معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جممهوری اسلامی ایران ریاست جم‌هوری معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ضوابط ایمنی و بهداشتی کار کنان بهره‌بردار از شبکه و تصفیه خانه‌های (تحدید فظر اول) معاونت نظارت راهبردی وزارت نیرو امور نظام فنی دفتر مهندسی و معیارهای فنی آب و آبفا گ3[(0۳2 ۳۳۳۳۳۳۳/۳ ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ریاست جمهوری معاون برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌ جمهور ۱۰۰/۴۵۸۱۳ هرامش تاریخ: ۱۳۹۳۱۳۳/۱۲ موضوع: ضوابط ایمنی و بهداشتی کار کنان بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب(تجد یدنظر اول) بخشنامه به دستگاه‌های اجرایی. مهندسان مشاور و پیمانکاران به استناد ماده (۲۳) قانون برنامه و بودجه و ماده (1) آیین‌نامه استانداردهای اجرایی طرح‌های عمرانسی- مصوب سال ۱۳۵۲و در چارچوب نظام فنی و اجرایسی کشور (موضوع تصویبنامه شسماره 2۲۳۳۹ /ت۳۲۳۶۹۷ه مورخ ۱۳۸۵/۶/۲۰ هیآات محترم وزیران)» به پیوست نشریه شماره ۲۷۵ امور نظام فنی» با عنوان «ضوابط ایمنسی و بهداشتی کار کنان بهره‌بردار از شبکه و تسصفیه خانسه‌های فاضلاب(تجدید نغظلر اول)» از نوع گروه سوم ابلاغ می‌شود. رعایت مفاد این ضابطه برای دستگاه‌های اجرایی, مشاوران» پیمانکاران و سایر عوامل این دستورالعمل جایگزین دستورالعمل شماره ۱۰۱/۲۲۸۵۵۸ مورخ ۱۳۸۲/۱۲/۵ می‌شود. ور مراادی 6205 -------- صفحهٔ بعد -------- اصلاح مدارک فنی امور نظام فنی اجرایی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمهور, با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این نشریه نموده و آن را برای استفاده به جامعه مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان» این اثر از این‌رو. از شما خواننده گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ایراد و اشکال فنی مراتب را به صورت زیر گزارس فرمایید: - شسماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۳- ایراد مورد نظر را به صورت خلاصه بیان دارید. ۳- در صورت امکان متن اصلاح تسده را برای جایگزینی ارسال نمایید. 6- نتسانی خود را برای تماس احتمالی ذکر فرمایید. کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشالی برای مکانیه تهران» میدان بهارستان, خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریس جمهور. امور نظام فنی ۱01۱۳۱۱۳۱۱۱ ۱۷ 5 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بسمه تعالی پیشگفتار اول امروزه نقش و اهمیت ضوابط معیارها و استانداردها و آثار اقتصادی ناشی از به‌کارگیری مناسب و مستمر آنها در پیشرفت جوامع» تهیه و کاربرد آنها را ضروری و اجتناب‌ناپذیر ساخته است. نظر به وسعت دامنه علوم و فنون در جهان امروزء تهیه ضوابط معیارها و استانداردها در هر زمینه به مجامع فنی - تخصصی واگذار شده است. با در نظر گرفتن مراتب فوق و با توجه به شرایط اقلیمی و محدودیت منابع آب در ایران» تهیه استاندارد در بخش آب از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده و از این‌رو طرح تهیه استانداردهای مهندسی آب کشور وزارت نیرو در جهت نیل به این هدف با مشخص نمودن رسته‌های اصلی مهندسی آب اقدام به تشکیل مجامع علمی - تخصصی با عنوان کمیته‌ها و زیرکمیته‌های فنی نموده که وظیفه تهیه این استانداردها را به عهده دارند. استانداردهای مهندسی آب با در نظر داشتن موارد زیر تهیه و تدوین می‌گردد: - استفاده از تخصص ها و تجارب کارشناسان و صاحبنظران شاغل در بخش عمومی و خصوصی - استفاده از منابع و مأَخذ معتبر و استانداردهای بین المللی - بهره‌گیری از تجارب دستگاه‌های اجرایی» سازمان‌هاء نهادهاء واحدهای صنعتی؛ واحدهای مطالعهء طراحی و ساخت - ایجاد هماهنگی در مراحل تهیه, اجراء بهره‌برداری و ارزشیابی طرح‌ها - پرهیز از دوباره کاری‌ها و اتلاف منابع مالی و غیرمالی کشور - توجه به اصول و موازین مورد عمل موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران و سایر موسسات معتبر تهیه کننده استاندارد استانداردها ابتدا به صورت پیش نویس برای نظرخواهی منتشر شده و نظرات ارسالی پس از بررسی در کمیته تخصصی در نسخه نهایی منظور خواهد شد. امید است که کارشناسان و صاحبنظرانی که فعالیت آنها با این رشته از مهندسی آب مرتبط می باشد. با توجهی که مبذول می فرمایند این پیش نویس را مورد بررسی دقیق قرار داده و با ارائه نظرات و راهنمایی های ارزنده خود کمیته فنی شماره ۲-۵ (بهره‌برداری و نگهداری از تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب) را در تنظیم و تدوین متن یاری و راهنمایی فرمایند. معاون امور فنی -------- صفحهٔ بعد -------- اسامی اعضای کمیته فنی شماره ۳-۵که در تهیه استاندارد حاضر مشارکت داشته‌اند » به شرح زیر است : آقای پرویز ثمر مهندس مشاور زیستاب دکترادر مهندسی محیط زیست آقای عباس حاج‌حریری شرکت آب و فاضلاب استان تهران لیسانس مهندسی مکانیک آقای محمدشریفی‌سیستانی شر کت‌مهندسی آب و فاضلاب‌کشور فوق‌لیسانس مهندسی آب و فاضلاب آقای عبدالله عسگری کارشناس بازنشسته وزارت یرو دکترای مکانیک آقای علی فتوحی کارشناس بازنشسته وزارت نیرو لیسانس مهندسی شیمی اصفهان -------- صفحهٔ بعد -------- تسریع در عملیات اجرایی و بهره‌برداری از شبکه‌های جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب شهری و روستایی در سطح کشور به‌منظور ارتقای سطح بهداشت عمومی و دور نمودن آلودگی‌های ناشی از آن از محیط زندگی از اقدامات بسیار مهمی بوده که در سال‌های اخیر صورت گرفته و اثرات مثبت اقتصادی - اجتماعی و زیست‌محیطی آن می‌تواند در آینده به‌طور بسیار ملموسی مشهود شود. لیکن کار کنان بهره‌بردار شبکه‌های جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب با توجه به ماهیت محیط کار همواره در معرض عوامل مخاطره‌آمیز می‌باشند. برای مثال خطرات بهداشتی نظیر ابتلا به هپاتیت و سایر عفونت‌های میکروبی» خفگی ناشی از کمبود اکسیژن در فضاهای محدود و محبوس, برق گرفتگی» مسمومیت توسط گازها یا بخارات سمی و صدمات فیزیکی که منجر به نقص عضو و یا از دست دادن کارایی نیروی کار است همواره در شبکه‌های جممع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب وجود دارد که شناسایی این عوامل و روش‌های مختلف پیشگیری خطر و کنترل آنها از ایجاد خسارات جبران‌ناپذیر جلوگیری می‌نماید. در طی دوره استفاده از نشریه «ضوابط بهداشتی و ایمنی پرسنل تصفیه‌خانه‌های فاضلاب» با توجه به نقطه نظرات دریافتی از بهره‌برداران و دست‌اندر کاران» کاستی‌های نشریه به‌ویژه در زمینه انواع مخاطرات و نحوه برخورد با آن‌ها در شبکه‌های جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب مشخص و لذا لازم گردید که این نشریه مورد بازنگری مجدد قرار گیرد. با توجه به اهمیت مبحث فوق» امور آب وزارت نیرو در قالب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشورء تهیه نشریه «ضوابط ایمنی و بهداشتی کارکنان بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول)» که درواقع بازنگری و تکمیل نشریه ۲۷۵ «ضوابط بهداشتی و ایمنی پرسنل تصفیه‌خانه‌های فاضلاب» است را با هماهنگی آمور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس‌جمهور در دستور کار قرارداد و پس از تهیه آن را برای تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی اجرایی کشور به این معاونت ارسال نمود که پس از بررسی» براساس ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران و طبق نظام فنی اجرایی کشور (مصوب ۴۲۳۳۹/ت ۳۳۴۹۷ مورخ ۱۳۸۵/۴/۲۰ هیات محترم وزیران) تصویب و ابلاغ گردید. این نشریه دربرگیرنده ضوابط ایمنی و بهداشتی برای کلیه کارکنان بهره‌بردار و دست‌اندر کاران شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب درخصوص شناسایی مخاطرات مرتبط با شبکه‌های جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و ارائه روش‌های پیشگیرانه و اقدامات کنترلی» اصلاحی و آموزشی به‌منظور کاهش این مخاطرات بوده که می‌تواند مورد استفاده بخش بهره‌برداری شرکت‌های آب و فاضلاب, پیمانکاران بهره‌بردار» مشاوران و سایر ارگان‌های مرتبط قرار گیرد. بدین وسیله معاونت نظارت راهبردی از تلاش و جدیت رییس آمور نظام فنی جناب آقای مهندس غلامحسین حمزه مصطفوی و کارشناسان محترم امور نظام فنی و نماینده مجری محترم طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور وزارت نیروء جناب آقای مهندس محمد ابراهیم نیا و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه, تشکر و قدردانی می‌نماید و از ایزد منان توفیق روزافزون همه‌ی این بزرگواران را آرزومند می‌باشد. امید است متخصصان و کارشناسان با ابراز نظرات خود درخصوص این نشریه ما را در اصلاحات بعدی یاری فرمایند. معاون نظارت راهبردی تابستان ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل مجری: موسسه تحقیقات آب مولف اصلی: رضا خیراندیش شرکت مهندسین مشاور پژوهاب دکترای مهندسی عمران - آب اعضای گروه تیه کننده: حسین آبوتراب شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور فوق‌لیسانس مهندسی عمران امیررضا احمدی مطلق شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق‌لیسانس مهندسی عمران - آب رضا خیراندیش شرکت مهندسین مشاور پژوهاب دکترای مهندسی عمران - آب اعضای گروه نظارت: محمد ابراهیم‌نیا وزارت نیرو فوق‌لیسانس مهندسی عمران - آب مینا زمانی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت أآب لیسانس مهندسی شیمی کشور- وزارت نیرو مسعود فقیهی حبیب‌آبادی شرکت دزون فوق‌لیسانس مهندسی مکانیک اعضای گروه تایید کننده (کمیته تخصصی فاضلاب طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور): محمد آبراهیم‌نیا وزارت نیرو فوق‌لیسانس مهندسی عمران - آب حسین آبوتراب شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور فوق‌لیسانس مهندسی عمران امیررضا احمدی مطلق شرکت مهندسی مشاور مهاب قدس فوق‌لیسانس مهندسی عمران - آب رضا خیراندیش شرکت مهندسین مشاور پژوهاب دکترای مهندسی عمران - آب مینا زمانی طرح تهیه ضوابط و معیارهای فنی صنعت آب کشور- لیسانس مهندسی شیمی وزارت نیرو جلال‌الدین شایگان دانشگاه صنعتی شریف دکترای مهندسی بیوشیمی مسعود فقیهی حبیب‌آبادی شرکت دزون فوق‌لیسانس مهندسی مکانیک اعضای گروه هدایت و راهبردی پروژه: خشایار اسفندیاری رییس گروه آمور نظام فنی فرزانه آقارمضانعلی رییس گروه آمور نظام فنی ساناز سرافراز کارشناس منابع آب امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه ۱-۱- فاضلاب ۲-۱- شبکه جمع‌آوری فاضلاب ۳-۱- تصفیه‌خانه‌های فاضلاب ۴-۱- میکرو ارگانیزم‌های بیماری‌زا ۵-۱- ایمنی ۶-۱- حادئه ۷-۱- خطر ۸-۱- مخاطره ۹-۱- رویداد ۱۰۱ ممیزی ۱۱-۱- بهداشت شغلی فصل دوم- سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی ۱-۲- کلیات فصل سوم - سناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه» کنترلی و اصلاحی ۱-۱-۳- مخاطرات برقی ۲-۱-۳ راه‌های کاهش خطرات ۳-۱-۳- مخاطرات مکانیکی ۴-۱-۳- سایر مخاطرات فیزیکی ۱-۲-۳ تماس با مواد موجود در فاضلاب ۲-۲-۳ تماس با مواد شیمیایی مورد استفاده در فرآیند تصفیه ۳-۲-۳ تماس با گازهای تولیدی در تاسیسات فاضلاب ۱-۳-۳- اقدامات پیشگیرانه جهت حفاظت کارکنان بهره‌بردار ۴-۳- مخاطرات ار گونومیک ۱۱ ۱۳ ۱۵ ۱۵ ۱۶ ۱۸ ۳۸ ۳۸ ۳۹ ۳۳۴ ۳۵ ۳۶ ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان ۱- ۴- کلیات ۲-۴ مخاطرات فضای محدود ۱-۲-۳- کمبود و یا زیاد بودن اکسیژن ۲-۲-۴- گازهای سمی و قابل اشتعال ۳-۲-۴- خطر انفجار ۴-۲-۴- خطر محبوس شدن ۵-۲-۴- سایر مخاطرات ۳-۴- ورود به فضاهای محدود ۱-۳-۴- فضاهای محدود نیازمند مجوز ورود ۲-۳-۴ نقشه راه و برنامه ورود به فضاهای نیازمند مجوز ورود ۳-۳-۴- فضاهای محدود بدون نیاز به مجوز ورود ۴-۴- اقدامات پیشگیرانه ۵-۴- اقدامات فوری و روش‌های اولیه نجات در محل ۱- ۵- شبکه‌های جمع‌آوری و تلمبه‌خانه‌های فاضلاب ۱-۱-۵- شبکه‌های جمع‌آوری ۲-۱-۵- تلمبه‌خانه‌های فاضلاب ۲-۵- تصفیه‌خانه‌های فاضلاب ۱-۲-۵- واحد آشغالگیری ۲-۲-۵- واحددانه‌گیری ۳-۲-۵- واحد ته‌نشینی ۴-۲-۵- واحد هوادهی ۵-۲-۵- واحدهای هضم و تثبیت لحن ۶-۲-۵- آزمایشگاه ۷-۲-۵- تعمیرگاه ۸-۲-۵- واحد شیمیایی ۹-۲-۵- واحدها و تاسیسات برقی ۳۹ ۴۱ ۴۱ ۴۱ ۴۳۲ ۴۳۲ ۴۳۳ ۴۳۳ ۴۳۳ ۴۴ ۴۵ ۴۶ ۴۶ ۴۶ ای ۵۹۱ ۸8[ ۸۵ ۳۴ ۳۴ ۵۵ ۵۵ ۵۶ ۵۷ ۶۶ ۶۹ ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان صلحه فصل ششم - بازنگری اثر بخشی اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه ۷۵ ۱- ۶- کلیات ۷۷ ۳-۶- روش انجام ممیزی ۳۷ ۳-۶- روش ممیزی ۳۸ ۵-۶- اقدامات اجرایی ۷۸ ۶-۶- ورودی‌های بازنگری ۷۸ ۷-۶- خروجی‌های بازنگری ۷۹ پیوست ۱ - فهمرست گزارش‌هاء ضوابط, دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های موجود در کشور در زمینه‌های بهداشت پیوست ۳۲- عوامل خطرزا و حادنه آفرین در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و شرح تمهیدات بازدارنده و حفاظتی آنها ‎۸٩ فهرست جدول‌ها عنوان صفحه جدول ۴-۳- آثار سمی کلر ۳ جدول ۱-۴- شرایط مخاطره‌آمیز در حالت کاهش غلظت اکسیژن ۴۳۲ جدول پ.۱-۲۳- عوامل خطرزا و حادنه آفرین در تصفیه‌خانه ۹۱ جدول پ.۱-۴- چک لیست ارزیابی مخاطرات به شبکه جمع‌آوری فاضلاب ۹۵ ح -------- صفحهٔ بعد -------- زه -------- صفحهٔ بعد -------- مفدمه ۱ مقدمه با توجه به مباحث برون سپاری و مشارکت بخش‌های خصوصی در امور بهره‌برداری از تاسیسات فاضلاب شهری, کارکنان بهره‌بردار از شبکه‌های جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در معرض عوامل مخاطره‌آمیزی می‌باشند که شناسایی این عوامل و روش‌های مختلف پیشگیری آن جزء مسوولیت‌های سازمان‌های به‌کار گمارنده این کارکنان می‌باشد. در اکثر مواقع شناسایی خطر و روش‌های کنترل آن از ایجاد خسارت‌های جبران‌ناپذیر جلوگیری کرده و ضریب ایمنی و سلامت کارکنان دست اندرکار را تا حد بالایی افزایش می‌دهد. با این توضیح داشتن آگاهی کاملء وسایل و ابزار مناسب و رعایت اصول بهداشتی و ایمنی در این رابطه, امری ضروری می‌باشد. امروزه آمار صدمات و بیماری‌های حرفه‌ای دراز مدت بسیار کم دقت تر از آمار صدمات جسمی و فیزیکی وارد بر فرد در حین کار است و کنترل جنبه‌های بیماریزای محیط‌های کاری, نظیر أسیب‌های وارد شده بر بینایی» شنوایی» مفصلی» استخوان و سایر آسیب‌های ناشی از کارهای معمول در کارگاه‌های عمرانی هرگز قابل شمارش نیست. جلوگیری و کاهش صدمات دراز مدت در حیطه وظایف بهداشت صنعتی است و کارشناسان ایمنی بیش‌تر با صدمات جسمی سر و کار دارند. مطابق مفاد موادی از قانون کار جمهوری اسلامی ایران (از جمله ماده ۸۵ ماده ‎٩۱‏ و ماده ‎)٩۲‏ و هم‌چنین ماده ۸۸ قانون تامین اجتماعی که در ذیل به آنها اشاره شده استء کارفرمایان موظف به حفظ بهداشت شاغلین و دست اندرکارانی که در مصرض بروز بیماری‌های ناشی از کار هستند بوده و باید تمهیدات لازم برای معاینه مستمر آنها را فراهم نمایند. - ماده ۸۵ «برای صیانت نیروی انسانی و منابع مادی کشورء رعایت دستورالعمل‌هایی که از طریق شورای عالی حفاظت فی (جهت تامین حفاظت فنی) و وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی (جهت جلوگیری از بیماری‌های حرفه‌ای و تامین بهداشت کار و کارگر و محیط کار) تدوین می‌شود. برای کلیه کارگاه‌هاء کارفرمایان» کارگران و کارآموزان الزامی است» - ماده ‎٩۱‏ «کارفرمایان و مسوولان کلیه واحدهای موضوع ماده ۸۵ این قانون مکلفند براساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تامین حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کارء وسایل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده و چگونگی کاربرد وسایل فوق‌الذ کر را به آنان بیاموزند و در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند. افراد مذکور نیز ملزم به استفاده و نگهداری از وسایل حفاظتی و بهداشتی فردی و اجرای دستورالعمل‌های مربوطه کارگاه می‌باشند. - ماده ‎٩۲‏ «کلیه واحدهای موضوع ماده ۸۵ این قانون»ء شاغلینی که در آزها به اقتضای نوع کار در معرض بروز بیماری‌های اشی از کار قرار دارند بای برای همه افراد مذکور پرونده پزشکی تشکیل دهند و دست کم سالی یک‌بار توسط مراک ز بهداشتی» درمانی از آنها معاینه و آزمایش‌های لازم بعمل آورند و نتیجه را در پرونده مربوطه ضبط نمایند. - ماده ۸۸ قانون تامین اجتماعی آنجام خدمات بهداشتی مربوط به محیط کار به عهده کارفرمایان است. بیمه شدگانی که در محیط کار با مواد زیان آور از قبیل گازهای سمی, اشعه و... تماس داشته باشند حداقل هر سال یک‌بار از طرف سازمان تأمین خدمات درمانی معاینه پزشکی شوند.». فهرست گزارش‌هاء ضوابطء دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های موجود در کشور در زمینه‌های بهداشت و ایمنی کار در پیوست ۱ آمده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسنل بهره‌بردار از شسبکه و نصفیه خانه‌های فاضلاب (بازتگری اول) - هدف هدف از تهیه این نشریه بازنگری نشریه شماره ۲۷۵ سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و ارائه ضوابط ایمنی و بهداشتی برای منظور کاهش این مخاطرات می‌باشد. تذکر مهم: پیروی آزاین ضوابط رافع مسوولیت‌های کارفرمایان و یا پیمانکاران در برابر آیین‌نامه‌های حفاظت و بهداشت کارء - دامنه کاربرد دامنه کاربرد این ضوابط به ایمنی و بهداشت شغلی پیمانکاران بهره‌برداری از شبکه‌های جمع‌آوری و تصفیه‌خانه فاضلاب شهری ۱- نشریه شماره ۲۷۵ - ضوابط بهداشتی و ایمنی پرسنل تصفیه‌خانه‌های فاضلاب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل او ل- اصطلاحات و تعاریف ۱-۱ فاضلاب بحشی از فضولات بهه آن وارد شده است. زا عبارت دیگر فاضلاب ترکیبی از مایع و فضولاتی است که توسط آب مصرفی از مناطق مسکونی؛ تحاری» عمومی و صنعتی دفع 0 به محیط پذیرنده تخلبه می‌شود. فاضلاب تصفیه نشده حاوی میکروار گانیزم‌های بیماری‌زای فراوانی است که در دستگاه گوارش انسان زندگی می‌کنند یا در برخی از فضولات صنعتی یافت می‌شوند. ۲-۱- شبکه جمع‌آوری فاضلاب می‌نماید شبکه جمع‌آوری فاضلاب می‌نامند. شبکه‌های جمع‌آوری فاضلاب معمولا از لوله‌های مدفون و از جنس بتن» پلاستیک ۳-۱ تصفیه‌خانه‌های فاضلاب فاضلاب پس از جمع‌آوری به محل یا محل‌های مناسبی به‌نام تصفیه‌خانه هدایت می‌شود. در تصفیه‌خانه کلیه عوامل بیماری‌زء آلودگی‌های میکروبی» آلی و معدنی فاضلاب برحسب نوع مصرف پساب تولیدی تا حد استاندارد کاهش می‌یابد و پساب با کم‌ترین مخاطرات زیست محیطی دفع و یا با رعایت موازینی مورد استفاده محدد قرار می‌گیرد. در فرایند پالایش فاضلاب مواد جامد و زائدی نظیر أشغال, دانه شن و ماسه» چربی و مواد شناور و نهایتا لجن تولید می‌گردد که باید این مواد نیز پس از تصفیه در مکان‌های 2-۱- میکرو ارگانیزم‌های بیماریزا میکروار گانیزم‌های بیماری‌زای موجود در فاضلاب ممکن است توسط آنسان‌های مبتلا به بیماری و یا ناقل آن وارد فاضلاب شده باشند. دسته اصلی میکروار گانیزم‌های بیماری‌زای موجود در فاضلاب عبارتند از: باکتری‌هاء ویروس‌هاء انگل‌ها و قارچ‌ها. باکتری‌های بیماری‌زا که از سوی انسان دفع می‌گردند می‌توانند باعث بیماری‌های گوارشی همچون حصبه و شبه حصبه, اسهال, وبا و اسهال خونی شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- 7 ضوابط ایمنی و بهداستی پرسنل بهره‌بردار از شسبکه و نصفیه خانه‌های فاضلاب (بازتگری اول) ۵-۱- ایمنی ایمن در استاندارد 150۸۴۰۲ عبارت است از «حالت , که در آن احتمال خ سیب به اشخاص با خسارت مادی به میزار. قار بمبی در ر ر ر رد آن و ص‌ ر‌ ی به میران ملا حظه‌ای محدود شده باشد». 