مهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران مهلونت برنامه‌ریزی و نغفارت راهبردی رییس جهم‌هور مقررات روشنایی در معادن معاونت نظارت راهبردی وزارت صنایع و معادن دفتر نظارت و بهره‌برداری معادن ۵2۳ ۱//: 1۳۵ 113333333 ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه کرده و آن را برای استفاده به جامعه م‌هندسی کشور از این‌روء از شسما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و انسکال فقشی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: -(‏ تسماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مسخص کنید. ۳ ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان متن اصلاح تسده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۴ نضانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. نضانی برای مکاتیه: تهران, میدان بهارستان» خیابان صفی‌علی‌شاه» مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ دفتر نظام فنی اجرایی ۷:۱۱ 0 :۲۳۳۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- که ی ۰۰ پیشگفتار نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره ۴۲۹ ت ۳۳۳۴۹۷ هی مورخ ۱۳۰ هبات محترم وزیران) به کارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است. در قسمت های مختلف یک معدن زیرزمینی » نورطبیعی قادر به نفوذ نیست وبنابراین علاوه بر شب» در طول روز نیز باید با استفاده از نور مصنوعی » سطح روشنایی لازم را در این قسمت ها تأمین کرد. در مورد معادن سطحی و نیز تأسیسات بیرونی معدن نیز باید روشنایی کافی در شب وجود داشته باشد. بدیهی است دستیابی به سطح روشنایی مورد نظر مستلزم وجود استاندارد روشنایی برای در این نشریه » علاوه بر پیشنهاد میزان روشنایی لازم برای قسمت های مختلف » چگونگی طراحی سیستم روشنایی در مورد معادن جدید. استاندارد روشنایی برای معادن ایران» دستورالعمل طراحی روشنایی و نیز نحوه بررسی وضعیت روشنایی درمعادن موجود. تشریح مشخصات فنی و تجهیزات لازم برای تأمین روشنایی فردی وعمومی و همچنین مقررات ایمنی روشنایی در معادن از دیگر مواردی است که در این نشریه به آن پرداخته شده است. با همه‌ی تلاش انجام‌شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که ان‌شاءا... کاربرد عملی و در سطح وسیع این نشریه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهد نمود. در پایان» از تلاش و جدیت سرکار خانم مهندس بهناز پورسید و کارشناسان دفتر نظام فنی اجرایی همچنین جناب آقای مهندس وجیها... جعفری مجری محترم طرح تهیه ضوابط ومعیارهای فنی بخش معدن کشور در وزارت صنایع ومعادن و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه تشکر و قدردانی می نماید. امید است شاهد توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران در خدمت به مردم معاون نظارت راهبردی ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- مجری طرح آقای مهندس وجیه‌ا... جعفری ‏ وزارت صنایع و معادن اعضای کار گروه استخراج آقای مصطفی شریف‌زاده دکترای مهندسی مکانیک سنگ - دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای کورش شهریار دکترای مهندسی معدن- دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای حسن مدنی کارشناس ارشد م‌هندسی معدن - دانشگاه صنعتی امیر کبیر اعضای کار گروه تنظیم و تدوین آقای مهدی ایران‌نژاد دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی - دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای عبدالرسول زارعی کارشناس ارشد زمین‌شناسی- وزارت صنایع و معادن آقای مصطفی شریف‌زاده دکترای مهندسی مکانیک سنگ - دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای حسن مدنی کارشناس ارشد م‌هندسی معدن - دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای بهزاد مهرابی دکترای زمین‌شناسی اقتصادی- دانشگاه تربیت معلم گروه مدیریت وراهبری پروژه فرزانه آقارمضانعلی کارشناس آرشد مهندسی صنایع- دفتر نظام فنی اجرایی علیرضا فلسفی کارشناس مهندسی عمران-دفتر نظام فنی اجرایی ب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- جمع آوری اطلاعات ۱-۱- آشنایی ۱۳ ۲-۱- زاویه فضایی ۱ ۳-۱- جریان نور همم ۳ ۴-۱- مقدار نور و۳ ۱(-۵- شدت نور ۳ ۶-۱- شدت نور متوسط یی ری یارب۸ ۷-۱- منحنی توزیع نور موم ۵ ۱(-۸- شدت روشنایی ی یی ی بر را ۹-۱- تراکم نور یا درخشندگی وم ۱۰-۱- ضریب جذب ۹ ۱۱-۱- ضریب انعکاس و0۹ ۱۳-۱- ضریب بهره منبع نو ۱ فصل دوم- تعاریف و مفاهیم اساسی روشنایی ۱-۲- آشنایی ۳ ۱۵ ۲-۲- زاویه فضایی ۱۱۳ ۳-۲- جریان نور ۱۱۳ ۴-۲- مقدار نور ۱۱۱۳ ۵-۲- شدت نور م۱ ۶-۲- شدت نور متوسط ۱۳ فصل سوم- معیارها و استانداردهای طراحی روشنایی معادن ۱-۳- آشنایی 0۹ ۲-۳- ضوابط کلی در مورد روشنایی معادن زیرزمینی ری ی ی با( ۳-۳- استانداردهای روشنایی برای ایران وم ۴ ۱ فصل چهارم- دستورالعمل طراحی روشنایی معادن ۱- ۴- آشنایی م۱۰ ۱۳۴ ۲-۴- طراحی روشنایی به روش لومن ارو ۳-۴- طراحی روشنایی به روش نطقه به نطقه رو فصل پنجم- مشخصات فنی و تجهیزات لازم برای تامین روشنایی فردی در معادن ۱- ۵- آشنایی ۱۳۹ ۳-۵- انواع چراغهای انفرادی وم ۱۳۹ ۳-۵- نحوه شارژ چراغهای انفرادی و ۱۳۹ ۳-۵- چراغخانه و ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ذ شم - مره ات فنی و تجهیزات لازم برای تامین روشنایی عمومی در معادن ۳- ۶- چراغهای توربینی ی یی ۵-۶- تجهیزات روشنایی در راهروها.. ۶-۶- روشنایی در کار گاه‌های استخراج زغال رای را ان را ار را را ات ار رن ی را را رن رن را را رن ار رن ار رن ار ری فصل هفتم- مقررات ایمنی روشنایی ۱- ۷- آشنایی ی ۲-۷- مقررات قانونی موجود و /۳۷- مقررات مربوط به چراغهای الکتریکی وم مه مهم ۴-۷- مقررات ایمنی روشنایی عمومی در معادن مو و ۵-۷- مقررات مربوط به روشنایی اضطراری ری ایا رن رت را ی ان رت رت رن را را رن ان ار رن ات رن را را ار را رن ار را ار ری ۶-۷- مقررات مربوط بده روشنایی ماشین آلات و و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ تعاریف و مفاهیم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱- آشنایی تعاریف و9 مفاهیم اصلی مربوط بهه روشنایی معادن آمده است. ۳۲-۱- زاویه فضایی قسمتی از فضا را که به وسیله یک مخروط محدود شده باشد زأویه فضایی می‌گویند (شکل ۱-۱). برای اندازه گیری زاویه زأویه فضایی(00) به شرح زیر تعریف می‌شود : (۱-۲) رم شکل ۱-۱ تعریف زاویه فضایی زاویه فضایی را به گونه دیگری نیز می‌توان تعریف کرد. بدین معنی که اگر شعاع کره یاد شده واحد باشد.