دفتر آدور مقررات ملی ساختمان پبوست. :

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. 1 تاریخ : ۱۳۸۹/۸/۳۵ جمهوری اسلامی آبران ی دم شماره : ۶۷۸۷۰/۱۰۰/۸۹ وزارت مستّن و شررساری دفتر آدور مقررات ملی ساختمان پبوست. : برادر گرامی جناب آثای «بندس صومتا و متاون محترم وزیر و رئیس شورای تدوین مقررات ملی ساختمان با سلام بازگشت به نامه شماره ۸۹/۴۲۰/۸۰۰۰/د مورخ ۸۹/۸/۹ و در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴ بدین وسیله تجدید نظر دوم مبحت نوزدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان " صرفه‌جویی در مصرف انرژی" که مراحل تهیه و تدوین آن به انجام رسیده و در جلسه مورخ ۴ شورای تدوین مقررات ملی ساختمان به تائید آن شورا رسیده است. ضمن ۰. ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- چیه ی که ی تم 2 موی رم 2 را ها نم و ی وا رس ی از امه ۹ و رای کم ره طظ 1 اه یگ و ۱ ی 2 ی ۳ َ:] ا هه [ ی ای بت ۹ 7 ۱ص رت که لیا و و تور ۰ ر ک سا 4 :۸ 2 مد ی را ی »۳ وه سر ی ار روصم کم ۷۳ ۰ هگ ور از هرد ره را اک وم و چا 1 ده اس ده 5 یر و ۶ ۹ ۶ مگ ان روش سو هه و ۷ ره را ریش یک یک را کیا 0 و گشت ۴ ین ری م۳ 5 نم نا - ی ها ۰ ده ی ۵ - و ۵ زْ ۳ 1 ی ۰ ۳ وش ۹ ۱ / 3 ی َ که ی اه و ام اه ۳ هه نا سد موس دن مو هر ۳ و اه و یک 31 ها سف یویم ور یک ی و دا 7 رخ و ای م۱ سا او وا نس او وه مرو ود تمد اد و ی رز ود 7:2 وک و که ۰ +4 ۰ ۶ کم ایا ی و َ رن 1 هه ۳ رم . رش بو و پا ۰ و و و 4 هه 0 اش نوی و مد و ی مه را اد وا رد ارو با و ای مر مر ور اضر بر ی را ی اه مس و بر هر لا وا هو خر هوا و رک اه او رای وا یا 1 پد ۹ و د یر ری ۳۲ ۳ ۳ فد 1 ۱ گو ۰ اما با کی ها بدا رس 1 مت ورسخ او تچ ۱ ۰ مهار 1 و و نه - و 4 1 ی ی ما اپ ی 6 ی یا ی و ی را ۹ ۸ نیک وبا ره ام را اپ ۸ ۹ حک و و یو ارم ی تا چپ نازک ها و و یا و به 8 ان 28 وی دی اتمه و ۹ ۳ و یه ی سم 7 رل 7 پم ( ۹ 3 ۰ بو ی مت - ی را و وه ترا مت , ری چا برع نج مه راگ خا زر و ما ۹ 14 4 بو را ۹ ارو ی پچ پچ اس و را گر 8[ من ی وا ی را مه ان ماود هر فک کلم ی رو و ام | ی رفر و زا ی ار گ و 2 ی تس ۰ ی ‌ ع 1 ییاه سا اک ده ده که 7 : سوت پر موی ۱ ی ۴ ی را 4 و ماو دس مد ی بو در مد را ی ید ات اد رسمه 1 ۲ 3 ره ۲۳ هه زر وان ۱ ون هو ۶ ند و و و ۹ تاه ار با رم ی ۹ ی اه که مرواب ها ند چا وم هک ما ورک ی ۷ کا هه هر رسا هر ور جم ما ۳ یی ام دخت هر چک و اه اه ب وه که امه 2 مخ لک را چا مه دی ۳ مب ۶۸ رد و و او ی مها باه راو و را ی گر سای کی تر روم نه قو یو را تا ام را هر و گرو وا ور تاه دمم ات از وا و رون کی و و رای نا اد ایا اه یی ی و و ما را و وان را و ایا ی مخ اه یاناه ‏ تارض ی اک هل دم و وی کچ ال ار ها او فک رش تر هک یا 9 هنر ۰ تم تک : و کا ۳ مر ی هه یا ۴0 هو دگر هم کیک هر ۰ ۲ کر 7 ۰ ارو ی امد [ ی سا هس وه و ی هر ود ری مت اه 4 ۰ ی ِا 3 و ای 2 که رو و و اس زد از وز نوا 9 هی را گارد ی حر هک یر ی دن چو وب و الو 4 ۳ اوت ‏٩‎ ولو نو 1 ۰ ۳ ام و که ی ۶ ۹ مهس ۱ :ی ۳ . یر -» + ۰ یی 5 ۹ را ۰ ی از یا اه ۱ ۳ ۸ ال ره اج مد مس ی 7 اروت ,ی و خر ۳ اس 3 مج اور ایهم رو ها هو یگ ره و » 1 و ۳ نا 1 هت ِِر ور رک را ره یا ما ۶9 و ی او ها ] رک ۰ هاو 7 هی وی هه 8 ۳ َر 7 چپ ۲ رس را مها رواد یا را و و سوه بو ۳ از و هب و ی سئ اد وگ ,- .۳ 2 بش 1 اف ان ی 9 ونیم و اد را ۴ ی مه ۰ بای کر 0 مه بح ی ز وود اینو مک یا راک هو رو جت رو ی شرم تا 1 سا 7 5 ۷۸ وا کمک 01و اس اه یا هک ی ریمخ ایا :. 5 مهار اج سا 0 ۹ : را تا ۹ و ن ری . ان . کی ید با ری ی ۱ سک ما ۱ ۰ پاچ و : ون 8 نو که حلاای ه 0 من ی ی بای ایا و ی 0 ناگ ان ها و 1 ۹ هه ید هی 9 ت 9 + ز ۹ اه 1 ۹ ,یک :وچ و جر و اه دا و 7 و و ده ۰ ۷۴ نیس ۳ و۳ 0 را و۶ ‌ یه اه ون مر او ها مح ۸ رس و هی ها و ۵ دی را او تری تاپ را ۳ لاک لر گر و ید ام کا سا ی را گیس هر ی گ 2 ام 0 ین هه بر فا ۹ ۷ رو ار رگ ۹ هه ۳: هو ی گر رگ تو 3 و۹ دا ۳ وا ها ام وه کر ۹ کر رو پل ۶ ۹ نک را 1 1 را غ 1 3 ْ ها الک و" ی [ رت 4 را وا ها ی ۹ هر ورا و اد فو 2 هر او یخ که ای ۰ و ناب ی دم هطم ۷ نموه ی اس کر موه ما ی رف ی ی وک نی بای ۴و 5 که 2 و5 +۷05 ۷۷01و 0 0 نا ایا زارد چ اران 2 ی مه اک و دا مها و چه ۴ ۹ ۳ ی 1+ 7 نهد 1 شاوی 1 [ وم ی ماه و سم هه کف .9 زر یا و ۳ ۹ وتو رخ تست یه ۰ 1 کل هی وه و نا ار کرد مرو کی مرکا نیز همه هو و روح مک حد مر ۴ هه کر ست یک هر هر و 3. هو چی خب این 7 تم اب 3 ی و ما و او یر یا طس ۲ ۹ 3 است چا ۷ وا موم کسیز هه نهد 2 9 ی 3 َ. ۷ ض و وم 3 ۳ و و هویم دنو 9 سا با مس ۵ 4 2 ۰ رح و ۰ ای ۰ ام رای ۴ ۱ یناه ۳ ِ دم یر اب را ی نا ورک وا هر یک رم ست وم تسج 0 را ود ها رام ‎٩‏ مه 9 زکه 27 هم اد ور .۰ ۳ ۹ ایو 2 3 پا کرو مب وم یه و [ چم ما و رنوو ی 1 و ۸ ۰ او و۶ دی ۵ص 7 ده و وه ی 14 یت 4 ۹ مان سک نز گر :۷ [ او و ی ی ی و و سا موس ساسا 1 نم رو و 96 مها وه 9 او و و یت ۳ پا بر و رصم چا دی رم و اج ۷۳ م ص و ۵ را و رب + 4 ۴ ۳ هی ۲۶4۶ اه وال و۹ ی سر توا ما اه زمشم ی 0 دما اش که ما مور را ۹ ۳ ویا طی 0 مپ هم 8 6 هد اه ۷! یر ۰ وب سو ۰۳ رخ 9 ا ۸ اه [ یاس ۳ ۰ 1 که ۰ 1 یر از ی را ار 2 ما و سا ۳ 1 7 0ز ی ۰ ی یه سل ۳ یر اوج ۹ 1 را سا اب یا ار دا اوت را ۱ یچ ۳۳ و ال را 0 و ۷ ۹ گر اج * 8 تمه ۰ اس ۶ کم 1 2 ایا کر رو 1/۸ لا ند و ی ی ی دا سو و و وا 2 هد ور شو و بر خو هو ام اما کرک هر و ی مس را دو هر مش هر و جن ورا یک اب هه اه و ّ دروم 2 ار ۳ را در اس ۳ یا رین اج چم و 1 ۳" ۰ کار 59 0 ۸ ما و شا نا مرها ی و وم ۱ یه نلاب و م وا 6 کی رگ مر ی شود ود ۳ 1 .۰ ی ۶ رو و کاب رح و یو 9۵ ی ۲ مد ی و ید دم ۷( ی و وان چا نی و تس وا دو ۹۹ ۳ کو دا یک رو بس گو وک هر ۳7 هر میر همش جا و ده 2 اک بو وان این مد اور وه وه 2 رد کب زو و سیک و رضا ی ما ی ی از مر رس 1 مو ۰و ۳ نا ی سو 9 ۳ ار 6 جم و مک هم تا خر مت توس 29 8 نا ترم ی ان پر و اک 6 امه دی با اد اما وا ار اد ری 7 لا نی ی تور اوه سس وا پاش / ۳: ۳ دم ور اهم ار و ر#اا 5ب ۹ ید هر 5 و یه نا 6۱ هر اه رپ وا ور وا رش ور لک نویه که جوا امد و گر لگ کر اه بر وه ی رج هرم 2 اچ و و هر ور اف و شر یا ۴ اد رخ کر 0 و رو نی یا ی یو ام دیر ی ۹ ی وگ یگ گر 9 2 و ۱ گر ی ۵ وه را کم زر ۸ +2 ی را ۰ ۶, و شم ی تک مک ۹ سا رپ همون ی و ی اچ کا کیا ۰ هر و و نیز یه یراج رمع گم 2 را اع اب ها شم نو را بخ 1 و 0 ما رک شید 9 ات ۸ و له لد اه شا زپ 3 0 ح ی ۰ ۸ .۴ + اس دقن ۵ ۱ ۰ سم ۰ 0 و + + هه نط ۱ 0 و ۹ 2 بط ی ای 0 ۱ هم یو ی و رن کی رت وه 3 7 8 که را > هکر ۶ ی رپ ۳ ۰ ۰ ۹ ۰ ن ۰ ۰ حبس هر . راد ۰ تن 7 هه هب یا ۰ ۰ بر 8و ۶ و ی هموح مکی ملک ۹ اد ۰ ی که وی زاره ها 9 ۹ 9 رو با مک 0 ی وی ار سا اش نش مر و ریخا 1 0 یی نو یی که را و۳ وی رد یگ ها شا ی بش و خن ای را هر یر کز دا هر ید حد ص ی اور رز هی وام ور وا هر اد تا یاب .۹ و یه امه ۹ زا ن مسا اک 0 پا و ۶ ه بح هه 5 ِ باه ق ی ی ۹ کات ی و و کین کش اد رو ری وی دا یر با ان نا هر هح < شا 1 رو گاب م را و او 1 ۱ ۷ اه نا من ساک نا وال مگا اهدا هشپ گ 8 و ۰ و قم ی سا و ی ۳ دوم س هرز ان رو ی 4 ها ی در مو اچ ین هر ضپ 4 ۰ 0 یا هی ید جن ای کک ور سا 0 ی ۰: هی یا شر ۳ روس درام رک گ ی ی وچ و اس ی ا شم ها ارو ان رایخ جم با واه 1 هر رک ی و دریا اد 6 تو ها ۳ ی ۹ اه یا هوا و و نا ی رک مگ هد وود ۳ رک و ی ی 1 رس ۹ ها ور ما کح که هه ۰.۱۱۹ رسد و ی ی ار ان خی ۶ ارت ۰.1 7 ۰ ِا 7 هم ۴" یو خی کار + ۳ و ۹ مها رای یی اب و با خر ال جس و کف رود ۳ سوه را ‎٩‏ ی ی و ط 8 وس ۳ مه تیا شم ید یا دور ۱ 9 و هم ول هو ‏ ص وخو : هر وام 5 هو 9 ۸ رک و دی که سکن باه یه و۴ 1 1 اما نس بر گر هه ۸ ۰ 3 مه پا وی ۰ :۳ ا 2 ی ان او ۶ زد سضه ۰ هه .ما > یه نم پچ و چگ ی ا نس چا ۷1 ۱ ۹ یو سِ 2 ۹ ص . ره اس 4 بودا سل پر 2 و ی اس 1 ْ که : نصا ۹ را ره متا و ین تک ی اس 1 امن ۳ ره وی نک ود تا تو متا و ۳ تا ی ی بر ما 1 1 اسکار هه هوم ایر 9 ۳ 2 یر ق شات دی ۳ 0 0 یاچ الا هد «7 یر کی ور وا کی کر در اه ویس ۵ وص 3 ۱ زا ی 4 هل الا در ۰ یاسر در 7 تم اس ماد 4 روح ۴# گن و راد او یا ما ی 9 دم رم یاایتخم سقم هگ ان هه وا چا و رها ان ری هت روم ۹9 دا او اد عمط خنه. ۰ رد 2 [ ۱ و ی وی ام ماو پا ۷ یره یا وتو سس ریا ی اور 9و اراررش اکسسا ۹ 9 سوا یس تم ند ما زد ار ی زور و۳ مه ۲ ادا 1 و 1 : بر ایک 0 چا بر 0 7 0 -------- صفحهٔ بعد -------- وزارت مسکن و شهرسازی ود ۲ معاونت امور مسکن و ساختمان را ۵ ما ۹ خرس 0 مقررات ملی ساختمان ابران مبحث نوزدهم صرفه‌حوبی در مصرف آنرژی دفتر مقررات ملّی ساختمان ۱۳۸۹ -------- صفحهٔ بعد -------- سرشناسه: ایران. وزارت مسکن و شهرسازی. دفتر امور مقررات ملّی ساختمان عنوان و نام پدیدآور: ‏ صرفه جوبی در مصرف انرژی/ تهیه کننده دفتر امور مقررات ملّی ساختمان مشخصات نشر: تهران: نشر توسعه ایران. ۱۳۹۰. مشخصات ظاهری: ۲اضص.. حدول فروست: مقررات ملّی ساختمان ایران مبحث نوزدهم. شایک: 9078-964-7588-82-0 موضوع: ساختمان سازی - - قوانین و مقررات - - ایران موضوع: ساختمان سازی - - مصرف انرژی رده بندی کنگره: ۹ ج ۱۳۹۰ ۲م۹الف /۳۴۰۲ 1۹111 رده بندی دیویی: ۳۳۳ شماره کتابشناسی ملّی: ۲۳۲۷۸۱۶ مبحث ‎۱٩‏ صرفه جوبی در مصرف انرزژی دفتر امور مقررات ملّی ساختمان نشر توسعه ایران شمارگان: ۰ جلد شابک: ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۸۸-۸۲-۹ نوبت چاپ: اول تاریخ جاب: ۱۳۸۹ چاپ و صحافی: کانون قیمت: ۰ ریال حق چاپ برای تهیه کننده محفوظ است . -------- صفحهٔ بعد -------- مقررات ملّی ساختمان مجموعه‌ای است از ضوابط فنی. اجرایی و حقوقی لازم‌الرعایه در طراحی, نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب. نوسازی, توسعه بناء تعمیر و مرمت اساسی, تغییر کاربری و بهره‌برداری از ساختمان که به منظور تأمین ایمنیء بهره‌دهی مناسب. آسایش. بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه وضع می‌گردد. در کشور ما و در کنار مقررات ملّی ساختمان. مدارک فنی دیگر از قبیل آیین‌نامه‌های ساختمانی, استانداردها و آیین کارهای ساختمان‌سازی, مشخصات فنی ضمیمه پیمان‌ها و نشریات ارشادی و آموزشی توسط مراجع مختلف تدوین و انتشار می‌یابد که گرچه از نظر کیفی و محتوایی حایز اهمیت هستند. اما با مقررات ملّی ساختمان تمایزهای آشکاری دارند. آنچه مقررات ملی ساختمان را از این قبیل مدارک متمایز می‌سازد. الزامی بودن. اختصاری بودن و سازگار بودن آن با شرایط کشور از حیث نیروی انسانی ماهرء کیفیت و کمیت مصالح ساختمانی. توان اقتصادی و اقلیم و محیط می‌باشد تا از این طریق نیل به هدف‌های پیش ‌گفته در حقیقت مقررات ملّی ساختمان, مجموعه‌ای از حداقل های مورد نیاز و بایدها و نبایدهای ساخت وساز است که با توجه به شرایط فنی و اجرائی و توان مهندسی کشور و با بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای روز ملی و بین‌المللی و برای آحاد جامعه کشورء تهیه و تدوین شده است. وزارت مسکن و شهرسازی که در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملی را به عهده دارد. از چند سال پیش طرح کلی تدوین مقررات مللی ساختمان را تهیه و به مرحله اجرا گذاشته است که براساس آن. شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان» با عضویت اساتید و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحث از حیث شکل. ادبیات. واژه پردازی. حدود و دامنه کاربرد تشکیل داده و در کنار آن «کمیته‌های تخصصی» راء جهت مشارکت جامعه مهندسی کشور در تدوین مقررات ملّی ساختمان زیر نظر شورا به وجود آورده است. پس از تهیه پیش‌نویس مقدماتی مبحث موردنظرء کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث پیش‌نویس مذکور را مورد بررسی و تبادل نظر قرار داده و با انجام نظرخواهی از مراجع ذیصلاح نظیر سازمان‌های رسمی دولتی, مراکز علمی و دانشگاهی, موْسسات تحقیقاتی و کاربردی, انجمن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- و تشکل‌های حرفه‌ای و مهندسی. سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها و شهرداریهای سراسر کشورء آخرین اصلاحات و تغییرات لازم را اعمال می‌نمایند. اعضای شورای مذکورء به تایید اینجانب رسیده و به شهرداریها و دستگاههای اجرانی و جامعه وزارت مسکن و شهرسازی, از هنگامی که این مسوْولیت مهم بر عهده‌اش واگذار گردیده است مجدانه سعی نموده است با تشکیل شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث و کسب نظر از صاحب‌نظران و مراجع ذی‌صلاح بر غنای هر چه بیشتر مقررات ملی ساختمان بیفزاید و این مجموعه را همان‌طور که منظور نظر قانون‌گذار بوده است در اختیار بدین وسیله از تلاشها و زحمات جناب آقای مهندس ابوالفضل صومعلوء معاون محترم وزیر در امور مسکن و ساختمان و جناب آقای دکتر غلامرضا هوائی. مدیرکل محترم مقررات ملی ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در تدوین این مجلد همکاری نموده‌اند. سپاسگزاری می‌نمایم. وزیر مسکن و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان ۹ مهندس علی‌اصفر جلال‌زاده عضو ۹ مهندس ابوالفضل صومعلو رئیس دکتر ابوالقاسم کرامتی عضو دکتر غلامرضا هوائی نایب رئیس و عضو دکتر مرتضی محمد اردهالی عضو دکتر محمدتقی حریری عضو دکتر ریما فیاض عضو دکتر بهروز محمد کاری عضو با همکاری مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن چ) دکتر بهروز محمدکاری مسئول و تنظیم کننده متن پیش‌نویس د) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان مهندس سهیلا پاکروان معاون مدیرکل ومسئول دبیرخانه شورا مهندس لاله جعفر پوریانی کارشناس تدوین مقررات ملّی ساختمان دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملّی ساختمان 3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ون -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه صرفه‌جویی در مصرف آنرژی یکی از چالش‌های مهم جهان امروز است. در سال‌های اخیر. افزایش نگرانی‌ها در خصوص تبعات زیست‌محیطی مصرف آنرزی و گرم شدن کره زمین. اهمیت این موضوع را دوچندان کرده است. از سوی دیگر سهم بخش ساختمان در مصرف انرزی کشورها قابل توجه است. و به همین دلیل. در چند دهه اخیر, در اکثر کشورهای صنعتی. اقدامات اساسی در زمینه اصلاح الگوی مصرف. با استفاده از ابزارهای مختلف از جمله تدوین مقررات و ضوابط. صورت در کشور ما نیزء بخش ساختمان حدود ۴۰ درصد از کل مصرف آنرژی را به خود اختصاص می‌دهد. متأسفانه با این وجود. اقدامات انجام‌شده در سال‌های اخیر اثربخشی مورد انتظار را در کاهش مصرف آنرژی بخش ساختمان نداشته است و رشد مصرف. همچنان روند افزایشی نگران کننده‌ای دارد. بدرهی است که تداوم این وصعیت. تبعات اقتصادی و زیست‌محیطی جبران‌ناپذیری برای کشور به دنبال خواهد داشت. تجربه کشورهای صنعتی به‌روشنی لازمه تدوین ضوابط و مقررات منطبق با شرایط موجود در هر کشور را آشکار می‌سازد. در همین راستاء در سال ۰۱۳۷۰ اولین ویرایش مبحث ‎۱۹٩‏ مقررات ملٌی ساختمان, تحت عنوان صرفه‌جویی در مصرف آنرژی تدوین گردید که بخش اعظم آن ضوابط طراحی عایق‌کاری حرارتی پوستهٌ خارجی ساختمان بود. متأسفانه. به دلیل عدم وجود آمادگی لازم در جامعه مهندسی ساختمان. ضوابط تعیین‌شده در این ویرایش. در اکثر پروژه‌های ساختمانی. اعم از دولتی و خصوصی, نادیده گرفته شد. با توجه به این موضوعء در سال ۰.۱۳۷۸ جلد اول راهنمای این مبحث تهیه گردید و در آن اصول کلی عایق‌کاری حرارتی ساختمان مطرح شد. در ادامه. در سال ۰۱۳۸۱ ویرایش دوم مبحتث ‎۱٩‏ مقررات ملّی ساختمان تهیه و ابلاغ گردید. در این ویرایش, علاوه بر پوستهٌ خارجی, تاسیسات مکانیکی و روشنایی ساختمان نیز هر یک در فصلی جداگانه مطرح شدند. و توصیه‌هایی نیز برای طراحی ساختمان ارائه گردید. از طرف دیگرء در گروه‌بندی ساختمان‌هاء علاوه بر کاربری. عوامل دیگری نظیر نیاز انرژی سالانه نیرز مد نظر قرار گرفت. همچنین برای یکسان‌سازی داده‌های فنی در خصوص مصالح و فراورده‌های ساختمانی مورد استفاده در پوستهٌ خارجی ساختمان. ضرایب هدایت حرارت و مقاومت‌های حرارتی مورد نیاز در طراحی و محاسبات نیز به پیوست ارائه گردید. اکنون, در ویرایش حاضر مبحث نوزدهم. مسایل زیر مورد نظر قرار گرفته است: ی ساده‌سازی متن مبحث تا حد امکان؛ - گسترش حوزه شمول و ساده‌سازی راه‌حل‌های تجویزی؛ -------- صفحهٔ بعد -------- - ارائه راهنمایی‌های لازم جهت تسهیل و یکسان‌سازی روش محاسبات طراحی عایق‌کاری حرارتی پوسته ساختمان مطابق با ضوابط مبحث ٩۱۹؛ - تکمیل داده‌های حرارتی مربوط به مصالح و فراورده‌های مورد استفاده در ساخت و ساز فعلی کشورء و همچنین فراورده‌های نوینی نظیر شیشه‌های دوجداره با پوشش‌های خاص. پنجره‌های یوپی‌وی‌سی و آلومینیوم گرماشکن و ... که جهت بهبود عملکرد حرارتی پوستهُ خارجی ساختمان قابل استفاده هستند؛ - افزرودن پیوست جامعی در رابطه با سایه‌بان‌های مناسب برای شهرهای مختلف کشور؛ - افزودن اطلاعات فنی و مقادیر عددی مورد نیاز برای محاسبه انواع پل حرارتی در پوسته ساختمان؛ - تکمیل و ساده‌سازی فصل مربوط به تأسیسات مکانیکی و تأکید بر مواردی نظیر کاربرد سیستم‌های کنترل و برنامه‌ریزی؛ - تکمیل و ساده‌سازی فصل مربوط به سیستم روشنایی و تأسیسات الکتریکی. امید است. با رفع ابهامات موجود در ویرایش قبلی, و ارائه اطلاعات تکمیلی مورد نیاز. زمینه اجرایی شدن این مبحث در ساخت و ساز کشورء, خصوصاً در پروژه‌های دولتی. بیش از پیش فراهم گردد. کشورهای صنعتی فاصله دارد. امید است در آینده‌ای نه‌چندان دورء برای نیل هر چه بیشتر به استانداردهای مطرح جهانی در زمینه مصرف انرژی, گام‌های لازم برداشته شود که به نظر می‌رسد اهم اقدامات در این زمینه اشاعه فرهنگ پایداری, ساختمان‌های سبزء سیستم‌های هوشمند. کاربرد انرژی‌های تجدیدپذیر. سیستم‌های نوین تهویه و تعمیم برچسب آنرژی به تمامی فراورده‌ها و تجهیزاتی است که در راستای بهینه‌سازی مصرف آنرزی در ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرند. -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب ۱-۲-۹ مدارک مورد نیاز برای اخذ پروانه ساختمان ی ۱۳ ۳-۱-۲-۹ نقشه‌های ساختمان سس ۳ ۱ ۴-۱-۲-۹ مشخصات فیزیکی مصالح و سیستم‌های عایق حرارت سم ۱۳ ۱-۲-۲-۹ گونه‌بندی کاربری ساختمان ی ۱ ۲-۲-۲-۹ گونه‌بندی نیاز سالانه انرژی محل استقرار ساختمان سس ۱ ۳-۲-۲-۹ گونه‌بندی سطح زیربنای مفید ساختمان ی ۱ ۵-۲-۳-۹ گروه‌بندی ساختمان‌ها از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی ............. ۱۷ ۱-۳-۲-۹ گونه‌بندی از نظر شرایط بهره‌گیری از انرژی خورشیدی ی ۱ ۲-۳-۲-۹ گونه‌بندی نحوه استفاده از ساختمان‌های غیرمسکونی ی ۱ ۴-۲-۹ روش‌های طراحی پوستهٌ خارجی ساختمان ی 0 ذ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۹ پوستهٌ خارجحی ساختمان و ۱-۳-۹ روش الف - روش کار کردی موو ‏ م م ‏ م م ‏ همم مش ۱-۱-۳-۹ محاسبه ضریب انتقال حرارت مرجع ی ۲-۱-۳-۹ ضرایب انتقال حرارت مرجع عناصر ساختمانی پوسته خارجی را ی ۲-۱-۳-۹ محاسبهٌ ضریب انتقال حرارت طرح و کنترل مشخصات پوسته ی ۳۹ روش ب - روش تجویزی. ۱-۲-۳-۹ الزامات در راه‌حل‌ها ی فنی روش تجویزی یی ی ری ری ۲-۲-۳-۹ اثر بهره‌گیری مناسب از نور خورشید مخ ۹ ۲-۲-۲-۱ اثر بهره گیری از سایه‌بان مناسب وم همم ۴-۲-۳-۹ نکاتی درباره مجموعه راه‌حل‌های فنی روش تجویزی یی ۵-۲-۳-۹ مجموعه راه‌حل‌های فنی تجویزی ب-ا۱ (با پنجره برتر) ی ۶-۲-۳-۹ مجموعه راه‌حل‌های فنی تجویزی ب-۲ (با پنجرهٌ ساده) و ۳-۳-۹ اصولی کلی و توصیه‌ها در رمینه طراحی ساختمار و و و و و و و و مه ۱-۳-۳-۹ جهت گیری ساختمان و ۲-۳-۳-۹ حجم و فرم کلی ساختمان و ۳-۳-۳-۹ جانمایی فضاهای داخلی ی و و و و ی و مش ۴-۳-۳-۹ جدارهای نو رگذر .... ۵-۳-۳-۹ سایبان‌ها ی ۶-۳-۳-۹ اینرسی حرارتی ی ۷-۳-۳-۹ تهویه طبیعی ی ۴-۹ تأسیسات مکانیکی ی ۱-۴-۹ مقررات کلی ی ۲-۴-۹ تأسیسات سرمایش و گرما ار ور در ری یور رتور ور ور ور ور در رد اه ی رو رک را را را یر ی یر را یر یر یر تر یر سب ۱-۲-۴-۹ تأمین سرمایش و گرمایش و ۲-۲-۴-۹ مدارهای توزیع بو ۳-۲-۳-۹ پایانه‌های سرمایش ۲-۴-۹ سیستم‌های تهویه ت ری ۱-۳-۴-۹ تأمین هوای تازه ما و گرمایش مه در ری یور رتور ور ردیر ور ور در در راردا ۲-۳-۳-۹ کیفیت درزبندی بازشوها ی ی ۴-۴-۹ تأسیسات آب گرم مصرفی ار ور در ری یور رتور ور ور ور ور در رد -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۹ سیستم روشنابی و انرژی الکتریکی اه ۱-۵-۹ سیستم‌ها و تجهیزات روشنایی وم ۵۹ ۲-۵-۹ سیستم‌های کنترل روشنایی پا ۱-۲-۵-۹ روشنایی فضاها 0۹ ۲-۲-۵-۹ سیستم‌های کاهش میزان و یا مدت روشنایی و ۲-۲-۵-۹ کنترل خاموش کردن روشنایی ها ۲-۵-۹ شدت روشنایی فضاها ۵ ۴-۵-۹ روشنایی محوطه و بیرون ساختمان تا تا ات را ای تا خی رک را اپ ی یی یی ۶۱ ۱-۴-۵-۹ لامپ‌ها مه مهم ۹ و ۲-۴-۵-۹ کنترل روشنایی محوطه و خارج ساختمان ها پیوست ۱: روش تعیین گروه اینرسی حرارتی ساختمان و هم پ‌۱-۱ تعیین جرم سطحی موْثر جدار یر ۵ پ‌ ۱-۱-۱ جدار در تماس با خارج ی ۵ پ ۲-۱-۱ جدار مجاور خاک دوم مش ۶۴ پ‌ ۳-۱-۱ جدار در تماس با ساختمان مجاور یا فضای کنترل‌نشده ها پ‌ ۴-۱-۱ جدارهای داخل فضای کنترل‌شده ساختمان ها پیوست ۳ گونه‌بندی نیاز سالانه انرژی شهرهای ابران ها پیوست ۴: گونه‌بندی کاربری ساختمان‌ها یی ری یر ۵ پیوست ۵: تعیین گروه ساختمان از نظر میزان صرفه‌جوبی در مصرف انرژی هرد پیوست ۶ مقادبر فیزیکی اصلی. تعاربف. علایم خر پیوست ۷: ضرایب هدایت حرارت مصالح متداول ره ها 5 -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۸: مقاومت حرار تی لایه‌های هوا و قطعات ساختمانی ی ۹ پ ۱-۸ مقاومت حرارتی لایه هوای مجاور سطوح داخلی و خارجی سا ۹۷ پ ۲-۸ مقاومت حرارتی لایه‌های هوای محبوس س ی ی ۹ پ۲-۸ مقاومت حرارتی برخی لایه‌های عناصر ساختمانی متداول سس ۹۹ پ۲-۳-۸ آجر تویر (دیوار) سس ی ۹ پ ۱-۱-۹ شیشه‌های ساده و 8 ۱ پ ۳-۱-۹ شیشه‌های دوجداره افقی (سققی) سس ۱0 پ ۱-۱۱ گونه‌های مختلف پل‌های حخرار کی سس ۱۳ س -------- صفحهٔ بعد -------- پ ۳-۳-۱۱ اتصالات متداول کف‌های مجاور خارج یا فضای کنترل‌نشده ی پ۴-۳-۱۱ اتصالات متداول سقف‌های میانی ی پ ۵-۳-۱۱ اتصالات متداول بام‌ها و دیوار ود پ ۶-۳-۱۱ اتصال دیوارهای داخلی و خارجی ی پ ۷-۳-۱۱ اتصالات بین بازشوها و جدارهای غیر نورگذر ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 1-9 کلیات 1-9 کلیات مبحث حاضر از مقررات ملّی ساختمان ضوابط طرح, محاسبه و اجرای عایق‌کاری حرارتی پوسته خارجی, سیستم‌های تأسیسات گرمایی, سرمایی, تهویه. تهویه مطبوع, تأمین آب گرم مصرفی, و الزامات طراحی سیستم روشنایی در ساختمان‌ها را تعیین می‌کند. در بخش اول مبحث. کلیات و تعاریف و در بخش دوم مقررات کلی طرح و اجرا آمده است. بخش سوم به روش‌های طراحی عایق‌کاری حرارتی پوستهٌ خارجی ساختمان و توصیه‌هایی در مورد طراحی معماری اختصاص داده شده است. در بخش چهارم. ضوابط مربوط به تاسیسات مکانیکی و در بخش پنجم» ضوابط مربوط به سیستم روشنایی و تأسیسات الکتریکی بیان شده است. در ضمن, در پیوست‌های یازده‌گانه این مبحث نیز اطلاعات تکمیلی و روش‌های محاسبه مربوط به بخش‌های مختلف مبحث ارائه شده است. شایان ذکر است که در کنار رعایت الزامات تعیین‌شده در این مبحث. باید همواره تأمین حداقل تهویهٌ مورد نیاز برای سلامت ساکنان ساختمان‌ها منظور شود. 1-1-9 دامنه کاربرد ضوابط ارائه شده در مورد پوستهُ خارجی (بخش3-19) برای تمام ساختمان‌های جدیدالاحداث. به جز ساختمان‌های گروه چهار از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی (ر. ک. به بخش0-2-2-19) لازم‌الاجراست. این ضوابط در قالب دو روش الف (کارکردی!) و روش ب (تجویزی*) ارائه شده است. از روش کارکردی می‌توان در مورد تمام ساختمان‌ها استفاده کرد؛ اما کاربرد روش تجویزی به ساختمان‌های مسکونی 1 تا 9 طبقه. با زیربنای مفید زیر 2000 مترمربع. و ساختمان‌های گروه سه از نظر صرفه‌جویی در مصرف آنرژی محدود می‌شود. 40 ۳۵۲۲۵۳۵۲۵ 5۹160 ۰[ 0 ۳۳۵۹۵۲۱1۱۷6 .2 1 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم همچنین. رعایت ضوابط مربوط به سیستم‌ها و تجهیزات مکانیکی (بخش4-19) و سیستم روشنایی (بخش5-19) در مورد تمامی ساختمان‌هاء با کاربری‌های مندرج در پیوست 4 این مبحث. الزامی است. کلیه ضوابط این مبحتث می‌تواند. با رعایت سایر مباحث مقررات و ضوابط فنی, برای ساختمان‌های موجود نیز استفاده شود. تعاریف این بخش فقط برای این مبحخت ارائه شده است. احدات 1 01110۱ بنا کردن ساختمان بر زمین خالی. ابنرسی حرارتی 4 |16۳۵ قابلیت کلی پوستهُ خارجی و جدارهای داخلی در ذخیره انرژی. باز پس دادن آن و تأثیرگذاری بر نوسان‌های دما و بار گرمایی و سرمایی فضاهای کنترل‌شده ساختمان. اینرسی حرارتی ساختمان با استفاده از جرم سطحی مفید ساختمان گروه‌بندی می‌شود (ر.ک. به پیوست ا). بازسازی را ما۹ دوباره‌سازی بخش‌های عمده‌ای از ساختمان که در اثر سانحه یا فرسودگی سیب دیده است. بازشو 008 همه سطوح قابل باز شدن در پوستهٌ ساختمان, که برای دسترسی, تأْمین روشنایی, دید به خارج, خروج گاز حاصل از سوخت. تهویه و تعویض هوا ایجاد می‌گردند؛ مانند درهاء پنجره‌ها و نورگیرها. بام تخت ]۳۵۵ ۲1۵1 پوشش نهایی ساختمان که شیبی کمتر از 10 درجه یا مساوی آن. نسبت به افق دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- 1-9 کلیات بام شیب دار 1 ۳۱1۱۵۵ پوشش نهایی ساختمان که شیبی بیشتر از 10 درجه و کمتر از 60 درجه نسبت به سطح افقی دارد. بر روی سقف شیب‌دارء فضای خارج و در زیر آن. فضای کنترل‌شده یا کنترل‌نشده قرار دارد. برچسب انرژی 61 ۲:۳۵ استفاده در ساختمان, برای مشخص کردن حد کیفیت محصولات از نظر مصرف انرژی. پایانهٌ حرارتی [ ۲۵۲۱۲۱۲۵ ۲۳۲۲۲۵۱" بخشی از یک سیستم مرکزی سرمایی یا گرمایی که در آخر مدار قرار دارد و انرژی منتقل‌شده توسط مدار توزیع را به فضا یا فضاهای کنترل شده انتقال می‌دهد (مانند رادیاتور). پل حرارتی 06 ۲۳۵۲۳۵۱" نقاطی از ساختمان که. به علت ناپیوستگی عایق حرارتی پوستهٌ خارجی. مقاومت حرارتی در آنها کاهش می‌یاید و باعث افزایش موضعی میزان انتقال حرارت می‌ گردد. پوستهٌ خارجی 6 30110106۶ مانند آنهاء که از یک طرف با فضای خارج یا فضای کنترل نشده و از طرف دیگر با فضای کنترل‌شده داخل ساختمان در ارتباط هستند. پوستهٌ خارجی در تمام موارد الزاماً با پوسته کالبدی ساختمان یکی نیست. زیرا پوستهٌ کالبدی ممکن است دربرگیرندهٌ فضاهای کنترل‌نشده نیز باشد. پوستهٌ خارجی ساختمان همجنین شامل پوستهٌ کالبدی 06 ۳۳۶12 3 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم تعوبض هوا (12180) 2[۳) 620132۳86 ۸۲ تأمین شرایط بهداشتی هوای داخل فضای کنترل‌شده. با عوض کردن میزان مشخصی از آن هوا با هوای تازه. در یک دورهٌ زمانی. تغبیر کاربری 0 اه ۲02۶6 تغییر نوع بهره‌برداری از ساختمان موجود. توسعه 0( گسترش ساختمان موجود در سطح. یا افزودن به طبقات آن. هو به ۱۱۱1 روند دمیدن یا مکیدن هواء از طریق طبیعی یا مکانیکی. به هر فضایی یا از هر فضایی, برای تأمین شرایط بهداشت و آسایش (از قبیل کنترل دما و میزان رطوبت هواء جلوگیری از بروز میعان, جلوگیری از رشد میکروار گانیسم‌ها و مانند آنها). چنین هوایی ممکن است مطبوع شده باشد. تهویه مطبوع ۸۳ نوعی از تهویه همراه با تنظیم عواملی همجون دما 9 رطوبت. همراه با حدذدف آلاینده‌های مختلف (مانند بو گرد و غبارء میکروار گانیسم‌ها) برای تأمین شرایط تعیین‌شده. جدار نورگذر (شفاف یا نیمه شفاف) ۲ ۲۳۵۹۵۵۳۵ 0۲ 1۳۵۳۹1۲۵۲" جداری که ضریب عبور نور مرئی آن بزرگ‌تر از 003,ل) است. جدار نورگذر بر دو نوع شفاف و مات است و شامل پنجره‌هاء نماها و درهای خارجی نورگذرء نورگیرها و مشابه آنهاست. جرم سطحی 5 26 ۹۱۱۳]2 جرم متوسط یک متر مربع از سطح پوستهٌ داخلی یا خارجی ساختمان. ٩۷۳12۳6 255 0۲] 5‏ ۲۳:11۵11۷۵ جرم سطحی موّثر جدار (: 1) جرم سطحی بخش رو به داخل جدار تشکیل دهنده پوستهٌ خارظی یا جدارهای داخلی ساختمان, که در محاسبه جرم مور و اینرسی حرارتی ساختمان در نظر گرفته می‌شود (ر,ک. به پیوست ا). 4 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-9 کلیات جرم موّثر جدار 5 ‎٩۶۴‏ ۵۹۹ ۲۳۲۲۵۷۵ حاصل‌ضرب جرم سطحی موْثر در سطح جدار. جرم موّثر ساختمان (81) 5 ۵1۲۵11۷6 130110108 مجموع جرم موْثر جدارهای تشکیل‌دهنده پوستهٌ خارجی یا جدارهای داخلی ساختمان که در محاسبهٌ اینرسی حرارتی ساختمان درنظر گرفته می‌شود (ر.ک. به پیوست ا). جرم موّثر ساختمان در واحد سطح زیربنا (10۰) ۳۵55 50۳1206 00۷6ع]۵1 1۵101108 نسبت جرم موْثر ساختمان به سطح زیربنای مفید (ر.ک. به پیوست 1). دیوار ۲۷2۵11 بخشی از پوستهُ خارجی یا داخلی غیرنورگذر ساختمان که عمودی است. یا با زاویه بیش از 60 روز- درجهٌ سرمایش 7 468۳6 ۲۳0۰۳8۶ واحدی براساس دما و زمان» که برای برآورد مصرف انرژی و تعیین بار سرمایشی یک ساختمان در اوقات گرم سال به کار می‌رود. روز درجه سرمایش برابر است با مجموع اختلاف دمای متوسط روزانه نسبت به 21 درجهٌ سلسیوس, در اوقاتی از سال که دمای متوسط روزانه از 21 درجه سلسیوس بالاتر است. روز- درجه گرمایش 7( 0408۳۵6 1102008 در اوقات سرد سال به کار می‌رود. روز درجه گرمایش برابر است با مجموع اختلاف دمای متوسط روزانه نسبت به 18 درجهٌ سلسیوس, در اوقاتی از سال که دمای متوسط روزانه از 18 درجه زیربنای مفید (,۸) ۵ عاطادعت 3010152 محموعغ سطح زیربنای فضاهای کنترل شده در یک ساختمان. -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم ساختمان مستقل کم‌ارتفاع 0۲۵10 (60 56۳۳-0012011 0۳ 160 20)ع04) (1۵:۵۵ ساختمانی حداکثر دو طبقه که از چهار طرف با ساختمان‌های مجاور فاصله دارد. یا دارای فصل مشترکی با مساحت کم‌تر از 15 متر مربع با آنهاست. در این مبحث. هر جا به اختصار عبارت «ساختمان مستقل» ذکر شود. منظور «ساختمان مستقل کم‌ارتفاع» است. ساختمان غیرمستقل 8 ۸1۱20160 سیستم قطع و کنترل اتوماتیک 0 (9۷ ابا : ک) ۲۵۵۱ ۸۷۱۲۳۵۲ سیستمی که. با روشن و خاموش کردن تأسیسات گرمایی یا سرمایی. دمای رفت سیال با دمای فضاها را در محدودهٌ تعیین‌شده. به صورت خودکار تنظیم می‌کند. شاخص خورشیدی (,1) ‎٩0۵12۳ ضریبی که. براساس آن. مقدار بهره‌گیری ساختمان از آنرژی تابشی خورشید تعیین می‌شود. شیشه کم‌گسیل 5 (۳:131551۷110۷) :0۷۷-۳:] شیشه‌ای که. به علت وجود پوشش‌های پایه فلزی میکروسکوپی خاص بر روی یک یا دو سطح آن. تابش فروسرخ سطح گرم شیشه به سطوح سرد پیرامون» و در نتیجه ضریب انتقال حرارت آن, نسبت به شیشه‌های شفاف, کاهش یافته است. شیشه‌های شفاف به‌طور معمول گسیلندگی (ضریب گسیل) حدود 85:) دارند. اما گسیلندگی شیشه کم‌گسیل, در سطحی که پوشش کم‌گسیل بر آن نشانده شده است. می‌تواند تا میزان 0,05 کاهش یابد. ضریب انتقال حرارت طرح (11) 1 (۹]0)) 1055 ۵21 2 110 ضریب انتقال حرارت طرح ساختمان, یا بخشی از آن. برایر است با مجموع انتقال حرارت از جدارهای فضاهای کنترل‌شده. در صورتی که اختلاف دمای داخل و خارج برابر یک درجه کلوین باشد. واحد مورد استفاده برای ضریب انتقال حرارت ۱۷/۱ است. در روش کار کردی. این ضریب با ضریب انتقال حرارت مرجع مقایسه می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- 1-9 کلیات ضریب انتقال حرارت خطی (/۷7) ]116۳2 111162۳ ضریب انتقال حرارت خطی بخشی یک بعدی از پوسته خارجی ساختمان برابر است با توان حرارتی منتقل شده از یک متر طول آن عنصرء در صورتی که اختلاف دمای داخل و خارج برابر یک ضریب انتقال حرارت سطحی (7]) 110۳2۱ ضریب انتقال حرارت سطحی بخشی از پوسته خارجی ساختمان برابر است با توان حرارتی منتقل شده از سطحی از آن با مساحت یک مترمربع, در صورتی که اختلاف دمای داخل و خارج برابر یک درجه کلوین باشد. واحد مورد استفاده برای ضریب انتقال حرارت [۷۷/".6] است. ضریب انتقال حرارت سطحی مرجع (11) 6 ]16۵ 11601۳۵0 تشکیل‌دهنده پوستهُ خارجی ساختمان (مانند دیوار»ء سقف. کف. جدار نورگذرء در) است. که در این مبحث برای محاسبه ضریب انتقال حرارت مرجع به کار می‌رود. واحد ضریب انتقال حرارت سطحی 2 مرجع ([.:۷۷/۳] است. ضریب انتقال حرارت مرجع ‎ )۳(‏ ۰041110601 (1۳۵۳510۲) 1055 11021 116001۳۵0 است. و با استفاده از روابط آرائه‌شده در این مبحث محاسبه می‌گردد. واحد مورد استفاده برای ضریب تبادل حرارت در سطح جدار ‎ )8(‏ ۵۵]11016) ۱۳۵۲۹۲۵۲ 1621 5۱۳1206 حالت پایدار (ر.ک. به پیوست 8). ضریب تصحیح انتقال حرارت مرجع (۷) 12040۲ 20۳۳۵۲10۲۱ 1۳275107 11621 1100101۳۵0 ضریبی که. در صورت طراحی مناسب و بهره‌گیری بهینه از انرژی خورشیدی در مناطق سردسیر. برای تصحیح مقادیر انتقال حرارت مرجع محاسبه می‌گردد. 7 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم ضریب کاهش انتقال حرارت (5) ۳ ۳۵۵۲0۱ ۳۹۹۹12۲۵ 1۳۳۳۹۵۱" از آنجا که اختلاف دمای فضای داخل و فضایی کنترل‌نشده کمتر از اختلاف دمای میان فضاهای داخل و خارج است. در محاسبه انتقال حرارت از سطوح مجاور فضاهای کنترل‌نشده. ضریبی به عنوان ضریب کاهش انتقال حرارت در نظر گرفته می‌شود (ر. ک. به 1-3-19 -5-3). ضریب عبور (گذر) خورشیدی سطح نورگذر (5) 50 نسبت انرژی خورشیدی عبور کرده از سطح نورگذر به انرژی خورشیدی تابیده‌شده به آن. ضریب هدایت حرارت (۸) 7 ]11۳۵ مقدار حرارتی که در یک ثانیه از یک متر مربع عنصری همگن به ضخامت یک متر. در حالت پایدارء می‌گذرد. در زمانی که اختلاف دمای دو سطح طرفین عنصر برابر یک درجه کلوین است. واحد ضریب هدایت حرارت [۷۷/۱۳۱.]۳]| است. عایق (عایق حرارت) (12161721 1512118) 1511211010 1۳6۲7۳2۵1" مصالح یا سیستم مرکبی که انتقال گرما را از محیطی به محیطی دیگر به طور موْثر کاهش دهد. در مواردی, عایق حرارت می‌تواند. علاوه بر کاهش انتقال حرارت. کاربردهای دیگری نیز مانند باربری. صدابندی داشته باشد. در این مبحت. کلمه «عایق» معادل عایق حرارت به کار می‌رود. تحت شرایط ویژه. هوا نیز می‌تواند عایق حرارت محسوب شود. عایق حرارت قابل استفاده در ساختمان به عایقی اطلاق می‌شود که دارای ضریب هدایت حرارت کمتر یا مساوی .۷۷/1۳ 0/065 و مقاومت حرارتی مساوی یا بیشتر از ۳.6/۷۷ 0:5 عایق‌کاری حرارتی (گرمابندی) 0 116۳۱۵" استفاده از عایق‌های حرارتی برای محدود کردن میزان انتقال حرارت در اجزای ساختمانی. سیستم عایق‌کاری حرارتی باید دو شرط زیر را دارا باشد: - مقاومت حرارتی کل پوستهٌ خارجی به همراه عایق حرارتی از حد مشخص‌شده‌ای بیشتر باشد؛ - ضریب هدایت حرارتی عایق مصرفی از حد مشخص‌شده‌ای بیشتر نباشد. 8 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-9 کلیات در برخی موارد. با انتخاب مناسب مصالح مورد نیاز در پوسته خارجی, می‌توان مقاومت حرارتی یادشده در مقررات را بدون استفاده از عایق حرارتی تأمین کرد. فضاهای کنترل‌شده به آسانی و با صرفه‌جویی در مصرف انرژی امکان‌پذیر می‌گردد. عایق کاری حرارتی به وسیلهٌ یک ماده یا مصالح خاص یا با سیستمی با چندین کارآیی صورت ولی در بیشتر موارد. لازم است لایه‌ای ویژه, صرفاً به‌عنوان عایق حرارت. به جدار اضافه شود. عایق‌کاری حرارتی از داخل ۲16۲۱۵۱ 171۲۵۱ عایق کاری حرارتی اجزای ساختمانی, که با افزودن یک لایه عایق حرارت در سمت داخل عایق‌کاری حرارتی از خارج ۲16۲1۱۵ 1۷1۵۲۵۱ عایق کاری حرارتی اجزای ساختمانی, که با افزودن یک لایه عایق حرارت در سمت خارج عایق‌کاری حرارتی پیرامونی ۲۵۲۳۱۳۵۱ ۲۳۵۲۱۵۵۲۵۱ عایق‌کاری حرارتی همگن ۱0 136۳۳۵۱۱ 11517101600 نوعی عایق‌کاری حرارتی که در آن مصالح ساختمانی مصرف شده. اعم از سازه‌ای و غیر سازه‌ای, در بخش اعظم ضخامت پوستهٌ خارجی (دیوارء سقف. کف) مقاومت حرارتی زیادی داشته عناصر ساختمانی 5 6 170(1[010 بخش‌هایی از ساختمان که برای تأمین نیازهای سازه‌ای یا غیر سازه‌ای طراحی و ساخته شده است و در پیوند با یکدیگر. یکپارچگی ساختمان را تأمین می‌کند (مانند بام. سقف. دیوار و بازشو). 9 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم عوامل ویژه 5 500016 عواملی که وضعیت ساختمان راء از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف آنرژی» تعیین می‌کنند. این عوامل شامل دو نوع اصلی و فرعی است (ر.ک. به 2-2-19 و 3-2-19). / 06 11۷136 فضای مورد استفاده روزمره افراد. اعم از فضای مسکونی. فضای کار 9 مانند آن‌ها. فضای کنترل‌شده 6 ۲0۱۵0۱ بخش‌هایی از فضای داخل ساختمان, از فضای زیستی و غیر آن. که به علت عملکرد خاص, به طور مداوم تا دمایی برابرء بالاتر یا پایین‌تر از دمای زیست‌گاه گرم یا سرد می‌شوند. فضای کنترل‌نشده 04 ۲11۵:10۱۵ بخش‌هایی از فضای ساختمان که تعریف فضای کنترل شده در بر گیرنده آنها نیست (همانند درز انقطاع هوابندشده بین دو ساختمان, راه پله‌هاء دالان‌ها و پارکینگ‌هایی که فاقد پایانه‌های گرمایشی و سرمایشی‌اند). کاربری ساختمان 7 70110106 نوع کاربرد ساختمان طبق گروه‌بندی ارائه‌شده از سوی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (ر.ک. به پیوست 4).