودکش را ۲ متر بالاتر از آن‌ها در نظر گرفت و با بست یا دیوار حائل مهار نمود. ۳-۳-۷-۷ دودکش با جریان مکانیکی ۱-۳-۳-۷-۷ دودکش با جریان مکانیکی و اتصالات آن باید به‌طور کامل بدون نشت و هوابند باشد. ۲-۳-۳-۷-۷ بر اساس محل قرار گرفتن دمنده. جریان داخل دودکش مکشی یا رانشی یا تلفیقی از دو حالت خواهد بود.! ۳-۳-۳-۷-۷ مشعل دستگاه گازسوز باید با دمنده دودکش به جریان مکانیکی مرتبط و وابسته باشد؛ به‌طوری که دمنده لحظاتی قبل از شروع به‌کار مشعل راه‌اندازی شود و چنانجه دمنده به هر دلیلی راه‌اندازی نشود. مشعل نباید شروع به‌کار کند و در صورت از کار افتادن دمنده حین کار مشعل دستگاه گازسوز خاموش شود. ۴-۳-۳-۷-۷ دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی نباید در محل خروجی آن دارای شیب رو به پایین باشد. ۵-۳-۳-۷-۷ دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی که به‌صورت افقی قراردارد و محصولات احتراق در سطح افقی تخلیه می‌شود. نباید به سمت آپارتمان. ملک و ساختمان مجاور بوده و باید حداقل ۲ متر از مرز (حریم) ملک یا ساختمان‌های مجاور فاصله داشته باشد. ۶-۳-۳-۷-۷‏ دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی نباید به سمت درء پنجره یا هر بازشوی دیگری باشد. ۷-۳-۳-۷-۷ دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی نباید در فضای یاسیو یا فضاهای جریان مکشی در بخش مکش دمنده و جریان رانشی در بخش رانش دمنده خواهد بود. ۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز ۸-۳-۳-۷-۷ جهت دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی نباید به سمت بخش مکش دستگاه‌های دمنده‌دار باشد. ۹-۳-۳-۷-۷ دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی باید از بخش مکش دستگاه‌های دمنده‌دار حداقل ۲ متر فاصله افقی و ۱ متر فاصله عمودی داشته باشد. در محلی که رعایت این فاصله امکان‌پذیر نباشد. کاهش فاصله افقی تا ۱ متر در صورتی مجاز است که دهانه خروجی دودکش ۲ متر بالاتر از بخش مکش دستگاه‌های دمنده‌دار قرار گیرد. ۷-۷- ۱-۳-۳ دهانه خروجی دودکش دستگاه‌های گازسوز چگالشی باید حداقل از بخش مکش دستگاه‌های دمنده‌دار ۲ متر به‌صورت افقی و ۱ متر به‌صورت عمودی فاصله داشته باشد. کاهش فاصله افقی تا ۱ متر برای مواردی که امکان افزایش فاصله وجود نداشته باشد درصورتی مجاز است که دهانه خروجی دودکش ۲ متر بالاتر از بخش مکش دستگاه های دمنده‌دار قرار گیرد. ۱۱-۳-۳-۷-۷ در ساختمان‌های ویلایی دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی که بالاتر از درء پنجره یا بازشوهای ساختمان قرار می‌گیرد. باید حداقل ۱۳۰۰ میلی‌متر فاصله افقی و ۲۰۰ میلی‌متر فاصله عمودی داشته باشد. تبصره: دهانه خروجی دودکش دستگاه‌های گازسوز چگالشی باید از هر در پنحره یا بازشوهای ۱۳-۳-۳-۷-۷ دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی که در فاصله‌ای کمتر از ۱ متر از سقف قرار می‌گیرد. نباید به سمت سقف باشد. جهت خروج محصولات احتراق باید به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت شود. ۷-۷- ۱۳-۳-۳۳ فاصلههٌ قائم دهانه خروجی دودکش با جریان مکانیکی از تراز زمین پیاده‌رو مجاور یا محل عبور و مرور افراد. نباید کمتر از ۲ متر باشد. ۱۴-۳-۳-۷-۷ درپوش دهانه خروجی دودکش باید به‌گونه‌ای نصب شود که از ورود آب باران؛ برف و یا اجزای خارجی به داخل دودکش و لانه‌گزینی پرندگان جلوگیری به‌عمل ۴-۳-۷-۷ جنس دودکش جنس دودکش‌ها و لوله رابط دودکش در ساختمان‌ها بستگی به دستگاه گازسوز و فن‌آوری استفاده شده در آن و دمای محصولات احتراق خروجی از دستگاه دارد. استفاده از دودکش با مصالح بنایی ۹۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مانند أجر و سنگ برای دستگاه‌های گازسوز ممنوع است. ۱۴-۳-۷۷ دودکش فلزی الف) دودکش فلزی در سرتاسر مسیر باید بدون نشت بوده و به‌صورت کامل با استفاده از عایق حرارتی عایق کاری شود. ب) دودکش فلزی در خارج از ساختمان باید دارای پوشش مناسب به‌منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت به عایق حرارتی آن باشد. پ) دودکش فلزی که داخل ساختمان نصب می‌شود باید در معبر دودکش به‌گونه‌ای قرار گیرد که امکان بازرسی, تعمیر یا تعویض دودکش بدون تخریب وجود داشته باشد. ت) در دستگاه‌های گازسوز که دمای محصولات احتراق آن در نقطه ورود به دودکش کمتر از ۱۶۵ درجهٌ سلسیوس است. جنس دودکش باید از نوع مقاوم در مقابل خوردگی. مانند فولاد زنگ‌ناپذیر باشد ث) جنس دودکش‌های فلزی که در خارج از ساختمان نصب می‌شوند باید از ورق گالوانیزه با ضخامت مقادیر مندرج در جدول ۲-۷-۱۷ باشد. ج) دودکش قائم فلزی باید با پیش‌بینی انبساط و انقباض ناشی از گرما و سرما ساخته و نصب شود. ۲-۴-۳-۷-۷ دودکش سیمانی. سفالی و سرامیکی ألف) دودکش باید در سرتاسر مسیر بدون نشت بوده و به‌صورت کامل با استفاده از عایق حرارتی عایق شود. ب) دودکش باید در برابر خوردگی. ساییده شدن و ترک برداشتن ناشی از تماس با گازهای حاصل از احتراق. تا دمای ۵۲۸ درجه سلسیوس مقاوم باشد. پ) دودکش باید هم‌زمان با ساخت معبر دودکش با مصالح بنایی در داخل آن قرار گیرد و قطعات آن با دقت با یکدیگرمتصل شده و درزهای بین قطعات با مواد نسوز هوابند شود. ت) به‌جز وزن دودکش, هیچ بار دیگری نباید بر پایه‌های دودکش وارد شود. مگر آن که در طراحی دودکش برای آن بار اضافه بیش‌بینی‌های لازم به‌عمل آمده باشد. ۳-۴-۳-۷-۷ دودکش 10۳۷۴ الف) جهت خروج گازهای حاصل از احتراق سیستم‌های چگالشی از دودکش ۱۳۱/۲0) مطابق استاندارد ۳۱۱71 65 استفاده می‌شود. به‌علاوه این نوع دودکش باید داخل غلافی فلزی بوده و معبر دودکش با مصالح ساختمانی و دودبند قرار داشته باشد. ۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز ب) جنس غلافی فلزی دودکش‌های ۱۳۱/۲ باید از ورق گالوانیزه با ضخامت مقادیر مندرج در جدول ۱-۷-۷ باشد. ۴-۴-۳-۷-۷ دودکش فولادی ضد زنگ (|5۳66 513[0|695) الف) این نوع دودکش در دیگ‌های چگالشی کاربرد داشته. ورق مورد استفاده در این نوع دودکش‌ها می‌بایست از نوع -[316 ]5162 512121285 باشد. ب) جنس دودکش‌های فولادی ضد زنگ باید از ورق فولادی با مشخصات ذکر شده در بند ۳-۷-۱۷- ۴-۴ (الف) و با ضخامت مقادیر مندرج در جدول ۱-۷-۱۷ باشد. حدول ۱-۷-۱۷ ضخامت ورق فولادی ضد زنگ قطر دودکش گرد (میلی‌متر) حدافل ضخامت ورق(میلی‌متر) تا ۴۰۶ ۸/ ۷ تا ۴۵۷ ۱ بزرگ‌تر از ۴۵۷ ۲ ۴-۷-۷ معبر دودکش معبر دودکش با استفاده از مصالح فلزی یا مصالح بنایی در فضای داخل یا خارج از ساختمان ساخته الف) معبر دودکش در فضای خارج از ساختمان باید با استفاده از مصالح فلزی یا مصالح بنایی ساخته جدول ۲-۷-۱۷ باشد. استفاده از سایر لوله‌ها یا ورق‌های فلزی با همان استحکام و همان مقاومت در برابر خوردگی, مجاز است. استفاده از پروفیل‌های فلزی برای تقویت معبر دودکش فلزی و اتصال قطعات به‌صورت جوشی یا پرچی یا با پیچ و مهره مجاز است. ۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم جدول ۲-۷-۱۷ ضخامت ورق فولادی معبر دودکش فلزی تا ۹۹۵ ۵ ۶ تا ۱۳۹۰ ۲ ۱ تا ۱۶۴۰ ۳۵ بزرگ‌تر از ۱۶۴۰ ۳/۵ پ) معبر دودکش فلزی باید روی پایه‌ای نصب شود که بار وزن معبر دودکش و دودکش‌های داخل آن را به زمین منتقل کند. در صورتی که پایه و معبر دودکش با اجزای ساختمان مرتبط باشند باید در طراحی ساختمان, پیش‌بینی‌های لازم برای مهار وزن» بارهای حاصل از انبساط و انقباض ناشی از گرما و سرما و بارهای دیگر به عمل آمده باشد. ت) معبر دودکش فلزی باید به‌منظور محافظت با عایق مقاوم در برابر خوردگی پوشش داده شود. ث) معبر دودکش با مصالح بنایی با استفاده از مصالح نسوختنی مانند سنگ, آجر یا بتن باید ساخته ج) معبر دودکش با مصالح بنایی باید روی پایه‌ای از مصالح بنایی که جدا از اجزای ساختمان است. نصب شود و بار وزن معبر دودکش و دودکش‌های داخل آن را به زمین منتقل کند. در صورتی که پایه و معبر دودکش با اجزای ساختمان مرتبط باشند. در طراحی ساختمان باید پیش‌بینی‌های لازم برای مهار وزن و سایر بارها به‌عمل آمده باشد. چ) محصولات احتراق باید از طریق دودکش‌های نصب شده داخل معبر دودکش منتقل شوند. بین جداره خارجی عایق حرارتی دودکش‌ها و جداره داخلی معبردودکش باید فضای خالی وجود داشته باشد تا در صورت نشتی, محصولات احتراق از طریق معبر دودکش به فضای آزاد منتقل شوند.! خح) استفاده از زانوی ‎٩۰‏ درجه در امتداد مسیر معبر دودکش ممنوع است. حداکثر زاویه انحراف از امتداد قائم باید ۴۵ درجه باشد. خ) معبر دودکش باید نا بالاترین نقطه در پشت بام ادامه داشته باشد. د) در انتهای پایین معبر دودکش برای تمیز کردن ادواری, باید دریچهٌ بازدید هوابند و مقاوم در برابر خوردگی پیش‌بینی شود. فاصله پایین‌ترین نقطه دریچه نا کف زمین باید حداقل ۲۰۰ میلی‌متر باشد. ". محصولات احتراق به‌صورت مستقیم از فضای داخلی معبر دودکش مننقل نمی‌شوند و فقط در صورت نشت محصولات احتراق از دودکش‌ها به فضای داخلی معبر دودکش, محصولات نشت شده به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت می‌شوند. ۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز ارتفاع این دریچه باید حداقل ۱۵۰ میلی‌متر باشد و لبه بالایی آن حداقل ۱۵۰ میلی‌متر پایین‌تر از اتصال پایین‌ترین لولهٌ رابط به دودکش باشد. ذ) انتهای بالایی معبر دودکش باید با کلاهکی مناسب برای جلوگیری از لانه‌گزینی پرندگان, ورود ر) اگر در معبر دودکش با مصالح بنایی. دو دودکش نصب شود. سطوح خارجی دودکش‌ها باید دارای عایق حرارتی بوده و از یکدیگر فاصله داشته باشند. ۲-۴-۷-۷ معبر دودکش داخل ساختمان! ب) در طراحی ساختمان‌های جدید باید محل معبر دودکش و ابعاد آن قبل از اخذ پروانه ساخت مشخص شده و در نقشه‌های ساختمان: جزئیات دقیق آن درج شود. پ) در حین ساخت معبر دودکش باید امکان نصب دودکش داخل فضای آن و اجرای عایق‌کاری حرارتی دودکش فراهم شود ت) محصولات احتراق باید از طریق دودکش‌های نصب شده داخل معبر دودکش منتقل شوند. بین جداره خارجی عایق حرارتی دودکش‌ها و جداره داخلی معبردودکش باید فضای خالی وجود داشته باشد تا در صورت نشتیء محصولات احتراق از طریق معبردودکش به فضای آزاد منتقل شوند.۲ ثٌ) استفاده از زانوی ۹۰ درجه درامتداد مسیر معبردودکش ممنوع است. حداکثر زاویه انحراف از امتداد قائم ۴۵ درجه باید باشد. چ) معبر دودکش باید از فاصله ۳۰۰ میلی‌متر پایین‌تر از نقطه قرارگیری ابتدای دودکش داخل آن تا پشت بام به‌صورت یکپارچه اجرا شود و نباید هیچ‌گونه دریجه در مسیر آن وجود داشته باشد یا ارتباطی با فضاهایی مانند فضای زیر سقف کاذب داشته باشد. چ) معبر دودکش باید تا بالاترین نقطه در پشت بام ادامه داشته باشد. خج)انتهای بالایی معبر دودکش باید به فضای آزاد مرتبط باشد تا در صورت نشت احتمالی محصولات احتراق داخل آن به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت شوند. ". داکت با کاتال در فضای داخلی ساختمان که دودکش از داخل آن عبور می‌کند. احتراق از دودکش‌ها به فضای داخلی معبر دودکش, محصولات نشت شده به فضای آزاد خارج از ساختمان هدایت می‌شوند. ۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- خ) انتهای بالایی معبر دودکش باید با نصب کلاهکی مناسب برای جلوگیری از لانه گزینی پرندگان, وروه باران و رف با سایراشیاء خفاظت شوه, د) اگر در معبر دودکش با مصالح بنایی» دو دودکش نصب‌شود. سطوح خارجی دودکش‌ها باید دارای عایق حرارتی بوده و از یکدیگر فاصله داشته باشند. ذ) عبور دودکش از فضای بالای سقف کاذب. فضای داخلی و دیوارهای مربوط به استخر سونا و حمام و چاه آسانسور ممنوع است. در صورت عبور دودکش از مجاورت دیوار فضاهای یاد شده» باید دیواره معبر دودکش در جوار فضای موصوف سیمان اندود شود. ۵-۷-۷ لوله رابط دودکش ۱-۵-۷-۷ لوله رابط دودکش باید در همان فضایی که دستگاه در آن قرار داردء نصب و قابل دسترسی باشد و نباید در مسیر تردد یا در معرض ضربه فیزیکی باشد ۲-۵-۷-۷ محل‌های اتصال لوله زابط دودکش به دستگاه گازسوز و دودکش باید به‌صورت کامل هوابند و بدون نشت باشد. ۳-۵-۷-۷ برای مهار وزن لوله رابط و نیروهای ناشی از انقباظ و انبساط حرارتی و اثر زمین لرزه و سایر بارهاء لوله رابط دودکش باید با بست و تکیه‌گاه مناسب به اجزای ساختمان به‌طور ثابت ۴-۵-۷-۷ لوله رابط دودکش با مکش طبیعی از محل اتصال به دستگاه تا نقطه اتصال به دودکش باید دارای شیب حداقل ۲ درصد به طرف بالا باشد. ۵-۵-۷-۷ حداقل اندازه مساحت دهانه لوله رابط باید برابر با مساحت دهانه خروجی محصولات احتراق از دستگاه گازسوز باشد. در صورتی که طبقّ طراحی سطح مقطح دهانه لوله رابط کوچک تر از سطح مقطع دهانه خروج محصولات احتراق دستگاه کازسوز باشد. باید مساحت دهانه لوله رابط را برابر با مساحت دهانه خروجی محصولات احتراق از دستگاه گازسوز در نظر گرفت. ۶-۵-۷-۷ مسیر لوله رابط دودکش باید تا حد ممکن کوتاه و مستقیم باشد و استفاده از زانو با زاویه بیش از ۹۰ درجه در مسیر آن مجاز نیست. ۷-۵-۷-۷ نصب دمپر دستی داخل لوله رابط دودکش مجاز نیست. در صورت نصب دمپر موتوری در مسیر لوله رابط دودکش باید با مشعل دستگاه مرتبط و وابسته باشد. تا در صورت بسته شدن دمپرء مشعل دستگاه نیز به‌طور خودکار خاموش شود. ۸-۵-۷-۷ حداکثر طول لوله رابط دودکش باید ۴۵۰ میلی‌متر (۱۸ اینچ) برای هر ۲۵ میلی‌متر (۱ اینچ) قطرآن باشد. در صورتی که طول لوله رابط از ۴۵۰ میلی‌متر (۱۸ اینج) برای هر ۲۵۰ میلی‌متر (۱ اینجچ) قطر آن بیشتر باشد. باید از طریق افزایش قطر یا ارتفاع کل دودکش, ظرفیت ۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز مورد نظر تأمین شود. در هر حال طول لوله رابط نباید از ۷۵ درصد ارتفاع دودکش قائم بیشتر باشد. ۹-۵-۷-۷ در اتصال لولهٌ رابط دودکش به دودکش, لوله رابط باید تا سطح داخلی دودکش ادامه یابدء ولی نباید وارد آن شود. محل اتصال باید به‌صورت کامل هوابند شود. جدول ۲-۷-۱۷ باشد. ساخت لوله رابط دود کش از سایر لوله‌ها یا ورق‌های فلزی با همان استحکام و همان مقاومت در برابر خوردگی, مجاز است. استفاده از پروفیل‌های فلزی برای تقویت لوله رابط دود کش و اتصال قطعات به‌صورت جوشی یا برچی یا با بیچ و مهره مجاز است. جدول ۳-۷-۱۷ ضخامت ورق فولادی لوله رابط دودکش قطر لوله رابط دودکش ضخامت ورق فولادی گالوانیزه تا ۱۲۰ تا ۵ ۶ 7۳ از ۱۲۰ تا ۲۲۰ از ۵ تا ‎٩‏ ۷ ۸ از ۲۲۰ ۴۰۰۱ از ‎٩‏ تا ۱۶ او ۳۴ ۰ و بیشتر از آن | ۱۶و بیشتر از آن ۱,۵ ۴ ۱۱-۵-۱۷۱۷ عبور لوله رابط دودکش از کف. ستف. دبوار 1 پارتیشن ساخته شده از مواد مصالح سوختنی با دبواره مقاوم در برابر انش ممنوع می‌باشد. ۶-۷-۷ تعیین قطر دودکش مستقل برای یک دستگاه گازسوز تعیین قطر دودکش باید با استفاده از روابطی که برای محاسبات دودکش‌ها در مراجع و استانداردهای مربوطه وجود دارد استفاده شود. در این قسمت طبق محاسبات. تعیین قطر دودکش‌ها برای سهولت کار ارائه شده است. تذکر: تعیین قطر دودکش برای مقادیر خارج از جدول باید با استفاده از روابط محاسبات دودکش انجام ۸ ۱ سود. !. محاسبات دودکش با استفاده از روابطی که در مراجعی مانند ۸۵517۸6 با ۸7۳۳۸211 و 1۳۳۸54 وجود دارد. انجام می‌شود. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۶-۷-۷ تعیین قطر دودکش مستقل برای یک دستگاه گازسوز که در طرح ذیل نشان داده شده» ارتفاع کل دودکش که فاصله بین بلندترین نقطه دستگاه گازسوز تا انتهای دودکش است ۵ طول لوله رابط با استفاده از ظرفیت دستگاه گازسوز انجام می‌شود. بدون هیچ واسطه‌ای بر روی محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز نصب شده باشد. برای محاسبهٌ قطر دودکش دستگاه‌های گازسوزی که در مناطق مرتفع نصب می‌شوند. ظرفیت دستگاه در سطح دریا ملاک خواهد بود. 1 ارتفاع کل دودکش بر حسب متر. بآ< طول لوله افقی رابط بر حسب متر. شکل ۱-۷-۱۷ دودکش برای استفاده یک دستگاه گازسوز ۱۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷-۷ دودکش مشترک در طراحی دودکش مشترک الزامات زیر باید رعایت شود: ۱-۷-۷-۷ تمامی دستگاه‌های متصل به دودکش مشترک می‌بایست به کنترل‌های ایمنی مجهز ۲-۷-۷-۷ استفاده از دودکش مشترک فقط برای دستگاه‌های گازسوزی که هوای مورد نیاز احتراق آن‌ها از فضای آزاد خارج از ساختمان تأمین شود. مجاز است. ۳-۷-۷-۷ استفاده از دودکش مشترک در داخل واحدهای آپارتمانی ممنوع است. ۴-۷-۷-۷ دودکش مشترک برای دو دستگاه گازسوز که در یک طبقه نصب می‌شوند. باید نزدیک‌تر یا مستقیم روی دستگاه گازسوز با ظرفیت حرارتی کمتر قرار گیرد. ۵-۷-۷-۷ دودکش مشترک برای دستگاه‌های گازسوزی که در فضای اختصاصی مانند موتورخانه‌ها نصب می‌شوند در صورتی مجاز است که محل نصب دستگاه‌های گازسوز فضایی با درب مستقل داشته باشد و جوای احتراق آن مطابق الزامات فصل ۶-۱۷ به‌صورت مستقیم از فضای آزاد خارج از ساختمان تأمین شود. ۶-۷-۷-۷ طراحی و اجرای دودکش مشترک برای دستگاه‌های گازسوز که در طبقات متوالی قرار دارند حداکثر تا ۵ طبقه به‌شرطی مجاز است که هوای مورد نیاز احتراق به‌صورت مستقیم از فضای آزاد تأمین شود و دستگاه خارج از فضای داخلی واحد که دسترسی آن از همان واحد است. نصب شود. علاوه بر آن باید دودکش آن‌ها با مکش طبیعی باشد. ۷۷-۷۷-۷-/۹ طراحی و اجرای دودکش مشترک برای دستگاه‌های گازسوزی که تأمین هوای احتراق آن‌ها از فضای داخلی ساختمان‌ها باشدء محازنیست. ۸-۷-۷-۷ استفاده از دودکش مشترک برای پکیج‌های فن‌دار ممنوع است. ۹-۷-۷-۷ اتصال دودکش دستگاه‌های گازسوز فن‌دار و دودکش دستگاه گازسوز بدون فن به یک دودکش مشترک مجاز نیست. ۱-۷-۷-۷ لوله‌های رابط دستگاه‌های گازسوز با دودکش مشترک در محل اتصال به بخش قائم ۱-۷-۷-۷ سه‌راهی مورد استفاده برای اتصال لوله‌های رابط به دودکش مشترک باید هم‌سایز ۱۳-۷-۷-۷دودکش‌های مشترک و لوله رابط دود کش و اتصالات آن‌ها در صورتی که سازنده دستگاه گازسوز نوع خاصی را بر اساس الزامات این مبحث برای آن‌ها پیش‌بینی نکرده باشد. باید از نوع فلزی باشد. ۱. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز ۱۱۳-۷-۷-۷تصال لوله‌های رابط دودکش مشترک فقط باید با استفاده از سه‌راهی اتصال پیش‌ساخته در بخش قائم دودکش انجام شود. گرفتن انشعاب با روش‌های دیگر مجاز نیست. ۸-۷-۷ تعیین قطر دودکش مشترک و لوله رابط ۱-۸-۷-۷ قطر دودکش مشترک تک‌جداره و لوله رابط دودکش دستگاه‌های گازسوزی که در یک طبقه مطابق نصب شده‌اند. با استفاده از ظرفیت دستگاه گازسوزء ارتفاع دودکش و طول لوله رابط از جدول ۵-۷-۱۷ و جدول ۶-۷-۱۷ تعیین می‌شود. تبصره: برای تعیین قطر دودکش مستقل دستگاه‌های گازسوزی که در یک طبقه نصب شده‌اند تا قسمتی که به دودکش مشترک متصل می‌شوند باید بر اساس شکل ۲-۷-۱۷ استفاده می‌شود. ۲-۸-۷-۷ قطر دودکش مشترک تک‌جداره و لوله رابط دودکش دستگاه‌های گازسوزی که در طبقات متوالی یک ساختمان مطابّق شکل ۳-۷-۱۷ نصب شهه‌اند. با استفادهاز ظرفیت دستگاه گازسوزء ارتفاع دودکش و طول لوله رابط از جدول ۵-۷-۱۷ و ۶-۷-۱۷ تعیین می‌شود. تبصره: در ساختمان‌هایی که دستگاه‌های گازسوز در طبقات متوالی آن از دودکش مشترک استفاده می‌کنند. اندازهٌ قطر پایین‌ترین لوله رابط و قسمت قائمی که محصولات احتراق را به پایین‌ترین سه‌راهی دودکش مشترک هدایت می‌کند باید از شکل ۲-۷-۱۷ محاسبه شود. در این رابطه ارتفاع کل, فاصله بین بالاترین نقطه محل خروج محصولات احتراق دستگاه گازسوز تا سه‌راهی پایین‌ترین طبقه می‌باشد. ۳-۸-۷-۷ در دودکش‌های مشترک می‌توان حداکثر قطر محاسبه شده دودکش را از ابتدا تا انتها ۴-۸-۷-۷ بدون در نظر گرفتن جدول ظرفیت. در صورت برابر بودن قطر لولهٌ رابط با قطر دودکش مشترک. باید قطر دودکش مشترک در جدول حداقل یک اندازه بزرگ‌تر در نظر گرفته شود. ۵-۸-۷-۷ هر زانویی ‎٩۰‏ درجه اضافه بر دو زانویی اول» ظرفیت لوله رابط دودکش مشترک را ۱۰/ کاهش می‌دهد. ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- 4[ ارتفاع لوله رابط هر دستگاه که برابز است با فاصله بین بالاترین نقطه خروجی محصولات احتراق دستگاه گازسوز تا اولین سه راهی انشعاب. ب[- طول وله رابط جر دستگاه: 1 ارتفاع کل برای هر دستگاه که برابر است با فاصله بین بالاترین نقطه خروجی محصولات احتراق دستگاه شکل ۲-۷-۱۷ دودکش برای دو با جند دستگاه گازسوز که در ,بک‌طبقه نصب شده‌اند ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز سه راهی هم قطر با دودکش فوقانی متصل به آن چا ارتفاع لوله رابط بر حسب بالاترین نقطه خروجی دستگاه گازسوز تا اولین سه‌راهی 0 فاصلهٌ مرکز دو سه‌راهی مجاور [[- ارتفاع کل برای هر دستگاه +[ ورودی از طبقات پایین تر شکل ۳-۷-۱۷ دودکش مشترک در طبقات متوالی ساختمان‌ها ۱۰۶ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم جدول ۵-۷-۱۷ ظرفیت دودکش‌های مشترک فلزی بدون لوله رابط (متر)1] جدول ۶-۷-۱۷ ظرفیت لوله رابط دودکش 1 کیلو کالری) ۱۰۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۷ دودکش‌های دستگاه‌های گازسوز ۹-۷-۷ ضوابط عمومی مربوط به طراحی و نصب دودکش‌ها ۱-۹-۷-۷ گازهای حاصل از احتراق دستگاه‌های گازسوز باید مطابق این مقررات به‌طور مستقیم و بدون برخورد با مانع, به فضای آزاد خارج ازساختمان هدایت شود. ۲-۹-۷-۷ اتصال دستگاه گازسوز به محلی که قطر دهانه دود کش از قطر دهانه خروجی محصولات احتراق آن کوچک‌تر باشد مجاز نیست. ۳-۹-۷-۷ دودکش دستگاه‌های گازسوز از نوع با دودکش که محل نصب آن‌ها خارج از فضای داخلی ساختمان است باید بر اساس الزامات این مبحث طراحی و اجرا شوند. ۴-۹-۷-۷ دودکش باید روی پایه‌های مناسب قرار گیرد تا وزن آن به پایه منتقل شود و در امتداد قائم باید توسط بست‌های مناسب به اجزای ساختمان متصل شود. ۵-۹-۷-۷ ارتفاع دهانه دودکش بخاری دیواری باید حداقل ۱۳۰ سانتی‌متر بالاتر از کف محل نصب قرار داشته باشد. ۶-۹-۷-۷ درصورت استفاده از دودکش مشترک در ساختمان‌های بیش از بنج طبقه, برای هر بنج طبقه یک دودکش مشترک بر اساس الزامات این مبحث مجاز است. ۷-۹-۷-۷ معبر دودکش! باید از بالا به هوای آزاد ارتباط داشته باشد و نباید به فضاهای داخلی ساختمان راه داشته باشد. ۸-۹-۷-۷ در صورتی‌که در ساختمان‌های موجود. دودکش بدون معبر یا بدون کانال از مجاور دیوارهای داخلی و یا خارجی واحدهای مسکونی عبور نماید. نصب سنسور منوکسید کربن در واحدهای مسکونی مذکور الزامی می‌باشد. ۹-۹-۷-۷ کلیه محل‌های اتصال دودکش‌ها باید به‌طور کامل دودبند باشند. ۱-۹-۷-۷ استفاده از قطعات لوله‌های پیش‌ساخته سر صاف برای دودکش ممنوع است و باید از نوع نر و ماده استفاده شود. سرصاف مشروط به کاربرد اتصالات مناسب (برای اتصال دادن دو قطعه دودکش) به همراه مواد دودبندکننده خواهد بود. ۱-۹-۷-۷ وصل دستگاه گازسوز به دودکشی که بر مبنای مشخصات آن طراحی نشده باشد. محاز ۱۳-۹-۷۷ نصب و استفاده از دستگاه‌های گازسوز با دودکش که برای آن‌ها دودکش طراحی نشده داکت پا کانال که از داخل آن دودکش عبور می‌کند. ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۹-۷-۷دستگاه‌های گازسوز از نوع با دودکش که نیاز به دودکش از نوع خاصی دارند. مانند دودکش‌های دوجداره پکیج‌های محفظه احتراق بسته یا دودکش 1۳۹۷6 دیگ‌های چگالشی باید توسط سازنده یا وارد کننده, همراه دستگاه ارائه و توسط افراد دارای صلاحیت. نصب شده و گواهینامه نصب آن صادرشود. ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۷ بازرسی, کنترل کیفیت. آزمایش, صدور تأییدیه» تحوبل و ۱-۸-۷ کلیات در اجرای سامانه گاز. رعایت الزامات از مرحله طراحی تا نصب و راه‌اندازی دستگاه‌های گازسوز ضروری است و برای حصول اطمینان باید هر یک از اجزا و بخش‌های سامانه بر مبنای احکام این مبحث. مورد بازرسی,» کنترل و آزمایش قرار گیرند. در این فرآأیند مغایرت‌های احتمالی مشخص شده و اقدام لازم برای اصلاح انجام می‌شود." این فصل مربوط به فرآیند بررسی انطباق اجرای سامانه گاز با الزامات این مبحث و آزمایش‌های لازم به‌منظور تعیین صحت عملکرد اجرا است که بر مبنای آن گواهی اتمام عملیات سیستم لوله‌کشی گاز صادر و سپس تزریق گاز و راه‌اندازی دستگاه‌های گازسوز انجام می‌شود. ۲-۸-۷ حدود و دامنه کار الزامات این فصل حدود کمی و کیفی کنترل‌ها و بازرسی‌های مربوط به کلیه مراحل مندرج در این مقررات را مشخص می‌کند که شامل طراحی, انتخاب مصالح اجرای لوله‌کشی گاز و آزمایش‌هاء نصب و اجرای دودکش‌ها و آزمایش آن‌هاء نصب مجاری تأمین هوای احتراق, صدور تأییدیه‌هاء نصب دستگاه‌های گازسون تزریق گاز و راه‌اندازی سامانه گاز می‌باشد. بررسی مراحل مختلف اجرایی یا بخش‌هایی از سامانه گاز در حیطه وظایف هر یک. طبق این مقررات بوده و این اشخاص باید بر اساس وظایف مندرج در این مبح. اجزای مختلف سیستم را کنترل نموده و از انطباق اجرا با این مقررات اطمینان حاصل نمایند. در صورت اجرای هر یک از بخش‌ها و در نهایت تمامی سیستم مطابق با این مقررات. کیفیت مطلوب" حاصل و تأییدیه صحت انجام کار صادر می‌شود. صدور تأییدیه باید پس از انجام مراحل کنترل کیفیت مطابق این مقررات باشد. توضیح: صدور تأییدیه نهایی برای سامانه, مستلزم اتمام مراحل اجرایی ". مطابقت با الزامات این مقررات و انجام کلیه آزمایش‌های مندرج در این فصل می‌باشد. ۱ در صورتی که اشکالی مربوط به مراحل اولیه اجرایی بوده و در بایان کار مشخص شود. قبل از صدور تأییدیه نهایی باید این اشکال رفع شود. ۲ منظورء رعایت کامل مقررات این مبحث است. دستگاه‌هایی که به صورت فصلی نصب و جمع‌آوری می‌شوند مانند بخاری, باید شرایط محل نصب آنها از نظر تأمین هوای احتراق و تخلیه محصولات احتراق مطابق الزامات این مبحث باشد. ۱۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۷ بازرسی. کنترل کیفیت. آزمابش. صدور تأبید به. تحوبل و تزربق گاز ۱-۲-۸-۷ کنترل کیفیت کنترل کیفیت برای مطابقت اجرای سامانه گاز ساختمان با مقررات این مبحث توسط اشخاصی که دارای صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی هستند باید انجام شود. ۱-۱-۲-۸-۷ _طراحی و حصول اطمینان از انطباق طرح و جزئیات مندرج در آن با الزامات این مقررات بر عهده طراح است. انتخاب مسیر لوله کشی. نوع و محل نصب دستگاه‌های گازسوز, مصالح, دودکش‌هاء مجاری تأمین هوای احتراق, از جمله مواردی هستند که باید در طراحی مشخص شوند. ۲-۱-۲-۸-۷ بررسی طرح ارائه شده. امکان اجرا و صدور تأییدیه طرح در صورت مطابقت با الزامات این مقررات. بر عهده ناظر است. در صورت وجود اشکال در طرح ارائه شده یا رعایت نشدن الزامات این مبحث. ناظر باید با ارائه مستندات و دلایل کافی بر مبنای این مقررات. درخواست اصلاح طرح را داشته باشد. طراح موظف به اصلاح طرح و تطبیق آن با مقررات و ارجاع آن برای صدور تأییدیه طرح از طرف ناظر می‌باشد. ۳-۱-۲-۸-۷ کلیه موارد اجرایی شامل اجرای لوله کشی گاز. نصب دریجه‌ها و کانال‌های تأمین هوای احتراق, نصب و اجرای دودکش‌ها و سایر موارد اجرایی مرتبط با سامانه گاز ساختمان باید مطابق الزامات این مبحث باشد و توسط مجری انجام شود. بررسی امکان اجرای طرح و جزئیات اجرایی مندرج در طرح با مجری است و کلیه مراحل اجرایی باید با هماهنگی ناظر باشد. درصورت نیاز به تغییر در جزئیات طرح., قبل از اجرا باید تغییرات با هماهنگی طراح و ناظر انجام شده و پس از تأیید. عملیات اجرایی شروع شود. ۴-۱-۲-۸-۷ مسئولیت کنترل کیفیت و گواهی اتمام عملیات سیستم لوله‌کشی گاز در تمامی مراحل مطابق با الزامات این مبحک و همچنین حصول اطمینان از مناسب بودن دودکش‌ها و مجاری تهویه لوازم گازسوز برعهده ناظر است. در مواردی که ناظر ضروری بداند برای حصول اطمینان از کیفیت اجراء مصالح و آزمایش‌هاء می‌تواند از خدمات اشخاص دارای صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی استفاده نماید. ۵-۱-۲-۸-۷ نصب دستگاه‌های گازسوزء نصب لوله رابط دودکش, کنترل نهایی مکش دودکش‌هاء مجاری تأمین هوای احتراق. راه‌اندازی و آزمایش عملکرد دستگاه‌های گازسوز بر عهده نصاب مجاز و مورد تأیید سازنده دستگاه گازسوز یا اشخاص دارای صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی می‌باشد. ۱۱۴۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۸-۷ آزمابش لوله‌کشی از برای اطمینان از استحکام و هوابند بودن لوله کشی گاز اجرا شده. تمام قطعات و اجزای لوله کشی باید تحت آزمایش قرار گیرند. آزمایش لازم برای تعیین استحکام و نشتی باید در دو مرحله جداگانه انجام شود؛ آزمایش نشت است که بعد از آزمایش مقاومت. برای اطمینان از هوابند بودن انجام می‌شود. ۱۳-۸-۷۷ الزامات عمومی در انجام آزمایش‌های لوله کشی گاز در اجرای آزمایش‌های لوله کشی گاز الزامات زیر باید رعایت شوند: ۱-۱-۳-۸-۷ آزمایش‌ها باید با استفاده از یکی از گازهای هول نیتروژن. دی اکسید کرین یا گازهای بی اثر انجام شود. استفاده از اکسیژن برای انجام آزمایش‌ها ممنوع است. ۲-۱-۳-۸-۷ انواع آزمایش‌ها و بازرسی‌های غیر مخرب نظیر رادیوگرافی. تست‌های اولتراسونیک. ذرات مغناطیسی و مایعات نافْذ مورد نیاز این بخش از مقررات نیستند. ۳-۱-۳-۸-۷ فشارسنج‌هایی که در آزمایش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند باید دارای دقت کافی باشند. در صورت استفاده از فشارسنج‌های عقربه‌ای. قطر صفحه نمایش باید حداقل ۵۰ میلی‌متر و دامنه کاری آن برای آزمایش مقاومت باید متناسب با فشار نهایی باشد و از شروع تاریخ اعتبار بیش از شش ماه سیری نشده باشد. ۴-۱-۳-۸-۷ لوله‌کشی گاز ممکن است در یک مرحله یا به‌تدریج با پیشرفت کار تحت آزمایش قرار گیرد. ولی در پایان کار باید آزمایش به‌صورت یکپارچه بر روی کل لوله کشی ۵-۱-۳-۸-۷ بخش‌هایی از لوله کشی گاز که باید قبل از اتمام عملیات لوله‌کشی پوشانده شوند یا داخل کانال غیر قابل دسترسی قرار گیرند. باید آزمایش شده و در صورت مناسب بودن نتیجه آزمایش طبق الزامات این فصل, باید نسبت به پوشاندن یا نصب آن‌ها در کانال اقدام شود. در پایان عملیات اجرای لوله کشی گاز. کل لوله‌کشی شامل لوله, اتصالات و شیرها باید با یکدیگر به‌صورت یکپارچه آزمایش شوند. ۶-۱-۳-۸-۷ در صورتی که بخشی از لوله کشی گاز توکار قبل از سایر قسمت‌ها بوشانده !. دامنه کاری تعیین شده در فشارسنج‌ها برای مشخص نمودن افت فشارهای جزنی است. ۱۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- و آزمایش‌های مربوط به آن تکمیل شده باشد. تکرار آزمایش این قسمت به‌صورت یکپارچه با بقیه لوله کشی. مشابه بندهای ذیربط فوق, الزامی است. ۳-۸-۷--۷ چنانجه سیستم لوله‌کشی به دو یا چند قسمت تقسیم و هر قسمت جداگانه تحت آزمایش فشار قرار گیرد و قسمت‌های رابط برای اتصال قسمت‌های مجزا به یکدیگر چه تحت آزمایش قرار گرفته چه نگرفته باشند. باید مجموعهٌ لوله کشی به‌صورت یکیارچه تحت آزمایش قرار داده شود. ۸-۱-۳-۸-۷‏ در صورتی که نتیجه آزمایش مقاومت مورد قبول نباشد. باید اشکالات رفع شده و آزمایش تکرار شود. رفع اشکال و تکرار آزمایش تا حصول اطمینان از نتیجه مورد قبول باید ادامه یابد و پس از آن آزمایش نشتی انجام شود. در هر حالت اجرای هر دو آزمایش مقاومت و نشتی الزامی است و نتایج حاصل باید مورد قبول باشد. ۹-۱-۳-۸-۷ چنانجه قسمتی از سیستم لوله‌کشی گازدار شده باشد. برای آزمایش قسمت‌هایی که گازدار نیستند. دو بخش گازدار و بدون گاز نباید تحت هیچ شرایطی به وسیله شیر از یکدیگر مجزا شوند و تفکیک آن‌ها از یکدیگر باید با استفاده از درپوش‌های جوشی یا دنده‌ای باشد و نقاط تفکیک طوری مسدود شود که امکان نشت گاز یا جوا به ۲-۳-۸-۷ آزمایش مقاومت در این آزمایش لوله کشی کاز باید با فشار حدود۲ بار (۲۰ بوند بر اینچ مربع) به مدت یک ساعت از نظر استحکام و تحمل فشار کنترل شود. مراحل آزمایش باید به شرح زیر باشد: ۲-۳-۸-۷ شیرهای اصلی و فرعی باید به‌صورت کامل باز باشند. ۲-۳-۳-۸-۷ شیرهای مصرف باید به‌صورت نیمه باز بوده و با درپوش. خروجی آن‌ها مسدود شود. ۳-۲-۳-۸-۷ انتهای لوله‌کشی رابط باید با درپوش فلزی مسدود شود ۴-۲-۳-۸-۷ سیال آزمایش از یک شیر مصرف به سیستم تزریق شود. ۵-۲-۳-۸-۷ فشار داخل سیستم با استفاده از فشارسنج نصب شده روی یکی از شیرهای مصرف با فشار ۲ بار (۲۰ پوند بر اینچ مربع) تنظیم شود. ۶-۲-۳-۸-۷ پس از تنظیم فشار باید تمامی شیرهای مصرف که با دریوش مسدود شده‌اند از طریق آزمایش کف صابون و یا مایع ظرفشویی کنترل شوند ۷-۲-۳-۸-۷ در صورتی که در فشارسنج افت فشاری مشاهده شد. باید کلیه اجزا و ۱۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم به رفع آن اقدام و مراحل فوق تکرار شود. آزمایش تا زمانی که مورد قبول نباشد باید تکرار شود.! ۸-۲-۳-۸-۷ پس از گذشت یک ساعت از زمان تنظیم فشار اگر هیچ‌گونه فوران» تخلیه یا کاهش فشاری در فشارسنج مشاهده نشود. آزمایش مورد قبول است. ۳-۳-۸-۷ آزمایش نشت این آزمایش باید پس از انجام آزمون مقاومت و صحت آن انجام شود. در این آزمایش لوله‌کشی گاز باید با فشار ۰۷ بار (۱۰پوند براینچ مربع) به مدت ۲۴ ساعت تحت فشار قرار داده و از حیث نشتی کنترل شود. مراحل آزمایش باید به شرح زیر باشد: ۱۳-۳-۸۷ شیرهای فرعی باید به‌صورت کامل باز باشند. ۲-۳-۳-۸-۷ شیرهای مصرف باید به‌صورت کامل بسته و درپوش نصب شده روی آن‌ها برداشته شود. ۳-۳-۳-۸-۷ سیال آزمایش باید از یک شیر مصرف به سیستم تزریق شود ۴-۳-۲-۸-۷ فشار داخل سیستم با استفاده از فشارسنج نصب شده روی یکی از شیرهای مصرف با فشار ۰/۷ بار (۱۰ پوند بر اینچ مربع) تنظیم شود. ۵-۳-۳-۸-۷ پس از تنظیم فشارء قسمت خروجی شیرهای مصرف و انتهای لوله‌ کشی رابط باید از نظر نشتی کنترل شود. ۶-۳-۳-۸-۷ در صورتی که در فشارسج افت فشاری مشاهده شد باید کلیه اجزا و قطعات بررسی شده و علت کاهش فشار مشخص شود. پس از تشخیص علت. باید نسبت به رفع آن اقدام و مراحل فوق تکرار شود. آزمایش تا زمانی که مورد قبول نباشد باید تکار شود. ۷-۳-۳-۸-۷ پس از گذشت ۲۴ ساعت از زمان تنظیم فشارء اگر هیچ‌گونه افت فشاری در فشارسنج مشاهده نشود. آزمایش مورد قبول است. توضیح: پس از پایان آزمایش باید خروجی کلیه شیرهای مصرف تا قبل از نصب دستگاه‌های گازسوز با درپوش فلزی مسدود شوند. ۴-۸-۷ صدور تأبیدبه عملیات اجرابی پس از اتمام عملیات لوله‌کشی گاز و قبل از تزریق گاز باید مطلبقت کلیه موارد اجرا شده با الزامات این ".این آزمایش هنگامی مورد قبول است که هیج‌گونه افت پا کاهش فشاری در فشارستج مشاهده نشود. ۱۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۷ بازرسی. کنترل کیفیت. آزمایش, صدور تأیید به. تحوبل و تزربق گاز مبحث توسط ناظر کنترل شده و در صورت تطابق, تأییدیه صادر شود. تأییدیه باید زمانی صادر شود که کلیه عملیات ساختمانی به پایان رسیده و سامانه آماده تزریق گاز راه‌اندازی و بهره‌برداری باشد." مواردی که باید بررسی شوند به شرح زیر است: ۱-۴-۸-۷ مطابقت نقشه چون ساخت و مشخصات مندرج در آن با لوله‌کشی گاز اجرا شده و سامانه گاز ساختمان. ۲-۴-۸-۷ بازرسی کل سیستم لوله‌کشی گاز ساختمان و مطابقت لوله‌کشی رابط. لوله جانشین و محل نصب کنتورء لوله‌کشی گاز, محل نصب شیرها و نقاط مصرف با الزامات این میحث. ۳-۴-۸-۷ بازرسی دریجه‌ها و کانال‌های تأمین هوا و مطابقت آن‌ها با الزامات فصل ۶ این مبحث. ۴-۴-۸-۷ بازرسی دودکش‌ها و مطابقت آن‌ها با الزامات فصل ۷ این مبحث. ۵-۴-۸-۷ بازرسی موضع دستگاه‌های گازسوزی که باید به‌صورت ثابت نصب شوند و تطابق وضعیت آن‌ها با الزامات این مبحث. ۲ ۵-۸-۷ برقراری جریان گاز تحویل کنتور و سایر تجهیزات انشعاب گاز به مجری یا پیمانکار تحت پوشش شرکت گاز پس از اعلام پایان کار لوله کشی گاز از سوی سازمان استان و همجنین وصل و تحویل جریان گاز به مشترکینی که لوله‌کشی گاز آن‌ها به تأیید سازمان استان رسیده باشد در تعهد شرکت گاز استان می‌باشد. تبصره: حضور مالک و بهره بردار در زمان وصل و تحویل گاز الزامی می‌باشد و در صورت درخواست مالک تحویل گاز به بهره بردار می‌بایست در حضور مجری سیستم لوله‌کشی گاز انجام شود. ۶-۸-۷ بررسی نشت از درسیستم لوله کشی گازدار درصورت نیاز به حصول اطمینان از عدم نشتی در سیستم لوله‌کشی گازدار این فرآیند با استفاده از کنتور گاز یا فشارسنج به شرح ذیل صورت می پذیرد: ۱-۶-۸-۷ بررسی نشت گاز با استفاده از کنتور برای انجام این آزمایش باید شیر اصلی و شیرهای فرعی " در حالت باز و تمام شیرهای مصرف در حالت بسته قرار داشته باشند. سپس با دقت. شماره انداز کنتور به مدت ۱۵ دقیقه کنترل شود. اگر شماره انداز در این مدت حرکت کرد. دلیل وجود نشت در سیستم لوله‌کشی می‌باشد. اگر شماره انداز حرکتی نکرد. در ساختمان‌های موقت عملیات ساختمانی بخشی که سامانه گاز در آن اجرا می‌شود. باید به اتمام رسیده باشد. دستگاه‌های گازسوزی مانندشومینه, یکیچ, مشعل, دیگ حرارت مرکزی, آبگرمکن. برای آزمایش قطع جریان گاز توسط شیرهای فرعی در حالت بسته. می‌توان از این روش استفاده کرد. ۱۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- برای اطمینان از صحت کار کنتور باید شمعک یکی از دستگاه‌های گازسوز را روشن کرد و دوباره شماره انداز را به مدت ۱۵ دقیقه زیر نظر گرفت. در این حالت عقربه یا شماره‌انداز باید حرکت کرده و مصرف کاز ۲-۶-۸-۷ بررسی نشت گاز با استفاده از فشارسنج در این روش باید از فشارسنجی که دارای صفحه نمایش با قطر حداقل ۱۰۰ میلی‌متر و حداکثر تا ۲۵۰ میلی‌متر ستون آب مدرج شده باشد. استفاده شود. فشارسنج باید به یکی از شیرهای مصرف وصل شده و سپس شیر اصلی گاز باز شود. پس از این که فشار به حد ثابتی رسید. باید شیر اصلی گاز بسته شود. پس از بستن شیر اصلی و ثابت شدن فشار اگر فشارسنج تا مدت ۲ دقیقه هیچ افت فشاری را نشان ندهد. لوله کشی گاز نشتی ندارد. توضیح: اگر به وسیله روش‌های فوق وجود نشتی گاز مشاهده شد. باید تمام شیرها و مجاری خروجی مربوط به این سیستم آزمایش شود. در صورت حصول اطمینان از بسته بودن کلیه شیرها و نشت نداشتن هیچ‌یک از این اجزاء باید لوله‌کشی گاز از نظر نشتی کنترل شود. در این شرایط باید شیر اصلی گاز بسته و محل نشت گاز مشخص شود و پس از انجام تعمیرات لازم برای برطرف کردن نشتی باید آزمایش‌های مذکور در بندهای ۳-۸-۱۷ و ۶-۸-۱۷ تکرار شود. تذکر: برای پیدا کردن محل نشتی گاز هرگز از شعله استفاده نشود. برای این کار باید از مایع کف‌کننده مانند صابون یا مایع ظرفشویی استفاده شود. ۷-۸-۷ آازمابش مجدد سیستم لوله کشی در صورت برقرار نشدن جربان گاز به مدت طولانی چنانچه از زمان نتیجه قبولی آزمایش‌های مقاومت و نشتی بیش از شش ماه گذشته و جریان گاز در سیستم لوله کشی برقرار نشده باشد. انجام محدد آزمایش نشتی. الزامی است. آزمایش‌ها باید توسط محری مطابق بند ۳-۸-۱۷ انجام و توسط ناظر کنترل شود. در صورت مورد قبول بودن آزمایش‌های انجام شده و نتایج آن‌هاء برقراری جریان گاز بلامانع است. تبصره: در صورت وجود نشتی در سیستم لوله‌کشی گاز یا هر گونه مغایرت با الزامات این مبحث باید نسبت به رفع آن اقدام شود و برقراری جریان گاز منوط به رفع کلیه اشکال‌ها و قبولی نتایج آزمایش‌ها مطابق بند ۲-۸-۱۷ است. ۱۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم ۹-۷ نصب. راه‌اندازی و بهره‌برداری از سامانه گاز ساختمان ۱-۹-۷ کلبات ضوابط بهره‌برداری و نگهداری از سامانه گاز ساختمان در مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان به‌صورت کلی بیان شده است و به دلیل اهمیت موضوع, جزئیات آن می‌بایست مورد توجه قرار گیرد. پس از نصب و راه‌اندازی دستگاه‌های گازسوز به‌منظور بهره‌برداری مناسب از سامانه گاز باید دستورالعمل بهره‌برداری از گاز طبیعی مطابق با مباحث ۱۷ و ۲۲ مقررات ملی ساختمان که حاوی نکات و توصیه‌های ایمنی بوده و راهنمایی لازم در استفاده مناسب از سامانه گاز را در بر داشته باشد» تهیه و در اختیار بهره‌بردار قرار گیرد. در این فصل موارد مربوط به نصب و راه‌اندازی دستگاه‌های گازسون الزامات مربوط به تغییر لوله‌کشی گاز و تعمیر و تعویض دستگاه‌های گازسوز بیان شده است. ۲-۹-۷ نصب و راه‌اندازی دستگاه‌های گازسوز ۱-۲-۹-۷ دستگاه‌های گازسوز باید دارای نشان استاندارد ملی یا استاندارد معتبر بین‌المللی مورد تأیید سازمان ملی استاندارد باشند. ۲-۲-۹-۷ ممنوعیت نصب دستگاه‌های گازسوز در ساختمان‌ها طبق فصل ۴-۱۷ می‌باشد. ۳-۲-۹-۷ دستگاه‌های گازسوز باید در محل پیش‌بینی شده در نقشه گازرسانی ساختمان نصب شون ۴-۲-۹-۷ برای هر دستگاه گازسوز باید دستورالعمل نحوه بهره‌برداری به زبان فارسی از طرف سازنده یا واردکننده همراه با دستگاه ارائه شود. ۵-۲-۹-۷ قبل از اتصال هر دستگاه گازسوز به لوله کشی گاز باید اطمینان حاصل شود که دستگاه برای استفاده از گاز طبیعی تنظیم شده باشد. کنترل این امر به عهده نصاب مجاز است. ۶-۲-۹-۷ دستگاه‌های گازسوز نباید در مکان‌هایی که گازهای قابل اشتعال, قابل انفجار یا سمی در فضای آن‌ها پخش می‌شود نصب شوند. نصب دستگاه‌های گازسوز در این مکان‌ها در صورتی مجاز است که در طراحی. فضای مجزایی که به هیچ وجه امکان انتشار گازهای قابل اشتعال با انفجار در آن وجود نداشته باشد» پیش‌بینی شده و تمهیدات لازم در مورد شرایط محل نصب. از جمله تأمین هوای احتراق, تخلیه محصولات احتراق, فواصل از اطراف و سایر دستگاه‌ها و ایمنی طبق شرایط فضای محل نضب در نظر گرفته شده:باشد: ۷-۳-۹-۷ در زمان نصب و راه‌اندازی دستگاه‌های گازسوز با دودکش, باید تخلیهٌ گازهای حاصل از احتراق به وسیله دودکش به فضای آزاد خارج از ساختمان کنترل و از عملکرد دودکش اطمینان ۱۱۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۷ نصب. راه اندازی و بهره‌برداری از سامانه گاز ساختمان ۸-۲-۹-۷ دستگاه‌های گازسوز بدون دودکش که نیاز به دودکش ندارند مانند اجاق‌گاز یا پلویز باید در فضای باز یا محلی نصب شوند که دارای دریجه تأمین هوای احتراق مناسب بوده و امکان تهویه و تخلیه گازهای حاصل از احتراق به‌صورت طبیعی یا مکانیکی وجود داشته باشد. ۹-۲-۹-۷ دستگاه گازسوز باید مطابق دستورالعمل و توصیه سازنده نصب شود و فضای دسترسی در اطراف آن به‌منظور تنظیم, تعمیر یا تعویض وجود داشته باشد و گواهی نصب توسط نصاب محاز صادر گردد. ۱-۲-۹-۷ نصاب باید کلیه دستورالعمل‌هایی که توسط سازنده یا واردکننده با دستگاه ارائه شده است را به بهره‌بردار تحویل دهد. ۱-۳-۹-۷ چنانجه نصاب دستگاه گازسوز هرگونه تغییری در نحوهُ نصب وسیله گازسوز و دودکش آن را ضروری تشخیص دهد باید قبل از هرگونه اقدام از سازنده ادستگاه, مجوز لازم را کسب و گواهینامه نصب صادر نماید. ۱۳-۳۲-۹۷ در نصب دستگاه‌های گازسوز باید فواصل لازم بدنه دستگام دودکش‌ها و لوله‌های رابط از موادء مصالح و اشیای قابل اشتعال طبق الزامات این مبحث رعایت شود. ۱۳-۲-۹-۷اتصال دستگاه گازسوز به شیر مصرف باید فقط با استفاده از لوله فلزی, لوله مسی. شیلنگ فلزی خرطومی و شیلنگ لاستیکی/یلاستیکی و اتصالات مناسب که دارای نشان استاندارد ملی باشند. انجام شود. ۳-۹-۷ نکات قابل توجه در دوره بهره‌برداری ۱-۳-۹-۷ مشترک باید کلیه ضوابط و دستورالعمل‌های ایمنی استفاده از گاز طبیعی را رعایت نماید. برخی از این ضوابط در فصل ۱۷-پ-۳ با عنوان «بیوست سه-راهنمای ایمنی» آمده است. ۲-۳-۹-۷ در صورت نیاز به تغییر محل نصب دستگاه‌های گازسوز باید الزامات بند ۴-۹-۱۷ رعایت ۳-۳-۹-۷ مسدود نمودن یا نصب مانعی که جریان هوای دریچه‌های تأمین هوای احتراق را مختل ۴-۳-۹-۷ اولویت اصلی در نصب دریچه‌های تأمین هواء حصول اطمینان از تأمین هوای لازم برای احتراق کامل در دستگاه‌های گازسوز است. ۵-۳-۹-۷ تغییرات در فضای محل نصب دستگاه گازسوز که منجر به کم شدن حجم فضا یا مسدود یا کم شدن مساحت مسیرهای پیش‌بینی شده برای تأمین هوای مورد نیاز احتراق شود. ۱ در مورد دستگاه‌های واردانی, واردکننده دستگاه به عنوان نماینده سازنده می‌باشد. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مجاز نیست. در صورت الزام در تغییر فضای محل نصب دستگاه گازسوز باید کلیه موارد مربوط به تأمین هوای احتراق مورد نیاز دستگاه گازسوز مطابق الزامات فصل ۶-۱۷ رعایت شود. ۶-۳-۹-۷ تغییرات در فضای محل نصب دستگاه گازسوز که منجر به اختلال در خروج محصولات احتراق به فضای آزاد خارج از ساختمان شود. مجاز نیست. در صورت الزام در تغییر فضای محل نصب دستگاه گازسوز باید کلیه موارد مربوط به تخلیه محصولات احتراق مطابق الزامات فصل ۱۷- ۷ رعایت شود. ۷-۳-۹-۷ مسدود کردن تراس‌ها و بالکن‌هایی که در آن دستگاه گازسوز نصب شده ممنوع است. ۸-۳-۹-۷ هرگونه تغییر در دستگاه‌های گازسوز مانند اجاق گاز پا مشعل سیستم حرارت مرکزی که موجب افزایش مصرف گاز بیشتر از برآورد اولیه شود. بدون رعایت الزامات این مبحث ممنوع ۹-۳-۹-۷ درکنده‌کاری‌های داخل یا خارج از ساختمان باید مسیرهای عبور لوله گاز مشخص شده و از آسیب رسیدن به لوله و پوشش محافظ روی آن ممانعت به‌عمل آید. ۱-۳-۹-۷ اجرای هرگونه تغییرات یا تعمیر در سیستم لوله‌کشی گاز موجود در ساختمان‌ها باید طبق الزامات این مباحث انجام شود. ۱۱-۳-۹-۷ قبل از انجام هرگونه تعمیر یا تغییر در سیستم لوله‌کشی گاز داخل ساختمان مراتب باید به اطلاع شرکت گاز رسانده و طبق ضوابط و دستورالعمل‌های مربوط مجوز لازم اخذ شود. ۹-۷- ۱۳-۳ هرگونه عملیات ساختمانی در ساختمان‌هایی که دارای سیستم لوله‌کشی گاز طبیعی و دودکش‌های آن هستند. باید به‌نحوی انجام شود که هیچ‌گونه آسیب یا تنشی به سیستم لوله کشی گاز ساختمان وارد نشود. ۱۳-۳-۹-۷در صورت صدمه دیدن لوله گاز یا پوشش روی آن در هنگام کنده کاری» اصلاح و هرگونه تعمیرات باید توسط مجری و مطابق الزامات این مبحث انجام شود. ۱۴-۳-۹-۷در صورت مشاهده هرگونه اشکال در کنتور و رگولانور گاز مراتب باید در اسرع وقت به شرکت گاز اطلاع داده شود. ۱۵-۳-۹-۷شیر اصلی کازغیر از مواقع اضطراری ماننه وقوع آتش‌سوزی با زلزله به هیچ وجه تباید بدون اطلاع و هماهنگی کلیه مصرف‌کنندگان گاز ساختمان بسته شود. وصل مجدد گاز باید با حضور و اطلاع کلیه مصرف‌کنندگان و پس از حصول اطمینان کامل از بسته بودن کلیه شیرهای مصرف انجام شود. برای جلوگیری از بسته شدن اتفاقی این شیرء نصب تابلوی هشدار دهنده لازم ۹-۷- ۱۶-۳ از مدار خارج نمودن ترموکوپل, لوازم کنترل و محافظ شعله در کلیه دستگاه‌های گازسوز ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۷ نصب. راه اندازی و بهره‌برداری از سامانه گاز ساختمان ۴-۹-۷ تغییر در سامانه گاز ساختمان برای انجام تغییراتی که باعث اثرگذاری بر سامانه گاز ساختمان می‌شوند. مانند تغییر نوع ساختمان از نظر بهره‌برداری!. تغییر در فضاهای داخلی ساختمان, تغییر در لوله‌کشی گاز, تغییر محل دستگاه گازسوز و تغییر نوع دستگاه گازسوزء باید موارد زیر رعایت شود: ۱-۴-۹-۷ برای تغییرات در سامانه گاز ساختمان, اطلاع‌رسانی و اخذ مجوزهای لازم از شرکت گاز و وزارت راه و شهرسازی الزامی است. ۲-۴-۹-۷ هر گونه تغییر در سیستم لوله‌کشی گاز ساختمان باید تحت نظارت مهندس ناظر و توسط محری آ دارای صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی با رعایت الزامات این مقررات انحام شود. ۳-۴-۹-۷ طرح و جزئیات اجرایی تغییرات باید بر مبنای الزامات این مبحث تهیه شود. ۴-۴-۹-۷ پس از اطلاع‌رسانی به شرکت گاز. در صورت نیاز جریان گاز " ساختمان قطع شود. الف) اگر تغییرات مربوط به لوله‌کشی رابط, کلکتور, محل کنتورهاء شیر اصلی و لوله اصلی باشد باید جریان کلی گاز در لوله‌کشی داخلی ساختمان قطع شود. ب) اگر تغییرات به‌گونه‌ای است که امکان تفکیک محل تغییر از بخشی از لوله‌کشی گاز ساختمان که باید بدون وقفه بهره‌برداری شود. وجود داشته باشد باید محل تغییرات از لوله‌کشی گاز منفک شده و بخش گازدار با دریوش مناسب مسدود شود. در این حالت. استفاده از شیر بدون نصب دریوش برای تفکیک دو قسمت از لوله‌کشی برای انجام تغییرات مجاز نیست. ۵-۳-۹-۷ گاز موجود درکل بخش‌های لوله‌کشی یا قسمتی که نیاز به تغییرات دارد باید با رعایت الزامات ایمنی و با استفاده از نیتروژن یا دی|کسید کربن یا سایرگازهای بی‌اثر به محل ایمنی در فضای آزاد خارج از ساختمان تخلیه شود. ۶-۴-۹-۷ اجرای تغییرات در سامانه گاز ساختمان از طراحی تا اتمام عملیات اجرایی و آزمایش و راه‌اندازی باید با رعایت الزامات این مبحث باشد ۷-۴-۹-۷ پس از انمام عملیات اجرایی باید نقشه چون ساخت با مشخصات مندرج در فصل ۱۷- ۵ تهیه شود. بخش‌هایی که تغییرات روی آن‌ها اعمال شده است باید مشخص باشد. ". تبدیل ساختمان مسکونی به عمومی با بالعکس. قطع جریان گاز کل سیستم لوله‌کشی باید توسط شرکت گاز با بستن شیر قبل از رگولاتور باشد. در برخی موارد با جمع‌آوری رگولاتور انجام می‌شود. ۱۳۴۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۴-۹-۷ کلیه بخش‌هایی که تغییرات در آن‌ها انجام شده است. باید برای انجام بازرسی قابل مشاهده و دسترسی باشند و بر اساس الزامات فصل ۸-۱۷ تحت آزمایش قرار گیرند. ۹-۴-۹-۷ در سامانه‌هایی که جریان گاز آن‌ها به‌طور کامل قطع شده است. قبل از تزریق گاز و راه اندازی باید آزمایش‌های لازم طبق فصل ۸-۱۷ برای کل لوله‌کشی انجام شود. ۱۰-۴۳-۹-۷ در صورتی که بخشی از سامانه در حال بهره‌برداری باشد. فقط بخشی که تغییرات در آن انجام شده است. باید مطابق فصل ۸-۱۷ آزمایش شده و مورد تأیید مهندس ناظر قرار گیرد. ۱۱-۴-۹-۷ پس از پایان تغییرات طبق الزامات این مبحث و صدور تأییدیه نهایی» جهت راه‌اندازی سامانه گاز باید مراتب به اطلاع شرکت گاز رسانده شود. تذکر۱: قبل از تخریب و بازسازی ساختمان باید برای جمع‌آوری علمک به شرکت گاز اطلاع داده شود. ۵-۹-۷ تعمیر سیستم لوله کشی گاز ساختمان ۱-۵-۹-۷ هرگونه تعمیر در سیستم لوله‌کشی گاز ساختمان باید تحت نظارت مهندس ناظر و توسط محری دارای صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی با رعایت الزامات این مقررات انجام شود. ۲-۵-۹-۷ قبل از انجام هرگونه تعمیرء گاز موجود در سیستم لوله‌کشی باید با رعایت نکات ایمنی به فضای آزاد خارج از ساختمان تخلیه شود. تخلیهٌ گاز در محفظههٌ احتراق دیگ‌های حرارت مرکزی یا از طریق لوازم گازسوز مجاز نیست. ۳-۵-۹-۷ در صورت قطع اتصال دستگاه‌های گازسوز از سیستم لوله‌کشی گازء شیر مربوطه باید مورد آزمایش کف و صابون قرار گیرد. ۴-۵-۹-۷ هرگونه کنده‌کاری و انجام تعمیرات لوله گاز توکار باید با احتیاط لازم انجام شود تا آسیبی به پوشش خارجی و لوله وارد نشود. در صورت بروز خرابی و سیب در پوشش باید طبق بند ۱۷-۵-۶-۳ اقدام شود. ۵-۵-۹-۷ در هنگام انجام تعمیرات لوله‌کشی گاز ساختمان, نباید هیچ‌گونه تنش و بار اضافی به لوله کشی وارد شود. ۶-۵-۹-۷ اگر محل قرارگیری لوله گاز به‌نحوی باشد که بار بر آن وارد شود. مانند لوله‌هایی که از دیوار سقف یا کف ساختمان عبور می‌کنند. باید برای محافظت در برابر بارهای وارده مطابق بند ۱۵-۴-۵-۷ داخل غلاف فلزی قرار گیرند. ۷-۵-۹-۷ اگر لوله‌کشی گاز ساختمان در اثر صدمات مکانیکی یا علل دیگر دچار آسیب شود. مالک یا نماینده قانونی او باید از طریق مجری حقیقی یا حقوقی دارای صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی برای رفع اشکال پیش‌آمده اقدام نماید. ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۷ نصب. راه اندازی و بهره‌برداری از سامانه گاز ساختمان ۸-۵-۹-۷ در صورتی که آسیب وارده به لوله کشی گاز باعث بروز وضعیت اضطراری مانند نشتی یا فوران گاز یا آنش‌سوزی شود باید بلافاصله توسط مالک یا نماینده قانونی اوء جریان گاز با بستن شیر اصلی ساختمان قطع و برای رفع اشکالل پیش‌آمده اقدام شود. ۹-۵-۹-۷ در صورت بروز صدمه به‌نحوی که اجرای بندهای ۷-۵-۹-۱۷ و ۸-۵-۹-۱۷ قابل انجام نباشد. مالک یا نمایندهٌ قانونی او باید در اسرع وقت شرکت گاز و سازمان آتش‌نشانی را مطلع نماید. ۱-۵-۹-۷ هر یک از اجزای ساختمان! که بر اثر شکافتن, سوراخ کردن یا بریدن, به‌منظور تغییر مطابق مباحث مقررات ملی ساختمان تعمیر و تقویت شده و به حالت ایمن و بی‌خطر اولیه بازسازی شود. ۶-۹-۷ تعوبض دستگاه‌های گازسوز در برخی موارد به دلیل خرابی یا نقص ایجاد شده یا ارتقاء نیاز به تعویض دستگاه گازسوز وجود دارد. برای تعویض دستگاه‌های گازسوز الزامات زیر باید رعایت شود: ۱-۶-۹-۷ نصب و راه‌اندازی دستگاه گازسوز جدید و تعویض با دستگاه‌های گازسوز قدیمی باید با رعایت الزامات مندرج در قسمت ۲-۹-۱۷ انجام شود. ۲-۶-۹-۷ هنگام وصل یک دستگاه گازسوز جدید به سیستم لوله‌کشی, موجون تصاپ مجاز باید از کافی بودن ظرفیت لوله‌کشی مطابق نقشه چون ساخت. برای اتصال دستگاه جدید اطمینان حاصل نماید. ۳-۶-۹-۷ یکسان بودن مقدار مصرف گاز و شرایط تأمین هوا و تخلیه مُحصولات احتراق دستگاه گازسوز جدید باید توسط نصاب و مطابق نقشه چون ساخت کنترل گردد. در صورت عدم مطابقت. چنانجه نیاز به تغییر در سامانه گاز ساختمان ۲ وجود داشته باشد. باید الزامات قسمت ۹-۱۷- ۴رعایت شود. ۷-۹-۷ تفکیک کنتور این قسمت از مقررات مربوط به الزاماتی است که باید در حین عملیات اجرایی تفکیک کنتور از سامانه گاز در حال بهره‌برداری» رعایت شود. مشترک متقاضی تفکیک کنتور باید پس از اخذ مجوز نسبت به انجام ".اجزای غیرسازه‌ای که تغییر در آنها مجاز باشد. ". شامل انواع تغییرات در لوله‌کشی با دریچه‌های تأمین هوا پا دودکش‌ها است. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مراحل اجرایی تفکیک کنتور اقدام نماید تفکیک کنتور و مجزا کردن لوله‌کشی مربوط به آن یا اجرای لوله‌کشی جدید باید با رعایت الزامات زیر ۱-۷-۹-۷ هر گونه تفکیک کنتور در سیستم لوله‌کشی گاز ساختمان باید تحت نظارت مهندس ناظر و توسط محری دارای صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی با رعایت الزامات این مقررات انجام ۲-۷-۹-۷ تهیه طرح اولیه باید مطابق الزامات فصل ۴-۱۷ باشد و باید محل انشعاب از لوله‌کشی رابط و تغییرات آن. در صورت نیاز به کلکتور ارائه جزئیات آن و جانمایی محل کنتورهاء تغییرات در سامانه گاز موجود و جزئیات اجرایی مشخص شود. ۳-۷-۹-۷ انجام کلیه مراحل اجراء بازرسی و صدور تأییدیه نهایی و راه‌اندازی بخش جدید که از لوله‌کشی قبلی و در حال بهره‌برداری, تفکیک شده باید طبق الزامات این مبحث باشد. نشت‌یابی شود.! در صورتی که در محل تفکیک شده از نظر ظاهری اشکالی مشاهده نشد و نشتی وجود نداشت. بهره‌برداری از آن بحش لوله کشی گاز بلامانع است. ۵-۷-۹-۷ بس از اجراء نقشه چون ساخت مربوط به بخشی که کنتور آن تفکیک شده است باید ۶-۷-۹-۷ در نقشه سامانه گاز درحال بهره‌برداری, محل تفکیک و بخشی که از لوله‌کشی گاز موجود محزا شده باید توسط نقشه چون ساخت جدید مشخص شود. ۲ ۷-۷-۹-۷ در صورتی که سایر بخش‌های لوله‌کشی در اثر تفکیک کنتور نیاز به تغییر داشته باشد. باید طبق الزامات قسمت ۴-۹-۱۷ عمل شود. ۸-۹-۷ برقراری جریان گاز پس از قطع آن در صورت قطع جریان گاز توسط شرکت گاز پس از طی مراحل اداری برای برقراری جریان گاز باید الزامات زیر رعایت شود: ۱-۸-۹-۷ هر گونه اقدام در سامانه گاز ساختمان باید تحت نظارت مهندس ناظر و توسط مجری فقط محل تفکیک در لوله کشی از در حال بهره‌برداری باید بررسی شود. لا جنانجه سامانه گاز درحال بهره‌برداری فاقد نقشه باشد پاید نقشه آن تهیه شده و محل تفکیک روی آن مشخص و قسمت جدید مورد تأیید قرار گیرد. ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۷ نصب. راه اندازی و بهره‌برداری از سامانه گاز ساختمان دارای صلاحیت از وزارت راه و شهرسازی با رعایت الزامات این مقررات انجام شود. -۸-۹-۷‏ لوله‌کشی اجرا شده باید با نقشه چون ساخت آن مطابقت داده شود. در صورت نبودن نقشه چون ساخت باید نسبت به تهیه آن اقدام شود. ۳-۸-۹-۷ در صورت وجود تغییرات نسبت به نقشه چون ساخت. باید طبق الزامات قسمت ۱۷- ۴-۹ عمل شود. در صورت نیاز به تعمیرء باید طبق الزامات قسمت ۵-۹-۱۷ عمل شود. ۴-۸-۹-۷ در صورتی که سامانه گاز با نقشه چون ساخت مطابقت داشته و در آن تغییری ایجاد نشده باشد.» باید نسبت به رفع نقص پیش‌آمده که سبب قطع جریان گاز شده است. اقدام شود و لوله‌کشی گاز طبق فصل ۸-۱۷ مورد آزمایش قرار گیرد. ۵-۸-۹-۷ جریان گاز باید پس از اصلاح نواقص, مطابقت نتیجه آزمایش‌ها با الزامات فصل ۸-۱۷ و صدور تاییدیه برقرار شود. ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- بخش دوم ۲ الی ۶۰ بوند بر اآینیج مربع -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۷ کلیات ۱۰-۷ کلیات ۱-۱-۷ حدود و دامنه کاربرد ۱-۱-۱-۷ بخش دوم از مبحث هفدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان «مقررات لوله کشی گاز طبیعی برای مصرف کنندگان عمده» ضوابط حداقل را که رعایت آن‌ها مشمول الزام قانونی است در موارد زیر مقرر می‌دارد. الف- مجتمع‌ها و ساختمان‌های مسکونی و عمومی (از جمله: تجاری. اداری, بهداشتی, آموزشی و ورزشی) ب- محوطه‌ها و ساختمان های صنعتی ۲-۱-۱-۷ این بخش از مبحث. حداقل ضوابط طراحی, اجراء و کنترل‌های کیفی لوله کشی گاز مصرف کنندگان فوق را در بر می‌گیرد. ۳-۱-۱-۷ این بخش با کاربری گاز طبیعی تحویلی به مصرف کنندگان فوق برای فشارهای بین دو بوند بر اینچ مربع! (معادل ۱۳۷۹۰ پاسکال) تا شصت پوند بر اینچ مربع (معادل ۴۱۳۶۸۶ پاسکال) یا مصارف بالاتر از ۱۰۰ مترمکعب در ساعت تا حداکثر ۵۰۰۰ مترمکعب در ساعت تدوین گردیده است. ۴-۱-۱۰-۷ مقررات این بخش شامل موارد ذیل نمی‌گردد: الف- لوله کشی گازطبیعی ساختمان‌ها با فشار یک چهارم پوند بر اینچ مربع (معادل ۱۷۲۴ پاسکال) و برای مصارف حداکثر تا ۱۰۰ متر مکعب در ساعت و قطر لوله حداکثر ۱۰۰ میلی‌متر, که در مبحث ۷ بخش اول آمده است. ب- مصرف کنندگان عمده با فشار گاز بیش از شصت بوند بر اینچ مربع (معادل ۴۱۲۶۸۶ پاسکال) و مصارف بالاتر از ۵۰۰۰ متر مکعب در ساعت. برای فشارهای بیش از شصت بوند بر اینچ مربع (معادل ۴۱۲۶۸۶ پاسکال) و یا مصارف بالاتر از ۵۰۰۰ متر "- کلیه ارقام مربوط به فشار در این مقررات فشار نسبی است. ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۱۰۷۷ طراح طراح شخص حقیقی است که دارای صلاحیت طراحی لوله کشی گاز مشترکین عمده از وزارت راه و شهرسازی داشته باشد.. طراح باید پس از طی مراحل اشتراک و عقد قرارداد فروش از طبیعی و تعیین محل ایستگاه تقلیل فشار و اندازه گیری, در سقف قرارداد فروش, اقدام به طراحی شبکه داخلی گاز طبیعی متقاضی عمده نماید. علاوه بر آن طراح باید با رعایت مفاد این مقررات به نکات زیر نیز توجه داشته باشد: هر وسیله گازسوز باید تأمین هوای آن شامل تأمین هوا از داخل یا خارج ساختمان, حداقل سطح منافذ و یا دریجه های ورود هوا (درصورت لزوم تأمین جوا از خارج ساختمان) پیش بینی گردد. ب - حداقل قطرء ارتفاع و نوع دودکش وسیله گازسوز باید روی نقشه ذکر و در صورت وجود دودکش, انطباق آن با ذکر مشخصات. تأییّد گردد. پ - طراح مجاز نیست وسائل گازسوز دودکش دار را در محلی قرار دهد که دودکش برای آن‌ها پیش بینی نشده باشد. ت- درصورتی که دودکش در خارج از ساختمان به صورت روی کار برای وسیله گازسوز در نظر گرفته شده باشد علاوه بر رعایت الزامات بند ب. باید مشخصات محل حروج دودکش از داخل به بیرون ث - ارائه نقشه جزئیات اجرایی و فهرست مصالح از وظایف طراح می‌باشد. ۲-۲-۱۰۷۷ مجری الف- مسئولیت کلیه امور استفاده از مصالح مناسب. اجرای لوله کشی گاز تهیه نقشه‌های طبق اجرالء انجام آزمایش‌ها و در نهایت تزریق گاز و راه اندازی سیستم لوله کشی گاز به عهده مجری است. ب- مجحری لوله کشی گاز موظف است قبل از اجراء نقشه طراحی شده را به ناظر و محل نصب وسایل گازسوز را طبق نقشه. حین اجرا رعایت نماید و از امکان تامین هوا و همجنین تخلیه ایمن محصولات احتراق مصرف کننده‌های جر انشعاب اطمینان حاصل نماید. پ- مجری همواره در قبال کلیه امور مربوط به لوله کشی مطابق مقررات این مبحث از قبیل استفاده از مصالح مناسب. اجرای لوله کشی طبق نقشه‌های تأیید شده کیفیت جوشکاری, عایق کاری و کارآیی سیستم حفاظت کاتدی مسئول خواهد بود و صدور تأییدیه های ناظر از مسئولیت وی نمی‌کاهد. ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۷ کلیات ت- در مواردی که در این مقررات تشخیص موضوع و تصمیم گیری به عهده ناظر گذاشته شده است و یا در مواردی که دستگاه نظارت تغییراتی را در نقشه‌های اجرایی ضروری بداند. نظر وی لازم الاجرا بوده و مجری موظف به رعایت نظرات نامبرده و اصلاح نقشه‌ها می‌باشد. ث- در صورت تخطی مجری از مسئولیت‌ها و تعهدات خود از مقررات این مبحث. ناظر می‌تواند از ادامه کار او جلوگیری نموده و در صورت لزوم گزارش مربوطه را جهت استیفای حقوق مشترک به مراجع ج- در صورت تخطی ناظر از الزامات این مقررات. یا عدم تأیید کار اجرا شده بدون دلیل کافی. مجری می‌تواند موضوع را به سا زمان نظام مهندسی استان ارجاع و درخواست رسیدگی نماید. ۳-۲-۱-۷ ناظر الف- نظارت بر کلیه امور مربوط به لوله کشی گاز شامل تأیید نقشه‌های طراحی و کنترل محاسبات. بررسی و تأیید مصالح مصرفی, نظارت بر مراحل مختلف اجرای کار نا رفع اشکالات و انجام آزمایش- های سیستم لوله کشی, تأیید ابعادء موقعیت. بازبودن و کاریی دودکش‌هاء تهویه وسایل گازسوز و عملیات تزریق گاز براساس مقررات این مبحث باید توسط ناظر صورت گیرد. ب- قبل از اجرای لوله کشی. دستگاه نظارت باید ضمن بازدید از محل, نقشه‌های طراحی را بررسی نموده و در صورت عدم مشاهده ایراد یا مغایرت. نقشه ها را جهت اجرا تأیید نماید. پ- مصالح مورد استفاده در سیستم لوله کشی گاز باید قبل از اجرا توسط دستگاه نظارت مورد بررسی قرار گرفته و گواهینامه‌های ساخت آن‌ها کنترل و از مناسب بودن آن‌ها برای استفاده در سیستم لوله کشی گاز طبق مقررات این مبحث اطمینان حاصل شود. در صورتی که دستگاه نظارت ضروری تشخیص دهد برای اطمینان از مطابقت مصالح با مقررات این مبحث باید آزمایش‌های لازم بر روی مصالح انجام گیرد. ت- درحین اجرای لوله کشی, دستگاه نظارت باید از محل به طور اتفاقی, در مقاطع زمانی مختلف هر چند بار که لازم بداند (حداقل سه بار) بازدید نموده و از صحت انجام آن اطمینان حاصل نماید. ث- هرگاه در ضمن اجرای لوله کشی, لازم باشد تغییری در نقشه‌های اجرایی صورت گیرد. باید نقشه های اصلاحی براساس این مقررات. تهیه و به تأیید دستگاه نظارت برسد. ج- در بایان کار دستگاه نظارت باید از کار اجرا شده بازدید نموده ضمن صورت برداری از اشکالات. موارد را جهت برطرف نمودن آن‌ها به مجری ابلاغ نماید. ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- 4 7 د- ز پس از رفع اشکالات باید سیستم لوله کشی طبق مفاد بخش ۱۶-۱۷ این مبحث مورد آزمایش‌های لازم قرار گرفته و در صورت عدم وجود اشکال, تأییدیه آزمایش به وسیله ناظر صادر گردد. در مورد لوله کشی دفنی مطابق بندهای ۵-۴-۱۳-۱۷ و ۳-۵-۱۳-۱۷ و ۷-۵-۱۳-۱۷ باید کلیه مراحل کار به وسیله دستگاه نظارت تا زمان صدور تأییدیه قبل از پوشاندن لوله کشی کنترل شود. دستگاه نظارت موظف است فقط در صورتی که مشخصات و الزامات محل نصب از نظر تهویه و دودکش وسایل گازسوز مطابق مقررات این مبحث در نقشه و در زمان لوله کشی رعایت شده باشد (علاوه بر مشخصات فنی و ایمنی لوله کشی که باید مطابق بندهای مربوطه در این مقررات انجام شده باشند) نقشه طراحی و لوله کشی اجراشده را تأیید نماید. مسئولیت کنترل کیفیت و صدور تأییدیه‌های مربوطه در همه مراحل طراحی, انتخاب مصالح, اجرا آزمایش‌های سیستم لوله کشی گاز و همچنین حصول اطمینان از مناسب بودن دودکش‌ها و مجاری تهویه جهت لوازم گازسوز به عهده ناظر می‌باشد. در مواردی که دستگاه نظارت ضروری بداند برای حصول اطمینان از کیفیت طراحی. اجراء مصالح و آزمایش‌ها می‌تواند از خدمات مشاورین و یا افراد ذیصلاح استفاده نماید (بند ۴-۵-۱۰-۱۷) ولی در هر صورت تأیید نقشه‌های طراحی و مسئولیت‌های ناشی از آن به عهده ناظر می‌باشد. در صورت تخطی مجری از الزامات این مقررات. دستگاه نظارت موظف است مراتب را کتبا به اطلاع مجری و مراجع ذی صلاح برساند و مجری موظف به رفع آن بوده و در صورت استنکاف مجری از رفع تخلف. دستگاه نظارت موظف است ضمن عدم صدور تأییدیه. موضوع را به سازمان نظام مهندسی استلجهت بررسی تخلفات صورت گرفته اطلاع دهد. ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۷ مشخصات مواد و مصالح مصرفی, برآورد. طراحی و انتخاب مصالح سیستم لوله کشی کاز ۱۱-۱۱-۷۷ لوله‌ها الف- لوله‌های فولادی لوله‌های فولادی مورد استفاده درلوله کشی گاز می‌تواند از نوع بدون درز و یا درزدار باشد. این لوله‌ها از نظر ساخت. مواد. ابعادء وزن» آزمایش‌ها و رواداری‌ها باید با آخرین ویرایش یکی از استانداردها 3360 |۱518 , (۱65-۷۸-۳۱-001)2 , 10255 ۴۸ و یا 8 6۲306 5 |۸۳ مطابقت داشته باشد (طبق جدول شماره پ- ۱-۴). ب- لوله های پلی اتیلن کاربرد لوله‌های پلی اتیلن فقط به صورت مدفون برای استفاده در شبکه‌های گازرسانی شهرک‌ها و محوطه مجتمع‌های مسکونی و صنعتی مجاز می‌باشد. لوله‌های پلی‌اتیلن باید مخصوص استفاده در شبکه گازرسانی ساخته شده و با استاندارد -۱165-۸/1-۳1 (014-1)2 مطابقت داشته باشند. شبکه‌های پلی‌اتیلن می‌بایست براساس این مبحث و ضوابط و دستورالعمل شرکت ملی گاز به شماره۶ (۱!65-۳-0۸1-001)0 اجرا شوند. تبصره ۱: استفاده از لوله‌های پلی‌اتیلن در سیستم گازرسانی داخل ساختمان‌ها مجاز نمی‌باشد. تبصره ۲: استفاده از لوله‌های پلی‌اتیلن به صورت روکار مجاز نمی‌باشد. تبصره۳: اتصال لوله‌های پلی‌اتیلن به لوله‌های فولادی فقط با استفاده از اتصال رابط " لوله فولادی به لوله پلی اتیلن و مطابق استاندارد (۱65-14-01-014-3)1 مجاز می‌باشد. ۱۲۲۵51110 8 ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- تبصره۴: اتصالات مورد استفاده در سیستم لوله کشی گاز پلی‌اتیلن باید از نوع الکتروفیوژن بوده و با استاندارد ۳۱-014-2-/05-۸| مطابقت داشته باشند. تبصره ۵: در نقاطی که رعایت عمق (قطر لوله +۱۰۰ سانتیمتر) برای دفن لوله‌های پلی‌اتیلن ممکن نباشد.» باید مشابه بند ۴-۱-۳-۵-۱۲-۱۷ عمل شود. پ- لوله های مسی الف: استفاده از لوله های مسی که با مشخصات بند ۱-۳-۳-۱۷ ردیف «ب» مطابقت داشته باشند. فقط برای اتصال لوازم گازسوز با فشار حداکثر یک چهارم پوند بر اینچ مربع ( ۱۷۲۴ پاسکال) و حداکثر طول ۱/۵ مثر مجاز می‌باشد. ب: استفاده از لوله‌های مسی به عئوان بخشی از سیستم لوله کشی اعم از روکار و یا توکار مجاز نمی‌باشد. ت- لوله‌های قابل انعطاف (شیلنگ) برای انصال دستگاه‌های گازسوز ۵ از این لوله‌ها فقط برای اتصال دستگاه‌های گازسوز به سیستم وله کشی کاز استفاده می‌شود و کاربرد آن برای اتصال و یا بخش‌هائی از سیستم لوله کشی غیر از مورد یاد شده ممنوع می‌باشد. ۲ مشخصات و حداکثر طول مجاز استفاده از لوله‌های قابل انعطاف مطابق با شرایط مندرج در بند «ب» ماده ۱-۴-۴-۱۷ بخش اول این مقررات می‌باشد. ۲-۱-۱۱۷۷ اتصالات الف- اتصالات فولادی ۱ اتصالات جوشی در اجرای لوله کشی گاز به صورت توکار و همجنین روکار بالاتر از دو اینچ, کلیه اتصالات باید از نوع جوشی فولادی بدون درز مطابق مشخصات ۷/۳ 6۲306 ۸-234 ۸5۲۸/۸ با حداکثر ۰/۲۵ درصد کربن و یا استاندارد ملی ۲۰۷۶ و یا استاندارد 022-1-|۳-/05- 8)| بوده و از نظر ابعاد با استاندارد ۳16.9 |۸5 مطابقت داشته و ضخامت آن از رده ۴۰ کمتر نباشد. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هقدهم ۲ اتصالات دنده‌ای استفاده از اتصالات پیجی به استثنای اتصالات ورودی و خروجی رگولاتورء کنتور و شیر قفل شونده در علمک‌ها. ممنوع می‌باشد. اتصالات دنده‌ای باید مطابق با استاندارد ملی شماره ۱۷۹۸ باشد. ۳ فلنج‌ها فلنج‌ها باید فولادی. دارای گردن جوشی و از نوع ۸-105 /۸578 ساخته شده به روش آهنگری (فورج)» کلاس ۱۵۰ طبق استاندارد 8.16.5 ‎۸۸5٩|‏ بوده و سطح آن‌ها باید بر آمده و شیاردار باشد. کاربرد اتصالات فلنجی به صورت مدفون مجاز نیست. ب- اتصالات پلی اتیلن اجرای لوله کشی پلی‌اتیلن فقط با استفاده از اتصالات از نوع الکتروفیوژن ۱ مطابق با استاندارد 165-01۰ (014-2)2 مجاز می‌باشد. استفاده از سایر انواع اتصالات اعم از جوش لب به لب ۲ یا مکانیکی و غیره مجاز نمی‌باشد. پ- انصالات دنده پیچج اتصالات دنده پیچ باید از جنس فولادی و یا چدن چکش خوار و با شرایط زیر باشد: ۱- از نظر ظاهری عاری از عیب و خال و فرج داخلی یا خارجی و نواقص ظاهری باشد. ۲- سرهای آن دارای بر جستگی به صورت طوقه باشد تا در مقابل فشار وارده برای محکم بستن دنده بیچ مقاومت نموده و ترک نخورد. ۳- در صورتیکه توسط گیره فشرده شود تا وقتی که قطر آن لااقل تا ۸۰/ قطر اصلی تقلیل پیدا می‌کند ۴- ضخامت جداره بدنه آن‌ها لااقل برابر ضخامت جداره لوله ای باشد که اتصال بر آن نصب می‌گردد. ۵- ضخامت جداره کلیه قسمتهای بدنه اتصال باید کاملاً یکنواخت بوده و حداقل‌های مندرج در استاندارد ۶- فشار ترکیدن هیدرواستاتیکی آن ها لااقل برابر فشار ترکیدن لوله‌ای باشد که اتصال بر آن نصب می- گردد. 0 ۳10010 ۱ ۵ ابا8 -۲ ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۱۱-۷ مواد آب‌بندی اتصالات دنده پیچ برای آب‌بندی اتصالات دنده‌ای لوله‌های گاز باید روی دنده‌های خارجی وله و انصال را به اندازه کافی و مناسب با مواد یا نوار آب‌بندی (تغفلون) پوشانید. بکار بردن نخ‌های کنفی یا خمیر و سایر مواد که برای آب‌بندی لوله‌های آب متداول است برای لوله‌های گاز مجاز نمی‌باشد. ترکیبات موادی که برای آب‌بندی اتصالات بکار می‌رود باید در برابر اثرات گاز طبیعی و مواد شیمیایی موجود در آن که در لوله‌ها جریان دارد مقاوم باشد. علاوه بر آن این مواد باید همیشه حالت نرمی خود را حفظ کرده و خشک نشود و نیز به نحوی باشد که در اثر فشار یا حرارت زیاد محیط سیلان پیدا نکرده و از لابلای اتصالات خارج نشود. ۴-۱-۱۱-۷ شیرهای فلزی شیرهائی که در شبکه گاز با لوله های فولادی نصب می شود باید از نوع ربع گرد توپکی یا سماوری! الف: طراحی, ساخت. اندازه‌هاء آزمایش‌ها و علامتگذاری آن‌ها طبق استاندارد(۱65-8/1-۳۱-002-1)2 و [65-۸/۸-۳۱-۵10-1)1| یا 0] 6 ۸۳۱ باشد . ب : جنس شیر باید فولادی طبق استاندارد 6۳۹۷/۲ ۸216 ۸57۸۷ و از نوع کلاس ۱۵۰ یا معادل آن باشد. ۱ ۱ ب شیرهای تا اندازه ۱۳ اینچ می‌تواند از نوع جوشی. فلنجحی و یا دنده پیچ باشد و شیرهای نوع تویکی و سماوری از اندازه ۲ اینچ به بالا باید از نوع فلنجی یا جوشی باشد. ۱ ت : شیرهای برنجی یا برنزی از نوع دنده پیچ تا اندازه ٍ ۱اینچ برای لوله‌کشی‌های روی کار در صورتیکه از نظر فشار و شرایط استفاده مناسب بوده و با استانداردهای موسسه استاندارد و یا شرکت ملی گاز تبصره: شیرهای مدفون شبکه‌های گاز باید به صورت جوشی با ساقه بلند بوده و نصب حوضچه بازدید آن‌ها طبق نقشه‌های استاندارد شرکت ملی گاز باشد. 6 ۶[ 0۶ [[33 ۱ ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱-۱۱-۷ شیرهای پلی اتیلن شیرهای پلی‌اتیلن که در شبکه‌های گاز نصب می‌شوند باید از نوع ربع گرد توپکی طبق استاندارد (0) ۱۵۹5-۱-۳5 باشد. ۶-۱۱۱۷ پوشش لوله و اتصالات فولادی آنواع بوشش‌های مورد استفاده برای عایفکاری لوله‌های مدفون باید مطابق جدول شماره پ-۲-۳ باشد. ۷-۱-۱۱-۷ دستگاه حجوش پلی اتیلن جوشکاری لوله و اتصالات پلی‌اتیلن باید با دستگاه جوش الکتروفیوژن مطابق با استاندارد ۱6۹5-۰۵-۲۱ (016)2 انجام گیرد. ۸-۱-۱-۷ الکترودهای جوشکاری جوشکاری کلیه یاس‌های لوله‌های ۵ ع5۲30) ۸۳۱-5۱ باید با استفاده از الکترودهای مطابق استاندارد 0 -۸۷/۹-۳ و یا 8۱-871 ادا باشد. تبصره مشخصات و نمونه الکترودها قبل از مصرف باید به تائید دستگاه نظارت برسله انتخاب قطر الکترود در هر مورد بستگی به اندازه‌های پاس اول, قطر لوله و ضخامت جداره آن دارد. در این رابطه می‌توان از الکترودهای با قطر ۳/۳۲ اینچ یا ۱/۸ اینچ یا بر حسب مورد استفاده نمود. الکترودها تا زمان استفاده باید در جعبه‌های در بسته اصلی نگهداری شده و انبار کردن آن‌ها باید بر طبق توصیه‌های سازنده باشد. الکترودها پس از آنکه از جعبه‌های اصلی خارج شدند باید از رطوبت و صدمه به پوشش آن‌ها محافظلظت شوند. الکترودهایی که صدمه دیده‌اند مردود شناخته شده و باید از کارگاه خارج شوند ۹-۱۱۱۷ واشر لائی واشرهانی که در فاصله بین فلنج‌های لوله کشی گاز بکار می‌روند باید از جنسی باشد که در برابر فشاری که سیستم لوله کشی بر مبنای آن طراحی گردیده و همچنین ترکیبات شیمیایی گازی که در سیستم لوله کشی انتقال داده می‌شود مقاوم بوده و بتواند خواص فیزیکی و شیمیایی خود را در درجه حرارت و فشار طراحی شده حفظ نماید. واشرها باید از الیاف فشرده شده نسوز ساخته شده و در صورتیکه در ساختن آن‌ها الیاف فلزی بکار رفته باشد بتوانند تا دمای ۵۰۰ درجه سانتی گراد مقاومت نماید. هرگاه ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ملی گاز به شماره 01-008-/۱65-۸ مطابقت داشته باشد. ۱۰-۱-۱۱-۷ مصالح مستعمل مصالح لوله کشی از قبیل لوله, اتصالات و شیرهایی را که قبلاً از سیستم لوله کشی باز شده است. نباید در لوله کشی گاز مورد استفاده قرار گیرد. ۱۱-۱-۱۱-۷ سابر مصالح اگر در سیستم لوله کشی گاز لازم باشد از مصالحی استفاده شود که مشخصات آن‌ها در این مقررات گفته نشده است. باید این مصالح به ترتیب اولویت مطابق با استانداردهای اقلام شبکه‌های گازرسانی شرکت ملی گاز(165). استاندارد ملی نفت (۱۳5) و استاندارد ملی ایران (|1518) باشد. این مصالح باید به طور کامل بررسی شده و پس از نصب به طور دقیق آزمایش شود تا اطمینان حاصل گردد که برای کار مورد نظر مناسب و از نظر ایمنی مورد اطمینان می‌باشد. علاوه بر آن از طرف سازنده آن‌ها برای مصرف در سیستم لوله کشی گاز توصیه شده باشد و در هر حال قبل از استفاده از این گونه وسایل باید به تائید دستگاه ۱۳-۱۱۱۷ علامتگذاری ساخت و اندازه به صورت ریخته گری. پلاک فلزی. رنگ یاک نشدنی نصب و یا نقش شده باشد. ۲-۱-۷ برآورد مصرف و طراحی سیستم لوله کشی گاز ۱-۲-۱۱-۷ برآورد مصرف گاز مقدار گاز لازم برای مصرف بر حسب متر مکعب در ساعت به استتنای شهرک‌های مسکونی و صنعتی را باید از ظرفیت حرارتی که سازندگان وسایل گازسوز برای آن‌ها مشخص کرده‌اند با در نظر گرفتن ارزش حرارتی گاز طبیعی برآورد کرده و یا از مقدار مصرف قبلی سوخت دستگاه محاسبه نمود. ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- برآورد مصارف شهرک های مسکونی و صنعتی باید با استفاده از نرم افزارهای مورد تائید شرکت ملی گاز ایران و با منظور کردن شرایط اقلیمی و ضرایب رشد و توسعه شبکه انجام شود. تبصره : در صورت موجود نبودن اطلاعات مربوط به ظرفیت حرارتی دستگاه‌هاء میزان مصرف کاز باید بر اساس دفترچه محاسباتی مربوطهء برآورد شود. تبصره ۲: قرارداد مشترک با شرکت گاز استان باید بر اساس برآورد مصارف محاسبه شده» منعقد گردد. ۲-۲-۱-۷ طراحی سیستم لوله کشی گاز براساس ضوابطی که سازمان قانونی نظارت بر لوله کشی گاز مشترکین عمده تعیین می‌نماید. لازم است که طرح سیستم لوله کشی گاز به صورت نقشه (کروکی, پلان» ایزومتریک 0 ) توسط طراح تهیه شود. این نقشه/ نقشه‌ها به گونه‌ای باید تهیه شود که در آن‌ها تمام جزئیات سیستم لوله کشی اعم از اقطار لوله‌هاء موقعیت. فواصل انشعاب. طول بخش‌های مختلف سیستم لوله کشی و میزان مصارف هر یک از نقاط پیش بینی شده و شیرهای مصرف کننده‌ها مشخص شده باشند. های تقلیل فشار ثانویه و کلیه اطلاعات مورد نیاز طرح در آن‌ها مشخص شده باشند. در نقشه ایزومتریک باید محل ایستگاه تقلیل فشار و اندازه گیری (محل تحویل گاز از طرف شرکت گاز ناحیه)» نام دستگاه های گازسوز و حداکثر مصرف بر حسب متر مکعب در ساعت درج گردد. ۳-۲-۱۱-۷ افزودن به سیستم لوله کشی موجود چنانچه در نظر باشد. سیستم لوله کشی موجود توسعه یابد, باید اطمینان حاصل نمود که سیستم موجود ظرفیت کافی برای افزایش مصرف را داشته باشد. در غیر این صورت باید با تعویض لوله‌ها با لوله با قطر بیشتر و یا احداث لوله کشی مجزا برای مصارف جدید اقدام گردد. اخذ مجوز توسعه سیستم لوله کشی از شرکت گاز ناحیه الزامی است. ۴-۲-۱۱-۷ نقطه تحوبل گاز به مشترک گاز داخلی توسط یک شیر که جهت قطع و وصل جریان گاز مورد استفاده قرار می‌گیرد به ایستگاه تقلیل ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- واحدهایی که در آن‌ها برای مواقع قطع گاز شبکه شهری پیش بینی سوخت گاز جایگزین گردیده است. در محل اتصال که باید بعد از ایستگاه تقلیل فشار و اندازه‌گیری باشد. از شیر سه طرفه استفاده شود. در غیر این صورت لازم است شیر یک طرفه برای جلوگیری از جریان معکوس پیش‌بینی شود و شیرگذاری باید به گونه‌ای باشد که در هنگام بازبودن یک مسیر جریان گاز از مسیر دیگر مسدود کردد. ۶-۲-۱۱-۷ محل نصب ابستگاه های تقلیل فشار ۰ با رگولاتورها رگولاتورها و یا تحهیزات تقلیل دهنده فشار باید طوری نصب شوند که در برابر صدمات خارجی محفوظ ارتباط مستقیم با فضای آزادء باید ونت رگولاتور توسط لوله‌کشی با قطر مناسب به فضایی متصل شود که تخلیه گاز ناشی از ونت در آن بدون خطر باشد و باید پیش‌بینی‌های لازم برای جلوگیری از ورود آب. حشرات و اشیاء خارجی به داخل ونت رگولاتور به عمل آید. اتصال ونت رگولاتور به مجرای دودکش دستگاه‌ها به هیچ وجه مجاز نمی‌باشد. رگولاتورها باید دارای شیر قطع جن فشار بالا ۰ فشار بایین باشند و ۷-۲-۱۱-۷ ملاحظات کلی در تعیین قطر لوله‌ها قبل از اقدام به نصب سیستم لوله کشی از باید قرارداد اشتراک گاز طبیعی با شرکت گاز ناحیه/ شهر/ استان ذیربط منعقد گردد. سیستم لوله کشی باید به گونه ای طراحی و اجرا شود که حداکثر میزان گاز مصرفی دستگاه‌های گازسوز را بدون افت فشار خارج از میزان مجاز از نقطه ورود گاز به سیستم لوله کشی تا نقاط مصرف تأمین نماید. نقطه تحویل گاز به مشترک باید از طرف شرکت گاز ناحیه مشخص شده باشد. ۸-۲-۱۱-۷ افت فشار مجاز افت فشار طراحی شده در سیستم لوله کشی در شرایط حداکثر جریان گاز در هیچ یک از نقاط مصرف نباید از ۱۰ درصد فشار اولیه تجاوز نماید. باد آوری: منظور از نقطه مصرف برای لوازم گاز سوز که مجهز به رگولاتور هستند تا شیر قبل از رگولاتور و در سایر موارد تا شیر قبل از دستگاه گاز سوز می باشد, ۱۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۲-۱۱-۷ حداکثر سرعت گاز سرعت گاز در سیستم لوله کشی نباید از ۲۰ متر در ثانیه تجاوز نماید. ۱۰-۲-۱۱1۷ حداکثر میزان مصرف میزان گاز مصرفی (برحسب متر مکعب در ساعت) مجموع حداکتر مصارف دستگاه‌های گازسوز براساس مشخصات فنی آن‌ها که توسط سازندگان تعیین شده. می‌باشد. میزان مصرف چنانجه توسط سازنده کل سیستم لوله کشی باید براساس کارکرد همزمان کلیه دستگاه های گازسوز پیش‌بینی شده در حداکتر ظرفیت دستگاه‌ها محاسبه شود. تبصره در مواردی که دستگاه‌هایی با سایر سوخت‌ها مورد استفاده قرار دارند. مصارف گاز آن‌ها باید از طریق محاسبات ارزش حرارتی سوخت‌ها و معادل یابی با گاز طبیعی تعیین شود. ۱۱-۲-۱۱-۷ تعیین قطر لوله‌ها اندازه قطر لوله‌های سیستم لوله کشی گاز باید به یکی از روش‌های زیر انجام شود: - با استفاده از جداول تعیین قطر لوله‌ها - با استفاده از فرمول‌های محاسباتی - با استفاده از نرم افزارهای طراحی مورد تأیید شرکت ملی گاز الف - برآورد قطر با استفاده از جداول این روش فقط به منظور برآورد اولیه قطر لوله‌ها در شبکه‌های گاز شاخه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد و طراحی تفصیلی باید با استفاده از روابط طراحی و نرم افزارهای مورد تائید انجام شود. در این جداول (بخش پیوست جداول شماره پ-۴-۴الی پ-۸-۴) ظرفیت‌های لوله‌ها برای فشارء قطر و طول‌های مختلف داده شده است. طول مورد استفاده برای محاسبات. طولانی‌ترین مسیر بوده که فاصله بین خروجی از ایستگاه تقلیل فشار تا دورترین مصرف کننده از آن می‌باشد. ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۷ مشخصات مواد و مصالح مصرفی. برآورد. طراحی و انتخاب مصالح سیستم لوله کشی گاز ب- محاسبه آندازه قطر لوله‌ها با استفاده از فرمول‌ها برای تعیین اندازه قطر لوله‌ها با توجه به افت فشار و حداکثر سرعت مجاز گاز. می توان از فرمول‌های جریان گاز با در نظر گرفتن کلیه شرایط مربوط استفاده نمود. به عنوان نمونه فرمول زیر ارائه می‌گردد: فرمول وایموت: 1 8--< 2 ۵ 20۶2 0*4 |70 )۱ 3 اش لا 0.07294 <-ل0 77‏ اه0ظ فرمول فوق برای جریان گاز در لوله‌ها با اندازه اسمی ۱۲ اینچ و یا کمتر و همجنین فشار بیش از ۰/۳۵ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع (۵ پوند بر اینچ مربع) بکار می‌رود. در فرمول فوق پارامترهای به کار رفته به شرح زیر است: مقدار جریان. مترمکعب در ساعت در شرایط استاندارد (فشار ۱۱۰۲۳ کیلوگرم بر سانتی متر مربع و دمای ۱۵,۶ درجه سلسیوس) ۳ 7 دمای پایه (۲۷۲,۲ + ۱۵,۶ ) کلوین ۳ فشار پایه ۱۱۰۲۳۲ کیل و گرم بر سانتی‌متر مرن ۳ <* فشار ابتدای لوله کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع مطلق و۵ < فشار انتهای لوله در نقطه مصرف. کیلوگرم بر سانتی متر مربع مطلق (۳ براساس ده درصد افت فشار اولیه منظور می‌شود) 0 <- قطر داخلی, سانتی‌متر 0 > چگالی گاز ۱۳۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 7 > دمای مطلق گاز ۰ +۲۷۲,۲ << دمای قابل اندازه گیری گاز سلسیوس 1 طول لوله . کیلومتر اگر در فرمول فوق ۴ ۲۸۸,۸ - 7 ۷8/0۳۶ 2۱,۰۳۳ ۰۶۵ 02۰/۶۵ و طول بر حسب متر </ باشد. فرمول به صورت زیر خواهد بود . 