ء سطح عرقچین مربوط به آن برایر زاویه فضایی خواهد شد (شکل ۱-۱). واحد زاویه فضایی استراد یا استرادیان است و آن زاویه‌ای است که سطح عرقچین مقابل به آن در کره به شعاع واحد. برابر واحد سطح شود (شکل ۲-۱). حدود تغییرات زأویه فضایی از صفر تا تمامی سطح کره به شعاع واحد یعنی ۴/۲ است. برای بیان اندازه زاویه فضایی از رابطه بین اندازه زاویه مسطح مخروط نظیر و اندازه زاویه فضایی استفاده می‌شود. اگر زاویه راس مخروط نظیر زاویه فضایی ۲0باشد. اندازه زاویه فضایی مقابل به آن خواهد شد: ۷ (۲-۱) 810 877 < رم ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ مقررات روشنایی در معادن عیرم‎ رتم٩ شکل ۲-۱- تعریف استراد ۱ ۳-۱- جویان نور جریان نور عبارت از توان نوری و یا میزان آنرژی تشعشع شده در واحد زمان است که جسم نورانی تشعشع می‌کند و به وسیله چشم به صورت نور احساس می‌شود. مجموع جریان نور یک منبع عبارت از کل توان نوری آن است که در فضا منتشر می‌شود و به کمک وسایل مخصوص ( مثشل حباب) می توان آنرا در جهت خاص متمرکز کرد. واحد جریان نور لومن" است که با ۸/ نشان داده می‌شود و آن عبارت از جریان نوری است که طی آن در داخل زاویه فضایی واحد (یک استرادیان ) واحد شدت نور (یک شمع) وجود داشته باشد. 2-۱- مقدار نور حاصلضرب جریان نور در زمان تأثیر آن به نام مقدار نور خوانده می شود: (۳-۱) 0 < که در آن ‏ جریان نور و / زمان و 2 مقدار نور است . |- 11۳۱۱۵۶ 2- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل او ل- تعاریف و مفاهیم ۵ واحد مقدار نور لومن ساعت (171./1/) و معادل مقدار نوری است که جریان آن یک لومن است و در زمان یک ساعت تشعشمع می‌کند. ۵-۱- شدت نورا شدت نور به عنوان جریان نور موجود در واحد زاویه فضایی تعریف می‌شود. بدین ترتیب اگر 44 جریان نوری باشد که تحت زاویه فضایی 40 تشعشع می‌کند. شدت نور آن (1) خواهد شد : 4 ۴ - | 10 صورتی که شدت نور یک منبع صفحه‌ای, در نقاط مختلف تفاوت می‌کند و امتداد ماکزیمم آن به نوع منبع بستگی دارد. )۳-۱( واحد شدت نور را شمع جدید"(کاندلا) است که با 24 نمایش داده می‌شود و می‌توان آنرا بر اساس رابطه ۴-۱ به عنوان جریان نور یک لومن در داخل زاویه فضایی یک استرادیان تعریف کرد. ۱ در عمل, واحد شدت نور به نحو دیگری تعریف می‌کنند و آن عبارت از -- شدت نوری است که از یک جسم سیاه (اکسید ۹۰ توریم) به مساحت یک سانتیمتر مربع در دمای معادل نقطه ذوب پلاتین (۱۷۵۲درجه سانتیگراد) در امتداد عمود بر سطح ساطع می شود. در قدیم شمع دیگری به عنوان واحد شدت نور تعریف می‌شد که چندان تفاوتی با واحد جدید نداشت و رابطه آزها به شکل (۵-۱) شمع قدیم ۰/۹۸ < شمع جدید یا کاندلا 1-۱- شدت نور متوسط می‌کنند. شدت نور متوسط عبارت از شدت فرضی است که اگر آن را به طور یکنواخت و در تمام جهات به منبع نسبت دهیم»ء جریان نور کلی منبعء تغییری نکند. شدت نور متوسط را می‌توان برای تمام فضاء افقی وقائم تعریف کرد. از سوی دیگر شدت نور متوسط را می‌توأن برای نیمه بالایی و پایینی چراغ نیز تعریف کرد. ۷-۱ منحنی توزیع نور اگر یک دستگاه مختصات قطبی به گونه‌ای توجیه شود که در سطح قائمی که از منبع نور عبور می‌کند. قرار گیرد» سپس شدت نور در امتدادهای مختلف در دستگاه مختصات نقل شده و انتهای شعاع‌های قطبی به هم وصل شود.ء منحنی حاصل را به نام منحنی توزیع نور می‌خوانند (شکل ۲-۱). ]- 101331۵۱۱۶ 1 2- ۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ مفررات روشنایی در معادن شکل ۳-۱- منحنی توزیع جریان نور یک لامپ رشته‌ای ۸-۱- شدت روشنایی ! شدت روشنایی و یا به بیان ساده‌تر روشنایی» به صورت خارج قسمت جریان نوری که بر یک سطح می‌تابد (بر حسب لومن) بر مساحت سطحی که روشن شده است (بر حسب متر مربع) تعریف می‌شود : (۱-ع) - بر که در آن ۷ جریان نور و ۸ مساحت و 7 شدت روشنایی است. اگر جریان نور به طور یکنواخت در سطح پخش شودء رابطه ۶-۱ روشنایی واقعی سطح را به دست می دهد. اما اگر این توزیع یکنواخت نباشد.ء آنجه که از رابطه ۶-۱ به دست می‌آید. شدت روشنایی متوسط سطح خواهد بود. واحد شدت روشنایی لوکس " است که با 1# نشان داده می‌شود و عبارت از شدت روشنایی‌ای است که در هر متر مربع از سطح » جریان نور یک لومن تشعشع کند. اگر منبع نوری با شدت نور متوسط(1) در فاصله ۲ از سطحی قرار گیرد» شدت روشنایی ناشی از آن منبع در نقطه ای درست زیر منبع از رابطه زیر به دست می‌آید (شکل ۴-۱). (۷-۱) - بر مطابق این رابطهء شدت روشنایی با شدت نور نسبت مستقیم و با مجذور فاصله نسبت معکوس دارد و این قانون به نام قانون مجذور فاصله خوانده می‌شود. این رابطه وقتی صادق است که نور به طور عمودی بر سطح بتابد و اگر جهت تابش مایل باشد.ء رابطه به شکل دیگری در می‌آید که به نام قانون کسینوس خوانده می‌شود. درحالت کلی مطابق شکل ۵-۱ امتداد تابش نورء عمود بر سطح مورد نظر نیست و امتداد چراغ - نقطه با امتداد عمود بر سطح زاویه 0 تشکیل می‌دهد. در چنین حالتی روشنایی حاصل از منبع 5 در نقطه ای مانند ۸ از سطح مورد نظر از رابطه زیر حاصل می‌شود: 1] - 2-4 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل او ل- تعاریف و مفاهیم ٍ (۸-۱) 0ب < را ۳ با توجه به رابطه 0 ۵05 ۲ < ] رابطه ۸-۱ را به شکل زیر نیز می‌توان نوشت که فرمول ساده تری است: / ۳ - ‏ور‎ 5 0 )۹٩-۱( 1 اجزای فرمول‌های ۸-۱ و ۹-۱ در شکل ۵-۱ نشان داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ مفررات روشنایی در معادن با توجه به رابطه ۷-۱ لوکس را به گونه دیگری نیز می‌توان تعریف کرد یعنی آنرا عبارت از شدت روشنایی منبع نوری به شدت در بعضی موارد واحد شدت روشنایی را به صورت شمع - متر بیان می‌کنند که هم ارز لوکس است. در کشورهای انگلیسی زبان از واحد شمع - فوت استفاده می‌کنند. رابطه بین شمع - فوت و شمع - متر به شرح زیراست : (۱۰-۱) (لوکس) شمع - متر ۱۲۱۰/۷۶۰۸ شمع - فوت م ۰ با ۱۳ اجسام وقتی مرئی می‌شوند که تشعشع کنند و برای این منظور ممکن است خود نورانی باشند و یا اینکه نوری را که روی آنها می درخشنده تر به نظر می‌رسد. جهت است. بدین ترتیب اگر 0۸۹ سطح جسم روشن, ۷۳۹ سطح آن در امتداد معین و 12 شدت نور آن در جهت مورد نظر و ۵ زاویه بین امتداد مورد نظر و امتداد عمود بر سطح روشن باشدء درخشندگی آن در جهت یاد شده (1) خواهد شد (شکل ۶-۱): 1 1 (۱۳-۱) سا نس بل سر[ 02۴2/14 در منابع گسترده» درخشندگی همه سطح یک منبع نور لزوماً یکسان نیست و بنابراین در مورد این منابع باید اصطلاح درخشندگی سس ورای ۳ مضم وک هن 0 4 84 / 4 شکل 1-۱- درخشندگی یک منبع نور (د۵5 ۳۳۵31 0۵1013۵1۳۵ 01) 10۳1۳۵۳۵۵ -۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل او ل- تعاریف و مفاهیم ۱ واحد درخشندگی استیلب ۱ است که با 50 نشان داده می‌شود و معادل یک شمع بر سانتیمتر مربع است. علاوه بر این واحد. از واحد دیگری که به نام آپوستیلب ۲ موسوم است و با نماد 250 نموده می شود نیز استفاده می کنند: (۱۳-۱) را 1 083/0[ واحد لامبرت ۲ (1آ) از جمله واحدهای دیگر درخشندگی است و عبارت از درخشندگی سطحی است که نور با شدت یک لومن ۱ 7 واحد متداول دیگری که برای بیان درخشندگی کاربرد داردء واحد نیت است که به شکل زیر تعریف می‌شود : (۱۵-۱) نیت - )۱۶-۱( ۱۰-۱- ضریب جذب نسبت جریان نور جذب شده به وسیله یک سطح به جریان نوری که به آن می‌تابد. به نام ضریب جذب آن سطح نامیده می‌شود. ۱۱-۱- ضریب انعکاس " نسبت جریان نور منعکس شده از یک سطح به جریان نوری که به آن می‌تابد, به نام ضریب جذب آن سطح نامیده می‌شود. [- [۳ 2 - 8005110 3- 71 4- 1 5-6 -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ مفررات روشنایی در معادن ۱۳-۱- ضریب بهره منبع نور برای هر منبع نور دو ضریب بهره نوری و الکتریکی به شرح زیر تعریف می‌شود: ۱-۱۳-۱- ضریب بهره نوری خارج قسمت جریان نور چراغ به توان ورودی آنرا به نام ضریب بهره نوری می‌نامند: (۱۷-۱) زر 4 که در آن ,77 ضریب بهره نوری» 0) جریان نور چراغ بر حسب لومن ۰ 1 توان الکتریکی چراغ بر حسب وات است. ۲-۱۳۲-۱- ضریب بهره الکتریکی خارج قسمت توان نوری چراغ (بر حسب وات) بر توان الکتریکی آن (بر حسب وات) به نام ضریب بهره