شایان ذکر است که در برخی مباحث مقررات ملی ساختمان. به‌جای واژه «کاربری» عبارت «نحوهٌ تصرف» به کار رفته است. کف ۳/00۳ عنصر ساختمانی افقی که در بالا با فضایی کنترل‌شده. و در پایین با خاک. فضای کنترل‌نشده یا فضای خارجی در تماس است. کف بخشی از پوستهٌ خارجی ساختمان محسوب می‌شود. گرمایش پابه 8 132060۳۹۷۱۱ 10 -------- صفحهٔ بعد -------- 1-9 کلیات گرمایش تکمیلی 8 ۲01016162۳۷ گرمایش فرعی ساختمان که برای جواب گویی به نیازهای گرمایی کوتاه مدت. در مواقعی که گرمایش پایه به‌تنهایی کافی نیست. پیش‌بینی می‌گردد. گرمایش مرکب 8 ع۵۱۵0۹[16:) لامپ کم‌مصرف (پر بازده) 0 (۲ ۵111000 (ع ۲۵۹۷۵۵۵ 10۷۷ لامپ با بازده بیش از 55 لومن بر وات. محدودهٌ آسایش (حرارتی) 06 ۲0۲۲۵۲ |[116۳1۳۵" شرایط حرارتی و رطوبتی که حدود 080 ساکنان یا استفاده‌کنندگان در آن احساس آسایش دارند. محدودهٌ دمای متعارف 11101۷۵ ۵۱۱۵۵۲۵۱۳۵ |0۳1۵ محدودهٌ دمایی که در فضاهای دارای عملکرد خاص باید حفظ گردد. مراجع ذی‌صلاح 5 010616:) مانند مر کز تحقیقات ساختمان و مسکن, موْسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران. مقاومت حرارتی 06 1162" نسبت ضخامت لایه به ضریب هدایت حرارتی آن. مقاومت حرارتی جدار متشکل از چند لایه مساوی با مجموع مقاومت‌های هر یک از لایه‌هاست. مقاومت حرارتی مشخص کننده قابلیت عایق بودن یک یا چند لایه از پوسته یا کل پوسته از نظر حرارتی است. مقاومت حرارتی با 14 نمایانده می‌شود و واحد آن [1*۳6/۷۷] است. نشت هوا 06 ۸۴ ورود یا خروج هوا در ساختمان. از منافذ و مجراهایی غیر از «حل‌هایی که برای تعویض هوا 11 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم واحد مسکونی 1 ]116510011121 یک واحد خانه. متشکل از یک اتاق یا بیشترء که امکانات کامل و مستقل (خواب. خوراک پخت و پز و بهداشت) برای زندگی یک نفر یا بیشتر در آن فراهم باشد. هوابندی 8 ۸1۳ جلوگیری از ورود و خروج هواء از طریق پوسته یا درزهای عناصر تشکیل‌دهنده آن. 12 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-9 مقررات کلی طراحی و اجرا 2-9 مقررات کلی طراحی و اجرا 1-2-9 مدارک مورد نیاز برای اخذ پروانهٌ ساختمان در زمان اخذ پروانه ساختمان, لازم است مدارک زیر برای تأیید ساختمان از نظر ضوابط صرفه‌جویی در مصرف انرژی, ارائه گردد: 1-1-2-9 گواهی صلاحیت مهندس با شرکت طراح 2-1-2-9 چک لیست انرژی چک‌لیست انرزی باید حاوی خلاصه اطلاعات زیر باشد: 1 مشخصات پرونده ساختمانی و مهندس طراح؛ 2 عوامل ویژه اصلی: - گونه‌بندی کاربری ساختمان (مطابق 1-2-2-19)؛ - گونه‌بندی نیاز انرژی سالانه محل استقرار ساختمان (مطابق 2-2-2-19)؛ - گونه‌بندی سطح زیربنای مفید ساختمان (مطابق 3-2-2-19)؛ - گونه‌بندی شهر محل استقرار ساختمان (مطابق 4-2-2-19). 3- گروه ساختمان از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی (که بر اساس عوامل ویژه اصلی یاد شده و مطابق بند 5-2-2-19 تعیین می‌شود)؛ 4- گونه‌بندی نحوهٌ استفاده از ساختمان (منقطع یا غیر منقطع, مطابق 2-3-2-19)؛ کو ی نجحو ر ن عیر بی 5- روش مورد استفاده برای طراحی عایق‌کاری حرارتی پوسته ساختمان؛ 6- مشخصات حرارتی مصالح و عایق‌های حرارتی مصرفی در ساختمان؛ 7- مشخصات حرارتی انواع جدارهای تشکیل‌دهنده پوستهُ خارجی ساختمان؛ 8- ضرایب انتقال حرارت طرح و مرجع ساختمان (در صورت استفاده از روش کارکردی)؛ 13 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم 9- مجموعه راه‌حل‌های فنی مورد استفاده و الزامات تعیین‌شده در آن با توجه به موقعیت جدارها و نحوهٌ عایق‌کاری حرارتی آن‌ها (در صورت استفاده از روش تجویزی)؛ 40- مشخصات فنی مرتبط با مصرف انرژی سیستم مکانیکی گرمایی و سرمایی» تهویه و تهویه مطبوع و تأمین آب گرم؛ 11- شدت روشنایی فضاها و نحوهٌ کنترل آن. 3-1-2-9 نقشه‌های ساختمان نقشه‌های ساختمان, شامل پلان طبقات. پلان بام؛ نماهاء مقاطع و جزئیات اجرایی پوستهٌ خارجی متناسب با گروه ساختمان از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی (پیوست 5) مشخص شده جزئیات اجرایی پوستهٌ خارجی ساختمان باید با مقیاس‌هایی از قبیل 1:1 1:2 1:5 با 1:10 (بر حسب نیاز) تهیه شوند؛ و در آنها نحوهٌ اجرای عایق‌کاری حرارتی و مشخصات فنی مصالح تشکیل‌دهنده پوستهٌ خارجی مشخص شده باشد. در صورت احداث ساختمان, نقشه‌های مربوط به تمامی طبقات آن باید ارائه گردد؛ و در موارد بهسازی, بازسازی,» تغییر کاربری, یا توسعه ساختمان, تنها ارائه اطلاعات مربوط به واحد یا واحدهای مستقل که تغییر در آنها صورت خواهد گرفت کافی است. تمامی نقشه‌های نام‌برده و مشخصات فنی مربوط باید به تأیید و امضای مهندس یا شرکت طراح برسد. 4-1-2-9 مشخصات فیزیکی مصالح و سیستم‌های عایق حرارت در طراحی و اجرای ساختمان اگر از مصالح و سیستم‌های عایق حرارت سنتی و متعارف استفاده شود. لازم است با مشخصات فنی مورد نیاز مانند چگالی و پوشش محافظ احتمالی. به همراه نقشه‌ها و دیگر مدارک. برای تعیین ضرایب انتقال حرارت و مقاومت‌های حرارتی این نوع مصالح و سیستم‌های مورد استفاده در پوستهٌ خارجی ساختمان. مطابق دستورالعمل‌های داده شده در یافت نشود. یا سازنده‌ای مدعی باشد که تولیداتی با مقادیر و مشخصات حرارتی بهتر از مقادیر تعیین‌شده در مراجع معتبر عرضه کرده است. لازم است گواهی فنی معتبر آن محصولات ضمیمههٌ مدارک گردد. این گواهی فنی باید حاوی ضرایب هدایت حرارت. یا مقاومت‌های حرارتی محصول. 14 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-9 مقررات کلی طراحی و اجرا با ضخامت‌های مورد استفاده در طراحی ساختمان. و دیگر مشخصات فنی مورد نیاز برای ارزیابی همه‌جانبهٌ محصول و آیین‌نامهُ اجرای آن باشد. در این صورت. مقادیر ذکرشده در گواهی فنی. تا زمان اعتبار آن. در طراحی و محاسبات ملاک عمل خواهد بود. به این نکته باید توجه شود که بهره‌گیری از محصولات دارای برچسب انرژی, مانند عایق‌های حرارتی یا در و پنجره‌های عایق. تا حد امکان در اولویت قرار گیرد. 5-1-2-9 مشخصات فنی سیستم‌های مکانیکی و روشنایی مشخصات فنی مرتبط با مصرف آنرژی سیستم‌های مکانیکی مورد استفاده در ساختمان‌ها. اعم از سیستم‌های گرمایی, سرمایی» تهویه. تهویه مطبوع و تامین آب گرم مصرفی, و همچنین سیستم روشنایی, باید توسط مراجع معتبر تعیین شده باشد. تا در محاسبات و طراحی مورد استفاده قرار گیرد. در صورت فقدان گواهی مشخصات فنی. ضروری است پیش از بهره‌بردای از این تجهیزات. اقدامات لازم برای تعیین مشخصات فنی مورد نیاز صورت گیرد. 2-2-9 عوامل ویژهٌ اصلی و گروه‌بندی ساختمان‌ها حداقل میزان صرفه‌جویی الزامی در مصرف آنرژی, که در این مبحث برای پوسته خارجی ساختمان‌ها مشخص شده است. به چهار عامل ویِرْهٌ اصلی وابسته است. براساس این عوامل ساختمان‌ها از نظر میزان صرفه‌جویی الزامی در مصرف آنرژی گروه‌بندی می‌شوند. عوامل ویرهٌ اصلی تعیین‌کنندهٌ گروه ساختمان. از نظر میزان صرفه‌جویی الزامی در مصرف انرژی, به قرار زیر است: - گونه‌بندی کاربری ساختمان؛ - گونه‌بندی نیاز سالانه انرژی گرمایی- سرمایی محل استقرار ساختمان؛ - گونه‌بندی سطح زیربنای مفید ساختمان؛ - گونه‌بندی شهر محل استقرار ساختمان. در این بخش, ابتدا به گونه‌بندی هر یک از عوامل فوق و سپس به گروه‌بندی ساختمان‌ها از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی» پرداخته می‌شود. 1-2-2-9 گونه‌بندی کاربری ساختمان ساختمان‌ها از نظر نوع کاربری به چهار گروه الف. ب. ج. د تقسیم می‌شوند. برای تعیین گونه‌بندی ساختمان از نظر نوع کاربری به پیوست 4 رجوع شود. 15 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم در صورتی که بخش یا بخش‌هایی از ساختمان, با مساحت بیش از ‎1٩0‏ مترمربعء و با کاربری متفاوت با کاربری عمومی ساختمان (کاربری بخش بزرگ‌تر ساختمان) جزو فضاهای داخلی ساختمان محسوب شود. باید برای هر بخش گروه‌بندی جداگانه منظور شود و مقررات مربوط به آن گروه‌بندی رعایت شود. 2-2-2-9 گونه‌بندی نیاز سالانهٌ انرژی محل استقرار ساختمان در این مبحث. مناطق مختلف کشور از نظر سطح نیاز انرژی گرمایی - سرمایی سالانه. سه گونه‌اند: - مناطق دارای نیاز سالانه انرژی کم؛ - مناطق دارای نیاز سالانه انرژی زیاد. در پیوست سوم. گونه‌بندی نیاز سالانه انرژی 245 شهر کشورء که دارای ایستگاه هواشناسی‌اند. درج داده‌های نزدیک‌ترین ایستگاه هواشناسی مندرج در این پیوست ملاک عمل قرار گیرد. - ساختمان‌های دارای زیربنای مفید کمتر یا مساوی 1000 مترمربع؛ شهرهاء در این مبحث. به دو گونه‌اند: - شهرهای بزرگ: مراکز استان‌ها و شهرهای دارای بیش از یک میلیون نفر جمعیت؛ - شهرهای کوچک: شهرهایی با جمعیت کمتر از یک میلیون نفر که مرکز استان نیستند. 16 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-9 مقررات کلی طراحی و اجرا 5-2-2-9 گروه‌بندی ساختمان‌ها از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی برای طراحی ساختمان. طبق ضوابط مندرج در این مبحث. لازم است ابتدا گروه ساختمان, از نظر میزان صرفه‌جویی الزامی در مصرف آنرژی تعیین گردد. در این مبحث گروه‌های چهار گانه ساختمان‌ها به قرار زیر است: - گروه 1: ساختمان‌های ملزم به صرفه‌جویی زیاد در مصرف انرژی؛ - گروه 2: ساختمان‌های ملزم به صرفه‌جویی متوسط در مصرف انرژی؛ - گروه 3 ساختمان‌های ملزم به صرفه‌جویی کم در مصرف انرژی؛ - گروه 4: ساختمان‌های بدون نیاز به صرفه‌جویی در مصرف انرژی. گروه ساختمان‌هاء از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف آنرژی» پس از تعیین عوامل ویژهُ اصلی و براساس جدول مندرج در پیوست پنجم این مبحث. تعیین می‌شود. در این مبحت. مراد از «ساختمان گروه 1 2 3 یا 4» گروه‌بندی فوق است. 3-2-9 عوامل ویژهٌ فرعی حداقل میزان صرفه‌جویی الزامی در مصرف آنرژی مشخص شده در این مبحث. به عوامل ویره دیگری نیز وابسته است. که عوامل ویژه فرعی نامیده می‌شوند. عوامل ویزهٌ فرعی عبارتند از: - شرایط بهره‌گیری از انرژی خورشیدی؛ - نحوهٌ استفاده از ساختمان با کاربری غیرمسکونی. 1-3-2-9 گونه‌بندی از نظر شرایط بهره‌گیری از انرژی خورشیدی ساختمان‌هاء از نظر شرایط بهره‌گیری از آنرژزی خورشیدی, به دو گونه تقسیم می‌شوند: - ساختمان‌های دارای امکان بهره‌گیری مناسب از انرژی خورشیدی؛ - ساختمان‌های دارای محدودیت در بهره‌گیری از آنرژی خورشیدی. ساختمانی دارای امکان بهره‌گیری مناسب از آنرژی خورشیدی شناخته می‌شود که. مطابق پیوست 3 دارای نیاز غالب سرمایی نباشد. مساحت جدارهای نورگذر آن در جهت جنوب شرقی تا جنوب غربی بیش از یک‌نهم زیربنای مفید ساختمان باشد. و همچنین موانع تابش نور خورشید به ساختمان با زاویه‌ای کمتر از 25 درجه نسبت به افق دیده شود (ر.ک. به پیوست 2). 17 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم ساختمانی که فاقد یکی از شرایط فوق باشد. ساختمان دارای محدودیت در بهره‌گیری از انرژی 2-3-2-9 گونه‌بندی نحوهٌ استفاده از ساختمان‌های غیرمسکونی - استفاده منقطع: استفاده از ساختمان (یا بخشی از آن)» به گونه‌ای که در هر شبانه‌روز دست کم ده ساعت در روند استفاده وقفه بیفتد و بتوان کنترل دمادر محدوده متعارف - استفادهٌ مداوم: استفاده از ساختمان (یا بخشی از آن) به گونه‌ای که تعریف استفاده منقطع اگر از برخی فضاهای ساختمان به صورت مداوم و از برخی دیگر به صورت منقطع استفاده مساحت بخش یا بخش‌های کوچک‌تر بیش از 130 مترمربع باشد. در این صورت لازم است محاسبات حرارتی هر بخش به صورت مستقل صورت پذیرد. در حالت‌های زیرء فضاهای با استفاده منقطع, با استفاده مداوم تلقی می‌شوند: - اینرسی حرارتی زیاد جدارهای فضاهای مربوط (ر.ک. به پیوست 1)؛ - عدم امکان کاهش دمای هوای فضا بیش از 7 درجهٌ سلسیوس زیر محدوده دمای تعیین‌شده برای زمان‌های بهره‌برداری ساختمان. این گونه‌بندی در تعیین ضرایب انتقال حرارت مرجع (روش کارکردی, بند 2-1-3-19) تاثیر گذار است. ضوابط طراحی پوستهٌ خارجی ساختمان‌هاء برای کاهش انتقال حرارت. در بخش 3-19 بیان شده گروه چهارء از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی (ر.ک به بخش 5-2-2-19) باید با یکی از دو روش زیر صورت گیرد: 18 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-9 مقررات کلی طراحی و اجرا - روش الف (کارکردی) که در مورد همه ساختمان‌ها کاربرد دارد و مبنای آن میزان کل نیاز انرژی سالانه است (بخش 1-3-19). - روش ب (تجویزی) که تنها در مورد ساختمان‌های مسکونی 1 تا 9 طبقه. به صورت منفرد یا مجتمع و با زیربنای کمتر از 2000 مترمربع. و ساختمان‌های گروه 3 از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی به کار می‌رود. در این روش دو مجموعه راه حل فنی ب-1 و ب -2 ارائه شده است (بخش 2-3-19). 5-2-9 طراحی سیستم‌های مکانیکی ضوابط طراحی و انتخاب تجهیزات برای بهینه‌سازی مصرف انرژی در سیستم‌های مکانیکی و آب گرم مصرفی ساختمان‌ها در بخش 4-9 ارائه شده است. رعایت این ضوابط در مورد تمامی ساختمان‌های دارای کاربری‌های اعلام‌شده در پیوست 4 الزامی است. در روشنایی با استفاده از انرژی الکتریکی. در ساختمان‌های دارای کاربری‌های اعلام‌شده در پیوست 4 لازم است. علاوه بر الزامات مبحث 13 مقررات ملی ساختمان, موارد مندرج در بخش 5-19 این 19 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- بخش قابل توجهی از تبادل حرارت ساختمان از طریق پوستهُ خارجی آن صورت می‌گیرد. در این قسمت. ضوابط طراحی پوستههٌ خارجی ساختمان‌هاء برای صرفه‌جویی در مصرف آنرژی» توضیح داده می‌شود. این ضوابط در قالب دو روش الف (کارکردی) و روش ب (تجویزی) در بندهای 1-3-19 و 2-3-9 ارائه می‌گردد. در محاسبه و طراحی عایق کاری حرارتی پوسته آنواع ساختمان‌ها می توان از روش کارکردی بهره گرفت. اما روش تجویزی تنها برای محاسبه عایق کاری حرارتی پوسته ساختمان‌های مسکونی 1 تا 9 طبقه, به صورت منفرد یا مجتمع و با زیربنای کمتر از 2000 متر مربع, و ساختمان‌های گروه 3 از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی, به کار برده می‌شود. 1-3-9 روش الف < روش کارکردی روش کار کردی را می‌توان برای تمام ساختمان‌ها به کار برد. اما طراحی با آن نیازمند محاسبات انتقال حرارت پوستهٌ خارجی ساختمان است. در مواردی که در بند فوق مشخص شده است. می‌توان از روش تجویزی (بند 2-3-19) استفاده کرد. برای محاسبه عایق‌کاری حرارتی ساختمان‌ها به روش کارکردی, ابتدا باید گروه ساختمان, از لحاظ میزان صرفه‌جویی در مصرف آنرژی» تعیین گردد. گروه ساختمان با توجه به عوامل ویژه اصلی (بند 2-2-19 و براساس جدول مندرج در پیوست 5 این مبحث تعیین می‌گردد. پس از آن. باید میزان عایق کاری حرارتی ساختمان‌هاء با محاسبهٌ ضریب انتقال حرارت طرح, و مقایسه آن با حداکثر مقدار مجاز (ضریب انتقال حرارت مرجع) تعیین شود. روش محاسبهه ضریب انتقال حرارت مرجع و ضریب انتقال حرارت طرح به ترتیب در بندهای 1-1-3-9 و 3-1-3-19 توضیح داده شده است. در شکل 1 نیز نمودار گردشی مراحل محاسبات عایق‌کاری حرارتی پوستهٌ ساختمان در روش کارکردی نشان داده شده است. 21 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث ۱ تعیین گروه ساختمان بر اساس عواقل هِیِرْه اصلی (بند ۳-۲-۱۹) آیا در گروه چهار قراو دارد؟ محاسبه مقادبو گونهندی ساخیمان فحاسبه فساحت اعزای محاسبه و استخراج انواع جد ارهای ساختمان (مستقل / شرمستقل) مختلف جد ارهای ساختمان ضرایب انتغال حرارت (بند ۱-۱-۳-۱۹) فطابق نتعاریف و محیط پل‌های حرارتی جدارها و پل‌های خرارتی (بندهای ۱-۳-۱-۳-۱۹ (بندهایی ۳-۳-۱-۳-۱۹ و ۳-1-۳-۹ ۲) و ۴-۳-۱-۳-۹) نحوه استفاده از ساختمان (بند ۳-۳-۲-۱۹) استخر اج ضرایب محاسبه ضریب کاهش انتمال حر ارت مرجع جد ارها فضاهای کترل‌نشده (بند ۲-۱-۳-۱۹) (بند ۵-۳-۱-۳-۱۹) ضریب انتقال جر ارت مرجع ضریب انتقال حرارت طرح (بند ۱-۱-۳-۱۹) (یند ۶-۳-۱-۳-۱۹) تهایل به : رظ دریافت تخخیف 5 + (گروه یک و نیاز ۹ گرمایی زیاد) ۹ ۹ نج ضریب انتغال حرارت مرجع انتقال حرارت طرح (ییوست‌های ۱و ۲)و کوچکتر یا مساوی افز ایش آن براساس ضریب انتغال حرارت تمصره ند ۱-۱۳-۱۹ فرجم؟ بله ۲۳۳۲ ۰ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- محاسبات باید برای هر ساختمان منفرد و برای هر واحد آپارتمانی به صورت مستقل انجام گردد. در صورت یکسان بودن واحدهای ساختمان از نظر مشخصات حرارتی. کافی است محاسبات براساس بعضی واحدهای شاخص صورت گیرد. شایان ذکر است واحدهای یک ساختمان در صورتی - مشخصات حرارتی تمامی پوسته خارجی واحدهای ساختمان مشابه باشد؛ - نوع سیستم گرمایش, سرمایش و تأمین آب گرم در تمامی واحدها مشابه باشد؛ - کاربری واحدهای ساختمان یکسان باشد. هوای داخل ز خارج. در محاسبهٌ ضریب انتقال حرارت مرجع. انتقال حرارت از بام‌هاء دیوارهاء. کف‌های در تماس با هوا یا خاک. درها و سطوح نورگذر ساختمان در نظر گرفته می‌شود. این جدارها ممکن است در تماس با فضای خارج., فضاهای کنترل‌نشده یا خاک باشند. اجزای پوستهُ خارجی, با در نظر گرفتن گروه ساختمان (بند 2-2-19)» نحوهٌ استفاده از ساختمان (بند 2-3-2-19) و مستقل یا غیرمستقل بودن آن (مطابق تعاریف صفحه 6 از جداول بخش 2-1-3-9 استخراج گردد. در ضمن, لازم است مقادیر اجزای پوستهٌ خارجی ساختمان (شامل مساحت خالص کل دیوارهاء بام کف مجاور هواء در پنجره و سطوح مجاور فضاهای کنترل‌نشده و محیط کف در تماس با خاک) با توجه به ابعاد داخلی محاسبه گردد. پس از طی مراحل بالاء ضریب انتقال حرارت مرجع ساختمان (1]) از طریق رابطه زیر محاسبه می‌گردد: (70] ۷« م۸) + (م[] ۷ ۳) + م7 ۷ م۵) + ولا ۷ مه) +( ۷ مجه) - ۲ (7/8] ۷ ۵ ۸) + (7۵] ۷ مه) + 1. در محاسبه ضریب انتقال حرارت مرجع» تنها پل حرارتی کف در تماس با خاک در نظر گرفته می‌شود. 23 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم در این رابطه تعاریف مقادیر فیزیکی به شرح زیر است: - ۸ مساحت کل دیوارهای مجاور فضای خارج [۱1۳۴ -۰ . ضریب انتقال حرارت سطحی مرجع دیوارها [۷//۳۴] - م۸ مساحت کل بام‌های تخت یا شیب‌دار مجاور فضای خارج 1۳۲۱ ۰ . ضریب انتقال حرارت سطحی مرجع بام تخت یا شیب‌دار [ ۷۷/۳۴ ] - ۵ مساحت کل کف زیرین در تماس با هوای خارج [۳۳۲] ۳ . ضریب انتقال حرارت سطحی مرجع کف زیرین در تماس با هوا [۷//۳۴] ۳ محیط کل کف زیرین در تماس با خاک. مجاور فضای خارج 1۳۱ ]۷۷/۱ ‏ضریب انتقال حرارت خطی مرجع کف زیرین در تماس با خاک‎ ۶۰- - ۸۵ مساحت کل جدارهای نورگذر مجاور خارج (سطوح شیشه و قاب) [1۳] -10] ۰ ضریب انتقال حرارت سطحی مرجع جدارهای نورگذر با قاب‌های آنها ‏ [۷۷/۳3*1] - ۸۵ مساحت کل درهای مجاور فضای خارج [1۳۴] ]۷۷/۳۴[ ‏ضریب انتقال حرارت سطحی مرجع درها‎ 10- - ۸۷۵ مساحت کل سطوح در تماس با فضای کنترل‌نشده [1۳] - 8ب ی حرارت سطحی مرجع جدارهای در تماس با فضای ۷۷/۲ [- سطوح تمام جدارهای ساختمانی (۸۷. ۰.۸.۸۲۰۸ ۸۷/۵) و محیط کف زیرین در تماس با خاک (۳) از طرف داخل ساختمان محاسبه می‌شوند. 2- تمام ضرایب انتقال حرارت مرجع عناصر ساختمانی در بخش 2-1-3-19 ارائه شده است. 3- منظور از «جدار مجاور فضای خارجچ» جداری است که بین یک فضای کنترل‌شده و فضای خارج قرار گرفته است. همچنین, منظور از «جدار مجاور فضای کنترل‌نشده» جداری است که بین یک فضای کنترل‌شده و یک فضای کنترل‌نشده قرار گرفته است (شکل ).در محاسبه ضریب انتقال حرارت مرجع. سطوح جدارهای بین فضای کنترل‌نشده و فضای و -------- صفحهٔ بعد -------- جدار مجاور فضای خارج 9 جدار مجاور فضای کنترل‌نشده شکل 2- موقعیت جدارهای مجاور خارج و مجاور فضای کنترل‌نشده در پلان شماتیک سه نمونه ساختمان تبصره 1 در مناطق دارای نیاز گرمایی زیاد (مطابق پیوست 3)» می توان ضریب انتقال حرارت مرجع محاسبه‌شده را به میزان 1.