5 1 2 #طر- *طر (۴) را رس زر 7 در جداول شماره پ-۴-۴ الی پ-۸-۴ ظرفیت‌های مختلف لوله برای فشارء قطر و طول‌های مختلف آنها داده شده است. در صورتی که طول لوله کشی و یا قطرلوله‌ها بالاتر از ارقام مندرج در جداول مذکور باشد. می‌توان ظرفیت‌های لازم 7 با استفاده از فرمول‌های (۱) یا (۲) محاسبه نمود. در صورتیکه چگالی گاز غیر از ۰/۶۵ باشد برای بدست آوردن ظرفیت لوله باید ظرفیت‌های بدست آمده از جداول فوق الذکر را در ضرائب داده شده در جدول شماره پ-۲-۳ بخش بیوست ضرب نمود. - فرمول‌های فوق الذکر برای جداول شماره ۶ الی ۸ بخش پیوست ۴ مورد استفاده قرار می‌گیرد. - برای محاسبه سرعت گاز در لوله و اطمینان از اینکه مقدار آن از ۲۰ متر در تانیه تجاوز نکند. می‌توان از فرمول زیر استفاده نمود. 3.65 ۳ ی 0 که در آن: ۷ < سرعت جریان گاز (متر در ثانیه) - میزان جریان (متر مکعب استاندارد در ساعت) ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۷ مشخصات مواد و مصالح مصرفی., برآورد. طراحی و انتخاب مصالح سیستم لوله کشی گاز ۶ فشار اولیه (کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع مطلق) - قطرداخلی لوله (سانتی‌متر) پ- نرم افزارهای طراحی شبکه‌های لوله کشی گاز استفاده از نرم افزارهای خاص طراحی شبکه‌های گازرسانی غیر آنتنی (حلقوی) باید مورد تائید شرکت ملی کاز اپران باشله طراحی شبکه‌های گاز با استفاده از لوله های پلی اتیلن باید به صورت شاخه‌ای و محاسبات آن با استفاده از فرمول 67| و یا نرم افزارهای طراحی که مورد تائید شرکت ملی گاز ایران است انجام گیرد. برای ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ اجرای لوله کشی گاز ۱-۱۲-۷۷ کلیات این بخش کلیه شرایط و عملیات مورد نیاز برای نصب و اجرای سیستم لوله کشی گاز با فشار ۲ تا ۶۰ پوند بر اینچ مربع برای محوطه‌ها و مجموعه‌های مسکونی را شامل می‌شود. لوله کشی در محوطه‌های باز و نقاطی که امکان قرار گرفتن لوله در مسیر رفت و آمد وسایل نقلیه یا افراد و یا برخورد اجسام خارجی وجود دارد و یا در معرض صدمات مکانیکی باشد.» باید در زیر زمین و به صورت دفنی یا توکار اجرا شود. تبصره: در داخل ساختمان‌ها و تقاط سرپوشیده که غیر مسکونی بوده و در معرضص صدمات نباشد وله کشی تا فشار ۳۰ پوند بر اینچ مربع می‌تواند به صورت روکار اجرا شود. ۲-۱۲۷ تجهیز کارگاه مجری قبل از شروع هرگونه عملیات اجرایی باید تجهیزات و ابزارهای لازم را تهیه نموده و محلی را به عنوان کارگاه و متناسب با پروژه تعیین نماید. کارگاه باید دارای شرایط زیر باشد: ۱- کارگاه باید در محلی ایمن و از نظر حوادث طبیعی مانند سیل, طوفان و رانش زمین محفوظ باشد. ۲- کارگاه باید دارای حداقل امکانات شامل آب. برق و تلفن باشد. ۳- محل کارگاه باید به گونه‌ای باشد که دسترسی به آن آسان و با محل اجرای کار دارای فاصله مناسب باشد. ۴- کارگاه باید دارای محل مناسب جهت دفتر و استقرار کارکنان و انبار مناسب برای نگهداری اجناس و تجهیزات مورد نیاز پروژه باشد. ۲-۱۲-۷۷ نقشه های اجرایی قبل از شروع عملیات اجرایی» مجری باید نقشه‌های طراحی شده و وضعیت محل اجرا را بررسی کرده و نقشه‌های اجرایی را آماده نماید. چنانجه ایجاد تغییراتی در مسیر ضروری باشد. مجری باید این تغییرات را به تأیید دستگاه نظارت رسانده سپس اقدام به تهیه نقشه اجرایی نماید. پس از آماده شدن, نقشه‌های ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ احرای لولد کشی گاز تبصره: در صورت وجود مغایرت با براورد مصرف اولیه و هرگونه تغییراتی که سبب تغییر مقدار مصرف و یا فشار شود.ء باید نسبت به اصلاح قرارداد و طراحی با هماهنگی سازمان‌های ذیربط اقدام شود. پس از نائید نقشه‌های اجرایی, دستگاه نظارت باید مجوز شروع عملیات اجرایی را به صورت کتبی صادر نماید. ۴-۱۲-۷۷ خم کاری لوله های فولادی برای تغییر دادن مسیر لوله‌های فولادی حتی‌الامکان باید از اتصالات مناسب و یا از لوله‌های خم شده در کارخانه لوله‌سازی استفاده شود. در صورتی که خم کردن لوله‌ها در محل نصب اجتناب ناپذیر باشد. برای خم کاری باید شرایط زیر رعایت گردد: الف- خم کردن لوله فقط باید با استفاده از وسایل و روش‌های مخصوص خم کاری لوله‌ها انجام گیرد. ب- خمیدگی لوله باید صاف و عاری از هرگونه چین خوردگی, ترک خوردگی و عیوب مکانیکی باشد. پ- برای لوله‌های درزدارء خط جوش طولی باید مجاور و یا روی خط میانی لوله که دارای کمترین تنش ت- قوس خمیدگی لوله نباید بیشتر از ۹۰ درجه باشد. ث- شعاع انحنای داخلی خمیدگی نباید کمتر از ۶ برابر قطر خارجی لوله باشد. ج- در قسمتی از لوله که خم می‌شود. نباید هیچ گونه خط جوش محیطی وجود داشته باشد چ- وسط خمیدگی لوله باید از نزدیک‌ترین نقطه اتصال آن لوله به لوله و یا اتضالات دیگر حداقل ۲۰ برابر قطر اسمی لوله فاصله داشته باشد. این فاصله را می‌توان برای لوله‌های ۴ اینچ و بزرگتر تا ۱۸۸ ۵-۱۲-۷۷ لوله کشی دفنی ۱-۵-۱۲-۷ کلیات چنانچه لوله کشی در زیر سطح زمین اجرا شود و برای دسترسی به آن نیاز به حفاری زمین, تخلیه خاک ۲ مصالح اطراف لوله‌جا باشد. وله کشی دفنی نامیده می‌شود. الف- لوله کشی دفنی باید داخل کانال حفاری شده مطابق شکل شماره پ-۱-۵ باشد. ب - اجرای لوله کشی دفنی باید با استفاده از مصالح با مشخصات مندرج در بخش ۱-۱۱-۱۷ باشد. پ- جوشکاری در لوله کشی دفنی باید با روش‌ها و با شرایط مندرج در بخش ۱۳-۱۷ انجام شود. ۱۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ت- جهت جلوگیری از خوردگی لوله‌ها و اتصالات فولادی دفنی, باید عایقکاری آن‌ها مطابق شرایط مندرج در بخش ۱۳-۱۷ انجام شود. ث- آزمایش‌های مورد نیاز در لوله کشی دفنی باید بر اساس موارد مندرج در بخش ۱۶-۱۷ صورت گیرد. ۲-۵-۱۲۳۷ آماده سازی مسیر آماده سازی مسیر شامل خط کشی. حفاری کانال, تخلیه. تنظیم ابعاد محل حفاری شده و ساخت بستر جهت گذاشتن لوله‌ها می‌باشد و باید بر اساس شرایط ذیل انجام شود: ب- خط کشی مسیر باید با استفاده از رنگ. گچ. مایع رنگی غیر قابل اشتعال و یا هر گونه مصالح ساختمانی که قابلیت نشان دادن مسیر را دارد. انجام شود. پ- خط کشی باید به گونه‌ای انجام شود که مسیر لازم جهت عبور لوله‌ها و محل حفاری را به صورت ت- خط کشی برای رویه برداری و حفاری کانال باید به صورت دو خط که نشان دهنده محدوده حفاری است انجام شود. فاصله دو خط باید از هر طرف از عرض کانال مورد نیاز حداقل ۵ و حد اکثر ۱۰ ث- در صورت عبور لوله‌ها از مسیری که سطح آن توسط آسفالت. بتن و یا مصالح دیگری رویه سازی شده است. باید با استفاده از دستگاه برش مناسب و نیروی انسانی مجرب. اقدام به برش سطح و برداشتن رویه شود. رویه برداشته شده قبل از حفر کانال باید از محل تخلیه شود. رویه‌برداری باید به گونه‌ای باشد که حداقل تخریب را در محل‌های مجاور خط کشی انجام شده مسیر عبور لوله‌ها. ایجاد نماید. ج- مواد و مصالح به جا مانده از رویه های تخریب شده قبل از حفاری باید از محل تخلیه شوند چ- حفاری کانال می‌تواند با استفاده از ماشین‌آلات برقی یا مکانیکی و یا نیروی انسانی انجام شود. الزامات ایمنی در زمان حفاری کانال باید به طور کامل رعایت شود. ح- در زمین‌هایی که خاک آن‌ها نرم و در زمان حفر کانال امکان ریزش وجود دارد. مجری باید از زمان شروع عملیات حفاری کانال تا زمان پرکردن آن. امکانات استحفاظی از قبیل پوشش. تخته‌کشی. ایجاد دیوار حائل و نصب پایه را فراهم و اجرا نماید. ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۱۷ احرای لولد کشی گاز خ- در محل هایی که سطح آب بالا می باشد. باید در زمان حفاری و اجرای لوله کشی. با استفاده از دستگاه های مکنده اقدام به تخلیه آب محل حفاری, شود. د- خاک حاصل از حفاری باید در یک سمت کانال و با فاصله مناسب از لبه کانال (حداقل ۵۰ سانتیمتر) ریخته شود. ذ- حفاری همزمان در دو طرف معابری که قرار است دوطرف آن لوله‌گذاری شود در صورت عدم ایجاد مانع جهت عبور و مرورء مجاز می‌باشد. ر- ابعاد کانال باید به شرح ذیل باشد: - عرض کانال (قطر خارجی لوله + ۴۰ سانتیمتر) و حداقل عمق کانال (قطر خارجی لوله + ۱۰۰ سانتیمتر) می‌باشد. ز- در صورت وجود موانع و یا عدم امکان حفاری با تائید دستگاه نظارت. حداقل عمق کانال هشناد سانتیمتر می تواند باشد. ژد چنانجه بنا به ضرورت در یک کانال دو لوله مختلف کار گذاشته شود. مشخصات کانال باید مطابق شکل شماره پ-۱-۵ باشد. س- در نقاطی که لازم است عملیات جوشکاری در داخل کانال انجام شود. ابعاد کانال باید طوری باشد که جوشکار بتواند با وسایل جوشکاری در داخل آن به راحتی کار کند. ش- کف و دیواره کلیه کانال‌ها قبل از لوله‌گذاری باید تسطیح و رگلارٌ شده و از خرده سنگ و مواد زائد پاک گردد. همجنین لازم است طرفین لبه کانال به عرض ۰ آسانتیمتر از خرده آسفالت و غیره پاکسازی و تمیز شود. ص- پس از تنظیم ابعاد کانال ها باید کف کانال با ۱۰ سانتیمتر ماسه یا خاک نرم پوشانده شود. برای لوله‌های پلی اتیلن باید از ماسه بادی استفاده شود. ض- بستر آماده شده زیر لوله‌ها باید تمیز بوده و هیچ گونه سنگ‌ریزه و مواد اضافه که سبب زخمی کردن ۳-۵-۱۳-۷ لوله کشی دفنی با استفاده از لوله‌های فولادی در هنگام نصب لوله‌ها. اتصالات و شیرها در داخل کانال موارد ذیل باید رعایت شوند: ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- 1 ۱- پس از اتمام عملیات جوشکاری, باید قطعات لوله کشی در داخل کانال و روی بستر آماده شده قرار ۲- قبل از لوله‌گذاری باید در کف کانال بالشتک‌هایی از خاک نرم (خاک سرندی با قطر دانه‌های حداکثر تا ۲ میلیمتر) به عرض ۴۰ سانتیمتر و به فاصله ۵ متر از یکدیگر ایجاد گردد. ارتفاع خاک نرم بالشتک‌ها باید به اندازه‌ای باشد که پس از استقرار لوله بر روی آن‌ها فاصله زیر لوله تا کف کانال حدود ۱۵ سانتیمتر باشد. ۲- در زمان گذاشتن لوله‌ها در داخل کانال باید با استفاده از تجهیزات مناسب و با حداقل خرابی پوشش. لوله‌ها داخل کانال قرار گیرند. در محل‌هائی که سطح آب‌های زیرزمینی به طور طبیعی و یا به دلیل سیل تا ارتفاع زیر لوله یا بیشتر در کانال بالا آمده باشد. طبق نظر دستگاه نظارت باید از وزنه‌های مهار کننده یا میله‌های مهار کننده استفاده شود. به طوری که لوله در عمق معین در کف کانال قرار گیرد. بین مهار کننده و لوله باید از نوار پوشش استفاده کرده و باید پیش بینی لازم جهت جلوگیری از نفوذ آب به داخل لوله به عمل آید. ۴- سطح فوقانی لوله‌های مدفون باید تا سطح زمین حداقل ‎٩۰‏ سانتیمتر فاصله داشته باشد و چنانجه امکان اجرا در این عمق وجود نداشته باشد. باید روی لوله به نحو مناسبی مقاوم گردد تا وله در معرض فشارهای وارده توسط عوامل مختلف روی زمین قرار نگیرد. اگر به هر علت این فاصله کمتر از ۵۰ سانتیمتر باشد. باید لوله در داخل کانال بتنی که مخصوص آن ساخته می‌شود قرار داده شده و پس از ریختن خاک نرم روی آن توسط بلوک‌های بتنی پوشانده شود. در هر صورت نباید فاصله ۵- برای جلوگیری از سیب دیدن لوله و یا پوشش آن به وسیله ریشه درخت باید لوله کشی در فاصله مناسبی از درخت‌ها اجرا شود. ۶ در مواردی که لوله مدفون در معرض تردد وسایل نقلیه سنگین باشد. در صورتی که عمق آن از مقادیر مندرج در بند ۴ کمتر باشد باید آن را از داخل غلاف فلزی یا کانال با دیواره أآجری و یا بتنی و پوشش بلوک‌های سیمانی قرار داد. ۷- اطراف لوله‌های مدفون تا فاصله ۵۰ سانتیمتر از هر طرف نباید مصالح و مواد ساختمانی خورنده از ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ احرای لولد کشی گاز ۸- جهت عبور لوله‌ها از روی کف بتنی باید کانال‌هایی برای این منظور در کف تعبیه شود. محل عبور لوله و کانال باید دقیقاً در لوله کشی مشخص شود و اطراف لوله داخل این کانال‌ها باید با ماسه و یا خاک نرم پر شده و روی آن طوری پوشانده شود که در صورت لزوم بدون وارد آمدن خسارت به ساختمان بتوان برای دسترسی به لوله روی آن را برداشت. -٩‏ لوله‌های گاز نباید با لوله‌های آب گرم و کابل برق فشار ضعیف در یک کانال قرار گیرند. در صورتی که قرار دادن آن‌ها در یک کانال اجتناب ناپذیر باشد باید لوله‌های گاز توسط عایق مناسبی در مقابل انتقال حرارت و یا اتصال الکتریکی محافظت شود و حریم آن‌ها بر اساس مقررات بخش ۷-۱۲-۱۷ باشد. و اگر لوله گاز با سایر لوله‌ها و یا کابل برق در کانال اشتراکی قرار گیرد که امکان پر کردن کانال با ماسه وجود نداشته باشد. باید این کانال مجهز به هواکش‌های طبیعی مناسب در محل‌های مختلف باشد تا در صورت نشت گاز امکان جمع شدن گاز وجود نداشته باشد. ۱- فاصله لوله‌های مدفون تا لوله های تاسیساتی "باید مطابق بخش ۷-۱۳-۱۷ باشد ۳ فاصله لوله‌های مدفون کاز تا کابل‌های برق با ولتاژهای مختلف باید بر اساس بخش ۷-۱۲-۱۷ می‌باشل ۳- در مواردی که عبور لوله گاز از بی دیوار اجتناب ناپذیر باشد. این کار باید با استفاده از غلاف فلزی صورت گیرد. غلاف باید از لوله فلزی که قطر نامی آن از قطر نامی لوله گاز ۲ اندازه بزرگتر است. باشد. جهت جلوگیری از تماس لوله گاز با غلاف فلزی باید از کمربند مخصوص این کار استفاده شود و فاصله بین لوله گاز و غلاف با استفاده از عایق ضد رطوبت بر شود. ۴- در صورت عبور لوله گاز مدفون به موازات پی دیوار باید فاصله نزدیک‌ترین لبه کانال تا دیوار مجاور حداقل برابر عمق کانال باشد. ۵- دفن اتصالات پیجی و یا فلنجی مجاز نمی‌باشد. ۶- در خاتمه هر روز کاری انتهای لوله‌هایی که در داخل کانال خوابانده شده‌اند باید به وسیله درپوش مناسب بسته شوند تا از ورود آب و گل یا اشیاء دیگر جلوگیری به عمل آید. ۱۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸- پس از انجام کلیه آزمایش‌های مندرج در بخش ۱۶-۱۷ باید روی لوله‌ها با استفاده از ماسه یا خاک نرم برای لوله‌های فولادی و ماسه بادی برای لوله‌های پلی‌اتیلن پر شود. خاک نرم می‌تواند از خاک برگشتی کانال باشد مشروط بر اینکه از سرند منلسب با چشمه های حداکتر ۸ میلیمتری سرند هیدروکربنی باشد و در غیر این صورت پیمانکار موظف به تامین خاک رس با ماسه بادی طبق نظر دستگاه نظارت می‌باشد. ضخامت این لایه خاک نرم باید حدافل برابر با ۲۰ سانتیمتر باشد. در صورت کم عرض بودن معبر یا امکان برخورد با موانع باید روی این لایه یک لایه موزائیک و یا آجر فشاری چیده شود. عرض این لایه باید از قطر لوله حداقل ۵ سانتیمتر بزرگتر باشد. سپس کانال باید با خاک حفاری شده نا ارتفاع حد اقل بیست سانتیمتر و حد اکثر سی سانتیمتر بالاتر از محل قرار گرفتن موزائیک‌ها و یا أجرچینی, پر شود. روی این لایه نوار اخطار کشیده شده و سپس کانال به صورت کامل تا سطح زمین پر می‌شود. ۹- در زمان پر کردن کانال, باید با استفاده از دستگاه کوبانه. خاک برگشتی کوبیده شود تا خاک نشست کامل خود را انجام دهد. ۰- پس از پر کردن کانال باید علائم و دریجه‌ها در محل خود نصب شوند. ۱- پس از اتمام مراحل فوق باید مسیر به حالت اولیه درآمده و به صورت کامل بازسازی شود. ۳- مسیر لوله‌های دفنی در فواصل طولانی باید به وسیله علائم مشخص کننده که در نقاط و فواصل ۴-۵-۱۳۲۷ لوله کشی دفنی با استفاده از لوله‌های پلی‌اتیلن اجرای لوله کشی دفنی با استفاده از لوله‌هاء اتصالات و شیرهای یلی اتیلن بر اساس مقررات مندرج در این بخش فقط با فشار ۶۰ پوند بر اینچ مربع (۴۱۳۶۸۶ پاسکال) و مطابق با استاندارد (001)0-/08۸--۱65 اجازه داده شده است. در هنگام اجرای لوله کشی دفنی با استفاده از لوله‌های بلی‌اتیلن موارد ذیل باید رعایت شود: ۱- جهت بارگیری, حمل و نقل و تخلیه لوله و اتصالات می‌باید از وسایل مناسب که دارای سطوح صاف ۳ فاقد اجسام تیز و برنده باشد. استفاده شود. ۱۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ احرای لولد کشی گاز ۲- مجری باید لوله‌ها و اتصالات را در انبار سرپوشیده نگه دارد به طوری که تحت هیچ شرایطی در معرض نور خورشید قرار نگرفته و نحوه انبار کردن طوری باشد که امکان صدمه دیدن, فشرده شدن و یا سوراخ شدن آن‌ها وجود نداشته باشد. در صورتی که لوله‌ها اتصالات و شیرها به صورت بسته- بندی کارخانه تحویل مجری گردد. باید این بسته‌بندی‌ها تا زمان استفاده باز نشده و از دست زدن به المنت‌های برقی اتصالات الکتروفیوژن اکیداً خودداری شود. ۲- سطح زیر لوله‌ها باید صاف و جموار باشد. ارتفاع روی‌هم قراردادن لوله‌ها با توجه به جنس لوله اندازه» ضخامت و درجه حرارت محیط متغیر بوده و با نظر دستگاه نظارت باید انجام گردد ولی در هر صورت ارتفاع روی هم قراردادن لوله‌ها به صورت حلقه‌ای یا شاخه‌ای نباید از ۵,امتر تجاوز نماید. ۴- درپوش لوله‌ها و شیرها باید تا زمان جوشکاری بر روی آن‌ها باقی بماند. ۵- نگهداری لوله و اتصالات پلی‌اتیلن تحت هیچ شرایطی نباید در دمای بالاتر از ۴۰ درجه سانتیگراد صورت پذیرد و در صورتی که بر اساس شرایط محیط و طبق نظر دستگاه نظارت امکان رعایت دمای مذکور فراهم نشود. حداکثر زمان نگهداری لوله سه ماه خواهد بود. پس از انقضای این مدت. آزمایش او ی تی! بر روی لوله‌های مذکور انجام و چنانجه میزان او ی تی از مقدار ابتداء کمتر از ۰ درصد انحراف داشته باشد لوله قابل استفاده و در غیر ایتصورت لوله قابل استفاده نخواهد بود. تست او ی تی باید بر اساس استاندارد 11357-6 ۱50 انجام گیرد. ۶- ریسه نمودن و ردیف کردن لوله‌ها باید طبق شرایط زیر باشد: - مجری موظف است فقط مصارف روزانه خود را از انبار به محل کار منتقل نماید. - لوله‌هانی که در کنار کوچه یا خیابان روی هم ریسه می‌شوند باید در دو طرف آن‌ها از درپوشهای مناسب جهت جلوگیری از نفوذٌ آب» خاک و غیره استفاده گردد و لازم است درپوش لوله‌ها تا زمان جوشکاری بر روی لوله‌ها باقی بماند. باید از قراردادن لوله‌ها در مسیر و مجاری آب و فاضلاب خودداری گردد. - لوله‌ها باید در طرفی از کانال ریسه شوند که حداقل عبور و مرور را داشته باشد. - برای ریسه کردن لوله‌ها باید از پایه‌های مناسب استفاده شده و بستر پایه‌ها به نحوی باشد که به بدنه 6 10000 0538606 : 0.1. 