مهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهور

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران مهلونت برفامه‌ریزی و نغقارت راهبردی ریس جمهور دسخو العمل نگهدآری و کنترل سقف د. کا, کله‌های استی | فر قار ی اسار۱حخ معاونت نظارت راهبردی وزارت صنعت., معدن و تجارت امور نظام فنی معاونت امور معادن و صنایع معدنی دفتر نظارت و بهره‌برداری معادن 0 رهم۳۵ ۱ ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- و سس ریأست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی مهندسان مشاور و پیمانکاران ی :۵۵ َ : ۳ : موضوع : دستورالعمل نگهداری و کنترل سقف در کارگاه‌های استخراج به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (1) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانی- مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنی و اجرایی کشور (موضوع تصویبنامه شسماره ۹ات ۸۳۳۹۷ مورخ ۱۳۸۵/4/۲۰ هیأت محترم وزبران) به پیوست نشریه شماره ۵۵۳ امور نظام رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرایی مشاوران. پیمانکاران و سایر عوامل ذی‌نفع نظام فنی و اجرایی, در صورت نداشستن ضوابط معتبر بهتر از تاریخ ۱۳۹۱/۹/۱ اجباری است. ۸۸ -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی برجسته مبادرت به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه از این‌روء از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و انشسکال فشی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: (- سماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۳ ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان مت ن اصلاح نسده را برای جایگزینی ارسال نمایید. ۰-5 نضانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این دفتر نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نضانی برای مکاتیه : تهران, میدان بهارستان» خیابان صفی علیشاه» معاونت برنامه‌ریزی و نظارت وا تنم اس با اد ,و۳۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی نظام فنی و اجرایی کشور (مصوبه شماره۴۲۳۳۹/ ت ۳۳۴۹۷ ه مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات وزیران) به کارگیری معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی در مراحل تهیه و اجرای طرح و نیز توجه لازم به هزینه‌های نگهداری و بهره‌برداری در قیمت تمام شده طرح‌ها را مورد تاکید جدی قرار داده است و این دفتر به استناد ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و نظام فنی اجرایی کشور وظیفه تهیه و تدوین ضوابط و معیارهای فنی طرحهای توسعه‌ای کشور را به عهده دارد. تامین شرایط ایمن کاری در معادن زیرزمینی به ویژه در کارگاه‌های استخراج از مهم‌ترین اهداف در عملیات معدنی به شمار می‌رود. در کارگاه‌های استخراج نگهداری و تقویت اولیه سنگ. بلافاصله بعد از حفر انجام می‌شود و برای تأمین شرایط ایمن کاری طی عملیات بعدی و همچنین به منظور ایجاد ثبات در هنگام تجهیز و حفظ مقاومت توده سنگ به واسطه کنترل جابه‌جایی‌های حاصله در مرزها مورد استفاده قرار می‌گیرد. اضافه کردن هر گونه سیستم نگهداری یا تقویت (علاوه بر سیستم نگهداری اولیه) در مرحله‌ای جداگانه به نام نگهداری ثانویه انجام می‌شود. در عمل به طور متداول, کارگاه‌های استخراج در زمره‌ی حفریات موقتی که نیازمند تجهیزات مختلف نگهداری‌اند. به حساب می‌آیند. در حالی که با زکننده‌ها (راه‌های دسترسی) و سایر حفریات مرتبط با کارگاه‌های استخراج نظیر راه‌های اصلی دسترسی و حمل و نقل» حفره‌های سنگ‌شکنی, ایستگاه‌های آب‌کشی و چاه‌های قائم در رده‌ی حفریات دایمی قرار می‌گیرند. اصطلاح کنترل لایه برای بیان شبوه‌های نگهداری و تقویت سنگ در معادن زغال اطلاق می‌شود. این اصطلاح به خوبی ببانگر مفهوم کنترل و محدود کردن جابه‌جایی‌های لایه‌ی سقف است. بعضی از تجهیزات کنترل لایه جزو سیستم‌های نگهداری هستند مانند پایه‌های هیدرولیکی که بلافاصله در پشت جبهه‌کار در روش استخراج جبهه‌کار طولانی قرار می‌گیرند. نشریه دستورالعمل نگهداری و کنترل سقف در کارگاه‌های استخراج با هدف ارایه اطلاعات لازم برای معادن زیرزمینی کشور تهیه شده است و از نظر اجرایی با شرایط معادن زیرزمینی ایران» سازگار است. با همه‌ی تلاش انجام شده قطعا هنوز کاستی‌هایی در متن موجود است که آن‌شاء... کاربرد عملی و در سطح وسیع این نشریه توسط مهندسان موجبات شناسایی و برطرف نمودن آن‌ها را فراهم خواهد نمود. در پایان» از تلاش و جدیت جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان امور نظام فنی همچنین جناب آقای مهندس وجیها... جعفری مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی بخش معدن کشور در وزارت صنایع و معادن» کارشناسان دفتر نظارت و بهره‌برداری معادن و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه» تشکر و قدردانی می‌نماید. امید است شاهد توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران در خدمت به مردم شریف ایران اسلامی باشیم. معاون نظارت راهبردی مهر ۱۳۹۰ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل مجری طرح آقای وجیه‌ا... جعفری معاون آمور معادن و صنایع معدنی - وزارت صنایع و معادن تهیه پیش‌نویس اصلی آفای عزالدین بخت آور دکترای مهندسی استخراج معدن اعضای شورای عالی خانم فرزانه آقارمضانعلی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری آقای بهروز برنا سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور آقای وجیه‌ا... جعفری وزارت صنایع و معادن آقای عبدالعلی حقیقی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری آقای عبدالرسول زارعی وزارت صنایع و معادن آقای ناصر عابدیان سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور آقای هرمز ناصرنیا سازمان نظام مهندسی معدن اعضای کار گروه استخراج آقای محمد فاروق حسینی دانشگاه تهران آقای کورش شهریار دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای علی مرتضوی دانشگاه صنعتی امیر کبیر اعضای کارگروه تنظیم و تدوین آقای مهدی ایران‌نژاد دانشگاه صنعتی امیر کبیر آقای عبدالرسول زارعی وزارت صنایع و معادن آقای بهزاد مهرابی دانشگاه تربیت معلم اعضای گروه هدایت و راهبری پروژه خانم فرزانه آقارمضانعلی رئیس گروه امور نظام فنی آقای علیرضا فلسفی کارشناس عمران امور نظام فنی ب کارشناس ارشد مهندسی صنایع کارشناس مهندسی معدن کارشناس مهندسی معدن کارشناس ارشد مهندسی معدن کارشناس ارشد مهندسی معدن کارشناس ارشد مهندسی معدن دکترای مهندسی معدن, مکانیک سنگ دکترای مهندسی معدن کارشناس ارشد مهندسی معدن دکترای مهندسی انفجار» مکانیک سنگ دکترای مهندسی فرآوری مواد معدنی کارشناس ارشد مهندسی معدن -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست مطالب بخش یک - دستورالعمل اجرای انواع سیستم نگهداری و کنترل سقف در روش‌های مختلف استخراج فصل اول- روش جبهه‌کار بلند غیرمکانیزه ۱-۱- آشنایی ار ۲-۱- سیستم نگهداری چوبی ۵ ۱-۲-۱- نکات مهم در ارتباط با چوب‌های قابل کاربرد در معدن ۸ ۲-۲-۱ نکات مهم در ارتباط با پایه» بلوک چوبی و کلاهک‌ها را ۳-۲-۱ نکات ایمنی در هنگام نصب پایه ۵ ۴-۲-۱- نحوه‌ی نصب پایه و بلوک چوبی و ۵-۲-۱- نحوه‌ی نصب پایه و کلاهک چوبی ی یر ۱ ۶-۲-۱- نمونه‌هایی از ناپایداری پایه‌ها در کارگاه‌های در حال کار جبهه‌کار بلند ۱۵ ۷-۲-۱- طراحی سیستم‌های نگهداری چوبی ۱۱۳ ۳-۱- سیستم نگهداری فلزی :۱ ۱-۳-۱- نکاتی در ارتباط با سیستم نگهداری فلزی ی ۱۵ ۲-۳-۱ نکاتی در ارتباط با پایه‌های هیدرولیکی و اصطکاکی ۳ ۳-۳-۱- طراحی پایه‌های فلزی ۳ فصل دوم- روش جبهه‌کار بلند مکانیزه ۱-۲- آشنایی را ۲-۲- عوامل موثر در طراحی نگهدارنده‌های قدرتی ی ی و۸ ۱ ۳-۲- طراحی نگهدارنده‌های قدرتی به روش آلمانی ۱۳ ۴-۲- طراحی نگهدارنده‌های قدرتی به روش انگلیسی یر ۱ ۵-۲- طراحی نگهدارنده‌های قدرتی به روش استرالیایی ۳ فصل سوم- روش اتاق و پایه ۱-۳- جا گذاشتن لنگه‌های ماده معدنی ی یر رر و۸ از ۱-۱-۳- طراحی لنگه‌ها بر ۲-۳- میل‌مهار ور ۱-۲-۳- طراحی شبکه میل‌مهارهای مکانیکی یره هر ۲-۲-۳ میل‌مهارهای رزینی ره هرا فصل چهارم- نگهداری و کنترل سقف در سایر روش‌های استخراج ۱- ۴- روش کندن و اکندن ۳۱ ۱-۱-۴- پر کردن ها ۲-۱-۴ میل‌مهارها ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۴- روش کرسی‌چینی ۳۳ ۳-۴- روش استخراج از طبقات فرعی را بخش دوم- بازیابی و ارزیابی سیستم‌های نگهداری کارگاه‌های استخراج فصل پنجم- بازیابی سیستم نگهداری در کارگاه‌های استخراج ۱- ۵- ملاحظات کلی در مورد بازیابی سیستم نگهداری یی ی ری ۸۵ ۲-۵- نحوه‌ی بازیابی پایه‌ها و بلوک چوبی 0۳ ۱-۳-۵- وسایل لازم زر ۳-۲-۵ مراحل کاری زر ۳-۵- نحوه بازیابی پایه و کلاهک و 0 ۴-۵- باز کردن جرز به کمک ابزار رهاساز یی ری یور یره ۸۵ ۱-۴-۵- وسایل لازم ورزر ۲-۴-۵- مراحل کاری ری ری ی ی ی ی رو ی یرو ی ری فصل ششم- ارزیابی سیستم نگهداری کارگاه‌های در حال کار یا هر ی ی ی رب یتردق یاه‌هدنرادهگن درکلمع یبایزرا -۶-۱ ۱-۱- ۶- همگرایی سقف و و 0 ۲-۱-۶- همگرایی پایه نگهدارنده ی ی ی ی ره ی ۳-۱-۶- مقاومت پایه ار ۲-۶- چک‌لیست‌های ارزیابی سیستم نگهداری یی یر ری یاه -------- صفحهٔ بعد -------- بخش ۱ دستورالعمل اجرای انواع سیستم نگهداری و گنترل سقف فر روش‌های مختلف استخراح -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- روش حجبهه کار فصل ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه‌کار بلند غیرمکانیزه ۰ ۱-۱- آشنایی به منظور انتخاب سیستم نگهداری و کنترل سقف مناسب در کارگاه‌های استخراج زیرزمینی استفاده از راهنمای مشخص شده در شکل (۱-۱) به همراه نکات زیر توصیه می‌شود. الف- استفاده از رده‌بندی روش‌های استخراج زیرزمینی بر اساس نوع نگهداری کارگاه استخراج (با نگهداری» بدون نگهداری و ب- از بین روش‌های آرایه شده در رده‌بندی مذکورء تنها از روش‌هایی که در داخل کارگاه استخراج نیاز به سیستم‌های نگهداری (مصنوعی و طبیعی) دارندء استفاده شده است؛ پ- به روش‌هایی همچون جبهه‌کار بلند (غیرمکانیزه و مکانیزه)» اتاق و پایه» کندن و أکندن که به ترتیب بیشترین کاربرد را در روش‌های نگهداری در سیستم‌های استخراج زیرزمینی بدون تگهداری پایه و جرز فلزی شکل ۱-۱- راهنمای انتخاب سیستم نگهداری و کنترل سقف در کارگاه‌های استخراج زیرزمینی ۲-۱- سیستم نگهداری چوبی ۱-۲-۱ نکات مهم در ارتباط با چوب‌های قابل‌کاربرد در معدن الف- در معدن بیشتر از چوب کاج استفاده می‌شود. چوب تبریزی به دلیل دوام کمی که دارد بیشتر در کارگاه‌های کوچک قابل کاربرد است؛ ب- معمولا از چوب‌های بریده شده در زمستان استفاده می‌شود. این جوب‌ها باید پس از بریده شدن» به مدت ۴ تا ۶ ماه در انبار پ- توجه شود که در شرایط معمولی» بیشترین عمر چوب در معدن ۸ سال است؛ ت- چوب‌ها در اثر قارچ‌ها و حشرات» فاسد می‌شوندء که برای بالا بردن مقاومت چوب‌هاء باید آن‌ها را اشباع و یا به کلرور سدیم -------- صفحهٔ بعد -------- اف دسنورالعمل نکهداری ‏ وکننرل سفف د رکارگاه‌های استخراج ۲-۲-۱- نکات مهم در ارتباط با پایه» بلوک جوبی و کلاهک‌ها الف- برای انتخاب ابعاد پایه‌های چوبی قابل کاربرد در کارگاه‌ها جدول (۱-۱) توصیه می‌شود؛ جدول ۱-۱- ابعاد پایه‌های چوبی در کارگاه‌های استخراج طول پایه (متر) ۲ قطر پایه (سانتی‌متر) ‏ ] طول پایه (متر) یی( ب- به طور تجربی» به ازای هر ۳۰ سانتی‌متر طول پایه. ۲/۵ سانتی‌متر قطر توصیه می‌شود؛ پ- در زمین‌های مقاوم و سخت. می‌توان پایه‌های چوبی را به تنهایی در زیر سقف نصب کرد؛ ت- در زمین‌های با مقاومت متوسط استفاده از بلوک چوبی همراه با پایه» توصیه می‌شود؛ ن- در زمین‌های سست, استفاده از کلاهک‌های چوبی بر روی پایه‌ها توصیه می‌شود؛ چ- اگر کف کارگاه نرم باشد. برای جلوگیری از فرو رفتن پایه در کف, باید "پایه" بر روی بلوک چوبی با ابعاد مناسب (مطابق شکل ۲-۱ به طور نمونه ۷/۶۷۱۲/۷۷۲۰/۳۲ سانتی‌متر) نصب شود (شکل ۳-۱ قسمت الف و ب)؛ چ- در صورتی که بلافاصله در زیر کف نرم کار گاه» یک لایه مقاوم و سخت وجود داشته باشد.ء بهتر است چاله‌ای به اندازه‌ی کمی بزرگتر از قطر پایه کنده شود تا به لایه‌ی مقاوم برسد.ء و پایه در چال مذکور محکم شود (شکل ۳-۱ قسمت ج)؛ سس ۳ سانتی مر 5 لا ۷ سای مر شکل ۲-۱- ابعاد مناسب بلوک جچوبی مورد استفاده در کف نرم ی کست ۲ ی ِ (ج) (ب) (الف) قرار دادن ستون بر روی لایه ی سخت استفاده از بلوکک چوبی به منظور واقع در زیر کف کارگاه جلوگیری از نفوذ ستون در کف نرم نفود ستون در کف نرم شکل ۳-۱-نفوذ پایه در کف کارگاه و راه‌کارهای مناسب گسیختگی‌ها توصیه می‌شود که در آن در برابر بارهای وارده بسیار زیادء پایه‌های نوک باریک در کف به آهستگی تغییر شکل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه‌کار بلند غیرمکانیزه ۳ شکل 2-۱- نمایی از پایه‌های نوک باریک شیب‌دارء باید پایه‌ها با زاویه بهینه نسبت به خط قائم و عمود بر سقف کارگاه نصب شوند (شکل ۵-۱). به ازای افزایش هر ۶ درجه شیب لایه‌بندی» تنها ۱ درجه می‌توان به زاویه‌ی بین خط عمود بر سقف و خط قائم اضافه کرد؛ شکل ۵-۱- پایه‌ی نصب شده در کارگاه‌ها و لایه‌های شسیب‌دار د- اگر لایه‌بندی افقی و کارگاه شیب‌دار باشد. باید پایه‌ها قائم نصب شوند (شکل ۶-۱)؛ ال را و وا که جک و اد 3 یک یواست وس شکل 1-۱- ترتیب قرارگیری و نصب پایه‌ها در کار گاه‌های استخراج شیب‌دار با لایه‌بندی افقی -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ دستورالعمل نکهداری وکننرل سفف د رکارگاه‌ها ی استخراج کم زالفض) 5 ۰-۰-۰۹ ۹ ولا یز ۰ 4 ۹ / َ سس هی 2 | ی رآ ی ی ۷( ," 1 سس کچ ی ی سس (ب سس خرساست شکل ۷-۱- ترکیب و محل قرارگیری پایه‌هاء بلوک‌های جوبی و کلاهک‌ها در کارگاه جبهه‌کار بلند ر- اغلب, فاصله‌ی بین ردیف‌های در برگیرنده‌ی پایه‌هاء ۱/۲ متر است. در حالی که اگر از کلاهک در بالای پایه‌ها استفاده شود. این فاصله را می‌توان تا ۱/۸ متر افزایش داد؛ ز- فاصله‌ی بین پایه‌ها در یک ردیف نباید از ۱/۲ متر بیشتر شود؛ ناپیوستگی نصب شود.ء پیش از محکم کردن کامل آن, از یک سری بلوک‌های چوبی در بالای کلاهک استفاده شود (شکل ۸-۱)؛ : را لش . ا ِ دم ار ۳ ۱ بِ 1 ۱ تسه اه ۱ ۹ ی ۱ :7 شکل ۸-۱- استفاده از بلوک‌های چوبی به عنوان پوشش شکستگی‌ها در بالای کلاهک س- استفاده از ترکیبی از پایه‌های چوبی و فلزی در یک جبهه‌کار مجاز نیست. زیرا ظرفیت تحمل بار در این دو نوع پایه متفاوت بوده و باعث توزیع نامناسب بار در سقف می‌شود؛ ش- نکات زیر در مورد جرزهای چوبی باید رعایت شود: - باید جرزها از چوب‌های با مقاطع چهارضلعی ساخته شوند. استفاده از قطعات چوبی با مقطع دایره‌ای مجاز نیست؛ - باید جرزها در قالب یک سیستم نگهداری بلاواسطه برای سقفء در بین سقف و کف کارگاه قرار گیرند؛ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه کار بلند غیرمکانیزه ۹ - ضروری است که هر قطعه مستقیما بر روی قطعه‌ی پایینی قرار گیرد؛ - چیدن و نصب مجموعه‌ی جرزهای چوبی بر روی نواحی سست.» صحیح نیست؛ معمولا در جبهه‌کار بلندء چیدمان پایه‌هاء بلوک‌های چوبی و جرزها مانند شکل ‎)۹٩-۱(‏ است. شکل ۹-۱- نمونه‌ای از الگوی نگهداری شامل پایه و کلاهک در کارگاه جبهه‌کار بلند ۳-۲-۱- نکات ایمنی در هنگام نصب پایه شرایط برای پایه‌گذاری مناسب شود؛ پ- چوب‌هایی که به منظور نصب پایه وارد معدن می‌شوند باید بدون پوست بوده و حتی‌الامکان بدون گره باشند و از آره‌کاری آن‌ها خودداری شود؛ ت- نگ‌هداری کار گاه با الوارهای نامناسب ممنوع است؛ ث- پایه‌هایی که در اثر آتشباری یا بارهای وارده صدمه دیده یا شکسته‌اندء باید سریع تعویض شوند. برای تعویض آن‌ها باید چ- چوب‌بست‌ها باید در مقابل حرکات و نشست زمین به خوبی مقاومت نمایند. لذا باید تمام چوب‌های یک قاب در سطح عمود خ- بلافاصله بعد از عملیات لق‌گیری» باید از سیستم نگهداری موقت در سقف استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ دستورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سقف د رکارگاه‌های استخراج 2-7-۱- نحوه‌ی نصب پایه و بلوک چوبی الف- مشخص کردن مکان نصب پایه: به واسطه‌ی فاصله‌اش از سایر پایه‌های واقع در یک ردیف یا در جایی که سقف نیاز به نگهداری دارد؛ ب- آزمایش سقف به واسطه‌ی زدن چندین ضربه به سقف توسط چکش یا ابزار نوک تیز و هم‌زمان لمس سقف با انگشت‌های دست. اگر صدای حاصله بم (شبیه صدای طبل) یا همراه با لرزش بود بیانگر وقوع جدایش بین لایه‌ها در سقف است. که در هنگام نصب پایه‌ها نیاز به احتیاط‌های ویژه‌ای است و در صورت وجود سنگ‌های سست در حال ریزش بر روی سقف باید پیش از نصب., سقف از این مواد سنگی تمیز شده و به اصطلاح لق‌گیری شود؛ پ- طول پایه به اندازه‌ای انتخاب شود که بدون استفاده از چکش, بتوان بلوک چوبی را مابین پایه و سقف قرار داد؛ ت- قرار دادن کف پایه در موقعیت مناسب: برای دستیابی به این هدف باید از نقطه‌ای در سقف که قرار است پایه در آنجا قرار گیرد, یک تکه سنگ را رها کرده و نقطه‌ای از کف را که سنگ با آن برخورد می‌کندء به عنوان نقطه‌ی نصب پایه در نظر گرفت. در ارتباط با لایه‌های شیب‌دار,ء باید کف پایه اندکی بالاتر از نقطه برخورد سنگ با کف کارگاه (در لایه‌های افقی) قرار گیرد؛ که این فاصله اندک, بستگی به شرایط در کارگاه دارد. پس از مشخص شدن نقطه‌ی نصب پایه در کف و قرار دادن آن در نقطه‌ی مذکورء باید به منظور نصب کامل مجموعه, به کله‌ی پایه و بلوک چوبی در سقف به محکمی فشار وارد شود (شکل ۱۰-۱)؛ ث- زدن ضربه‌های متعدد به وسیله چکش به پایه و بلوک چوبی, تا جایی که این محجموعه به طور کامل محکم شود. به جلو هل داده می‌سود سم (ب) بانه و بلوک حوبی را با ی جابی هل دهد که عمود بر سمش قرار کبرند ۳ ۰ 8 ۹ م ام ۰ .