الکتریکی خوانده می‌شود: / 1 که در آن (م جریان نور چراغ بر حسب لومن» ۷۷ توان الکتریکی چراغ بر حسب وات است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ دستورالعمل بررسی روشنایی‌در معلدن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- دستورالعمل بررسی روشنایی در معادن ۳ ۱-۲- آشنایی گرفت و نتایج را با مقادیر استانداردء مقایسه کرد. اگر چه چشم انسان قادر به تخمین دقیق شدت نور و شدت روشنایی نیست ولی با دقت کافی می‌تواند روشنایی دو سطح را با ۲-۲- دستگاههای اندازه گیری مشخصه های روشنایی ۱-۲-۳- وسایل اندازه گیری شدت نور دستگاه‌هایی که برای اندازه گیری شدت نور به کار می‌روند. به نام نورسنج یا فتومتر" خوانده می‌شوند و به کمک آنها می‌توان با استفاده از یک منبع نور که شدت آن مشخص استء شدت نور هر منبع دیگر را به دست آورد. برای اندازه گیری شدت روشنایی از دستگاه‌هایی موسوم به لوکس متر" استفاده می‌کنند که مبنای آن استفاده از سلول‌های ۳-۲-۲ وسایل اندازه گیری درخشندگی اساس کار دستگاه‌های اندازه گیری درخشندگی همانند سایر دستگاه‌های نوری» بر مبنای مقایسه دو سطح که یکی از آن ها تحت شرایط استانداردی روشن شده استوار است. این دستگاه‌ها را می‌توان هم برای اندازه گیری شدت روشنایی و به عنوان لوکس متر و هم برای تعیین درخشندگی به کار برد. ۳-۲- ویزگیهای نورسنجی در معدن در داخل معدن نور کمتر از جاهای دیگر است و بنابراین دستگاهها بایستی حساس تر باشند. از سوی دیگرء محدودیت فضا و احتمال تصادم دستگاه با دیواره‌های حفریات معدنی و وسایل مختلف را (ضمن حمل و نقل آن) نیز بایستی به عنوان ویژگیهای دیگر یکی از نکات مهمی که در انتخاب نورسنج ها برای بررسیهای نورسنجی وجود دارد. مسئله حساسیت آنها در برابر طول ۱-0000 2-7 -------- صفحهٔ بعد -------- حساسیت را دارد. اگر حساسیت این طول موج واحد فرض شودء حساسیت سایر طول موج های طیف مریی کمتر از واحد خواهد بود. 5-۳- روشهای نورسنجی در داخل معدن برای نورسنجی در داخل معدن» استفاده از روش نورسنجی فیزیکی" توصیه می‌شود. با استفاده از نورسنج‌های فیزیکی حساسی که منحنی حساسیت آنها نسبت به طول موجهای مختلف شبیه منحنی حساسیت چشم انسان است. می‌توان مشخصه‌های روشنایی را به طور مستقیم در داخل معدن اندازه گرفت. هریک از نورسنج‌ها امتیازات و معایبی دارند اما در همه آنها بخش حساسی وجود دارد که نور را به جریان الکتریکی تبدیل می‌کند. این جریان الکتریکی را می‌توان چندین بار تقویت کرد و آنرا مستقیماً بر حسب نورتابشی, مدرج ساخت. انواع مهم نورسنجهای قابل حمل و نقل در داخل معدن می‌توان نورسنج‌های سلنیومی/ سیلیسیومی و خلاء را نام برد. ۵-۳ خطاهای نورسنجی به هنگام نورسنجی, خطاهای مختلفی ممکن است اتفاق افتد که آنها را به چهار دسته خطاهای اتفاقی» نظامدار (سیستماتیک)» یکی از مسایل مهم در کاربرد نورسنحها مسئله تصحیح زاویه ورودی نور به دستگاه است. دستگاههای نورسنج جدید به گونه‌ای ساخته شده‌اند که به طور خودکار نتایج را از بابت زاویه تابش تصحیح می‌کنند در صورت استفاده از دستگاه‌های قدیمیء باید 1-۲ نحوه اندازه گیری شدت روشنایی در قسمتهای مختلف معدن از آنجا که در سقف حفریات معدنی به فواصل معینی چراغهایی نصب می‌شود از چندین منبع مختلف» نور به نورسنج می رسد. لذا باید به نوبت, نورسنج را به سوی منابع نور مختلف گرفت و هر بار به وسیله پارچه‌ای از تابش نور سایر منابع بر روی نورسنج جلوگیری کرد. پس از آن که این عمل در مورد تمام منابع نور انجام شدء از جمع کردن آنها با هم» روشنایی کلی به دست می‌آید. در مورد تونل‌هایی که نسبت فاصله دو چراغ به ارتفاع چراغها زیاد باشد.ء باید اندازه گیری را بدین ترتیب انجام داد که نورسنج را در دو نوبت در امتداد عمود بر خطی که نقطه اندازه گیری را به نزدیکترین چراغ هر طرف وصل می‌کندء قرار داد و نورسنج را قرائت کرد. دراین اندازه گیری‌هاء نورسنج نه تنها نور را از نزدیکترین چراغ بلکه از چراغهای دیگر نیز دریافت می‌دارد. در صورتی که قدرت انعکاس سقف و دیواره حفریات معدنی زیاد باشدء کمیت اندازه گیری شده» شدت روشنایی حاصله از نورهای مستقیم چراغها و نور ۱-۳۳۷۵۹۱۵۵ ۳1۵۵۷ 2-۳۳0102۲۵ 3-۷151۵2[ -------- صفحهٔ بعد -------- در مناطق کم نور بین دو چراغ, مولفه غیر مستقیم نور نیز اهمیت پیدا می‌کند و ممکن است به حد مولفه مستقیم برسد و حتی در پاره‌ای نقاط از آن نیز بیشتر شود. به طور کلی در نقاط کم نور معدن» روش عمود قرار دادن نورسنج بر امتداد خط واصل نقطه اندازه گیری و چراغ » نتیجه قابل قبولی به دست نمی‌دهد و در این موارد باید نورسنج را در کف حفریه معدنی قرار داد و آنرا قرائنت برای بررسی وضعیت روشنایی در معدن» یکی از دو وسیله درخشندگی سنج و نورسنج فتوالکتریک را به کار می‌برند. طرز عمل به یکی از روشهایی است که درزیر تشریح شده است. ۱-1-۲ اندازه گیری در سطح در این روش باید طول معینی از حفریه معدنی مثلاً تونل یا کارگاه را انتخاب کرد و در طول آن تعدادی مقاطع فرضی به فاصله حدود ۲۰ سانتیمتر در نظر گرفت. در هر یک از این مقاطع فرضی نیز تعدادی نقاط اندازه گیری انتخاب می‌شود که تعداد این نقاط به ابعاد مقطع حفریه معدنی و دقت اندازه گیری بستگی دارد (شکل ۱-۲). پس از اندازه گیری شدت روشنایی در این نقاط به کمک اطلاعات حاصله منحنی های هم روشنایی رسم می‌شود. برای نمایش داده های حاصله از این بررسی هاء رسم منحنی‌های سه بعدی توصیه می‌شود که طی آنها می‌توان مناطق هم روشنایی را به وسیله رنگ یا علایمی از قبیل هاشورهای مختلف نشان داد. ۲-1-۳ اندازه گیری جداگانه نورهای مستقیم و غیر مستقیم در این روش نورهایی که به طور مستقیم و از طریق لامپ ها به نورسنج می‌رسند. و نورهای غیر مستقیمی که پس از انعکاس در قسمتهای مختلف به دستگاه برخورد می‌کنند » به طور جداگانه و طی مراحل مختلف, به شرح زیراندازه گیری می‌شود. برای اندازه گیری روشنایی مستقیم» باید سطح نورسنج را به حالت عمود بر امتداد خطی که نقطه اندازه گیری را به چراغ وصل می‌کند.ء قرار داد. برای جلوگیری از تاثیر نور سایر چراغ‌هاء باید دستگاه را به غیر از سطح رو به چراغ به وسیله پارچه سیاهی پوشاند. بدین ترتیب برای لامپ‌های مختلف نزدیک به نقطه اندازه گیری» قرائت‌های مختلف انجام می شود. از آنجا که این قرائت‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- اندازه‌گیری نورهای غیرمستقیم نیز باید به همین روش انجام گیرد. ۳-۹-۲- روش قرانت ماکزیمم دهد. سپس مولفه این قرائت در امتداد عمود بر سطح اندازه گیری؛ محاسبه شود و آن ر بد عنوان روشنایی سطح مورد نظر گرفت. پس از اینکه در نقاط مختلف حفریه معدنی. روشنایی یب روش‌های یاد شده به دست آمد؛ برای نمایش توریع روشنایی باید منحنی های هم روشنایی را رسم کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- معیارها و یم فصل ۳ روشنایی معالدن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- قصل سوم- معیارها و استانداردهای طراحی روشنایی معادن له ۹-۳- آشنایی از جمله مواردی که باید به هنگام طراحی معدن در نظر گرفته شود.