۷ (یر حسب وات بر کلوین) افزایش داد. در این رابطه. ۷ حجم فضای مفید ساختمان و / ضریب تصحیح انتقال حرارت مرجع است. مقادیر ضریب 1 براساس اینرسی حرارتی ساختمان و شاخص خورشیدی تعیین می‌گردد. برای ساختمان‌های غیرمستقل با فضاهای مورد استفاده مداوم, ضریب ۷ از جدول 1و برای ساختمان‌های غیرمستقل با فضاهای مورد استفاده منقطع. ضریب ۷ از جدول 2 استخراج می‌شود. ارائه گردیده است. جدول 1- محاسبه ضریب ۷ برای ساختمان‌های غیرمستقل - فضاهای با استفاده مداوم بر حسب اینرسی حرارتی ساختمان و شاخص خورشیدی 6 1 ۳ ۳1 ۳ زد 0 008 0۵ 25 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم جدول 2- محاسبه ضریب ۷ ساختمان‌های غیرمستقل - فضاهای با استفاد منقطع بر حسب اینرسی حرارتی ساختمان و شاخص خورشیدی ترس حرارتی و[ < 001 << و[ < 002 2 << وا 6 ضرایب انتقال حرارت مرجع عناصر پوستهٌ خارجی, براساس گروه ساختمان, نحوه استفاده از آن. و مستقل یا غیرمستقل بودن ساختمان. در جدول 3 تا جدول 5 درج شده است. برای محاسبه ضریب انتقال حرارت مرجع ساختمان ([]) لازم است ضرایب انتقال حرارت اجزای پوسته ساختمان از جداول مذکور استخراج و در رابطه بخش 1-1-3-109 قرار داده شوند. جدول 3- ضرایب انتقال حرارت مرجع عناصر ساختمانی* برای ساختمان‌های گروه یک (ساختمان‌های ملزم به صرفه‌جویی زیاد در مصرف انرژی) | استفادهٌ مداوم | استفادهٌ منقطع سکع کف در تماس با هو 1۳ جدار های محاور فضا ۸ دا پن | 055 055 07 کنترل‌نشده * ضرایب بر حسب ."۷۷/1۳ داده شده است. غیر از م[] که برحسب .۷۷/1۳ است. 285 -------- صفحهٔ بعد -------- جدول 4- ضرایب انتقال حرارت مر (ساختمان‌های ملزم به . نوع ساختمان و نحوه استفاده دیوار ] کف در تماس با هوا 90 کف در تماس با خاک «ل] جدار نورگذر 16 در ۳ جدارهای مجاور فضای 0 1 2 * ضرایب بر حسب .۷۷/۲۱ داده شده جدول 9- ضرایب انتقال حرارت مر< (ساختمان‌های ملزم ب نوع ساختمان و نحوه استفاده دیوار 0 کف در تماس با هوا 1 کف در تماس با خاک لآ جدار نورگذر م1 در دنا جدارهای مجاور فضای 0/5 1 2 * ضرایب بر حسب .۷۷/1۳ داده شده مانی * برای ساختمان سط در مصرف انرژی) استفادهٌ مداوم م در مصرف انرژی) استفادهه مداوم 117 0/73 0/73 212 394 5,11 های گروه دو است. های گروه سه 5 است. -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم تبصره 2: چنانچه ساختمانی, مطابق پیوست 3 دارای نیاز غالب سرمایی باشد و تمام جدارهای نورگذر پوستهٌ خارجی آن از سایه‌بان‌های معین‌شده در پیوست )1 برخوردار باشند. می‌توان ضرایب انتقال حرارت مرجع عناصر ساختمانی را با ضریب 1/1 افزایش داد. 3-1-3-9 محاسبهٌ ضریب انتقال حرارت طرح و کنترل مشخصات پوسته پس از تعیین ضریب انتقال حرارت مرجع ساختمان., لازم است ضریب انتقال حرارت طرح محاسبه و با مقدار مرجع مقایسه گردد. ضریب انتقال حرارت طرح باید با طی مراحل مندرج در بندهای 1-3-1-3-9 تا 60-3-1-3-19 تعیین و مطابق توضیحات بند 7-3-1-3-19 با ضریب انتقال حرارت مرجع مقایسه شود. مشخصات حرارتی متفاوتی هستند یا در مجاورت فضاهای متفاوتی از نظر کنترل دما قرار گرفته‌اند. به صورت جداگانه محاسبه گردد. این مقادیر شامل مساحت خالص انواع دیوارهاء بام‌هاء. کف‌های مجاور هواء درها و پنجره‌هاست. که در مجاورت فضای خارج. یا فضاهای کنترل‌نشده. قرار گرفته‌اند. همراه با محاسبهٌ مساحت اجزای مختلف پوستهٌ خارجی. لازم است طول پل‌های حرارتی پوستهٌ خارجی ساختمان محاسبه گردد. مقادیر پل‌های حرارتی شامل موارد زیر است: - محیط کف‌های زیرین؛ - محیط سقف‌های میانی (که باید در عدد 2 ضرب شود)؛ - طول اتصالات دیوارهای داخلی و خارجی (که باید در عدد 2 ضرب گردد)؛ - طول اتصالات بازشوها و جدارهای غیرنورگذر. باید متدذ کر شد که جنانجه. برای تسریع و ساده‌سازی عملیات. حدذدف محاسبات دقیق و تفکیکی پل‌های حرارتی مد نظر باشد. می‌توان از محاسبه طول پل‌های حرارتی صرف‌نظر کرد؛ اما 23 -------- صفحهٔ بعد -------- در این صورت. لازم است ضریب انتقال حرارت اجزای ساختمانی دارای پل حرارتی, بر اساس مقادیر داده شده در جدول 32 پیوست 11 افزایش یابد. خاک: داخلی و خارجی: (ظ+۸) ۷ 2 8 2 3-3-1-3-9 محاسبه و استخراج ضرایب انتقال حرارت اجزای پوسته سطحی تمامی اجزای پوسته خارجی است. ضریب انتقال حرارت جدارهای کدر ساختمان باید با استفاده از ضرایب هدایت حرارت مصالح متداول (پیوست 7) و مقاومت‌های حرارتی قطعات ساختمانی, لایه‌های هوا و سطوح داخلی و جدارهای نورگذر پوستهُ خارجی ساختمان نیز براساس جداول پیوست 9 این مبحث تعیین گردد. در صورتی که مقادیر مربوط به مصالح, یا اجزایی به‌خصوص. در پیوست‌های مذکور نیامده باشد و یا سازنده‌ای مدعی باشد که محصولاتی با مشخصات حرارتی بهتر از مقادیر مندرج در منابع معتبر عرضه کرده است. لازم است گواهی فنی معتیر محصول مورد نظر ضمیمه مدارک گردد. این گواهی فنی باید مشتمل بر ضرایب هدایت حرارت یا مقاومت‌های حرارتی محصول, با ضخامت‌های مورد استفاده در طراحی ساختمان, و همچنین دیگر مشخصات فنی مورد نیاز برای ارزیابی همه‌جانبه محصول و آیین اجرای آن باشد. در این حالت. مقادیر مذکور در گواهی فنی. تا زمان اعتبار آن. ملاک طراحی و محاسبات خواهد بود. 29 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم علاوه بر محاسبهٌ ضرایب انتقال حرارت سطحی اجزای پوسته. ضروری است ضرایب انتقال حرارت خطی پل‌های حرارتی ساختمان نیز با استفاده از پیوست 11 این مبحث. تعیین گردد. در صورتی که. به منظور تسریع و ساده‌سازی عملیات. تمایلی به انجام محاسبات دقیق و تفکیکی پل‌های حرارتی وجود نداشته باشد. می‌توان با صرف‌نظر از استخراج ضرایب انتقال حرارت خطی پل‌های حرارتی» ضریب انتقال حرارت سطحی اجزای ساختمانی دارای پل حرارتی راء با استفاده از مقادیر تعیین‌شده در جدول 32 پیوست 11 افزایش داد. 5-3-1-3-9 محاسبهٌ ضریب کاهش انتقال حرارت فضاهای کنترل نشده علاوه بر موارد یادشده در فوق, آنچه باید در محاسبهُ ضریب انتقال حرارت طرح انجام گیرد. تعیین با توجه به آنکه اختلاف دمای فضای داخل با فضاهای کنترل‌نشده کمتر از اختلاف دمای فضاهای داخل و خارج است و در نتیجه مقدار انتقال حرارت از جدارهای مجاور فضای کنترل‌نشده یک ضریب کاهش, در محاسبات لحاظ شود. به این ترتیب. تعیین ضریب کاهش انتقال حرارت هر یک از فضاهای کنترل‌نشده ساختمان و منظور کردن آن در محاسبهٌ انتقال حرارت اجزای مجاور این فضاهاء ضرورت می‌یابد. از رابطه زیرء ۸۰۰ ر۵ 8 :۸ 57 جملا۸ 5۲ ۳ 7 : ضریب کاهش انتقال حرارت فضای کنترل‌نشده :مساحت خالص جدار بین فضای کنترل‌نشده و خارج ]1 [] : ضریب انتقال حرارت سطحی جدار بین فضای کنترل‌نشده و خارج [۷۷/۳۳] : ۸ : مساحت خالص جدار بین فضای کنترل‌نشده و فضای کنترل‌شده ]1 ضریب انتقال حرارت سطحی جدار بین فضای کنترل‌نشده و فضای ال ۱ [۷۷/۲*۹] کنترل‌شده 30 -------- صفحهٔ بعد -------- چنانچه, به ملاحظه ساده‌سازی عملیات. از محاسبهٌ دقیق ضریب کاهش انتقال حرارت فضایی کنترل‌نشده صرف‌نظر شود. ضریب کاهش انتقال حرارت آن فضا برابر یک فرض می‌شود. پس از مراحل فوق, باید ضریب انتقال حرارت طرح (۳1) با محاسبه مجموع حاصل‌ضرب‌های کدام از آنهاء و همچنین مجموع حاصل‌ضرب‌های محیط پل‌های حرارتی در ضریب انتقال حرارت خطی و ضریب کاهش انتقال حرارت متناظر با آزها تعیین گردد. که در رابطه زیر بیان شده است: (:3 17۳ ۷ ت۸) 2 + (:3 1700 ۷ )2 + (3 10 مه ۷-۵ 1-1 11 1-1 رز ۷( :لا برد 2۳ +( ۷ :0ل[] *< 2 + (: ۷ 0ل] *< 2 + 1۳1 11 11 در این رابطه تعاریف مقادیر فیزیکی به شرح زیر است: - ۸ مساحت خالص هر یک از انواع دیوارهای مجاور خارج یا فضای : ۳۳ - 1 ضریب انتقال حرارت سطحی متناظر با هر کدام از انواع دیوارها ۹۱ ۷//۳] ۰ مساحت خالص هرکدام از انواع بام تخت یا شیب‌دار مجاور خارج با ۳ -(ل] ضریب انتقال سطحی حرارت متناظر با انواع بام تخت پا شیب‌دار [۷//۹] - :م۸ مساحت خالص هر کدام از انواع کف زیرین در تماس با هوای خارج با : |[ 1۳| ۰ ضریب انتقال حرارت سطحی متناظر با انواع کف زیرین در تماس با هو [۷//00*6] ۰ مساحت خالص انواع جدارهای نورگذر و قاب آنهاء مجاور خارج با ۳ - زول] ضریب انتقال حرارت سطحی متناظر با انواع جدارهای نورگذر [ج /۱۱۳ ۸۵,۰ مساحت خالص هر کدام از انواع درهای خارجی یا مجاور فضای ۳ -:۳ محیط انواع کف در تماس با خاک و پل‌های حرارتی [1۳] ۰ ضریب انتقال حرارت خطی متناظر با انواع کف در تماس با خاک و [۷۷//۳] :1 ضریب کاهش انتقال حرارت هر جدار 3 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم توضیحات: [- منظور از جدار مجاور فضای خارج جداری است که بین یک فضای کنترل‌شده و فضای جدارها و پل‌های حرارتی بین فضاهای کنترل‌نشده و فضای خارج در نظر گرفته نمی‌شود. 2- ضریب کاهش انتقال حرارت جدارهای مجاور فضای خارج برابر یک است. 3- ضریب کاهش انتقال حرارت هر یک از جدارهای مجاور فضای کنترل‌نشده برابر ضریب کاهش انتقال حرارت محاسبه‌شده برای آن فضای کنترل‌نشده است (بند 5-3-1-3-19). در صورت عدم تمایل به انجام محاسبه فوق. ضریب کاهش انتقال حرارت جدارهای مجاور ان فضا باید برابر یک در نظر گرفته شود. 4 اگر طراح بخواهد جدارهای میان فضایی کنترل‌نشده و فضای خارج را عایق‌کاری حرارتی نماید (شکل 4 ب) باید در محاسبهٌ ضریب انتقال حرارت طرح, به جای جدارهای میان آن فضای کنترل‌نشده و فضاهای کنترل‌شده. تمام جدارهای میان فضای کنترل‌نشده مذکور و فضای خارج را در رابطهٌ فوق قرار دهد. در این حالت. در مورد جدارهای میان آن فضای کنترل‌نشده و خارج. باید به جای ضریب کاهش انتقال حرارت ز5» ضریب :1-۳ در محاسبه وارد گردد. اگر ضریب کاهش انتقال حرارت فضای کنترل‌نشده محاسبه نشده باشد. لازم است عدد یک. به عنوان ضریب کاهش انتقال حرارت این اجزاء مفضروض و در رابط. بالا قرار داده شود. 7-3-1-3-9 مقایسهٌ ضریب انتقال حرارت طرح و مرجع پس از محاسبهٌ ضریب انتقال حرارت طرح, این ضریب با ضریب انتقال حرارت مرجع مقایسه می‌شود. در روش کارکردی, عایق‌کاری حرارتی ساختمان باید به گونه‌ای طراحی شود که ضریب بیشتر بودن ضریب انتقال حرارت طرح از ضریب انتقال حرارت مرجع. باید با اصلاح مشخصات حرارتی و یا مقادیر اجزای پوستهٌ خارجی, ضریب انتقال حرارت طرح راء تا مقداری کمتر از با مساوی ضریب انتقال حرارت مرجع. کاهش داد. 32 -------- صفحهٔ بعد -------- شکل 4- الف: عایق‌کاری حرارتی دیوارهای مجاور خارج و دیوارهای مجاور فضاهای کنترل‌نشده ب؛ عایق‌کاری حرارتی دیوارهای مجاور خارج و دیوارهای بین فضای کنترل‌نشده و خارج 2-3-9 روش ب - روش تجویزی طراحی با روش تجویزی. در مقایسه با روش کارکردی, به مراتب ساده‌تر است. این روش در مورد ساختمان‌های مسکونی 1 تا 9 طبقه, به صورت منفرد یا مجتمع و با زیربنای کمتر از 2000 مترمربع, و ساختمان‌های گروه 3 از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی, قابل استفاده است. در این روش, حداقل مشخصات حرارتی قابل قبول جدارهای پوسته خارجی, براساس گروه ساختمان از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرزی (ر. ک. به پخش 5-2-2-19) در دو مجمویه راه‌حل فنی زیر ارائه می‌شود و لازم‌الاجراست: ب-1[) مجموعه راه‌حل‌های فنی با بهره گیری از پنجره‌های برتر (ص 37 تا 42) که برای ساختمان‌های دارای شرایط استفاده از روش تجویزی و واقع در گروه‌های 1 2 با 3 از نظر صرفه‌جویی در مصرف آنرژزی, در نظر گرفته شده است. ب-2) مجموعه راه‌حل‌های فنی. با بهره گیری از پنجره‌های ساده (ص 43 تا 40)؛ که برای ساختمان‌های دارای شرایط استفاده از روش تجویزی و واقع در گروه‌های 2 یا 3 از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی, در نظر گرفته شده است. مطابق مجموعه راه‌حل‌های فنی ب-1. جدارهای نورگذر ساختمان باید به لحاظ مشخصات حرار تی از آنواع برتر این جدارها باشند؛ در حالی که براساس مجموعه راه‌حل‌های فنی ب -2. 33 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم استفاده از پنجره‌های ساده نیز مجاز است. ولی دیوارهای ساختمان باید مقاومت حرارتی بیشتری نسبت به مجموعه راه‌حل‌های فنی ب-1 داشته باشند. در جدول 6 رده‌بندی کیفی پنجره‌ها در عایق کاری حرارتی ساختمان مطابق روش تجویزی درج شده است. جدول 0- رده‌بندی کیفی پنجره‌ها در عایق‌کاری حرارتی ساختمان مطابق روش تجویزی* یوپی‌وی‌سی دوجداره ساده یا ی آلومینیومی دوجداره کم‌گسیل با گواهی‌نامهٌ فنی سا سم سس ۹ کم گسیل : حرارت‌شکن چوبی دوجداره ساده یا با گواهی‌نامه فنی و اساده] 3 ]| تمام‌انوع ‏ ) تمام انواع تکجداری ]7 | * لازم است توضیح داده شود که دسته‌بندی فوق تنها از لحاظ انتقال حرارت است و میزان نشت هوا ملاک نبوده است. 1-2-3-9 الزامات در راه‌حل‌های فنی روش تجویزی در هر یک از مجموعه راه‌حل‌های فنی, الزامات زیر در مورد مشخصات حرارتی جدارهای ساختمان [- حداقل مقاومت حرارتی دیوارهاء در دو حالت مجاورت دیوار با فضای خارج یا فضای کنترل‌نشده. و براساس نحوهٌ عایق‌کاری حرارتی (خارجی, داخلی, میانی» همگن)؛ 2-حداقل مقاومت حرارتی بام, در دو حالت مجاورت بام با فضای خارج یا فضای کنترل‌نشده. و براساس نحوه عایق‌کاری حرارتی بام و دیوارهای ساختمان؛ 3-رده‌بندی کیفی جدارهای نورگذر ساختمان؛ 34 -------- صفحهٔ بعد -------- 4- حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هواء در دو حالت مجاورت کف با فضای خارج با فضای کنترل‌نشده. و براساس نحوهٌ عایق‌کاری حرارتی کف مجاور هوا و دیوارهای ساختمان؛ 5- روش قابل قبول عایق‌کاری حرارتی کف روی خاک (سراسری یا پیرامونی) و حداقل مقاومت حرارتی عایق حرارتی مورد استفاده. 2-2-3-9 اثر بهره‌گیری مناسب از نور خورشید در صورتی که ساختمان دارای شرایط استفاده از روش تجویزی, مطابق پیوست 3 دارای نیاز غالب گرمایی باشد و مطابق توضیحات بند 1-3-2-19 امکان بهره‌گیری مناسب از انرژی خورشیدی وجود داشته باشد. می‌توان حداقل مقاومت‌های حرارتی ارائه شده در راه‌حل‌های فنی را با ضریب 5 کاهش داد. 3-2-3-9 اثر بهره‌گیری از سابه‌بان مناسب در صورتی که ساختمان دارای شرایط استفاده از روش تجویزی, مطابق پیوست 3 دارای نیاز غالب سرمایی باشد ۲ تمامی جدارهای نورگذر پوستهٌ خارجی ساختمان نیزر سایه‌بان‌های معین‌شده در پیوست 10 را داشته باشند. می‌توان حداقل مقاومت‌های حرارتی ارائه شده در راه‌حل‌های فنی را با 4-2-3-9 نکاتی دربارهٌ مجموعه راه‌حل‌های فنی روش تجویزی در مورد مجموعه راه‌حل‌های فنی تجویزی, که در بخش‌های 5-2-3-19 و 0-2-3-19 آمده است. در نظر گرفتن موارد زیر لازم است: - در عایق‌کاری حرارتی جدارهای خارجی ساختمان‌های غیرمسکونی گروه 3 از نظر صرفه‌جویی در مصرف انرژی, که به صورت منقطع استفاده می‌شوند (ر. ک. به 2-3-2-19)» تنها می‌توان از روش‌های عایق‌کاری حرارتی از داخل و مقادیر متناظر با آنها استفاده نمود. - مقادیر مقاومت حرارتی داده‌شده در مورد دیوارء بام و کف مجاور هوا مربوط به تمامی ضخامت جدارها است. بنابراین, لازم است مقاومت حرارتی عایق, با استفاده از مقادیر بیان‌شده در راه‌حل فنی و با در نظر گرفتن مقاومت حرارتی دیگر لایه‌های جدارء تعیین شود. - مقادیر مقاومت حرارتی داده‌شده در مورد کف روی خاک تنها مربوط به لایه عایق حرارتی 35 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم - در مورد فضاهای کنترل‌نشده. طراح می‌تواند. به جای عایق‌کاری حرارتی جدارهای مجاور فضای کنترل‌نشده ساختمان (شکل 4 الف. ص 33) به عایق‌کاری حرارتی تمام جدارهای میان آن فضای کنترل‌نشده و فضای خارج (شکل 4 ب. ص 33) با استفاده از مقادیر و مشخصات تعیین‌شده برای جدارهای مجاور خارج., بپردازد. - در مورد آن بخش از جدارهای جانبی ساختمان که. با درز انقطاع از ساختمان قطعه مجاور جدا شده است. لازم است نکات زیر مد نظر قرار گیرد: الف) در صورت پوشیده بودن کامل فضای درز انقطاع, و نیز یقین داشتن به کنترل‌شده بودن فضاهای ساختمان مجاورء نیازی به عایق‌کاری حرارتی آن جدارها نیست. اما در صورتی که اطلاعی در مورد نحوه کنترل دمایی ساختمان مجاور در دست نباشد. جدار مجاور آن ساختمان مانند جدار مجاور فضای کنترل‌نشده در نظر گرفته می‌شود. ب( در صورت پوشیده نشدن درز میان دو ساختمان, جدار مجاور آن مانند جدار مجاور فضای - در مورد آن بخش از جدارهای جانبی ساختمان که بدون درز انقطاع به بنای قطعه مجاور چسبیده‌اند. اگر فضاهای بنای مجاور کنترل‌شده باشند. نیاز به عایق‌کاری حرارتی این جدارها نیست. اما اگر نحوه کنترل دمایی ساختمان مجاور معلوم نباشد. جدار مجاور آن ساختمان 3 -------- صفحهٔ بعد -------- 5-2-3-1 مجموع [1-5-2-3-1 ساخد عایق حرارتی خا با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار مان‌های گروه | از نض دیوار مجاور عایق حرارتی داخلی ار تی بام با سقف [۷۷ بام یا سقف مجا جی بام یا سقف با عایق‌کاری داخلی ویزی ب-1 (با پنجر ر میزان صرفه‌جوبی 3,0 37 برتر) در مصرف انرژی با عایق‌کاری داخلی 0 : : و -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم همه جدارهای نورگذر مجاور خارج باید. مطابق جدول 6 دارای رد کیفی یک باشند. جدارهای نورگذر مجاور فضاهای کنترل‌نشده را می‌توان از هر کدام از رده‌های کیفی 1 2 یا 3 انتخاب کرد. د- حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا [۳3*.6/۷۷] کف مجاور فضای خارج عایق حرارتی خارجی کف عایق حرارتی داخلی کف ۹ با عایق‌کاری خارجی ‏ با عایق‌کاری داخلی | با عایق‌کاری خارجی | با عایق‌کاری داخلی ۹ یا میانی دیوار یا همگن دیوار یا میانی دیوار پا همگن دیوار : ِ ای ه - حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاک فضاهای کنترل‌شده [13*.۹/۷۷] بیش از 40 سانتی‌متر کمتر از 40 سانتی‌متر بالاتر از محوطه. بالاتر از محوطه یا هم‌تراز با محوطه. یا پایین‌تر از محوطه عایق کا اموز عایق‌کاری سراسری عایق‌کاری سراسری و با عرض حداقل 70 33 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-5-2-3-9 ساخ - حداقل مقاومت حر عایق حرارتی خا با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار 2,1 بتمان‌های گروه 2 از رارتی دیوارها [۷۷/)] دیوار مجاور ارتی بام با سقف [۷۷ بام یا سقف مجا جی بام یا سقف با عایق‌کاری داخلی نظر میزان صرفه‌جو, ]1 فضای خارج (۹,] ور فضای خارج عایق حرارتی دا با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار 39 ی در مصرف انرژی با عایق‌کاری داخلی 0 : ۰ و -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزده دارهای نورگذر مجاور خارج باید. مطابق جدول 6 دارای رده کیفی 2 یا 1 باشند. جدارهاء ,رگذر مجاور فضاهای کنترل‌نشده را می‌توان از رده‌های کیفی [ 2 یا 3 انتخاب کرد. - حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا [13*.6/۷۷] کف مجاور فضای خارج عایق حرارتی خارجی کف عایق حرارتی داخلی کف ۹ با عایق‌کاری خارجی . باعایق‌کاری داخلی , با عایق‌کاری خارجی | با عایق‌کاری داخلی ۹ یا میانی دیور یا همگن دیوار یا میانی دیوار یا همگن دیوار : ِ ْ ْ ( .- حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاک فضاهای کنترل‌شده [13*.16/۷۷] پایین‌تر از محوطه. هم‌تراز با بیش از 100 سانتی‌متر به میزان 40 با ۱100 سار روط مر بالاتر از محوطه سانتی‌متر بالاتر از محوطه ْ ۱ سانتی‌متر بالاتر از محوطه عایق کاری عایق کاری عایق کاری ان امه: پیرأمونی پیرأمونی عایق‌ کاری پیرامونی عایق‌کاری 1 عایق‌کاری 1 ۱ با عرض حداقا ۱ با عرض ۱ با عرض سر آدییر عٍ حد دسر آدیسیر سر آدیر 0 سانتی‌متر 40 -------- صفحهٔ بعد -------- 3-5-2-3-9 سا 0,8 - حداقل مقاومت حر عایق حرارتی خا با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار 17 حداقل مشخصات . تمام جدارهای نور؟ ندارهای نورگذر مجاور ختمان‌های گروه 3 ز رارتی دیوارها [۱۷/)] دیوار مجاور ارتی بام با سقف [۷۷ بام یا سقف مجا جی بام یا سقف با عایق‌کاری داخلی عدارهای نورگذر ذر مجاور خارج باید. فضاهای کنترل‌نشده نظر میزان صرفه جو 12 فضای خارج 2 ۰٩‏ 1] ور فضای خارج عایق حرارتی دا با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار مطابق جدول 6 دار را می‌توان از هر کداه 41 بی در مصرف انرژی عایق حرارتی همگن 11 علی بام یا سقف با عایق‌کاری داخلی یا همگن دیوار از رده‌های کیفی ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم - حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا [13*.16/۷۷] کف مجاور فضای خارج عایق حرارتی خارجی کف عایق حرارتی داخلی کف با عایق‌کاری خارجی | با عایق‌کاری داخلی | با عایق‌کاری خارجی | با عایق‌کاری داخلی ۹ یا میانی دیوار یا همگن دیوار پا میانی دیوار یا همگن دیوار : .- حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاک فضاهای کنترل‌شده [13*.16/۷۷] کف ساختمان به میزان 40 سس بیش از 100 سانتی‌متر محوطه. هم‌تراز با محوطه. یا تا 100 سانتی‌متر بالاتر از بالاتر از محوطه کمتر از 40 سانتی‌متر بالاتر محوطه عایق‌کاری عایق‌کاری عانت کا عایق‌کاری پیرأمونی عایق‌کاری پیرامونی س , 2 ی ی فضاهای کنترل؛ 0 سانتی‌متر 0 سانتی‌متر ی کنترل‌شده 42 -------- صفحهٔ بعد -------- ه خارجی ساختمان 6 مجموعه راه‌< ل مقاومت حرارتی عایق حرارتی خا با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار گروه 2 از نظر م یوارها [113*.6/۷۷ دیوار مجاور م با سقف [۲)/۷۷.* بام یا سقف مجا جی بام یا سقف با عایق‌کاری دیوار ِ 13 ی ب-2 (با پنجرهٌ بزان صرفه‌جویی ذ ۱ فضای خارج 1] ور فضای خارج عایق حرارتی دا با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار ساده) ر مصرف انرژی عایق حرارتی همگن 2,8 با عایق‌کاری دیوار -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم چنانجه سطح جدارهای نورگذر فضاهای کنترل‌شده مساوی یا کمتر از 20 درصد سطح کل دیوارهای خارجی ساختمان باشد. می‌توان. با رعایت الزامات تعیین‌شده در این بخش. از پنجره‌های رده کیفی 3 (مطابق جدول 0) استفاده کرد. در غیر این صورت. لازم است از مجموعه راهحل‌های فنی ب-1 مربوط به این گروه (بند 2-5-2-3-9) دهره جست. د- حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا [13.16/۷۷] 1 کف مجاور فضای خارج ند با عایق‌کاری با عایق‌کاری با عایق‌کاری با عایق‌کاری 4 ,| خارجی یامیانی | داخلی یاهمگن ‏ خارجی یامیانی | داخلی یاهمگن ۱ 2 ه - حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاک فضاهای کنترل‌شده [13*۰1/۷۷] پایین‌تر از محوطه. هم‌تراز با بیش از 100 سانتی‌متر تا ارتفاع 40 نا 100 ۷ بر از و 2200 آن. یا کمتر از 40 سانتی‌متر بالاتر از محوطه سانتی‌متر بالاتر از محوطه : بالاتر از آن عایق کاری عایق کاری عایق کاری / 1 1 پیرأمونی عایق‌کاری پیرامونی عایق‌کاری پیرامونی عایق‌کاری ۱ . . با عرض سراسری | با عرض حداقل ۱ سراسری ۱ با عرض حداقل | سراسری اقا 50 حد ل 0 سانتی‌متر 0 سانتی‌متر ی 9 نتی‌متر 44 -------- صفحهٔ بعد -------- ه خارجی ساختمان -2-6 ساختمان ل مقاومت حرارتی با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار های گروه 3 از نظر یوارها [113*.6/۷۷ دیوار مجاور م [۱./۷۷] بام یا سقف مجا ی خارجی با عایق‌کاری دیوار 2 15 میزان صرفه‌جو بٍ ۱ فضای خارج ور فضای خارج عایق حرار با عایق‌کاری خارجی یا میانی دیوار در مصرف آنرژی با عایق‌کاری داخلی یا همگن دیوار را -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم ج - جدارهای نورگذر چنانچه سطح جدارهای نورگذر فضاهای کنترل‌شده مساوی یا کمتر از 25 درصد سطح کل دیوارهای خارجی ساختمان باشد. می‌توان. با رعایت الزامات تعیین‌شده در این بخش. از پنجره‌های رده کیفی 3 (مطابق جدول 0) استفاده کرد. در غیر این صورت. لازم است از مجموعه راه‌حل‌های فنی ب-1 مربوط به این گروه (بند 3-5-2-3-9) استفاده گردد. د- حداقل مقاومت حرارتی کف مجاور هوا [13*.16/۷۷] 1 کف مجاور فضای خارج 1 ِ عایق حرارتی خارجی عایق حرارتی داخلی 9 5 ند همراه ۴ عایق‌کاری همراه با همراه با همراه با 4 چ. بک! خارجی یا میانی ‏ عایق‌کاری داخلی | عایق‌کاری خارجی ۲ عایق‌کاری داخلی | 2۸ 1 ا دیوار یا همگن دیوار یا میانی دیوار یا همگن دیوار ۰ اش 3 7 لا > ۲ ی : 8 :2 ( 9 ه - حداقل مقاومت حرارتی عایق کف مجاور خاک فضاهای کنترل‌شده [13*.1۹/۷۷] پایین‌تر از طه. هم‌تراز با بیش از 100 سانتی‌متر ‏ | تاارتفاع 40 تا 100 سانت را بسا از موم 2200 آن. یا کمتر از 40 سانتی‌متر عایق‌کاری عایق‌کاری عان کا عایق کاری پیرامونی عایق کاری پیرامونی , 5 دی 0 سانتی‌متر 0 سانتی‌متر فضاهای کنترل‌شده رورت ندارد. 4 -------- صفحهٔ بعد -------- 3-3-9 اصول کلی و توصیه‌ها در زمینه طراحی ساختمان طراحی معماری ساختمان باید حتی‌الامکان سازگار با اقلیم باشد. تا ساختمان از شرایط و امکان‌های مطلوب طبیعی بهره‌گیری نماید و در برابر شرایط نامطلوب اقلیمی محافظت گردد. این رویکرد در طراحی معماری ساختمان موجب می‌شود تا مقدار انرژی مورد نیاز برای تأمین شرایط آسایش حرارتی به حداقل برسد و بخشی از آن. از طریق طبیعی و در اکشر موارد با استفاده از سیستم‌های غیرفعال, تأمین شود. علاوه بر عایق کاری حرارتی. برخی از تدابیر موْثر در بهره‌گیری از انرژی‌های طبیعی در ساختمان عبارتند از: - جهت‌گیری ساختمان - حجم و فرم کلی ساختمان - جانمایی فضاهای داخلی - جدارهای نورگذر - سایبان‌ها - اینرسی حرارتی جدارها - تهویه طبیعی 1-3-3-9 جهت‌گیری ساختمان جهت گیری ساختمان به سمت جنوب در بهره‌گیری ساختمان از آنرژی خورشیدی بسیار موْثر است. جهت‌گیری مناسب به این معنی است که جدارهای نورگذر جنوبی» برای بهره‌برداری بیشتر از قرار گیرند. به‌علاوه, ساختمان به نحوی قرار گیرد. که در طول سال از بادهای نامطلوب محفوظ باشد و ضمناًء در فصل گرم سال, بتوان از نسیم‌ها و بادهای مطلوب برای تهویه طبیعی و حفظ می‌شود در مناطق با نیاز انرژی زیاد (مطابق پیوست 3 ساختمان به صورت متراکم طراحی شود و از مقدار سطح پوستهُ خارجی نسبت به سطح زیربنای آن کاسته گردد. در اقلیم‌های گرم و مرطوب و یا با نیاز سرمایی زیاد (مطابق پیوست 3) ساختمان باید به شکلی طراحی شود که امکان استفاده از تهویه طبیعی برای تمام فضاهای داخلی فراهم گردد. 47 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم 3-3-3-9 جانمایی فضاهای داخلی فضاهای داخلی ساختمان به دو دسته فضاهای اصلی و فضاهای حایل تقسیم می‌شوند. فضاهای اصلی فضاهایی هستند که در بیشتر اوقات شبانه‌روز مورد استفاده قرار می‌گیرند و افراد در آن سکونت دارند. فضاهای حایل ساکن ندارند و به طور مستمر مورد استفاده قرار نمی گیرند. بهتر است فضاهای اصلی و فضاهای حایل به نحوی جانمایی شوند که فضاهای حایل بین فضاهای اصلی و جبهه‌های نامطلوب ساختمان (از نظر حرارتی) قرار گیرند. تا انتقال حرارت از فضاهای اصلی به خارج در اوقات سرد سال (یا از خارج به فضاهای اصلی در اوقات گرم سال) به حداقل برسد. فضاهای اصلی باید حتی‌الامکان رو به جبهه‌های مطلوب ساختمان قرار داشته باشند. جبهه‌های مطلوب ساختمان به ترتیب اهمیت عبارتند از؛ جنوبیء شرقی, شمالی. با استقرار فضاهای اصلی رو به جنوب. در اوقات سرد بخشی از گرمای مورد نیاز ساختمان از طریق تابش آفتاب به 4-3-3-9 جدارهای نورگذر جدارهای نورگذرء شامل پنجره‌هاء نورگیرها و مانند آنهاء باید از قاب‌های مرغوب و بدون درز مستقیم و دارای حداقل نشت هوا باشند. از طرف دیگرء این جدارها باید جوابگوی انتظارات باشند. استفاده از شیشه‌های معمول, یا با مشخصات حرارتی برتر (کم‌گسیل, ..)» به صورت چندجداره و یا با دو قاب موازی برای این سطوح. به‌ویژه در مورد پنجره‌هاء توصیه می‌شود. قاب‌های این جدارها باید از جنس مناسب. مانند چوب. پلیمرهای مرغوب و یا فلز با حداقل پل‌های حرارتی. باشد. در صورت مناسب نبودن درزبندی دور قاب‌ها.ء باید با استفاده از نوارهای انعطاف پذیر از نشت هوا جلوگیری شود. قبل از انجام عملیات درزبندی, باید اطمینان حاصل شود که دریچه‌های مخصوص ورود هوای تازه به تعداد و اندازه مناسب. در تمامی فضاهای اصلی وجود دارد. و اقدامات درزبندی شرایط بهداشت فضاهای داخل ساختمان را تحت‌الشعاع قرار نمی‌دهد. در مورد پنجره‌های کشویی ساده. که فاقد یراق‌آلات مخصوص درزبندی هستند. امکان بهبود درزبندی منتفی است. استفاده از این نوع بازشوها در ساختمان‌های واقع در مناطق بادخیز و همچنین در ساختمان‌های بلند به‌هیچ وجه توصیه نمی‌شود. حرارتی اندک سطوح نورگذر نسبت به دیگر اجزای پوستهٌ خارجی, هر قدر مقدار سطوح نورگذر نسبت به سطح پوستهٌ خارجی کمتر باشد. اتلاف حرارت از ساختمان کاهش خواهد یافت. در 43 -------- صفحهٔ بعد -------- داخل, موجب کاهش انتقال حرارت به خارج خواهد شد. البته در بین نماهای مختلف یک ساختمان. سطوح نورگذر جنوبی عملکرد حرارتی بهتری دارند و به جذب انرژی تابشی خورشید. برای تأمین بخشی از گرمای مورد نیاز در اوقات سرد کمک می‌کنند. بهتر است در جبهه‌های نامطلوب و سرد ساختمان, مقدار سطوح نورگذرء به حداقل میزان مورد نیاز برای تأمین روشنایی طبیعی کاهش یاید. مشخصات حرارتی برخی از انواع جدارهای نورگذر در پیوست 9 آمده است. 5-3-3-9 سایبان‌ها سایبان‌ها برای کنترل میزان تابش آفتاب به سطوح نورگذر ساختمان به کار می‌روند. در همه مناطق اقلیمی لزوماً به سایبان نیاز نیست. برای معلوم ساختن این نیازء باید اقلیم منطقه به‌طور دقیق مطالعه شود. زاویه سایبان افقی یا عمودی! باید با توجه به اوقات گرم سال و زوایای تابش خورشید در این اوقات تعیین شود. به این ترتیب. در اوقات گرم تمامی سطح پنجره در سایه قرار می گیرد و سایبان مانع از ورود تابش مستقیم خورشید به داخل و افزایش دما و ایجاد شرایط نامطلوب حرارتی در فضای داخل می‌شود. ابعاد سایبان باید به آندازه‌ای باشد که. در اوقات گرم سال, از تابش خورشید به داخل جلوگیری کند و در اوقات سرد. برای استفاده از گرمای تابشی خورشید. امکان ورود تشعشع خورشید را به داخل فراهم کند. در پیوست 10 این مبحث. زوایای مناسب برای سایه‌بان پنجره‌هاء برای 216 شهر کشورء ارائه شده است. در جدول‌های مندرج در این پیوست. برای هر شهر. زاویه سایه‌بان افقی و زاویه سایه‌بان عمودی, برای حالت‌های مختلف جهت‌گیری پنجره. تعیین شده است. با استخراج این زوایا و آگاهی از ابعاد پنجره. عمق سایه‌بان‌های افقی و عمودی مشخص می‌گردد. 6-3-3-9 اینرسی حرارتی برخی عناصر ساختمان, مانند کف. سقف یا دیوارهاء که دارای اینرسی حرارتی با ظرفیت حرارتی زیاد (جرم زیاد) هستند. توانایی ذخیره‌سازی حرارت را دارند. گرما یا سرمای موجود در فضا بر اثر وجود ظرفیت حرارتی, به آن عناصر منتقل می‌گردد و در ساعاتی که گرما یا سرما مورد نیاز است 9۱ با توجه به این نکته که در اکثر متون فنی وا «عمودی» به جای وازه «قائم» به کار رفته است. در این مبحت نیز از وارْه «عمودی»؟ استفاده شده است. 43 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم دما در فضای داخل کاسته می‌شود. میزان نیاز به عناصر حرارتی با ظرفیت حرارت زیاد بستگی به نوع استفاده از فضا دارد. در فضاهایی که در طول شبانه‌روز به‌طور مداوم از آنها استفاده می‌شود اینرسی حرارتی زیاد مطلوب است و عایق‌کاری حرارتی در سمت خارجی پوستهه ساختمان توصیه می گردد. اما در فضاهای با استفادهٌ منقطع در طول شبانه‌روزء اینرسی حرارتی بهتر است تاحد ممکن کم باشد و عایق‌کاری حرارتی در سمت داخلی پوسته ساختمان صورت گیرد. جزییات مربوط به محاسبه اینرسی حرارتی در پیوست |[ آمده است. 7-3-3-9 تهویه طبیعی فراهم ساختن امکان تهویهُ طبیعی در ساختمان‌ها موجب تأمین بهتر آسایش حرارتی و کاهش مصرف آنرژی سیستم‌های مکانیکی می‌شود. این موضوع. به‌خصوص در اقلیم‌های مرطوب. اهمیت زیادی دارد. در طراحی ساختمان در اقلیم‌های مرطوب. توصیه می‌شود که با تعبیه بازشوهای روبه‌رو و مسدود نکردن مسیر جریان هوا با عناصر داخلی. امکان ایجاد کوران در فضاها فراهم شود. در اقلیم گرم و مرطوب. بهتر است با تمهیداتی. مانند ایجاد سایه. دمای هواء پیش از ورود به فضاهای در اقلیم گرم و خشک. در اوقات گرم. تهویه طبیعی شبانه ساختمان موجب خنک‌سازی توده مصالح می‌شود. در طول روز نیز تهویه فضاهای داخلی, با هوای خنک‌شده از طریق سیستم‌های ساده تبخیری, بخش قابل توجهی از نیازهای سرمایی ساختمان را تأمین می‌کند. 50 -------- صفحهٔ بعد -------- 4-9 تأسیسات مکانیکی 4-9 تأسیسات مکانیکی علاوه بر رعایت احکام مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان, برای صرفه‌جویی در مصرف آنرزی در تأسیسات مکانیکیی. الزامات مندرج در این فصل نیز باید در همه گونه‌های کاربری ساختمان‌ها بل در این بخش ملاحظات و تدابیر کلی. برای کاهش نیاز انرژی تأسیسات مکانیکی ساختمان‌هاء بیان الف) به کارگیری سیستم‌ها و تجهیزات فعال, یا غیرفعال که از منابع انرژی تجدیدپذیرء مانند خورشید و زمین گرمایی, بهره می‌برند. به‌خصوص در ساختمان‌های با زیربنای بیش از ب) تجهیزات تأمین نیازهای سرمایی و گرمایی, تهویه و آب گرم مصرفی, مانند انواع بخاری‌هاء کولرهاء پمپ‌های حرارتی, پمپ‌هاء آب گرم‌گن‌هاء دمنده‌ها (فن‌ها) و اجزای مختلف موتورخانه‌هاء باید دارای برچسب انرژی باشند. ج) فضاهای کنترل‌شده ساختمان نباید به طور مستقیم با فضاهای کنترل‌نشده یا فضای خارج در ار تباط باشند و باید. به شکل مناسبی. با استفاده از در جداکننده و مانند آنهاء از این فضاها جدا شوند. در فضاهای کنترل‌شده پرتردد. لازم است در به صورت خودکار د) در هتل‌هاء بیمارستان‌هاء ادارات. مجتمع‌های تجاری و ساختمان‌های با کاربری مشابه. 51 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم ه) در واحدهای مستقل ساختمانی که گرمایش, سرمایش یا آب گرم مصرفی آنها با یک سیستم مشترک تأمین می‌شود. توصیه می‌شود که برای هر یک از واحدها کنتور اندازه‌گیری مصرف انرژی نصب گردد. تا اثر تدابیر به کار برده شده برای کاهش مصرف انرژی در هر واحد. جداگانه محاسبه و عاید همان واحد گردد. و در ساختمان‌های گروه یک. چنانچه نیاز انرژی بخشی از ساختمان, یا بخشی از سیستم‌های آن. زیاد باشد. نصب کنتور اندازه‌گیری جداگانه برای آن الزامی است. ز) دمای هوای داخل فضاهاء در محل مرطوب. دمای هوای فضاها در اوقات گرم سال باید بسته به مورد تعیین شود. و در هیچ حالتی نباید کمتر از 25 درجهُ سلسیوس باشد. برای فضاهای دارای شرایط خاص. رعایت مقادیر فوق لازم نیست و دماهای تنظیم گرمایش و سرمایش آنها را باید بسته به مورد حضور افراد.ء باید در اوقات سرد سال حداکثر 20 تبصره: در مورد کولرهای آبی نیاز به رعایت مقررات دمای مینا نیست. ح) در ساختمان‌هایی, مانند ساختمان‌های صنعتی. که کنترل دمای کل هوای داخل ضرورت ندارد. نیازهای اسایش حرارتی باید به صورت موضعی تاأمین گردد. 1-2-4-9 تأمین سرمایش و گرمایش و پکیج‌ها از سیستم‌های مرکزی به شمار می‌روند. بخاری‌ها و کولرهای پنجره‌ای از نوع سیستم‌های مستقل است. در هر حال, ظرفیت و مشخصات فنی تجهیزات باید براساس محاسبات بارهای گرمایشی و سرمایشی تعیین شود و تا حد امکان از به کارگیری تجهیزاتی با ظرفیت بالاتر از نیاز خودداری گردد. الزامات هر یک از سیستم‌های مرکزی و مستقل, به ترتیب. در بندهای 1-1-2-4-19 و 2-1-2-4-9 ارائه شده است. 1-1-2-4-9 سیستم مرکزی الف) در سیستم‌های مرکزی گرمایشی یا سرمایشی باید برای کنترل دمای هوا و یا آب خروجی از هر یک از سیستم‌ها از ترموستات استفاده شود. 52 -------- صفحهٔ بعد -------- 4-9 تأسیسات مکانیکی ب) کنترل دما باید از طریق تنظیم زمان‌های روشن و خاموشی تجهیزات گرمایشی, سرمایشی (مشعل. کمپرسور) یا کنترل ظرفیت آنها و یا تنظیم جریان سیال فعال (توسط پمپ و شیر برقی) انجام گیرد. ج) لازم است پمپ مربوط به سیال فعال, براساس دمای هوا و یا آب برگشتی, کنترل و روشن با خاموش شود. د) درجهٌ تنظیم دما برای کنترل سیستم باید در ارتباط با دمای هوای بیرون ساختمان به صورت خودکار قابل تنظیم باشد. ه) برای همه ساختمان‌های گروه [ و ساختمان‌های گروه 2 با زیربنای مفید بالای 1000 مترمربع (ر. ک. به پیوست 07) در نظر گرفتن سیستم برنامه‌ریزی کار کرد تجهیزات در ساعات شبانه روزء با در نظر گرفتن ساعات بهره‌برداری, الزامی است. برای دیگر گروه‌های ساختمانی نیز این اقدام توصیه می‌شود. و در تمام سیستم‌های سرمایشی, ضریب انرژی مورد نیاز برای جابه‌جایی هواء که مقدار آن با بار سرمایشی محسوس جابه‌جا شده سیستم ضریب آنرژی جابه‌جایی هوا (۷۹۷) 2 انرژی الکتریکی ورودی به دمنده های سیستم (۷۷) رابطه بالا در تمام سیستم‌های تمام هوا و آب- هوا و فن کویل صادق است. انرژی الکتریکی پمپ‌ها برای سیستم‌های آب - هوا باید در مخرج کسر به انرژی الکتریکی ورودی به دمنده‌های سیستم ز) تجهیزاتی که. برای تامین رطوبت و حفظ شرایط آسایش در داخل ساختمان, نیاز به مصرف ح) در صورتی که از قسمتی از فضاهای ساختمانی غیرمسکونی با بهره‌برداری منقطع, به صورت مداوم استفاده شود. باید گرمایش و سرمایش این فضاها از سیستم مرکزی تفکیک گردیده و به صورت مستقل در نظر گرفته شود. 2-1-2-4-9 سیستم مستقل الف) هر نوع سیستم گرمایشی یا سرمایشی غیرمرکزی که کاملاً مستقل عمل می‌کند باید با کنترل ترموستاتیک روشن و خاموش یا تنظیم شود. 53 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم تبصره: در مورد بخاری‌های نفتی و گازی نیاز به رعایت بند فوق نیست. خاموش بودن شومینه. توصیه می‌شود. مدارهای توزیع کار انتقال و توزیع سرما و گرمای تولید شده به پایانه‌ها را انجام می‌دهند. بالانس کردن مدارهای سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی الزامی است. برای بالانس کردن, باید از تجهیزات مورد نیازء اعم از دمپرهاء دما سنج‌هاء فشارسنج‌ها و شیرهای بالانس, استفاده گردد. برای تجهیزات سرمایش و گرمایش. عایق کاری حرارتی سیستم‌های توزیع بخارء آب و هوا الزامی است و بر اساس مقررات این بند انجام می‌گیرد. مشخص شده در مبحت 14 مقررات ملی و جدول این مبحت عایق‌کاری حرارتی گردد. برای می‌شود. در زمان نصب. باید از فشرده کردن عایق 9 کاهش مقاومت حرارتی اسمی آن اجتناب شود. جدول 7- حداقل مقاومت حرارتی عایق لوله در سیستم‌های سرمایش و گرمایش [۱3*.16/۷۷] 2-2-4-9 -2 عابق‌کاری حرارتی کانال‌ها تمام کانال‌های مورد استفاده در سرمایش و گرمایش. در صورت قرار داشتن در فضای داخل ساختمان, علاوه بر رعایت ضوابط مندرج در مبحث 14 مقررات مللی ساختمان, باید با عایقی که از 5 2 حداقل مقاومت حرارتی 0/88 [۳۴/۷۷. 