۰ یط شکل ۱۰-۱- نصب پایه و بلوک چوبی ۵-۳-۱- نحوه‌ی نصب پایه و کلاهک چوبی الف- مشخص کردن محل نصب کلاهک, آزمایش سقف و بررسی طول پایه‌ها (همان گونه که در بخش مراحل نصب پایه و بلوک چوبی به آن اشاره شد)؛ ب- قرار دادن کلاهک در محل از پیش تعیین شده‌ی آن در سقف: برای نگه داشتن کلاهک ممکن است به یک پایه‌ی جکی (مطابق با شکل ۱۱-۱) و به همکاری تعدادی کارگر نیاز باشد؛ پ- هل دادن بخش فوقانی پایه به همراه بلوک چوبی بر روی کلاهک و هدایت و محکم کردن آن (توسط چکش) در یک طرف کلاهک (شکل ۱۱-۱)؛ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه کار بلند غیرمکانیزه 1 شش ت- تکرار مرحله‌ی قبلی در مورد نصب پایه و بلوک چوبی در طرف دیگر کلاهک (شکل ۱۲-۱). تست ۱ کلاهک فلزی بانه‌ی چگی + ۱ هل دادن قسمن فوقالیس ۱ دابه و بلو کت حوبی بر روی کلاهک | ا ۳ مت و و و ۱ مس شکل ۱۱-۱- نصب نخستین پایه در زیر کلاهک 71 لا نخستین باه ی نصب شدد در 4 جایگاد آن به گمک جکش بابه دوم هدابت‌شده به ز بر تبر ۳ و آماده برای ضربه‌های چکش و قرارگیری در جانگاد آن شکل ۱۲-۱- نصب دومین پایه زیر کلاهک ۳ ۱ ده شکل ۱۳-۱- پر کردن فضاهای خالی بالای حایل سقف مربوط به پایه‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳ دستورالعمل نخهداری وکننرل سفف د رکارکاه‌ها ی استخراج 1-۲-۱ نمونه‌هایی از ناپایداری پایه‌ها در کارگاه‌های در حال کار جبهه‌کار بلند مطابق با شکل (۱۴-۱)» عبارتند از: الف- قسمت (الف) به دلیل وجود شکستگی در بلوک چوبی» شرایط ناپایدار و غیرایمنی برای پایه ایجاد شده است؛ ب- قسمت (ب) بیانگر وجود شرایط ناپایداری و عدم کارآیی پایه‌ها در اثر نصب آن‌ها در نزدیکی لبه‌های پله‌ای (پرتگاهی) است. لذا باید از نصب پایه در این قسمت‌ها خودداری شود؛ پ- قسمت (ج) بیانگر وجود شرایط ناپایداری و عدم کاراًیی پایه‌ها در اثر نصب برروی چند قطعه کفشک چوبی است. که به طور نامناسب روی همدیگر قرار گرفته‌اند. بنابراین از به کارگیری بیشتر از یک بلوک چوبی خودداری شود؛ ت- قسمت (د) بیانگر وجود شرایط ناپایداری و عدم کارایی یک پایه در اثر نصب آن در زیر یکی از لبه‌های بلوک چوبی است. به گونه‌ای که پایه از زیر آن در می‌رود. رد شکل ۱۶-۱- نمونه‌هایی از ناپایداری پایه‌ها پیشنهاد می‌شود که چرخه‌ی عملیاتی کارگاه‌های جبهه کار بلند در سه شیفت به شرح زیر انجام شود: - شیفت اول: زغال برش خورده در شیفت قبلی, از کارگاه خارج شده و فضای اشغال شده پاک‌سازی می‌شود تا جایی که فضای کافی برای نصب پایه‌های موقتی حاصل و در نهایت پایه‌ها نصب می‌شوند (شکل ۱۵-۱). پس از پاک‌سازی و خارج کردن کل زغال استخراجی از جبهه کارء برای نگهداری کارگاه» در سراسر طول سقف آن» باید یک ردیف جدید پایه و بلوک چوبی نصب شود؛ - شیفت دوم: پس از این که نوار نقاله باز شده و دوباره در مسیر جدید نصب و مونتاژ گردید. نوبت به ساخت جرزها می‌رسد. سپس پایه و کلاهک‌ها به همراه جرزهای واقع در مجاورت باطله‌هاء از آنجا خارج و در محلی مناسب جمع‌آوری می‌شوند که در این حالت. آماده نصب دوباره خواهند بود. با خارج کردن اجزای نگهداری مذکورء این امکان حاصل خواهد شد که سقف بالای بخش -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه کار بلند غیرمکانیزه ۳ - شیفت سوم: در این شیفت. در داخل زغال, در طول جبهه‌کار برشی ایجاد و گوه‌ی ویژه‌ای در برش ایجاد شده» قرار می‌گیرد. شکل ۱۵-۱- نصب پایه و بلوک چوبی موقتی پس از پاک‌سازی و خارج کردن زغال استخراجی ۷-۳-۱- طراحی سیستم‌های نگهداری چوبی به منظور طراحی سیستم نگهداری چوبی باید موارد زیر به ترتیب انجام گیرد: الف- محاسبه‌ی بارهای وارده با استفاده از یکی از دو مورد زیر: - بر اساس شرایط سقف بلافصل؛ که در این حالت بار وارده با به کارگیری روابط (۱-۱) تا (۵-۱) محاسبه می‌شود. 771 (۱-۱) 17 (۲-۱) کل ور( 5 (۳-۱) +1[</ا (۴-۱) لا 4 (۵-۱) < ]۳ که در آن: 71 ضخامت لایه (متر)؛ وزن مخصوص سقف بلافصل به صورت درجا (تن بر متر مکعب)؛ 4 وزن مخصوص سقف بلافصل تخریب شده (تن بر متر مکعب)؛ ۸ فشار سقف بلافصل (تن بر متر مربع)! -------- صفحهٔ بعد -------- 73 دستورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سقف د رکارگاه‌های استخراج ۶ (۶-۱) ۰ 21۰۰۵/۱۰0 ز که در آن: ,۴ فشار وارد از طرف سقف به سیستم نگهداری (تن بر متر مربع)؛ 1 ضخامت لایه (متر)؛ 7۷ وزن سقف بلافصل (تن بر متر مکعب)؛ ضریب تخریب, که از رابطه‌ی (۷-۱)» (شکل ۱۶-۱ الف) و یا از جدول (۲-۱) محاسبه می‌شود. + ۷-۷ (۷-۱) مت میسیب ی 7 , حجم قسمتی از سقف بلافصل که نگهداری می‌شود (متر مکعب)؛ حجم قسمتی از سقف بلافصل که به صورت طره‌ای در آمده است (متر مکعب)؛ : عرض (دهانه) قسمت نگهداری شده جلوی جبهه‌کار (متر)؛ 0 زاویه شکست سقف بلافصل نسبت به امتداد قائم (درجه)؛ 71و بخرابب به سخبی انجام می سود 1 1 2ر6 بخربب به آسانی انجام می نود رکش وی کی ی کش مود ریت اش رد ری 3 ۳ الف ۷ شکل ۱۹-۱- فشارهای وارد بر سیستم نگهداری در روش سیسکا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه کار بلند غیرمکانیزه ۰ جدول ۲-۱- ضریب تخریب ,» بر اساس شکل هندسی سقف ایا معمو* تحریب می‌سود. تاهی اوکات با تاحیر تحریب می‌سود. )0(.5 + 1 +1 > به 0 3 ۴ 1116-1-0 ی : * 16 ضخامت نسبی للایه بر حسب مترء 111۵ ضخامت مواد پرکننده بر حسب متر و 1۱ ضخامت لایه بر حسب متر است. سنگ سقف محکم- به طور طبیعی به زحمت تخریب می‌شود. 2 ضریب پر کردن (تخریب < ۱ پر کردن دستی<۰/۷. پر کردن پنوماتیکی <۰/۵. پر کردن هیدرولیکی-۰/۱۲)؛ ضریب پابرجایی سقف بلافصل از رابطه‌ی (۸-۱)» (شکل ۱۶-۱- ب) یا از جدول (۳-۱) محاسبه می‌شود؛ (۸-۱) ره که در آن: : حجم سقف بلافصل در یک جبهه‌کار بدون وسیله نگهداری (متر مکعب)؛ ,۷۷ حجم سقف بلافصل» نگهداری شده و طره‌ای (متر مکعب). جدول ۳-۱ ضریب پابرجایی ,0 بر اساس شکل هندسی سقف ب- باید حداکثر لنگرها را محاسبه و توانایی قطر کلاهک در تحمل لنگرهای خمشی, در حد تنش مجاز چوب را ارزیابی کرد. سپس باید تنش‌های برشی و تنش‌های محوری وارد بر کف را مورد بررسی قرار داد. بدین منظور از روابط (4-۱) تا (۱۸-۱) استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- اه (۹-۱) سه ستونی (۱۰-۱) سه ستونی (۱۱-۱) چهار ستونی (۱۳-۱) سه ستونی (۱۳-۱) چهار ستونی (۱۴-۱) سه ستونی (۱۵-۱) چهار ستونی (۱۶-۱) . از جدول ۴-۱ (۱۷-۱) سه ستونی (۱۸-۱) چهار ستونی که در آن: 7: تنش خمشی مجاز عضو مورد نظر (تن برمتر مربع)؛ سطح مقطع کلاهک (مقطع مورد نظر)؛ 7 تنش در کف (تن بر متر مربع)؛ بار یکنواخت (تن بر مثر)؛ فاصله بین ستون‌های زیر کلاهک (متر)؛ دستورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سقف د رکارگاه‌های استخراج ار 5 ,650 097 ۱ اس اس 7 ۱ 71 ۰ 4 را ۳ ۲ 5 ارمک 1.1 ۴ ۱0 کبک ام وو.