ء تامین روشنایی لازم برای قسمت های مختلف معدن است. با ۲-۳- ضوابط کلی در مورد روشنایی معادن زیرزمینی ۱-۲-۳ درخشندگی برای تعیین درخشندگی» چهار رده درخشندگی به شرح جدول ۱-۳ تعریف شده است: جدول ۱-۳- درخشندگی مناسب برای عملیات مختلف معادن ۱ ترافیک سبک, درجه مکانیزه بودن معدن کم ولی روشنایی عمومی برای رعایت ایمنی ۵ ضروری است ۲ وسایل مکانیزه در معدن به کار گرفته شود ۲ ۳ فضاهای زیرزمینی که در آنجا کارهای کم دقت انجام گیرد ۱۰ ۴ فضای زیرزمینی که در آنجا کارهای دقیق انجام گیرد ۳۰ ۲-۲-۳- خیرگی ! درخشندگی وسایل شبکه روشنایی معدن باید کمتر از *1/» ۰ باشد. تا از نظر خیرگی مشکلاتی به وجود نیاید. در جبهه کار و ۳-۲-۳- روشنایی عمومی از نقطه نظر اقتصادی, برای تامین روشنایی عمومی, استفاده از چراغهای تخلیه الکتریکی توصیه می‌شود. در راهروهای کوتاه به کرد. از لامپهای رشته‌ای فقط هنگامی باید استفاده کرد که به دلایلی ننوان لامپهای تخلیه الکتریکی را به کار برد (مثل علایم نوری و خاموش بودن ماشین آلات نیز باید چراغها همچنان روشن بمانند. ۱-6 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ مقررات روشنایی در معادن 2-۲-۳ چراغهای انفرادی در مواردی که روشنایی عمومی معدن هم کافی باشد.ء همراه بودن چراغ انفرادی برای کلیه کسانی که در معادن زیرزمینی کار می‌کنند. الزامی است. این چراغها برای روشنایی راهروهای فرعی معدن» روشن کردن فسمتهای خاص و تامین روشنایی در موارد چراغهای انفرادی باید برای حداقل ۱۰ ساعت کار توان لازم را داشته باشند و جریان نور آنها پس از ۸ ساعت کار حداقل ۲۰ لومن استاندارد روشنایی برای ایران به شرح جدول ۲-۲ پیشنهاد می‌شود که باید در کلیه معادن رعایت شود. جدول ۲-۳- استاندارد روشنابی برای معادن ایران محدوده کف چاه ۶۰ نقاط مهم اطراف چاه ۳ تعمیرگاه زیرزمینی ۵۰ راهروهای حمل و نقل ۱ کار گاه استخراج ۱۵ نقاط بارگیری ۳۰ محدوده ماشین آلات ۳۵ راهروهای عبور افراد ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ دستورالعمل طراحی روشنایی معلدن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- دستورالعمل طراحی روشنایی معادن ۳۳ ۱-4- آشنایی برای آنکه میزان روشنایی لازم در نقاط مختلف معدن تامین شودء بایستی نوع و آرایش چراغها را به نحو مناسبی انتخاب کرد. ساده ترین روش طراحی سیستم روشنایی معادن» روش موسوم به لومن است که ابتدا با استفاده از ین شیوه» می‌توان روشنایی متوسط را به دست آورد و سپس با استفاده از روش نقطه به نقطه طراحی دقیق را انجام داد. ۳-2- طراحی روشنایی به روش لومن این روش» به نام روش ضریب بهره دهی نیز نامیده می‌شود و برای طراحی کلی روشنایی به کار می‌رود. با این روش» روشنایی متوسط سطح مورد نظر در حد مجاز خواهد بود و ممکن است روشنایی بعضی از قسمتهای آن کمتر و بعضی نقاط آن بیشتر از حد لزوم باشد. بنابراین ابتدا باید با استفاده از این روش فاصله چراغها را به دست آورد و سپس به کمک روش نقطه به نقطه این فواصل ابتدا باید نوع چراغ را با توجه به شرایط ایمنی و اقتصادی انتخاب کرد. سپس با توجه به استاندارد روشنایی برای محل مورد نظر» شدت روشنایی متوسط در سطح آن محل انتخاب شده و با توجه به ضرایب تصحیحی فاصله چراغها از رابطه زیر محاسبه می‌شود: بعمع) 0 ۳۴ و 9 که در آن: ت< روشنایی متوسط در سطح مورد نظر بر حسب لوکس 8 عرض سطح مورد نظر بر حسب متر 7 فاصله چراغها بر حسب متر جریان نور هر چراغ بر حسب لومن 2۱ ضریب بهره دهی " <* ضریب نگهداری " )> ضریب جذب " ۱-۲-2 ضریب بهره‌دهی جریان نور یک چراغ معمولی زیاد و درحد چند هزار لومن است اما تمام این جریان نور به سطح مورد نظر نمی‌رسد و بخش مهمی از آن در فضا پخش می‌شود. طبق تعریف نسبت جریان نور مفید چراغ بر جریان کلی آن به نام ضریب بهره دهی نامیده 1-11117010 7۳ 2- 1۵11116206 07۳ 3-00070۳10 07۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ مقررات روشنایی در معادن (۲-۴) لک | 7 +۷) 1 شاخص فضا 7 عرض سطح مورد بررسی (> طول سطح مورد بررسی ارتفاع چراغ نسبت به سطح مورد بررسی در جدول ۰۱-۴ ضریب بهره‌دهی چراغهای مختلف نسبت به شاخص فضا در حالتهای متفاوت درج شده است. جدول ۱-۶- ضریب بهره‌دهی چراغها نسبت به شاخص فضا در شرایط مختلف ۲-۲-2 ضریب نگهداری نوردهی یک چراغ در تمام مدت کار آن یکسان نیست. نوردهی چراغ نیز نظیر هر دستگاه دیگرء به مرور کاهش می‌یابد و باید با نگهداری مداوم و دقیق این آهنگ را کند کرد. رسوب گرد و غبار بر روی شیشه چراغ سبب کاهش نوردهی آن می‌شود و نیز با نشستن این ذرات بر سطح حفریات معدنی, قابلیت انعکاس آنها کاهش می‌یاید. در کارهای صنعتی و تحت شرایط معمولی جوی, که حباب چراغها هر ۶ هفته یکبار به خوبی تمیز می‌شودء ضریب نگهداری را حدود ۰/۸ منظور می‌کنند. به عبارت دیگرء شدت نور حاصله از چراغ را به طور متوسط ۸۰ درصد شدت نور اولیه آن در نظر می‌گیرند. |- ۳0۵۲۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- دستورالعمل طراحی روشنایی معادن ۵ ۳-۲-2 ضریب جذب از آنجا که هوای معدن دارای مقداری گازء دود و گرد و غبار است و این امر سبب می‌شود که مقداری از نور در فاصله بین منبع نور و سطح مورد نظر جذب شده و یا پراکنده شودء بنابراین بستهء به فاصله چراغ تا سطح مورد روشنایی و میزان آلودگی های موجود در هوای معدن » بایستی ضریب تصحیحی از این بابت در نظر گرفت. ضریب جذب ۰/۵ برای شرایط پرگرد و دود معدن توصیه می‌شود. با تعیین ضرایب یاد شده و جایگذاری آنها در رابطه ۱-۴ فاصله چراغها به دست می‌آید. در مواردی که به جای چراغ های با لامپ منفرد از چراغهایی که چندین لامپ دارند استفاده می‌شود. در رابطه ۱-۴ باید به جای ۰ مجموع جریان نور لامپها را منظور کرد. جدول ۲-۶- ضریب نگهداری چراغها در حالتهای مختلف شرایط محیط زمان تناوب پا کردن چراغ ضریب نگهداری خیلی گردوغبار دار هرماه ۸ شش ماه یکبار ات سالانه ۴ فقط هنگام تعویض ۳ گردوغبار معمولی هرماه ۹ شش ماه یکبار ۸ سالانه ۷ فقط هنگام تعویض ۶ *-۳- طراحی روشنایی به روش نقطه به نقطه در روش لومن فاصله چراغها به گونه ای تعیین می‌شود که روشنایی متوسط در سطح مورد نظر را تامین کند لذا در زیر چراغ به نقطه به شرح زیر است: ۱-۳-۶ انتخاب چراغ مناسب در این روش نیز مشابه روش لومن, ابتدا چراغ مناسب از نقطه نظر ایمنی؛ فنی و اقتصادی انتخاب می شود. در انتخاب این چراغهاء باید تمام ضوابطی را که در قسمت مقررات فنی و ایمنی آمده است. مد نظر قرار داد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ مفررات روشنایی در معادن -۲-۳- تعیین فاصله اولیه با توجه به نوع چراغ انتخابی و با استفاده از روش لومنء فاصله اولیه چراغها از رابطه ۱-۴ محاسبه می‌شود. در سطح مورد بررسی (مثلا کف تونل یا دیواره کارگاه استخراج) یک شبکه منظم از نقاط انتخاب می‌شود (شکل ۱-۴). صمی بط رل و و ی شکل ۱-۶- موقعیت نقاط انتخابی در سطح مورد بررسی ۱ 2-۳-2 تعیین میزان روشنایی در نقاط کنترل در هر یک از نقاط کنترل» روشنایی حاصل از سه ردیف چراغهای دو طرف نقطه محاسبه می شود. برای این کار ابتدا باید شدت نور چراغ در امتداد چراغ - نقطه را به دست آورد. بدین منظور با رسم یک دستگاه مختصات سه بعدی (شکل ۲-۴) ۰ زوایای شکل ۳-2- تعیین زوایای به و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- دستورالعمل طراحی روشنایی معادن 4 ۱ - 1 ۱۳ »‌ 7 ابر + 3 ه (۴-۴) سکس روا سس 2 02 / > 1 )۳-۴( 41 02 منحنی توزیع شدت نور هر چراغ را باید از کاتالوگ کارخانه سازنده به دست آورد که نمونه‌ای از آن در شکل ۳-۴ نشان داده با نقل زوایای ‏ و # در منحنی توزیع نور چراغ» شدت نور چراغ در امتداد چراغ - نقطه به دست می‌آید. یادأوری می‌شود که 7 زاویه بین نصف النهار امتداد مورد نظر و نصف النهار مبدا و 0 زاویه بین مدار مربوط به امتداد مورد نظر و مدار صفر را نشان پس از تعیین شدت نور چراغ در امتداد مورد نظرء روشنایی چراغ اول در نقطه کنترل از رابطه ۹-۱ محاسبه می‌شود: ی < ۳ 7 واه ماو ام گت دیدش -ممفاسهه پدزساو ای ۸6 ۸ 1 ۱ / ۳ ام با را خی ا که | وم ور کس ام ی ۳ ۰ خه ۱ ۱ ( که 7 م ۳ و خر کر کرک رخ ۹ ۸ ا ۲ ار ۳ سب سب چاس. ۱ خته می مم< ۳ سا رصم ها میا چچج که وه ۳0 چسست وس اسآ ما کسام راز 7 ۹ ات .