111] برخوردار است عایق‌کاری گردد. اگر کانال‌های مورد 54 -------- صفحهٔ بعد -------- 4-9 تأسیسات مکانیکی استفاده در سرمایش و گرمایش در خارج از ساختمان است. باید با عایقی که از حداقل مقاومت .۰ 2 ۹ ۰ ی .۰ ۰ 1 پس حرارتی 4 ۴/۷/۱. 0] برخوردار است عایق‌کاری شوند. در مورد کانال‌های کولر آبی واقع در فضای داخلی ساختمان, نیازی به عایق‌کاری حرارتی نیست. 3-2-4-9 پایانه‌های سرمایش و گرمایش الف) توصیه می‌شود که برای تمام پایانه‌های سیستم‌های گرمایشی و سرمایشی مانند شوفاق فن کویل, و دمپر (در سیستم‌های هوا) کنترل ترموستاتیک نصب گردد. ب) دمنده‌های پایانه‌های حرارتی و برودتی باید قابلیت روشن و خاموش شدن توسط یک سیستم کنترل ترموستاتیک. با امکان تنظیم دماهای مختلف در شبانه‌روزء را داشته طی ساعات شبانه‌روز الزامی است. 3-4-89 سیستم‌های تهویه 1-3-4-9 تأمین هوای تازه تمام سیستم‌های تأمین هوای تازه, که با استفاده از دمنده یا فن کار می‌کنند. باید به کلید روشن - خاموش تجهیز شوند. تا در شرایط غیر کاری و هنگامی که به هوای تازه نیازی نیست خاموش شوند. مگر آنکه مجهر به کنترل خودکار باشند. در تمام نقاط ورود و خروج هوا در ساختمان, در نظر گرفتن سیستم‌های خودکارء که دمپر آنها فقط در زمان کار کردن باز می‌شود. الزامی است. در مواردی که درجه آلودگی هوای داخل تغییر می‌کند. تنظیم خودکار میزان هوای تازه آلزامی است. حداکثر میزان تهویه مکانیکی نباید بیش از لام درصد از حداقل تهویه تعیین‌شده از نظر سلامت و بهداشت بالاتر باشد. در صورتی که از سیستم‌های بازیافت انرژی از هوای خروجی استفاده شود. این محدودیت برطرف می‌گردد. 2-3-4-9 کیفیت درزبندی بازشوها در هر واحد مستقل, چنانچه میزان تهویه ناخواستهُ هواء که از طریق بازشوهایی مانند درها و پنجره‌ها صورت می‌گیرد. در شرایط عادی. از یک سوم حجم تعویض هوا در ساعت تجاوز نکند. 55 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم ضریب انتقال حرارت مرجع ]]. در بند 1-1-3-19. را می‌توان تا ۹:10 افزایش داد. میزان تهویه ناخواستهُ هوا از طریق مراجع مربوطه تعیین می‌گردد. توجه؛ در صورتی که با استفاده از تمهیدات مختلف (مانند بهره گیری از پنجره‌های نوین و انواع درزبندها) میزان تهویه هوای ناخواسته از بازشوها کاهش یابد. باید هوای تازهُ مورد نیاز برای تأمین سلامتی و بهداشت. به صورت طبیعی یا مکانیکی, فراهم گردد. 1-4-4-9 ملاحظات کلی الف) در سیستم مرکزی گرمایش, طراحی و اجرای تأسیسات آب گرم مصرفی باید به‌طور مجزا انجام شود یا عملکرد مجزای آن توسط شیرهای برقی با کنترل اتوماتیک امکان‌پذیر گردد. ب) کاربرد سیستم‌های خورشیدی برای پیش گرم کردن آب و کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی توصیه می‌گردد. ج) در ساختمان‌های عمومی با زیربنای بیش از 2000 مترمربع, در آب گرم کن‌های مخزن‌دار بدون پمپء استفاده از محبوس‌کننده حرارت! الزامی است. کاربرد محبوس‌کننده در دیگر ساختمان‌ها نیز توصیه می‌شود. د) تجهیزات سیستم آب گرم مصرفی باید مجهز به سیستم کنترل دما باشد. طراحی سیستم آب گرم مصرفی باید براساس ضوابط مبحث 14 مقررات ملی انجام شود و دمای آب گرم مصرفی نباید از 600 درجه سلسیوس بیشتر باشد. در استخرهایی که دمای آب کنترل می‌شود. دمای آب نباید بیش از 27 درجه سلسیوس باشد. ه) آب گرم‌کن‌های خاص مصارف ویژه مانند آب‌گرم‌کن استخرهاء برای آسانی و سهولت کارء باید مجهز به کلید روشن و خاموش بدون وابستگی به ترموستات. جهت راه‌اندازی و خاتمه کارء باشند. و استفاده از کنترلر خودکار برای خاموش کردن پمپ آب گرم برگشتی. در زمانی که پیش‌بینی شده به آب گرم نیازی نیست. الزامی است. ز) برای به کارگیری پمپ تصفیه آب. استفاده از کنترلر ساعتی الزامی است. توصیه می‌شود. در ساعات حداکثر بار شبکه. از پمپ استفاده نشود. ۵ ۱۰۳1221 56 -------- صفحهٔ بعد -------- 4-9 تأسیسات مکانیکی ح) آب‌دهی دستشویی و سردوشی‌های حمام در فشار ۳۵ 550 (حدود 5/5 بار یا آتمسفر) ط) در حد امکان از شیرهای مشترک آب گرم و سرد استفاده شود. ی) در ساختمان‌هایی با کاربری عمومی, استفاده از شیرهای فنری یا شیرهای دارای چشم الکترونیکی الزامی است. 2-4-4-9 عایق‌کاری حرارتی لوله و مخزن الف) در سیستم‌های آب گرم مصرفی, لوله‌ها باید دارای عایق حرارتی با مقاومت حرارتی بیش از 0:88 [1۳۳./۷۷] باشند. ب) مخزن‌های آب‌گرم باید دارای عایق حرارتی با مقاومت حرارتی بیش از 1/00 [۳۳./۷۷] باشند. ج) در استخرهای عمومی, که از آب گرم استفاده می‌کنند. استفاده از پوشش الزامی است. در مورد استخرهای شخصی ساختمان‌های مسکونی. که از آب گرم استفاده می‌کنند. بهره‌گیری از این پوشش توصیه می‌شود. 57 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 5-9 سیستم روشنایی و انرژی الکتریکی در تأمین روشنایی با استفاده از انرژی الکتریکی, لازم است علاوه بر الزامات مبحث 13 مقررات ملی ساختمان, موارد مندرج در این بخش نیز منظور شود. همچنین, علاوه بر الزامات این بخش. می‌توان, برای تأمین بخشی از انرژی الکتریکی ساختمان, از سلول‌های خورشیدی, به صورت مستقل یا موازی با شبکه سراسری برق, بهره گرفت. در فضاهای عمومی کلیه ساختمان‌ها که از روشنایی الکتریکی به صورت ممتد استفاده می‌شود. به کار گیری لامپ‌های کم‌مصرف (پر بازده) با حداقل بازده 53 لومن بر وات. الزامی است. بهره گیری از لامپ‌های کم‌مصرف در کلیه فضاهای داخلی ساختمان‌های مسکونی که از روشنایی الکتریکی به صورت ممتد استفاده می‌شود. به ویژه در فضاهای دی نشیمن و اشپرخانه. توصیه می‌شود. تمامی سیستم‌های روشنایی نصب‌ شدهٌ درون ا روی سقف باید دارای باز تابنده‌هایی باشند. تا 2-5-9 سیستم‌های کنترل روشنایی 1-2-5-9 روشنایی فضاها هر فضای مستقل باید یک کلید یا سیستم کنترل جداگانه داشته باشد که: 1 در محل ورودی - خروجی فضاها قرار گیرد. رویت‌پذیر و در دسترس باشد. 2 با دیدن آن. خاموش یا روشن بودن چراغ‌ها معلوم شود. این الزامات در مورد لامپ‌هایی که صرفاً برای مقاصد تزیینی استفاده می‌شود صادق نیست. 59 -------- صفحهٔ بعد -------- 2-2-5-9 سیستم‌های کاهش میزان و با مدت روشنایی روشنایی فضاهای محصوری که مساحتی برابر 10 متر مربع یا بیشتر دارد و بار الکتریکی روشنایی آن بیش از 12 وات بر متر مربع است و با بیش از یک منبع تأمین می‌گردد. باید به نحوی کنترل شود که بار الکتریکی روشنایی چراغ‌ها تا نصف قابل کاهش باشد. ضمن اینکه همچنان سطح می‌تواند به یکی از روش‌های زیر تأمین گردد: 1 استفاده از کاهش‌دهنده‌های نور برای کنترل تمام سیستم‌های روشنایی؛ 2 کنترل ردیف‌های زوج و فرد با دو کلید؛ 3- نصب کلید مستقل برای لامپ وسط سیستم‌های سه‌لامپی؛ 4 نصب کلید مستقل برای هر لامپ یا هر مجموعه لامپ؛ 5- استفاده از سیستم‌های تشخیص حضور و یا حرکت؛ 6- استفاده از سیستم‌های زمان‌دار قابل تنظیم و یا سیستم‌هایی که به صورت خودکار خاموش می‌شوند. در مورد فضاهای محصور که در طول روز از نور طبیعی کافی بهره‌مند می‌شوند. علاوه بر موارد 3-2-5-9 کنترل خاموش کردن روشنایی نصب شده در محل قابل کنترل باشد. همچنین استفاده از کلید اتوماتیک (حسگر تشخیص حضور یا حرکت یا کنترل زمانی) توصیه می‌شود. در موارد زیرء رعایت این ضابطه لازم نیست: الف) روشنایی راهروهاء سرسراها (لابی‌ها) و فضاهای ورودی که فاقد روشنایی ایمنی باشند. در مورد سیستم‌های روشنایی ایمنی باید مطابق الزامات مبحث 13 مقررات ملی ساختمان عمل ب) فضاهای با کاربری خاص مانند فروشگاه‌ها و مجتمع‌های تجاری, رستوران‌هاء مساجد. تئاترهاء سینماها و ساختمان‌های مشابه. 7 .1 سر -------- صفحهٔ بعد -------- 5-9 سیستم روشنایی و انرزی الکتریکی - به راحتی قابل ریت و در دسترس باشد؛ - در جایی باشد که بتوان به آسانی دانست که کلید مربوط به کدام فضا است؛ - به صورت دستی نیز کار کند. 3-5-9 شدت روشنایی فضاها شدت روشنایی فضاها و کاربری‌های مختلف در ساختمان‌ها باید براساس مبحث 13 مقررات ملی ساختمان تعیین گردد. برای تأمین این شدت روشنایی, باید توجه شود که از چراغ‌های با ضریب بهره بالاء لامپ‌های با راندمان بالا و امکانات متناسب دیگر به نحوی استفاده شود که چگالی انرژی الکتریکی (بر حسب وات بر مترمربع) برای تأمین روشنایی مورد نظر بهینه باشد. 1-4-5-9 لامپ‌ها لامپ‌های مورد استفاده برای روشنایی محوطه و بیرون ساختمان باید حداقل دارای راندمان 50 لومن بر وات باشند. 2-4-5-9 کنترل روشنایی محوطه و خارج ساختمان برای محوطه ساختمان‌هایی که در 24 ساعت یا تمام هفته مورد استفاده قرار نمی گیرند. بهره‌گیری از کنترل‌کننده اتوماتیک یا سلول نوری برای روشن و خاموش کردن لامپ‌ها الزامی است. الزامی است. 61 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم هرگونه موتور الکتریکی باید مطابق با مقررات موْسسهٌ استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران باشد. استفاده از موتورهای دور متغیر در تجهیزاتی مانند پمپ‌ها و دمنده‌ها و ابزار الکترونیک قدرت. و تنظیم فرکانس متناسب با بار متغیر و کاهش مصرف انرژی الکتریکی موتورهاء توصیه می‌گردد. 62 -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ روش تعیین گروه اینرسی حرارتی ساختمان برای تعیین گروه اینرسی حرارتی ساختمان, یا بخشی از آن. در وهلهٌ اول لازم است جرم سطحی موْثر جدارهای مختلف آن محاسبه گردد. میزان جرم جدارء که در تعیین گروه اینرسی حرارتی در نظر گرفته می‌شود. به موقعیت جدار و لایه‌های مختلف تشکیل‌دهندف آن بستگی دارد. در این پیوست. روش محاسبه جرم سطحی مور جدار در حالت‌ها و موقعیت‌های مختلف ارائه می گردد. پس از تعیین جرم سطحی موْثر جدارهای مختلف. جرم موْثر کل ساختمان یا بخشی از آن (۸/1) محاسبه می‌گردد وء در پایان. مقدار جرم سطحی موْثر ساختمان در واحد سطح زیرینا (: 11) پ1-1 تعیین جرم سطحی موّثر جدار پ1-1-1 جدار در تماس با خارج چنانچه جدار مجاور خارج ساختمان. یا بخشی از آن. فاقد عایق‌حرارت باشد. یا اگر جدار عایق می‌شود. اگر جدار دارای عایق حرارت باشد. تنها جرم بخشی از جدار که در طرف رو به داخل عایق در تمام حالات. اگر جرم سطحی موْثر محاسبه شده یک جدار بیش از 150 کیلوگرم در متر مربع باشد. به همین مقدار اکتفا می‌شود. ری -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم پ2-1-1 جدار مجاور خاک جرم سطحی موثر بخش مجاور خاک دیوارء کف روی خاک یا گربه‌رو پا فضای بسته مجاور خاک. در صورتی که فاقد عایق حرارت باشد. برابر 130 کیلوگرم در متر مربع در نظر گرفته می‌شود. در صورتی که جدار دارای عایق حرارت باشد. تنها جرم سطحی بخشی از جدار که در طرف رو به داخل عایق‌حرارت است در محاسبه جرم سطحی مور جدار منظور می‌شود. اگر جرم سطحی مور محاسبه شده آن جدار بیش از 150 کیلوگرم در متر مربع باشد. به همین مقدار بسنده می‌شود. پ3-1-1 جدار در تماس با ساختمان مجاور با فضای کنترل‌نشده پارکینگ. انبارء ...)» اگر فاقد عایق حرارت باشد.ء برابر نصف جرم سطحی جدارء و در غیر این صورت. برابر با جرم سطحی بخشی از لایه‌های جدار که در طرف رو به داخل عایق حرارتی است. در نظر گرفته می‌شود. پ4-1-1 جدارهای داخل فضای کنترل‌شده ساختمان در صورتی که جرم سطحی جداری که داخل فضای کنترل‌شده ساختمان (یا بخشی از آن) واقع شده‌است کمتر از 300 کیلوگرم در مترمربع باشده جرم سطحی موْثر مساوی با جرم سطحی جدار می‌شود. پ2-1 جرم سطحی موّثر ساختمان در واحد سطح زیربنای مفید مربوط به آن باشد. جرم موْْر ساختمان برابر است با بدین ترتیب. جرم سطحی موْثر ساختمان (یا بخشی از آن) ,11 بر مبنای واحد سطح زیربنای مفید ساختمان (یا بخشی از آن) م۸ براساس رابطهٌ زیر محاسبه می‌گردد: ۸ / ۷ ۱۱۱۳۳ 04 -------- صفحهٔ بعد -------- پ 3-1 گروه‌بندی ابنرسی حرارتی ساختمان با بخشی از آن پس از تعیین جرم سطحی موْثر ساختمان در واحد سطح زیربنای مفید (170) گروه اینرسی حرارتی ساختمان, یا بخشی از آن. مطابق جدول 8 تعیین می‌گردد: جدول 8- گروه اینرسی حرارتی ساختمان, بر حسب جرم سطحی موْئْر ساختمان در واحد سطح زیربنای مفید جرم سطحی موّئْر ساختمان, بر مبنای واحد سطح زیربنای مفید (۹/ع)) :11 مساوی یا بیش از 150 و کمتر از 400 سفق 05 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- طراح» در صورت تمایل, می‌تواند از این ضریب برای ساختمان‌های گروه 1 از نظر میزان صرفه‌جویی در مصرف انرژی, و در مناطق با نیاز گرمایی زیاد کشور (مطابق پیوست 3) استفاده کند. شاخص خورشیدی ساختمان. یا بخشی از آن. با علامت 1 نشان داده شده است. و بر مبنای رابطهٌ زیر محاسبه می‌گردد: مساحت بخش نورگذر 1 پوستهُ خارجی ساختمان به مترمربع [5: ضریب عبور (گذر) خورشیدی برای بخش نورگذر آ, مطابق جدول 9 ۰:6 ضریب کاهش مربوط به موقعیت سطح نورگذرء مطابق جدول 10 ۷ حجم کل فضای کنترل‌شده ساختمان, یا بخش مورد نظر جدول 9- مقادیر ضریب انتقال خورشیدی برای انواع مختلف شیشه‌های ساختمانی متعارف 1 ابا بای و وا فست‌میش) ‎۹۹٩ 6 ٩‏ ۹۵ ۹۵ ۳۹ 67 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم جدول 10- مقادیر ضریب کاهش 1 مربوط به موقعیت سطح نورگذر زاوبه متوسط موقعیت و جهت سطح نورگذر روبروی پوسته (8) جنوب | شرق | فضاهای با فضاهای با شمال (مطابق شکل 5) استفاده مداوم | استفاده منقطع ست ی تست شکل 9- زاویه رویت موانع روبروی سطوح نورگذر [. جهت‌ها به روش زیر تعیین می‌گردد: جنوب : جهت‌های بین جنوب شرقی و جنوب غربی شرق ؛ جهت‌ها بین شمال شرقی و جنوب شرفی غرب : جهت‌های بین شمال غربی و جنوب غربی شمال : جهت‌های بین شمال شرقی و شمال غربی 03 -------- صفحهٔ بعد -------- گونه‌بندی نیاز سالانه | گونه‌بندی نیاز انرژی 245 شهرء کا شهر محل استقرار ساختمان در | به آن. با آب و هوای مشابه. ملاک آبادان آبادچی - فریدن آیاده آبعلی آجی چای آزاد شهر آستارا آغاجاری آمل اوج احمدآباد - درودزن احمدوند اختحوان گلپایگان -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر اراک اردبیل اردستان اردکان ارومیه استور اسکو اصفهان افراچال الیگودرز امام قیس امیدیه انار انارک اهر اهواز اهواز (ملاثانی) ایلام ایوانکی نیاز غالب -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر بابل بابلسر باراندوزچای باغ ملک بافت بجنورد بروجرد بستان آباد بم بن سیدان بندر انزلی بندر دیر بوئین زهرا بی بالان بیاضه بیابانک نیاز غالب -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر پارس آباد مغان پل زمانخان پل کله تازه کند تاشکویه کله کاه تهران جاسک جزیرهٌ آبوموسی جزبره خارک جلفا نیاز غالب -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر خوربیابانک خوی داراب داران داشبند بوکان دامغان دامنه فریدن در گز نیاز غالب گرمایش -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر درود دره تحت دزفول دوگنبدان ده صومعه دهلران دیهوک رامسر رامهرمز روانسر رودبار گیلان زابل زاهدان زردگل سرخ آباد زرقان زرینه اوباتو زنجان ساوه سبزوار سد درودرن سر پل ذهاب نیاز غالب -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر سراب سرآوان سرحس سمنان سنگ سوراخ سوباشی سیرجان شاهرود شبانکاره شمس آباد اراک شهر کرد شیراز شیر گاه شیروان بروجرد صفی آباد دزفول طبس نیاز غالب -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر طرق کرتیان عباس آباد قم عدل فردوس فسا قومن فیروزاً باد خلخال قائمشهر قرآن تالار قراخیل قائمشهر قروه قره آغاج فزوین ق قوچان کازرون کاشان کبوترآباد کرج نیاز غالب -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر کرمان کرمانشاه کرند کره سنگ کشف رود کنارک چابهار کنگاور کوتیان صفی آباد کوهرنگ کهنوج گتوند گچساران گرکان آشتیان گرگان گرمسار گرمسار (داور آباد) گلمکان گنبد قابوس گوشه نهاوند لار لار - پلور لاهیجان نیاز غالب -------- صفحهٔ بعد -------- نام شهر لردگان لیقوان ماکو مراغه مرند ملایر موچان مه رگرد میاندوآب میانده جیرفت میانه میرجاوه میمه نورا باد ممسنی نیاز غالب -------- صفحهٔ بعد -------- نوژیان نوشهر نهبندان نی ریز نیشابور ورامین ورزنه ولد آباد همدان همند آبسرد هوتن (چات) هویره یاسوج -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ن گونه‌بندی براساس 1 تداوم استفاده از 2 شدت اختلاف دم نوع کاربری الف نوع کاربری ب نوع کاربری ج نوع کاربری د گونه‌بندی کاربری ساختمان‌ها ن‌ها از لحاظ نوع کاربری, مطابق جدول زیرء به چهار گونه تقسیم شده‌اند. ساختمان در طول سال و در طول شبانه‌روز؛ ای احتمالی بین داخل و خارج ساختمان,؛ ای فضاهای داخل ساختمان. ایستگاه رادیو و تلویزیون, مرکز اصلی یا فرعی مخابرات. مرکز اصلی با شعبه بانک. ایستگاه اصلی و مرکز کنترل مترو بخش اداری ساختمان صنعتی. ساختمان آموزشی. خانهُ بهداشت. ساختمان پست و پلیس و آتش‌نشانی ساختمان آموزشی دانشگاهی, ساختمان اداری یا تجاری بزرگ. کتابخانه مسجد و تکیه. اردوگاه جهانگردی. بنای یادبود. ترمینال فرودگاه بین‌المللی با (غیر از موارد ذکر شده در کاربری د)» نمایشگاه. باشگاه. تغاترء سینماء سالن ذوب فلزات. سیلو و مشابه آنهاء. پارکینگ در طبقات. آشیانهه حفاظتی هواپیماء ایستگاه فرعی متری ترمینال راه‌آهن. پناهگاه. ساختمان کشتار گاه 81 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- لروه ساختمار نیاز انرژی (از پیوست 3) از نظر میزان صرفه جو, شهرهای بزرگ (براساس بند 4-2-2-19) زیربنای بیش از ۱ زیربنای کمتر از و 0 متر مربع گروه | گروه 2 گروه 3 گروه | گروه 2 گروه 3 گروه 4 گروه 2 گروه 3 گروه 4 گروه 4 گروه 4 گروه 4 83 ی در مصرف انرژی شهرهای کوچک (براساس بند4-2-2-19) یرای بید بیش از گروه 2 گروه 3 گروه 4 گروه 2 گروه 3 گروه 4 گروه 2 گروه 3 گروه 4 گروه 4 گروه 4 گروه 4 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- 6 مقادبر فیزیکی اصلی حرارت. مقدار حرارت توان حرارتی مقدار حرارتی که در واحد زمان منتقل می‌شود. 41 << 0 ضریب هدایت حرارتی توان حرارتی که از لایه‌ای به ضخامت یک متر می‌گذرد اگر اختلاف دما (در حالت پایدار) بین دو طرف لایه برابر یک درجه باشد: مقاومت حرارتی سطحی قابلیت عایق حرارت بودن یک یا چند لایه از جدار و یا کل جدار. مقدار اختلاف دمای لازم, بین دو طرف یک متر مربع از یک لایه یا جدار (در حالت پایدار) تا توان حرارتی برابر با واحد از آن عبور کند: 4۹ 1) > ۴ در مورد لایه‌ای با ضخامت ‏ که در آن مقدار ‎[٩‏ ثابت است و یا رابطه خطی با دما دارد: 0/۸ع ۲ 3 معادل انگلیسی 11 ,۲12 1 0۲ 6 110۷۷ ۲1081 |11۵1" 601 11۵1" 1۳۳0 ۷۷/)۲۰۹( -------- صفحهٔ بعد -------- ضریب تبادل حرارت در سطح جدار نسبت شدت جریان حرارت سطحی به مجاور در حالت پایدار. ضریب انتقال حرارت سطحی نسبت توان حرارتی به اختلاف دما بین محیط‌های واقع در دو طرف جداری به سطح یک مترمربع, در حالت پایدار: ( ۰.