۱ 9 9 0 ۱ 4 ۳ مها طبکط اموو ۶ ۱ 41 71 < رم جل4 دما ) 7 ۵ 5 ۸ 0 ۳ ۸ .1( 59 8 2 ی سس 0 ,4 ۸ له ا نم 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه کار بلند غیرمکانیزه 1 0 قطر ستون‌ها و کلاهک‌ها (متر)؛ فاصله بین کلاهک‌ها یا عرض برش استخراج در هر شیفت (متر)؛ ۳ فشار سقف در کارگاه‌های جبهه‌کار بلند که از روابط مربوط به آن به دست می‌آید. برای اطمینان بیشتر در طراحی» بزرگترین مقدار را انتخاب می‌کنیم؛ و ۳: تنش مجاز طولی چوب (تن بر متر مربع)؛ 7 تنش برشی (تن بر متر مربع)؛ : تنش برشی مجاز (تن بر متر مربع)؛ 1 طول ستون چوب (متر)؛ 0 ضریب کمانشی (جدول ۳-۱)؛ مقاومت فشاری تک‌محوری موازی با الیاف ستون (تن بر متر مربع). نکته: مقدار ضریب کمانشی از جدول (۴-۱) را با کمک .۸ می‌توان تعیین کرد. به عنوان مشال برای ۸ برابر ۲۵ مقدار ضریب کمانشی مساوی ۱/۲ و برای ۸ برابر ۶۳ ضریب کمانشی مساوی ۱/۷۲ خواهد بود. پ- بررسی‌هایی در مورد مقاومت مجاز (رابطه‌ی ۱۹-۱)» برای ابعاد و مصالح انجام می‌شود. اگر حدود اطمینان‌ها (رابطه‌ی ۱- ۰) تامین نشود.ء ابعاد بزرگتری انتخاب و محاسبات تکرار می‌شود. این عمل آن قدر ادامه می‌یابد تا مقادیر کمتر تنش‌ها امکان استفاده مطمئن از سیستم نگهداری را بدهد. (۱۹-۱) 1 را 6 که در آن: مقاومت مجاز؛ مقاومت متوسط به دست آمده از نمونه‌های کوچک که فاقد هر گونه نقیصه‌ای بوده‌اند؛ ثابت آماری که اطمینان می‌دهد.ء احتمال کمی دارد که تنش از حد مقاومت بیشتر شود. معمولا ‏ را ۲ در نظر می‌گیرند؛ ک انحراف استاندارد به دست آمده از نمونه‌های کوچک فاقد نقیصه؛ 1 ضریب اطمینان برای حالت‌های متعددی از بارگذاری سیستم‌های نگهداری برای مدت طولانی (برای بارگذاری تحت خمش ۵ تحت شکنندگی و برش ۷۱-۱/۴)؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ نظر گرفته می ضریب اطد (۲۰-۱) لازم به دک سیستم‌هاء» به وسیله ۳ تا دهای استنخراج باد ۵ درصد در ر قرار گرفته و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه کار بلند غیرمکانیزه ۹ ۳-۱- سیستم نگهداری فلزی ۱-۳-۱- نکاتی در ار تباط با سیستم نگهداری فلزی الف- موقعیت تمامی اجزای مورد نیاز یک سیستم نگهداری فلزی متشکل از پایه‌های اصطکاکی و کلاهک‌های چند تکه مفصلی در یک جبهه‌کار بلند پیشروء در شکل (۱۷-۱) نشان داده شده است. در شکل (۱۷-۱-الف)» تصویر افقی از یک جبهه‌کار بلند پیشروء در شکل (۱۷-۱-ب)» موقعیت اجزای نگهداری و در شکل (۱۷-۱-پ)» مقطعی از کارگاه جبهه کار بلند نشان داده شده است. ب- مجموعه‌ی پایه و بلوک‌های چوبی که به صورت آ" شکل به همراه گوه‌های چوبی در شکل (۱۷-۱) مشخص‌اند.» را می- توان به راحتی با یک سیستم قفل کننده (که با شماره‌ی ۷ در شکل نشان داده شده) نصب و با کشیدن همان سیستم قفل کننده (شماره‌ی ۶) جمع کرد و همان طور که در شکل با خطچین نشان داده شده است.ء ردیف نگهداری‌های عقب را به جلو انتقال داد. طی پ- مفصل‌دار بودن کلاهک‌ها این اجازه را می‌دهد که پایه را در انتهای شیفت کاری نصب کرد. بدین ترتیب یک فضای عاری از ستون (پایه‌ی فلزی) در جلوی جبهه‌کار برای حرکت آزادانه ناو زنجیری (با شماره‌ی۴) عملیات استخراج ماشین زغال‌بر (شماره‌ی ۵) و انتقال زغال به ناو زنجیری فراهم می‌آید. ت- در صورتی که ترک‌های سقف عمود بر جبهه‌کار باشدء کلاهک‌های فلزی در ردیفی به موازات جبهه‌کار نصب می‌شوند که بسته به نوع سقف (ویژگی‌های مواد سنگی در برگیرنده سقف) و قابلیت پیش‌روندگی پایه‌هاء فاصله‌ی بین پایه‌ها از ۱ تا ۲/۵ متر متغیر خواهد بود. در حالی که اگر ترک‌های سقف به موازات جبهه کار باشدء کلاهک‌ها عمود بر جبهه کار نصب می‌شوند. شکل ۱۷-۱ نگهداری فلزی در جبهه‌کار بلند پیشرو (الف): پایه اصطکاکی (ب): سرلا مفصل‌دار (پ): گوه‌ی چوبی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ دستورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سفف د رکارگاه‌های استخراج دسبه ی ۳ 9 شکل ۱۸-۱- اجزای یک پایه‌ی هیدرولیکی ب- مهم‌ترین مساله در انتخاب یک پایه‌ی هیدرولیکی که باید به آن توجه شود این است که ضخامت لایه‌ی استخراجی نباید خیلی متغیر باشد؛ به گونه‌ای که طول پایه به اضافه‌ی کورس آن جواب‌گو باشد. پ- بیشتر پایه‌ها دارای یک باند زرد رنگ یا زنگ ایست هستند که پیش از وقوع پدیده‌ی "سفت‌شدگی " پایه‌هاء اپراتور را آگاه می‌سازد. ت- هنگامی که هدف کنترل همگرایی است. بهتر است از پایه‌های هیدرولیکی تسلیم شونده به همراه سایر متعلقات ویژه آن استفاده شود (شکل ۱۹-۱). ث- پایه‌های هیدرولیکی خیلی بهتر از پایه‌های اصطکاکی عمل می‌کنندء راحت‌تر نصب و جمع می‌شوند و بارها را در حد مطلوب نگه می‌دارند و توزیع بار یکنواخت‌تر است که این حالت منجر به همگرایی کمتری می‌شود. ار ی کله کانالی و گلاهک اسحشکا کی برای سرها کله کدی و گلاهکگ امعلکا کی برای کاربره عمومی ۳-۳-۱- طراحی پایه‌های فلزی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- روش جبهه کار بلند غیرمکانیزه )۳ الف- محاسبه‌ی تعداد پایه برای محاسبه‌ی تعداد پایه. نخست باید تنش‌ها ر از روابط گوناگون ارایه شده برای سیستم‌های نگمداری چوبی محاسبه و سپس به کمک روابط (۲۱-۱) و (۲۳-۱) می‌توان تعداد پایه را تعیین کرد. (۲۱-۱) رورم 7۰7.0 7 ۸ ۳۳۳۱ (1. 4) که در آن: : عرض دهانه‌ی باز جبهه کار یعنی فاصله‌ای که به وسیله ردیف‌های سیستم نگهداری کنترل می‌شود (متر)؛ 4 فاصله‌ی بین ردیف‌های سیستم نگهداری (متر)؛ بار اسمی یک پایه (تن)؛ : ضریب بازدهی پایه‌ها (مطابق با جدول ۵-۱)؛ تعداد پایه‌ها در هر ردیف؛ ضریب اطمینان که معمولا برابر با ۲ در نظر گرفته می‌شود؛ 0 تراکم پایه (تعداد در متر مربع). جدول ۵-۱ ضریب بازدهی انواع پایه‌ها سنگ کف باید بتواند در مقابل بار وارده بدون فرو رفتن پایه در آن مقاومت کند. فرو رفتن پایه باعث همگرایی قابل ملاحظه‌ای می‌شود و بازیابی پایه از پشت جبهه‌کار را مشکل می‌سازد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ )۲۳-۱( که در آن: بار اسمی یک پایه؛ ۲: ضریب بازدهی پایه‌ها (جدول ۵-۱)؛ ۸ سطح پایه؛ ظرفیت باربری سنگ کف. پ- اندازه کلاهک‌های مفصلی (کلاهک‌های یک سر گیردار) کلاهک‌هایی را که به یکدیگر متصل شده‌اند. می‌توان به عنوا رابطه‌ی خمش (رابطه‌ی ۲۴-۱) به شرح زیر استفاده کرد. )۲۵-۱( که در آن: ۷: مدول مقطع؛ دستورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سفف د رکارگاه‌های استخراج )ْ ک گس ن تیر ممتد که توسط پایه‌ها نگهداری می‌شوند. در نظر گرفت و از ۸ ۳ ک ۳ 7 07 -------- صفحهٔ بعد -------- روش حجبهه کار فصل ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روش جبهه‌کار بلند مکانیزه ۳ ۱-۲- آشنایی در روش جبهه‌کار بلند عمدتا از سیستم نگهداری قدرتی استفاده می‌شود که در ادامه تشریح شده است. ۲-۲ عوامل موثر در طراحی نگهدارنده‌های قدرتی الف - ظرفیت نگمهدارنده قدرتی: به طور قراردادی, ظرفیت نگهدارنده‌های قدرتی بر پایه‌ی تنش تسلیم طراحی می‌شود. به عنوان مثال نگهدارنده‌ی ۵۰۰ تنی» بین تنش‌های تسلیم و فشار عملیاتی (نصب) نگهدارنده‌های قدرتی» رابطه‌ی زیر برقرار است: (۱۳۲) ۳-0 تنش تسلیم (کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع)؛ ,۳ فشار عملیاتی یا نصب (کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع). پ- فاصله‌ی بین نگهدارنده‌ها: این فاصله در محاسبات طراحی به شرایط سقف و کف. ظرفیت باربری نگهدارنده» شرایط منطقه‌ی تخریب و سرعت پیشروی بستگی دارد. این فاصله اغلب ۱/۲ متر (از مرکز به مرکز) در نظر گرفته می‌شود. ت- فضای بدون نگهداری در جلوی جبهه کار: همیشه یک فاصله‌ی کوتاه بدون نگهداری بین جبهه‌کار و آنتهای سیر نگهدارنده قدرتی وجود دارد. این فاصله با برش ماده ث- چگالی بار: این پارامتر به صورت میزان بار نگهدارنده در زمان اعمال بارء تقسیم بر سطح سقف نگهداری شده قبل از پیشروی نگهدارنده (۲-۲) سس[ را + ۱) چگالی بار (تن بر متر مربع)؛ ۳ ظرفیت باربری نگهدارنده (تن)؛ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دسنورالعمل نکهداری ‏ و کنرل سفف د رکارگاه‌های استخراج طول سپر (متر)؛ 0 طول بخش بدون نگهداری کارگاه (متر)؛ »+ فاصله‌ی بین نگهدارنده‌ها (متر). ج- بیشترین و کمترین ارتفاع: ان دو پارامتر بیانگر ارتفاع عملکرد نگهدارنده‌ها مطابق با شرایط زمین‌شناسی و میزان همگرایی سقف و کف در کارگاه استخراج هستند. همان گونه که در شکل (۱-۲) مشخص است. با توجه به تغییرات ضخامت لایه» بخشی از ماده معدنی در سقف باقی گذاشته می‌شود. بیشترین و کمترین ارتفاع عملکرد نگهدارنده‌ها از روابط (۲-۲) و (۴-۲) تعیین می‌شوند. 1 71 وف [و11 1 ۰ (۳-۲) 1.7045 - اسحو ادا 17-77 07 )۴-۲( 1۱۱۱ ۰ 1 که در آن: ضخامت متوسط لایه (متر)؛ تغییرات زمین‌شناسی ضخامت لایه (متر)؛ ۲ همگرایی متوسط (میلی‌متر در متر)؛ 8 عرض دهانه‌ی نگهداری شده کار گاه (متر). 