چا ۹ هت حجحم. _ِ ی پچ م چجججه یججحم ۳ ۰ ۹ ۹ ز] ً / پر جرا ما که ها ها که 1 6 اش ۱ کر ما اد ماس سر زر ا رو ض اب ۹ ۸ - _- سم | هت سا و سساوست ابا وی ۱ ۱ ۱ ۱ / :1 / / تیه ۹ ۰ ۳ سا سا مت نت سا ما که شش زب ۳ ام ۱ هه ات چات ۸ ده هاض ۱ سستت بح هه هه ۹ سامد سس هزور ۷ ۱ ۹ ۱ ۱ 1 1 1 / 1 1 ۳ یره / 1 ۹۰ ۰ ۰ ۱ ات سا و رم : چد جچشدجدد شتدت ی تست 1 ۱ ۱ ه ۱ 0 1 ۱ 1 ۱ / / ز] / / 1 بت 4 اه هه ۹ سس و ۸ سسستد::: اس ی سسته: مسجت یسیو شتسه وس هیا سس سم ۱ : 9 ی ا ۱ 1 ا 1 مور هه هه ام ی ام اس اس اس |۶2 یا .مسم تا 1 أ ۲ ۱ ات سک و 0۳ 2 20 9 ار] وب را زی خ زا عرب نمد دار ی فن دو مرا را 6,9 یشان ز پشت شکل ۳-۶- منحنی های هم شدت یک چراغ معدنی معلق -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ مفررات روشنایی در معادن پس از محاسبه روشنایی ناشی از چراغ اول در اولین نقطه کنترل, روشنایی چراغهای دیگر نیز که در طرفین نقطه قرار دارند محاسبه می‌شود و از جمع آنها روشنایی کلی اولین نقطه به دست می‌آید و در سایر نقاط کنترل نیز میزان روشنایی باید به همین ترتیب محاسبه شود. آزها در شکل ۴-۴ نشان داده شده است. شکل ۶-۶- منحنی های هم روشنایی در کف تونلی به ارتفاع ۲/۲ متر و فاصله چراغ‌ها ۵ متر پس از رسم منحنی های هم روشنایی» در صورتی که روشنایی در تاریکترین نقاط از حد مورد نظر بیشتر یا مساوی نبود (که در اولین مرحله این چنین است) آنگاه باید یا فاصله چراغها را کمتر در نظر گرفت و یا لامپ های با شدت نور بیشتر را به کار گرفت و محاسبات را تکرار کرد و این مراحل را آنقدر انجام داد تا سرانجامء روشنایی حداقل لازم در تمام نقاط سطح مورد نظر تامین شود و منحنی‌های هم روشنایی به صورت خطوط تقریباً موازی در آیند. طراحی را می‌توان با استفاده از نرم افزارهایی که در این مورد وجود دارد نظیر نرم افزارهای زیر نیز انجام داد. الف- ۸60132 ب- ۸۳ 3 روشنایی #- این نرم افزار را می‌توان از طریق سایت دانشکده مهندسی معدن, متالورژی و نفت دانشگاه صنعتی امیر کبیر باز گرفت (دانلود) کرد 13۱06 /۰1۲ ۱۷۷۷۷۷۷۰۵۱1.۵۸2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ مشخصات فنی و تحهیزات لازم برای نامین روشنایی فردی در معلدن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- مشخصات فنی و تجهیزات لازم برای تامین روشنایی فردی در معادن ۳ ۱-۵- آشنایی اگر چه در بسیاری از نقاط معدن به وسیله سیستم روشنایی عمومی,» روشنایی لازم تامین می شود اما برای تأمین شرایط ایمن در مواردی که به هر دلیل روشنایی عمومی معدن قطع شود و نیز تامین روشنایی در قسمت هایی از معدن که فاقد روشنایی عمومی است » تمام افرادی که وارد معدن می‌شوند.ء باید به چراغ فردی محهز باشند. از سوی دیگر در بسیاری از قسمت‌های معدن نمی‌توان از روشنایی عمومی استفاده کرد. به عنوان مثال قسمت‌های در حال کار که تاسیسات مربوط به روشنایی عمومی هنوز آماده نشده است و نیز قسمتهای موقت معدن را نمی‌توان بدین طریق روشن کرد. علاوه بر این» در بسیاری از قسمتها لازم است که در حین کار» محل مورد نظر را به طور موضعی روشن کرد و تامین این خواستهء به ۲-۵- انواع چراغهای انفرادی چراغهای انفرادی الکتریکی معادن را به دوگروه چراغهای دستی و چراغهای کلاهی تقسیم می‌کنند. ۵- ۱-۲- چراغهای دستی چراغ, دستگیره ای وجود دارد که به وسیله آن می‌توان چراغها را حمل و نقل کرد. ۵- ۲-۲- جراغهای کلاهی این چراغها نیز از دو قسمت باطری و نورافکن تشکیل شده که به وسیله یک رشته کابل نرم به یکدیگر ارتباط دارند. باطری درون محفظه‌ای قرار گرفته است که حلقه مخصوصی به منظور عبور کمربند دارد و بدین ترتیب به سهولت می‌توان باطری را به کمر و چراغ را به کلاه وصل کرد. ۳-۵- نحوه شارز چراغهای انفرادی هر چراغ انفرادی الکتریکی معمولاً برای مدت ۸ ساعت قادر به کار است و پس از آن بایستی به منظور آماده شدن چراغ برای نوبت کار بعدی» آن را شارژ کرد. حداقل لازم برای شارژ کامل معمولاً ۸ ساعت است شارز صحیح چراغ از عوامل مهم افزایش عمر مفید آن است و اگر به خوبی انجام شودء تا زمان طولانی می‌توان از آن استفاده کرد. نکاتی که درحین شارژ چراغ باید مورد توجه قرار گیردء در کاتالوگ کارخانه سازنده درج شده است و بنابراین قبل از استفاده از چراغ, باید این کاتالوگ را به دقت مطالعه کرد. بازدید الکترولیت از جمله نکات مهمی است که بایستی انجام شود و به طور کلی هر ۷ تا ۱۰ روز یکبار باید چراغها را از این بابت کنترل کرد. یکی دیگر از عوامل خوب کارکردن چراغ سالم بودن صفحات آن است. عمر صفحات در باطری های اسیدی, در حد قابل توجهی کمتر از باطری‌های قلیایی است. معمولاً باطری هایی که مدتی کار کرده اندء خیلی زود شارژ می‌شوند ولی البته ظرفیت آنها -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ مقررات روشنایی در معادن به مراتب کمتر از ظرفیت واقعی آنها است. اگر در پایان شیفت, ولتاز چراغ به طور سریع پایین افتد, نشانه آن است که صفحات آن یکی از موارد مهم» شارژ دوباره چراغهایی است که در اثر استفاده طولانی, به طور کامل تخلیه شده اند. این چراغها را نمی‌توان با روش معمولی ولتاژ ثابت شارژ کرد بلکه بایستی آنها را به مدت طولانی تحت جریان ثابت زیر شارژ قرار داد. بدین ترتیب هر چراغخانه» بایستی قفسه شارژ ویژه‌ای برای این گونه چراغها داشته باشد. معمولاً شارژ این چراغها تحت شدت جریان ۰ تا َ آمپر در حدود ۳۰ ساعت انجام می‌گیرد. خاتمه شارژ هنگامی است که اگر چراغ برای مدت نیم ساعت روشن باشد. ولتاژ آن تغییر محسوسی نکند. اگر چراغ چنین رفتاری را نشان ندهدء یعنی پس از یک شارژ طولانی» باز هم ولتاژ آن در فاصله نیم ساعت سقوط کند. نشانه آن است که باطری معیوب شده است و باید صفحات آنرا تعویض کرد. تمیز نگه داشتن چراغ وبه ویژه اتصالات آن از جمله مسایلی است که شارژ آن را آسان می سازد و سبب افزایش بهره وری چراغ می شود. 2-۵- جراغخانه چراغخانه محلی است که در آنجا چراغها را شارژ و تعمیر می‌کنند. محیط چراغخانه باید تمیز و عاری از گردو غبار و دارای فضای کافی باشد. از جمله ویژگی‌های مهم دیگر چراغخانه, داشتن نور کافی و هوای تمیز است. دیواره‌های چراغخانه باید لااقل تا ارتفاع ۲ متری به وسیله کاشی‌های روشن پوشش شود. دمای چراغخانه نیز بایستی کنترل شده و در حد معتدلی نگهداشته شود و این امر نه تنها برای کارکنان چراغخانه بلکه برای داشتن شرایط شارژ مناسب, لازم است و در هر حال نبایستی از حدود معینی که کارخانه سازنده چراغ توصیه کرده است. تجاوز کند. محل تعمیر چراغها بایستی از قسمت شارژ آنها جدا باشد و به انواع وسایل و تجهیزات لازم از قبیل لوله کشی آب سردو گرم و هوای فشرده مجهز شود. علاوه بر این» چراغخانه بایستی محل مناسبی برای دفتر کار مسئول چراغخانه و نیز فضای ویژه‌ای برای انبار داشته باشد. از نقطه نظر نحوه