۸ (10-: 1) )/ 0 < لا ضریب انتقال حرارت خطی نسبت توان حرارتی به اختلاف دما بین محیط های واقع در دو طرف جدارهایی دارای یک پل حرارتی به طول یک مترء در حالت پایدار: ( نا . (ع1-: 1) )/ 0 - لا ضریب انتقال حرارت ساختمان مقدار انتقال حرارت از ساختمان (یا بخشی از آن) در واحد زمان, اگر اختلاف دمای داخل و خارج آن برابر یک درجه باشد: ۲] - 071 0 ۹. 001۲1010 ۱۳2۲ "11۵1| 11۳ 11107 11۵1 1۳ 0001۲1۲۲ ره ۱۱:۱ 50۵1۵۳ مبحث نوزدهم (۷۷/)۳۴ ۱۷۷/۳۴ (۷۷//)۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ادیر مندرج در این پیوست در محاسبات هر دو روش طراحی عای ار می‌رود. مگر آنکه مراجع ذی‌صلاح. با رعایت استانداردهای ملی. [. اندود و ملات آهکی با سیمانی 2. بتن و فر آورده‌های بتنی بتن‌های با سنگدانه متداول (سیلیسی. سیلیسی -آهکی و آهکی): - متراکم - متخلخل درصد میل گرد: بین 1 تا 2 درصد درصد میل گرد: بیش از 2 درصد .در صورتی که حداقل نیمی از میل‌گردها موازی شار حرارت باشد. 85 (الف و ب) به ضریب هدایت حرارت موْثر [ ۷۷/۲۰۹ ] 180 130 100 080 070 055 040 030 200 165 135 115 230 290 -------- صفحهٔ بعد -------- مصالح بتن با سنگدانه سرباره کوره آهن گدازی: - متراکم: - با ماسه رودخانه‌ای یا معدنی - با سرباره داندان - متخلخل: با کمتر از 10 درصد ماسهٌ رودخانه - با پوکه طبیعی یا سرباره متبسط متخلخل (چگالی ظاهری سنگدانه حدود 50 - با ذرات ریز یا با ماسه - بدون ذرات ریز و بدون ماسه - با خاکستر بادی سینترشده (چگالی ظاهری سنگدانه حدود 650) " - با سنگدانهُ سبک پومیس (چگالی ظاهری سنگدانه حدود 600)" - چگالی ظاهری سنگدانه بیش از 350 و عیار سیمان بیش از 300 : - با ماسهٌ رودخانه بدون ماسه سیک - با ماسه رودخانه و ماسه سبک - چگالی ظاهری سنگدانه بین 350و550 و عیار سیمان بیش از 300 ۱: - با ماس سبک و حداکثر 1:10 ماسه رودخانه - با ماسه سبک و بدون ماسه رودخانه - چگالی ظاهری سنگدانه کمتر از 350 و عیار سیمان کمتر از 250 - با ماسه سبک و بدون ماسهٌ رودخانه - بدون ماسه و با عیار سیمان کم - متشکل از پرلیت یا ورمیکولیت (از 3 تا 6 میلیمتر) اجرای درجا: <- نسبت. | به 3 . واحد اندازه‌گیری چگالی سنگدانه و عیار سیمان کیلوگرم بر مترمکمب است. 3 مبحث نوزدهم هدایت حرارت مور | ۷۷/۹۰ [ 14 08 07 052 044 035 035 0/46 105 085 070 046 033 025 020 -------- صفحهٔ بعد -------- - نسبت: 1 به 6 - لایه‌های بتن متشکل از ورمیکولیت ساخته شده در کارخانه بتن هوادار اتوکلاو شده؟: - چگالی اسمی: 800 - چگالی اسمی: 7۹90 - چگالی اسمی: 00/ - چگالی اسمی: 030 - چگالی اسمی: 000 - چگالی اسمی: 550 - چگالی اسمی: 500 - چگالی اسمی: 40 - چگالی اسمی: 400 بتن با خرده چوب: - ساخته شده با تراشه‌های چوب و سیمان موزاییک 3. بتونه درزهاء مواد آب‌بندی و گرماشکنی * سیلیکون خالص بی‌وی‌سی قابل انعطاف با 40 درصد روان‌ساز 83 هدایت حرارت مور [ ۷۷/۱۰۳۹ ] 024 019 029 027 025 023 021 019 018 016 015 016 105 135 035 050 012 021 014 005 005 ۱۰. ۸۸ -------- صفحهٔ بعد -------- مصالح 4. پلیمرهای متراکم متداول در ساختمان بوتادی‌ان پلی‌آمید (نایلون) پلی‌اتیلن چگالی زیاد (۲110) پلی‌اتیلن چگالی کم (1) پلی متیل متاکریلات (آلتوگلاس. پلکسی گلاس) (۳۸/1۸/۸) پلی وینیل کلراید (۳۷/۲) بوتیل (ایزو بوتن) سخت با اجرای گرم اتیلن پروپیلن دین منومر (/۳:۳](۸) پلی‌تترا فلوئورو اتیلن (:۳]]۳) 90 مبحث نوزدهم هدایت حرارت مور [۷۷/:۱۰۹] 03 006 017 020 040 025 020 025 030 09 030 033 022 025 016 018 017 023 024 025 025 020 025 030 020 -------- صفحهٔ بعد -------- 5. چوب و فراورده‌های گیاهی چوب‌های طبیعی: - بلوط. الش. زبان گنجشک. زیزفون, قان یاغوشه. درختان میوه‌دار؛ - چگالی نرمال متوسط 8/1 650 تا 800 و رطوبت 15 درصد - چگالی نرمال متوسط 8/1 500 تا 650 و رطوبت 15 درصد چگالی طبیعی بیش از 18/1 700 - کاج نقره‌ای, کاج سواحل دریا چگالی طبیعی 18/177 500 تا 600 - کاج یا صنوبر, اپیسهاً چگالی طبیعی 8/77 350 تا 500 - تبریزی, اکومه چگالی طبیعی 8/177 350 تا 500 - بالزا - چوب‌های سنگین - صفحات با تراشه‌های چسبیده با سیمان -صفحات با ذرات چوب (نئوپان) 91 هدایت حرارت مور [۷۷/۲۰] 023 015 023 015 012 012 0094 029 0007 024 021 017 015 03 011 009 013 023 018 015 013 00 -------- صفحهٔ بعد -------- مصالح - پانل‌های ساخته‌شده از الیاف چوب - متراکم - انبساط یافتهُ خالص - انبساط یافتَهُ به هم چسبیده با قیر یا با صمغ‌های مصنوعی کاه فشرده 6. خاک و خشت خشت. گل. خاک تثبیت‌شده. بلوک‌های رسی متراکم 7. سفال. کاشی چگالی اسمی: 2400 چگالی اسمی: 2300 چگالی اسمی: 2200 چگالی اسمی: 200 چگالی اسمی: 2000 چگالی اسمی: 1900 چگالی اسمی: 1300 چگالی اسمی: 1700 چگالی اسمی: 1000 چگالی اسمی: 1500 چگالی اسمی: 1400 چگالی اسمی: 1300 چگالی اسمی: 1200 چگالی اسمی: 1100 جگالی اسمی: 1000 92 مبحث نوزدهم هدایت حرارت موْثر [ ۷۷/۹۰ | 011 010 008 010 0۱049 0055 012 20 15 11 104 098 092 085 079 074 009 004 000 055 090 046 041 038 034 -------- صفحهٔ بعد -------- مصالح 8. سنگ‌ها سنگ‌های آذرین درونی و دگرگونی: - گنایس, پرفیر - گرانیت - بازالت - سنگ‌های طبیعی متخلخل (گدازه) سنگ‌های آهکی: - مرمر - نرم با سختی 2 ول < خیلی نرم سنگ‌های چخماق (فلینت) و سنگ‌های ساینده و پومیس: 93 هدایت حرارت موْثر [ ۷۷/۱۹۰ | 35 28 22 16 11 0955 35 23 17 14 11 085 26 23 19 26 18 09 012 13 -------- صفحهٔ بعد -------- مصالح الیافی سلولزی [[. عایق‌های حرارتی پلیمری پلی‌استایرن منبسط (اصطلاحاً یونولیت یا پلاستوفوم): - پلی‌استایرن برش خورده در بلوک‌های قالبی تولیدشده به صورت منقطع. یا قالب‌گیری شدهٌ ممتد بدون پوستهُ سطحی - پلی‌استایرن اکسترود شده با حفره‌های بر از: - هوا یا گاز کربنیک: - ضخامت کمتر یا مساوی 60 میلی‌متر - ضخامت بیش از 60 میلی‌متر - ۲1۳0۳۴ - 0۳۳ - با پوسته سطحی 94 مبحث نوزدهم ضریب هدایت حرارت مور [۷۷/:۹۰۹] 1:1 005 00955 003 095 005 046 035 0096 0090 0047 0044 0042 0040 0039 0038 0041 0046 0035 0033 0031 -------- صفحهٔ بعد -------- اسفنج پلی‌یورتان یا پلی‌ایزوسیانورات مطابق استاندارد ملی ایران: - صفحات ممتد منبسط شده با گاز ۲10۳۳ و / یا پنتان: نفوذ ناپذیر در برابر گاز -صفحات ممتد برش‌خورده از بلوک‌های منبسطشده با گاز ۳1-16 یا پنتان - صفحات با عایق تزریق‌شده به‌صورت ممتد بین دو ورق فلری: - منبسط شده با گاز ۲10۳۳ و / یا پنتان - منبسط شده با حفره‌های پر شده از هوا یا گاز کربنیک 95 هدایت حرارت موْثر [ ۷۷/۹۰ | 0031 0034 0035 0/030 0041 0032 0035 0050 0044 0042 0044 0046 0047 0048 0055 0047 0044 0041 0039 0038 0039 0040 -------- صفحهٔ بعد -------- 3 عایق‌های رطوبتی قیر خالص آسفالت (قیر ماسه‌دار) ورق پیش‌ساخته قیر اصلاح‌شده با مسلح‌کننده آهن خالص فولاد الومینیوم آلیاژی سخت مس برنج سرب روی 5 گچ گچ سخت با حداقل میزان آب لازم گچ و خاک گچ با سبک‌دانه یا با الیاف معدنی گج با روکش مقوایی ضدآتش و لایه‌های گچ تقویت‌شده با الیاف معدنی گچ اندود با پرلیت یا ورمیکولیت (از 1 تا 2 میلی‌متر): 95 مبحث نوزدهم ضربب هدایت حرارت مور | ۷۷/۱۱۰ [ 070 115 023 72 52 56 230 100 330 120 35 110 056 043 051 040 110 025 025 030 018 -------- صفحهٔ بعد -------- مقادیر ارائه شده در این پیوست در هر دو روش طراحی عایق‌کاری حرارتی (الف و ب) مبنای پ 1-8 مقاومت حرارتی لایهٌ هوای مجاور سطوح داخلی و خارجی در این قسمت. مقادیر مقاومت حرارتی بین سطوح داخلی و خارجی پوستهٌ خارجی و هوای محیط داخلی یا خارجی (:۹] ,مه) به دست داده می‌شود. مقادیر مقاومت حرارتی لایه هوای مجاور سطوح., بسته به زاویهٌ جدار نسبت به سطح افقی, جهت جریان حرارت و نوع فضایی که جدار با آن در 9 جنانجه دیوار خارجی دارای لایه با لایه‌های هوای تهویه شده باشد. در محاسبات ضریب انتقال حرارت. تنها لایه‌های بین فضای داخل و لایهٌ هوای تهویه شده در نظر گرفته می‌شود. از سوی خارجی پوستهٌ خارجی و لایهٌ هوای تهویه شده برابر با زا در نظر گرفته می‌شود. 9 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزده جدول 11- مقاومت حرارتی لایهٌ هوای مجاور سطح داخلی (: 1۹) و لایهُ هوای مجاور سطح خارجی (م۹) انواع جدارها زاوی جدار جهت فضای خارج فضای کنترل‌نشده : ۰ لایه لایه لایه لایه نسبت به سطح افقی ۱ جریان حرارت ۱ ۷ ۳۷ | اجیم | ۱۳۷ ۷ جع هوای هوای لایه‌ها هوای هوای لایه‌ها داخلی | خارجی داخلی | خارجی موی ات 011 7 0۱۱1۰ 01۱1۱ 022 با با زاویه بیش از 000 درجه ی ۳[ |11 0 0 رو ال بطم 06 04 ۵ 0۵ یا با زاویه کمتر از 60 و پایین ۳ 2-8 مقاومت حرارتی لایه‌های هوای محبوس در جدول 12. مقاومت‌های حرارتی لایه‌های هوای محبوس بین دو لایه جامد جدار پوس: ارجی. بسته به زاویه جدار و ضخامت لایه هواء آمده است. جدول 12- مقاومت حرارتی انواع لایه‌های هوای محبوس بین دو لایه جامد جدار پوستهٌ خارجی زاویه لایه هوا جهت 5 7 | 91 ۱1111 14 | 25 | 51 نسبت به سطح افقی ۱ جریان حرارت | با ا نا را تا ا تا ا تلا با ان 7 و |11 ۱24۱1۵۱ 50 100 عمودی اه 1 013۱ 014 015 016 016 016 ی یا با زاوی کمتر از ۱۰۵0 3۷ 93 -------- صفحهٔ بعد -------- پ3-8 مقاومت حرارتی برخی لایه‌های عناصر ساختمانی متداول در این بخش, مقادیر مقاومت‌های حرارتی برخی لایه‌های غیرهمگن عناصر ساختمانی متداول بر حسب [1۳۰/۷۷] آمده است. جدول 13- مقاومت حرارتی آجر پلاک در نما ابعاد متداول هر آجر: ضخامت : ۹/5 سانتی‌متر عرض : 10 تا 11 سانتی‌متر طول : 20 تا 22 سانتی‌متر وزن مخصوص مادهٌ آجر: 0 تا 2000 کیلوگرم بر متر مکعب جدول 14- مقادیر مقاومت حرارتی لایه ساختمانی آجر توپر در دیوار ات هی لا للم 99 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم پ-3-3-8 آجر سوراخ‌دار (دیوار) ابعاد متداول هر آجر: ضخامت : ‎٩/5‏ سانتی‌متر عرض : 10 تا 11 سانتی‌متر طول : 20 تا 22 سانتی‌متر وزن مخصوص ماد سفالی: 1700 تا 2000 کیلوگرم بر متر مکعب درصد روزنه‌ها: 5 تا 40 درصد جدول 15- مقادیر مقاومت حرارتی لایهُ ساختمانی آجر سوراخ‌دار در دیوار 1 1 پ-4-3-8 بلوک سفالی (دیوار) جدول 10- مقادیر مقاومت حرارتی بلوک سفالی در دیوار 1 1 100 -------- صفحهٔ بعد -------- پ5-3-8 بلوک سیمانی (دیوار) جدول 17- مقادیر مقاومت حرارتی بلوک سیمانی در دیوار شکل پلوک عم پ6-3-8 تیرچه و بلوک سفالی (سقف) فاصلهٌ محور تا محور تیرچه‌ها : 50 سانتیمتر ضخامت بدنهٌ سفالی بلوک : 8 تا 10 میلیمتر وزن مخصوص خشک ماده سفالی بلوک : 1700 تا 2100 کیلوگرم بر مترمکعب پوشش بتنی روی تیرچه : 5 سانتی‌متر بتن با سنگدانه معمولی (سنگین) جدول 18- مقادیر مقاومت حرارتی سقف تیرچه بلوک سفالی 0 ۱9 101 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم پ7-3-8 تیرچه و بلوک سیمانی (سقف) فاصلهٌ محور تا محور تیرچه‌ها : 50 سانتیمتر ضخامت بدنهُ سفالی بلوک : 15 تا 30 میلیمتر وزن مخصوص خشک مادهٌ سیمانی بلوک : 1950 تا 2250 کیلوگرم بر مترمکعب پوشش بتنی روی تیرچه : 5 سانتی‌متر بتن با سنگدانهٌ معمولی (سنگین) جدول 19- مقادیر مقاومت حرارتی سقف تیرچه بلوک سیمانی پ8-3-8 تیرچه و بلوک پلی‌استایرن منبسط (سقف) با توجه کم بودن ضریب هدایت حرارت پلی‌استایرن منبسط. شکل بلوک دارای اهمیت خاصی است. برای تیرچه بلوک‌های ساده, با مقطعی مشابه شکل 6 مقاومت‌های حرارتی سقف تیرچه و بلوک با استفاده از جدول 20 تعیین می‌شود. شکل 0- تیرچه و بلوک پلی‌استایرن ساده 102 -------- صفحهٔ بعد -------- ارتفاع بلوک | عرض پاشنه تیرچه فاصلهٌ محور به محور تیرچه‌ها ‏ (210) »| 5 < .| < 60 61 <م| < 63 4 < .| 5 < ی[ < 124 074 077 5 < یز < 140 005 08 در صورت وجود زبانه‌ای برای پوشش زیر تیرچه. در بخش تحتانی بلوک (شکل 7) مقاومت شکل 7- نمونه سقف تیرچه و بلوک پلی‌استایرن با پاشنه 103 -------- صفحهٔ بعد -------- عرص ۵ )11317(( 5 < بز < 124 5 < یز[ < 140 5 < مز[ < 124 5 < یز < 140 5 < بز < 124 5 < یز[ < 140 5 < |[ < 124 5 < یز < 140 5 < ی[ < 124 5 < یز[ < 140 5 < مز[ < 124 5 < یز < 140 5 < بز < 124 5 < یز[ < 140 5 < |[ < 124 5 < یز < 140 5 < ی[ < 124 5 < یز[ < 140 5 < مز[ < 124 5 < یز < 140 5 < بز < 124 5 < یز[ < 140 5 < |[ < 124 5 < یز < 140 ک پلی‌استایرن با به محور تیرچه‌۸ مبحث نوزدهم | (01) ما 4 1/94 1/4 28 از 216 2۸4 226 212 245 230 2۸2 246 219 29 234 22 243 230 23 29 274 29 293 271 -------- صفحهٔ بعد -------- قادیر مقاومت حرارتی عرص ((11317) ۵ به محور تیرچه‌ها 61 با > 63 سر 230 255 سس سر 20 2/3 29 26 20 311 301 23 23 2/8 ی 26 ی ی سر ی 108 344 330 (وو ۳ 4 ما 244 25 20 249 29 2 20 26 13 28 125 19 21 28 23 23 292 20 1/4 291 129 115 12 138 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ضرایب انتقال حرارت جدارهای نورگذر و بازشوها در این پیوست. به ترتیب. ضرایب انتقال حرارت شیشه‌هاء جدارهای نورگذر و درها درج می‌گردد. برای تعیین ضرایب انتقال حرارت جدارهای نورگذرء باید به بخش‌های پ1-9 و پ2-9 که به ترتیب مربوط به شیشه‌ها و جدارهای نورگذر هستند. رجوع شود. نحوهٌ تعیین ضرایب انتقال حرارت جدارهای نورگذرء در بخش پ3-9. در قالب دو مثال, توضیح داده شده است. ضرایب انتقال حرارت درها نیز در بخش پ4-9 آمده است. مقادیر درج‌شده در این پیوست برای هر دو روش طراحی عایق کاری حرارتی (الف و ب) مبنای محاسبه است. مگر آنکه ضرایب انتقال حرارت دیگری, توسط مراجع ذی‌صلاح. با رعایت استانداردهای ملی, تعیین شده باشد. همه مقادیر بر حسب .۷۷/۲ هستند. پ1-9 ضریب انتقال حرارت شیشه‌ها ضرایب انتقال حرارت شیشه‌ها (۱ع[])» که در جدول 22 تا جدول 27 این بخش آمده است. مربوط به شیشه‌های با ضخامت 4 میلی‌مترء در دو حالت عمودی و افقی, است. مقادیر ضرایب انتقال حرارت مربوط به گسیلندگی‌های بینابینی را می‌توان با درون‌یابی مقادیر داده‌شده در جدول برای مجموعه شیشه‌های چندجداره با گازی غیر از هوا در فضای بین دو شیشه. تنها غلطظت 5 درصد! در نظر گرفته شده است. بدیهی است مقادیر مربوط تنها در صورتی ملاک عمل است که تولیدات مربوط دارای گواهی‌نامهٌ موید وجود گاز و حفظ آن در طول دوره بهره‌برداری باشد. در غیر این صورت. لازم است مقادیر مربوط به هوا ملاک قرار گیرد. همچنین ضرایب گسیلندگی عمود مفید شیشه‌هاء که توسط تولیدکننده اعلام می‌شود. باید به تایید مرجعی معتبر رسیده باشد. در غیر این صورت. نباید گسیلنهگی کم برای شیشه منظور شود. [. 85 درصد گاز خنثی و 15 درصد هوای خش؟ 107 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم لازم است توضیح داده شود که پوشش کم‌گسیل را می‌توان» در مراحل تولید. مستقیما روی ۰ شیشه. یا بر فیلمی که روی 0 شسشه 7 جسبانده می‌شود. نشاند. برای آنکه مجموعه شیشه‌های کم‌گسیل اثربخشی لازم را دارا باشد. ضروری است پوشش کم‌گسیل. در مناطق با نیاز گرمایی زیاد روی سطح 3 (شکل 8. سمت راست) و در مناطق با نیاز ۴ ۲۳ ۱ شماره سطوح ۴ ۲۳ شماره سطوح داخل خارج داخل خارج شکل 8- محل قرارگیری پوشش کم‌گسیل در مناطق سردسیر (سمت راست) و گرم‌سیر (سمت چپ) پ1-1-9 شیشه‌های ساده در مورد شیشه‌های ساده (تک‌جداره)» برای هر ضخامت. ضریب انتقال حرارت برابر است با: در حالتی که جدار عمودی است [(۷۷/)۰۹] 58 < وتا در حالتی که جدار افقی است [(۷۷//)*۰] 69 < وتا 108 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم پ2-9 ضرایب انتقال حرارت جدارهای نورگذر پ1-2-9 جدارهای نورگذر دارای شیشهٌ تک‌جدارهٌ ساده اگر جدار نورگذر با شیشهُ تک‌جداره ساده و با قاب فولادی یا آلومینیومی معمولی ساخته شده باشد. ضریب انتقال حرارت متوسط بازشو برابر است با: در حالتی که جدار عمودی است [(,۷۷/)۳۴] 8 > ولآ در حالتی که جدار افقی است ‏ [(۷//)۳.6] 6/9 < ولا کاربرد آن با شیشهٌ تک‌جداره, ضرایب همانند قاب‌های فولادی و آلومینیومی ساده به کار برده می‌شود. پ2-2-9 جدارهای نورگذر دارای انواع شیشهٌ دوجداره برای محاسبهٌ ضریب انتقال حرارت یک جدار نورگذر دارای شیشهٌ دوجداره (0[]) لازم است. علاوه بر مقدار ضریب انتقال حرارت متوسط بخش شیشه‌ای (اءلً4» ضریب انتقال حرارت قاب نظر قرار گیرد: - برای ضریب انتقال حرارت متوسط قاب بازشو فلزی با حرارت‌شکن. سه مقدار 0 40 و ۹0 [(۷۷/)۱,۹] در نظر گرفته شده است. در صورتی که مشخصات حرارتی قاب‌ها در گواهی‌نامه فنی ارائه نشده باشد. ضریب انتقال حرارت متوسط قاب فلزی با قطع حرارتی, برابر 3/0 [(۷۷/)3.16] در نظر گرفته می‌شود. - برای ضریب انتقال حرارت متوسط قاب بازشو پی‌وی‌سی. سه مقدار 1/5 18 و 25 ]۷۷/)122.1٩([‏ در نظر گرفته شده است. در صورتی که مشخصات حرارتی قاب‌ها در گواهی‌نامه فنی ارائه نشده باشد.