1-۱ حادته حادثه عبارت است از رویداد ناخواسته‌ای که باعث مرگ, جراحت., أسیب یا خسارت دیگری می‌گردد. بررسی وضعیت حوادث کاری طبق قانون برعهده وزارت کار می‌باشد. براساس آمار سالانه سازمان تامین اجتماعی حوادث رویداده در کارگاه‌ها به ۱۹ نوع مختلف نقسیم می‌گردد که عبارتند از: سقوط اشیاء سقوط از ارتفاع و لغزش» ضربه خوردگی» گیرکردن داخل و بین دستگاه‌هاء داخل شدن اجسام در چشم» داخل شدن اجسام در بدنء حوادث ناشی از جابجایی آشیاء سوختگی» حوادث ناشی از مواد سوزنده» انفجار و آتش‌سوزی» ریزش و ماندن زیر آوار»ه تصادف با وسیله نقلیه, بریدگی اعضاء تصادف با اجسام مختلف و سوانح و حوادث ناشی از ابزار ماشینی» حوادث ناشی از ابزار دستی» برق گرفتگی و سایر موارد نظیر آن. ۷-۱- خطر هرگونه منبعموقعیت یاعملی که دارای پتانسیل سیب رسانی به شکل بیماری یا سیب و یا ترکیبی از آنها به انسان باشد. ۸-۱- مخاطره مخاطره احتمال وقوع یک رویداد خطرناک مشخص و تبعات آن است. واقعه (وقایعی) مرتبط باکار که منحربه آسیب یا بیماری (بدون توجه به شدت) یا مرگ شود. ۹۰-۹- ممیزری بازرسی ایمنی از مهم‌ترین عوامل کاهش و بازدارنده وقوع حوادث به‌شمار می‌رود. بازرسی‌ها سطوح مختلف عملکرد کارکنان در مواقع اضطراری,» نقاط پرحادثه و تحهیزات ایمنی پیش گیری کننده را در مقابل حادثه مشخص می‌نماید. بازرسی‌های ایمنی بر حسب نوع» زمان و عاملین بازرسی طبقه‌بندی می‌شود. به عنوان مثال بازرسی دوره‌ای» بازرسی بدون خبرء بازرسی مستمر و بازرسی ویژه که در صورت افزایش حوادث انجام آن ضرورت می‌یابد. از این آنواع می‌باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول- اصطلاحات و تعاریف ۷ ۱۹ ۹ ردان ی ۳ بهداشت شغلی شامل شرایط و عواملی است که سلامتی کارکنان» کارگران موقت» کارکنان پیمانکار» میهمان و هر شخص حاضر -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۲ سیستم مذدیریت ایمنی و بهداشت شم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم- سیستم مدیریت ایمنی و بهداشست سغلی )۱ ۱-۳ کلیات سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلیء سیستمی است که توسط آُن, سازمان عملکرد ایمنی و بهداشت شغلی کارکنان خود را از طریق شناسایی ریسک‌های ایمنی و بهداشت شغلی و تحت کنترل درآوردن آنهاء بهبود می‌بخشد. این سیستم هم‌چنین می‌تواند سازمان را در برآورده کردن الزامات قانونی سازمان‌های قانون‌گذار نظیر وزارت کار یاری نماید. سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی می‌تواند کنترل بیش‌تری روی عملیات سازمان اعمال نموده و در نتیجه منجر به کاهش حوادث و افزایش کارایی شود. 0115۸5۱۸۰۰۱ در سازمان بتواند در جهت کنترل خطرات و ریسک‌های ایمنی و بهداشت شغلی حرکت نماید. باید توجه داشته باشیم که 0115۸5۱۸۰۰۱ خود بیانگر معیار عملکرد ایمنی و بهداشت شغلی نیست و کلیه جزییات لازم برای طراحی یک سیستم مدیریتی را نیز ارائه نمی‌دهد. ۱ تنها به موضوع ایمنی و بهداشت شغلی نیروی انسانی می‌پردازد و نه ایمنی محصول و خدمات. این استاندارد بر مبنای روش معروف به طرح‌ریزی» اجراء بررسی و اقدام اصلاحی تدوین شده است که به چرخه ۳12۸ معروف است. ۳1۳۸ را می‌توان به اختصار به شرح زیر معرفی نمود: - طرحریزی : ایجاد اهداف کلان و فرآیندهای مرتبط با خط مشی ایمنی و بهداشت شغلی. - اجرا: استقرار فرآیندها - بررسی: پایش و اندازه‌گیری فرآیندهای مرتبط با خط مشی ایمنی و بهداشت شغلی, اهداف کلان, الزامات قانونی و - اقدام اصلاحی": انجام اقدامات به منظور بهبود مستمر در عملکرد سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی. عناصر سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی در پیوست ۲ آمده است. ی 65 ۸۵۷1۵0۲۷ باعاد5 یگ )۲1۵ 0000210۵ -۱ 8 -2 0 -3 -4 41 -5 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۳ شناسایی مخاطر ات و اقداملت بیشگیرانه» کنترلی و اصلاحی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - تشسناسایی مخاطرات ‏ واقدامات پیشکیرانه؛ کتنرلی و اصلاحی بت ۱-۳- مخاطرات فیزیکی مخاطرات بهره‌برداری از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب به مراتب بیش ازحد تصور است و معمولا حوادث و ابتلا به بیماری‌های ناشی از کار در این تاسیسات در جامعه مطرح نمی‌شود. آمارهای جهانی حاکی از آن است که خطرات شغلی در بهره‌برداری از تاسیسات فاضلاب بیش از دو برابر کار در کارگاه‌هایی است که با ماشین‌آلات سر و کار دارند و معمولا بیمه کارگران و بهره‌برداران نیز به مراتب بیش از کارگران این کارگاه‌ها است. لذا کار در شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب باید جزو مشاغل سخت در نظر گرفته شود. مخاطراتی که بهره‌برداران شبکه جمع‌آوری» تلمبه‌خانه‌ها و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب با آنها مواجه هستند عبارتند از: ۱-۱-۳ مخاطرات برقی اغلب تجهیزات در تصفیه‌خانه فاضلاب از برق به عنوان اولین منبع تامین انرژی استفاده می نمایند. نگهداری و تعمیر این تجهیزات همواره شخص را در معرض خطر و صدمات از جمله شوک الکتریکی یا حتی مرگ قرار می‌دهد. مگر این که تمهیدات رعایت مسایل ایمنی برای کاهش خطرات ناشی از تجهیزات الکتریکی در هریک از شرایط زیر الزامی می‌باشد: - کار در محاورت تاسیسات و تحهیزات الکتریکی - حفاری زمین در مجاورت کابل‌های زیرزمینی - کار در مجاورت خطوط هوایی - استفاده از تحهیزات برقی در کار - کار برروی تجهیزات و ماشین‌آلات و تاسیسات برقی - وجود تاسیسات الکتریکی در محیط‌های قابل انفجار انواع آسیب‌های اصلی برقی عبارتند از: - شوک الکتریکی - سوختگی‌های الکتریکی - از دست دادن کنترل عضلات - سوختگی‌های حرارتی - آتش‌سوزی و انفجار الف- شوک الکتریکی ولتاز ۵۰ ولت بین دو قسمت بدن می‌تواند سبب تولید جریانی شود که سیگنال‌های الکتریکی بین مغز و عضلات را مختل سازد. آثار این شوک به شرح زیر است: -------- صفحهٔ بعد -------- 7 ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) - قطع جریان طبیعی خون - جلوگیری از تنفس انسان شدت این علایم به مقدار ولتاژه بخش‌های درگیر بدن» رطوبت بدن انسان و طول مدت برقراری جریان برق بستگی دارد. ب- سوختگی‌های الکتریکی عمیقی که به جراحی نیاز داشته باشد و یا از کار افتادن دائمی عضو منجر شود. با افزایش ولتاه سوختگی‌ها بیش‌تر می‌شود ولی احتمال وقوع آن در صورت برقراری جریان در کسری از ثانیه پیش می‌آید. چ- از دست دادن کنترل عضلات شکستن استخوان‌ها و مفاصل را داشته باشد. از دست دادن کنترل عضلات به معنی آن است که انسان نمی‌تواند از شوک الکتریکی فرار کند. ممکن است شخص در صورت کار کردن در ارتفاع» سقوط کرده و یا اگر در نزدیکی تجهیزات دوار کار می‌کند. در آن د- سوختگی‌های حرارتی تجهیزات الکتریکی که با اضافه باره نقص کارکرد. نگهداری نا صحیح و جریان اتصال کوتاه روبرو باشند. خیلی داغ می‌شوند. برخی از تجهیزات الکتریکی در حال کارکرد عادی نیز داغ می‌شوند. شخص در صورت نزدیک شدن به این تجهیزات و یا تماس با انها دچار سوختگی حرارتی می‌گردد. ه- آتش سوزی و انفجار بروز آتش‌سوزی و انفجار باشد. ۱-۱-۱-۳ راه‌های کاهش خطرات راه‌های کاهش خطرات برقی به شرح زیر می‌باشد: - استانداردهای مربوط در انتخاب و به‌ کارگیری تجهیزات باید رعایت شود. - تنها تجهیزاتی که برای شرایط محیطی مناسب باشند باید انتخاب شوند. - تجهیزات الکتریکی باید در شرایط ایمن نگهداری شوند. - یک کلید قابل دسترسی و دید در مجاورت هر تجهیز الکتریکی جهت امکان قطع سریع در مواقع اضطراری باید -------- صفحهٔ بعد -------- - از گلند برای نگهداری محکم انتهای کابل‌های قابل انعطاف جهت جلوگیری از جدا شدن سر سیم‌ها استفاده شود. - کابل‌های آسیب دیده باید سریعا جایگزین شوند. - برای اتصال کابل‌ها تنها باید از مفصل‌های مناسب استفاده شود و از به کار گیری نوار چسب برق پرهیز شود. - برای انجام هر کار مورد نظرء ولتاژ باید تا حد قابل قبول کاهش یاید. - در زمان حفاری زمین» استفاده و مطالعه دقیق نقشه‌های به روز شده مسیرهای کابل کشی به خصوص کابل‌های زیرزمینی و هم‌چنین بهره‌گیری از راهنما و تجهیزات مناسب برای حفاری الزامی است. - تنها کارکنان مجاز و واجد شرایط باید اجازه کار و تعمیر تجهیزات برقی و سیم‌کشی‌ها را داشته باشند. - همواره باید فرض شود که تجهیزات و خطوط برق رسانی دارای برق هستند مگر این که دلایل کافی برای قطع برق وجود - استفاده از نردبان‌های فلزی یا متر فلزی برای کار در محدوده تحهیزات برقی ممنوع است. - همواره باید از ۲ نفر به‌عنوان گروه کاری در تعمیر و بازرسی تجهیزات برق‌دار استفاده شود. - از دستکش‌های لاستیکی هنگام کار در ولتاژهای بالا استفاده شود. - به استناد ماده ۳۰ آیین‌نامه ایمنی تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب از ماده ۸۵ قانون کار جم‌موری اسلامی ایران در مخازن و فضاهای بسته استفاده از سیستم روشنایی بیش از ۲۶ ولت ممنوع است. - قبل از شروع کار در خطوط با باس بارهای باولتاژهای بالاباید از بی برق بودن آنها همچنین از تخلیه بودن بار خازن‌ها - جهت آزمایش بی برق بودن مدارها هرگز نباید از دست یا سایراعضای بدن استفاده شود. - با اجتناب از تماس بدن با آبء لوله‌هاء زهکش‌هاء اشیای فلزی در زمان کار با تجهیزات برقی و سیم کشی از بروز برق گرفتگی جلوگیری شود. - هرگز وسایل برقی غیر قابل بهره‌برداری از نقطه نظر ایمنی استفاده نشود. - چنانچه مدارهای برقدار در محل نزدیک به فرد قرار داشته باشد باید حتما با پوشش‌های مناسب عایق شود. - هرگز از چراغ قوه با رویه فلزی استفاده نشود. - هنگام کار با تجهیزات برقی و یا نزدیک بودن به مدارهای برقی باید جواهر آلات فلزی (نظیر انگشتر» گردن بند و غیره) را از بدن خارج نمود. - کلیه وسایل برقی باید عایق و یا به زمین اتصال داشته باشند. - هنگام کار در مراکز کنترل و پانل‌های برقی از زیرانداز لاستیکی استفاده شود. - همواره موتورهای برقی» کلیدهاء و جعبه‌های کنترل باید تمیز نگهداشته شود. - برای جلوگیری از ریزش نزولات جدی بر روی تابلوهای برق و الکتروموتورهایی که در فضای باز قرار دارند باید پوشش -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ضوابط ایمنی و بهداشتی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) ۲-۱-۳ مخاطرات مکانیکی شناخت مخاطرات مکانیکی بسیار حائز اهمیت می‌باشد. تحقیقات نشان می‌دهد که اکثر حوادث مکانیکی از غفلت بهره‌بردار ناشی می‌شود. این ممکن است در اثر به‌کارگیری روش‌های میان بر جهت صرفه‌جویی در زمان» عدم مطالعه دستورالعمل کارکرد دستگاه» کمبود اطلاعات. عدم به کار گیری دستورالعمل‌های ایمنی و یا عدم نگهداری درست تحهیزات باشد. بعضی از مخاطرات مکانیکی به قرار زیر است: ۱-۲-۱-۳ تجهیزات دوار در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب از تجهیزات دوار متعددی برای فرآیندهای تصفیه استفاده می‌شود. الکتروموتورهاء پمپ‌هاء همزن‌هاء توربین‌های هوادهی, کمپرسورها و دمنده‌ها و تجهیزات آبگیری لجن از نوع سانتریفوژ از انواع این تجهیزات می‌باشند. کار با تجهیزات دوار نیازمند اطلاع کامل از نحوه کارکرد دستگاه و شناخت دستورالعمل‌های ایمنی می‌باشد. ولی در هر حال رعایت نکات - هرگز هیچ بخشی از بدن نباید در بین دستگاه» دو قطعه متحرک. یک قطعه متحرک و یک قطعه ثابت قرار گیرد. - هرگز از لباس‌های گشاد و آویزان که امکان گیر کردن در بین قطعات متحرک تجهیزات را دارد استفاده نگردد. - جهت جلوگیری از بروز خطرء تجهیزات دوار باید مجهز به پوشش حفاظتی باشند. - قبل از اقدام به انجام تعمیرات و یا اقدامات پیشگیرانه از بی برق بودن دستگاه اطمینان حاصل شود. ضمنا برای جلوگیری از برقدار نمودن ناگهانی دستگاه توسط سایر بهره‌برداران» کلید تابلو باید در اختیار شخص تعمیر کار باشد. - در پایان عملیات حفاظ‌های مربوط به دستگاه باید مجددا در سر جای خود نصب گردد.ء تا از بروز حادثه جلوگیری شود. - تمیز کردن مرتب ماشین‌آلات و محیط اطراف آن در حفظ ایمنی کاربران تاثیر به‌سزایی دارد. ۲-۲-۱-۳ سیستم‌های حرارتی در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب از سیستم‌های حرارتی برای گرمایش سالن‌ها و هم‌چنین تامین درجه حرارت لازم در هاضم‌های بی‌هوازی و کوره‌های سوزاندن لجن استفاده می‌شود. به‌دلیل افزایش درجه حرارت محیط تابش اشعه حرارتی» افزایش رطوبت و امکان تماس مستقیم با قطعات داغ, کار در مجاورت بدن انسان با برقراری جریان خون به سمت پوست که به نوبه خود باعث افزایش درجه حرارت پوست می‌شود حرارت اضافی را دفع می نماید. در صورت انجام فعالیت‌های فیزیکی و به‌کارگیری ماهیچه‌هاء. خون کم‌تری برای جریان به سمت پوست و دفع حرارت بدن وجود خواهد داشت. تعرق یکی از روش‌های دیگر برای حفظ دمای درونی بدن است که مستلزم پایین بودن رطوبت محیط می‌باشد. افزایش دمای بدن سبب افزایش ضربان قلب و هم‌چنین کاهش تمرکز کارگر بر روی کار شده که خود می‌تواند مخاطرات بعدی را به‌دنبال داشته - تهویه مناسب فضاهای داخلی جهت کاهش درجه حرارت و رطوبت محیط -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - تشسناسایی مخاطرات ‏ واقدامات پیشکیرانه؛ کتنرلی و اصلاحی اه - استفاده از سپرهای حفاظتی جهت انحراف اشعه حرارتی - استفاده از عایق‌های حرارتی مناسب بر روی تجهیزات و لوله‌های حرارتی به منظور کاهش تبادل حرارتی بامحیط و برطرف نمودن امکان تماس با سطوح داغ ۳-۲-۱-۳ سیستم‌های تحت فشار وجود هرسیالی در سیستم‌های تحت فشار می‌تواند بالقوه مخاطره‌آمیز باشد. اگرچه هوا و آب تحت فشار به‌خودی خود خطرناک نیستند ولی استفاده نابجا و ناصحیح از آن می‌تواند با خطر همراه باشد. در هر حال رعایت نکات ذیل به‌عنوان حداقل‌ها ضروری است: - هرگز نباید نسبت به جدا نمودن یک شیلنگ از سیستم تحت فشار قبل از حصول اطمینان از تخلیه سیال اقدام شود. - هرگز از شیلنگ‌های آسیب دیده برای سیستم‌های تحت فشار استفاده نشود. - از گرفتن شیلنگ حاوی سیال تحت فشار به سوی همکاران خودداری گردد. - هرگز از هوای فشرده برای تمیز نمودن بخش‌هایی از بدن و یا لباس کار استفاده نشود. در صورتی که از هوای فشرده برای تمیز کردن اجزای ماشین‌آلاتی که اوراق شده‌اند استفاده می‌شودء فشار آن باید حداکثر ۲ بار باشد. 4-۲-۱-۳ سیستم‌های جابجایی و انتقال در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب از سیستم‌های متعددی جهت جابجایی و انتقال مواد و تجهیزات استفاده می‌شود. جرثقیل‌هاء تسمه نقاله‌ها و نقاله‌های حلزونی از آن جمله‌اند. عدم به‌کارگیری صحیح این تجهیزات می‌تواند مخاطره‌آمیز باشد. - خطر سقوط مواد از جرثقیل و یا نقاله‌ها - خطر گرفتار شدن اجزای بدن بهره‌بردار در قطعات متحرک دستگاه الف- جر نقیل‌ها فقط افراد آموزش دیده مجاز به کار با جرثقیل‌ها می‌باشند. بهره‌بردار باید از نوع و وزن مواد و تجهیزاتی که باید به کمک جرثقیل انتقال دهد آگاهی کامل داشته باشد. - هرگز نباید باری بیش از ظرفیت اسمی جرثقیل جابجا شود. - قبل از هر بار راه‌اندازی جرثقیل» بهره‌بردار باید نسبت به بازرسی ظاهری تجهیزات اقدام نماید. - زنجیر و سیم بکسل نباید دارای پیچ خوردگی باشند و یا دور بار بپیچند. - بار باید توسط تسمه‌های مخصوص با شکل و قدرت مناسب به قلاب جرثقیل متصل شود. - اتصال بار به جرثقیل باید کاملا ایمن بوده و تعادل بار پس از تنها چند سانتی‌متر جابجایی کنترل شود. هم‌چنین نحوه اتصال باید به‌نحوی باشد که از چرخش بار جلوگیری شود. - قبل از راه‌اندازی باید دقت شود مانعی در مسیر حرکت جرثقیل وجود نداشته باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ضوابط ایمی و بهداستی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازتگری اول) - مادامی که بهره‌بردار روی بار و یا قلاب جرثقیل قرار دارد. باید از عمل جابجایی و بالاا و پایین بردن بار اکیدا خودداری شود. - بهره‌بردار به هیچ وجه نباید در حالتی که بار به‌صورت معلق است. محل کار خود را ترک نماید. - عملکرد جرثقیل باید در بازرسی‌های دوره‌ای» حداقل ماهی یک‌بارء به‌نحو دیل مورد ارزیابی قرار گیرد. - حرکت طولی» عرضی و ارتفاعی جرثقیل و هم‌چنین کارکرد ترمزها و کلیدهای حدی و بخش‌های الکتریکی باید بازرسی شود. - زنجیر» سیم بکسل, گیره‌ها و بست‌ها باید مورد بازدید ظاهری قرار گیرد و در صورت هرگونه أسیب ظاهری نسبت به ب- تسمه نقاله و نقاله‌های حلزونی - نقاله باید مجهز به کلید محلی و کلید قطع اضطراری باشد. کلید قطع اضطراری باید به‌نحوی باشد که راه‌اندازی دوباره آن مستلزم تنظیم مجدد باشد. - نقاله باید دارای حفاظ مناسب جهت ممانعت از سقوط بار باشد. - نقاله‌های حلزونی باید مجهز به حفاظ و پوشش جهت جلوگیری از تماس اپراتور با بخش‌های متحرک دستگاه به‌ویژه مارپیچ‌ها باشد. - روشن شدن نقاله‌ها باید همراه با یک هشدار صوتی باشد. ۳-۱-۳- سایر مخاطرات فیزیکی سایر مخاطرات مهم فیزیکی, شامل گرماء سرماء صدا و تششع و ... می‌باشند. این عوامل ممکن است به‌صورت طبیعی و یا در محیط کار ایجاد شوند. برای حفاظت کارگران در قبال این عوامل باید نخست این عوامل را شناسایی نمود و سپس شرایط کاری را به‌نحوی تغییر داد که از بروز سیب جلوگیری شود. الف- سرما مهم‌ترین تاثیر سرماء سرمازدگی است که می‌تواند مخاطره آمیز باشد. برای مقابله با پدیده سرما می‌توان به‌نحو زیر عمل نمود: - کار ترجیحا در ساعات گرم‌تر روز - پرهیز از خیس شدن و یا تعرق زیاد - تعویض سریع لباس‌های مرطوب شده - پرهیز از توقف به‌صورت ساکن در زمان‌های طولانی - صدور مجوز استراحت مقطعی برای کارگران در فضای گرم در حین کار - در صورت امکان, استفاده از حفاظ‌های مناسب جهت جلوگیری از وزش باد - تامین نوشیدنی‌های داغ فاقد کافئین برای کارگران -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - تشسناسایی مخاطرات ‏ واقدامات پیشکیرانه؛ کتنرلی و اصلاحی )۳ ب- گرما کارگران می‌توانند به‌صورت طبیعی در فصل تابستان و یا در صورت کار در مجاورت موتورخانه سیستم گرمایش, کار در فضاهای محدود و یا هنگام انجام عملیات جوشکاری و برشکاری دچار سیب شوند. آثار گرما شامل عرق‌سوز شدن و گرمازدگی می‌باشد. برای مقابله با پدیده گرما می‌توان به‌صورت زیر عمل نمود: - استفاده از تهویه مناسب فضا - انجام کار در خلال ساعات اولیه صبح و ساعات خر شب - تقسیم کارهای سنگین بین کارگران - پیش‌بینی زمان استراحت مقطعی مناسب در فضاهای تهویه شده در خلال کار - استفاده از مایعات جهت جبران آب از دست رفته بدن - پرهیز از شروع کار در فضای گرم به‌صورت ناگهانی - استفاده از لباس‌های روشن ج- صدا بعضی از تاسیسات و تجهیزات تصفیه‌خانه فاضلاب به طور متناوب و یا پیوسته تولید کننده آلودگی صوتی هستند. در چنین شرایطی بهره‌بردار با آگاهی از آن باید از تمهیدات حفاظتی نظیر دستگاه حفاظت کننده شنوایی به منظور کاهش صدا در حد قابل قبول استفاده نماید. به طور کلی اگر قرار باشد که برای تکلم از صدای بلند استفاده شود و یا نتوان با تون عادی صدا صحبت دیگران را شنید در این صورت مقدار سر و صدا غیرعادی است. به‌طور طولانی و منظم در معرض صدای غیرمتعارف قرار گرفتن موجب صدمه به قدرت شنوایی و عدم شنوایی صداهای مورد نیاز نظیر سخنرانی و یا علایم خطر در صورت بروز حوادث می‌گردد. - آثار مخرب صدای زیاد به‌شرح زیر است: * آسیب کوتاه مدت شنوایی: این آسیب ممکن است چند دقیقه, ساعت و یا روز طول بکشد. در این حالت شنوایی معمول شخص پس از مدتی باز می‌گردد. * آأسیب دائمی شنوایی: این أسیب به‌صورت تدریجی در اثر مجاورت در فضاهای پر سر و صدا در یک دوره طولانی سایر آسیب‌ها: صدا می‌تواند سبب خستگی» ایجاد حالت عصبی و افزایش فشار خون شده که خود باعث ناراحتی‌های شدت صدا توسط واحد دسی بل اندازه گیری می‌شود. در این مقیاس با هر بار افزایش واحد صدا به میزان سه دسی بل مقدار صدا دو برابر می‌شود. به عبارت دیگر شدت صدای ‎٩۳‏ دسی بل دو برابر شدت صدای ۹۰ دسی بل می‌باشد. شدت صداهای معمول بر حسب دسی‌بل در جدول (۱-۳) آورده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ضوابط ایمنی و بهداشسنی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) جدول ۱-۲- شدت صداهای معمول بر حسب دسی بل [۱۹] صدا سطح دسی‌بل - راهکارهای مقابله با صدای زیاد * جایگزینی تجهیزات پر سر و صدا با تجهیزاتی که تولید صدای کم‌تر می‌کنند * استفاده از حفاظ‌های عایق صوتی برای تحهیزات با صدای فراوان 9 استفاده از سیاست چرخشی کارگرانی که در معرض صدای بلند قرار دارند * دور کردن کارگران از تجهیزات با صدای زیاد در صورت امکان 9 نگهداری درست از تحهیزات جهت جلوگیری از ایحاد صداهای ناخواسته ٩‏ استفاده از گوشی‌های محافظ صدا استانداردهای معتبر محدوده و شدت صدا برای یک دوره ۸ ساعته کار را ۹۰ دسی بل تعیین کرده‌اند. شدت صداأی مجاز بر حسب دسی‌بل در تعداد ساعات کار در روز در جدول (۲-۳) آمده است. این بدان معنی است که هرچه صدا شدیدتر باشد زمان حضور کارگر در محیط باید کاهش یابد. میزان آلودگی صدا در محل‌های تولید آن در تصفیه‌خانه‌ها باید اندازه‌گیری و سپس تمهیدات مناسب جمت کاهش آن در کار در معرض صدای با شدت ‎٩۰‏ دسی بل قرار دارند. این افراد باید به طور مستمر تحت آزمایش شنوایی قرار گرفته و در هر صورت از دستگاه‌های کنترل و کاهش صدا در طی کار استفاده نمایند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - شناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه, کنترلی و اصلاحی ۳۳ د- تشعشع (تابش اشعه ماوراءبنفش) تابش اشعه ماوراء بنفش یک فرآیند فیزیکی برای گندزدایی فاضلاب می‌باشد. انرژی الکترومغناطیسی از یک منبع نوری به جرم سلولی برای جلوگیری از تکثیر سلولی منتقل می‌شود. پوست و چشم‌ها به سادگی اشعه ماورا بنفش را جذب می‌کنند که می‌تواند سبب جراحت گردد. باید از تجهیزات حفاظتی برای کارکنان بهره‌بردار از جمله ماسک صورت جهت ممانعت از جذب اشعه ماورا بنفش استفاده نمود. ه- لغزش و افتادن لغزش و افتادن در سطوحی که در اثر آب و یا حلال‌ها لغزنده شده است. از آسیب‌های رایج در تصفیه‌خانه‌ها می‌باشد. استفاده از کفش‌ها و پوتین‌هایی با َج مخصوص در این مکان‌ها ضروری است. و- سقوط از ارتفاع سقوط از ارتفاع از آسیب‌های شایع در صنعت می‌باشد. سقوط از ارتفاع بیش از ۱/۲ تا ۱/۸ متر می‌تواند حتی کشنده باشد. اغلب این سقوط‌ها از منافد و باز شدگی‌هایی که در کف طبقات ایجاد شده و یا کار در سکوهای مرتفع بدون حفاظ ناشی می‌شود. در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب سقوط از ارتفاع می‌تواند با افتادن در مخازن حاوی فاضلاب همراه باشدء که احتمال غرق شدگی را به همراه خواهد داشت. حرکت کارکنان بهره‌بردار بر روی دیوار مخازن اکیدا ممنوع می‌باشد. به کار گیری اقدامات پیشگیرانه ذیل الزامی است: - هر باز شدگی در کف طبقات و یا هر سکوی استقرار با ارتفاع بیش از ۱/۸ متر حتما باید مجهز به حفاظ ایمنی باشد. - ارتفاع حفاظ و نرده‌های ایمنی باید ۱۰۰ تا ۱۱۵ سانتی‌متر باشد. - در صورت کار در ارتفاع بهره‌بردار باید مجهز به کمربند ایمنی مخصوص باشد. - نحوه به‌کارگیری صحیح از تجهیزات ایمنی باید به بهره‌بردار آموزش داده شود. - در صورت ضرورت به کار در مجاورت مخازن سر بازء اخد مجوز کار از مقام ارشد الزامی است ولی در هر صورت حتما باید حداقل دو نفر به‌صورت هم‌زمان در محل حاضر بوده و وجود تیوپ‌های نجات همراه با طناب با طول و قطر مناسب الزامی است. و سقوط اجسام کارگران باید مراقب سقوط اجسام به‌خصوص در فضاهایی که دارای بازشدگی در سقف است و یا در تراز بالاتر از محل کار آنهاء در همه حال استفاده از کلاه ایمنی به‌عنوان حداقل تحهیز ضروری است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) ح- آتش‌سوزی آتش, تهدید جدی در سلامتی و ایمنی بهره‌بردار و هم‌چنین ایجاد خسارت به ساختمان‌ها و تاسیسات تصفیه‌خانه فاضلاب می‌باشد. آتش موجب زخمی شدن یا مرگ بهره‌بردارو هم‌چنین صدمه به تجهیزات شده به نحوی که بعد از اطفای حریق بخش عمده‌ای از تجهیزات. قابلیت بهره‌برداری خود را از دست می‌دهند و در نتیحه فرآیند تصفیه مختل می‌شود. بنابراین به منظور جلوگیری از بروز آتش‌سوزی آشنایی با موارد زیر در تصفیه‌خانه‌ها ضروری است: - تشخیص مواد و عناصر آتش زا - تمهیدات لازم به منظور جلوگیری از بروز آتش - مواد آتش‌زا در تصفیه‌خانه‌ها مواد اصلی بروز یک آتش‌سوزی معمولی عبارتند از: ۰ حرارت: دمای لازم برای تبخیر مواد سوختنی براساس وضعیت ماده تشکیل دهنده آن - روش‌های کنترل آتش اطفای حریق به‌روش‌های زیر انجام می‌شود: * خنک‌سازی (به منظور کنترل دما و حرارت) * جداسازی مواد سوختنی آتش‌ها بر طبق آنجه را که می‌سوزانند به چهار گروه ۸ . 8 .۲ . 10 تقسیم می‌گردند: * آتش‌های گروه ۸: این گروه اشتعال موادی نظیر چوب» پارچه» کاغذ را در برداشته و معمولا با خنک کردن آنها (استفاده از آب) کنترل می‌شوند. * آتش‌های گروه 8ا: این گروه شامل مایعات قابل اشتعال نظیر نفت» گازوئیل و رنگ بوده و معمولا با کنترل و حذف اکسیژن در محل آتش توسط کفء دی‌اکسیدکرین و یا مواد شیمیایی خشک کنترل می‌شوند. * آتش‌های گروه ۳ این گروه شامل آتش تجهیزات برقی بوده که معمولا با کنترل اکسیژن در محل آتش و استفاده از دی اکسیدکرین یا مواد شیمیایی خشک کنترل می‌شوند. * آتش‌های گروه 0آ: این آتش‌ها در فلزات قابل اشتعال نظیر منگنزء لیتیوم و سدیم به‌وقوع می‌پیوندد و نیاز به استفاده از روش و مواد اطفای حریق ویژه دارد. از دیاکسید کرین یا گاز فشرده هالون جهت کنترل آتش در محل‌های اتصال برقی استفاده می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - تشسناسایی مخاطرات ‏ واقدامات پیشکیرانه؛ کتنرلی و اصلاحی ۳ - جلوگیری از بروز آتش از جمله مواردی که باید برای جلوگیری از بروز آتش مد نظر قرار گیرد عبارتند از: * استفاده, ذخیره‌سازی و دفع مواد قابل احترأق باید طی برنامه‌ریزی منظمی انجام گیرد. * به طور مرتب باید اطراف واحدهای تصفیه از علف‌های هرز پاک شود. ادواری آموزش داده شود. * امکان اطفای حریق با استفاده از وسایل و تحهیزات موجود میسر باشد. * درب‌های حریق از نظر امکان بهره‌برداری آنها در شرایط اضطراری باید به طور مرتب کنترل شود. * باید از استفاده از هرگونه وسایل و تحهیزات که امکان ایحاد احتراق را ممکن می‌سازد اجتناب گردد. * هرگونه سیم‌کشی‌های ناقص و تخریب شده باید تعویض و تعمیر گردد. * باید در تمامی اوقات» دسترسی به تحهیزات اطفای حریق میسر باشد. * خطوط لوله آب و کلیه شیرهای آتش نشانی باید ظرفیت کافی برای عبور جریان به سیستم آتش نشانی را داشته باشد. * سیستم‌های پاشش دی‌|کسیدکرین برای فرایندهای که تولید کننده با استفاده کننده گارهای قابل اشتعال باشند» تأمین شده باشد. * تعداد کافی شیر آب در نقاط مختلف تصفیه‌خانه برای شستشو و تمیزکاری به نحوی که بتوان در مواقع بروز آتش از آنبا استفاده نمود. تاأمین شده باشد. بدون توجه به بزرگی و یا کوچکی تاسیسات فاضلاب» هر بهره‌بردار باید از محل و موقعیت تجهیزات و وسایل اطفای حریق اطلاع داشته و آموزش‌های لازم را جهت استفاده از وسایل اطفای حریق دیده باشد. * توصیه می‌شود توزیع سیستم‌های اطفای حریق و فواصل آنها از هم به قرار زیر باشد: ۵ در آتش‌های کلاس ۸: به فاصله ۲۰ متر یا کم‌تر ۰ در آتش‌های کلاس 7ا: به فاصله ۱۵ متر یا کم‌تر ۵ در آنش‌های کلاس 7آ: به فاصله ۲۰ متر یا کم‌تر مدیر تصفیه‌خانه یا پیمانکار بهره‌بردار باید اطمینان دهد که: * دستگاه‌های اطفای حریق مستمرا توسط شخص واجد شرایط بازرسی» نگهداری و آزمایش می‌شود. ۰ دستگاه‌های اطفای حریق به طور ماهانه بازرسی می‌شود. * دستگاه‌های اطفای حریق به طور سالیانه نگهداری و تعمیر می‌شود. * دستگاه‌های اطفای حریق آزمایش هیدرواستاتیک می‌شود. * کپسول‌های اطفای حریق بعد از استفاده سریعا پر می‌شوند. * زمان انجام آزمایش» تعمیرات و بازرسی کپسول‌های اطفای حریق باید ثبت شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳7 ضوابط ایمنی و بهداستی پرسنل بهره‌بردا راز تسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) ط- انفجار گازهای قابل انفجار که از اختلاط هوا با متانء گاز طبیعی» گاز مواد سوختنی» هیدروژن یا بخارات گازوئیل حاصل می‌شود ممکن هم‌چنین دامنه انفجار آنها در جدول (۳-۳) آورده شده است. حد بالای انفجار و حد پایین آن تعیین کننده دامنه غلظت‌هایی است که دامنه انفجار می‌تواند با استفاده از دستگاه گازسنج که برای گاز مورد نظر کالیبره می‌گردد اندازه‌گیری شود. هرگز به قدرت بویایی جهت سنجش گاز نباید اطمینان کرد. حس بویایی مطلقا جچهت تعیین حضور گازهای خطرناک کافی نیست. بعضی گازها بدون بو بوده و گاز هیدروژن سولفوره حس بویایی را فلج می‌کند. با حذف کلیه منابع ایجاد احتراق در نقاط مختلف شبکه و تصفیه‌خانه فاضلاب می‌توان از بروز انفجار جلوگیری نمود. استفاده از وسایل برقی ضد احتراق در نقاط محتمل به تجمع گازهای خطرناک و هم‌چنین تهویه کافی در تمام فضاهایی که پتانسیل تشکیل گازهای قابل انفجار وجود دارد الزامی است. ی- گردو غبار و دود و مه روش ایده‌آل برای کنترل امراض شغلی ناشی از تنفس هوای آلوده نظیر گرد و غبار» دود. مه دود گازها و بخارات. جلوگیری از تولید آنها در تصفیه‌خانه است. این موارد می‌تواند از طریق پیش‌بینی تمهیدات مهندسی تحت کنترل قرار گیرد. چه در غیر این صورت باید در حین کار در چنین محیط‌هایی از ماسک تنفسی استفاده شود. این ماسک‌های تنفسی باید برای هدف مورد نظر مناسب بوده و توسط مدیریت بهره‌برداری تصفیه‌خانه برای حفظ سلامتی بهره‌برداران تامین شود. برای استفاده از ماسک‌های تنفسی لازم است به بهره‌برداران آموزش کافی داده شود. جدول ۳-۳- گازهای خطرناک در سیستم‌های جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب [۱۱] دامنه انفجار انرات فیزیولوژیکی ساده: 1 برع اد : 7 2 مه , دتریر 1 در هوا) حسب حجم در هوا) 1 اکسیژن ( ۱ احد پایین» حد بالا ابی‌رنگ. بی‌بوادر هوابه میزان ۲۰/۹۳ اکمبود آن به‌علت عدم تهویه ادستگاه‌های سنجش کمبود (در هوا) غیرقابل اشتعال ابی‌طعم» غیرسمی,ءادرصد و اگر کم‌تر از ۱۹/۵او یا جذب با مصرف شیمیایی |ااکسیژن کمک می‌نماید. ‏ اماسک اکسیژن وارد شد. بخار باب )۳/۴۴/۰۱ ۱/۳۷ بی‌رنگه» بودار درابی‌حسی در صورت استنشاق انشت از مخازن ذخیره وا- ستگاه‌های سنحش گازهای انفجار خطرناک حتی در مدت کوتاه اکسیژن برای غلظت‌های بیش از ۳ درصد بی‌رنگه» بی‌بوءاهموگلوبین خون به شدتاگازهای سوختی مصنوعی ‏ اأمپول‌های منواکسید کرین غیرمحرک. قابل اجذب این گاز شده و در 0 ۷ ۱ ۷۴/۲- ۱۲/۵ خون ایحاد می‌شود. در مت غلظت ۰/۲ تا ۰/۲۵ درصد در مدت ۳۰ دقیقه موجب بی‌هوشی می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم نام گاز هیدرورن متا نب هیدرورن سولفوره دی‌اکسید کربن آتآن دی‌اکسید که و ترد لاحی 33333333333 ستم‌های جمع‌آوری و تصفی اثرات فیزیولوژیکی حسب حجم در هوا) می‌گردد. - خفه‌کننده تحمل است و در ظرف چند دقیقه در اعصاب و سیستم موجب بروز سرفه - در غلظت ۴۰ تا ۶۰ میلی گرم در - در غلظت ۱۰۰۰ میلی‌گرم در لیتر با چند دم و بازدم کشنده تنفسی و چشم و پوست و بافت‌های مخاطی 33333333333 دخانه‌های فاضلاب [۱۱] منبع آن در فاضلابروها گازهای سوختی مصنوعی - گازهای سوختی - گازهای ناشی از فضم بی‌هوازی لجن فاضلاب - گازهای نفتی - گاز متداول در فاضلاب‌روها - در لایه‌های کرین‌دار و در - در لایه‌های کربن‌دار و در - نشت از اتصالات به لوله گاز نشت از لوله‌ها و اتصالات ۳۷ و9 ساده‌ترین روش دستگاه‌های سنحش از نظیر بخار گازوئیل ۱ آمپول کح[] ۲- تجزیه‌گر ک1] - دستگاه‌های سنجش کمبود گاز اکسیژن -د تگاه‌های 2 دستگاه‌های سنجش گاز قابل احتراق ۱- توسط دستگاه سنحشر گاز ۲- توسط محلول آمونیاک ۱ دستگاه سنجش گاز دیاکسید گوگرد ۲- محلول آمونیاک -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) ۱-۳-۳ تماس با مواد موجود در فاضلاب مواد شیمیایی از طریق ورود فاضلاب صنایع مختلف, رواناب خیابان‌ها و یا نفوذ آب‌های سطحی در مناطق کشاورزی وارد شبکه برخی از بیماری‌های ناشی از تماس مواد شیمیایی از نوع حاد و در اثر تماس‌های کوتاه مدت بوده و ضایعاتی همانند تحریک چشم‌هاء بینی و یا گلو را به همراه دارد. سایر ضایعات از نوع مزمن و در اثر تماس‌های مکرر در طول چند سال پدید آمده و اثراتی الف- فلزاتن سنگین فلزات سنگین دراثر تخلیه فاضلاب‌های صنعتی به شبکه فاضلاب» در فاضلاب شهری یافت می‌شود. برخی از فلزات سنگین از جمله جیوه» سرب» روی» مس کادمیم و کروم سلامتی انسان را تهدید می‌کنند. فرایندهای متداول تصفیه سبب حذف این فلزات سنگین نمی‌شوند.ء در نتیجه این فلزات همراه با پساب تصفیه شده و یا لحن از سیستم حذف می‌شوند. بدین خاطر رعایت اصول بهداشتی توسط کارگران در صورت تماس با لجن و یا پساب تصفیه شده الزامی است. ورود فلزات سنگین به بدن می‌تواند بر روی عملکرد مغز و سیستم‌های عصبی و هم‌چنین فرایندهای متابولیک بدن تاثیر منفی بگذارد و ب- آزبست تصفیه‌خانه تجمع می‌یاید. تعیین خطرات ناشی از وجود آزبست در فاضلاب بر روی کار کنان بهره‌بردار مشکل است ولی در هر حال خطر آزبست ج- مواد رادیو اکتیو مواد رادیو اکتیو از طریق فضولات صنعتی و پزشکی به شبکه‌های فاضلاب بهداشتی تخلیه می‌شوند. علاوه بر این» منبع دیگر ورود این مواد به شبکه فاضلاب از طریق فضولات انسانی خواهد بود (به‌عنوان مثال ید -۱۳۱ که دارای نیمه عمر ۸ روزه می‌باشد) آن به دلیل زوال در مدت حضور در تصفیه‌خانه بیش‌تر خواهد بود. رادیو اکتیوهای با طول عمر بالاتر زوال کم‌تری در زمان حضور در تصفیه‌خانه دارند. برخی از مواد رادیو اکتیو از جمله رادیوم توسط فرآیند لحن فعال حذف می‌شود. علاوه بر این مواد رادیو اکتیو فرار توسط روش جداسازی توسط هوا حذف می‌گردد. |- ۸۱۲ 51۳8 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - تسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه, کنترلی و اصلاحی ۳۹ د- سایر مواد سایر مواد شیمیایی که در فاضلاب خام و ی لحن دیده می‌شوند. شامل علف کش‌هاء حشره کش‌هاء مواد آروماتیک, هیدرو کرین‌هاء روغن‌هاء گریس» قیر و لاستیک ... می‌باشند که غلظت آنها به نوع شبکه و منطقه و صنایع تحت پوشش شبکه جمع‌آوری فاضلاب بستگی دارد. ترکیبات شیمیایی که قدری در آب محلول باشند در مراحل اولیه تصفیه همانند سرریزهای دانه‌گیری و سرریزهای مخازن ته هوادهی فرآیند لحن فعال در اتمسفر آزاد شوند. اگر یک ماده شیمیایی فرار قابل تحزیه بیولوژیک باشد.ء آزاد شدن آن در اتمسفر از طریق سرریز مخازن ته‌نشینی اولیه حتی بیش از مخازن هوادهی که در آن تجزیه بیولوژیکی صورت می‌پذیرد. خواهد بود. این مطالب برای بهره‌برداران تصفیه‌خانه مهم خواهد بودء زیرا بدان معنی است که ترکیبات محلول در آب به علت چسبیدن به لحن مدت زمان طولانی‌تری در تصفیه‌خانه باقی می‌مانند. مواد شیمیایی آلی نامحلول در آب به مواد جامد لجن که از طریق لجن برگشتی به ابتدای واحد هوادهی مننتقل می‌شود. می‌چسبند. بنابراین مواد بسته به سن لحن عملا مدت زمان طولانی‌تری در سیستم باقی خواهد ماند. در هر حال راه نفود مواد شیمیایی به بدن شخص بهره‌بردار از طریق سیستم تنفسی و یا تماس با پوست به ۲-۲-۳- تماس با مواد شیمیایی مورد استفاده در فرآیند تصفیه شکل ماده بستگی دارد. اسیدهاء بازهای قوی و جیوه مایع انواع مواد شیمیایی سمی و مصر هستند که بهره‌برداران و کار کنان تصفیه‌خانه‌ها و آزمایشگاه‌های فاضلاب ممکن است در معرض آنها قرار گیرند. باید در جابجایی و استفاده از این مواد بسیار دقت نمود. مواد شیمیایی می‌توانند به آشکال مختلف نظیر بخارات» گرد و غبارء مه دود. مایعات. گازها و ذرات بسیار ریز باشند. جدی بودن میزان خطرات این مواد بستگی به طول مدت تماس و غلظت مواد شیمیایی و هم‌چنین نوع آنها دارد. گذاری شده و اطلاعات ایمنی و بهداشتی مربوط به آنها از قبل مشسخص شود و روش‌های کاربری و نوع احتیاط‌های ایمنی در استفاده از آنها مورد توجه قرار گیرد و درضمن از کنار یکدیگر قرار دادن مواد شیمیایی که میل ترکیبی زیادی با هم دارند» خودداری شود. الف- کلر و ترکیبات آن کلر یک گندزدا و سفید کننده قوی است. گاز کلر دارای رنگ سبز مایل به زرد با بوی تند.