مراجعه کارکنان معدن به چراغخانه و گرفتن چراغ ویژه خودء چراغخانه را به دو گروه باجه‌ای و هر چراغ باید شماره مشخصی که متعلق به فرد معینی است داشته باشد. برای این که کار کنان به آسانی بتوانند محل چراغ خود را پیدا کنندء باید شماره چراغهای موجود و اسامی صاحبان آن در هر قفسه با خط درشت در قفسه نوشته شود. یکی از مهمترین تاسیسات چراغخانه » تجهیزات مربوط به شارژ چراغها است. به طور کلی جریان مورد نیاز برای شارژ چراغها از نوع جریان دایم است که ممکن است در خود چراغ و به وسیله یکسو کننده‌ای که در نورافکن آن تعبیه شده است تامین شود و یا اینکه با استفاده از یکسوکننده‌های قوی» جریان یکسو شده و به قفسه شارژز چراغ ها هدایت شود. ۵-۵- نحوه انتخاب چراغ مناسب شروع کار) از حد مجاز پایین تر نیاید. -------- صفحهٔ بعد -------- بدین ترتیب باید از این نظر چراغها را آزمایش کرد. طرز کار بدین ترتیب است که پس از شارژ چراغء آن را روشن می‌کنند و ولتاژ آن را در زمانهای مختلف اندازه می‌گیرند. تغییرات ولتاژ نسبت به زمان» معمولاً به صورت منحنی ملایم نزولی است ولی اگر استفاده از چراغ ادامه یابدء زمانی می‌رسد که ولاز با سرعت زیادی افت پیدا کرده و منحنی ملایم شکستگی پیدا می کند. شکل ۱-۵ منحنی تغییرات فشار الکتریکی نسبت به زمان را در مورد دو نوع چراغ مختلف نشان می‌دهد. البته این منحنی‌ها مربوط به باطری‌هایی است که ولتاژ آنها بیشتر از ولتاز معمول چراغهای معدنی است زیرا ولتاز چراغهای معدنی در شروع کار ۲/۱ ولت است و در آنتهای کار به حدود ۱/۸ ولت می رسد. به هر حال, در مقایسه دو چراغ الف و ب» بدیهی است که چراغ آلف مناسب تر است زیرا نقطه شکستگی آن» در فاصله زمانی قابل توجهی نسبت به زمان یک شیفت (حدود ‎٩‏ ساعت) قرار دارد و بدین ترتیب» اگر استفاده از چراغ از زمان یک شیفت هم تا حدی تجاوز کندء چراغ صدمه ای نخواهد دید. در صورتی که نقطه شکستگی چراغ ب» که در واقع یک چراغ فرسوده استء تقریباً در خاتمه شیفت اتفاق می افتد. بدین ترتیب» چراغی را که منحنی آن به حالت منحنی ب درآمده است بایستی از مدار خارج ساخت. فاصله زمانی‌ای که منحنی چراغ از حالت آلف به ب تبدیل می‌شودء در واقع عمر مفید است که با نگهداری صحیحء می‌توان این زمان را طولانی تر ساخت. برای جلوگیری از کاهش عمر مفید چراغء هیچگاه نبایستی از آن بیش از ۸ ساعت استفاده کرد. به عبارت دیگرء در عمل هیچگاه نبایستی شرایط کار چراغ به نقطه شکستگی آن برسد. 7 ۰ # و۳ 1 ۳ ۳ ۳ ۰ ۳۳ ۳ ۳ شکل ۱-۵- تغییرات ولتاز چراغ نسبت به زمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ مشخصات فنی و تحهیزات لازم برای قامین روشنایی عمومی در معادن -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشسم- مشبحصات فنی و تجهیزات لازم برای تامین روشنایی عمومی در معادن ۳۷ -۱-٩‏ آشنایی در قسمت‌های اصلی معدن» باید با نصب چراغهای ثابت» روشنایی عمومی آن قسمت را تامین کرد. توصیه می‌شود که دیواره- ها و سقف حفریه معدنی به گونه‌ای باشد که از جذب اشعه نورانی جلوگیری شود (سفید کردن سطح داخلی تونل‌های باربری با آهک) و بدین وسیله ضریب انعکاس دیواره‌های آن افزایش یابد. چراغهای ثابت را معمولاً در سقف حفریات معدنی یا نقاط مناسب دیگر نصب می‌کنند و فاصله آنها را طوری در نظر می‌گیرند که روشنایی کافی در محوطه تامین شود. مهمترین چراغهایی که برای روشنایی عمومی معدن به کار می روند لامپ‌های رشته ای لامپ های تخلیه در گاز, لامپ‌های فلورسنت و چراغهای توربینی هستند. در معادن زغال گازدار باید انواع ویژه این لامپها را به کار برد. ۲- ۹- لامپ‌های رشته‌ای لامپ‌های رشته‌ای که در معادن به کار می روندء برای محافظت در برابر ضربات» باید یک حباب شیشه‌ای ضخیم و یک پنجره محافظ فلزی داشته باشند. لامپهایی که برای روشنایی در معادن زغال گازدار به کار می روند بایستی ضد جرقه باشند و نیز گرمای زیاد تولید نکنند. نحوه محاسبه فواصل لازم بین چراغهای متوالی در قسمتهای مختلف معدن را در فصل چهارم ارایه شد ولی به عنوان یک قاعده جدول ۱-۹- فاصله مناسب چراغهای رشته ای در قسمت های مختلف معدن نقاط بارگیری تونلهای اصلی باربری(با نوار نقاله) از جمله دیگر خصوصیات لامپ‌های معادن زغال کم بودن فشار الکتریکی آنهاست و به طور کلی ولتاژ آتها نبایستی از ۱۳۷ ولت بیشتر باشد. بدین منظور در داخل معدن بایستی به کمک ترانسفورماتورهاء ولتاژ شبکه اصلی را تا حد لازم پایین آورد. اعظم جریان نور لامپ را به سوی پایین هدایت شود. لامپ‌های فلورسنتی که در داخل معدن به کار می روند.ء باید یک پوشش محافظ داشته باشند و در مواردی که از این لامیما -------- صفحهٔ بعد -------- منحربه ایحاد انفجار شود. برای جلوگیری از این خطر, لامپ‌های فلورسنت محصوصی ساخته شده است که به محض شکشته شدن شیشه. مدار برق داخل آن قطع می‌شود و از بروز جرقه جلوگیری می کند. در مواردی که از چندین لامپ فلورسنت برای روشنایی عمومی معدن استفاده می‌شود باید برای هر گروه از آنها یک سیستم تغذیه و کلید ضد جرقه جداگانه در نظر گرفت. 2-1 چراغهای توربینی این چراغها یک توربین کوچک دارند که به وسیله هوای فشرده کار می‌کند. گردش توربین باعث گردش یک ژنراتور کوچک در داخل چراغ می‌شود و جریان برق ناشی از آن یک لامپ جیوه ای یا فلورسنت را روشن می سازد. از آنجا که جریان برق در داخل خود چراغ تولید می‌شود لذا این چراغ ایمنی کامل دارد و به هیچ وجه جرقه ای تولید نمی کند. از چراغ توربینی در قسمت‌های در حال کار معدن که نیاز به روشنایی عمومی دارند استفاده می‌شود زیرا این چراغها احتیاج به کابل کشی ندارند و به سهولت می‌توان آنها را به شیلنگ هوای فشرده وصل کرد و روشنایی مناسبی را برقرار ساخت. میزان آن به حدود ۷۲۰ لومن می‌رسد. مصرف هوای فشرده چراغها ۰/۱۷ تا ۰/۲ متر مکعب در دقیقه در فشار ۵/۵ اتمسفر است. -۵-٩‏ تجهیزات روشنایی در راهروها از آنجا که راهروهای معدنی طویل‌اند و فاصله مراکز تغذیه برقی تا لامپها زیاد استء معمولاً کابل انتقال برق داخل راهروهای معدن از نوع فشار قوی تا متوسط است و در محل استفاده» ولتاز خط به کمک ترانسفورماتور کاهنده! » تا حد لزوم کاهش می‌یاید. ۱-۵-۹٩‏ تقسیم بندی راهروها از نظر تامین روشنایی راهروهای معدن را از نظر تامین روشنایی به سه گروه زیر تقسیم می‌کنند. الف- راهروهایی که برای رفت و آمد به کارگاه استخراج به کار می روند و در آزها ماشین آلات حمل و نقل مواد حر کت نمی‌کنند و فقط افراد پیاده در حرکت‌اند . ج- راهروهای اصلی حمل و نقل حاصل در کف راهرو چندان زیاد نیست و برای تامین روشنایی کافی در این قسمت. باید نورافکن را به دست گرفت. |- ۳۵1۹101136۲ ۵6| -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۵-۹- تامین روشنایی در راهروهایی که از آنها هم برای رفت و آمد و هم برای حمل و نقل استفاده می شود در چنین راهروهایی» علاوه بر روشنایی لازم برای رفت و آمد افراده سیستم روشنایی بایستی به گونه‌ای باشد که وسایل و تجهیزات حمل و نقل نیز به خوبی قابل رویت باشند در این راهروهاء بجز در حوالی چاه» برای تامین روشنایی عمدتاً از چراغهای انفرادی استفاده می‌شود. بنابراین چراغهای انفرادی باید از نوعی باشند که در تمام طول شیفت. روشنایی مورد نظر را تامین کنند. 2-۵-۹ راهروهای اصلی حمل و نقل طبق مقررات» در این راهروها روشنایی لازم باید بدون در نظر گرفتن چراغهای انفرادی» به وسیله سیستم