1 -ا ۱۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 1 ۷- آماده‌سازی لوله‌ها و اجرای عملیات اتصال و جوشکاری باید مطابق مشخصات فنی و دستورالعمل‌های مندرج در بخش ۲-۱۴-۱۷ باشد. ۸- روش‌های بازرسی فنی جوش‌ها و آزمایش‌های مخرب باید مطابق مشخصات فنی و دستورالعمل‌های مندرج در پخش ۵-۳-۱۴۱۷ و ۸-۱۳-۱۷ و ۷۳-۱۴-۱۷ باشد, -۹٩‏ لوله‌گذاری با شرایط زیر باید انجام شود: - جهت گذاردن لوله در کانال باید از وسایل مناسب استفاده شودء به طوری که هیجگونه آسیبی به بدنه لوله‌ها وارد نشود. - چنانجه قرار است در یک کانال دو لوله مختلف کار گذارده شود. می‌بایست فاصله افقی و عمودی آن‌ها از - هنگام لوله گذاری باید تدابیر لازم جهت مقابله با انقباض و انبساط لوله به نحوی که مورد تائید دستگاه - در صورتیکه در مسیر لوله‌کشی موانع و سرویس‌های زیرزمینی وجود داشته باشد. لوله گاز باید از زیر این موانع عبور داده شود. فاصله فوقانی لوله گاز تا زیر موانعی از قبیل حوضجه‌های مخابراتی» لوله‌های آب و غیره باید ۴۰ سانتی‌متر باشد. این فاصله در صورت محدووّدیت مکانی, با نظردستگاه نظارت قابل تغییر نا ۳۵ سانتیمتر می‌باشد. در تقاطع شبکه‌های پلی‌اتیلن با کابلهای برق (بالاتر از ۳۸۰ولت) یا لوله‌های حاوی مواد قابل اشتعال, رعایت فاصله حداقل یک متر ضروری است. اما در صورت رعایت حریم مشخص شده از طرف سازمان ذیربط و درصورت عدم امکان رعایت حریم فوق با نظر دستگاه نظارت تمهیدات خاص اتخاد و عمل خواهد شد. - در اجرای شبکه‌های پلی اتیلن و برخورد با موانع زیرزمینی چنانچه موانع دارای عمق زیادی بوده و امکان اجرای لوله‌های پلی‌اتیلن از روی موانع با رعایت بندهای ۲-۵-۱۲-۱۷ و ۷-۱۲-۱۷ وجود داشته باشد. اقدام و در غیر این صورت طبق نظر دستگاه نظارت عمل شود. - قبل از خاکریزی روی لوله باید اطلاعات کاملی از کار اجراشده جهت تهیه نقشه‌های ۱/۲۰۰ یا ۱/۱۰۰۰ چون ساخت برداشته شده و همچنین علامت‌گذاری محل شیرهای نصب شده بر روی دیوار مجاور و یا در صورت عدم امکان بر روی پایه‌های مخصوص به عمل آید. - نظر به اینکه لوله‌های پلی اتیلن دارای ضریب انبساط حرارتی بالایی می‌باشد. لذا خاکریزی بر روی لوله باید در دمای محیط بین ۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد انجام شود و چنانجه قرار باشد لوله‌گذاری در ساعات ۱۹۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲-۷۷ احرای لولد کشی گاز گرم روز انجام شود قبل از اتصال نهائی قسمت اجرا شده به قسمت لوله‌گذاری شده قبلی, باید به خاک ریزی ماسه بادی با نظر دستگاه نظارت اکتفا نموده و پس از متعادل شدن دمای محیط و اجرای اتصال نهانی, و عملیات پر کردن کانال انجام شود. - بر روی لوله باید ماسه بادی به ضخامت ۲۰ سانتیمتر ریخته شده سپس کانال باید با خاک حفاری شده تا ارتفاع حد اقل بیست سانتیمتر و حداکثر سی سانتیمتر پر شود. روی این لایه نوار اخطار زرد کشیده می‌شود به نحوی که خط میانی نوار زرد با محور لوله در یک امتداد قرار گیرد. - روی نوار اخطار با خاکهای حاصل از گودبرداری در دولایه تا سطح زمین پر شده و تسطیح و کوبیدن آن توسط دستگاه کوبانه تا حد تراکم لازم مورد تأیید دستگاه نظارت انجام می‌گیرد. حداکثر قطر دانه بندی خاک برگشتی به کانال نباید از ده سانتیمتر تجاوز نماید. ۰- کلیه قسمت‌های مسیر لوله‌گذاری اعم از بتن و موزائیک یا چمن. آسفالت. جوی و کانال تأسیسات زیرزمینی و غیره باید پس از برکردن کانال به حالت اولیه بازسازی شود. ۱- عبور از تقاطع‌های اصلی- بزر گراه‌هاء ره آهن و رودخانه باید طبق شرایط زیر باشد: - قبل از شروع عملیات. مجری باید تمام وسایل ومصالح و اقلام مورد لزوم را که به تائید دستگاه نظارت رسیده باشد در محل کار حاضر نموده و کادر فنی ورزیده‌ای را جهت این کار انتخاب نماید. - عبور لوله با غلاف فولادی از زیر اتوبان‌هاء بزرگراه‌هاء جاده‌های اصلی و راه‌آهن باید طبق نقشه -ح-165 ۹1 انجام گیرد. برای این کار باید لوله عمود برجاده یا راه‌آهن بوده و زاویه تقاطع ‎٩۰‏ درجه باشد. در شرایطی که رعایت این زاویه بنا بر موقعیت محل و عوامل دیگر امکان‌پذیر نباشد. این زاویه نباید کمتر از ۶۰ درجه باشد. - جهت عبور لوله از موانع مهم باید با دستگاه بورینگ (مته نقب زننده) اقدام به ایجاد سوراخ در زیر جاده‌ها یا راه آهن نمایند و در صورت عدم دسترسی به دستگاه بورینگ و تائید دستگاه نظارت می‌توان با حفاری دستی و ایجاد کانال سیمانی (نصب کول) طبق دستورات دستگاه نظارت و نقشه ۱165-2-01-001 برای تقاطع راه‌آهن اقدام به عبور لوله با غلاف فولادی نمود. - در مکان‌هائی که جهت عبور از موانع باید از کانل‌های عمیق زیرزمینی استفاده شود ابعاد کانال باید طوری انتخاب شود که کارکنان حفاری و جوشکاری بتوانند به راحتی در داخل آن کار کنند و در ضمن محل‌هائی که امکان ریزش سقف کانال‌ها وجود دارد باید با ایجاد سقف‌های موقت و مقاوم. از ریزش آن‌ها جلوگیری شود. ۱۹۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۲۳- برای مشخص شدن محل دقیق شیرها باید از تابلوهای نشانگر کوچک آلومینیومی با ابعاد معین طبق شکل شماره پ- ۱-۵ که بر روی دیوار ۳ یا پایه‌های سیمانی نصب می‌شود. استفاده نمود. محل نصب این تابلوها باید در مکان هائی باشد که در معرض دید قرار داشته باشد و از محل نصب شیر دور نبوده و نهایتا مورد تائید دستگاه نظارت باشد. ۳- آزمایش مقاومت و نشتی خطوط شبکه کار گذاشته شده و همجنین انجام اتصال نهائی و گازدار نمودن شبکه و راه‌اندازی طبق مشخصات فنی مندرج در بخش ۱۶-۱۷ خواهد بود. ۶-۱۲-۷ لوله کشی رو کار ۱-۶-۱۲-۷ کلیات لوله کشی گاز وقتی روکار است که دسترسی به آن مستقیم و نیازی به حفاری و تخریب نبوده و در محلی گرفتن لوله در مسیر رفت و آمد وسایل نقلیه و یا افراد و یا برخورد اجسام خارجی وجود نداشته و یا در اجرا شود. در صورتی که فشار گاز داخل لوله‌ها از ۲۰ یوند بر اینچ مربع (۲۰۶۸۶۲ پاسکال) بیشتر باشد. لوله کشی روکار باید با استفاده از وله ۲ اتصالات فولادی بوده و استفاده از وله ۰ اتصالات ی اتیلن تبصره: لوله کشی گاز روکار داخل ساختمان‌های مسکونی و غیر صنعتی که در ابتدای بند کلیات به آن‌ها اشاره نشده باید تا فشار حداکثر ۲ پوند بر اینچ مربع (۱۳۷۹۰ پاسکال) باشد. اجرای لوله کشی روکار باید مطابق موارد زیر صورت گیرد: و پیش بینی‌های لازم جهت جلوگیری از صدمات فیزیکی صورت گیرد. ۱۹۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۲-۷ اجرای لوله کشی گاز ب- لوله کشی روکار باید به ترتیب مناسبی در فواصل معین محکم و استوار شده باشد. برای این کار باید از بست‌های فلزی مخصوص لوله و متناسب با قطر آن که دارای استحکام کافی می‌باشد استفاده پ- بستن و یا جوش دادن یک لوله به لوله دیگر و لوله به اسکلت فلزی یا اجزاء فلزی غیر ثابت ساختمان به طور مستقیم ممنوع است. ت- حداکثر فواصل بین نقاط اتکاء بست و یا پایه در لوله کشی گاز روکار نباید از فواصل مندرج در جدول شماره پ-۹-۴ بیشتر باشد. ث- بست‌های لوله‌های عمودی باید لوله‌ها را به طور کامل در خود گرفته و وزن آن ها را مهار نماید. ج- طول پایه‌های بست‌های لوله‌های روکاری که خارج از ساختمان قرار دارند باید به گونه‌ای باشد که لوله با دیوار محل اتکا حداقل یک سانتیمتر فاصله داشته باشد تا گرد و خاک در فاصله بین لوله و دیوار جمع نشده و باعک خوردگی تدریجی لوله نشود. چ- استقرار و کیفیت نصب لوله‌های گاز باید به نحوی باشد که از لرزش و نوسان مصون بماند و مهار آن باید طوری انجام گیرد که فشاری به تجهیزات منتقل نگردد. ح- بست‌هاء پایه‌ها و آویزهای لوله‌ها باید طوری نصب شوند که مانع از انبساط و انقباض آزاد لوله‌ها نشود. در صورت لزوم باید از پایه‌های معلق و یا آویزهای متحرک استفاده نمود. بست‌ها و آویزها باید به گونه نصب شوند که در اثر انبساط. انقباض و یا هر نوع حرکت لوله ها از آن‌ها جدا نشوند. خ- لوله کشی روکار نباید از زیرزمین‌های متروک و دخمه مانند ساختمان‌ها عبور نمایند. مگر آنکه این نقاط دارای جریان طبیعی جوا و یا تهویه مناسب باشند. از پوشاندن و اختفاء لوله در داخل ساختمان باید حتی الامکان خود داری به عمل آید. د- لوله کشی روکار داخل ساختمان‌ها باید طوری انجام گیرد که به استحکام ساختمان‌ها آسیب نرسیده و از استقامت ساختمان و اجزاء آن کاسته نشود. ذ- در مواردی که لوله از داخل درب ویا پنجره عبور می‌کند. باید بیش بینی‌های لازم جهت جلوگیری از سائیدگی و سایر صدمات فیزیکی لوله به وسیله درب یا پنجره یا شیشه به عمل آید. ر- فاصله لوله های روکار تا لوله های آب گرم باید حداقل ۵ سانتیمتر باشد. در مواردی که حفظ فاصله فوق امکان بذیر نباشد باید لوله گاز با عایق حرارتی مناسب پوشانده شود. ۱۹۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ز- کانال‌های عمودی یا افقی ساختمان که لوله گاز از آن‌ها عبور می‌کند. باید از پایین و بالا به هوای آزاد راه داشته باشد تا تعویض طبیعی جوا در آن‌ها صورت گرفته و امکان تجمع گاز در آن‌ها وجود نداشته باشد. لوله گاز نباید از داخل کانال‌های مربوط به هواکش, چاه آسانسورء دودکش بخاری و کانال‌هایی که برای تجهیزات دیگر تعبیه شده» عبور کند. ژ- لوله گاز نباید با سیم و کابل برق در تماس باشد. فاصله سیم روکار برق با لوله گاز حداقل ۱۰ سانتیمتر باید باشد. در مواردی که رعایت فاصله فوق امکانپذیر نباشد باید لوله گاز با عایق الکتریکی مناسب پوشش داده شود. س- در لوله کشی‌های روکار که در معرض تغییرات قابل توجه حرارت قرار دارند باید تدابیر لازم برای مقابله با انبساط و انقباض لوله‌ها صورت گیرد. انشعاب‌های لوله‌های طویل باید طوری باشد که تغییرات طول لوله اصلی در اثر انقباض و انبساط باعث شکستن آن‌ها نشود. ش- در نقاط اتصال لوله‌های روکار و دفنی. جهت جلوگیری از صدمات فیزیکی باید از غلاف فلزی مناسب استفاده شود. غلاف فلری باید از لوله با قطر نامی دو اندازه بزرگتر از قطر نامی لوله گاز باشد. در این موارد باید لوله گاز نوارپیجی شده و از کمربننٌ و یا نوارهای لاستیکی که فاصله بین لوله گاز و غلاف فلزی را به صورت یکنواخت در طول لوله حفظ می‌کنند استفاده شود. علاوه بر آن باید فاصله بین لوله گاز و غلاف با استفاده از قیر و یا سایر مواد عایق رطوبتی پر شده و دو طرف غلاف با درپوش ۷-۱۳۷ حریم خطوط لوله گاز در مجاورت و تقاطع با تأسیسات در هنگام اجرا باید فواصل سایر تاسیسات از جداره خارجی لوله گاز مطابق جدول شماره پ-۱۰-۳ بخش ۱۹۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ « 2 .۸ (« ی اه هی غ/ هر ؟« + م 9 1 ۱ 5 ی 9 هه « (« 5 -» ۸ (« س س -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ عایق کاری لوله‌ها ۱۱۳-۷ کلیات عایقکاری لوله‌های مدفون و توکار فولادی به دو روش زیر امکان پذیر است: عایقکاری سرد (نوار پیجی) که عبارتست از عایقکاری لوله‌ها با استفاده از نوارهای چسب دار و برایمر مخصوص لوله: عایقکاری گرم (عایقکاری با قیر) که عبارتست از عایقکاری لوله‌ها با استفاده از قیر مذاب و الیاف پشم تبصره استفاده از سایر پوششها اعم از سرد یا گرم از جمله سایر انواع نوا پوشش‌های اپوکسی دوجزئی, پوشش‌های پلی یورتان دوجزئی صد در صد جامد (پوشش های سرد) و قیر اصلاح شده, پلی اتیلن سه لایه و ایوکسی پودر (پوشش‌های گرم) در صورت مطابقت با استانداردهای شرکت ملی گاز و مقررات این ۲-۱۳-۷۷ اقدامات اولیه قبل از عابقکاری قبل از اقدام به عایقکاری لوله‌ها باید اقدامات اولیه زیر در مورد آن‌ها به عمل آید ۱-۲-۱۳-۷ بازرسی ظاهری لوله‌ها از نظر آلودگی به جربی‌ها هر نوع آلودگی لوله‌ها به مواد چرب از قبیل گریس, مواد هیدروکربنی و چربی‌ها باید با استفاده از حلال‌های مناسب از جمله بنزین بدون سرب و یا تولوئن کاملا تمیز گردد و سپس با آب بدون املاح (در حد آب آشامیدنی) شسته شود. ۲-۲-۱۳-۷ بازرسی لوله‌ها از نظر وجود عیوب مکانیکی کلیه لوله‌ها قبل از زنگ زدایی و تمیز کاری باید مورد بازرسی قرار گیرند و در صورت مشاهده هرگونه عیب مکانیکی از قبیل شیار فرورفتگی» خراش, دو پهنی» صدمات وارده به سر لوله و حفره‌های خوردگی کنار گذاره شوند تا به وسیله دستگاه نظارت بر طبق استانداردهای ۸۳۱-5۱ و (01-001]2-/165-1 مورد ۱۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ عابق کاری لوله‌ها ۳-۲-۱۳-۷ بازرسی لوله‌ها از نظظر خشک بودن لوله‌ها قبل از زنگ‌زدانی و تمیز کاری باید کاملا خشک باشند. در صورت وجود شبنم صبحگاهی بر روی سطح لوله و یا در صورتیکه دمای محیط کمتر از ۵+ درجه سلسیوس باشد. باید لوله‌ها را با استفاده از مشعل گاز تادمای ۳۰+ درجه سلسیوس پیش گرم نمود. ۳۲-۱۳-۷ زنگ زدائی و تمیز کاری لوله ها پس از بازرسی از لوله‌هاء باید به وسیله مواد ساینده از قبیل شن و یا ذرات فولادی شات و گریت و به روش سندبلاست یا شات بلاست. لوله‌ها را زنگ‌زدائی و تمیز کاری و لایه زنگ یا اکسید تشکیل شده بر روی سطح لوله را کاملا بر طرف نمود. در زنگ‌زدانی و تمیز کاری لوله‌ها به منظور جلوگیری از عوارض استفاده از شن در روش سندبلاست استفاده از ذرات سرباره مس یا "مسباره" ارجحیت دارد. میزان تمیزی سطح لوله‌ها باید بر طبق استاندارد 8501-1 ۱50 و درجه تمیزی آن برابر با درجه 5۸ 5 باشد. میزان زبری سطح لوله‌ها باید بر طبق استاندارد 8503-2 150 و مقدار زبری آن بین ۵۰ الی ۱۰۰ میکرون باشد. لوله‌های زنگ زدانی و تمیز شده باید تا پایان روز کاری پرایمر زنی و یا عایقکاری شوندء در غیر اینصورت لوله‌ها باید مجدداً زنگ زدانی و تمیز کاری شوند. در مناطق ساحلی و یا نقاطی که رطوبت نسبی بالای ۰ باشد. لوله‌های زنگ‌زدایی و تمیزکاری شده باید حداکثر پس از دو ساعت پرایمر زنی و یا عایقکاری شوند. ۴-۱۳-۷۷ عایقکاری سرد لوله‌ها (نوارییچی) عایقکاری سرد باید با استفاده از نوارهای چسب دار مخصوص عایقکاری لوله انجام شود.ء به این ترتیب که پس از پرایمر زنی» باید لوله‌ها را در دو لایه شامل نوار زیر و نوار رو نوار پیجی نمود. در نوارپیجی سرد لوله‌ها باید از نوار مخصوص سرجوش به عنوان نوار زیرء پرایمر مخصوص نوار سرجوش به عنوان پرایمر به علاوه نوار رو استفاده شود. ۱۶۰ -------- صفحهٔ بعد -------- تبصره: استفاده از عایق‌های سرد دیگر از جمله سار انواع نوارن اآپوکسی‌های دو جزئی و پلی یورتان‌های دو جزئی صد در صد خالص در صورت مطابقت با استانداردهای شرکت ملی گاز و مقررات این مبحث با نظر دستگاه نظارت بلامانع است. در تهیه نوار ۳( برایمر باید دقت شود که نوار ۰ برایمر ساحت یک سازنده ۰ قابل انطباق باشند. استفاده از نوار و پرایمرکه ساخت سازندگان متفاوت باشند مجاز نمی‌باشد. عایقکاری سرد باید در کارگاه و در محل سرپوشیده انجام شود. در صورتیکه به هر علت عایقکاری سرد در کار گاه‌های سرپوشیده امکان بذیر نباشد. باید از انجام عایقکاری در هوای بارانی. مه سنگین. گرد و غبار در دمای زیر ۵ درجه سلسیوس خودداری شود. پرایمر زنی باید حتی‌الامکان بلافاصله پس از زنگ زدائی و تمیزکاری لوله‌ها انجام شود. در صورت لزوم باید گرد و غبار سطح لوله به وسیله هوای فشرده زدوده شود. پرایمر تا قبل از مصرف باید در بسته‌بندی اولیه نگهداری شود. قبل از باز کردن درب قوطی پرایمر برای مصرفه باید ظرف را به قدر کافی تکان داد و در صورت بزرگ بودن ظرف باید آن را بقدر کافی غلتاند تا نمود تا مواد فرار آن تبخیر نشود. پرایمر زنی لوله‌ها در هوای بارانی» مه سنگین, گرد و غبار و طوفان و در دمای زیر ۵+ درجه سلسیوس مجاز نمی‌باشد. در صورت وجود شبنم صبحگاهی باید سطح لوله را کاملاً خشک نمود. پرایمر زنی باید به وسیله قلم مو غلطک و یا دستگاه اسپری انجام شود. پرایمر زنی باید به صورتی انجام شود که پس از خشک شدن ضخامت آن یکسان باشد و نقاط کمرنگ و یا پرایمر نخورده باقی نمانده باشد. قبل از شروع نوار بیجی؛ برایمر باید خشک شده باشد به نحوی که اثر انگشت روی آن باقی نماند. در مورد زمان خشک شدن پرایمر باید توصیه سازنده آن مورد توجه قرار گیرد. ۲-۴-۱۳-۷ نوار پیچی لایه اول لایه اول نوار یا نوار زیرین» محافظت اصلی لوله درمقابل خوردگی را بر عهده دارد. نوار پیجی لایه زیرین آن حداقل ۰/۲ میلیمتر و ضخامت لایه چسب آن حداقل ۰/۶ میلیمتر است انجام شود. نوارها باید تا قبل ۱۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ عابق کاری لوله‌ها از مصرف در بسته‌بندی‌های اولیه و در دمای مناسب و دور از تابش آفتاب و باران بر طبق توصیه‌های سازنده آن‌ها نگهداری شوند. در استفاده از نوار و پرایمر باید توجه شود که هر دو ساخت یک سازنده و دارای تاریخ مصرف معتبر باشند. در صورتی که نوار پیجی بلافاصله پس از پرایمر زنی انجام نشود. می‌توان لوله‌های پرایمر خورده را برای مدت حداکثر چهار هفته در مکان مناسب نگهداری نمود به نحوی که خواص پرایمر از بین نرود. در صورت از بین رفتن خواص پرایمر و یا پدیدار شدن آثار زنگ‌زدگی, لوله‌ها باید مجدداً زنگ زدائی و تمیز کاری و سپس پرایمر زنی شوند. چنانچه بیش از یک روز از پرایمر زنی لوله‌ها گذشته باشده قبل از اقدام به نوار پیجی باید سطح پرایمر خورده را با برس زبر کرده و سپس اقدام به پرایمر زنی مجدد نمود. نوار پیچی در جوای بارانیء مه سنگین, گرد و غبار و در دمای زیر ۵+ درجه سلسیوس مجاز نمی‌باشد. نوار پیچی باید با زاویه ثابت و با کشش: یکنواخت انجام شود. میزان کشش نوار باید در حدی باشد که بیش از ۵ درصد از عرض نوار کم نشود. میزان روی هم پیجی نوار برای لایه اول باید برابر با پنجاه درصد عرض نوار باشدء به طوری که هر دور نوا نصف عرض دور قبلی را بپوشاند. با اتمام هر حلقه نوار باید نوار حلقه جدید حداقل ۱۵ سانتی‌متر روی انتهای نوار قبلی پیجیده شود. برای اطمینان از چسبیدن نوار باید آن را با دست روی نوار قبلی فشرد. در عبور لوله از نقاطی که سطح آبهای زیر زمینی بالا است و یا در تقاطع با نهرآب. باید نوار پیجی نوار زیرین در دو لایه با روی هم پیجی پنجاه درصد ۵۰ انجام شود. در صورتیکه نوار پیجی لوله‌ها در کارگاه انجام شود باید حدود ۱۰ سانتی‌متر از سرلوله‌ها نوار پیجی نشود تا پس از انجام جوشکاری, همراه با قسمت سرجوش لوله‌ها نوار پیجی شود. ۳-۴-۱۳-۷نوار پیچی لایه دوم نوار پیجی لایه دوم باید با استفاده از نوار رویی که ضخامت لایه پلاستیک آن ۰,۲ میلیمتر و ضخامت لایه چسب آن ۰,۲ میلیمتر است انجام شود. نوار پیچی رویی برای محافظت از نوار زیرین انجام می‌شود. میزان روی هم پیجی نوار رویی باید حداقل در نوار پیجی نوار رویی باید حدود ۱۵ سانتی‌متر از سر لوله‌ها نواربیجی نشود. ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰۰ ۷- ۴-۴-۱۳ نوار پیچی سرجوش‌ها. اتصالات و نقاط تعمیری در صورتی که لوله‌ها در کارگاه نوارپیجی شده و سپس به محل اجرای لوله کشی حمل شوند. پس از انجام جوشکاری باید قسمت نوار پیچی نشده سر لوله و قسمت سرجوش در محل نوارپیجی شود. برای نوار بیجی سرجوش, ابتدا باید با استفاده از برس برقی یا برس دستی محل جوش و قسمت‌های نوار بیجی نشده سر لوله را از پرایمر وسایر مواد خارجی پاک نمود به نحوی که سطح فلز لوله کاملاً براق شود. در صورت لزوم قطرات ناشی از جوش باید با استفاده از قلم برداشته شود. پرایمر زنی سرجوش باید با استفاده از پرایمر مخصوص نوار سرجوش انجام شود. پرایمر زنی سرجوش باید علاوه بر روی قسمت‌های لخت لوله و محل جوش. بر روی حداقل ۵ سانتی‌متر از نوارپیجی نوار زیر لوله در دو طرف جوش انجام شود. پس از خشک شدن پرایمر باید نوار پیچی سرجوش با استفاده از نوار سرجوش و با روی هم پبیچی ۵۰/ بر روی قسمتهای پرایمر خورده شامل محل جوش, قسمتهای نوارپیجی نشده و حداقل ۵ سانتی‌متر بر روی نوار زیر لوله‌های طرفین سرجوش انجام شود. سپس باید نوار رو با روی هم پیجی حداقل ۸۱۰ بر روی نوارپیجی نوار سرجوش انجام شود. در صورت زخمی شدن نوارء باید قسمت معیوب نوارپیجی برداشته شود. سپس محل عیب به اضافه حدود ۵ سانتی‌متر از هر طرف روی نوار پیجی نوار زیر با استفاده از پرایمر مخصوص نوار سرجوش, پرایمر زنی شود و پس از خشک شدن پرایمر با استفاده از نوار سرجوش نوارییجی شود. سیس نوارییجی نوار رویی نیز به روشی که برای سرجوش‌ها ذکر گردید. انجام شود. ۱۳-۷- ۵-۳ کنترل کیفیت عایقکاری سرد پس از اتمام نوار پیجی نوار زیر با استفاده از دستگاه منغذیاب(هالیدی دیتکتور) که مورد تائید دستگاه نظارت قرار گرفته باشد باید از سالم بودن نوار پیچی اطمینان حاصل نمود. نوار پیجی انجام شده باید از نظر ظاهری یکنواخت بوده و فافد چین و چروک باشد. برای اطمینان از کیفیت نوار و پرایمر استفاده شده و همچنین اطمینان از کیفیت نوارپیچی باید بر روی نوار زیر به طریق زیر آزمایش چسبندگی انجام داد . ابتدا با چاقو دو شیار موازی به فاصله یک سانتی‌متر از یکدیگر بر روی نوار زیر در جهت عمود بر محور طولی لوله ایجاد کنیم. سپس با برش عرضی محل شروع دو شیار را بهم وصل نموده و با نوک چاقو قسمت ابتدای نوار بریده شده را از سطح لوله بلند کرده و با نیروی یکنواخت در جهت عمود بر سطح لوله نوار زیر را از لوله جدا می‌کنیم. انجام آزمایش چسبندگی باید حداقل دو ساعت بعد از نوارپیجی و در دمای بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سلسیوس باشد ۱۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ عابق کاری لوله‌ها چسبندگی نوار باید در حدی باشد که. نوار با نیرویی بیش از ۱۸۵ کیلوگرم نیرو به ازای هر سانتیمتر عرض نوارء از سطح لوله جدا شود و لایه چسب نوار به صورت یکنواخت هم بر روی نوار و هم بر روی لوله باقی بماند: پس از اتمام نوارپیچی سرجوش‌هاء شیرهاء اتصالات و نقاط تعمیری و قبل از خوابانیدن لوله در کانال, باید کل طول لوله نواربیجی شده مجدداً با استفاده از دستگاه منغذیاب(هالیدی دتکتور) بر طبق دستورالعمل مندرج در بخش ۷-۵-۱۳-۱۷ مورد آزمایش قرار گیرد تا از سالم بودن نوار پیجی انجام شده اطمینان ۵-۱۳-۷۷ عایقکاری گرم لوله‌ها (عایقکاری با قیر) ۱۵-۱۳-۷۷ کلیات این بخش مربوط به عایقکاری گرم لوله‌ها شامل استفاده از قیر پایه نفتی» پرایمر مخصوص موسوم به پرایمر مصنوعی و نوارهای پشم شیشه داخلی و فیراندود خارجی می‌باشد. عایقکاری گرم لوله‌ها با استفاده از قیر مذاب و نوارهای پشم شیشه داخلی و خارجی و پرایمر مربوطه انجام می‌شود. در تهیه مواد عایقکاری گرم باید قیر و پرایمر از یک سازنده تهیه شود. استفاده از قیر و پرایمر ساخت سازندگان متفاوت مجاز نیست. تبصره: استفاده از سایر انواع عایقهای گرم از جمله. قیر ذعال سنگی. قیر اصلاح شده» پلی اتیلن سه لایه و اپوکسی پودر در صورت مطابقت با استانداردهای شرکت ملی گاز و مقررات این مبحث با نظر دستگاه نظارت بلامانع است. ۲-۵-۱۳-۷شرایط محیط برای عایقکاری گرم عایقکاری گرم باید در کارگاه و در محل سرپوشیده انجام شود. در صورتیکه به هر علت عایقکاری گرم در کارگاه‌های سریوشیده امکان پذیر نباشد. باید از انجام عایقکاری گرم در هوای بارانی مه سنگین. گرد و غبار و در دمای کمتر از ۵+ درجه سلسیوس خودداری شود. ۳-۵-۱۳-۷اقدامات اولیه قبل از عایقکاری گرم لوله‌ها اقدامات اولیه قبل از عایقکاری گرم لوله‌ها باید بر طبق بند ۲-۱۳-۱۷ انجام شود. ۱۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هقدهم ۷- ۴-۵-۱۳ عملیات عایقکاری گرم لوله‌ها پس از اقدامات اولیه عایقکاری گرم باید پرایمر زنی طبق بند ۱-۴-۱۳-۱۷ انجام شود. عایقکاری با قیر باید با ماشین آلات مخصوصی که به صورت ثابت در کارگاه‌های سرپوشیده. قیر پاشی و نوار پیجی را به صورت توأم انجام می‌دهد. باشد. ماشین آلات عایقکاری گرم عبارتند از: - دیگ ذوب قیر که باید مجهز به همزن مکانیکی. دماسنج و در دهانه خروجی مجهز به یک توری سیمی با ابعاد چشمه حداکثر ۱/۵ میلیمتر باشد. - دستگاه نوار پیچی که برای نوارپیچی نوار پشم شیشه داخلی و نوار پشم شیشه قیراندود خارجی بکار می‌رود. - دستگاه پرایمر زنی ثابت انجام عایقکاری گرم باید طبق مشخصات زیر انجام شود: - قیر را باید بر روی سکوهای بتنی خرد نمود تا از آلوده شدن آن به خاک و مواد خارجی جلوگیری شود. - قیر باید طبق دستورالعمل سازنده آن ذوب گردد و انجام عایقکاری گرم در درجه حرارت تعیین شده به وسیله سازنده قیر صورت گیرد. - نوارهای پشم شیشه داخلی و نوار پشم شیشه قیر اندود خارجی باید تا قبل از مصرف در بسته‌بندی‌های اولیه و در دمای مناسب و دور از تابش آفتاب و باران بر طبق توصیه‌های سازنده آن‌ها نگهداری شوند. - در صورتی که عایقکاری گرم بلافاصله بعد از پرایمر زنی انجام نشود. می‌توان لوله‌های برایمر خورده را برای مدت حداکتر چهار هفته در مکان مناسب نگهداری نمود به نحوی که خواص پرایمر از بین نرود. در صورت از بین رفتن خواص پرایمر و یا پدیدار شدن آثار زنگ‌زدگی, لوله باید مجددا زنگ زدائی و تمیز کاری و برایمر زنی شود. - در صورتی که بیش از یک روز از پرایمر زنی لوله‌ها گذشته باشد. قبل از اقدام به عایقکاری گرم باید سطح پرایمر خورده لوله را با برس زبر کرده و سپس اقدام به پرایمر زنی مجدد نمود. - نوار پیچی نوارهای پشم شیشه داخلی و نوار پشم شیشه قیر اندود خارجی باید با زاویه ثابت و با کشش یکنواخت و مناسب توسط دستگاه قابل تنظیم انجام شود. - میزان روی هم پیچی نوارهای پشم شیشه داخلی و نوار پشم شیشه قیر اندود خارجی باید حدافل ده درصد از عرض نوار باشد. - حداقل ضخامت عایقکاری گرم لوله ها باید چهار میلیمتر باشد ۱۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ عابق کاری لوله‌ها - در عایقکاری گرم لوله‌ها باید حدود ۱۰ سانتی‌متر از سرلوله‌ها عایقکاری نشود تا پس از انجام جوشکاری, همراه با سرجوش نوار پیچی شوند. - پس از اتمام عایقکاری به منظور جلوگیری از تاثیر اشعه ماوراء بنفش خورشید بر روی پوشش قیری لوله باید با استفاده از محلول شیر آهک که با ترکیب زیر تهیه شده باشد لوله‌ها را سفید شوئی نمود: - ۳۰ کیلو گرم آهک - ۱۰۰ لیتر آب - ۲ کیلوگرم روغن برزک - ۲ کیلو گرم نمک طعام پس از اتمام عایقکاری لوله‌ها و قبل از خارج شدن لوله از خط تولید. باید با استفاده از دستگاه منغذیاب (هالیدی دیتکتور) بر طبق دستورالعمل مندرج در بند ۷-۵-۱۳-۱۷ از سالم بودن عایقکاری انجام شده ۵-۵-۱۳-۷عایقکاری دوبله در تقاطع لوله با کانال آب. نهرهاء قنات. رودخانه‌ها و یا نقاطی که سطح آبهای زیرزمینی بالا است و یا در تقاطع با راه آهن. جاده‌ها و خیابان‌های اصلی, عایقکاری لوله‌ها باید به صورت دوبله انجام شود. در عایقکاری دوبله لوله‌ها نوار یشم شیشه زیری باید در دو لایه پیچیده شود و حداقل ضخامت کل عایق لوله ۶-۵-۱۳-۷ عایقکاری سرجوش‌ها. اتصالات و نقاط تعمیری برای عایقکاری سرجوش‌هاء اتصالات و شیر آلات و نقاطی که پوشش آن‌ها آسیب دیده است. پس از انجام جوشکاری باید قسمت عایقکاری نشده سر لوله‌ها و سرجوش‌ها با استفاده از نوار سرجوش با چسب نوع پایه قیری در محل نواربیچی شوند. برای نوار بیجی سرجوش‌ها ابتدا باید با استفاده از برس برقی یا برس دستی محل جوش و قسمت‌های عایقکاری نشده سر لوله‌ها را از مواد خارجی پاک نمود به نحوی که سطح فلز لوله کاملاً براق شود. در صورت لزوم باید قطرات ناشی از جوش با استفاده از قلم برداشته شود. قبل از عایفکاری سرجوش باید قسمت تمیز شده سر جوش و سطح لوله در طرفین جوش به اضافه حداقل ۵ سانتی‌متر از عایقکاری گرم لوله در هر طرف را به وسیله پرایمر مخصوص نوار سرجوش پایه قیری پرایمر زنی کرد. ۱۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- پس از خشک شدن پرایمر باید نوار پیچی سرجوش با استفاده از نوار سرجوش و با روی هم پیچی ۵۰/ بر روی قسمت‌های برایمر خورده شامل محل جوش, قسمت‌های عایقکاری نشده لوله‌های طرفین جوش و حداقل ۵ سانتی‌متر بر روی عایقکاری لوله‌های طرفین سرجوش, انجام گیرد. سپس لایه دوم نوار نیز به روشی که برای سرجوش‌ها ذکر گردید انجام شود. در صورت زخمی شدن عایقکاری لوله. باید قسمت معیوب عایق لوله در محل عیب به صورت دور تادور برداشته شده و محل تمیزکاری شود. محل باز شده به اضافه حدود ۵ سانتی‌متر از دو طرف عایق لوله برایمر زنی شده و با استفاده از نوار سرجوش با چسب نوع پایه قیری نواربیجی شود. سپس لایه دوم نوار نیز به روشی که برای سرجوش‌ها ذ کر شد. انجام شود. پس از اتمام نوارپیچی سرجوش‌هاء اتصالات و نقاط تعمیری و قبل از خوابانیدن لوله در کانال, باید با استفاده از دستگاه منغذیاب (هالیدی دتکتور) بر طبق دستورالعمل مندرج در بخش ۱۷-۱۳-۵-۷ از سالم بودن عایقکاری انجام شده اطمینان حاصل نمود. پس از اتمام عایفکاری سرجوش‌هاء شیرهاء اتصالات و نقاط تعمیری و قبل از خوابانیدن لوله در کانال, باید کل طول لوله عایقکاری شده مجدداً با استفاده از دستگاه منغذیاب بر طبق دستورالعمل مندرج در بخش ۷-۵-۱۳-۷ مورد آزمایش قرار گیرد تا از سالم بودن نوار بیجی انجام شده اطمینان حاصل شود. تبصره در انجام عملیات تعمیر پوشش حداکثر سطح تعمیر شده نباید از ده درصد سطح لوله بیشتر شود. در صورت تجاوز از مقدار مذکورء پوشش آن لوله قابل قبول نیست و باید مجددا پوشش گردد. ۷-۵-۱۳-۷ آزمایش و کنترل کیفیت عابقکاری گرم آزمایش و کنترل کیفیت عایقکاری گرم باید بر اساس مقررات این بند به شرح زیر صورت گیرد. ۱- بازرسی ظاهری - عایقکاری باید از نظر ظاهری یکنواخت بوده و فافد چین و چروک باشد. ۲- آزمایش منغذیابی- پس از اتمام عایقکاری گرم باید با استفاده از دستگاه منفذیاب بر طبق دستورالعمل ذیل از سالم بودن عایقکاری لوله‌های پوشش شده به صورت صد در صد اطمینان حاصل نمود. در صورتی که عایفکاری لوله‌ها به روش نوارپیچی انجام شده باشد. کلیه قسمت‌های لوله پس از نوارپیچی لایه زیرین و قبل از نوارپیچی لایه روئی باید به وسیله دستگاه منفذیاب که مورد نایید دستگاه نظارت قرار گرفته باشد مورد آزمایش منغذیابی قرار گیرد. سرعت دستگاه بر روی لوله نباید بیش از ۰/۲ ۱۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳-۷ عابق کاری لوله‌ها متر بر ثانیه باشد. جهت جلوگیری از آسیب دیدن پوشش لوله باید مراقبت نمود تا الکترود دستگاه بر روی هیچ یک از قسمتهای لوله توقف ننماید. تمام مراحل آزمایش با دستگاه منفذیاب پوشش باید در حضور دستگاه نظارت انجام گردد. به منظور تعیین میزان ولتاژ واقعی مورد نیاز جهت آزمایش با دستگاه منغذیاب. لازم است بر روی قسمتی از لوله که به وسیله نوار زیر و با روی هم پیجی پنجاه درصد نوارپیچی شده است. با نوک سوزن سوراخی در آن ایجاد کرد به طوری که نوک سوزن پس از عبور از لایه‌های نوار به سطح لوله برسد. پس از ایجاد سوراخ و پس از حرکت دادن روی نقطه سوراخ شده باید به تدریج ولتاژ دستگاه را افزایش داد تا حدی که جرقه بین الکترود و لوله در نقطه سوراخ شده ایجاد گردد. برای اطمینان از تنظیم دستگاه این آزمایش باید هر چهار ساعت یکبار انجام شود. روش انجام آزمایش منغذیابی و تنظیم دستگاه منفذیاب پوشش لوله‌های عایقکاری شده با قیر دقیقاً مشابه با موارد ذکر شده برای لوله‌های نواربیجی شده می‌باشد. ۳ آزمایش چسبندگی- برای اطمینان از کیفیت قیر و پرایمر استفاده شده و همجنین اطمینان از کیفیت عایقکاری» باید به طریق زیر آزمایش چسبندگی در دمای بین ۱۵ الی ۲۵ درجه سلسیوس انجام گردد: ابتدا باید با چاقو دو شیار موازی به فاصله حدود سه سانتی‌متر از یکدیگر بر روی نوار عایق لوله و در جهت عمود بر محور طولی لوله ایجاد کرد. سپس با برش عرضی, محل شروع دو شیار را به هم وصل و نوک چاقو را زیر قسمت ابتدای محل بریده شده قرار داده و پوشش قیری را از سطح لوله بلند کرده و با نیروی یکنواخت در جهت عمود بر سطح لوله پوشش قیری را از لوله جدا کرد. چسبندگی پوشش در صورتی مطلوب خواهد بود که پوشش به آسانی از سطح لوله جدا نشود و قیر به سطح لوله چسبیده و به صورت نقطه به نقطه از سطح لوله کنده شود. ۱۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱۴-۱۷ جوشکاری شبکه‌های گازرسانی فولادی ۱۱-۱۴-۷۷ کلیات جوشکاری لوله‌های فولادی گاز و اتصالات مخصوص آن‌ها باید به روش جوشکاری برقی دستی انجام شود. ۲-۱-۱۴۳۷ ارزبابی و تعیین صلاحیت جوشکاران جوشکارانی که برای جوشکاری لوله‌های فولادی گاز به کار گرفته می‌شوند باید قبل از اقدام به جوشکاری بر طبق روش جوشکاری تأیید شده و بر اساس استاندارد ۸۳۱-1104 مورد ارزیابی قرار گیرند. در صورت قبولی باید به هر جوشکار یک شماره به عنوان کد جوشکار اختصاص داده شود. در صورت تغییر در روش جوشکاری, ارزیابی جوشکاران باید مجدداً و بر طبق روش جدید انجام شود. مسئولیت کنترل مدارک. صلاحیت. ارزیابی جوشکاران و بررسی و تائید روش جوش بر عهده دستگاه نظارت است. در صورت لزوم دستگاه نظارت می‌تواند برای ارزیابی جوشکاران از موسسات و شرکت‌های ذیصلاح استفاده نمایدء ولی در هر صورت مسئولیت به عهده دستگاه نظارت است. ۳-۱-۱۴-۷ الکترودهای حوشکاری در پاس دوم و پاس‌های بعدی جوش از الکترودهای مطابق با استاندارد ۸۷/5-۳6010 و با -۸/5ا۸ 0 استفاده شود. قبل از استفاده از الکترودهای جوشکاری, نمونه آن‌ها باید به وسیله دستگاه نظارت مورد بررسی قرار گیرد. در صورت لزوم دستگاه نظارت باید آزمایش‌های مربوطه را انجام داده و نهایتاً کاربرد آن را در جوشکاری شبکه‌های گاز تأیید نماید. انتخاب قطرء نوع الکترود و تنظیم آمپر و ولتاژ و سایر پارامترهای جوشکاری باید بر اساس روش جوشکاری تائید شده صورت گیرد. ۱۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- الکترودهای جوشکاری باید تا زمان استفاده در بسته‌بندی اولیه حود و بر طبق توصیه سازنده نگهداری شوند. الکترودهائی که جعبه آن‌ها برای مصرف باز می‌شوند باید تا زمان مصرف برای جلوگیری از جذب رطوبت و صدمه به پوشش در گرمکن های مخصوص قرار داده شونده الکترودهائی که به علت جذب رطوبت. وارد آمدن صدمه به پوشش آن‌ها و یا اشکالاتی از قبیل یک طرفه سوختن, انحراف قوس و ریزش پوشش در حین جوشکاری, برای جوشکاری مناسب نباشند. باید به وسیله دستگاه نظارت بررسی و از کارگاه خارج شوند : ۴-۱-۱۴-۷ آماده سازی لوله های فولادی قبل از عملیات جوشکاری لوله‌های فولادی قبل از جوشکاری باید مورد بازرسی قرار گیرد و در صورت مشاهده عیوب مکانیکی از قبیل شیارء فرورفتگی, خراش و دوپهنی» وارد آمدن صدمه به سر لوله و حفره‌های خوردگی. باید کنار گذارده شوند. قبل از جفت کردن لوله‌ها و شروع عملیات جوشکاری باید سر لوله‌ها بصورت دور تا دور و به فاصله یک سانتی‌متر با استفاده از برس برقی تمیز و براق گردد. در صورت نیاز به برش و پخ زدن سر لوله‌هاء این کار باید به نحوی انجام گیرد که مقطع بریده شده عمود بر محور طولی لوله باشد. حداکثتر میزان انتحراف صفحه برش لوله از حالّت عمود بر محور طولی لوله برابر با ۱۸۵ میلی‌متر است. ۵-۱-۱۳-۷ کنترل‌های لازم قبل از شروع جوشکاری قبل از شروع جوشکاری موارد زیر باید به وسیله دستگاه نظارت کنترل گردد: ۱- لبه لوله‌هاء قسمت عمودی لبه لوله و حدود یک سانتی‌متر از سر لوله به صورت دور تا دور از نظر زاویه» پخ و تمیز و براق بودن پخ. ۲- در صورت برش لوله با دستگاه لوله بر باید پلیسه‌های داخلی لوله کاملاً به وسیله سوهان برداشته و لبه لوله بر طبق روش جوشکاری تایید شده پخ زنی شود. ۳- در صورت برش و پخ زنی لوله با دستگاه‌های مخصوص این کارء باید پخ سر لوله بر طبق روش جوشکاری تأیید شده با سوهان کاری آماده سازی شود. ضمناً باید کنترل شود که صفحه برش عمود بر محور طولی لوله و یا در حد رواداری مجاز آن باشد. ۴- با عبور دادن یک صفحه مدور متناسب با قطر داخلی لوله, از داخل لول ضمن کنترل سلامت قطر لوله. از عدم وجود اشیاء باقی مانده داخل لولهء باید اطمینان حاصل نمود. ۱۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۱۱۴۷ اقدامات لازم قبل از جوشکاری لوله‌ها الف- پیش گرمی لبه لوله‌ها - تعیین مناسب بودن شرایط جوی برای عملیات جوشکاری بر عهده دستگاه نظارت است. در ساعات اولیه صبح و یا در شرایطی که دمای محیط کمتر از ۵+ درجه سلسیوس باشد. پیشگرمی لوله‌ها حداقل تا دمای ۰ ۵+ درجه سلسیوس الزامی است. ب- جفت کردن لوله‌ها - جفت کردن لوله‌ها باید به وسیله کلمپ‌ها یا گیره‌های هم ترازی خارجی که قادر باشند سر لوله‌ها را به صورت ثابت نگهداشته و انجام جوشکاری در زیر آن‌ها امکان پذیر باشد. صورت گیرد. کلمپ یا گیره همطرازی باید به گونه‌ای باشد باشد که حداقل امکان جوشکاری ۵۰/ محیط لوله در ربع‌های متقابل در زیر آن امکان پذیر باشد. مناسب بودن و کارائی گیره هم ترازی باید به وسیله دستگاه نظارت مورد تأیید قرار گیرد. برای جفت کردن و هم تراز کردن لوله‌ها استفاده از چکش فولادی مجاز نمی‌باشد. در صورت لزوم تنها استفاده از چکش‌های برنجی مجاز می‌باشد. لوله‌های گاز باید به طریقی هم تراز شوند که جوش طولی آن‌ها حدالامکان در موقعیت ساعات ۱۰و ۲ قرار گیرند. جوشکاری لوله‌ها در شرایطی که جوش طولی آن‌ها در یک راستا قرار گیرد مجاز نمی‌باشد. برای تسهیل و ایمنی در جوشکاری باید لوله‌ها را در ارتفاع مناسبی از سطح زمین بر روی پایه‌هانی که به تعداد و ارتفاع لازم تهیه شده باشند انجام داد. پایه‌های مربوطه باید دارای بالشتک‌های نرم باشند تا از وارد هر گونه عملیات جوشکاری باید براساس روش تایید شده صورت گیرد. قبل از اقدام به هر گونه عملیات جوشکاری باید از طرف مجری, روش جوشکاری تهیه و جهت بررسی به دستگاه نظارت ارائه گردد. دستگاه نظارت باید پس از انجام اصلاحات روش را مورد تایید قرار دهد. دستگاه نظارت می‌تواند برای این منظور از خدمات موسسات و شرکتهای ذدیصلاح استفاده نماید که در این صورت ۱۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- الف- حوشکاری پاس یک ۱- جوشکاری در زیر گیره هم ترازی جوشکاری در زیر گیره هم ترازی باید حداقل معادل با ۵۰./ محیط لوله و در ربع‌های متقابل و به روش سرازیر انجام گردد. در خصوص لوله ۲ اینچ . جوشکاری در ربع‌های متقابل کافی می‌باشد. استفاده از خال جوش مجاز نبوده و حداقل طول قابل قبول برای جوش سه سانتی‌متر می‌باشد. در صورتی که قطر لوله ۱۰ اینچ و بالاتر باشد جوشکاری کلیه پاس‌ها باید به وسیله دو جوشکار به صورت همزمان انجام شود. پس از باز کردن گیره هم ترازی باید قسمت‌های پایانی جوش در هر قسمت را با دستگاه سنگ سنباده برقی تمیز کرده و سیس نسبت به جوشکاری قسمت‌های باقیمانده به روش سرازیر اقدام نمود. ب- جوشکاری پاس دو از سرد شدن جوش نسبت به جوشکاری پاس دوم جوش به روش سرازیر اقدام نمود. پ- جوشکاری پاس‌های پر کننده و تاج جوش پس از تکمیل پاس دو جوش باید با استفاده از دستگاه برس برقی اقدام به تمیز کردن پاس دو نمود. سپس جوشکاری پاس‌های پر کننده و تاج جوش به روش سرازیر انجام شود. عرض پاس نهائی باید حداقل به اندازه یک میلی‌متر پهن تر از پخ لوله در طرفین جوش بوده و ارتفاع آن نباید بیش از ۱۵ میلی‌متر بالاتر از سطح لوله باشد. پس از جوشکاری هر پاس جوش باید سرباره جوش را به طور کامل پاک نمود و در صورت لزوم برآمدگی- های اضافی جوش را سنگ زده و یکنواخت نمود. سنگ زدن تاج جوش به هیچ وجه مجاز نمی‌باشد. در زمان جوشکاری پاس‌های مختلف جوش, نباید اجازه داد که الکترود جوشکاری یا اهرم اتصال زمین آن به قسمت‌های دیگر لوله به جز محل پخ آن متصل شده و جرقه بزند. جوشکار باید از برخورد نوک الکترود ۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- جوشکاری با بدنه لوله که موجب سوختگی خواهد شد. جلوگیری نماید. در پایان هر روز کاری باید کلیه جوش‌های آن روز تکمیل شده باشد. در پایان هر روز کاری باید با استفاده از دریوش مناسبی سرهای باز لوله را به طریق مطمئنی مسدود کرد تا آب و فاضلاب. خاک. زباله. اجسام خارجی و حیوانات کوچک به داخل لوله وارد نشوند. در صورت استفاده از درپوش فلزی, جوشکاری آن به لوله مجاز نمی باشد. فاصله دو جوش محیطی برای لوله‌های با قطر ۴ اینچ و کوچکتر باید از ۱۵ سانتی‌متر کمتر نباشد و این فاصله برای لوله‌های با قطر بزرگتر از ۴ اینچ حداقل باید یک برابر قطر لوله باشد. ت- حوشکاری اتصالات نهانی جوشکاری اتصالات نهائی باید بر طبق روش پیشنهادی مجری و با تایید دستگاه نظارت انجام شود. اتصالات نهائی باید با دقت هم تراز شوند به طوری که تنش‌های حاصله از جوشکاری را به حداقل برساند. برای جفت کردن لوله‌ها ممکن است حفاری قسمتهائی از کانال در دو طرف و تغییر شیب کانال الزامی می‌باشد. در جوشکاری شیرهاء اتصالات و فلنج هاء درصورتی که قطر داخلی آن‌ها با قطر داخلی لوله اختلاف داشته و این اختلاف بیش از ۲۸۵ میلی‌متر باشد. باید قطر کوچکتر تا اندازه قطر بزرگتر با نسبت سه به یک سنگ زده شود. در جوشکاری فلنج‌ها باید دقت کافی به عمل آید تا صفحه فلنج بر محور طولی لوله عمود بوده و سوراخ‌های فلنج با وسیله متصل شونده به آن در یک راستا قرار گیرد. ضمناً برای جلوگیری از بروز نشتی در آینده جوشکاری اتصالات به یکدیگر و اتصالات به شیرها بلامانع است ولی بهتر است فاصله دو جوش متوالی حداقل به میزان یک برابر قطر لوله بزرگتر باشد. در صورت عدم امکان استفاده از گیره هم ترازی اجرای خال جوش مشروط بر آنکه حدالامکان سه سانتیمتر طول داشته باشد مجاز است. ۱۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ج- تعمیر جوش ها روش تعمیر جوش‌ها: هر گونه عملیات جوشکاری جهت تعمیر جوش‌ها باید بر اساس روش تأیید شده صورت گیرد. جهت تعمیر جوش‌ها باید روش جداگانه‌ای از طرف مجری تهیه شده و به وسیله دستگاه نظارت مورد بررسی قرار گرفته و در صورت نیاز پس از انجام اصلاحات لازم مورد تایید قرار گیرد. دستگاه نظارت می‌تواند برای این منظور از خدمات موسسات و شرکتهای ذیصلاح استفاده نماید. ولی در هر صورت مسئولیت کلی کار بر عهده دستگاه نظارت است. جهت تعمیرات جوش اعم از آنکه جوشکاری در داخل کانال و یا بیرون از کانال انجام شود. رعایت موارد زیر الزامی است: ۱- پیشگرمی لبه‌های دو طرف جوش حداقل تا دمای ۵۰ درجه سلسیوس الزامی است. ۲- جوشکاری پاس یک جوش به روش سربالا مجاز است. ۳- جوش‌هائی که به علت نتیجه تفسیر فیلم‌های رادیوگرافی و یا در نتیجه بازرسی عینی دستگاه نظارت معیوب تشخیص داده شوند باید زیر نظر دستگاه نظارت تعمیر شده و یا در صورت لزوم بریده شوند ۴ جوش‌های,دارای شبارهای جانبی و اج جوش‌هانی که تیاز به تقویت دارقد باید زیر نظر استگاه تظارت ۵- در صورت وجود هرگونه ترک در جوش, باید کل جوش بریده شود. ترک‌های ستاره‌ای ایجاد شده در نقاط توقف جوشکاری در صورتی که سنگ زده شده و از بین بروند بلامانع خواهند بود. ۶- قبل از شروع به تعمیر جوش, باید محل عیب از گزارش‌های رادیوگرافی استخراج و بر روی جوش ۷- پس از تعمیر در صورتیکه اشکالی مشاهده نگردد. باید از جوش تعمیر شده رادیوگرافی به عمل آید. در صورت مشاهده هرگونه عیب غیر قابل قبول در رادیوگرافی از جوش تعمیر شده, جوش باید بریده ۸- تعمیرات جوش باید تا قبل از عایقکاری سرجوش‌ها انجام شود. جوش‌های تعمیر شده باید با نظر دستگاه نظارت عایقکاری شونده ۱۷۴ -------- صفحهٔ بعد -------- چ- نهیه گزارش های روزانه جوشکاری در پایان هر روز کاری باید گزارش های جوشکاری در فرم مخصوص توسط مجری تهیه و جهت بررسی و تأیید به دستگاه نظارت ارائه شود. گزارش جوشکاری باید حاوی اطلاعات جوشکاری‌های انجام شده از جمله قطر و ضخامت لوله جنس لوله. طول لوله شماره خطوط شماره جوش‌ها کد جوشکاران و جمع طول لوله جوشکاری شده باشد. ج- بازرسی جوش کلیه جوش‌ها باید به وسیله دستگاه نظارت مورد بازرسی عینی قرار گرفته و در صورت معیوب بودن تعمیر یا بریده شود. دستگاه نظارت می‌تواند در صورت لزوم برای یافتن عیوب سطحی از بازرسی به روش مایعات نود کننده یا ترک یابی مغناطیسی استفاده نماید. خ- پرتونگاری کلیه جوش‌های لوله‌های مدفون و غیر