ء غیر قابل اشتعال و حدود ۲/۵ برایر سنگین تر از هوا است. کلر در غلظت‌های زیر ۱۰۰۰۱۳ قابل رویت نمی‌باشد. کلر مایع» شفاف و دارای رنگ کهربایی با حالت -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ضوابط ایمنی و بهداشسنی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) روغنی و ۱/۵ برابر سنگین‌تر از آب می‌باشد. کلر مایع دارای خصوصیت تراکم پذیری بسیار بالاست. نسبت مایع به گاز کلر یک به چهارصد و شصت می‌باشد. این بدان معنی است که یک لیتر مایع کلردر صورت انبساط تبدیل به ۴۶۰ لیتر گاز کلر خالص می‌شود. کلر می‌تواند سمی بوده و سبب تحریک پوست» چشم‌هاء بینی و غشای مخاطی گردد. کلر مایع می‌تواند سبب تحریک شدید و ایجاد تاول بر روی پوست شود. کلر فقط باید در فضاهای با تهویه مناسب مورد استفاده قرار گیرد. وجود چشم شوی,» دوش و کپسول‌های اکسیژن و هم‌چنین - خصوصیات فیزیکی وزن مولکولی: ۷۰/۹ گرم نقطه جوش: (در فشار ۷۶۰ میلی‌متر جیوه):۳۴/۶- درجه سانتی گراد چگالی (کلر گازی): ۲/۵ نقطه جوش: ۱۰۱- درجه سانتی گراد حلالیت: حلالیت کم در آب» محلول در قلیاهاء الکل‌ها و کلرایدها آثار سمی کلر در جدول (۴-۳) و محدوده تماس با کلر در جدول (۵-۳) ارائه شده است. جدول 2-۳ آثار سمی کلر [۱۷] اختلال فوری در سیستم تنفسی» ورم ریه (تشکیل مایع در شش‌ها) احتمال خفگی و مرگ مرگ‌آور پس از ۳۰ دقیقه حداکثر غلظت مجاز کلر برای یک نوبت کاری ۸ ساعته حداکثر غلظت محاز کلر برای یک دوره کوتاه مدت ۱۵ دقبقه‌ای خطرسوع بای زندگی وسلامت - خواص آتش‌سوزی کلر به تنهایی آتش نمی‌گیرد. ولی به احتراق بیش‌تر کمک می‌کند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - شناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه؛ کنترلی و اصلاحی ۳ کلر در هر دو شکل گاز و مایع با اکثر مواد شیمیایی ترکیب شده و معمولا حرارت آزاد می‌کند. در دمای بالاء کلر به‌شدت با اکثر فلزات واکنش می‌یابد. به‌عنوان مثال واکنش فولاد ضد زنگ با گاز کلر می‌تواند سبب آتش گرفتن و ذوب شدن آن شود. پودر کلر در صورت تماس با روغن واکنش انجام داده و باعث انفجار و آتش‌سوزی می‌شود. - خاصیت خورندگی کلر با آب و یا رطوبت هوا ترکیب شده و یک اسید بسیار خورنده ایجاد می‌کند. باید کلیه تمهیدات به‌ کار گرفته شود تا کلر و تجهیزات کلرزنی عاری از رطوبت باشند.در صورت نشت گاز کلر هرگز نباید از آب استفاده نمود. - کمک‌های اولیه اگر شخصی در حادثه نشت گاز کلر سیب دیده باشدء کمک‌های اولیه می‌تواند سبب تخفیف ضایعات شود. همانند هر حادثه دیگر رعایت نکات اولیه زیر الزامی است: * هراس به خود راه ندهد. * اطمینان حاصل شود که هیچ خطر بیش‌تری برای شخص و یا مصدوم وجود ندارد. * مصدوم باید از محل آلوده دور شود. * تقاضای کمک پزشکی شود. - تنفس گاز کلر ممکن است تنفس وی به کلی قطع شود. لذا پیروی از مراحل دیل الزامی است: * وضعیت تنفسی مجروح بررسی شود. * اگر تنفس وی قطع شده تنفس مصنوعی را آغاز کرده و تا لحظه برگشتن تنفس به‌صورت عادی این عمل ادامه داده شود. استفاده از ماسک‌های جیبی و تنفس دهان به دهان توصیه می‌شود. * اگر مصدوم مشکل تنفسی دارد (به‌عنوان مثال نفس نفس می‌زند و یا سرفه می‌کند)» وی را باید در مناسب‌ترین حالت و * در صورت وجود تجهیزات درمان با اکسیژن وحضور شخص آموزش دیده, شخص مصدوم باید تحت مداوا با یک جریان * درصورتی که شخص مصدوم دچار مشکل ریوی شده باشد. حتما نسبت به انتقال وی به بیمارستان اقدام شود. هرگونه تقلای فیزیکی» هیجان و یا هراس احتمال و شدت مشکل ریوی را افزایش می‌دهد. مصدوم باید گرم و کاملا در حالت -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) - تماس با پوست * تماس پوست بدن با کلر می‌تواند سبب سوختگی‌های جدی شود. قبل از تلاش برای شستشوی پوست آلوده از تنفس صحیح مصدوم اطمینان حاصل شود. سپس پوست و لباس مصدوم باید با مقادیر فراوانی آب به مدت سی دقیقه شستشو داده شود. * تمامی لباس آغشته به گاز کلر باید به هنگام شستشو از تن مصدوم خارج شود. * عمل شستشو باید تا محو شدن تمامی آثار کلر ادامه داده شود. * سوختگی‌های مشهود با گاز طبی استریل پوشانده و سپس به آرامی بانداز شود. خنک نگهداشتن محل زخم باعث کاهش درد می‌شود. * مصدوم به بیمارستان انتقال داده شود. - تماس با چشم تماس چشم با مایع و یا گاز کلر حتی برای یک دوره کوتاه می‌تواند سبب ناتوانی دائمی شود. شستشو باید پس از ده ثانیه شروع شود. چشم‌ها باید سریعا با مقادیر فراوانی آب جاری,» ترجیحا ولرم, به‌مدت سی دقیقه شستشو داده شود. * پس از آن که کلیه آثار کلر مرتفع گردید. هر دو چشم باید با گاز استریل مرطوب و باند پوشانده به‌نحوی که از نفوذ نور * خنک نگه داشتن باعث کاهش درد می‌شود. ب- آزن در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب از آزن برای گندزدایی و کنترل بو استفاده می‌شود. تولید آزن در محل تصفیه‌خانه توسط ژنراتور آزن و با استفاده از هوا و یا اکسیژن صورت می پذیرد. تماس با آزن می‌تواند باعث مشکلات تنفسی حاد شود. در تصفیه‌خانه فاضلاب از پلیمرها برای تثبیت و کمک به آبگیری بهتر لحن استفاده می‌شود. بخار پلیمر می‌تواند سبب تحریک چشم‌هاء بینی و پوست شود. پاشش محلول پلیمرها در چشم سبب سوختگی‌های شیمیایی می‌شود. مایع پلیمر بسیار لزج بوده و ریختن آن بر روی سطح.سبب ایجاد سطحی بسیار لغزنده می‌شود که با افزایش احتمال افتادن همراه خواهد بود. برخی از انواع پلیمرها بخارات آمونیاک و فرم آلدئید آزاد کرده و برخی دارای مقادیر ناچیزی آکریل آمید می‌باشند که می‌تواند باعث سرطان و آسیب‌های شدید عصبی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - تسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه؛ کنترلی و اصلاحی ۳۳ د- آهک علاوه بر کمک به آبگیری بهتر لحن» از آهک برای تنظیم 1 استفاده می‌شود. به هنگام استفاده از آهک. کارگران باید مجهز به پوشش حفاظتی, از جمله دستکش,» عینک. ماسک بینی و پیراهن آستین بلند باشند. برای جلوگیری از جذب رطوبت., آهک باید در محیط خشک نگهداری شود. تماس آهک با مقدا کمی آب می‌تواند سبب تولید آتش شود. ه- اسیدها اسیدهای هیپو کلریک, نیتریک, فسفریک و سولفوریک برای تنظیم 011 و هم‌چنین تمیز کردن تجهیزات مورد استفاده قرار می‌گیرد. تماس اسید با بخش‌های مرطوب بدن می‌تواند سبب سوختگی شدید شود. استفاده از پوشش‌های حفاظتی هنگام حمل و و- نمک‌های فلزاتن از نمک‌های فلزات نیز برای تثبیت لجن, تامین مواد مغذی, خنتی‌سازی» کمک به فیلتراسیون» انعقاد و ته‌نشینی بهتر استفاده می‌شود. نمک‌های فلزات که به‌طور معمول در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب استفاده می‌شوندء شامل کلرور فریک و فروء سولفات فریک و فرو ۱-۲-۲-۳- اقدامات پیشگیرانه توصیه می‌شود که کل وزن مواد شیمیایی خطرناک در تصفیه‌خانه‌های بزرگ از 20۰۰ کیلوگرم و مواد شیمیایی خیلی خطرناک از ۲۲۵ کیلوگرم و یا از حد مجاز تعیین شده توسط مراجع ذیصلاح تجاوز نکند. نگهداری هر یک از مواد شیمیایی خطرناک در تصفیه‌خانه‌ها نیز دارای حد مجاز مربوط به خود می‌باشند. در تصفیه‌خانه‌های بزرگ لازم است مدیریت تصفیه‌خانه به‌طور ماهانه میزان موجودی مواد شیمیایی خطرناک خود را به مدیریت سازمان‌های ذیربط گزارش دهد. نگهداری مواد شیمیایی خطرناک بیش از حد مجاز باید مشمول پرداخت جریمه و پذیرش مسوولیت خطرات ناشی از نگهداری آنها شود. مسوولین سازمان‌های محلی (شرکت‌های آب و فاضلاب) مسوولیت اصلی در تدارک مواد شیمیایی خطرناک و مدیریت نگهداری آنها را به شرح زیر دارند: - کنترل و حفاظت مواد شیمیایی خطرناک (نظیر گاز کلر) در مسیر حرکت از محل تهیه تا تصفیه‌خانه - واکنش و پاسخگویی در بروز شرایط اضطراری و تعیین گروهی جهت رفع خطرات محتمل - تعیین روش‌های رفع خطرات در صورت نشت گازهای خطرناک با تعیین سطح توسعه آلودگی در منطقه - تعیین نوع تجهیزات اضطراری مورد نیاز با شرح کامل نحوه تهیه و بهره‌برداری از آنها - طرح تخلیه اهالی از محل آلوده شده به گازهای خطرناک در شرایط بروز خطر - آموزش کارکنان برای آماده‌سازی آنها در شرایط اضطراری -------- صفحهٔ بعد -------- ۳5 ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردا راز نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) - هیچ مواد شیمیایی نباید بدون در اختیار قرار دادن کامل اطلاعات ایمنی آنها به افرادی که با آنها در تماس هستند جابجاء مصرف و یا انبار گردد. - تمام ظروف حاوی مواد شیمیایی (بدون توجه به نوع مصرف آنها) نباید بدون برچسب حاوی اطلاعات احتیاطی تحویل گرفته شده و آنبار شود. - زمان تماس بهره‌بردار با مواد شیمیایی باید حداقل باشد. مجموعه‌ای از کنترل‌های مهندسی - مدیریتی» عملیات ایمنی و استفاده از وسایل حفاظتی موجب کاهش زمان تماس با مواد شیمیایی خواهد شد. - بهره‌برداران بدون آشنایی با نوع خطرات و بدون استفاده از وسایل حفاظتی جهت ایمنی خود نباید هرگز مواد شیمیایی را جابجا و یا استفاده نمایند. در صورت لزوم مشورت با کارشناسان دیربط جهت رفع هرگونه شک و شبهه در نحوه کار با این مواد ضروری است. - نصب چشم شوی و دوش اضطراری در محل‌هایی که از مواد شیمیایی استفاده می‌شود الزامی است. ۳-۲-۳ تماس با گازهای تولیدی در تاسیسات فاضلاب الف- هیدروژن سولفید هیدروژن سولفید یک گاز بی‌رنگ» قابل اشتعال و فوق‌العاده خطرناک با بویی شبیه تخم مرغ گندیده می‌باشد. برخی نام‌های معمول این گاز شامل گاز فاضلاب. گاز باتلاق, گاز کود می‌باشد. این گاز به‌صورت معمول در نفت خام و گاز طبیعی وجود دارد. هیدروژن سولفید به‌دلیل تخریب باکتریایی مواد آلی و فضولات انسانی و حیوانی در شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب تولید می‌شود. هیدروژن سولفید سنگین‌تر از هوا بوده و در فضاهایی با تهویه نامناسب همانند خطوط فاضلاب و آدم‌روها تجمع می‌یاید. سریع‌ترین راه ورود این گاز به بدن تنفس آن می‌باشد. اشخاص می‌توانند بوی تخم مرغ گندیدگی آنرا در غلظت‌های بسیار کم در هوا حس کنند ولی در صورت استمرار تماس شخص با گاز در طولانی مدت. قابلیت درک آن از بین می‌رود (خستگی حس بویایی). این اتفاق در غلظت‌های زیاد بسیار با سرعت انجام شده و شخص فورا حس بویایی خود را از دست می‌دهد. علاوه بر این گاز هیدروژن سولفید بسیار قابل اشتعال بوده و مخلوط آن با هوا می‌تواند قابل انفجار باشد. این گاز می‌تواند با تاثیر بر روی سیستم مصرف اکسیژن و سیستم اعصاب مرکزی سبب خفگی شود. سرعت این عمل به دوز آن و مدت تماس شخص با گاز بستگی دارد. این گاز در غلظت‌های کم سبب تحریک چشم‌هاء بینی» گلو و سیستم تنفسی می‌گردد. آثار این تحریک می‌تواند چندین ساعت و گاهی چندین روز به‌طول انجامد. تکرار تماس با گاز و یا طولانی شدن تماس می‌تواند سبب التهاب چشم, سر درد خستگی, کج‌خلقی» بی‌خوابی» اختلالات گوارشی و ایجاد حالت تهوع و استفراغ و هم‌چنین کاهش وزن شود. - حفاظت در قبال گاز هیدروژن سولفید * قبل از ورود به فضاهایی که احتمال وجود این گاز می‌رودء باید بازرسی‌های لازم صورت پذیرد و در صورت امکان غلظت * در صورت وجود گازء فضا باید به‌صورت مستمر جهت تخلیه گاز تهویه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم - تشسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشسکیرانه؛ کنرلی و اصلاحی ۳ * در صورت عدم امکان تخلیه گاز, شخص باید مجهز به ماسک اکسیژن با حداقل نیم ساعت کارایی و سایر وسایل نجات و وسایل ارتباطی باشد. درصورتی که غلظت 1:5 ] کم‌تر از ۱۰۰1 باشد.ء می‌توان از یک ماسک تنفس مجهز به فیلتر تصفیه هوا استفاده نمودء مشروط به آن که کارتریج فیلتر ماسک» مناسب برای هیدروژن سولفید باشد. ترجیحا ماسک‌های تنفسی باید تمام صورت باشند در غیر این صورت استفاده از عینک‌های محافظ چشم‌ها الزامی است. * کارگرانی که در محیط‌های حاوی هیدروژن سولفید کار می‌کنند باید در تمامی وقت تحت نظارت شخص مراقب جمت * هرگز نباید بدون در اختیار داشتن تجهیزات تنفسی مناسبء» نسبت به نجات شخص گرفتار در محیط حاوی گاز هیدروژن سولفید اقدام نمود. ب- متان متان یک گاز بی‌رنگ و بی‌بو می‌باشد که به‌عنوان سوخت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این گاز بخش عمده‌ای از گاز طبیعی را شامل می‌شود. گاز متان در شرایط استاندارد و فشار یک اتمسفر دارای ارزش حرارتی ۳۵۸۰۰ کیلو ژول بر مترمکعب می‌باشد. گاز تولیدی در فرآیند هضم بی‌هوازی حاوی ۶۵ تا ۷۰ درصد گاز متان می‌باشد. در اثر تنفس این گازء شخص دچار خواب آلودگی, کسالت - حفاظت در قبال گاز متان * قبل از ورود به فضاهایی که احتمال وجود این گاز می‌رود باید بازرسی‌های لازم صورت پذیرد. * در صورت احتمال وجود گازه فضا باید قبل و در خلال کار به‌خوبی تهویه شود. * کلیه تجهیزات الکتریکی که در محیط با احتمال نشت گاز متان به کار گرفته می‌شوند؛ باید از نوع ضد جرقه باشند. ج- سایر گازها علاوه بر گاز متان و سولفید هیدروژن,گازهای خطرناک دیگری در شبکه‌ها وتصفیه‌خانه‌های فاضلاب وجود دارند که مشخصات آزها در جدول (۳-۳) آمده است. ۳-۳- مخاطرات بیولوژیکی علاوه بر میکروارگانیسم‌های مفیدی که سبب تجزیه مواد آلی درون فاضلاب می‌شوند.ء فاضلاب حاوی باکتری‌هاء ویروس‌هااء قارچ‌ها و انگل‌های بیماریزا می‌باشد. اشخاص بیمار و آلوده و هم‌چنین حیوانات به‌طور معمول سبب ورود این میکروارگانیسم‌ها به شبکه فاضلاب می‌گردند. علاوه بر این بسیاری از این میکروارگانیسم‌ها می‌توانند در فاضلاب تکثیر یابند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳7 ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) میزان ابتلای این کارگران به هپاتیت ۸ بیش از افراد عادی است. برخی محققین اعتقاد دارند که احتمال آلودگی این کارگران به باکتری‌ها و عفونت‌های انگلی بدون وجود علایم بیماری بسیار زیاد است. الف- باکتری‌ها باکتری‌ها موجودات تک سلولی و میکروسکوپی هستند که می‌توانند از طریق بلع» تنفس و جذب پوستی وارد بدن انسان شوند. ب- ویروس‌ها ویروس‌ها ذرات ریزی از مواد ژنتیکی با پوشش پروتئینی می‌باشند. ویروس‌ها از طریق نوشیدن آب آلوده» نفوذ قطرات آب و ۰ ۱ ۰ ۰.۰ ۰.۰ ۰ ۰ عَ سس 1 ۰ ۰.۰ ۰.۰ ۰.۰ را اس ۰ هواویزها از طریق سیستم تنفسی, خوردن یا کشیدن سیگار با دستان الوده و یا از طریق تماس پوستی وارد بدن شخص می‌شوند. ج- انگل‌ها انگل‌ها از طریق سایر ارگانیسم‌های زنده تغذیه می‌شوند و می‌توانند سبب بیماری‌های جدی شوند. انگل‌ها از طریق خوردن غذا با دست‌های آلوده و سیگار کشیدن وارد بدن شحص می‌شوند. د- قارچ‌ها ۱-۳-۳ اقدامات پیشگیرانه جهت حفاظت کار کنان بهره‌بردار اطراف حوض‌ها توجه ویژه نمود. علاوه بر این محوطه مخازن دانه‌گیری, آشغالگیرها و تاسیسات لجن باید به‌خوبی تهویه شوند. بهره‌برداران باید به ماهیت مخاطرات بیولوژیکی و بیماری‌های عفونی ناشی از آن» راه‌های ورود به بدن شخص و علایم و انتقال آن از طریق فاضلاب لازم است علاوه بر تزریق واکسن بیماری‌هاء بهداشت شخصی نیز به‌قرار زیر رعایت شود: - قبل از صرف غذا و یا کشیدن سیگار و یا قبل و بعد از توالت دست‌ها با مواد صابونی و آب گرم به‌طور کامل شسته شود. - قبل از تماس با فاضلاب یا لحن همواره از دستکش مناسب استفاده شود. در صورت استفاده از چسب زخم و یا هرگونه بانداژز روی زخم لازم است به‌دفعات تعویض شوند. |- ۸0۳۵۹۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم . در جدو به بیماری - تُسناسایی مخاطرات و اقدامات بپید ناخن‌ها باید حتما کوتاه بوده و ر هرگونه خراش یا بریدگی در پوس لباس‌های کار و لباس‌های تمیز اختصاص داده شود. هرگز نباید با لباس کار در منزل باید در محل کار تعویض و به د کارگران و بهره‌برداران پس از ات کارفرمایان باید ملزم به تامین کا ل (۳-ع)» عوامل عفونی بالقوه در نا بهبودی کامل تحت کنترل و مم تزریق واکسن‌هایی از قبیل واکس جدول 1۱-۳ باکتری‌ها لریونلا پنوموفیلا ویبریون کلرا ویروس‌ها ادینوویروس ویروس‌های روده‌ای هپاتیت ۸ رئوویروس روتا ویروس انتاموباهیستولیتیکا ژیاردیالا مبلیا انگل‌ها و کرم‌ها اسکاریس لومبریکوئیدس آنتربیوس و ریکولاریس فاسیولاهپاتیکا تریکوریس تریکورا ر ناخن‌ها به‌طور پیوسته با برس بت باید گزارش شده و کمک اول باید به‌طور جداگانه در کابینت ن؟ لعات لازم شسته و تمیز شود و۱ ن کزازء هپاتیت و ... جهت بهره - عوامل عفونی بالقوه در فاضلاب انگل گوارشی لزیونلوسیس وبا بیماری‌های گوارشی گوارشی گوارشی بیماری انگل اسکاریس فاسیولیاسیس به دریافت شود. بهداری شود. در واقع دو کابینت باید به هر : گی به منزل و افراد خانواده منتقل می‌شود. ک‌بار مورد معاینه پزشکی قرار گیرند. رای ایمنی کارگران و بهره‌برداران باشند. اه شده است. لازم است در صورت ابتلای ب» برداران و کارگران شاغل در فواصل زمانی منا خانگی تصفیه نشده [ ۵] اسهال زردی» تب تب شدید. اسهال, زخم روده کوچک عفونت روده‌ای زردی» تب اسهال, عفونت روده‌ای اسهال طولانی همراه با خونریزی تجمع روده‌ای کرم نواری کرم سنجاقی کرم جگر گوسفند کرم نواری کوتاه کرم نواری گاو کرم شلاقی ۳۷ مره‌بردار باس کار ره‌برداران -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردا راز نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) فهرستی از عوامل خطرزا و حادثه آفرین در تصفیه‌خانه و شرح تمهیدات بازدارنده و حفاظتی آنها در پیوست شماره (۳) آورده شده است. 2-۳ مخاطرات ار گونومیک مخاطرات ارگونومیک» آسیب‌های وارده به‌ویژه بر روی سیستم استخوانی- عضلانی کارگران ناشی از شرایط نامناسب محیط کار می‌باشد. این مخاطرات در اثر انجام کارهای تکراری و جابجایی اجسام سنگین, ارتعاش, بالا بودن درجه حرارت» نشستن و ایستادن غیرصحیح به مدت طولانی ناشی از روش‌های نادرست انجام کار و یا به کارگیری ابزار آلات نامناسب ایجاد می‌شود. در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب اصلی‌ترین مخاطره ارگونومیک, ناشی از بلند کردن و جابجایی اجسام سنگین می‌باشد. رعایت نکات دیل به هنگام جابجایی مواد سنگین و پرحجم سبب کاهش مخاطرات می‌شود. - باید اندازه» شکل و وزن جسم جهت جابجایی در نظر گرفته شده و زمانی اقدام به جابجایی شود که امکان آن توسط فرد - به تراشه‌های فلزی» لبه‌های مضرس و تیز و خشن و هم‌چنین سطوح لغزنده در جابجایی اجسام توجه شود. - در جابجایی باید قدم‌ها محکم و حالت تعادل همواره وجود داشته باشد. - در هنگام حرکت تا آنجا که ممکن است باید نزدیک جسم بود. - در بلندکردن اجسام باید همواره پشت راست و زانو خم شود. - هرگز باری که موجب مسدود کردن دید جلو شود جایجا نشود. - درهنگام پایین گذاشتن جسمء زانو باید با زاویه ۹۰ درجه خم شود. - درصورتی که بار توسط ۲ نفر حمل می‌شود باید توزیع وزن به هر فرد یکسان بوده و هر دو نفر در جهت حرکت قرار - هنگام جابجایی اجسام سنگین و پرحجم از وسایل بالابر برقی یا مکانیکی که توسط شخص مجاز و آموزش دیده هدایت می‌شود. استفاده شود. - اگر اجسام باید توسط دست جابجا شود در این صورت لازم است جهت جلوگیری از بروز هرگونه صدمه به دست و انگشتان موارد زیر رعایت شود؛: دستان و مسیر عبور باید از روغن» چربی یا آب پاک شود. اجسام سنگین و پرحجم در هنگام حمل باید از روغن» چربی و هرگونه غبار پاک شود. * در هنگام حمل اجسام» انگشتان دست باید در معرض برخورد با سایر اجسام قرار نگیرد. در ضمن رعایت مفاد مندرج در آیین نامه حفاظتی حمل دستی بار مصوب ۱۳۸۹/۰۳/۲۹ در کلیه کارگاه‌های مشمول ماده ۸۵ قانون کار جمهوری اسلامی الزامی است. -------- صفحهٔ بعد -------- فضاهای دسته و محدود -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - فضاهای بسته و محدود 3 ۱-2- کلیات فضاهای محدود" و محبوس در شبکه جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب به‌صورت زیر تعریف می‌شود: الف- فضاهایی که شخص می‌تواند در آن وارد شده و کار محوله را انجام دهد ولیکن در ورود و خروج از آن محدودیت وجود دارد (نظیر مخازن روباز یا سربسته, سیلوهاء هوپرهاء چاله‌هاء آدم‌روهاء فاضلاب‌روهاء تلمبه‌خانه‌ها) ب- فضاهایی که برای توقف و کار مستمر طراحی نشده‌اند. بنابراین ورود اتفاقی و غیرمستمر کارگران برای بازرسی» نگهداری» تعمیرات و تمیزکاری به علت امکان مواجهه با گازء مواد شیمیایی و فیزیکی می‌تواند بسیار خطرناک باشد. ۳-2 مخاطرات فضای محدود ۱-۳-2- کم و یا زیاد بودن اکسیزن الف- فضای با اکسیژن محدود سطح اکسیژن در یک فضای محدود ممکن است در اثر واکنش‌های شیمیایی و یا بیولوزژیک به کم‌تر از ۱۹/۵ درصد تنزل یاید. موارد زیر ممکن است به این واکنش‌ها بیانجامد و سبب کاهش اکسیژن شود. - احتراق مواد قابل اشتعال (همانند جوشکاری» برشکاری و گرم کردن) - واکنش باکتری‌ها با مواد آلی (به‌عنوان مثال مواد موجود در شبکه‌های فاضلاب) - واکنش مواد غیرآلی (زنگ زدگی سطوح فلزی) - جابجایی اکسیژن با سایر گازها - مصرف بالای اکسیژن (حضور کارگران زیاد در یک فضای محدود) کمبود اکسیژن در شبکه جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب معمولا در محل‌هایی که تهویه به خوبی انجام نمی‌گیرد و یا درجاهایی که ممکن است گازهایی نظیر هیدروژن سولفوره, بخارات نفتیء دی|کسیدکربن یا گاز کلر تولید شود و یا تجمع یابد وجود هیدروژن سولفوره و کلر تمایل دارند در محل‌های پست تجمع یابند زیرا جرم ویژه آنها سنگین‌تر از جرم ویژه هوا می‌باشد. از آنجایی که جرم ویژه هوا برابر ۱ است. بنابراین هرگونه گازی که جرم ویژه اش بیش‌تر از ۱ باشد در محل‌های پست نفود کرده جایگزین هوا در آن محل می‌گردد. برعکس گاز متان که جرم ویژه آن کم‌تر از ۱ می‌باشد در آدم‌روها به سمت بالا هدایت شده و خارج می‌شود. تهویه می‌تواند توسط بادیزن و یا دمنده انجام گیرد. 6۵ ۵11۳۵۵ -1 -------- صفحهٔ بعد -------- 2۲۳ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسنل بهره‌بردا راز تسبکه و نتصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) جدول ۱-۶- شرایط مخاطره‌آمیز در حالت کاهش غلظت اکسیژن ب- فضای با اکسیژن زیاد یکی از دلایل عمده برای ایجاد فضای با غلظت اکسیژّن بالا در تصفیه‌خانه‌هاء طراحی ضعیف و نگهداری غلط تحهیزات ذخیره اکسیژن می‌باشد که برای فرایندهای هوادهی بااکسیژن خالص مورد استفاده قرار می‌گیرند. این فضا دارای شرایط زیر می‌باشد: - غلظت اکسیژن بیش از ۲۱ درصد است. - غلظت بالای اکسیژن سبب می‌شود مواد قابل اشتعال و احتراق هم‌چنین موء لباس» مواد و لباس‌های آغشته به روغن در - هرگز نباید از اکسیژن خالص برای تهویه فضا استفاده نمود. گازهای سمی و قابل اشتعال می‌توانند به‌صورت زیر در فضا پراکنده شوند: - گازهای سمی ناشی از تجزیه موادی که در فضای محدود نگهداری شوند. - گازهای سمی ناشی از انجام فعالیت‌هایی همانند جوشکاری,» برشکاری» سنگ زدن» لحیم‌کاری» زنگ‌زدایی» رنگ‌آمیزی و چربی‌زدایی باشد. - گازهای سمی ناشی از نشت گاز در فضاهای مجاور فضای محدود باشد. ۳-۲-۶- خطر انفجار دو عامل اصلی در بروز انفجار دخیل هستند: - میزان اکسیژن در هوا - حضور گازها و یا بخارات قابل اشتعال نسبت مناسبی از هوا و گاز می‌تواند به انفجار منجر شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - فضاهای بسته و محدود 2۳ برای این که یک گاز و یا بخارء قابل اشتعال باشدء غلظت آن باید در «محدوده انفجار» قرار گیرد. به‌عنوان مثال محدوده انفحار متان» ۵ تا ۱۵ درصد غلظت در هوا می‌باشد. این بدان معنی است که زیر غلظت ۵ درصد (حد پایین انفحارء نأتأا) مخلوط متان هوا قابل انفجار نیست. به‌طور مشابه در غلظت‌های بیش از ۱۵ (حد بالای انفجار [۳][]) انفجحار صورت نمی‌پذیرد. ۱-۳-۲-۶ منابع تولید جرقه منابع تولید جرقه» انرژی حرارتی لازم برای مشتعل نمودن گازهای قابل انفجار را تامین می‌نمایند که شامل موارد زیر می‌باشد: - جرقه الکتریکی ناشی از کابل‌های معیوب و یا تجهیزات با اضافه بار - سطوح داغ گرمکن‌هاء لامپ‌های رشته‌ای و لوله‌های بخار - جرقه‌های ناشی از الکتریسیته ساکن مثل آنچه از لباس‌های مصنوعی ایجاد می‌شود. - جرقه‌های ناشی از اصطکاک» همانند برخورد یک ابزار فلزی با یک وسیله دیگر 2-۳-2 خطر محبوس شدن در موارد زیر خطر محبوس شدن وجود دارد: - غرقاب شدن در فضای محدود - پیدایش جریان ناگهانی آب و یا فاضلاب - محبوس شدن در اثر جابجایی و حرکت مواد جامد ذخیره شده در فضای محدود ۵-۲-2 سایر مخاطرات ۳-۶- ورود به فضاهای محدود ورود به فضاهای محدود ممکن است به‌دلیل هر یک از فعالیت‌های زیر باشد: - نصب پمپ‌هاء موتورها و سایر تجهیزات ً کارهای نگ‌هداری همانند سند بلاست. رنگ کاری و ی پوشش سطوح - نصب. تعمیر و بازرسی کابل‌های تلفن» برق و غیره -------- صفحهٔ بعد -------- ی ضوابط ایمنی و بهداشتی پرستل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازتگری اول) - تست لوله‌ها - نجات افراد مجروح فارغ از دلیل نیاز به ورود به فضاهای محدود انجام بررسی‌های اولیه زیر ضروری است: - بازرسی اتمسفر محیط - تشخیص وجود اتمسفر مناسب - بررسی تمام فضاها - بررسی عدم کمبود اکسیژن به‌خاطر داشته باشید که متان سبک‌ترء هیدروژن سولفید سنگین‌تر و جرم حجمی کربن مونواکسید مشابه هواست. الف- تمویه - تهویه اولین راهکار برای رفع مشکلات است. - شناخت مخاطرات در فضای محدودء جهت رفع آن الزامی است. - عمل تهویه باید به‌صورت مستمر انجام شود. - فضا قبل از ورود باید مجدد آزمایش شود. ب- جداسازی - خارج کردن تجهیزات برقی از مدار - بستن و تخلیه خطوط هوای فشرده و سایر سیالات - قطع محرک‌ها و شفت‌های مکانیکی ۱-۳-2- فضاهای محدود نیازمند مجوز ورود فضایی نیازمند اخذ مجوز ورود است که یک و یا چند ویژگی زیر را داشته باشد: - دارای اتمسفر خطرناک باشد و یا شرایط برای تبدیل اتمسفر به شرایط خطرناک وجود داشته باشد. - حاوی ماده‌ای باشد که امکان محبوس شدن بهره‌بردار در آن وجود داشته باشد. - شکل داخلی آن به‌نحوی باشد که امکان محبوس شدن و یا خفه شدن فرد وجود داشته باشد. - دارای هرگونه خطر دیگری برای ایمنی و سلامت فرد باشد. ورود به این فضا نیازمند صدور مجوز ورود است و بدون آن ورود به فضا امکان‌پذیر نمی‌باشد. برگه مجوز ورود باید حاوی اطلاعات و مشخصات زیر باشد. - امضای مجوز ورود توسط مسوول ناظر ارشد -------- صفحهٔ بعد -------- - تاریخ» موقعیت و نام فضای محدود نتایج آزمایش اتمسفر فضا همراه با امضای شخص آزمایش کننده - نام و شماره تلفن تیم نجات - روش‌های برقراری تماس - روش‌های اعلام هشدار تیم ورود به فضای محدود را سه گروه تشکیل می‌دهند: - سحخصی که وارد فضا می‌سود شخصی است که به‌صورت فیزیکی وارد فضای محدود می‌شود تا نسبت به انجام کار اقدام نماید. ی ۲ - سخص همراه شخص همراه» شخصی است که خارج فضای محدود باقی مانده و کار را تحت نظارت دارد. این شخص فضا را برای ورود غیرمجاز محافظت کرده و هرگونه شرایط غیر عادی را گزارش می‌دهد و هم‌چنین در صورت نیاز تیم نجات را مطلع می‌سازید. - شخص ناظر ارشد" شخحص ناظر ارشد مسوول اصلی و هماهنگ کننده ورود به فضای محدود است. وجود یک نقشه راه حاوی روش‌های تحت کنترل قرار دادن تمامی مخاطرات احتمالی, قبل از اقدام به ورود به یک فضای محدود الزامی است. در این نقشه راه باید به موارد ذیل پرداخته شود: - وظایف کارگران - روش‌های نجات در محل - تجهیزات نجات و روش‌های برقراری تماس و ارتباط با خارج 1 - | 1 2 7 -3 -------- صفحهٔ بعد -------- یک ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) - روش‌های جداسازی و قطع انرژی و کنترل حرکت مواد جامد و سیالات - وظایف اشخاص همراه - وسایل کافی برای ورود و خروج به فضای محدود - آزمایش شرایط جوی - روش‌ها و دستورالعمل‌های کافی برای کار در مجاورت مواد قابل انفجار و قابل اشتعال - تهویه مناسب فضا و خارج نمودن گازهای سمی و قابل اشتعال ۳-۳-۶- فضاهای محدود بدون نیاز به مجوز ورود فضایی که فاقد اتمسفر خطرناک بوده و یا در معرض چنین اتمسفری نباشد و هم‌چنین قابلیت پدید آمدن اتمسفری که سبب مرگ و یا صدمات جدی فیزیکی شود در آن وجود نداشته باشدء فضای محدود بدون نیاز به مجوز ورود نامیده می‌شود. 2-2 اقدامات پیشگیرانه مهم‌ترین اقدام پیشگیرانه آموزش افراد ذیربط است. این آموزش‌ها باید حول دو محور زیر باشد. الف- شناخت مخاطرات و سایر آموزش‌های عمومی - هر کارگری که وارد یک فضای محدود می‌شود و یا کارهای مرتبط را انجام می‌دهد باید برای کار ایمن در این فضاها - باید شخصی با اطلاعات و تجربه کافی برای آموزش در نظر گرفته شود. - این آموزش‌ها باید با هماهنگی بخش سلامت و ایمنی صورت پذیرد. - در صورت هرگونه تغییر در شرایط کارء آموزش‌ها باید به روز شود. - در هر لحظه باید آخرین گزارش‌ها از دوره‌های برگزار شده» مربیان و اشخاص شرکت کننده در دوره‌ای آموزشی وجود ب- شناخت نقشه راه تهیه شده برای شرایط موجود - باید اطمینان حاصل شود که دوره‌های آموزشی کافی براساس نقشه راه مربوطه برگزار شده است. - باید از پیروی از نقشه راه اطمینان حاصل شود. ۵-2- اقدامات فوری و روش‌های اولیه نجات در محل قبل از وجود دستورالعمل‌ها و روش‌های اولیه مدون شده نجات در محل, هیچ کارگری نباید وارد یک فضای محدود شود. بدین منظور همواره باید تعداد افراد آموزش دیده به تعداد کافی برای انجام اقدامات اولیه وجود داشته باشد. دوره‌های آموزشی این افراد باید دربرگیرنده موارد ذیل باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم - فضاهای بسته و محدود ۷ - روش‌های نجات در محل * کمک‌های اولیه وروش‌های احیا ی قلبی - ریوی (۲۳1۹) علاوه بر این باید اطمینان حاصل نمود که تحهیزات نجات که در نقشه راه مشخص گردیده‌اند دارای شرایط زیر است: * تماما دردسترس باشند * برای ورود به فضای محدود مناسب باشند. * در دوره‌های مشخص توسط یک شخص مطلع مورد بازرسی قرار گرفته تا در شرایط عملکرد مناسب باشند. نتایج این بازرسی‌ها باید ثبت گردد. * تحهیزات ارتباطی مناسب شرایط برای برقراری تماس با اشخاص همراه دردسترس باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ شناسایی مخاطرات و اقدامات بیشگیرانه» کنترلی و اصلاحی بر حسب محل وفوع -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- قصل پنجم- شناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه, کنترلی و اصلاحی بر حسب محل ووع ) ۱-۵- شبکه‌های جمع‌آوری و تلمبه‌خانه‌های فاضلاب ۱-۱-۵- شبکه‌های جمع‌آوری (فاضلایروها و آدم‌روها) الف- مخاطرات - خطرات ترافیکی, غرق شدن, مخاطرات بیولوژیکی, مخاطرات مکانیکی, ورود به فضاهای محدود, خطرگاز گرفتگی, خطر سقوط فرد پا مصالح - شدت مخاطرات: زیاد ب- اقدامات پیشگیر انه - قبل از شروع کار در خیابان یا مناطق پرترافیک. حتی هنگام بازکردن دریچه آدم‌روها باید محدوده کار بررسی و برای انجام کار برنامه‌ریزی شود. - کار در آدم‌روها مستلزم حفاظت محل توسط علایم اخطاری و یا بستن مسیر حرکت وسایل نقلیه به‌سمت آدم‌رو است - نصب علایم بلند و پرچم در فاصله حدود ۱۵۰ متری در محل کار و یا نصب مخروط‌های ترافیک (مجهز به فلورسنت) می‌تواند ترافیک را به سمت مناسب هدایت کند و اخطار مناسبی برای رانندگان وسایل نقلیه باشد. علایم باید به‌نحوی نصب شود که مشکلات ترافیکی را به‌حداقل ممکن کاهش دهد. - به عنوان یک امر حفاظتی در صورت امکان وسیله نقلیه بهره‌بردارمی‌تواند بین محل کار و ترافیک قرار گیرد. این امر می‌تواند وسایل نقلیه را از حضور بهره‌بردار مطلع نماید. باید مطمئن شد که در این وضعیت وسیله نقلیه بهره‌بردار تا محل کار در حد مناسبی باشد. نصب چراغ چشمک زن با نور قرمز در فاصله مناسبی از محل آدم‌روها وسیله مناسبی جهت اخطار به وسایل نقلیه است و در هنگام کار در شب بهره‌بردار باید ملبس به پوشش شب رنگ باشد. - به پیش‌بینی هواشناسی برای این که خطر لحظه‌ای پرشدن سریع فاضلایروها و سایر فضاهای محدود از رواناب ناشی از بارندگی وجود دارد یا خیر و یا این که فاضلاب لحظه‌ای چندین واحد مسکونی و صنعتی چه زمان به‌وقوع می‌پیوندد نباید اعتماد کرد. لذا لازم است همواره احتیاط لازم هنگامی که کارگر بهره‌بردار وارد فاضلابروها می‌گردد در نظر گرفته شود. چه در غیر این‌صورت جریان سیلاب پا فاضلاب همه چیز داخل فاضلابرو را خواهد برد. - اگر فاضلایرو در معرض آب‌های سطحی ناشی از رواناب قرار گیرد در این صورت لازم است یک کارگر بیرون فاضلایرو و یا آدم‌رو بتواند خطر بروز سیل را اعلام نماید. - تمهیدات احتیاطی و حفاظتی نظیر میله‌های ایمنی یا زنجیرهای مقاوم در مقابل خوردگی در آدم‌روها باید پیش‌بینی شود. لیکن مهم‌تر از همه فاصله مناسب آدم‌روها در شبکه است. به طوری که در صورت اعلان خطرء شخص با وسایل سنگین همراه خود بتواند قبل از طی مسافت زیاد از طریق آدم‌رو از شبکه خارج شود. توصیه کلی این است که در هیچ شرایطی فاصله آدم‌روها از طول‌های مجاز مندرج در نشریه ۱۶۳ سازمان برنامه و بودجه تحت عنوان «مکمل ضوابط طراحی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) شبکه‌های جمع‌آوری آب‌های سطحی و فاضلاب شهری» تجاوز نکند. کلیه مخازنی که احتمال خطر افتادن افراد در آزها وجود دارد باید توسط نرده با ارتفاع مناسب یا ایجاد سقف روی آزها محافظت شود. - همان گونه که قبلا گفته شد.ء هرگز نباید بدون آگاهی از وجود گازهای قابل انفجارء گاز هیدروژن سولفوره» کمبود اکسیژن و یا سایر گازها که ممکن است موجب بروز حوادث و صدمات گردد وارد آدم‌رو گردید. - قبل از ورود به داخل آدم‌روها باید گازهای مضر با تهویه مناسب تخلیه شوند. امروزه وسایل و تجهیزات مختلفی برای اندازه گیری هرگونه هوای آلوده وجود دارد که می‌تواند حسب نوع آلودگی,وسیله مورد نظر انتخاب ومورد استفاده قرار گیرد. برای آشنایی با روش‌های اندازه‌گیری غلظت گازهای خطرناک می‌توان به جدول (۳-۳) مراجعه نمود. - هرگز نباید از انگشتان دست برای با زکردن درب دریجه آدم‌روها استفاده نمود. لازم است همواره از ابزار مخصوص این کار استفاده شود. در ضمن لازم است پس از برداشتن درپوش آدم‌رو آن را به‌صورت افقی در فاصله مناسبی (حدود ۱ متر) از ورودی آدم‌رو قرار داد تا فضای لازم برای کار در اطراف آدم‌رو فراهم شود. - در استفاده از نردبان یا پله‌های نصب شده در آدم‌روها باید احتیاطات لازم معمول و از شل نبودن و یا پوسیده نبودن آنها قبل از ورود به‌داخل آدم‌رو مطمئن گردید. - پله‌های فلزی باید به منظور جلوگیری از خوردگی با مواد مناسب (نظیر پلی پروپلین) پوشش داده شوندء چه در غیر این‌صورت باید به طور مرتب پله‌ها مورد بازدید قرار گیرد و در صورت خرابی تعویض گردد. اتصال پله‌ها به دیواره آدم‌روها باید به نحوی باشد که به راحتی عمل تعویض صورت گیرد. - استفاده از نردبان متحرک نسبت به پله‌های نصب شده در آدم‌روها از ایمنی بیش‌تری برخوردار است. ولیکن لازم است پایه پله در داخل آدم‌رو به نحوی استقرار یابد که امکان سرخوردن وجود نداشته باشد - ماهیچه آدم‌روها باید به اندازه کافی عریض و با شیب مناسبی (حدود ۱: ۶) احداث شود. - هرگز نباید به تنهایی وارد آدم‌رو شد. همواره باید یک نفر کمکی در خارج آدم‌رو نظاره گر ورود و خروج از آدم‌رو باشد. در ضمن توصیه می‌شود حداقل با یک یا چند نفر دیگر که در فاصله قابل دسترس از محل آدم‌رو هستند تماس حاصل نمود تا بتوان در شرایط اضطراری شخص مصدوم را از آدم‌رو خارج نمود. از وسیله نقلیه مجهز به بالا بر نیز می‌توان جهت خروج شسخص مصدوم از داخل آدم‌رو استفاده نمود. - هنگام کار در داخل آدم‌رو باید از دستکش و چکمه لاستیکی با اندازه مناسب برای حفاظت شخص از ابتلا به عفونت استفاده شود. - وسایل و ابزار آلات کار باید در یک سبد به داخل آدم‌رو انتقال یابد و از پرت کردن ابزارآلات برای فردی که در داخل آدم‌رو است خودداری شود. حمل ابزار آلات با یک دست هنگام پایین رفتن به داخل آدم‌رو از نظر ایمنی مناسب نیست. - استفاده از کلاه ایمنی حین کار در داخل آدم‌رو به‌منظور حفاظت در مقابل سقوط احتمالی آشبا الزامی است. ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران روپوش ضد آب و استانداردء کلاه ایمنی» کفش ایمنی» دستکش,ماسک» عینک ایمنی چک لیست ارزیابی مخاطرات ورود به شبکه جممع‌آوری فاضلاب در پیوست ۴ آورده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه. کننرلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع ۳ ۲-۱-۵- تلمبه‌خانه‌های فاضلاب الف- مخاطرات سقوطء سطوح لغزنده» نظافت نامناسب» مخاطرات بیولوژیکی» مخاطرات مکانیکی, خطر شوک الکتریکی, مخاطرات ورود به فضاهای محدود.ء خطر گازهای سمی و قابل انفجارء روشنایی کم» خطر آتش‌سوزی» خطر تماس با سطوح داغ موتورها ب- اقدامات پیشگیر انه - قبل از روشن کردن دستگاه باید کنترل شود که شخص دیگری مشغول به انجام تعمیرات نباشد. - هنگام راه‌اندازی تحهیزات چرخشی کلیه اشخاص باید در فاصله مناسبی از شفت در حال چرخش باشند. گرد و غبارء - روشنایی تلمبه‌خانه‌ها باید در حد مناسبی باشد و چراغ‌ها باید به‌نحوی استقرار یابند که هیچ‌گونه سایه ایجاد نشود. - پله‌ها در تلمبه‌خانه‌ها باید مجهز به دستگیره و کف پله غیر لغزنده باشند. هنگامی که محدودیت فضا مانع نصب پله باشد در این صورت پله‌های پیچوار» نردبان کشتی و نردبان عمودی توصیه می‌شود. در صورتی که عمق تلمبه‌خانه بیش از ۶ متر باشد نردبان عمودی باید همراه با قفس که نردبان را احاطه کرده است باشد. اگردر نردبان حفاظ یا قفس پیش‌بینی - هرگونه شرایط نامتعارف باید سریعا به سرپرست واحد گزارش شود. - محوطه تلمبه‌خانه‌ها باید به‌صورت مداوم تمیز شود.