روشنایی عمومی تامین شود. همین مقررات تاکید دارد که هر کس که در این راهروها کار می کند. باید به چراغ انفرادی نیز مجهز شود. کارگاه‌های استخراج معادن زغال سنگ, جزو مشکلترین قسمتهای معدن از نظر تامین روشنایی هستند. در یک کارگاه استخراج با جبهه کار بلندء ارتفاع کم و نیز وجود سیستمهای نگهداری سبب می‌شود که فضای کافی برای نصب وسایل روشنایی موجود نباشد. از سوی دیگر, ناو زنجیری و9 دستگاه زغال‌برء مداوماً باید جابه جا شوند. نور چراغ کلاهی معدنجی ها نیز علاوه بر آنکه برای تأمین روشنایی کافی نیست» مشکل خیرگی را هم در بر دارد. در معادن زغال گازدار» ضرورت اجتناب از بروز جرقه نیز به این فضای بسیار کمی وجود دارد. این فضا باید به گونه ای باشد که در عین نصب جراغ, فضای کافی برای کار وجود داشته باشد و در عین حال توزیع روشنایی نیز به خوبی انجام گیرد. برای روشنایی کارگاه‌های استخراج زغال باید از چراغ‌های ضد جرقه یا ذاتاً ایمن" استفاده شود. ۱-11۳۱ ۹۱۵۵[[۷ ۵6 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۷ مقررات ایمنی روشنایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفنم- مفررات ایمنی روشنایی ۴۳۳ ۱-۷ آشنایی در این فصل » مقررات ایمنی مختلف مربوط به سیستمهای تامین روشنایی در معادن آمده است. درابتدای فصل, مقررات قانونی موجود درج شده و در ادامه آن مقررات تکمیلی ذکر شده است. ۲-۷- مقررات قانونی موجود مقصود از مقررات قانونی موجود مواردی است که در فصل نهم آیین نامه ایمنی معادن طی مواد ۳۳۷ تا ۳۵۶ آمده است و به عنوان تنها موارد قانونی موجودء رعایت آنها الزامی است. ۱(- در معادن زغال سنگ باید منحصراً از چراغ آیمنی باطری دار استفاده شود. ۲- هر کارگر باید دارای پلاکی با شماره اختصاصی و چراغی به همان شماره برای تحویل و تحول چراغ باشد. ۳ چراغهای انفرادی باید دایماً در وضع سالم و بدون نقص نگهداری شده و هنگام تحویل به کارگران, آماده به کار باشند. ۴- مسئول معدن باید شخصی را که واجد صلاحیت باشد به تصدی چراغ خانه بگمارد. ۵- هر شخصی که چراغ دریافت می‌کند موظف است از سالم بودن چراغء اطمینان حاصل کند. ۶ ساختمان چراغ باید طوری باشد که فقط در چراغ خانه بتوان با وسایل مخصوص أَن را باز و بسته کرد. ۷ چراغهای شعله دار را نباید جلوی لوله های تهویه قرار داد. ۸- کارکنان باید پس از خروج از معدن » چراغ خود را بلافاصله تحویل چراغ خانه دهند و بردن چراغ به منازل و یا محل دیگر ممنوع است. ۹- شخصی که چراغ را تحویل گرفته است اگر مجدداً آن را به چراغ خانه برنگرداند و یا چراغ دیگری به جای آن تحویل دهد. باید علت آن را به چراغدار گزارش کند . چراغدار باید علت عدم تحویل و یا تعویض را رسیدگی و در صورت لزوم به مسوول معدن گزارش دهد. ۰ چراغ خانه باید از مصالح غیر قابل اشتعال ساخته شده و خوب تهویه شود. ۱-ساختمان چراغ خانه باید به گونه ای باشد که در مواقع خطرء کارکنان آن بتوانند محل کار را فوراً ترک کنند. ۲۳- محل نگهداری سوخت چراغهای کاربیدی باید کاملاً خشک و محفوظ از نفوذ آب باشد. ۳- چراغ خانه باید به وسایل آتش نشانی از قبیل کپسولهای آتش نشانی و جعبه های مخصوص ماسه و غیره مجهز باشد. ۴۳ ورود افراد به تونلها و انجام کار » بدون چراغ تونلی انفرادی ممنوع است. ۵- تعداد چراغهای سالم انفرادی در هر چراغ خانه باید ده درصد بیشتر از کارگران زیرزمینی باشد. ۶- از لحظه ای که چراغ انفرادی در چراغ خانه به کارگر تحویل می شود ء در صورتی که بدون وقفه و به طور متمادی مورد استفاده قرار گیردء باید به مدت ده ساعت کار کند. ۷- چراغ خانه باید مجهز به وسایل تهویه با قدرت کافی باشد و پیوسته تمیز نگهداری شود. ۸-مسوول ایمنی معدن موظف است حداقل یک بار در ماه تمام چراغ های انفرادی را بازدید و دقیقاً کنترل کند. ۹- برای درست کردن آب اسید همیشه باید اسید به آب اضافه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ مقررات روشنایی در معادن ۰- کارهای اکتشافی و کار در معادن روباز در هوای تاریک و مه آلود بدون تامین روشنایی مناسب ممنوع است. ۳۷- مقورات مربوط به چراغهای الکتریکی ۱- لامپ های روشنایی فردی باید حداقل شدت روشنایی ۱۵۰ لوکس را در فاصله ۱/۳ متری در مدت زمان شیفت کاری ۲- لامپ های انفرادی کارگران باید طبق مقررات و استانداردهای مربوطه ساخته شوند. ۳- استفاده از لامپهای ایمنی در صورتی مجاز است که توسط شخص دیصلاح تایید و توسط سازنده مجاز تولید شده باشند. ۴- در کلیه معادن » شماره گذاری همه چراغها الزامی است. ۵- در کلیه معادن سرویس و نگهداری چراغها باید در مکان مناسب و با اجازه مسئول مربوطه انجام گیرد. ۶- هر شخصی که چراغی دریافت می کند باید: الف- حتی الامکان از سالم بودن چراغ مطمئن شود. ب- از دریافت چراغی که این شرایط را ندارد خودداری کند. ج-چراغ دریافتی را با دقت حمل کند. د- هرگونه آسیب و خرابی چراغ را به مسئول نگهداری چراغها که صدمات وارده به چراغها را لیست می‌کند. گزارش دهد. ۷- هیچ کس مجاز به باز کردن چراغهای ایمنی در زیرزمین نیست. ۸- سرویس کلیه چراغها باید فقط در چراغخانه انجام شود. -٩‏ تمیز کردن » تعمیر و شارژ دوباره چراغها باید در اتاقی مجزا از محلی که در انجا سوخت نگهداری می‌شود. انجام گیرد. ۰- ورود افراد غیر مسوول به چراغخانه ممنوع است. ۱- از جمله وظایف مسوول شارژ چراغهاء گرفتن لیست موارد زیر است: الف- اسامی پرسنلی که به داخل معدن رفته اند. ب- تعداد چراغهای دریافتی هر یک از پرسنل. ۳- در معادن دارای گرد و یا گاز زغال باید چراغها قبل از ورود به داخل معدن از لحاظ سالم بودن به وسیله شخص مسوول بازدید و بررسی شوند. ۳- به کار بردن قطعات یدکی غیر از آنجه که کارخانه سازنده مربوطه تعیین کرده ممنوع است. ۴- استفاده از بخاری و شعله آزاد و همجنین استعمال دخانیات در چراغخانه ممنوع است. ۵ در صورتی که یک چراغخانه برای معدن کافی نباشدء در مقابل هر تونل و یا هرچند تونل نزدیک به هم باید یک چراغخانه احداث و به وسایل و تاسیسات مورد نیاز تحهیز شود. ۶- چراغ خانه باید دارای خصوصیات زیر باشد: الف- تمیز و عاری از گردو غبار باشد. ب- دارای هوای تمیز و روشنایی کافی باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم- مقررات ایمنی روشنایی ۳۵ چ- دمای داخل آن در حد نرمال باشد. ۰- مجهز به آب گرم و سرد و لوله کشی هوا باشد. و- محلی مناسب جهت نصب تاسیسات شارژ چراغها داشته باشد. ۷- برای شارژ چراغها جریان دایم مورد نیاز است» که جریان دایم ممکن است درخود چراغ به وسیله یکسو کننده‌ای که در نورافکن آن تعبیه شده است تامین شود و یا اینکه با استفاده از یکسو کننده‌های قویء جریان یکسو شده و به قفسه شارژ چراغ هدایت شود. ۸- چراغخانه بایستی محل مناسبی برای دفتر کار مسوول چراغ خانه و نیز فضای ویژه ای جهت انبار داشته باشد. ۹- برای جلوگیری از کاهش عمر مفید چراغ » هیچ گاه نبایستی از آن بیش از ۸ ساعت استفاده کرد. ۰ در مورد سرویس فنی چراغ نکات زیر باید مورد توجه قرار گیرد: الف- دو قلاب قاب چراغ باید کاملاً سالم باشد. ب- در روی درپوش چراغ معدنی باید پلاک علامت گذاری برای قرار گرفتن شماره کارگر موجود باشد. ج- وضعیت ظاهری چراغ باید هر روز مورد کنترل و بازرسی قرار گیرد و در صورت صدمه دیدگی و یا شکستگی باید آنرا تعویض د- کابل چراغ باید فاقد هرگونه پارگی باشد در صورت مشاهده, کابل باید تعویض شود. ۰- چراغ باید در محل مشخص شده روی دستگاه