1 زد سم زر سس سس )۳ 7 ی ۷ ۳ را مزر فوارای ۳ او ۹ ۷ ترا رس / شکل ۱-۲- ارتفاع استخراجی متناسب با نگهدارنده قدرتی. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روش جبهه‌کار بلند مکانیزه ۳۷ ۳-۲- طراحی نگهدارنده‌های قدرتی به روش آلمانی در روش آلمانی؛ ظرفیت باربری برای نگهدارنده‌های قدرتی نوع چوک. با استفاده از ضریب اطمینان 41۱ ضریب انبساط سقف بلافصل (:< ۱/۵) و چگالی سقف بلافصل (/2 ۲/۵ تن بر متر مکعب) از رابطه (۵-۲) محاسبه می‌شود (شکل ۲-۲-الف). 01 )۵-۲( ۱/7 هر : ظرفیت باربری ماکزیمم نگهدارنده قدرتی نوع چوک (تن بر متر مربع)؛ 71 ضخامت لایه (متر)؛ برای نگهدارنده شیلد (سپری)» ظرفیت باربری نگهدارنده از رابطه (۶-۲) به دست می‌آید (شکل ۲-۲-ب). 1 (۶-۲) مه که در آن: 7 ظرفیت باریری نگهدارنده سپری (تن بر متر مربع)؛ عکس‌العمل پیستون (تن بر متر مربع)؛ ا: فاصله انتقال بار به مفصل عقب (متر)» به شکل (۲-۲) مراجعه شود؛ شکل ۲-۲- بار وارده بر نگهدارنده قدرتی از نوع سپری و چوک -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ دستورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سفف د رکا رگاه‌های استخراج 2-۲ طراحی نگهدارنده‌های قدرتی به روس انگلیسی ۷) برای محاسبه حداقل ظرفیت باربری نگهدارنده قدرتی استفاده می‌شود. 4 ار .ی [ -/ / 1۱7171 (۷-۲) «ر۵: کمترین ظرفیت باربری نگهدارنده (تن بر متر مربع)؛ 1 ضخامت لایه (متر)؛ [: وزن مخصوص سقف بلافصل (تن بر متر مکعب)؛ #: ضریب انبساط سقف بلافصل که به طور متوسط می‌توان آن را ۱/۵ در نظر گرفت. برای محاسبه 1 از رابطه‌های زیر استفاده می‌شود. 77 0۳ ))-1[( / [+ )٩-۲( / (۱۱-۲) لگ ).وربا 2/۰ )۱۳-۲( که در این روابط: 71 ضخامت لایه (متر)؛ مقدار افزایش ححم؛ وزن مخصوص سقف بلافصل به صورت درجا (تن بر متر مکعب)؛ 4 وزن مخصوص سقف کاذب خرد شده (تن بر متر مکعب)؛ فشار سقف کاذب (تن بر متر مربع). در لایه‌های شیب‌دار بار وارد بر نگهدارنده‌ها از رابطه (۱۳-۲) به دست می‌آید (شکل ۳-۲). محاسبه بارهای مختلف بر حسب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- روش جبهه‌کار بلند مکانیزه ۳۹ تغییرات زأویه شیب در شکل (۴-۲) نشان داده شده است. ۰ 0 ۱۳-۲(‏ دا ها اه ۱ 0 جِ که در آن: ۳ بار اعمالی از سوی نگهدارنده حین نصب (تن)؛ وزن بلوک واقع بر روی نگهدارنده (تن)؛ ۵ زاویه‌ی شیب کارگاه استخراج (درجه)؛ زاویه‌ی اصطکاک بین سقف بلافصل و سقف اصلی (درجه). ی 9 » ی 5۸ ی ۷ کی 0 اس ۹0 ان ۹ 3 شکل ۳-۲- بار وارده در لایه‌های سیب‌دار 05۳ مرو ]|| ۱ ||[ سس للت یس دص ی 1 | : ِا مره 3 سل ۱۱۱ را َ 5 | ۱ ا ۱ س 0 ساسا 1 1 ه 9 ات 7 ت80 70۳ 6۵07 90 ۹0 307 200 010 زاوبه ای شسی لابند ۵ شکل ۶-۲- تغییرات بار نسبت به زاویه‌ی شیب -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ دستورالعمل نخهداری وکننرل سفف د رکارکاه‌ها ی استخراج ۵-۳- طراحی نگهدارنده‌های قدرتی به روش استرالیایی در این روش» ظرفیت باربری نگهدارنده‌های قدرتی را می‌توان بر اساس شکل (۵-۲) محاسبه کرد. سقف بلافصل به وسیله سیستم‌های هیدرولیکی چوک‌های تقویتی نگهداری می‌شود و لنگرهای نگهدارنده قدرتی باید بزرگتر از لنگرهای وزن مرده سقف (۱۴-۲) گگ .ند( + راد )۸ (۱۵-۲) برس( +0) :۵ < ۸ (0+0) :۸8 ۶ ,0 (۱۶-۲) ور بر 3 (۱۷-۲) 4 کخب|+ |+| (۱۸۲) سا وس 2-1 3 (۱۹-۲) (0+6) ۸ دور آأحلا ۱ 4 که در این روابط: 0 کمترین ظرفیت باربری یک واحد هیدرولیکی (تن)؛ ضریب کاهنده (که اغلب ‎۰/٩‏ در نظر گرفته می‌شود)؛ تعداد واحدهای نگهدارنده قدرتی, قاب یا چوک در هر متر طول کارگاه؛ طول سایبان یا فاصله بین عقب نگهداری و خط جیهه کار بر حسب متر (شکل ۵-۲)؛ فاصله بین عقب نگهداری و بخش تخریب نشده سقف بر حسب متر (شکل ۵-۲)؛ 1 ضخامت لایه (متر)؛ #: ضریب تورم که اغلب ۱/۴ تا ۱/۶ در نظر گرفته می‌شود؛ 7[ وزن مخصوص سقف بلافصل (تن بر متر مکعب). سایر پارامترها در شکل (۵-۲) بیان شده‌اند. مطابق رابطه‌ی (۱۹-۲) می‌توان گفت که اگر » افزایش یابد. به منظور کاهش سطح تخریب نشده باید از نگهدارنده بزرگتر و قوی‌تری استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- رش را اس 0 با وارده به نگهدارنده‌های قدرتی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ روش اتلق و یایه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روش اتاق و پایه ۵ ۱-۳- جا گذاشتن لنگه‌های ماده معدنی ۱-۱-۳- طراحی لنگه‌ها در طراحی ابعاد لنگه‌هاء مهم‌ترین نکته این است که مقاومت لنگه بیش از تنش وارده بر آن باشد. به منظور طراحی لنگه‌ها باید مراحل زیر به ترتیب انجام شوند: ۱ ( رت + و 6) (۱-۳) رو بح رک 0 > م6 / ار 20 1 (۲-۳) ال دا تا الا چج- ۳ -1) ,8 ٍ و 0 ۳ ۱ 2 ۸ را 8 )۱-۱,( ۳ که در آن: تنش وارد بر لنگه؛ تنش برجای قائم قبل از معدنکاری (تنش اولیه)؛ عرض لنگه؛ 0 عرض اتاق؛ نسبت استخراج؛ ,کل نسبت تنش افقی به تنش قائم؛ 7 ارتفاع لایه؛ : طول سطح معدنکاری شده (عرض لنگه + عرض اتاق)؛ ضریب پواسون سنگ کف و سقف؛ : ضریب پواسون ماده معدنی؛ مدول الاستیسیته سنگ کف و سقف ماده معدنی؛ مدول الاستیسیته ماده معدنی. ب- تعیین مقاومت لنگه‌ها با استفاده از یکی از چهار رابطه زیر مقاومت لنگه‌ها محاسبه می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سقف د رکارگاه‌های استخراج 1 [ 0 1 ۷: 3( 18( (۴-۳) 8 با ال ال 6۶ 7/7 11 ۷ 5 1 (۵-۳) اس + ۰ 7 بر0 (۶-۳) بل ,/ - .ی مقاومت فشاری تک‌محوری یک نمونه مکعبی شکل از جنس لنگه؛ مان طول ضلع نمونه آزمایشگاهی مکعبی شکل؛ سا یکی از ابعاد لنگه, متناظر با ضلع نمونه آزمایشگاهی؛ ۰ حجم نمونه آزمایشگاهی مکعبی شکل (از جنس لنگه)؛ ارتفاع لنگه؛ عرض نمونه؛ 4 ارتفاع نمونه. (2 4 و 7/: ثابت‌های بدون بعد هستند که از جدول (۱-۳) به دست می‌آیند. جدول ۱-۳- ثابت‌های مربوط به رابطه‌های (۵-۳) و (1-۳) للاطاقت ۸اه ۷ ی هت اطلاعت ری ات سس کت اطلاعات رید بلاد نحل 6 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم- روش اتاق و پایه ۳۷ ید منظور تامین پایداری لنکه‌ها در روش اتاق و پایه. با توجه ید ابعاد انتخاب شده و9 محاأسبه تنش و مقاومت لنگه در دو مرحله قبلی» ضروری است که رابطه زیر برقرار باشد. 07 ی که در آن ]5 ضریب ایمنی است. ۲-۳ میل‌مهار ۱-۲-۳ طراحی شبکه میل‌مهارهای مکانیکی به منظور طراحی شبکه میل‌مهارها یعنی تعیین تعداد ردیف میل‌مهار گذاری مورد نیاز و طول میل‌مهارهاء روابط زیر پیشنهاد می‌شوند. ۸۳۱ و 6 | ۸ 1۱00 2 ۳ (۱۰-۳) لت - ,۰ ۱.5 که در این روابط: ارتفاع بارسنگ؛ امتیاز توده سنگ در طبقه‌بندی ژئومکانیکی؛ دهانه سقف؛ : طول میل‌مهار مکانیکی؛ [ وزن مخصوص متوسط طبقات فوقانی؛ ): ظرفیت میل‌مهار. ۳-۲-۳ میل‌مهارهای رزینی مهم‌ترین مزیت میل‌مهارهای رزینی مقاومت در برابر برش عرضی است. میل‌مهار نصب شده فقط در مواردی که ترک یا شکستگی سنگ تمایل به بزرگتر شدن داردء وارد عمل می‌شود. مراحل مختلف نصب میل‌مهارهای رزینی در شکل (۱-۳) نشان داده شده است. به منظور تعیین طول میل‌مهارهای رزینی از رابطه‌ی (۱-۳) استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ دستنورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سفف د رکارگاه‌ها ی استخراج 17 ۱-۳ ۱ 300 )۱۳۲( با طول میل‌مهار رزینی (یا طول رزین)؛ 8 دهانه‌ی سقف؛ ارتفاع بارسنگ. | مرخله ۲- کارترنخ ررین در ۱ | داحل چال گداشته شده و ار روی !