تحمع آب یا روغن در کف تلمبه‌خانه» دید ضعیف به علت چراغ‌های کثیف و پله‌های پوشیده شده از چربی و گرد و خاک در تلمبه‌خانه آمری عادی است که باید به‌طور مرتب توسط بهره‌بردار تلمبه‌خانه به‌صورت برنامه‌ریزی شده تمیز گردد. از پوشش مناسب و دستکش استفاده شود. - پس از انجام کار دست‌ها باید با مایع ضد باکتریال شسته شود. - رعایت دستورالعمل‌های ورود به فضاهای محدود در مورد تلمبه‌خانه‌ها الزامی است. - درب ورودی ساختمان باید در مواقع غیر ضروری بسته باشد. - به موقعیت قرارگیری تجهیزات اطفای حریق برای دسترسی سریع در مواقع مورد نیاز باید توجه شود. نوع این وسایل باید به نحوی باشد که بتوان هم برای وسایل برقی و سایر مواد جامد دیگر استفاده شود. استفاده از مواد اطفای حریق مایع باید اجتناب گردد. مواد شیمیایی پیشنهاد شده در آتش‌های نوع ۸-3-۴ به عنوان اطفا کننده حریق توصیه می‌شود. - به موقعیت قرارگیری جعبه کمک‌های اولیه باید توجه شود. ۱- 5۳۱0٩ ] 67 -------- صفحهٔ بعد -------- 3 ضوابط ایمنی و بهداشسنی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) - استفاده از بهره‌برداران کم تجربه با نظارت بهره‌برداران مجرب صورت پذیرد. - باید از آنجام عملیات بهره‌برداری توسط افراد غیر متخصص پرهیز شود. به‌عنوان مثال کارهای برقی باید توسط متخصصین مربوطه صورت پذیرد. - بهره‌برداران نباید از لباس‌های گشاد و آویزان استفاده نمایند. ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران ۲-۵- تصفیه‌خانه‌های فاضلاب در این بخش عوامل موثر جهت ایمنی بهره‌برداران در هنگام کار در هر یک از واحدهای خطرزای تصفیه‌خانه مورد بررسی قرار می‌گیرد. علاوه بر این رعایت مواد مندرج در آیین‌نامه «ایمنی تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب» مصوب ۱۳۳/۹ ید استناد ماده ۵ قانون کار جمهوری اسلامی ایران لازم الاجرا است. الف- مخاطرات - قبل از روشن کردن دستگاه باید کنترل شود که شخص دیگری مشغول به انجام تعمیرات نباشد. - هرگونه شرایط نامتعارف باید سریعا به سرپرست واحد گزارش شود. - محوطه آشغالگیر باید به‌صورت مداوم تمیز شود. - بهره‌بردار باید دست‌های خود را پس از انجام کار با مایع ضد باکتریال بشوید. - دستورالعمل‌های ورود به فضاهای محدود باید رعایت شود. ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه. کننرلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع زا ۳۲-۳۲-۵- واحددانه گیری الف- مخاطرات سقوط, سطوح لغزنده» نظافت نامناسب, مخاطرات بیولوژیکی, مخاطرات مکانیکی, خطر شوک الکتریکی, ورود به فضاهای محدود ب- اقدامات پیشگیر انه - قبل از روشن کردن دستگاه باید کنترل شود که شخص دیگری مشغول به انجام تعمیرات نباشد. - هرگونه شرایط نامتعارف باید سریعا به سرپرست واحد گزارش شود. - محوطه دانه‌گیر باید به‌صورت مداوم تمیز شود. - بهره‌بردار باید دست‌های خود را پس از انجام کار با مایع گندزا بشوید. - دستورالعمل‌های ورود به فضاهای محدود باید رعایت شود. ج- پوشش‌های لازم برای بهره‌برداران ۳-۲-۵- واحد هدن نشسینی الف- مخاطرات - خطر غرق شدن, سقوط از ارتفاع. مخاطرات بیو لوژیکی» لفزش و سقوطء مخاطرات مکانیکی, خطر شوک الکتریکی ب- اقدامات پیشگیر انه - بزرگ‌ترین خطر در هنگام کار در این حوض‌ها خطر سر خوردن است. لذا لازم است کلیه سطوح» کلیه پله‌هاء نردبان‌هاء گربه‌روها غیرلغزنده باشند. باید در فصل سرد و یخبندان با احتیاط در این واحدها کار کرد. یک قطعه کوچک یخ می‌تواند بسیار خطرناک باشد. نگهداری حوض‌های ته‌نشینی می‌تواند شامل بُرس‌کشی یا تمیز کردن سرریزها و کانال‌های جمع‌آوری فاضلاب خروجی باشد. در صورت نیاز به ورود به داخل حوض باید از طناب و تجهیزات مناسب همراه با حضور فرد کمکی استفاده شود. افتادن در حوض صدمه جدی در بردارد. هنگام کار در کف حوض باید بسیار احتیاط نمود. مسیر حرکت در کف حوض باید با فشار آب تمیز شود. از حرکت روی باقیمانده لجن در کف اجتناب شود. - قبل از روشن کردن پل لجن روب باید اطمینان حاصل شود که شخص دیگری مشغول انجام تعمیرات نباشد. - باید از موقعیت جلیقه‌های نجات برای استفاده سریع در شرایط اضطراری اطمینان حاصل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- 7 ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) - از راه رفتن بر روی دیواره مخازن اکیدا خوداری شود. باید اطراف سطوح عبوری و راهروها حفاظ نصب شود. - در حین انجام کار باید از پوشش‌های مناسب استفاده شود. - در صورت کار روی تجهیزات برقی لازم است» برق آنها قطع و با نصب علایم و برچسب از روشن شدن آنها توسط افراد دیگر جلوگیری شود. - تعمیر و یا تنظیم لجن روب‌ها نباید هنگامی که واحد در حال کار می‌باشد انجام گیرد. باید توجه داشت که گرچه سرعت چرخش لجن روب کند می‌باشد ولیکن قدرت زیادی در این چرخش وجود دارد. - پس از پایان تعمیرات حفاظ اطراف چرخ دنده‌هاء زنحیرهاء تسمه‌ها و سایر قطعات در حال چرخش باید در سر جای خود ج- پوششس لازم برای بهره‌برداران روپوش ضد آب و استاندارد کلاه ایمنی؛ کفش ایمنی؛ دستک: 2-۲-۵ واحد هوادهی ۱-2-۳-۵- حوض‌های هوادهی با هوادهی سطحی الف- مخاطرات - خطر سقوط و افتادن, مخاطرات بیولوژیکی (پاشش آثروسل‌ها) مخاطرات مکانیکی, خطر شوک الکتریکی, تماس با سطوح داغ موتورها تب اقدامات پیشگیر انه بهره‌برداران باید از لباس‌ها و پوشش مناسب استفاده نمایند. در صورت وجود آئروسل‌ها در فضا استفاده از ماسک الزامی است. - باید از موقعیت جلیقه نجات برای استفاده سریع در شرایط اضطراری اطمینان حاصل شود. - با نصب علایم, «شنا کردن در حوض‌های هوادهی ممنوع» اعلان گردد. ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه. کننرلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع ۷ ۲-2-۲-۵ مخازن هوادهی با هوادهی عمقی الف- مخاطرات خطر سقوط و افتادن, مخاطرات بیولوژیکی (پاشش آثروسل‌ها)» مخاطرات مکانیکی» خطر شوک الکتریکی» تماس با سطوح داغ موتورها ب- اقدامات پیشگیر انه - قبل از راه‌اندازی دستگاه بررسی شود که هم‌زمان شخص دیگری سرگرم انجام آمور تعمیراتی نباشد. - نصب حفاظ دور هواده‌ها ضروری است. - در اطاق دمنده‌ها باید از حفاظ گوش استفاده شود. - حفاظ‌های تجهیزات باید بعد از انجام تعمیرات بر روی دستگاه نصب گردند. - عملکرد بهره‌برداران کم تجربه با نظارت بهره‌برداران مجرب صورت پذیرد. - باید از انجام عملیات بهره‌برداری توسط افراد غیر متخصص پرهیز شود. به‌عنوان مثال کارهای برقی باید توسط متخصصین مربوطه صورت پذیرد. - بهره‌برداران نباید از لباس‌های گشاد و آویزان استفاده نمایند. - موقعیت تجهیزات اطفای حریق در اطاق کمپرسورها برای دسترسی سریع در مواقع اضطراری باید مد نظر باشد. - کلیه خطاها و اتفاقات غیر معمول باید به سرپرست واحد سریعا گزارش شود. - تمامی نشتی‌ها جهت ممانعت از لغزش و افتادن و آتش‌سوزی احتمالی باید سریعا تمیز شود. - بهره‌برداران باید از لباس‌ها و پوشش مناسب استفاده نمایند» در صورت وجود آثروسل‌ها در فضا استفاده از ماسک الزامی - باید از موقعیت جلیقه نجات برای استفاده سریع در شرایط اضطراری اطمینان حاصل شود. - جهت انجام هرگونه تعمیرات در حوض هوادهی باید حتما فرد کمکی نیز حضور داشته باشد. - با نصب علایم, «شنا کردن در حوض‌های هوادهی ممنوع» اعلان گردد. ج- پوشس لازم برای بهره‌برداران ۵-۲-۵ واحدهای هضم و تثبیت لجن -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) جهت هضم لجن از روش هضم هوازی و یا بی‌هوازی استفاده می‌گردد. روش هضم هوازی مشابه فرایند تصفیه فاضلاب به‌روش لجن فعال بوده و بنابراین لازم است کلیه تمهیدات بهداشتی و ایمنی پیش‌بینی شده در مورد آن جهت بهره‌برداری از سیستم هضم هوازی لجن نیز مدنظر قرار گیرد. در اکثر تصفیه‌خانه‌های بزرگ فاضلاب معمولا از روش بی‌هوازی جهت هضم لجن استفاده می‌گردد. ۱-۵-۲-۵- هاضم‌های بی‌هوازی الف- مخاطرات سقوط به علت لغزندگی» گیر افتادن و سقوطء نظافت ضعیف و نامناسب محوطهء سقوط اجسام از ارتفاع, آتش‌سوزی, خطرگاز گرفتگی, خطر شوک الکتریکی ب- اقدامات پیشگیر انه - بهره‌برداران باید از پوشش مناسب استفاده کنند. (دستکش» کفش ایمنی» روپوش ضد آب) - نشتی‌ها جهت ممانعت از لغزش و افتادن باید سریعا تمیز شوند. - درب ورودی ساختمان در مواقع غیرضروری باید بسته باشد. - بهره‌برداران باید دست‌های خود را با مایع ضد باکتریال پس از انجام کار بشویند. - به موقعیت قرارگیری تجهیزات اطفای حریق برای دست رسی سریع در مواقع اضطراری باید توجه شود. - به موقعیت قرارگیری جعبه کمک‌های اولیه باید دقت شود. - اتفاقات غیرمعمول و نظافت نامناسب محوطه و ساختمان‌ها باید به سرپرست واحد سریعا گزارش شود. - در مجاور این واحدهاء در ساختمان‌های کنترل و یا در هر فضایی که برای هضم لجن استفاده می‌شود هرگز نباید سیگار و یا شعله‌ای روشن شود. این امر شامل گالریهای عبور لوله و اطاق کمپرسورها و اطاق مبدل‌های حرارتی می‌باشد. در این محل‌ها باید با علایم «سیگار کشیدن و روشن کردن شعله ممنوع می‌باشد» به طور واضح و قابل دید اخطار نمود. - تمامی فضاهای سرپوشیده و گالری‌ها در این سیستم باید به طور مستمر تهویه شود. هرگز به فضاهای عاری از تهویه نباید وارد شد. باید توسط وسایل سنجش کمبود اکسیژن از عدم وجود گازهای قابل انفجار و هم‌چنین گاز هیدروژن سولفوره قبل از ورود به این فضاها مطمئن شد. هرگز به قوه بویایی جهت تشخیص گاز هیدروزن سولفوره نباید اطمینان کرد. مقدار کم این گاز در هوا پس از مدت کوتاهی حس بویایی را به طور موقت فلج می‌نماید. - دستگاه تهویه قابل حمل باید از نوع ضد انفجار باشد. ظرفیت تهویه برحسب مترمکعب در دقیقه باید بیش از حجم هاضم تقسیم بر ۲۰ باشد. استفاده از ۲ دمنده کوچک‌تر و نصب آنها در دو ورودی متفاوت مناسب‌تر از استفاده از یک دمنده با ظرفیت بزرگ می‌باشد. درهنگام کار در هاضم‌ها حتما باید از فرد کمکی نیز استفاده شود. در ضمن در هنگام ورود به داخل این واحدها باید کلیه ضوابط پیش‌بینی شده جهت کار در فضاهای محدود رعایت شده و وسایل برقی نیز باید کاملا ضد احتراق باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه. کننرلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع ۹ - قبل از کار بر روی کمپرسورهاء مبدل‌های حرارتی و دیگ‌های بخار لازم است دستورالعمل‌های ارائه شده توسط کارخانجات سازنده مربوطه به طور کامل مطالعه شده و مطابق دستورات پیشنهاد شده جهت هر نوع تعمیرات عمل شود. - شیر فلکه اصلی خط لوله انتقال گاز متان قبل از روشن کردن پیلوت باید قطع باشد و برای آشنایی به نحوه روشن کردن پیلوت باید به دستورالعمل کارخانه سازنده توجه شود. - هنگام تمیز کردن تیوپ‌ها یا کویل‌های مبدل‌های حرارتی لازم است واحد تولید آب گرم خیلی قبل از شروع عملیات تمیز کاری قطع شود تا آب مبدل‌ها در زمان کار کاملا خنک شده باشد. - قبل از کار بر روی تلمبه‌های لجن (چه تلمبه‌های از نوع سانتریوژ یا جابجایی مثبت) باید از قطع بودن برق این تلمبه‌ها - تلمبه‌های جابجایی مثبت باید مجهز به کلید فشاربرای توقف واحد در فشار مشخص باشد. هرگز نباید این نوع تلمبه‌ها در حالت شیر تخلیه بسته روشن شودء چه در این صورت فشار ایجاد شده موجب ترکیدگی خط و بروز صدمه به تلمبه‌ها می‌شود. - در صورت نشت لجن باید کلیه راه‌های عبوری(به منظور جلوگیری از لغزندگی) تمیز شود. به طور کلی بازدیدهای مرتب و برنامه‌ریزی شده از این واحد و کلیه تاسیسات و تجهیزات وابسته به منظور جلوگیری از هرگونه خطرات و بروز حوادث با استفاده از دستورالعمل‌های پیشنهادی سازندگان تحهیزات الزامی است. ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران ۲-0-۲-۵- تجهیزات تغلیظ و آبگیری لجن الف- مخاطرات مخاطرات مکانیکی (تجهیزات دوار)» صداء مخاطرات بیولوژیکی, مخاطرات شیمیایی (پاشش مواد و تولید گازهای سمی). خطر آتش‌سوزی» خطر گازهای سمی, خطر تماس با سطوح داغ موتورهاء خطر ترکیدگی لوله‌ها (هوای فشرده» آب تحت فشارء مواد شدت مخاطرات: زیاد ب- اقدامات پیشگیر انه - ساختمان تغلیظ و آبگیری باید مجهز به سیستم تهویه مناسب باشد. - قبل از راه‌اندازی تجهیزات باید اطمینان حاصل شود که شخص دیگری مشغول عملیات تعمیراتی بر روی دستگاه نباشد. - بعداز انجام تعمیرات» کلیه پوشش‌های حفاظتی دستگاه باید در سر جای خود قرار گیرند. - امور تخصصی بهره‌برداری و تعمیرات باید توسط افراد مجرب صورت پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 7 ضوابط ایمنی و بهداشسنی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) - هرگونه نظافت نامناسب ساختمان باید سریعا به سرپرست واحد گزارش شود. - موقعیت قرارگیری تحهیزات اطفای حریق برای استفاده سریع درشرایط اضطراری مد نظر باشد. - موقعیت قرارگیری جعبه کمک‌های اولیه باید برای استفاده سریع در شرایط اضطراری مد نظر باشد. - از کشیدن سیگار باید اکیدا خوداری شود. چ- پوشس لازم برای بهره‌برداران ۳-۵-۲-۵ واحد حمل و جابجایی لجن خشک الف - مخاطرات ب- اقدامات پیشگیر انه ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران ۶-۵-۲-۵ دیگ‌های حرارتی و تجهیزاتن ۱0 الف - مخاطرات صداء خطر انفجار (بیو گاز» خطر آتش‌سوزی- (گاز یا روغن)» سطوح لغزنده, خطر گاز گرفتگی (تجمع گازها و تهویه ناقص)» خطر گاز گرفتگی (تجمع بیوگاز4 تماس با سطوح داغ لوله‌ها و تجهیزات. خطر شوک الکتریکی در خلال کارکرد معمول, نظافت بد ساختمان» حضور بهره‌برداران غیرمجرب» سقوط اجسام از ارتفاعء پاشش آبء بخارء مواد شیمیایی تحت فشار شدت مخاطرات: زیاد 7 عم ۲16۵ 00۱۵۵ -| -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه. کنترلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع 7 ب- اقدامات پیشگیر انه - بهره‌برداران باید دارای پوشش‌های مناسب باشند (دستکش, حفاظ گوش, کفش ایمنی, کلاه ایمنی؛ روپوش ضد آب) - هرگونه نشتی باید سریعا برطرف شده و محیط تمیز شود. - درب ورودی ساختمان در مواقع غیرضروری باید بسته باشد. - موقعیت قرارگیری تجهیزات اطفای حریق برای دست رسی سریع در مواقع مورد نیاز باید مد نظر باشد. - موقعیت قرارگیری جعبه کمک‌های اولیه باید مد نظر باشد. - کلیه خطاها و اتفاقات غیر معمول و هم‌چنین نظافت ساختمان باید به سرپرست واحد سریعا گزارش شود. - از کشیدن سیگار باید اکیدا خودداری شود. ج- پوشش‌های لازم برای بهره‌برداران ۵-۵-۲-۵ تلمبه خانه‌های لجن الف- مخاطرات مخاطرات بیولوژیکی و شیمیایی, مخاطرات مکانیکی, مخاطرات برقی, صداء لغزش و افتادن ب- اقدامات پیشگیر انه - باید اگاه بود که تلمبه‌ها ممکن است از نظر بیولوژیکی و شیمیایی آلوده باشند. - در صورت باز کردن قطعات تلمبه و یا اتصالات, امکان پاشش سیال به اطراف وجود دارد. - بهره‌برداران باید | ز لباس‌ها و پوشش‌های مناسب استفاده نمایند. - بهره‌برداران باید پس ازاتمام کاره دست و بخش‌هایی از بدن که در تماس با سیال بوده است را با صابون آنتی باکتریال بشویند. - موقعیت تجهیزات اطفای حریق باید برای استفاده در شرایط اضطراری مد نظر باشد. - موقعیت جعبه‌های کمک‌های اولیه باید برای استفاده در مواقع لزوم مد نظر باشد. - محوطه باید تمیز و عاری از هرگونه آشغال و ضایعات باشد. - برای جابجایی تلمبه‌ها باید از حتی‌المقدور از جرثقیل استفاده شود و نکات ایمنی در این خصوص رعایت شود. - در صورت نیاز به جابجایی دستی باید اصول ایمنی حمل دستی بارمراعات شود. ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران پوشش ضد آبء کلاه ایمنیء کفش ایمن» دستکش ماسک صورتء حفاظ گوش و عینک ایمنی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) 1-۲-۵ استخرهای تثبیت از آنجایی که در حال حاضر تعداد قابل توجهی از استخرهای تثبیت نوع دوزیستی و همچنین استخرهای با هوادهی در نقاط مختلف کشور احداث و جهت تصفیه فاضلاب شهری در حال بهره‌برداری می‌باشند. لذا ملاحظات ایمنی و بهداشتی کارکنان بهره‌بردار این تصفیه‌خانه‌ها نیز از اهمیت لازم برخوردار می‌باشد. الف- مخاطرات سقوط به داخل استخرها, غرق شدن, خطر شوک الکتریکی, مخاطرات بیولوزیکی و مکانیکی ب- اقدامات پیشگیر انه - ایجاد حفاظ در لبه روی خاکریز استخرها با نصب جداول بتنی به ارتفاع حداقل ۳۰ سانتی‌متر جهت جلوگیری از سقوط افراد و اجسام به داخل استخرها - دسترسی به داخل استخرها با پیش‌بینی تمهیدات لازم نظیر رمپ جهت انجام مرمت و تعمیرات کف و دیواره‌های استخرها و همچنین جمع‌آوری لجن - بهره‌برداران باید از لباس و پوشش مناسب استفاده نمایند و به علت وجود آئروسل در فضای اطراف استخر استفاده از ماسک الزامی است. - به‌منظور جلوگیری از رشد لارو پشه آنوفل در استخرهای تثبیت دوزیستی با پوشش خاکی پیش‌بینی تمهیدانی (نظیر استفاده از قایق موتوری) جهت متلاطم نمودن سطح آب استخرها به‌صورت روزانه الزامی است. - استفاده از جلیقه نجات در صورت کار در داخل استخرها و در دسترس بودن قایق نجات - پیش‌بینی تمهیدات لازم جهت عبور کابل برق هوادها به فاصله مناسبی از بالای سطح آب استخرها - جهت انجام هرگونه تعمیرات و نصب تجهیزات در استخرها باید علاوه بر حضور فرد کمکی فرد دیگری نیز در کنار استخر ناظر بر عملیات کار باشد. - استفاده از ماهی گامبوزیا جهت کنترل لارو - پیش‌بینی تمهیدات لازم جهت از بین بردن کفاب ایجاد شده در استخرهای بی‌هوازی با آب پاشیدن روی آنها به‌منظور کنترل تولید پشه خانگی و پشه فیلتر - اطمینان از قطع برق تجهیزات برقی هواده‌ها در هنگام کار با آنها ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه؛ کننرلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع 7۳ ۷-۲-۵- واحدهای گندزدایی ۱-۷-۲-۵ سیستم کلرزنی الف- مخاطرات شدت مخاطرات: زیاد ب- اقدامات پیشگیرانه در اقدامات پیشگیرانه علاوه بر رعایت موارد به شرح زیر استفاده از دستورالعمل «طراحی,» بهره‌برداری و آیمنی در ساماندهی کلرزن گازی» که توسط شورای سیاستگزاری کیفیت آب شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور در سال ۱۳۸۹ تهیه شده ضروری - روش‌های نگهداری صحیح تجهیزات کلرزنی باید به کمک سازندگان این تجهیزات تهیه شده تا از آن برای بهره‌برداری و نگهداری درست استفاده شود. - این دستورالعمل باید به آسانی در دسترس کارکنان بهره‌بردار قرار گیرد. - این دستورالعمل‌ها باید شامل برنامه آزمایش و جایگزینی (در مواقع لازم) تجهیزات ایمنی شامل تجهیزات زیر باشد. سیستم‌های هشدار ۹ سیستم‌های تشخیص نشت گاز و سیستم‌های خننی سازی * چشم شوی‌ها و دوش‌های اضطراری ۹ ماسک‌های اکسیژن و پوشش‌های حفاظتی پوست و چشم ۹ جعبه کمک‌های اولیه - ماسک‌های تنفسی باید در فضایی خارج از اطاق‌های کلرزنی و کپسول‌ها نگهداری شوند. - هرگز مواد قابل احتراق و اشتعال نباید در نردیکی سیلندرهای گاز کلر قرار گیرند. - دوش و چشم شوی باید در نزدیکی تجهیزات کلرزنی مستقر گردد. - اگرنشتی در سیستم وجود دارده عمل تعمیرات باید حداقل توسط دو نفر صورت پذیرد. - هرگز نباید از پاشش آب بر روی نشتی گاز کلر استفاده شودء زیرا شرایط بدتر خواهد شد. - به منظور اطمینان از عدم رعایت نکات ایمنیء تهیه چک‌لیست‌های بازرسی و آزمایش تجهیزات مفید خواهد بود. علاوه براین» وجود دستورالعمل‌های کار کرد ایمن در موارد دیل ضروری است: * عملیات بهره‌برداری متداول از تجهیزات شامل کلریناتورء لوله و سیستم گرمکن‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- 15 ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردا راز نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) - هرگز به تنهایی و بدون استفاده از ماسک هوا و لباس محافظ و حضور فرد کمکی مستقر در خارج اطاق نباید وارد اطاق ذخیره سیلندرها و یا اطاق محل نصب تجهیزات کلرزنی و دی اکسید گوگرد گردید. - باید تهیه کنندگان گاز کلر و دی کسید گوگرد را موظف نمود تا دستورالعمل‌های مناسب در مورد نحوه حمل و استفاده از این گازها را در اختیار کاربران قرار دهند. این مسوولیت بهره‌برداران و مدیران بهره‌برداری است که کاملا نسبت به این امراطلاعات کافی اخد نموده و از بروز هرنوع حادثه جلوگیری نمایند. - بروز هرگونه نشت حتی به میزان بسیار جزیی باید برطرف شود. اکثرا نشت این گازها ناشی از بی توجهی و کم اهمیت تلقی کردن رخدادهای جزیی است. - در صورت بروز نشت باید بلافاصله گروه خدمات اضطراری را مطلع نمود. از پاشیدن آب به سیلندرهای نشتی جدا خودداری شود.