شارز قرار گیرد. و- لامپ چراغ باید در وضعیت خاموش روی دستگاه شارژ نصب شود و در صورت لزوم» کنتاکتها ترمیم شوند. ز- نحوه اتصال صحیح و شارژ چراغ باید به وسیله آمپر متر دستگاه شارژ که برای هر نوع چراغ در نظر گرفته شده است کنترل شود. اگر آمپر متر سالم نباشدء حتماً باید رفع عیب یا تعویض شود. ح- بدنه چراغ و نور افکن باید هر روز تمیز شود. ط- در هر سه ماه حداقل یک بار باید نورافکن چراغ باز و قطعات آن کنترل شود. ی- با برداشتن گیره نورافکن باید حلقه کنتاکتی و محل آن را کاملاً تمیز کرد و از سالم بودن آنها مطمئن شد. ک- فیوز چراغ باید کنترل شده ودر صورت معیوب بودن با همان نوع فیوز تعویض شود. ل- به هنگام جداساختن چراغ از دستگاه شارژ باید با روشن و خاموش کردن » از سالم بودن مدار الکتریکی چراغ مطمئن شد و در صورت آشکال و قطع و وصل شدن » باید لامپ چراغ را تعویض کرد. 2-۷- مقررات ایمنی روشنایی عمومی در معادن ۱- روشنایی عمومی معدن باید در محلهای زیر تامین شود. الف - معادن روباز: در محل های کاری و عملیاتی, در لبه های کاواک معدن و محل های پرشیب مانند مسیر جاده ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۳۶ مفررات روشنایی در معادن ب- معادن زیرزمینی/ در کلیه ایستگاه های زیرزمینی» در کلیه مسیرهای تردد. در گریزلی هاء سیلوهای مواد معدنی و ایستگاه های بارگیری و سایر مکانهایی که پرسنل در آن محل مشغول به کاراندء ورودی و خروجی چاهها و دو راهی های مربوطه» دوراهی‌هاء تقاطع ها و محل هایی که ماشین آلات به صورت پیوسته یا متناوب در آن تردد دارند.ء در کلیه ایستگاه‌های کمک‌های اولیه » در کلیه مکان ها و اتاق هایی که موتور یا سایر تجهیزات که به طور مستمر مورد استفاده قرار می‌گیرندء وجود دارند. ج- کارخانه فرآوری: در کلیه محل های کاری روبازء راه پله هاء مسیرهای تردد و داخل کارخانه فرآوری. ۳ جاده های باربری در معادن روباز باید به وسیله لامپ و سایر نشانه‌های راهنما به منظور کار در شب کاملاً مشخص شوند. ۴- برای محل‌هایی که در مورد آزها استانداردهای روشنایی تدوین نشده است. مدیر معدن باید حداقل روشنایی درج شده در مقررات را برای تامین ایمنی پرسئل فراهم کند. ۵- در طول ساعات کاری,» کلیه لامپ های تامین کننده روشنایی معدن باید در ایستگاه های چاه روشن باشند. ۶- استفاده از چراغ هایی که شعله باز دارند در محل‌های دارای پتانسیل تحمع گاز , ممنوع است. ۷- کلیه لامپ های الکتریکی مورد استفاده در محیط‌های گازدار باید از نوع ضد جرقه باشند. ۸- استفاده از لامپ های رشته‌ای در محیط های گازدار ممنوع است. -٩‏ مدیر معدن موظف است دستورالعمل‌هایی در مواد زیر تمیه کند. - آرزیابی لامپ ها با توجه به مشخصات کارخانه سازنده - راه اندازی» بازرسی و تعمیر لامپ های روشنایی با توجه به مشخصات کارخانه سازنده. ۰- در معادن زغال سنگ باید از لامپ های مخصوص معادن زغال سنگ استفاده کرد. ۱ در معادن زیرزمینی تأمین روشنایی عمومی در محل های زیر ضروری است: - محل های اجتماع کارگران - ایستگاه های اصلیء پاگردهای چاه و یا سایر پاگردهای موجود - سایر محل هایی که مورد توافق مدیرمعدن و کمیته ایمنی و بهداشت باشد. ۳ در معادن روباز در محل های زیر باید روشنایی مناسبی فراهم شود: - جایی که کامیون ها بارگیری می‌کنند. - محل دمپ‌ها - محل‌ها و مسیرهایی که مواد منفجره حمل می‌شوند. ۳- در مواقع قطع روشنایی عمومی معدنء پرسنلی که فاقد تجهیزات روشنایی فردی مناسبی هستند. باید تا وصل سیستم روشنایی اضطراری و یا بازگشت شرایط به حالت عادی, در ایستگاههای مربوطه باقی بمانند. ۴- در زمان های طلوع و غروب آفتاب در نواحی فعال معدن در سطح زمین و یا در زیرزمین» کلیه پرسنل باید لباسهای دارای نوارهای منعکس کننده نور در طرفین و پشت برتن کنند. ۵-۷- مقررات مربوط به روشنایی اضطراری -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفنم- مفررات ایمنی روشنایی ۳۷ شود. ۲- ایجاد یک منبع اضطراری مستقل جداگانه برای روشنایی در هر محلی که احتمال خطر وجود داردء ضروری است. ۳- قبل از نصب سیستم روشنایی اضطراری کارگران معدن نباید شروع به کار کنند. - اتاقهای تعویض لباس و ساختمان شستشو (حمام و رختکن) - در ساختمان سنگ شکن و کارخانه های فرآوری و در مسیرهای پلکانیء رفت و آمد و نردبانها - در کلیه مکانهایی که دراثر قطع سیستم روشنایی» خطر و ریسک صدمه به پرسنل افزایش می یابد. - در صورت خرابی سیستم روشنایی عمومی» به صورت خودکار روشن شود. - سیستم روشنایی اضطراری را باید به طور مداوم و به منظور اطمینان از عملکرد آن در مواقع اضطراری کنترل کرد. ۹-۷- مقررات مربوط به روشنایی ماشین آلات ۱- کلیه ماشین آلاتی که در نزدیکی محل‌های کاری پرسنل مشغول به کاراندء باید به سیستم های روشنایی مجهز باشند. به شود. ۴- کلیه لامپ های روشنایی ماشین آلات متحرک باید با توجه به استاندارد روشنایی ماشین آلات زیرزمینی انتخاب شوند. ۵- لوکوموتیوهای معادن زیرزمینی باید چراغی داشته باشند که محدوده رفت و آمد آنها را روشن کند. ۶ انتهای کامیون یا دستگاه حمل مواد باید علاوه بر چراغ با نصب پارچه قرمز یا رنگ آمیزی قرمز رنگ مشخص شود (به استثنای دستگاه‌های دو طرفه). ۷- شدت روشنایی در مسیر تردد ماشین آلاتی که در معادن به کار می روند باید حداقل ۱۰ لوکس در فاصله ۲۰ متری باشد. ۸- کلیه تجهیزات باربری بدون تایر زیرزمینی باید دارای چراغهای عقب و حداقل ۲ چراغ اصل در جلو باشند. ۹- ارابه های چالزنی و دستگاه های نصب پیچ سنگ در زمانی که پرسنل آنها بیش از ۳ متر با جبهه کار فاصله دارندء باید به نور افکن مجهز شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- باه چراغ مخصوص بالا بر جاه باید لامپ دو طرفه داشته باشد. ۱- به منظور جلوگیری از پدیده سوسوزدن لامپهاء سیستم روشنایی باید حداقل دارای فرکانس ۵۰ سیکل در ثانیه باشد. ۲۳ به منظور جلوگیری از خیرگی موارد زیر باید مد نظر قرار گیرد: به پشت سر نگاه کندء ممنوع است. - نصب کلیه چراغهای روشنایی در مسیر دید پرسئل ی اپراتورهایی که دایم مسیر مذ کور را نگاه می‌کنند. ممنوع است. در صورتی که ۳- رنگ مورد استفاده در نقاشی سطوح خارجی ماشین آلات معدنی باید حداقل ۳۰ درصد قدرت انعکاس نور را داشته باشد. ۴- در محدوده‌ای که ماشین آلات معدنی مشغول به کاراندء به منظور افزایش وضوح تحهیزات باید از منعکس کننده‌ای با -------- صفحهٔ بعد -------- دفتر نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود.ء افزون بر چهارصد عنوان نشریه تخصصی-فنیء در قالب آیین‌نامهء ضابطه, معیارء دستورالعمل» مشخصات فنی عمومی و مقاله» به صورت تالیف و ترجمه» تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه پیوست در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های 6۳ قابل دستیابی می‌باشد. دفتر نظام فنی اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- 0 0۲ ۳11۵ م۳ 1۹136 0 200 ۳1300102 51۳۵168216 1۵۲ ۳۲۵۹:1۵۵۵ ۷۵۵ ۳ 1621211005 [1601012 ر, ۱۱۵۱۱۲ ۱۱۹۵ ۱۱۱ 9 .۲0 5 200 10۹1165 01 ۱/1۵1۹ 0615100 ناگ 5۵1216 1۵۳ م1 اه 016 ٩1۱۱۵۵ ۸112۲5 200 ۱11۲۵ 5‏ 10۷ 0 ۳۳۵۲۷۲1۵۱ [ 1060016۵ آ۵ ۲۳۵۲ 0 200 06۷1510 ناک ۱11۵1۵2 1۵۳ 011166 ان ۱۱۱۱ مره ه۸/ ۱۱۹۱۳ ۱ 2011 -------- صفحهٔ بعد -------- دربرگیرنده معیارها و مقررات فنی برای طراحی روشنایی بر اساس استاندارد روشنایی ارایه شده برای معادن ایران است.