مدفون با قطر ۲ اینچ و بالاتر باید به صورت صد در صد مورد پرتونگاری از جوش‌ها باید به وسیله شرکت‌های مجازء معتبر و با سابقه پرتونگاری انجام شود. انتخاب شرکت مجری برتونگاری باید به وسیله مجری بررسی و با تایید دستگاه نظارت انجام شود. برتونگاری باید بر اساس روشی که به وسیله شرکت پرتونگاری ارائه ۰ توسط دستگاه نظارت مورد تایید قرار می‌گیرد. انجام شود . روش پرتونگاری باید حداقل در بر گیرنده نوع چشمه پرتونگاری و قدرت آن» نوع دستگاه پرتونگاری و میزان نشت مجاز آن. نوع فیلم و نحوه ظهور و ثبوت آن. شاخص‌های کیفیت فیلم استاندارد قبولی فیلم‌هاء علامتگذاری فیلم‌هاء صلاحیت پرتونگارها و ملاحظات ایمنی باشد. پرتونگاری از جوش‌ها باید بر طبق روش برتونگاری تایید شده و با رعایت ملاحظات ایمنی مربوطه انجام شود و مسئولیت رعایت ملاحظات ایمنی بر عهده شرکت پرتونگار می‌باشد. در صورتی که در پرتونگاری از جوش‌های هر جوشکار در دو روز متوالی بیش از ۶ درصد تعمیری و یا جوش بریدنی وجود داشته باشد. دستگاه نظارت می‌تواند از ادامه کار جوشکار جلوگیری نماید ۱۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- د- تفسیر فیلمهای رادیوگرافی صلاحیت || |۱۵۷۵ ‎۸٩57‏ در زمینه برتونگاری و تفسیر فیلم جوش باشند صورت گیرد. الف-کلیه جوشکاران باید در دوره‌های آموزشی مورد تأیید مراجع دیصلاح. شرکت نموده و دوره‌های مربوطه را با موفقیت گذرانیده و گواهینامه دریافت نمایند. ب - کلیه جوشکاران باید درآزمایش جوشکاری بر اساس استاندارد 1104 ۸۳۱ شرکت نموده و مورد تأیید دستگاه نظارت قرار گیرند. باشد. ۲-۲-۱۴-۷ آماده سازی لوله‌های پلی اتیلن قبل از عملیات جوشکاری الف - بازرسی لوله‌ها هر شاخه یا حلقه لوله قبل از آماده سازی باید بازرسی گردد. لوله‌هایی که دارای هر نوع عیب از قبیل کج بودن و دو پهن بودن دهانه برآمدگی, شیار و فرورفتگی, خراش و حفره باشد باید کنار گذارده شوند تا توسط دستگاه نظارت و در صورت لزوم بازرس فنی ذیصلاح بررسی و دستور وازده شدن, تعمیر و یا برش آن‌ها جهت از بین بردن نقص داده شود. قبل از جوشکاری لوله‌ها به یکدیگر باید اطمینان حاصل نمود که ۱۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ب- تمیز کردن لبه لوله‌ها قبل از اتصال لوله‌ها باید سطوح داخلی و خارجی آن‌ها با پارچه مناسب از خاک وسایر مواد خارجی تمیز پ- برش لوله‌ها برش لوله‌جا باید توسط وسایل مخحصوص برش که مورد تأیید دستگاه نظارت می‌باشد انجام گیرد. مقطع بریده شده باید عمود برمحور طولی لوله باشد . برش فارسی بر! جهت لوله و اتصالات مجاز نمی‌باشد ۱- کمانی شدن لوله: کمانی شدن لوله برای تغییرجهت مجاز بوده و حداقل شعاع کمان لوله باید ۲۵ برابر قطر خارجی آن باشد. قرار گرفتن جوش در مسیر کمانی شدن لوله مجاز نبوده و باید کمانی شدن به صورتی انجام شود که لوله دچار چین و چروک نگردیده و دو پبهن نشود. هرگاه چنین نواقصی ایجاد گردد لوله وازده خواهد شد و در صورتی که خم با شعاعهای خیلی کوچک مورد نظر باشد باید از اتصال و یا خم‌های پیش ساخته در کارخانه استفاده نمود. ث -لوله های وازده لوله‌های وازده شده باید با علامت (وازده) که بر روی آن‌ها با رنگ متمایز (نقره‌ای پا سربی) نوشته می‌شود مشحص گردند. این گونه لوله‌ها باید بلافاصله از محل کار خارج شده و در انبار مخصوص وازده نگهداری وسایل مورد استفاده می‌باشد. - دستگاه نظارت مجاز خواهد بود که در تمام اوقات از کارگاه بازدید نموده و به کلیه اطلاعات مربوط به جوشکاری. آزمایشات جوش و غیره دسترسی داشته باشند. -! ۱۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- - انواع جوشکاری توسط دستگاه‌های مختلف و با استفاده از روش الکتروفیوژن انجام خواهد شد. - دستگاه‌های جوشکاری, گیره‌های هم ترازی سر لوله‌هاء دستگاه‌ها و ابزار برش و تراش و دیگر تجهیزات و نیز محلول تمیز کننده باید از نوع مورد تأیید دستگاه نظارت بوده و در وضعیت خوب نگهداری شوند. - در مورد نصب سه راهی انشعاب باید از زین مخصوص جوشکاری نوع الکتروفیوژن استفاده نمود. - مناسب بودن اوضاع جوی برای انجام جوشکاری توسط دستگاه نظارت مشخص خواهد شد. درهر حال جوشکاری در دمای محیط کمتر از سه درجه سلسیوس و همچنین در هوای برفی و بارانی بدون استفاده از چتر مخصوص محاز نخواهد بود. - در زمان جوشکاری و پس از آن تا سرد شدن کامل جوش., محل جوش و لوله‌ها و اتصالات به هم جوش شده باید در گیره باقی مانده و نباید تحت هیجگونه تنشی قرار گیرد. - در خاتمه هر روز کاری یا هر قسمت از کار و همچنین در تقاطع‌های مختلف. دهانه‌های ابتدا و آنتهایی کلیه لوله‌های جوشکاری شده باید توسط دریوش مناسبی بسته شوند تا از ورود خاک و زباله و حیوانات کوچک و آب و دیگر اجسام خارجی جلوگیری گردد. این در پوشها تا زمان شروع مجدد کار نباید برداشته شوند - جوشکاری اتصال نهایی " و اتصالات در داخل کانال باید به دقت کامل مطابق روشی که مجری برای این مورد پیشنهاد نموده و به تأیید دستگاه نظارت رسیده باشد. انجام گردد. در این حالات لوله‌ها باید به دقت هم تراز شوند به‌طوری که تنش‌های بجا مانده یا تنش‌های واکنشی حاصل از جوشکاری به حداقل برسد. برای جفت کردن لوله‌ها هنگام جوشکاری اتصال نهائنی ممکن است تغییر در شیب کانال الزامی باشد. انشعاب‌گیری گرم" و تزریق گاز حداقل یک ساعت پس از پایان جوشکاری باید انجام - فاصله دو جوش متوالی در روی خطوط لوله پلیاتیلن محدودیت ندارد و باید انجام عملیات جوشکاری با قرار گرفتن لوله در درون گیره هم ترازی انجام شود. - جوشکاری لوله‌ها در محل خم مجاز نمی‌باشد. - هر جوشکار باید شماره‌ای را به عنوان کد شناسایی که توسط دستگاه نظارت در زمان ارزیابی و آزمایش برای او تعیین شده با قلم مخصوص مجاور قسمتی از جوش که به وسیله خود او انجام شده در ربع بالای لوله یادداشت کند. برای علامت گذاری جوش‌ها باید قلم مخصوص توسط مجری در اختیارجوشکاران قرار داده شود. اگر جوشکار به هردلیل کار را ترک کند کد شناسایی وی نباید توسط جوشکار دیگری مورد استفاده قرار گیرد. !- 1101 11۳-7 *- 110۳ 1 ۱۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- چنانجه جوشکار به هر دلیل بیشتر از مدت سه ماه جوشکاری ننموده و مایل به بازگشت به سر کار خود باشد. لازم است محدداً در آزمایش شرکت نماید و در صورت قبولی کد شناسایی جدیدی به وی داده شود. روش‌های منداول جوشکاری لوله و اتصالات پلی اتیلن روش‌های مختلفی در جوشکاری لوله‌ها و اتصالات پلی اتیلن جهت شبکه‌گذاری وجود دارند ولی در این مقررات فقط استفاده از روش جوشکاری الکتروفیوژن مجاز می‌باشد. در این نوع جوشکاری از اتصالات نوع الکتریکی استفاده می‌شود. نظر به اینکه در این روش وسایل جوشکاری نقش مهمی در امر کیفیت جوش ایفا می‌نماید. لذا دستگاه جوشکاری باید مطابق استاندارد شرکت ملی گاز ایران و مورد تایید دستگاه نظارت باشد. برای دستیابی به یک اتصال (جوش) خوب باید: الف- سطوح جوشکاری کاملاً تمیز باشند. ب- وسایل و ابزار مورد استفاده برای عملیات جوشکاری باید آزمایش شده و آماده کار باشد. ۴-۳-۱۴۳۷ روش و مراحل انجام جوشکاری شبکه و انشعابات پلی آتیلن به روش الکتروفیوژن روش و مراحل جوشکاری شبکه و انشعابات پلی اتیلن به روش الکتروفیوژن باید به ترتیب ذیل باشد: ۱. ماشین جوش. تحهیزات. ابزار لوله و اتصالات از نظر تطابق با مشخصات فنی و آماده به کار بودن باید ۲ عمود بودن سر لوله کنترل شده و در صورت لزوم اصلاح شود. ۳ لایه اکسید از سطوح جوشکاری لوله و اتصالات فاقد سیم به وسیله تراشنده استاندارد باید به طور کامل تبصره: تراشیدن ناقص و یا بکار بردن هر گونه تراشنده غیر استاندارد از قبیل تیغ موکت بری. شیشه. سمباده کاغذی. برس برگی. سوهان. کاردک و هر وسیله خراش دهنده ممنوغ است. ۱۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ باید سطوح جوشکاری (سطح خارجی لوله و سطح داخلی اتصال و سطح خارجی اتصال فاقد سیم) به وسیله پارچه نخی سفید رنگ بدون پرز و آغشته به مایع تمیز کننده مجاز از هر گونه چربی و آلودگی پاک شوند. محلولهای تمیز کننده مجاز عبارتند از: الکل اتیلیک سفید. استن, ایزویروپانل با خلوص بالای ‎٩۷ در صده ۵ میزان فرورفتن اجزاء جوش (لوله و اتصالات) با ماژیک مناسب علامت گذاری شود. ۶ اجزاء جوش در یکدیگر و در گیره قرار داده شود. ۷ باید عدم جابجایی اجزاء جوش کنترل شود. علائم میزان فرورفتگی بند (۵) فوق نباید جایجا شده باشد. ۸- جوشکاری بر اساس دستورالعمل سازنده دستگاه و اتصال الکتروفیوژن انجام شود. -٩‏ بالا زدن نشانگر جوش مشاهده شود. ۰ رعایت زمان سرد شدن اول بر اساس زمان درج شده روی اتصال که در این مدت به هیچ وجه نباید گیره‌ها باز شود. ۱- رعایت زمان سرد شدن دوم به میزان بیست دقیقه پس از زمان بند ۱۰ خواهد بود که پس از انقضای این مدت می‌توان لوله را جابجا و دفن نمود. ۳- رعایت زمان سرد شدن سوم به میزان دو ساعت در صورتی که قرار باشد محل جوش تحت آزمون مقاومت و نشتی با فشار ۱۰۰ پوند براینج مربع قرار گیرد. زمان سرد شدن مذکور در شرایط تعمیرات و اتصال نهایی می‌تواند به مدت یک ساعت تقلیل یایده ۱۴-۷- ۵-۲ بازرسی و کنترل کیفیت جوشکاری شبکه‌های گازرسانی پلی اتیلن به منظور حصول اطمینان از کیفیت مطلوب عملیات اجرایی شبکه‌های گازرسانی با لوله‌های پلی انیلنی و جوشکاری به طریق الکتروفیوژن, بازرسی و آزمایش‌های مختلفی طبق این بخش باید به عمل آید. الف- احراز صلاحیت جوشکاران» بازرسی دستگاه‌ها و متعلقات جوشکاری به طریق الکتروفیوژن باید انجام الف-۱- کلیه جوشکاران باید علاوه بر آموزش دارای گواهینامه معتبر بوده و اعتبار گواهینامه‌های آن‌ها مورد بررسی و تأئید دستگاه نظارت قرار گیرد. الف-۲- دستگاه‌های جوشکاری باید مطابق مشخصات فنی 065-۳۱-016| بوده و سلامت وکارآئی کالیبره بودن آن مورد بررسی و تائید دستگاه نظارت قرار گیرد. ۱/۸۰ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث هفدهم ب- استفاده از گیره‌های هم ترازی مناسب جهت ثابت نگهداشتن اجزاء جوش الزامی است. ب-۱ سایر متعلقات و ابزار مورد استفاده برای جوشکاری از جمله محلول‌های تمیز کننده از نقطه نظر مجاز بودن» کارآیی و خلوص باید در شروع پروژه مورد بررسی و تائید دستگاه نظارت قرار گرفته و در ادامه پروژه توسط دستگاه نظارت کنترل کردد. پ- بازرسی ظاهری لوله و اتصالات قبل از جوشکاری: لوله و اتصالات قبل از مصرف باید از نقطه نظرهای زیر توسط مجری به طور دقیق مورد بازدید و بررسی قرار گیرد: پ-۱- سطوح ظاهری لوله و اتصالات سالم بوده و عاری از هرگونه ترک. شیار و برآمدگی یا فرورفتگی‌های غیر قابل قبول باشد. حداکثر عمق شیار یا خراش سطحی تحت هیچ شرایطی نباید بیشتر از ۱۰ درصد ضخامت لوله باشد. پ-۲- لوله و اتصالات باید گرد و مدور بوده و فاقد دو پهنی‌های غیر قابل قبول باشد. ابعاد لوله‌های مصرفی از نظر رواداری (تلرانس) قطر خارجی و میزان مجاز دو پهنی باید به شرح جدول شماره پ-۱۱-۳ پ-۲- حداکثر اختلاف قطر (دوپهنی) داخلی اتصال (در ناحیه ذوب) نباید از ۱,۵ درصد قطر اسمی تجاوز نماید. پ-۳- در صورت مشاهده لوله و اتصالات معیوب. این اقلام باید جداسازی و جهت بررسی و تصمیم گیری نهائی به دستگاه نظارت ارائه شود. ت- بازرسی حین جوشکاری برای جوش الکترو فیوژن فرآیند جوشکاری مشتمل بر عملیات زیر باید به صورت کامل و با دقت توسط مجری کنترل گردد. ت-۱- اطمینان از سلامت دستگاه جوشکاری و وسائل و ابزار مورد استفاده ت-۲- مدور و عمود بودن سر لوله ت-۲- نمیزکاری سطوح جوشکاری ت-۴- تراشیدن کامل لایه اکسید از سطح جوشکاری لوله یا محل انشعاب اتصال فاقد سیم ! با ابزار مناسب و تائید شده 5۵041 1 ۱۸۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ت-۵- اطمینان از مناسب بودن پارچه (تمیزء سفید و فاقد پرز) و حلال مصرفی و پاک کردن هرگونه چربی و آلودگی از سطوح جوشکاری و جلوگیری از آلودگی مجدد سطوح جوشکاری در هنگام ت-۶- علامت گذاری میزان داخل رفتگی لوله در اتصال مورد جوشکاری با ماژیک مناسب ت-۷- قراردادن اجزاء جوش در یکدیگر و تثبیت آن‌ها در گیره ت-۸- اطمینان ازعدم جابجائی اجزاء جوش پس از علامت گذاری ت-۹- اعمال پارامترهای جوشکاری براساس دستورالعمل سازنده اتصال پلی اتیلن ت- ۱۰- حصول اطمینان از اتمام جوشکاری و اعمال زمان سرد شدن و رعایت زمان بازکردن گیره‌ها و عدم جابجانی اجزاء جوش کلیه اطلاعات مربوط به هر سرجوش شامل شماره جوش. محل جوش. مشخصات جوشکار تاریخ و ساعت همراه با نتایج کنترل‌های ده گانه بتد (ت) فوق باید در یک برگه چک لیست که شناسنامه جوش می‌باشد به منظور ردیابی و سهولت مراجعات بعدی توسط محری و با تائید دستگاه نظارت ثبت گردد. ج- کنترل‌های لازم پس از جوشکاری با پایان یافتن فرآیند جوشکاری موارد زیر باید توسط مجری به طور کامل مورد بازدید عینی قرار گیرد: چ-۱- مشاهده بالا زهن نشانگر جوشن چ-۳- مواد مذاب به هیچ وجه نباید در طول جوشکاری از طرفین و اطراف اتصال بیرون زده باشد. ج-۳- آثار تراشیدن و برداشتن لایه اکسید باید به طور پیوسته و کامل تمام سطوح و محدوده محل جوش را شامل گردد. تراشیدن به صورت ناقص قابل قبول نخواهدبود. ج-۳- پس از جوشکاری نباید هیچ گونه تغییر شکل در موضع جوشکاری اتفاق افتاده باشد. ج-۵- علاوه بر کنترل دائمی عملیات اجرایی جوشکاری مجری, دستگاه نظارت باید از حسن انجام موارد فوق اطمینان حاصل نموده و به منظور بررسی کیفیت جوش‌های پروژه نسبت به نمونه گیری لازم جهت انجام آزمایش‌های لهیدگی به شرح مندرج در بند ۶-۲-۱۴-۱۷ اقدام نماید. ۱/۸۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲-۱۴-۷ آزمایش‌های مخرب الف- نمونه‌گیری و انجام آزمایش‌های لهیدگی و ارزیابی آن برای جوش‌های نوع الکتروفیوژن برای حصول اطمینان از کیفیت جوش‌های شبکه پلی اتیلن. آزمایش لهیدگی به صورت میدانی (در سایت اجرای پروژه) به شرح زیر باید انجام شود: ب- روش نمونه گیری ب-۱- ۲۵ سرجوش اول: در آغاز عملیات جوشکاری, باید از آولین ۲۵ سرجوش انجام شده توسط هر جوشکار.ء یک نمونه به صورت اتفاقی به تشحیص دستگاه نظارت بریده شده و تحت نظارت ایشان آزمایش لهیدگی در محل اجرای بروژه انجام گردد (تعداد اتصالات کمتر از ۲۵ عدد برای یک سازنده ۲۵ عدد تلقی خواهد شد). نتیجه آزمایش یکی از حالت‌های زیر را در بر خواهد داشت: در صورتی که نتیجه آزمایش قابل قبول باشد. ۲۵ سرجوش انحام شده مورد تائید است. درصورتی که نتیجه آزمایش قابل قبول نباشد. تعداد نمونه‌ها دو برابر شده و آزمایش تکرار میگردد. در صورتیکه نتیجه آزمایش مجدد نیز نشان دهنده وجود اشکال در یکی از جوش‌های بریده شده باشد. کلیه جوش‌های آن گروه مردود بوده و باید بریده و مجدداً با استفاده از اتصالات سایر سازندگان, یا با تعویض ب-۲- ادامه آزمایش‌های: پس از تائید اولین گروه ۲۵ تائی. در ادامه برای بقیه جوش‌های پروژه. آزمایش به شیوه بند (الف) ولیکن در گروه‌های ۰ تایی تکرار می‌شود. پ- آزمایش لهیدگی منظور از آزمایش لهیدگی تعیین کیفیت جوش الکتروفیوژن از جهت چسبندگی و امتزاج کامل آن است. این آزمایش برای قطرهای ۲۵ تا ۲۲۵ میلی‌متر و برای اتصالات الکتروفیوژن قابل استفاده بوده که در محل و در دمای ۱۸ الی ۲۰ درجه سلسیوس برای ارزیابی میدانی قابل انجام می‌باشد. پیمانکار برای انجام آزمایش لهیدگی می‌تواند از خدمات شرکت‌های ذیصلاح استفاده نماید. ۱۸۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ری آماده سازی نمونه‌ها ث- ارزیابی جوش ث-۱- در صورتی که هیچگونه جدایشی در اثر حرکات آرام پیچ گوشتی (طبق بند فوق) مشاهده نشد. جوش قابل قبول است. ث-۲- چنانجه حداکتر تا ۲ حلقه سیم‌های حرارتی از هر طرف و هر آزمایش جدا شود. کیفیت جوش قابل قبول است. ث-۳- در صورتی که بیش از ۲ حلقه یا به طور کامل قطاع اتصال از لوله جدا شود کیفیت جوش قابل ۷-۲-۱۴-۷ آزمایش غیر مخرب جوش سه راهی انشعاب زینی جهت حصول اطمینان از صحت و استحکام جوش سه راهی انشعاب زینی پلی اتیلن به لوله اصلی لازم است پس از جوشکاری سه راهی انشعاب و پس از سرد شدن. قبل از سوراخ نمودن لوله اصلی, آزمایش فشار طبق دستورالعمل (165-2-081-04)0 انجام گیرد. 8 17۳6 اهمل50 ۵۵ز۳۵ ما0[ -ا ۱۸۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۵-۷ حفاظطت کاندی ۱-۱۵-۷۷ کلیات حفاظت کاتدی نوعی سیستم الکتریکی برای جلوگیری از خوردگی بوده و برای فلزاتی که با خاک. آب و یا سایر الکترولیت‌ها در تماس باشند. مورد استفاده قرار می‌گیرد. با استفاده از بهترین انواع پوشش‌ها و کاربرد بهترین روش‌های اجرایی عایقکاری نمی‌توان سطح خارجی لوله‌ها را برای مدت طولانی و به طور صد در صد از خطر زنگ‌زدگی محفوظ نگاه داشت. به همین دلیل برای حفاظت لوله‌های مدفون از زنگ زدگی از سیستم حفاظت کاتدی استفاده می‌شود. این سیستم که برای حفاظت لوله‌های فولادی در برابر خوردگی ناشی از زنگ‌زدگی می‌باشد. سیستمی است تکمیلی و حفاظت از زنگ‌زدگی لوله‌ها را کامل کرده و نواقص عایق لوله را پوشش داده و ضریب اطمینان حفاظت از لوله را در برابر زنگ‌زدگی افزایش می‌دهد. نصب سیستم حفاظت کاتدی برای شبکه‌های لوله کشی گاز با لوله‌های فولادی مدفون و با فشار ۲ الی ۰ پوند بر اینچ مربع (۱۳۷۹۰ الی ۴۱۳۶۸۶ پاسکال) و با سطح بیش از ۵ متر مربع, الزامی است. برای حفاظت شبکه‌های لوله کشی گاز با سطحی کمتر از ۵ متر مربع اجرای بوشش باید مطابق بخش ۱۷- ۳ باشد. قبل از اقدام به طراحی سیستم حفاظت کاتدی. باید مقاومت مخصوص خاک در محل مورد نظر برای لوله گذاری و نصب شبکه حداقل در یک نقطه به آزاء هر ۵۰۰ متر از طول شبکه در عمق‌های دفن لوله و ۱ متر پایین تر اندازه گیری شود. در صورتیکه مقاومت مخصوص خاک در محل نصب شبکه از ده هزار هم سانتیمتر بیشتر باشد. به شرط عدم وجود باکتری‌های احیاء کننده سولفات. داشتن |۳۳ خننی و کمتر بودن مفادیر نمکهای کلریدی. سولفاتی و بی کربناتی از حدود بحرانی. برقراری سیستم حفاظت کاتدی الزامی نخواهد بود. ۲-۱۵-۱۷ سبیستم‌های حفانلت کاتدی سیستم‌های حفاظت کاتدی به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: حفاظت کاتدی به روش آندهای فداشونده و حفاظت کاتدی به روش تزریق جریان مستقیم. سیستم‌های حفاظت کاتدی را می‌توان با هر دو روش نامبرده اجرا نمود. در صورتی که حجم تأسیسات قابل توجه باشد بهتر است از روش تزریق جریان و در صورتیکه حجم تأسیسات کوچک باشد حتی المقدور از روش آندهای فداشونده استفاده شود و در هر حال در انتخاب هریک از دو روش. لازم است بازدهی مطلوب و جنبه‌های اقتصادی مورد توجه قرار گیرد. انتخاب ۱۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۵-۷ حفاظت کاتدی هرکدام از روش‌های فوق بستگی به نوع و حجم لوله کشی, هزینه و امکانات اجرائی و سایر عوامل طراحی دارد. ۳-۱۵-۷۷ حداقل پتانسیل حفاظتی به منظور حفاظت از زنگ زدگی لوله‌های فولادی مدفون در خاک. حداقل پتانسیل ناشی از جریان فعال شده در لوله باید به شرح زیر باشد: اختلاف پتانسیل در کلیه نقاط شبکه لوله کشی مدفون نسبت به نیم پیل مس اسولفات مس برای هر نوع بوشش باید ۰,۸۵- ولت یا منفی تر باشد. لازم به ذکر است در زمین‌هایی که احتمال وجود باکتریهای احیاء کننده سولفات! وجود دارد. اختلاف پتانسیل در کلیه نقاط شبکه لوله کشی مدفون نسبت به نیم پیل مس /سولغات مس ۰/۹۵- ولت یا منفی‌تر باید باشد. ولتار لوله نسبت به خاک در حالت طبیعی بین ۰,۴- الی ۰,۶۵- ولت می‌باشد. اگر یس از نصب آندهاء بتانسیل اندازء گیری شده لوله نسبت به خاک با استفاده از نیم پیل مس/ سولفات مس منفی‌تر از ۰,۸۵*- ولت باشد و یا اختلاف پتانسیل در حالت محافظت ۰,۳- ولت از حالت بدون محافظت منفی‌تر باشد. حفاظت برقرار است. ۴۱۵-۷ حفاظت کاتدی به روش آندهای فداشونده آندهای فداشونده از نظر نوع جنس معمولا در سه نوع منزیم روی و آلومینیم می‌باشند. در زمینهایی که مقاومت مخصوص خاک حدود ۲۰۰ تا ۵۰۰۰ اهم سانتیمتر باشد. باتوجه به بازدهی جریان الکتریکی بیشتر معمولاً از آندهای منیزیم استفاده می‌شود. به منظور افزایش کارآیی این نوع آندها (در زمینهایی با مقاومت مخصوص خاک بالا) معمولا از پشت بند استفاده میشود. یک نمونه از این بشت بندها شامل ۷۰ درصد سولفات کلسیم (گچ). ۲۵ درصد بنتونایت و ۵ درصد سولفات سدیم می باشد. آندهای منیزنم معمولاً در کیسه‌های پارچه‌ای قرار داده شده و اطراف آن‌ها به وسیله پشت بند احاطه می‌گردد. این آندها 3 ع 30۵0 علنطم‌ابنگ : 58 ۱۰ ۱۸۶