ء ضریب انتقال حرارت متوسط قاب پی‌وی‌سی, برابر 25 [(۷۷/)13.16] در نظر گرفته می‌شود. - برای ضریب هدایت حرارت متوسط قاب بازشو چوبی, دو مقدار 0/13 و 0/18 [(۷۷/)0.16] در نظر گرفته شده است. در صورتی که مشخصات حرارتی قاب‌ها در گواهی‌نامه فنی ارائه نشده باشد. ضریب هدایت حرارت متوسط قاب چوبی, برابر 0/18 [(۷۷/)12.16] در نظر گرفته می‌شود. 12 -------- صفحهٔ بعد -------- - در جدول‌های تعیین ضریب انتقال حرارت جدار نورگذر (جدول 28 تا جدول 30)» ضریب انتقال حرارت متوسط بخش شیشه‌ای (ساده یا کم‌گسیل) بین 1/2 و 2/9 [(۲۷/0*.6] در نظر گرفته شده‌است. در صورتی که ضریب انتقال حرارت متوسط شیشه‌ای بیش از 20 باشد. در جدول مربوط به قاب مورد استفاده. ضریب انتقال حرارت جدار نورگذر با برون‌یابی اعداد ارائه‌شده تعیین می‌شود. در جدول 28 تا جدول 30 ضرایب انتقال حرارت جدارهای نورگذر (0ل]ً) بر حسب نوع جدول 28 (ص 114) مربوط به پنجره‌های با قاب فلزی حرارت شکن. جدول 29 (ص116) مربوط به پنجره‌های با قاب پی‌وی‌سی و جدول 30 (ص119) مربوط به پنجره‌های با قاب چوبی 13 -------- صفحهٔ بعد -------- انتقال حرارت جدا رل بخش نورگذر [۱۷۷/۲۴۰] ر نورگذر با قاب فلر ال جدار نورگ 30 سا 1 114 ی حرارت‌شکن ولا 2,7 2,7 2:8 له 3 3:1 32 32 33 14 34 35 3:6 2,5 و له 3 3 مبحث نوزد بر حسب وتا و ۲ 3 32 3 جح 3 32 ٍ ۹ 37 38 -------- صفحهٔ بعد -------- ریب انتقال حرارت ولا بخش نورگذر [۷۷/۱*۰] 1 19 ۵ 25 و سروس 29 جدار نورگذر با قاب ذ ل] جدار نورگ 115 لزی حرارت‌شکن ی[ 4۸ سا 1 ]‌ بر حسب ولآ 0 1۳ 26 21 28 29 29 3 37 290 3 3 32 360 -------- صفحهٔ بعد -------- ولا بخش نورگذر [۱۷۷/1*۰۵] 14 15 1 و 23 2:4 25 26 2,7 2,8 2,9 و یه و و و و و جدار نورگذر با قاب ال] جدار نورگ 1/8 1/9 2 ۵ ۵ 23 و 25 هو 26 و و ی ی 2 2 2 22 23 23 24 25 260 260 2 116 پی‌وی‌سی 16 بر ذر بر حسب ,لآ قا 1/9 2 2 و 25 2 2 و و 6 مبحث نوزد حسب وا 0 1 25 و 3 2 و 28 ۵89 3 -------- صفحهٔ بعد -------- ولا بخش نورگذر [۱۷۷/1*۰۵] 14 15 1 و 23 2:4 25 26 2,7 2,8 2,9 و یه و و و و و ت جدار نورگذر با ق ۵ل] جدار نورگ 117 1,8 سا بناآً بر خحسب وا ‌ ۳ 2: 2: 2,2 وس وس 26 26 2,7 28 29 29 3 2 وس سروس و موس وس وس سوک و -------- صفحهٔ بعد -------- یلا بخش نورگذر ]۷۷/۲۳۰۰[ 14 1:5 1 23 2:4 2,5 26 2,7 2:8 2,9 ت جدار نورگذر با ۵ ال جدار نورگ 18 18 19 19 سا 22 23 24 24 25 26 26 118 باب پی‌وی‌سی 7۷۲] ذر بر حسب لآ قا 2 2,2 2:4 مبحث نوزد بر حسب ولآ ‌ ۳ 3 -------- صفحهٔ بعد -------- ون بخش نورگذر [۷۷/۲۳۰۰] ار نورگذر با قاب چوبی ل] جدار نورگذر [ 1.16 013 سا 2۸۶۳ 18 119 ۳/۲ ۳ _ 018 -------- صفحهٔ بعد -------- نا بخش نورگذر [۷۷/1۳۰۰] 3 و و 19 و 23 2:1 2:5 له 28 لولایی شیشه: بدون لایهه« و عمودی, جدول [ جدار نورگذر با قاب چو ل] جدار نورگذر [ 1.16 ی 2 ی شا اه 23 23 ی حرارت جدارهای نور جره با مشخصات زیر: نامه فنی: [(۲۳*. 16)/ رگون ۳ ای کم‌گسیل ود (پخش پ1- 9). به ای 120 بی م1 بر حسب ولا ۳/۲ 6 2:1 2:1 28 24 24 21 2,5 26 26 ۳ 2,7 28 ۷ 8 خعمنا ن منظورء از بخش پا دو جداره عمودی پر -------- صفحهٔ بعد -------- درصد آرگون استفاده می‌شود. مطابق این جدول, و با توجه به فاصله 10 میلی‌متری بین دو شیشه و عدم استفاده از پوشش کم‌گسیل. ضریب انتقال حرارت شیشه از ستون دوم جدول. 28 [(.۷۷/)۱] تعیین می‌گردد. این توضیح را باید افزود که اگر پنجره مورد استفاده فاقد گواهی‌نامهُ تأییدکننده وجود گاز و حفظ آن در طول دورهٌ بهره‌برداری باشد. باید مقادیر مربوط به هوا ملاک محاسبه قرار گیرد (جدول 22): در مرحلهٌ بعد. باید به تعیین ضریب انتقال حرارت جدار نورگذر پرداخت (بخش پ2-9). در این مثال, قاب پنجره از جنس پی‌وی‌سی است. بنابراین برای آن از جدول 29 استفاده می‌شود. در بخش مربوط به پنجره‌های لولایی این جدول, ردیف مربوط به شیشه دارای ضریب انتقال حرارت 28 [(۷//)۴۰۹] را در نظر می‌گیریم. در این ردیف. سه ضرییب انتقال حرارت متفاوت برای پنجره داده شده است. که مربوط به سه ضریب انتقال حرارت متفاوت قاب پی‌وی‌سی است. با توجه به آنکه. مطابق گواهی‌نامه فنی. ضریب انتقال حرارت قاب پی‌وی‌سی 18 [(.۷۷//)۳] است. ضریب انتقال حرارت جدار نورگذرء از ستون چهارم جدول, برابر 7 [(۷۷/)۳:۰۹] تعیین می‌شود. مثال 2) تعیین ضریب انتقال حرارت پنجره‌ای با مشخصات زیر: - نوع قاب: آلومینیومی حرارت‌شکن. لولایی - ضریب انتقال حرارت قاب مطابق گواهی‌نامه فنی: نامشخص - نوع شیشه: دوجداره - گاز موجود در فاصله میان دو شیشه: 100 درصد هوا - فاصله داخلی بین دو شیشه: 12 میلی‌متر - وضعیت گسیلندگی شیشه: گسیلندگی عمود مفید 0/2 مورد تأیید یک مرجع معتبر برای تعیین ضریب انتقال حرارت شیشه. ابتدا از جدول 22 بخش پ۰2-1-9. که مربوط به شیشه‌های دوجدارهٌ پرشده با هوا است. استفاده می‌شود. سپس با توجه به ضخامت 12 میلی‌متری لا هوا و گسیلندگی عمود مفید 0/2 ضریب انتقال حرارت شیشه برابر 20 [(۷۷/).16] تعیین می‌گردد. در مرحله بعده به تعیین ضریب انتقال حرارت جدار نورگذرء با استفاده از جدول 28 بخش پ2-9. که مربوط به قاب‌های فلزی حرارت‌شکن است. پرداخته همی‌شود. در بخش پنجره‌های لولایی این جدول. به ردیف مربوط به شَیشه دارای ضریب انتقال حرارت20 [(۷۷//)0۴۰۹] توجه 121 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم می‌شود. در این ردیف. سه ضریب انتقال حرارت متفاوت درج شده برای پنجره مربوط به سه ضریب انتقال حرارت متفاوت قاب فلزی با حرارت‌شکن است. اگر فرض کنیم قاب پنجره فاقد گواهی‌نامذ فنی است. ضریب انتقال حرارت متوسط قاب را باید برابر 0 در نظر بگیریم و به این ترتیب. ضریب پ4-9 ضرایب انتقال حرارت درها مقادیر داده شده در این بخش مربوط به درهای متداول است. در صورتی که برای درها از عایق‌های حرارتی خاصی استفاده شود و در گواهی‌نامهٌ فنی معتبر نیز ضرایب انتقال حرارت ارائه شده باشد. آن ضرایب می‌تواند ملاک محاسبه قرار گیرد. در غیر این صورت. لازم است مقادیر داده شده در جدول 31 مورد استفاده قرار گیرد. جدول 31- ضرایب انتقال حرارت درها ز : ضریب انتقال حرارت در جس در توع در د [۷۷/.۹] «ونا در با شیشهُ تک‌جداره. سطح شیشه کمتر از 30 درصد 40 چوبی معمولی | با شیشه تک‌جداره. سطح شیشه بین30 و60 درصد 45 با شیشه دوجداره با لایه هوای 6 میلی‌متر یا بیشتر 33 تمام فلز 58 با شیشه دوجداره. سطح شیشه بین 30 و 00 درصد 148 122 -------- صفحهٔ بعد -------- سابه‌با,.‌ها ل در این پیوست. زوایای مناسب برای سایه‌بان پنجره‌هاء در جهات مختلف ساختمان, در 216 شهر کشورء آرانه می‌گردد. در جدول‌های مندرج در این پیوست. برای هر شهر. زاویه سایه‌بان اقفشی و زاویه سایه‌بان عمودی. برای حالت‌های مختلف جهت‌گیری پنجره. بیان شده است. با استخراج این زوایا و آگاهی از ابعاد پنجره. عمق سایه‌بان‌های افقی و عمودی به سادگی مشخص می‌گردد. در شکل 9 جهت گیری پنجره. نمای سایه‌بان‌هاء زاویهٌ سایه‌بان عمودی و زاویهٌ سایه‌بان افقی نشان داده شده است. برای استفاده از جدول‌های مندرج در این پیوست. باید موارد زیر در نظر گرفته شود: - «ش» مخفف «شرقی» است و بیانگر آن است که سایه‌بان عمودی باید فقط در سمت شرق - «ل» مخفف «شمالی» است و بیانگر آن است که سایه‌بان عمودی باید فقط در سمت شمال - «ج» مخفف «جنوبی» است و بیانگر آن است که سایه‌بان عمودی باید فقط در سمت جنوب - «ع.م» جانشین عبارت «سایه‌بان عمودی متحرک مقابل تمام پنجره» است. - چنانچه برای یک پنجره هر دو زاویه سایه‌بان افقی و عمودی توصیه شده باشد. باید از هر دو نوع سایه‌بان استفاده گردد. 123 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم جهت گیری پنجره نمای پنجره و سایه‌بان‌های افقی و عمودی ۱ ی اس مقطع افقی - زاویهُ سایه‌بان عمودی مقطع عمودی - زاویه سایه‌بان افقی شکل 9- زوایای جهت پنجره و زاویه سایه‌بان افقی و عمودی در صورتی که محل استقرار ساختمانی در این پیوست درج نشده باشد. می‌توان سایه‌بان‌های مربوط به نزدیک‌ترین شهر را ملاک گرفت. در صورت ذکر نشدن زاویه جهت‌گیری پنجره در جدول‌ها.ء مقادیر زوایای سایه‌بان آن باید مطابق با مقادیر نزدیک‌ترین جهت‌گیری پنجره. یا از طریق درون‌یابی مقادیرء تعیین گردد. ت * مشخص شده‌اند. با توجه به عمق زیاد سایه‌بان‌هاء توصیه می‌شود ضمن رعایت زوایای سایه‌بان ارائه شدهء روی تمام نمای ساختمان سایه ایجاد شود. 124 -------- صفحهٔ بعد -------- ی ّ -------- صفحهٔ بعد -------- ل ی -------- صفحهٔ بعد -------- مم -------- صفحهٔ بعد -------- ِ لک -------- صفحهٔ بعد -------- ی -------- صفحهٔ بعد -------- ت زد -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- زج ِ -------- صفحهٔ بعد -------- ره -------- صفحهٔ بعد -------- 9 -------- صفحهٔ بعد -------- 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 136 187 زره -------- صفحهٔ بعد -------- ی ِ -------- صفحهٔ بعد -------- ٍ لد -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ 5۳۱۵9۳۱۵۹۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ روش‌های محاسبهٌ پل‌های حرارتی ایجاد پل‌های حرارتی در ساختمان دلایل مختلفی دارد. که مهم‌ترین آنها عبارت است از: - وجود قطعات یا اجزایی, با ضریب هدایت حرارت زیاد. در پوسته خارجی ساختمان که به صورت موضعی یا گسترده از داخل به خارج جدار ادامه می‌یابند. مانند پروفیل‌های فولادی در دیوارها و سقف‌ها؛ سبب کاهش مقاومت حرارتی می‌گردد؛ - تداوم نداشتن بعضی لایه‌هاء خصوصاً عایق‌های حرارتی. در محل‌های اتصال پوسته خارجی به جدارهای داخلی (کف طبقات. تیغه‌های داخلی, ...). پل‌های حرارتی موجب می‌گردند انتقال حرارت از پوستهُ خارجی به میزان قابل توجهی افزایش یابد. در برخی ساختمان‌هاء این افزایش می‌تواند حدود 40 درصد از کل انتقال حرارت ساختمان را شامل شود. از دیگر تبعات پل‌های حرارتی. ایجاد یا تشدید میعان سطحی در اوقات سرد سال است. محاسبهٌ پل‌های حرار تی را می‌توان با استفاده از استاندارد [-10211 150 ۳:۲۷ انجام داد. در این پیوست. مقادیر مربوط به ضرایب انتقال حرارت پل‌های حرارتی متداول, که در طراحصی عایق‌کاری حرارتی ساختمان به روش کارکردی استفاده می‌شود. آمده است. در صورت طراحی به روش تجویزی, نیاز به محاسبه پل‌های حرارتی نیست. زیرا اثر پل‌ها در مقادیر مقاومت حرارتی ارائه [. در روش کارکردی. برای محاسبه ضریب انتقال حرارت مرجع, تنها انتقال حرارت از پل حرارتی کف روی خاک منظور می‌شود. اما در محاسبه ضریب انتقال حرارت طرح باید اثر پل‌های حرارتی با استفاده از مقادیر این پیوست محاسبه گردد. 139 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم در محاسبه ضریب انتقال حرارت طرح, در روش کارکردی, دو امکان برای در نظر گرفتن انتقال حرارت ناشی از پل‌های حرارتی وجود دارد: - عایق‌کاری حرارتی یکپارچه و بدون انقطاع در محل تقاطع جدارها: در این حالت اگر مقادیر اجزای پوستهٌ خارجی ساختمان با توجه به ابعاد خارجی محاسبه گردد. پل‌های حرارتی قابل چشم‌پوشی خواهند بود. اما اگر در محاسبه مقادیر اجزای پوستهٌ خارجی ابعاد داخلی ساختمان ملاک بوده باشد. فقط لازم است ضریب انتقال حرارت سطحی جدارهای متقاطع ایجادکننده پل حرارتی به میزان 10 درصد افزایش یاید. - عایق‌کاری حرارتی غیریکپارچه در محل اتصال برخی جدارها؛ در این حالت لازم است پل‌های حرارتی بسته به مورد. با استفاده از روش‌ها و مقادیر ارائه شده در این پیوست محاسبه شوند. البته در این حالت نیزء برای تسریع و ساده‌سازی محاسبات. می‌توان به جای محاسبهه پل‌های حرارتی. ضرایب انتقال حرارت سطحی اجزای مورد نظر پوستهٌ خارجی را در مقادیر تعیین‌شده در یک ردیف از جدول 32 ضرب کرد. جدول 32- ضرایب افزایشی معادل اثر پل‌های حرارتی. براساس ضریب انتقال حرارت سطحی جدارهای پوسته خارجی [۰۹ ۷۷/۲۳۱ | 140 -------- صفحهٔ بعد -------- پل حرارتی به‌طور کلی. دو گونه است: [1- پل حرارتی خطی,. یا دو بعدی. که با ضریب انتقال حرارت خطی ۷ به واحد [۷۷/۱.۱] تعریف می‌شود. برای مثال, اتصال یک دیوار خارجی با عایق از داخل به کف طبقات. در این حالت. انتقال حرارت از این پل‌ها برابر حاصل ضرب ضریب انتقال حرارت خطی و طول پل حرارتی است. 2 پل حرارتی موضعی, یا سه بعدی, که با ضریب انتقال حرارت نقطه‌ای ز به واحد [۷//1] محاسبات را می‌توان با مدل‌سازی پل‌های حرارتی به روش عناصر محدود. پا تفاضل محدود. انجام استاندارد10211-1 180 13۸1 کنترل شود: پ3-11 ضرایب انتقال حرارت پل‌های حرارتی متداول در این بخش. ضرایب انتقال حرارت پل‌های حرارتی متداول آمده است. چنانچه پل‌های حرارتی پ1-3-11 کف‌های زبرین مجاور خاک پ1-1-3-11 کف روی خاک بدون عایق حرارتی در مواردی که دیوار و کف ساختمان فاقد هر گونه عایق حرارتی است. ضرایب انتقال حرارت خطی, محوطه‌سازی خارج از ساختمان (7) با استفاده از جدول 33 تعیین می‌گردد. 141 -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۱0 پ-2-1-3-11 کف ر برای کاهش انتقال حرا زیر کف. یا به صورت اد حالات. بسته به نحوه ء - حالات مختلف اختلاف تراز کف داخلی و محوطهه سرایب انتقال حرارت خطی در محل اتصال دیوار به کمتر از 6/00- 0 از ۵00- تا 405 020 از 400- تا 255 040 از 250- تا 185 80 از 180- تا 125 080 از 0/70 تا ۱-045 120 از 040- تا 025- 140 از 025+ تا 040+ 210 از 105+ تا 150+ 255 وی خاک با عایق حرارتی رت از کف روی خاک. می‌توان در زیر تمام سطح کا امه عایق حرارتی دیوارء عایق کاری حرارتی را اجرا ؟ ایق‌کاری در محل تلاقی کف و دیوار»ء سه حالت د 142 مبحث نوزدهم ساختمان کف روی خاک ف. یا به‌صورت پیرامونی رد. در هر کدام از این -------- صفحهٔ بعد -------- عایق حرارتی قطع‌شده در مواردی که. در محل تلاقی کف و دیوارء عایق‌کاری حرارتی به صورت منقطع اجرا می‌گردد (مانند نمونه‌های شکل 11)» جدول 34 ضریب انتقال حرارت خطی مربوط به اتصال کف راءبا توجه به پارامترهایی از جمله اختلاف ارتفاع کف‌سازی داخل و محوطه :2 عرض عایق حرارتی اء و مقاومت حرارتی آن ۲ داده است. | ۷ ۷ ی منت و دیوار فاقد عایق حرارتی و دیوار دارای عایق حرارتی عایق سراسری زیر تمام کف عایق سراسری زیر تمام کف و دیوار فاقد عایق حرارتی و دیوار دارای عایق حرارتی عایق پیرامونی عمودی و دیوار فاقد عایق حرارتی شکل 11- حالت‌های مختلف عایق‌کاری حرارتی کف روی خاک به صورت قطع‌شده در محل تلاقی دیوار و کف 143 -------- صفحهٔ بعد -------- (متر) از 120- تا 075- از 070- تا 045- از 040- با 0: 25- از 020- تا 020+ از 025+ تا 040+ از 045+ تا 100+ از 105+ تا 150+ کمتر از 600- از 600- تا 405- از 4,00- تا 255- از 0 تا 1: 85- از 1: 80- تا 1. 25- از 1: 20- تا 0: 75- از 0: 70- تا 045- از 0: 40- تا 0: 25- از 0: 20- تا 020+ از 025+ تا 040+ از 045+ تا 100+ از 105+ تا 1:50+ -------- صفحهٔ بعد -------- عایق حرارتی کاهش یافته در برخی موارد. عایق‌کاری دیوار در محل تلاقی با کف. با ضخامت کمتر و با حفظ ضخامت اصلی کمتر از 0/20 [133*.۴/۷۷۷] باشد. در این شرایط ضریب انتقال حرارت خطی با استفاده از مقادیر جدول 34 و با کسر مقادیر جدول 35 به دست می‌آید. عایق پیرامونی افقی عایق سراسری عایق پیرامونی عمودی شکل 12- حالات مختلف عایق‌کاری حرارتی کف روی خاک به صورت کاهش‌یافته جدول 35- مقادیر کاهش ۴ در حالت عایق حرارتی کاهش یافته تسه مساوی با 045 ز عایق حرارتی بکسره در صورت ادامه یافتن عایق حرارتی از خارج. تا روی شالوده, ضریب انتقال حرارت خطی, بسته به مقاوست عایق حرارتی و اختلاف تراز داخل و خارج. با استفاده از مقادیر جدول 34 و کسر مقادیر ارائه شده در جدول 6 به دست شکل 13- عایق‌کاری حرارتی دیوار از خارج تا روی پی 145 -------- صفحهٔ بعد -------- جدول [1۳| :7 کمتر از 2-3-11 د یوار مق زیرزمین و ص دول 37 تعیین جدول 37 کمتر از 6: 00- از 6. 00- تا 5. 05- از 5. 00- تا 405- از 400- تا 305- از 3: 00- تا 255- از 2.: 50- تا 2: 05- از 2: 00- تا 15- از 1: 50- تا 105- از 1.00 تا 0: 75- از 0: 70- تا 045- از 0: 40- با 0: 25- از 0: 20- تا 0:00 مبحث نوزده 60 مقادیر کاهش ۷ در حالت عایق حرارتی یک‌سره [۲۷۷/1.16] ۴ ۳۴۰/۷۷۱ 0 تا 0:55 ۰ 000 تا 100 ۰ 105 تا 3:00 یا مساوی با 045- ی های مجاور خاک حرارت خطی ۷ دیوار مجاور خاک. بسته به ۳۳۱ ریب انتقال حرارت سطحی دیوارء با استفاده از می‌گردد. 7 ؛- ضرایب انتقال حرارت خطی ۷۴ دیوارهای مجاور خاک [(۲۷/)۲.16] 6 5 0 00 118 105 ۲090 080] 065 0000 08 2 5 0 و 146 -------- صفحهٔ بعد -------- پ 3-3-11 اتصالات متداول کف‌های مجاور خارج با فضای کنترل‌نشده اتصال کف با عایق از خارج با دیوار بتنی دارای عایق از داخل ضرایب انتقال حرارت خطی ۳۴ اتصال دیوار بتنی با عایق از داخل به کف با عایق از خارج بستگی به ضخامت کف 6۱ و ضخامت ۰ دیوار 62 دارد و با مقادیر جدول 8 تعیین می‌گردد. 5 کت ۴2 جدول 38- ضرایب انتقال حرارت خطی ۴ اتصال دیوار بتنی با عایق از داخل به کف زیرین با عایق از خارج [(۷۷/)1.16] ۱ 0 40 ۱17/5 20۸0 ۱ 22/5 25/0 27/5 30/0 805 2 08 1020 0 090 036 039 هت اتصال کف با عایق از خارج با دیوار بنایی دارای عایق از داخل ضرایب انتقال حرارت خطی ۴ اتصال دیوار بتنی با عایق از داخل ٍ به کف با عایق از خارج به ضخامت کف 6۱ و ضخامت دیوار 63 ۹ نت ۳2 جدول 39- ضرایب انتقال حرارت خطی ۴" اتصال دیوار بنایی با عایق از داخل به کف زیرین با عایق از خارج [(۷۷/)1.16] ۱ 0 40 ۱17/5 20۸0 ۱ 22/5 25/0 27/5 30/0 58 00 026 ]1020 031 ]030 ]036 1 3 035 147 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم اتصال کف با عایق از داخل با دبوار داخلی ضرایب انتقال حرارت خطی ۳ اتصال دیوار بتنی داخلی به ۹ کف با عایق از داخل به ضخامت کف 6۱ و ضخامت دیوار د6 1 جدول 40- ضرایب انتقال حرارت خطی ا اتصال دیوار داخلی به کف زیرین با عایق از داخل [(۱۷۷/)۰1۹] 0۱ 0 ا 17/5 20/0 22/5 25/0 ۱27/5 30/0 5 0 2 5 ۹ پ4-3-11 اتصالات متداول سقف‌های میانی ضرایب انتقال حرارت خطی لا اتصال سقف‌های بین طبقات به پگ دیوار 22 بستگی دارد و با مقادیر جدول 40 تعیین می‌گردد. ات 1 یکدیگر متصل نگردد (مانند حالات مشخص‌شده در شکل 14 بسته به ضخامت سقف 2۱ و ضخامت دیوار 22 با مقادیر جدول 40 تعیین می‌گردد. در صورتی که دیوار و سقف از داخل و به صورت یکپارچه عایق‌کاری حرارتی گردد. در محل اتصال بام و دیوار» پل حرارتی وجود نخواهد 148 -------- صفحهٔ بعد -------- //// 1 / // شکل 14- برخی حالت‌های عایق‌کاری حرارتی دیوار و بام که موجب ایجاد پل حرارتی می‌شوند پ 6-3-11 اتصال دیوارهای داخلی و خارجی دیوارهای خارجی با عایق از داخل به ضخامت دیوار داخلی پا ۱ و ضخامت دیوار خارجی 22 بستگی دارد. این ضرایب با ات جدول 41- ضرایب انتقال حرارت خطی ۳۴ اتصال دیوار داخلی به دیوار خارجی با عایق از داخل [(۷۷/).16] ۱ ت۳۳ 11/0 0 ۲ 17/5 200 22/5 ۱ 25/0 5 ما سا اه هه 0 پ7-3-11 اتصالات بین بازشوها و جدارهای غیر نورگذر بازشوهای همباد داخل در دبوارهای بدون عایق حرارتی با با عایق همگن ضرایب انتقال حرارت خطی ۴ اتصال بازشوهای همباد داخل به جدارهای او + غیرنورگذر (دیوارهای خارجی) به ضخامت جدار 6 بستگی دارد و با مقادیر جدول 42 تعیین می‌گردد. 149 -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث نوزدهم جدول 42 ضرایب انتقال حرارت خطی ۴ اتصال بازشوها به جدارهای خارجی غیرنورگذر [(۱۷۷/)۰1۹] ضریب انتقال | 0,40 065 0,90 5 ۰ 14۵ ا 165 ا 190 حرارت دیوار تا تا تا تا تا تا تا 40 085 ۱ 1۵ ۱35 ا 1۱6۵۵ | 1۱85 2,10 13 کل 0 0 بازشوهای همباد خارج در دیوارهای بدون عایق یا با عایق همگن ضرایب انتقال حرارت خطی ‎٩‏ اتصال بازشوهای همباد خارج به رس جدارهای غیرنورگذر (دیوارهای خارجی) به ضخامت جدار 2 بستگی دارد و با مقادیر جدول43 تعیین می‌گردد. جدول 43- ضرایب انتقال حرارت خطی لا اتصال بازشوها به جدارهای خارجی غیرنورگذر [(۱۷۷/)۰1۹] ضریب انتقال | 0,40 065 0,90 5 ۰ 14۵ ا 1۱65 ا 190 حرارت دبوار یا ۳ ۳ ۳ ۳ ۳ ۳ 40 085 ۱ 1۵ ۱35 ا 1۱6۵ | 18۵5 2,10 1 2 که 0 بازشوهای همباد با عایق حرارتی دیوار ضرایب انتقال حرارت خطی #۴ اتصال بازشوهای همیاد با عایق حرارتی 2 دیوار خارجی (به ضخامت جدار ع) برابر صفر در نظر گرفته می‌شود. : 130