| آن دیوش خاساری می شود مرحله ۱- جالی به فطر ۵ ساننی منر نا عمق ۱ موردسار جع می و۵ | مرحله ۵ - بالاترون نیروی فاشس ! مرحله ۴ - نولت ناحدی که : تولت ری بر روی سر تولت برای ۱ توسط سازنده پیشهاد شده :| منت ۲۰-۳۰ تاه وارد می شود | جر جادده می نود شده دوعانه می شود شکل ۱-۳- مراحل نصب میل‌مهارهای رزینی ظرفیت میل‌مهار را با انجام آزمایش کشش در منطقه تعیین می‌کنند. بدین منظورء بار شکست محل درگیرشدگی میل‌مهار در سنگ (,1) اندازه‌گیری شده و با بار تسلیم فولاد یا همان میله میل‌مهار (,1) مقایسه می‌شود. سپس به صورت زیر ظرفیت میل‌مهار (رع) اندازهگیری می‌شود: ای ج باکبا اگر ادن ه بلا با اگر جدول ۳-۳- کمترین سس و9 بیشترین فاصله‌داری برای میل‌مهار سه 5 عرض بحرانی و بلوک‌های سنگی به طور بالقوه ناپایدارند. برای اجزای بالای سطح آب زیرزمینی: ۱- فواصل کمتر از ۶/۶ متر- ۰/۵ فاصله کمترین طول میل‌مهار بزرگتر از ۲- فواصل ۲۰ تا ۲۳۰ متر- ۰/۲۵ فاصله برای اجزا پایین سطح آب زیرزمینی: ۱- برای حفریات با ارتفاع کمتر از ۲۰ متر از قسمت پ استفاده شود. ۲- حفریات بزرگتر از ۲۰ متر - ۰/۲ ارتفاع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ نگهداری و کنترل سقف در سایر روش‌های استخراج -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- نگهداری و کنترل سقف در سایر روش‌های استخراج ۳ ۱-2- روش کندن و آکندن ۱-۱-2- پر کردن الف- منابع مواد پر کننده مواد پرکننده از منابع زیر تامین می‌شود: - حفر دویل‌های آغازین در معادن فلزی کوچک؛ - سنگ‌های حاصل از حفریات آماده‌سازی مانند چاه‌ها و تونل‌ها؛ - باطله‌های کارخانه فرآوری؛ - توده باطله‌های قدیمی؛ - احداث یک معدن سنگ و خردایش سنگ‌ها تا حد لازم. ب- وزن مواد پرکننده برای محاسبه وزن مواد پر کننده مورد نیاز می‌توان از رابطه (۱-۴) استفاده کرد. (۱-۴) مس که در آن: وزن مواد پرکننده (تن)؛ وزن مخصوص مواد پرکننده (تن بر متر مکعب)؛ ۳ وزن مواد معدنی استخراج شده (تن)؛ ۷ وزن مخصوص ماده معدنی (تن بر متر مکعب)؛ پ- روش‌های پر کردن ۱- پر کردن به روش ثقلی ۲- پرکردن مکانیکی - از آنجا که در روش مکانیکی, دو نوار نقاله که حداقل ارتفاع کل آن‌ها ۱/۵ است. مورد نیاز است. لذا این روش در لایه‌های ضخیم و کم شیب به کار گرفته می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ دستورالعمل نگهداری ‏ وکننرل سقف د رکارگاه‌ها ی استخراج ۳- پر کردن پنوماتیکی - این روش به دلیل نیاز به کمترین تجهیزات» متداول‌ترین روش پر کردن است؛ - در صورتی می‌توان از این روش برای پر کردن استفاده کرد که هوای فشرده کافی در معدن در دسترس باشده زیرا مقدار هوای مصرفی به وسیله یک ماشین پرکننده» تقریبا برابر با تولید یک کمپرسور متوسط در سطح زمین است. ۴ پر کردن هیدرولیکی - در این سیستم» تجهیزاتی همچون کارخانه‌ای در سطح زمین» خطوط لوله» حوضچه‌ها و تلمبه‌خانه برای برگشت آب اضافی به سطح زمین مورد نیاز است؛ - مواد کوچکتر از ۰/۱ میلی‌متر مشکل سازندء بنابراین باید آن‌ها را از باطله‌های دیگر جدا کرد؛ - برای سهولت در انتقال مواد در خط لوله, باید مواد پرکننده از ابعاد کوچکی (کمتر از ۸۰ میلی‌متر) داشته باشند؛ - بهترین مواد ماسه‌های رودخانه‌ای هستند که گل و لای آن شسته شده است؛ - باطله‌های حاصل از کارخانه‌های فرآوری که طبقه‌بندی و عاری از لای شده‌اند نیز به عنوان مواد پرکننده مناسب‌اند؛ - سرباره مواد ذوب که به طور ناگهانی در آب سرد شده‌اند. نیز قابل استفاده‌اند. ت- همگن‌سازی مواد پرکننده به روش هیدرولیکی پس از خروج آب از منافذ نازل‌هاء مواد پرکننده هیدرولیکی متراکم می‌شوند. اما این مواد به طور یکپارچه و صلب نیستند. که می‌توان با افزودن مواد ویژه‌ای» آن‌ها را به صورت متراکم و یکپارچه درآورد. بدین منظور از موارد زیر استفاده می‌شود. الف- سولفیدها که ساده‌ترین مواد برای افزودن به مواد پرکننده‌ی هیدرولیکی هستند. ب- بتن با مقدار سیمان کم (تا ۲۰ درصد). ۳-۱-2 میل‌مهارها نکات ضروری در هنگام استفاده از میل‌مهارها در روش استخراج کندن و آکندن» عبارتند از: الف- به طور متداول, برای کنترل کمربالا در کارگاه‌های استخراج کندن و آکندن, از میل‌مهارهای کابلی غیرکششی دوغابی به طول ۱۵ تا ۲۰ متری استفاده شده است؛ ب- هنگامی که بخش زیادی از میل‌مهارهای کابلی طی آتشباری در کارگاه» برش می‌خورد و تنها ۲ تا ۳ متر از کابل باقی می‌ماندء باید مجموعه جدیدی از کابل‌ها به کمک دوغاب در محل‌ها نصب شوند؛ پ- در کارگاه‌های استخراجی که سقف بلافصل پردرزه است. باید به جای میل‌مهارهای کابلی از نوع دندانه‌دار یا آج‌دار استفاده شود و یا به همراه نوع کابلی انواع گوناگون متعلقات آن‌ها همچون غلاف و گوه به کار رود؛ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- نگهداری و کنترل سقف در سایر روش‌های استخراج ۳۳ ت- نمونه‌ای از میل‌مهارهای کابلی قابل کاربرد در کارگاه‌های استخراج کندن و آکندن, تک میل‌مهارهای کابلی هفت رشته‌ای به طول ۱۵ متر و قطر ۱۵/۲ میلی‌متر است. که در این کارگاه‌هاء بسته به فاصله‌داری و درزه‌ها و شرایط کلی زمین و کمرهاء شبکه بین میل‌مهارها از (۱/۸ متر * ۲/۴ متر) تا (۲/۴ متر * ۲/۴ متر) متغیر است (شکل ۱-۴)؛ شکل ۱-۶- محل مناسب نصب میل‌مهارهای کابلی برای نگهداری کمربالا و ماده معدنی در روش کندن و آکندن در حالتی که دو کارگاه کندن و آکندن هم‌زمان با هم در حال کار باشندء باید اولا بین آن‌ها لنگه‌ای قرار گیرد و ثانیا جبهه‌کار یکی از کارگاه‌ها جلوتر از دیگری باشد که با این تمهیدات پایداری کارگاه‌ها بیشتر خواهد بود (شکل ۲-۴). / ماده معدنی و او ۲ اذ ۹ # س سقف به موازات سقف. کمریالا و پیشروی بگی از کارگاه ها جلوتر است سقف قوسی درزه های اصلی کمر پایین نرمال شکل ۳-۶- استخراج به روش کندن و آکندن در زمین‌های با شرایط نامناسب ۲-۶- روش کرسی چینی در نگهداری کارگاه‌ها به روش کرسی‌چینی توجه به نکات زیر ضروری است: * هر کرسی چوبی از مجموعه‌ای از پایه‌ها » کلاهک‌ها و تیرهای واقع در بین دو پایه ساخته می‌شود (شکل ۳-۴)؛ ۹ قالب‌بندی,» بستن و سوار کردن قطعات چوبی تشکیل دهنده‌ی کرسی‌هاء باید با دقت انجام گیرد؛ دخ -۱ گع +-۲ م‌لف ۲-3 -------- صفحهٔ بعد -------- 33 دسنورالعمل نکهداری ‏ وکننرل سفف د رکارگاه‌های استخراج ۹ ابعاد مقطعی کرسی‌ها ۲۰۷۲۰ و یا ۳۰*۳۰ سانتی‌متر است؛ به منظور نگهداری کمرها لازم است که فضای خالی داخل کرسی‌ها پر شود (شکل ۳-۴). شکل ۳-۶- بخش‌های مختلف کرسی معمولا اتصالات بین اعضای مختلف (پایه‌ها و کلاهک‌ها) در کرسی‌بندی به کمک یک سری گیره‌های فلزی مطابق با شکل (۴-۴) انجام می‌شود. کلاهک‌ها به عنوان یکی از اعضای اصلی در کرسی‌هاء در دو نوع گع‌دم‌ملامذ وجود دارند و در محل تقاطع کلاهک‌هاء صفحه‌ای فلزی به مساحت ۰/۳ متر مربع که بر روی آن یک شکاف ۰/۱۱ متر مربع تعبیه شده است. قرار می‌گیرد شکل (۴-۴). به منظور تقویت بیشتر چهارچوب کرسی از یک سری قطعات چوبی اضافی با نام تراورس‌های (نبشی‌های) قائم " استفاده صفحه‌ی فلزی به مساحخت ۰۱۳ مترمربعی که درب رگیرنده 5 ۵ شاف هس رو کلاهکت م۲9 ی به سحفح مق کااهک شکل ۶-2- گیره‌های فلزی و تراورس‌های مورد استفاده در کرسی‌ها زلاغ شولم ۱-ع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم- نگهداری و کنترل سقف در سایر روش‌های استخراج ۳۵ مادد‌معدنی هگ مت )از زرا . ۹ یش 1 ۹۱۹۱۱ بشت کار ماد ماده معدنی 7 ۱ کف طبقه‌ی استخر| جی ۲[ ی ماددی معدار روا لا شکل 1-۶- نمونه‌ای از کرسی‌های نصب شده در کارگاه کرسی‌چینی -۳- روش استخراج از طبقات فرعی یکی از روش‌های نگهداری استفاده از مهارهای کابلی است که به منظور نگهداری کمربالای کارگاه استخراج از طبقات فرعی به کار می‌رود (مطابق با شکل ۷-۴). دسته درزه به موازات کمربالا شکل ۷-۶- نگهداری کمربالا با میل‌مهارهای کابلی در روش استخراج از طبقات فرعی با چال‌های بلند در نمونه دیگری از نگهداری کمربالای کارگاه استخراج از طبقات فرعی, به منظور پایداری و جلوگیری از ریزش و رقت (اختلاط ماده معدنی با باطله) از داخل طبقات فرعی, داخل هر چال می‌توان از دو میل‌مهار کابلی به قطر ۱۵/۲ میلی‌متر با ظرفیت -------- صفحهٔ بعد -------- له دسنورالعمل نکهداری ‏ وکننرل سفف د رکارگاه‌های استخراج 0 0 ۱ ۱" /۱۱۱ ۱ ظ ۹ / 1 ۰ ۹ ۹ ۱ شکل ۸-۶- موقعیت میل‌مهارهای کابلی» در روش استخراج از طبقات فرعی -------- صفحهٔ بعد -------- بخش دوم داز بای و ارزیابی سستم‌های نگهداری کار گاه‌های استخراج -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بازیابی سیستم نگهداری در فصل ۵ کار گاه‌های استخراح -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- بازیابی سیستم نگمهداری در کارگاه‌های استخراج )۵ ۱-۵- ملاحظات کلی در مورد بازیابی سیستم نگمهداری - هنگامی که یک پایه کارایی خود را از دست بدهد باید بلافاصله دوباره نصب شود یا به جای آن» پایه دیگری جایگزین شود. - پس از پیشروی کارگاه» به استثنای سنگ چین‌ها و در برخی موارد پایه‌های چوبی سیستم‌های نگهداری پشت کارگاه بازیابی می‌شوند. - در صورتی که هیچ صدمه‌ای