ء زیرا پاشیدن آب میزان نشت را افزایش می‌دهد. - همواره باید با احتیاط وارد اطاق ذخیره سیلندرهای گاز کلر شد. در لحظه باز کردن درب این اطاق در صورت استشمام گاز کلر یا دی اکسید گوگرد. باید درب اطاق را بسته» تهویه را روشن و فورا درخواست کمک شود. الف- دستورالعمل تعویض سیلندرها - فقط افراد آموزش دیده مجاز به تعویض سیلندرها می‌باشند. - ابتدا چراغ‌ها را روشن و از حضور ایمن در اطاق سیلندرها اطمینان حاصل کنند (ممکن است علایم خطر قابل مشاهده و - پوشش‌های حفاظتی را به تن کرده و ماسک‌های مخصوص همراه با کپسول اکسیژن در دسترس باشد. - فن‌ها قبل از ورود به اطاق روشن شود. - با استفاده از ترازو باید مطمئن شد که سیلندر کاملا تخلیه و فاقد کلر می‌باشد. - با باز کردن اتصالات., سیلندر از تغذیه کننده اصلی جدا شود. - در پوش سیلندر را بر جای خود قرار داده و نسبت به جابه جایی سیلندر اقدام گردد. - جابجایی سیلندرها باید توسط جرثقیل به ظرفیت حداقل دو تن صورت پذیرد. - سیلندر را در سر جای خود قرار داده» به‌نحوی که شیرها به‌صورت عمودی, یکی در بالای دیگری قرار گیرد. - واشر سربی قدیمی باید تعویض شود. این عمل با هر بار تعویض سیلندر باید صورت پذیرد. - شیر سیلندر گاز باید باز شده و محجددا بسرعت بسته شود تا هرگونه نشت احتمالی بررسی گردد. - شیر سیلندر باید به آرامی و به میزان فقط ۱/۴ دور باز شود. - سپس سیستم می‌تواند مجددا راه‌اندازی شود. - لازم است آخرین تاریخ تست فشار سیلندرهای این گازها در بارنامه آنها ذکر گردد. هرگز نباید سیلندرهایی که فاقد آخرین تاریخ تست فشار می‌باشد تحویل گرفت. معمولا از آخرین تست فشار نباید بیش از ۵ سال گذشته باشد. درپوش سیلندرها باید روی شیرفلکه سیلندربوده و زنگ زده نباشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه, کتترلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع 7 ب- نکات مهم در طراحی سیستم‌های کلرزنی - تحهیزات و سیلندرهای باید در فضاهای داخلی و در یک ساختمان مقاوم در مقابل آتش‌سوزی استقرار یابند.درصورت امکان اطاق سیلندرها باید مجزا باشد. - هر اطاق نگهداری کپسول به سطح بیش از ۲۰ متر مربع باید حداقل دارای دو درب خروج برای فرار اضطراری باشد. - بازشو کلیه درب‌های خروج باید به سمت بیرون و از نوع باد بزنی باشد. - اطاق نگهداری تجهیزات و سیلندرهای گاز کلر باید مجهز به پنجره مناسب جهت آمکان رویت تجهیزات از خارج باشد. - کلیه منافذ اطاق‌های کلرزنی در دیوارها و سقف‌ها باید کاملا پوشیده شود. - سیستم تهویه اطاق باید بتواند ۱۵ بار تعویض هوادر هر ساعت را انجام دهد. معمولا" تخلیه هوای تهویه شده وارد اتمسفر می‌گردد اگر چه در هنگام نشت گازء هوای تهویه شده حاوی گاز کلر باید به حوض آب آهک و یا دیگر سیستم‌های تصفیه برای برطرف‌سازی کلر منتقل شود. از اسکرابرهای سود سوزآور نیز می‌توان برای تصفیه هوای حاوی گاز کلر استفاده نمود. تصفیه‌خانه‌های فاضلاب باید به‌منظور حفظ سلامتی کارگران نصف غلظت حداکثر مجاز کلر را به عنوان ملاک طراحی در نظر بگیرند. - حتما باید کلیدی جهت قطع و وصل فن‌ها از خارج پیش‌بینی شود. - به‌دلیل آن‌که گاز کلر سنگین‌تر از هواست. فن‌ها باید در تراز نزدیک کف نصب شوند. - کپسول‌های گاز کلر باید به‌صورت ایستاده همراه با قلابی جهت جلوگیری از افتادن» نگهداری شوند. - کپسول‌های گاز کلر در کف اطاق قرار می‌گیرند. این اطاق باید دارای شیب مناسب جهت جلوگیری از تجمع آب در زیر کپسول‌ها باشد. - سیلندرهای یک تنی باید به‌صورت خوابیده و بر روی ریل و چند سانتی بالاتر از کف ساختمان انبار شوند. هرگز نباید سیلندرها بر روی یکدیگر قرار گیرند. - فاصله کافی بین سیلندرها باید پیش‌بینی شود تا در مواقع اضطراری به سیلندرها دسترسی داشت. ۲-۷-۲-۵- سیستم گندزدایی با اشعه ماوراء بنفخش الف- مخاطرات مخاطرات فیزیکی (خطر تماس با اشعه ماوراء بنفش) ب- اقدامات پیشگیر انه - حفاظ تجهیزات پس از اتمام کار تعمیرات. باید مجددا بر روی دستگاه قرار گیرد. - بهره‌بردار باید از پوشش مناسب, دستکش و عینک مخصوص استفاده نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- 77 ضوابط ایمنی و بهداشتی پرستل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازتگری اول) ج- پوششس لازم برای بهره‌برداران ۳-۷-۲-۵- سیستم تزریق گاز ازن الف- مخاطرات ب- اقدامات پیشگیر انه کلیه بهره‌برداران که با سیستم تولید و تزریق ازن کار می‌کنندء باید دوره‌های آموزشی لازم برای بهره‌برداری صحیح از تجهیزات را سپری کرده باشند و به دستورالعمل‌های شرایط اضطراری و کمک‌های اولیه آگاه باشند. - هرگونه عملیات تعمیراتی بر روی تجهیزات مستلزم اخذ مجوز شروع کار می‌باشد. - کلیه دستورالعمل‌های ورود به فضاهای محدود باید مراعات شود. - هنگام انجام امور تعمیراتی بر روی ژنراتور آزن» حتما باید ترانسفورماتور سیستم خاموش شود تا از خطر نشت گاز ازن و هم‌چنین خطر شوک الکتریکی پرهیز شود. - ساختمان ازن باید عاری از هرگونه آلودگی به روغن و یا گریس باشدء زیرا خطر آتش‌سوزی و انفجار را به‌دنبال خواهد داشت. - در صورت نشت گاز ازن باید سریعا تجهیزات خاموش شده» پس از رفع عیب مجددا مورد بهره‌برداری قرار گیرد. - نشت‌یاب گاز ازن باید به‌صورت مستمر مورد بررسی قرار گیرد. علاوه بر آن صحت عملکرد چراغ‌ها و بوق‌های هشدار باید امتحان شود. - نشتی‌های جزیی گاز ازن باید توسط کاغذ آغشته به نشاسته مرطوب/ یدید پتاسیم که در تماس با ازن به رنگ آبی در - تهویه گاز آزن باید از طریق دستگاه تخریب کننده گاز صورت پذیرد. ج- پوشس لازم برای بهره‌برداران روپوش مناسب. دستکش مخصوص, ماسک تمام صورت همراه با کارتریج مخصوص, عینک ایمنی ۸-۲-۵- آزمایشگاه الف- مخاطرات مخاطرات شیمیایی, مخاطرات بیولوژیکی, آتش‌سوزی» خطر انفجار, خطر سوختگی, خطر اشعه ماوراء بنفش, خطر سیال‌های با -------- صفحهٔ بعد -------- ب- اقدامات پیشگیر انه ی باید از پوشش مناسب» دستکش و9 عینک در تمامی مدت و هم‌چنین ماسک استفاده شود. - باید خواص شیمیایی کلیه مواد قبل از کار با آنها مطالعه شود. - مخاطرات احتمالی برای آزمایش‌های جدید باید دقیقا مورد بررسی قرار گیرد. - مواد شیمیایی در کابینت‌های ایمن مجهز به قفل باید نگهداری شود. - تحهیزات و خطوط گازء هوای فشرده و ... قبل از استفاده باید مورد بازرسی قرار گیرند. - در موقع انجام آزمایش بایداز هود استفاده شود. - استفاده از صابون ضد باکتریال» دوش و چشم شور پس از انجام کار الزامی است. قرار می‌گیرند. این گازها قابل اشتعال و قابل انفجار هستند و باید آنها را در دمای مناسب نگهداری کرد. در حمل و نقل آنها نیز باید مراقب بود که صدمه مکانیکی به آنها وارد نشود. کپسول‌های گاز تحت فشار باید به طور عمودی نگهداری شود؛ مگر این که برای حالت افقی طراحی شده باشند که در این صورت باید آنها را در روی پایه مناسب قرارداد (محل استقرار کپسول‌های گازهای مصرفی باید در محلی ایمن و درخارج از آزمایشگاه باشد تا در صورت بروز حادئه کارکنان مصون بوده و خسارتی متوجه آزمایشگاه نگردد) - زباله‌های تولید شده در آزمایشگاه به طور روزانه جمع‌آوری و به طریق مناسب دفع شود. - از ریختن مایعات قابل اشتعال در داخل ظرفشویی باید خودداری شود. در صورت کار با مخلوط‌های منفحر شونده, علاوه بر هود از صفحه محافظ نیز باید استفاده کرد. سوراخ دار بر روی محجرای ظرفشویی استفاده شود تا شکستگی را به حداقل کاهش داده و مانع از بریدن انگشتان شود. بدین صورت امکان جمع شدن درات ریز شکسته شده شیشه بر روی سوراخ ظرفشویی وجود دارد که در زمان خشک بودن ظرفشویی می‌توان آنها را جمع کرد. _ تمام ظروف شیشه‌ای شکسته. آب و مواد شیمیایی ریخته شده به سرعت تمیز شود. مواد شیمیایی دور ریختنی به طریقی که باعث صدمه به محیط زیست و افراد نشود دور ریخته شود. - تمام کارهایی که در آنها از بازهاء اسیدها یا محلول‌های فرار استفاده می‌شود باید زیر هود انجام گیرد. در موقع انجام - کلیه عملیات مربوط به استخراج اتر و کلروفرم باید زیر هود با در پایین آمده و مکنده روشن و ماسک انجام شده و از -------- صفحهٔ بعد -------- 7۸ ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) هرگز در محیطی با شرایط تهویه ضعیف کار نشود. دسترسی آسان در هر منطقه نصب شوند. کار کنان باید با انواع وسایل اطفاء حریق و آن که هرکدام برای چه نوع آتشی مناسب است آشنا باشند. زمانی که باید اسیدی را با آب رقیق نمودء همیشه باید اسید را به آرامی به آب اضافه کرده و هم زد.ء افزایش آب به اسید غلیظ باعث پاشیدن به اطراف و تولید گرما شده و ممکن است باعث سوختن پوست یا لباس شود. هرگز نباید مواد شیمیایی را با دست عریان حمل کردء بلکه همیشه باید از تجهیزات مناسب نظیر دستکش, انبر»ء کاردک استفاده شود. مایعاتی مانند روغن» گریس» جیوه گازوئیل» اتر و سایر حلال‌ها نباید در فاضلاب آزمایشگاه تخلیه شود زیرا ممکن است گازهای تولید شده در سیستم تخلیه ایجاد انفجار کنند. اسید نیتریک و جیوه به سرعت باعث پوسیدگی لوله‌ها و اتصالات سربی می‌شوند. استفاده از ظرفشویی پلی‌اتیلن می‌تواند مانع از خسارت ناشی از ریختن احتمالی جیوه شود. ضمن آن که توجه به مسایل زیست محیطی الزامی است. اسیدها و قلیاها را باید رقیق کرده و با مقادیر زیاد آب در ظرفشویی تخلیه کرد. در زمانی که خطر پاشیدن قطرات مایعات وجود دارد باید از عینک محافظ یا ماسک محافظ صورت استفاده شود. برای جابجا کردن نمونه‌های داغ از کوره یا اون از انبر و دستکش محافظ استفاده شود. هنگام اتصال لاستیک به ظروف شیشه‌ای آزمایشگاه از دستکش استفاده شود. خوردن و سیگار کشیدن در آزمایشگاه ممنوع است. سیلندرهای گاز اکسیژن در محلی با امکان تهویه مناسب قرار گیرد. برای جلوگیری از سوختگی شیمیایی, مسمومیت یا آلودگی, هرگز نباید مایعات را با دهان (ایجاد خلاء جزیی با استفاده از جعبه کمک‌های اولیه در جای مناسب و قابل دسترسی در آزمایشگاه قرار داده شود. دستورات مربوط به کمک‌های اولیه و نحوه استفاده از وسایل این جعبه آموزش داده شود. از هر دستگاهی فقط بعد از مطالعه کامل کاتولوگ فنی و آگاهی کامل از نحوه کار آن استفاده شود. هرگز نباید وسایل و لوازمی که کاملا شناخته شده نیستند. تعمیر کرد. نباید نسبت به حوادث بی توجه بوده هرچند بی اهمیت جلوه کند. همیشه باید افراد مسوول را مطلع کرد. هرگز از وسایل آزمایشگاهی برای آماده کردن غذا و نوشابه استفاده نشود. از یک نردبان کوچک قابل حمل استفاده شود. بالا و پایین شدن به وسیله چهارپایه و تجهیزاتنی از این قبیل خطرات ناشی از کار را افزایش می‌دهد. برای افزایش بازده و ایمنی, آزمایشگاه باید در تمام اوقات تمیز و مرتب نگه داشته شود. تمام وسایلی که مصرف نمی‌شوند به قفسه‌ها یا انبار برگردانده شوند. همیشه میزهای کار و زمین باید تمیز و خالی از لوازم مصرف شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه. کنترلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع 7۹ - بعد از پایان هر نوبت یا روز کاری باید برنامه منظمی برای تمیز کردن آزمایشگاه موجود باشد. آشغال‌ها به محض جمع شدن و حداقل یک بار در روز تخلیه شود. - در آزمایشگاه‌های باکتریولوژی تمام کارکنان باید به‌وسیله واکسن‌های لازم از بیماری‌ها محافظت شوند. - همیشه باید روش‌های صحیح بهداشتی به کار گرفته شود به خصوص زمانی که با باکتری‌های بیماری‌زا یا شناخته نشده کار می‌شود. ظروف حاوی باکتری‌های مضر را باید در محل حفاظت شده قرار داد تا در دسترس همگان نباشد. چنین باکتری‌هایی در زمانی که مصرف ندارند باید در کابین‌های قفل شده نگهداری شوند. - از آب مطمئن برای نوشیدن استفاده شود و از هرگونه اتصال فیزیکی بین منبع تامین آب آشامیدنی و لوله کشی با منابع فاضلاب خودداری شود. حتی اتصال به‌صورت موقت هم مجاز نیست. - قبل و بعد از کشت نمونه» سطح کار با محلول میکروب کش خوب تمیز شود. از این محلول به مقدار لازم برای تمیز کردن محیط کار آلوده شده استفاده شود. - کشوی میزهای کار و تحریر برای جلوگیری از برخورد باید بسته باشد. - باید به کارمندان آموزش داده شود که زنجیرهای ایمنی دور سیلندرهای گاز تحت فشار را به درستی استفاده نموده به طوری که مانع از افتادن آنها شود. - باید همواره مراقب خطرات برخورد به خصوص زمان حمل لوازم شیشه‌ای» مواد شیمیایی در راه پله‌ها و یا در زمان آوردن و بردن انکوباتور و یخچال‌ها و تجهیزات سنگین بود. - دوش ایمنی و چشم شوی باید جزو تجهیزات هر آزمایشگاه باشد. - لنزهای تماسی از طریق گازهای متصاعد شده در محیط آزمایش و یا در صورت آلودگی به داروهای شیمیایی آسیب زیاد می‌بینند که برای چشم‌ها خطرناک خواهد بود.ء لذا پیشنهاد می‌شود در آزمایشگاه‌هایی که با مواد شیمیایی کار می‌شود از این لنزها استفاده نشود و یا این که مصرف کننده در تمام مدت از محافظ چشم استفاده کند. - قبل از صرف غذا و یا کشیدن سیگار (در خارج از محوطه آزمایشگاه) دست‌ها با آب گرم شسته شود. خوردن و آشامیدن هنگام کار در آزمایشگاه ممنوع است. - ریختن مواد زاید شیمیایی بر روی هم و به مجاری فاضلاب قبل از خننی‌سازی ممنوع است. ج- پوششس لازم برای بهره‌برداران روپوش» دستکش,» عینک ایمنی» ماسک ۹-۲-۵- تعمیرگاه الف- مخاطرات -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) ب- اقدامات پیشگیرانه - محوط باید کاملا نظافت شود و تمامی منافذ و باز شدگی‌ها و سطوح مرطوب و لغزنده دارای علایم هشدار باشند. - سرعت وسائط نقلیه باید حداکثر ۱۵ کیلومتر در ساعت باشد و هنگام راندن به محل تردد سایر کارکنان پیاده توجه شود. - مواد و ابزار باید به درستی انبار شوند و در محوطه رها نشوند. - نردبان‌ها باید به‌خوبی محکم و ثابت شوند. ج- پوشش لازم برای بهره‌برداران ۱۰-۳۲-۵- واحد شیمیایی الف- مخاطرات سطوح لغزنده در اثر ریزش موادء مخاطرات شیمیایی (تماس با مواد شیمیایی)» نظافت بدء صداء آتش‌سوزی» خطر گازهای سمی, خطر شوک الکتریکی, مخاطرات مکانیکی, حمل دستی کیسه‌های مواد شیمیایی» تماس با سطوح داغ موتورهاء خطر انفحار در اثر فشار بالا (آب یا مواد شیمیایی) ب- اقدامات پیشگیرانه - بهره‌برداران باید در تمامی مدت در محیط‌های شیمیایی مجهز به پوشش‌های مناسب باشند. - کلیه نشتی‌ها باید سریعا شسته شوند. - در صورت عدم نیاز به دست رسی به واحدء درب ورودی ساختمان باید بسته باشد. - موقعیت قرارگیری تجهیزات اطفای حریق برای استفاده سریع درشرایط اضطراری مد نظر باشد. - موقعیت قرارگیری جعبه کمک‌های اولیه باید برای استفاده در مواقع اضطراری مد نظر باشد. - از کشیدن سیگار اکیدا خودداری شود. - هرگونه آلودگی و نظافت بد باید به سر پرست واحد گزارش شود. ج- پوششس لازم برای بهره‌برداران -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شسناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه. کنترلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع ۳ ۱۱-۲-۵- واحدها و تاسیسات برقی ۱-۱۱-۲-۵- اطاق ژنراتور الف- مخاطرات صدا (در هنگام کار دستگاه)» ریزش روغن و خطر آتش‌سوزی, خطر شوک الکتریکی, مخاطرات مکانیکی, خطر سوختگی در اثر تماس با سطوح داغ موتور» نشت اسید از باطری ب- اقدامات پیشگیر انه - قبل از راه‌اندازی دستگاه باید کنترل شود که شخص دیگری مشغول به انجام تعمیرات بر روی دستگاه نمی‌باشد. - قبل از راه‌اندازی دستگاه باید اطمینان حاصل شود که تمامی پوشش‌های حفاظتی بر سر جای خود قرار گرفته‌اند. - کارهای تخصصی باید صرفا توسط افراد مجرب انجام شود. - هرگونه نشت روغن باید سریعا پاکسازی شود. زیرا علاوه بر خطر لغزش و افتادن» خطر آتش‌سوزی را به‌دنبال دارد. - موقعیت قرارگیری تجهیزات اطفای حریق برای دسترسی سریع در مواقع اضطرای باید مد نظر باشد. - هرگونه شرایط نامتعارف باید سریعا به سرپرست واحد گزارش شود. ج- پوشش‌های لازم برای بهره‌برداران ۲-۱۱-۲-۵- اطاق تابلوهای برق الف- مخاطرات خطر شوک الکتریکی, خطر آتش‌سوزی الکتریکی» افتادن در بازشدگی‌ها و کانال‌های برق, نظافت بد ب- اقدامات پیشگیر انه - قبل از برق‌دار کردن تابلوها باید اطمینان حاصل شود که کلیه حفاظ‌های تابلو بر سر جای خود قرار گرفته‌اند. - موقعیت قرارگیری تجهیزات اطفای حریق برای دسترسی سریع درمواقع اضطراری باید مد نظر باشد. - هرگونه شرایط نامناسب باید سریعا به سرپرست واحد گزارش شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ضوابط ایمنی و بهداشتی پرستل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازتگری اول) ج- پوششس لازم برای بهره‌برداران ۱۳-۲-۵- ملاحظات کلی در طراحی و بهره‌برداری ایمن تصفیه‌خانه‌های فاضلاب طراحان و مهندسین مشاور در تهیه طرح‌های تصفیه‌خانه‌های فاضلاب باید با پیش‌بینی کلیه تمهیدات بهداشتی و ایمنی