به سیستم نگهداری بازیابی شده» وارد نشده باشدء می‌توان دوباره از آن‌ها استفاده کرد. - عملیات بازیابی و جمع‌آوری نگهدارنده‌ها در مقایسه با سایر فعالیت‌ها نیاز بیشتری به مراقبت‌های ویژه» تصمیم‌گیری صحیح و بهره‌گیری از تجارب به منظور دستیابی به ایمنی بیشترء دارد. - پیش از برداشتن پایه‌هاء باید یک ردیف نگهدارنده قوی (جرزها و پایه‌های مقاوم) به عنوان حاشیه جدید در کنار باطله‌هاء نصب شود. - در هنگام بازیابی نگهدارنده‌ها و به منظور حفظ ایمنی سقفء باید از پایه‌های موقت (شکل ۱-۵) استفاده شود. بیرون کشنده پایه مثل تیور استفاده کند. بابه ها می که باند برداشته شوند شکل ۱-۵- نمایی از پایه‌ی تکیه‌گاهی و پایه‌های موقتی قابل بازیابی - هنگامی که از تیفور استفاده می‌شود. هیچ کس نباید بین اهرم و آن جسمی که باید کشیده شودء قرار گیرد. - سرویس‌های دوره‌ای تیفور باید به طور مرتب انجام شود. - تیفور باید به پایه تکیه‌گاهی محکم در کارگاه استخراج» وصل شود. - این پایه تکیه‌گاهی باید به‌صورت مایل نصب شود. به گونه‌ای که در این حالت شیب آن از سمت سقف به طرف پایه‌ای که قرار است برداشته شود. باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰.7۳ دستورالعمل نخهداری وکننرل سفف د رکارگاه‌های استخراج ۳۲-۵- نحوه‌ی بازیابی پایه‌ها و بلوک چوبی ۹-۳۲-۵- وسایل لازم وسایل لازم عبارت از تیفور» چکش و دیلم است. الف- مطابق شکل (۱-۵)» یک پایه تکیه‌گاهی به صورت مایل نسبت به پایه‌ای که قرار است بیرون کشیده شود نصب شده و راس آن در داخل حفره ایحاد شده در سقف.؛» قرار گیرد؛ ب- زنحیر کوتاه متصل به تیغه‌ی تیفور از قسمت پایین پایه تکیه‌گاهی به دور آن حلقه زده و سپس از داخل قلاب متصل به اتتهای زنجیر عبور داده شود (شکل ۲-۵)؛ 5 ا / ۹ مد مر ی ور ۹ رید 7 کت س ۳۹ شکل ۳-۵- نحوه بستن زنجیر متصل به تیفور به دور پایه تکیه‌گاهی پ- زنحیر بلند پیچیده شده به دور قسمت فوقانی ستونی که باید برداشته شود از داخل قلاب متصل به انتهای زنحیر عبور داده شود (شکل ۲۳-۵). زنجیر باید به دور قلاب حلقه زده و سپس محکم کشیده شود و یکی از حلقه‌های زنجیر در حلقه واقع بر جعبه تیفور قرار گیرد (شکل ۳-۵)؛ ۱ ا ۱ شکل ۳-۵- نحوه‌ی به هم گره زدن زنجیر و قلاب به منظور آزادسازی پایه‌های چوبی // شکل ۶-۵- نمایی از اتصال زنجیر بلند به جعبه تیفور -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- بازیابی سیستم نگهداری در کارگاه‌های استخراج ۸۳ ت- عملیات مربوط به تیفور تا جایی ادامه یابد که پایه آزاد شود؛ ث- به منظور کشیدن پایه آزاد شده از زیر سقف بدون نگهداری باید از زنجیر تیفور یا یک میله یا زنجیر بلند استفاده کرد. ۳-۵- نحوه بازیابی پایه و کلاهک الف- جزییات عملیات بازیابی پایه و کلاهک. مشابه موارد ذدکر شده در مورد پایه و بلوک چوبی است. با این تفاوت که در مورد پایه و کلاهک بازیابی ابتدا دورترین پایه از جبهه‌ کار برداشته شود (شکل ۵-۵)؛ ب- پیش از این که پایه ویژه‌ای از جا کشیده شود.ء باید یک زنجیر یدکی به پایه‌ای که قرار است در مرحله دوم بیرون کشیده شود.ء وصل شود (شکل ۵-۵). شکل ۵-۵- عملیات بیرون کشیدن پایه و کلاهک به کمک تیفور و زنجیرها 2۶-۵- باز کردن جرز به کمک ابزار رهاساز ۱-2-۵- وسایل لازم وسایل مورد نیاز عبارت از چکش دسته بلند و دیلم است. پیش از باز کردن نزدیک‌ترین ردیف جرزهای مقابل سینه‌ کار باید یک جرز جدید در فضای خالی را بین جبهه‌کار و نزدیک‌ترین ردیف از جرزها نصب کرده و سپس ردیف قبلی برداشته شود و به ردیف جدید انتقال یابند. این عملیات باید طی مراحل زیر انجام گیرد: الف- بررسی و ارزیابی سقف بالای جرز و نصب پایه موقتی؛ ب- ایستادن در یک مکان ایمن و ضربه زدن به اهرم رهاساز با استفاده از چکش دسته بلند (شکل ۶-۵)؛ پ- با همین شیوه جرزهای کناری کارگاه نیز رها شوند؛ ت- پس از باز شدن جرزء باید قطعات قابل بازیابی را به منظور استفاده‌های بعدی جمع‌آوری کرد.ء که این کار باید از یک مکان ایمن و با استفاده از دیلم بلند انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 3 دسنورالعمل نکهداری ‏ وکننرل سفف د رکارگاه‌های استخراج لح سس ضربه زدن به اهرم رهاساز ۵ : وا دی توسط چکش دسته بلشر ۷۲ یج نجل 7 ایحا ی ی ۳ ا کد راص مس ۱ جرز از هم گسخته شکل 1-۵- باز کردن جرز با ضربه زدن به اهرم رهاساز -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۶ رزیابی سیستم نگهداری کار گاه‌های در حال کار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سشم- ارزیابی سیستم نگهداری کارگاه‌های در حال کار ۵۷ -۱-۹٩‏ ارزیابی عملکرد نگهدارنده‌های قدرتی بررسی همگرایی سقف به کف. جمع شدن پایه هیدرولیک و مقاومت نهایی نگهدارنده قدرتی است. همجنین جداشدگی‌ها در سقف اصلی و سقف بلافصل نیز معیار مناسبی برای ارزیابی محسوب می‌شود (شکل۱-۶). رو ۴۰ ۰ بی نگهدارنده‌های شاره‌ی ۴۶و ۸..۳۷ سا بین نگهدارنده‌های -ع,۹..۵ ۱-۱-۹- همگرایی سقف - اگر تمام شرایط عادی باشد با افزایش فشار سقفء همگرایی افزایش می‌یاید؛ - افزایش آهنگ همگرایی سقف نشان دهنده احتمال ناپایدار سقف است؛ - همگرایی سقف در هر نقطه در طول جبهه‌کار می‌تواند از رابطه زیر محاسبه شود: (۱-۶) ۲۳-7 که در آن: همگرایی در نقطه‌ای به فاصله‌ی ./ متر از سینه‌ کار (میلی‌متر)؛ ارتفاع کارگاه استخراجی (میلی‌متر)؛ ثابت - ۰/۰۲۵ الی ۰/۰۵؛ فاصله از سینه‌کار به منظور اندازه‌گیری همگرایی (متر). -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ دستورالعمل نخهداری ‏ وکننرل سفف د رکارگاه‌های استخراج ۲-۱-۹ همگرایی پایه نگهدارنده - جمع شدن پایه باید پیوسته در طول سیکل نگهداری اندازه گیری و رسم شود (شکل ۱-۶). ۳-۱-۹ مقاومت پایه - مقاومت پایه باید آندازه‌گیری و تحلیل شود. همگرایی سقفء» جمع شدن پایه نگهدارنده و مقاومت پایه در یک منحنی باهم - با مقایسه منحنی‌های همگرایی - محدودیت به دست آمده در پهنه‌ها یا معادن مشابه می‌توان مقاومت نگهدارنده و همگرایی - برای محاسبه حساسیت سقف از درصد عرض ریزش حفرات به دهانه بدون نگهداری استفاده می‌شود (شکل ۲- ۸) که به صورت رابطه (۲-۶) تعریف می‌شود: / 00 )۲-۶( 0+ 0+ 2و ۳ 2 در شکل (۲-۶) نشان داده شده‌ان : عرض حفره ریخته شده سقف. شکا ۲-۶- سطح سقف استفاده شده در روش مشاهده آماری سقف جدول ۱-۹ طبقه‌بندی سقف بر اساس قابلیت ریزش به سادگی قابل کنترل به طور متوسط قابل کنترل -------- صفحهٔ بعد -------- -۲-۹٩‏ جک به منظور ۲ تا (۱)۵-۶ با استفاده رزیابی سیستم نگهداری کارگاه‌های در حال کار لیست‌های ارزیابی سیستم نگمهداری بازرسی و کنترل سیستم‌های نگهداری کارگاه‌های استخراج زیرزمینی در حال کار»ء چک‌لیست‌هایی مطابق رایه شده است. با کمک این چک‌لیست‌ها امکان برای بازرسان» مسوولان ایمنی و یا سایر افراد مسوول فراه از این چک‌لیست‌ها که بر حسب نوع سیستم نگهداری تقسیم‌بندی شده‌اند. می‌توان تنها با جواب دادن به م شده به کاستی‌های موجود پی برد و در صورت لزوم به ارزیابی نسبی معادن پرداخت. ضروری است که نت ده در چک لیست به درستی در معادن اجرا شود. جدول ۲-1- چک‌لیست ویزه بازرسی سیستم نگهداری چوبی در کارگاه‌های استخراج زیرزمینی ۱- یا بین سیستم نگهداری چوبی نصب شده (پایه‌های چوبی و اجزای وابسته) با سقف و دیواره‌هاء اتکای ۳ خبر لا کامل حاصل شده و حفره‌ها کاملا پر شده‌اند؟ بلی ۳ ۲- آیا ابعاد پایه‌های چوبی مناسب‌اند؟ ( یعنی به ازای هر ۳۰ سانتی‌متر طول پایه ۲/۵۴ سانتی‌متر قطر) بلی نا خیر ( ر ۹8 خیر [ا در نظر گرفته شده است؟ - سقف سست بوده و بر روی پایه از کلاهک چوبی استفاده شده است لا - کف مقاوم بوده و پایه به تنهایی بر روی کف نصب شده است لا ۵- با توجه به مقاومت سنگ کف و در ارتباط |- کف نرم بوده و پایه بر روی بلوک چوبی نصب شده است 0 با نصب پایه‌های چوبی کدام راهکار لحاظ شده |۱- کف نرم بوده و بلافاصله پس از این کف نرمء لایه‌ای مقاوم وجود داشته که با ایجاد است؟ فولیه پایه بر روی لایه مقاوم قرار گرفته است 7 - کف مقاوم و سخت بوده و در زیر پایه از بلوک چوبی استفاده نشده است لا ۰ ۰ خیو [ کلاهک محاز نیست. ایا به این مورد توجه شده است؟ بلی ۳ ۷- آیا در لایه‌های افقی, پایه‌ها کاملا عمود بر سقف کارگاه نصب شده‌اند؟ بلی لا خیر [] ۹٩‏ آیا حداکثر فاصله‌ی ۱/۲ متری بین ردیف‌های در برگیرنده پایه در حالت بدون استفاده از کلاهک. و را ۰- آیا حداکثر فاصله‌ی ۱/۲ متری بین پایه‌ها در یک ردیف رعایت شده است؟ بلی 3 خیر 0 ۱- آیا در حالت‌هایی که به ناچار در زیر شکستگی‌ها پایه‌ای نصب شده, پیش از محکم کردن کامل پایه. ی برای رفع مشکل., در باللای کلاهک از بلوک‌های چوبی استفاده شده است؟ بلی ۳ ۳- آیا مواردی مشاهده شده که از ترکیبی از پایه‌های چوبی و فلزی در یک جبهه‌کار استفاده شده باشد؟ بلی لا خیر ( ۳- آیا به منظور نصب پایه و بلوک‌های چوبی, از ابزار مناسب (چکش, دیلم اره تبر یا تیشه) استفاده را می‌سود: ۴ بررسی وجود یا عدم وجود جدایش بین لایه‌ها در سقف و احتمال وقوع ریزش ناگهانی در هنگام نصب پایه‌ها و سایر مواقع» با زدن چندین ضربه به سقف توسط چکش یا ابزار نوک باریک و هم‌زمان لمس سقف با انگشت‌های دست. که در این حالت اگر صدای حاصله بم (شبیه صدای طبل) یا همراه با لرزش بود.ء بیانگر وقوع جدایش بین لایه‌ها در سقف است. ۵- آیا طول پایه به اندازه‌ای انتخاب شده که بدون استفاده از چکش بتوان بلوک چوبی را به طور کامل مابین پایه و سقف قرار داد؟ این بلی ۲ خیر نا 2۸۹ با جدول (۶- نم می‌شود. یک سری مامی موارد و -------- صفحهٔ بعد -------- 7 دستورالعمل نخهداری و ادامه جدول ۲-1- چک‌لیست ویژه بازرسی سیستم نگهداری چوبی در کارگاه‌های اب شود که در این حالت نقطه‌ای از کف که سنگ با آن برخورد می‌کند. نقطه نصب پایه خواهد بود. ۸- آیا موردی وجود دارد که بیش از یک بلوک چوبی در زیر و یا بر روی پایه چوبی استفاده شده باشد؟ باشد؟ ۰- آیا از پایه‌هایی که شکسته و مستعمل شده‌اندء برای جلوگیری از ریزش سقف بلافصل یا لایه‌های جداشده, استفاده شده است؟ ۱- آیا در هنگام خارج کردن پایه‌ها و متعلقات و به منظور حفظ ایمنی سقف. از پایه‌های موقت استفاده می‌شود؟ ۲ آیا در هنگام خارج کردن پایه‌ها از وسایل مناسبی همچون تیفور (سایلوستر) استفاده می‌شود؟ ۳- یا پس از هر بار استفاده» تیفور (و جعبه تیفور) تمیز می‌شود و شرایط زنجیر متصل به آن بررسی می‌شود؟ ۴- آیا موردی وجود دارد که تیفور به جز به پایه تکیه‌گاهی, به نگهدارنده دیگری وصل شده باشد؟ ۵- آیا پایه تکیه‌گاهی با شیبی از سمت سقف به طرف پایه‌ای که قرار است برداشت شودء نصب شده است؟ ۳۶ یا در هنگام خارج کردن پایه و بلوک جوبی, به این نکته توجه می‌شود که زنجیر کوتاه متصل به تیغه‌ی تیفورء به دور بخش پایینی پایه تکیه‌گاهی حلقه زده شود؟ ۷- آیا برای کشیدن پایه آزاد شده از زیر سقف بدون نگهداری, از زنحیر تیفور یا دیلم استفاده می‌شود؟ ۸- آیا در هنگام خارج کردن پایه‌ها و کلاهک. به این نکته توجه می‌شود که پیش از این که هیچ پایه‌ای از جا کشیده شود.ء یک زنجیر یدکی (زاپاس) به پایه‌ای که قرار است در مرحله دوم بیرون کشیده شود وصل * د؟ شود؟ ۹- آیا مواردی وجود دارد که محموعه جرزهای چوبی بر روی نواحی سست نصب شده باشد؟ ۰- آیا مقطع چوب‌های به کار رفته در ساخت جرزها چهارضلعی است؟ ۱- آیا جرزها مستقیما در بین سقف و کف کارگاه محکم شده است؟ ۷۲- آیا جرزها در جایگاه مناسب یعنی منطقه تخریب و در مجاورت نوار نقاله نصب شده‌اند؟ ۳- آیا در هنگام باز کردن جرزهاء پس از بررسی و ارزیابی سقف بالای جرزء یک پایه موقتی نصب می‌شود؟ ۴- آیا برای باز کردن جرزها به این نکته توجه می‌شود که با استفاده از چکش دسته بلند از مکانی ایمن به اهرم رهاساز ضربه زده شود؟ ۵- آیا پس از باز شدن جرزء بازیابی قطعات آنء از مکانی ایمن و با استفاده از دیلم انجام می‌شود؟ ۶- آیا ابعاد کرسی‌های به کار رفته در روش کرسی‌چینی مناسب در نظر گرفته شده‌اند (به طور معمول طول ۸ یا ۲/۴ متر و ارتفاع ۲/۴ یا ۲ متر)؟ ۷- آیا در روش کرسی‌چینی به منظور تقویت نگهداری کمرهاء فضای خالی داخل کرسی‌ها پر می‌شود؟ ۸- آیا اجزای مختلف (پایه‌ها و کلاهک‌ها) کرسی‌ها توسط گیره‌های فلزی به هم وصل شده‌اند؟ ۳۹- آیا بر روی تقاطع بین دو نوع کلاهمک و81 و 511 به کار رفته در کرسی‌هاء از صفحه فلزی ویژزه (به مساحت ۰/۳ متر مربع) قرار گرفته است؟ ۰- ایا به منظور تقویت بیشتر چهارچوب کرسی‌هاء از تراورس‌های (نبشی‌های) قائم استفاده شده است؟ کنترل سقف در کارگاه تخراج زیرزمینی بلی نا خیرلا بلی نا خیرلا بلی لا خیرنا بلی لا خیرنا بلی لا خیر نا بلی لا خیرنا بلی لا خیرنا بلی لا خیرنا بلی لا خیر نا بلی لا خیر نا بلی نا خیرلا بلی لا خیرنا بلی نا خیرلا بلی لا خیرنا بلی لا خیرنا بلی لا خیرنا بلی نا خیرلا بلی لا خیر نا بلی لا خیر نا بلی لا خیر نا بلی نا خیرلا بلی نا خیرلا ما ی استخراج -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ششم- ارزیابی سیستم نگهداری کارگاه‌های در حال کار جدول ۳-۹- چک‌لیست ویژه بازرسی سیستم نگهداری فلزی (پایه و کلاهک‌های فلزی) در کارگاه‌های استخراج ۱- آیا در حالتی که ترک‌های سقف عمود بر جبهه‌کار هستندء کلاهک‌های فلزی در ردیفی به موازات جبهه کار ۲- آیا حداکثر فاصله‌ی ۲/۵ متری بین پایه‌های فلزی رعایت شده است؟ ۳ آیا با توجه به ضخامت لایه استخراجی و میزان همگرایی, پایه‌های انتخاب شده دارای طول مناسب و حر کت هیدرولیکی کافی (بین ۲۵/۴ تا ۷۶ سانتی‌متر بسته به طول پایه متغیر است) هستند؟ ۴ برای جلوگیری از سفت‌شدگی, پایه‌های فلزی به کدام ‏ ۱- باند زرد رنگ ۵ سانتی‌متری ۲7 - زنگ اعلام خطر (ایست) 0 ۵- آیا سنگ کف قادر است در برابر بار وارده (بدون فرو رفتن پایه در آن) مقاومت کند؟ ۶- آیا تعداد پایه‌ها در هر متر مربع از سطح کارگاه (تراکم پایه‌ها) و اندازه پروفیل کلاهک با توجه به روابط مربوطه در دستورالعمل, صحیح انتخاب شده‌اند؟ جدول ۶-1- چک‌لیست ویزه بازرسی سیستم نگهداری قدرتی در کارگاه‌های استخراج زیرزمینی ۱- آیا ظرفیت نگهدارنده قدرتی بر پایه بار تسلیم طراحی شده است؟ ۲- آیا با توجه به پارامترهای موثرء فاصله بین نگهدارنده‌ها مناسب در نظر گرفته شده است؟ (این فاصله اغلب ۲ متر از مرکز به مرکز در نظر گرفته می‌شود.) ۳ آیا فاصله کوتاه بین زغال جبهه‌کار و انتهای سایبان نگهدارنده (که با توجه به عمق برش از ۰/۲۵ تا ۰/۸ جدول ‎-۵-٩‏ چک‌لیست ویژه بازرسی کارگاه‌های استخراج پر شونده ۱ آیا منبع مواد پرکننده مناسب انتخاب شده است؟ ۲- از بین روش‌های پر کردن کدام روش انتخاب شده است؟ ۳- بررسی شود که اگر شیب لایه بیش از ۴۲ درجه است و جبهه‌کار یا به صورت مورب و یا روی خط بزرگترین شیب قرار دارد استفاده از ۴- در ارتباط با روش ثقلی, اغلب باید مخلوطی از باطله‌های کارخانه تغلیظ و سنگ‌های معدنی خرد شده به ۵- در صورت استفاده از روش مکانیکی به دلیل نیاز به فضای کافی, باید این روش در لایه‌های با ضخامت قابل قبول و افقی به کار رود. ۶- در جایی که محدودیت فضا وجود دارد. استفاده از سیستم پرکردن پنوماتیکی به جای مکانیکی مفیدتر است. ۷- آیا در ارتباط با استفاده از روش پنوماتیکی» هوای فشرده کافی در معدن قابل دسترسی است؟ ۸- آیا در ارتباط با به کار گیری روش هیدرولیکی» ملزوماتی همچون کارخانه‌ای در سطح زمین» خطوط لوله حوضچه‌ها و تلمبه‌خانه برای برگشت آب اضافی به سطح زمین برای استفاده مجدد در نظر گرفته شده است؟ ۹- آیا در ارتباط با به کارگیری روش هیدرولیکی, موادکوچکتر از ۰/۱ میلی‌متر از باطله‌های دیگر جدا می‌شوند؟ ۰ در ارتباط با روش هیدرولیکی» به منظور ‏ |- سولفورها 7 - بتن با مقدار سیمان کم (تا ۲۰ درصد) 0 همگن‌سازی از کدام مورد استفاده می‌شود؟ - ۳۲ درصد سرباره‌های مسی نا - سایر موارد 0 ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت دستورالعمل, مشخصات فنی عمومی و مقالهء به صورت تالیف و ترجمه, تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در پایگاه اطلاع‌رسانی 116721111211111.1۳۲ قابل دستیابی امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- 5 آ0 3۵۱۱۲ 151۱216 59 20 ۳1212 ۹۳:21 ۲۵۲ مدعلزی ۳۳ ۵عز ۷ ب ۲0۳ 1۹۳۷۱۵۹ اب 0 [۵011۳۵:) م10 20 ‎۹٩۲۷۹۲61 ۰ ۰ 5 ۹۷111۲۶ 3 .۲۷0 6 200 311۳۴ 100۹1۲۷۰ 0۱ ۱۷11۵1۹۶ 0 51۳۵168216 ۱۵۲ م1 ا0 01116 [۲۵ع۸110 20 ۸|1۵1۳۲5 311۵1۵۶ اه ۵11166 م12 5 160012 0۱ 0۱ع0271ع] 105 0 200 ۳۳۵|011۵110 ۱1۵۱۵۶ ۱۵۲ 01۱16 و ادا ۱۱۱۱ ممهرهن ۳۸ ۱۱۵ ی333یی3[0(2[ 2012 -------- صفحهٔ بعد -------- اطلاعات و دستورالعمل‌های لازم برای اجرای هتای ارت اج در کارگاه‌های استخراج و ارزیابی و بازیابی سیستم‌های نگهداری را آرایه می‌کند.