اطمینان دهند که تصفیه‌خانه تا حد امکان برای حذف و یا به حداقل رسانیدن صدمات طراحی شده است. چه در صورت عدم پیش‌بینی چنین تمهیداتی مدیریت بهره‌برداری در راهبری ایمن تصفیه‌خانه موفق نخواهد بود. در طراحی تصفیه‌خانه فاضلاب و قبل از شروع به راه‌اندازی آن باید ملاحظات ایمنی به شرح زیر رعایت شود: - از پله به جای نردبان عمودی استفاده شود. - کف پله‌ها غیر لغزنده باشد. - از برچسب یا رنگ برای تمامی لوله‌ها استفاده شود. - حداقل ارتفاع سقف فضاها ۲/۱ متر باشد. - اطراف هر یک از ماشین‌آلات قابل دسترسی حفاظ نصب شود. - کلیه پله‌هاء ورودی‌هاء مخازن» حوضچه‌هاء راه پله‌ها و سکوها به حفاظ فلزی مجهز شوند. - کلیه مناطق خطرزا با نصب علایم مشخص شود. این علایم باید با استانداردهای بین‌المللی هم‌خوانی داشته و در محل‌های مناسب قابل رویت و قابل جایجایی و متحرک قرارداده شود. این علایم به طور کلی شامل علایم خطرء احتیاط خروج اضطراری و آتش‌سوزی, مواد شیمیایی خطرناک. سوزش پوست و چشم» مواد قابل انفجار و اشتعال می‌باشد. محل نصب و نوع علایم در تصفیه‌خانه‌های فاضلاب» تلمبه‌خانه‌ها و شبکه‌ها متفاوت می‌باشد. برحسب نوع کار و خطرات ناشی از آن» این علایم هشداردهنده باید به کار روند. - کف سازه‌ها, کف شوی و زهکش در نظر گرفته شود. - تحهیزات بالابر به تعداد کافی پیش‌بینی شود. - واحد گندزدایی فاضلاب از سایر ساختمان‌ها جدا باشد. - نشت‌یاب جهت گاز کلر و دی اکسید گوگرد و هم‌چنین اعلان خطر خودکار. - دستگاه سنجش گازهای سمی و کمبود اکسیژن. - ماسک‌های تنفسی به تعداد مورد نیاز. - نردبان‌های از نوع نردبان‌های کشتی یا بالابرهای مکانیکی برای کلیه تاسیسات با عمق بیش از ۴ متر در نظرگرفته شود. - فضای کافی برای بهره‌برداری و انجام تعمیرات کلیه تحهیزات پیش‌بینی شود. - در طراحی و اجرای واحدهای تصفیهء از پیش‌بینی و کاشت درختان با ریشه‌های عمیق در مجاورت مخازن» حوض‌هاء آدم‌روها و کانال‌ها به‌منظور جلوگیری از صدمه ریشه به این سازه‌ها خودداری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم- شناسایی مخاطرات و اقدامات پیشگیرانه, کنترلی و اصلاحی بر حسب محل وقوع ۳۳ - با پیش‌بینی علایم راهنمایی و رانندگی در راه‌های دسترسی در محوطه تصفیه‌خانه. رانندگی با سرعت بیش از ۲۳۰ کیلومتر در ساعت ممنوع اعمال شود. - پیش‌بینی فضای سبز مناسب در محوطه تصفیه‌خانه - نصب تعدادی نورافکن در نقاط مناسب جهت تامین دید بهره‌برداران و نگهبانان در شب و جلوگیری از سقوط آنها در واحدهای مختلف تصفیه‌خانه - توالت‌ها مجهز به فلاش تانک» دستشویی‌ها دارای آب سرد و گرم و هم‌چنین دوش آبگرم باشد. - اطاق‌های تعویض لباس, صندلی, آینه و قفسه‌های شخصی مربوط به هر بهره‌بردار در نظر گرفته شود. - تاسیسات لازم جهت ناهارخوری کارگران و بهره‌برداران همراه با یخچال, سینک شستشو و اجاق گاز در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- بازنگری افر فصل ۶ بخشی اقداملت اصلاحی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تسسم - بازنکریاتر یبخشسی اقدامات اصلاحی و پیشسکیرانه ۷۲۷ -۱-۹٩‏ کلیات کارفرما به منظور آگاهی از وضعیت اثربخشی اقدامات اصلاحی/ پیشگیرانه ضوابط ایمنی و بهداشتی کارکنان بهره‌بردار از شبکه جمع‌آوری و تصفیه فاضلاب (05۲1) پیمانکار بهره‌بردار و هم‌چنین اثربخشی» پایداری و اطمینان از حصول اقدامات مورد نظرء خط مشی» کارایی و بهبود مستمر نظام 0511 را در دوره‌های زمانی مشخص مورد بازنگری قرار می‌دهد. از آنجا که فعالیت‌های پیمانکار بهره‌بردار در چارچوب نظام 0511 باید به طور برنامه‌ریزی شده و منظم مورد تجزیه و تحلیل و بازنگری قرار گیرد. لازم است فرایند بازنگری از خط مشی, ساختار سیستم 0511 منابع انسانی» امکانات و موثر بودن اقدامات صورت گرفته در مقایسه با شرح خدمات مندرج در قراردادهای منعقده هر شش ماه یک‌بار انجام گیرد. همان‌طور که آشاره شد بخش مهمی از فعالیت‌های سیستم مدیریت 0511 به ارزیابی دوره‌ای از کارایی عملکرد سیستم بستگی دارد و با توجه به اهمیت ممیزی در بهبود کیفیت و رسیدن به اهداف برنامه‌ریزی شده» بدیهی است که هر سازمان طرح و برنامه‌ای را تحت عنوان ممیزی در قالب ارزیابی‌های داخلی یا خارج از سازمان در اهم فعالیت‌های خود در نظر داشته باشد. ممیزی یک بازدید سیستماتیک (نظام یافته) به منظور تعیین میزان انطباق فعالیت‌های سازمان با اهداف و خط مشی تعیین شده می‌باشد به طوری که نتایج حاصل از این فعالیت‌ها در برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های آینده سازمان تاثیر بسزایی خواهد داشت. بدون شک ارزیابی یک سازمان جهت آگاهی از میزان هماهنگی آن با اهداف و خط مشی تعیین شده» گذشته از نتایج مثبت آن در زمینه رقابت و کسب اعتبار برای آن سازمان یا واحدء در ادامه حیات کاری خود می‌تواند نتایج بسیار حائز اهمیتی به‌دنبال داشته باشد که ارزشمند ترین و سودمند ترین آن» اطمینان از انجام کار ایمن و به حداقل رساندن خسارات, أسیب‌ها و خطرات وارده بر انسان» محیط و تجهیزات و نیز اطمینان از ادامه فعالیت‌ها در جهت اهداف تعیین شده و برنامه‌ریزی بهتر و مفید تر برای آینده کاری سازمان باشد. به این ترتیب اهداف ممیزی را با توجه به اهمیت آن می‌توان به اختصار نام برد: - ارزیابی مستند و هدف دار از واحد عملیاتی» جهت تعیین میزان انطباق آن با خط مشی تعریف شده در سازمان - اطمینان از شناسایی عوامل بالقوه ایحاد حادثه - ارائه پیشنهادات و راهکارهای اصلاحی جهت بهبود مستمر سازمان - نگرش واقعی به فرایند تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی‌های آتی سازمان ۳-۹- روش انجام ممیزی با توجه به نوع فعالیت سازمان یا واحد عملیاتی و با توجه به حساسیت کار در واحد مربوطه, ممیزی می‌تواند در قالب تیم‌های کارشناسی و به طور مستمر و یا متناوب و در مقاطع زمانی به خصوص انجام پذیرد. ۳-۹- مسوولیت اجرای ممیزی ممیزی از طریق کارشناسان ذیربط داخلی و یا خارج از سازمان انجام می‌پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) -2-٩‏ روش ممیزی با بررسی شرایط پاسخ به سوالات به‌صورت بلی و یا خیر بوده و در مواردی نیز که نیاز به توضیح بوده در قسمت مربوطه توضیحات ضروری قید می‌گردد. پس از انجام ممیزی» برای هر بخش و با توجه به نتایج حاصله» وضعیت به‌صورت مثبت. منفی یا مشروط ارزیابی می‌شود. ۵-٩‏ اقدامات اجرایی - کارفرما یا پیمانکار باید به‌صورت مستمر عملکرد 511( خود را مورد بازبینی و ممیزی قرار دهد. - بازنگری عملکرد 511( پیمانکار هم باید به‌صورت دوره‌ای (در فواصل زمانی معین) و هم به‌صورت غیردوره‌ای (در مواردی نظیر وقوع حوادث و ایحاد تغییرات در فرایند انجام کار و ...) انجام شود. - کارفرما یا پیمانکار باید نتایج بازنگری‌های دوره‌ای خود را به کارفرما گزارش دهد. - کارفرما حق دارد به‌صورت دوره‌ای و یا اتفاقی, عملکرد پیمانکار را مورد بازرسی و ممیزی قرار دهد. البته بدون این که - کارفرما باید بر کیفیت و اثر بخشی عملکرد []05 پیمانکار نظارت نماید تا در هنگام عدول از حد قابل قبول, اقدام لازم به عمل آمده و در صورت لزوم قرارداد فسخ گردد. کلیه برنامه‌های اجرایی پیش از اجرا باید با پرسیدن پرسش‌های زیر مورد بازنگری قرار گیرد: - آیا کنترل‌های تجدید نظر شده منجر به کاهش ریسک‌ها به سطحی قابل پذیرش خواهد شد؟ - آیا کنترل‌های پیشنهادی خود موجب ایجاد خطرات جدید نمی‌شود؟ - آیا اثربخش‌ترین راه حل‌ها انتخاب شده است؟ (بررسی هزینه‌ای) - کارکنان در معرض ریسک, در مورد کنترل‌های تجدید نظر شده چه نظری دارند؟ - آیا کنترل‌های تجدید نظر شده در عمل, نادیده گرفته نخواهند شد؟ برای نمونه هنگام تحت فشار بودن برای انجام کار؟ -1-1٩‏ ورودی‌های بازنگری - گزارش‌های ممیزی داخلی - گزارش‌های عدم انطباق خدمات - گزارش‌های اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه - گزارش‌های ممیزی خارجی - پیشنهادهای بهبود عملکرد و شکایت‌های مشتریان - تغییرات موثر بر عملکرد [[0(5) - پیگیری اقدامات مربوط به بازنگری‌های قبلی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سسم - بازنگریاثر بخض ی اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه ۳۹ ۷-۹ خروجی‌های بازنگری خروجی بازنگری مدیریت باید شامل کلیه تصمیمات و اقدامات مربوط به موارد دیل باشد: - بهبود عملکرد 0511 در ارتباط با الزامات کارفرما - شناسایی منابع» امکانات. تسهیلات و برنامه‌های مورد نیاز برای بهبود پس از پایش و بررسی در سیستم و ارزیابی اثر بخشی اقدامات. در صورت نیاز به بازنگری فرایند تغییرات لازم در فرایند ارزیابی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فهرست گزارش‌هاء» ضوابط» دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های موجود در کشور در زمینه‌های بهداشت و ایمنی کار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱ - فهرست گزارنس‌هاء ضوابط, دسئورالعمل‌ها ‏ وآیین‌نامه‌های موجود در کشسور در زمینه‌های بهدانست و ایم ی کار ۸۳ پ.۱-۱- فهرست گزارش‌هاء ضوابط و آیین‌نامه‌های موجود در زمینه‌های برهداشت و ایمنی کار طی سال‌های گذشته تاکنون ارگان‌های اجرایی کشور در مورد بهداشت و ایمنی کار در زمینه‌های مختلف کارهای اجرایی اقدام به تدوین ضوابط. دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه نموده‌اند که فهرست تعدادی از آزها جهت مراجعه به‌قرار زیر ارائه می‌گردد: - ایمنی عملیات در فعالیت‌های شرکت آب و فاضلاب شهر تهران, از انتشارات شرکت آب و فاضلاب شهر تهرانء سال ۱۳۸۹ - دستورالعمل اجرایی ایمنی در پروژه‌های آب و فاضلاب شهری از انتشارات معاونت برنامه‌ریزی و توسعه شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشورء وزارت نیروء سال ۱۳۸۸ - مدیریت ایمنی در کارگاه‌های عمرانی, نشریه شماره ۴۴۷ از انتشارات دفتر نظام فنی اجرایی» معاونت نظارت راهبردی» معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورء سال ۱۳۸۸ - پیام 1155 (سلامتی» ایمنی» محیط زیست) از انتشارات شرکت مهندسین مشاور مهاب قدس, آبان ماه سال ۱۳۸۷ - اصول ایمنی در سازه‌های زیرزمینی» تالیف آقای مجدالدین جزایری, مهندسین مشاور گنوء پاییز سال ۱۳۸۷ - ضوابط بهداشتی و ایمنی پرسنل تصفیه‌خانه‌های فاضلاب, نشریه شماره ۲۷۵ انتشارات مشترک دفتر تدوین ضوابط و معیارهای فنی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و دفتر استاندادرها و معیارهای فنی وزارت نیرو سال ۱۳۸۳ - دستورالعمل حفاظت و ایمنی در کارگاه‌های سدسازی» نشریه شماره ۲۴۷ از انتشارات مشترک دفتر فنی و تدوین معیارهای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور و دفتر استاندارد مهندسی وزارت نیروء سال ۱۳۸۱ - دستورالعمل کارهای سخت و زیان آورء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی» سال ۱۳۸۰ - آیین نامه اجرایی کارهای سخت و زیان آورء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعیء سال ۱۳۸۰ - مدیریت ایمنی و بهداشت کار» حسین کاکویی» موسسه کار و تامین اجتماعی, سال ۱۳۷۷ - آیین‌نامه‌های حفاظت و بهداشت کارء وزارت کار و امور اجتماعی, چاپ دوم, سال ۱۳۷۶ - شناسایی عوامل شیمیایی محیط کار (گازها و بخارات)» انتشارات جهاد دانشگاهی دانشگاه علوم پزشکی, سال ۱۳۷۶ - پیشگیری از حوادث ناشی از کارء وزارت کار و امور اجتماعی (موسسه کار و تامین اجتماعی)» سال ۱۳۷۲ - کارهای سخت و زیان‌آورء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعیء سال ۱۳۷۱ - مقررات ایمنی فنی برای کار در نیروگاه‌هاء پست‌های انتقال و توزیع نیروء خطوط انتقال برق و شبکه‌های کابل, مهدی دوستکامء انتشارات مظاهری, مهرماه سال ۱۳۶۶ - ایمنی تاسیسات الکتریکی با اتصال به زمین» از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی» سال ۱۳۶۵ - ایمنی کار روی خطوط و تجهیزات برق دارء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی, سال ۱۳۵۳ - حفاظت در مقابل خطر پرتوهای یون‌سازء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی, سال ۱۳۵۲ - حفاظت از مواد خطرناک و قابل اشتعال و انفجارء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی, سال ۱۳۴۲ - حفاظت تاسیسات و وسایل الکتریکی در کارگاه از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی» سال ۱۳۴۱ - تاسیس مراکز بهداشت کار در کارگاه‌هاء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی, سال ۱۳۴۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸5 ضوابط ایمنی و بهداشسنی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) حفاظت حمل و نقل و ذخیره‌سازی و توزیع گازء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی» سال ۱۳۴۱ پیش‌گیری و مبارزه با آتش‌سوزی, از انتشارات وزارت کار و آمور اجتماعی» سال ۱۳۴۰ حفاظت در مقابل خطرات وسایل انتقال نیروء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی» سال ۱۳۴۰ حفاظت و بهداشت عمومی در کارگاه‌هاء از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعی,ء سال ۱۳۴۰ وسایل حفاظت انفرادی, از انتشارات وزارت کار و امور اجتماعیء سال ۱۳۴۰ واحد ایمنی» بهداشت و محیط زیست کارگاه سد و نیروگاه سیمره از آنتشارات شرکت مهندسین مشاور مهاب قدس راهنمای ایمنی» بهداشت و محیط زیست در میدانزهای عملیاتی, از انتشارات شرکت پتروپارس دستورالعمل 11515 پیمانکاران, از انتشارات اداره کل بهداشت» ایمنی و محیط زیست وزارت نفت -------- صفحهٔ بعد -------- عناصر بو ست ۲ سیستم مدیریت ایمنی و -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۱- الزامات کلی ۲ ۳- طرح‌ریزی ۰ .۰ ْ ۳ ۱-۳- طرح‌ریزی برای شناسایی خطرات» ارزیابی و کنترل ریسک ۲-۳- الزامات قانونی و سایر الزامات؟ ۳-۳- اهداف* ۴-۳ برنامه‌های مدیریت ایمنی و بهداشت شغلٍ ً ۴- اجرا و عملیات" ۳-۴- مشاوره و ارتباطات"" ۴-۴- مستندسازی!" ۵-۴- کنترل مدارک و داده‌ها"" ۶-۴- کنترل عملیات"" ۷-۴- آمادگی و واکنش در وضعیت اضطراری " ۱-۵- اندازه‌گیری عملکرد و پایش *" ۲-۵- حوادث» رویدادهاء عدم انطباق و اقدام اصلاحی و پیشگیرانه" ۰.۰ ۰ ۰ ۱۸ ۳-۵- سوابق و مدیریت سوابق |۳۵ 5 یک 01 -۱ 8 2 |00۳۵ دز 000 01 ح م۸ ادا 10001011۵110 ۲۵2۵۳۵0 ۱۵۳ ۳1۵۵۵۵ -3 ۹ 0016۲ ۵00 دمآ -4 5-5 58 ۸8/10۵86160 5 یک 0 -6 20 1016612110 -7 0 51۳۱۲۵ -86 6 20 ۸۷۵۳۵۳6۹۵ 9-1۳۵1182۰ 3 20 00۹۵۱1۵110 -0| 0 -۱| |0۵ 1012 20 1000161 -2 | |01۳۵ [۵ 0067۵110 -3| 6 20 ۳۳۵0۵۲۵ 1۳200 -4| 0 600۳۳۵۵11۷6 ۵00 008 -5 ۱ 8 ۵ ]31625۳616 ۳۵۲1۵۲۵۵۵ -۱6 ۳۳۵۷۵۱1۱۷۵ 200 0۲۳۵۵۷۵ 200 +۵06 310-00110 )1060 مامعلننه۸ -۱7 1600۳1 200 دل00۲ع -8۵ | -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردا راز نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازنگری اول) زک ۱ ۵--۴- ممیزی سط ۲ چرحه سیستم مدیریت ایمنی در زیر نشان داده سده است. رورشتوادزاه :57۱67 [ 1[۴:۱(۸ ۲۳:۹ ۱8۱۶:۱۲۶۱ سروس . در ۷۶ وله ینیم ۳ 0 ۱5 ۲ب دلال م۴ ۲۵۸6۱۷۲ ۱۳۱۳۱۴۹۱۲۲۸۱2۱ مود رم ۸1 -| ۷7 ۱/1028116 -2 -------- صفحهٔ بعد -------- نیو ست ۳ عوامل خطرزا و حادئه آفرین در تصفیه خانه‌های فاضلاب و شرح تمهیدات بازدارنده و حفاظتی آنها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- نام عوامل 4۸ : 1 چا 7 4 ۹ ۲ [: ط با ار - عوامل خطرزا و حادثه آفرین در نصفیه‌خانه‌های فاضلاب و شسرح تمهیدات بازدارنده و حفاظت ی آنها جدول پ.۱-۳- عوامل خطرزا و حادثه آفرین در تصفیه‌خانه شرح عوامل - لغزیدن و افتادن روی کف زمینی که با آب و یا سایر محلول‌ها یا حلال‌ها لغزنده شده‌اند. - وارد شدن ضربات ناظی از برخورد وسایل سنگین نظیر ظروف حاوی مواد شیمیایی, نقاله‌ها یا ماشین‌آلات متحرک - سقوط به داخل حوض, مخازن» چاله که منجر به صدمات یا غرق شدن گردد - شوک‌های الکتریکی ناشی از تماس با تجهیزات برقی معیوب. کابل‌ها و غیره - بریدن و سوراخ شدن بدن توسط وسایل تیز و یا نوک تیز - آتش و انفجارهای ناشی از تشکیل و آزاد شدن گازهای قابل اشتعال در زمان انجام فرایند (نظیر گاز متان» هیدروژن و غیره) - واکنش‌های شیمیایی بسیار قوی ناشی از اختلاط شیمیایی غیرقابل کنترل (نظیر اختلاط آب با اسید سولفوریک غلیظ) در حین آماده‌سازی مواد مصرفی برای تصفیه فاضلاب طی انجام تصفیه آزاد می‌شوند.» خطر ویژه ناشی از آزاد شدن تعدادی از گازها نظیر سیانید» هیدروژن (در آبکاری فلزی یا تصفیه حرارتی فاضلاب) و یا هیدروژن سولفوره و غیره - مسمومیت و دل به‌هم خوردگی ناشی از نوشیدن اشتباهی فاضلاب تصفیه نشده - مواد شیمیایی که توسط مایعات خورنده می‌سوزاند. - صدمات به چشم که به علت پاشیده شدن مایعات خورنده حاصل می‌شود. - در معرض صداهای غیرعادی تجهیزات مکانیکی قرار گرفتن - در معرض هوای بد بودن (دمای کم یا زیاد. باران» برف, طوفان و غیره) - مسمومیت دایمی به‌علت تنفس کردن یا بلعیدن مواد شیمیایی استفاده شده در تصفیه‌خانه - تحریک بافت‌های مخاطی (به‌ویژه در مجاری تنفسی) توسط بخارات اسیدی یا قلیایی یا هواویزهاء سولفید هیدروژن و - امراض قابل انتقال توسط عوامل عفونت‌زا (نظیر باکتری‌هاء ویروس‌هاء پروتوزاء تخم انگل‌هاء قارچ‌ها و غیره) موجود در - امراض ناشی از تماس با توکسین‌ها (زهرابه‌ها) آزاد شده از عوامل عفونی - دردهای عضلانی ناشی از جابجایی بارهای سنگین و خارج از توان - ناراحتی و مشکلات روحی و روانی در ارتباط با پوشیدن طولانی لباس‌های حفاظتی (نظیر چکمه‌های سنگین» خطرناک بودن محل کار او شماره تممیدات بازدارنده و حفاظتی ۱ ۲ ۱ ۲۳و۳9 ۳9۳ ۵ ۷۳۴ ۴و۷و۸ ۸و۹ ۱۱ ۱۲ ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ضوابط ایمی و بهداستی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب [بازتگری اول) پ.۱-۲- شرح تمهیدات بازدارنده و حفاظتی عوامل خطرزا و حادثه آفرین شماره تمهیدات بازدارنده و حفاظتی: ۱ پوشیدن چکمه‌های ایمن غیرلغزنده ۲ استفاده از وسایل حفاظتی شخصی و پوشیدن لباس‌های مقاوم نسبت به مواد شیمیایی جهت محافظت پوست و چشم از ذرات خورنده و یا آلوده» مایعات, گازها و بخارات. ۳- مخلوط ننمودن مواد شیمیایی بدون مشورت با کارشناس شیمی واجد شرایط یا شخصی با تجربه. ۴- متابعت از تمامی دستورالعمل‌های ایمنی در مورد انبار نمودن» انتقال» جابجایی یا ریختن مواد شیمیایی در ظروف ۵ کنترل ایمنی تجهیزات برقی قبل از استفاده و اطمینان از اینکه تمامی کابل‌های برقی به‌طور مناسبی عایق شده‌اند. کلیه تجهیزات برقی معیوب و مشکوک باید توسط مسوول فنی کنترل و آزمایش شوند. ۶- استفاده از عینک حفاظتی در حالتی که چشم ممکن است در معرض گرد و غبار ذرات پراکنده در هواء پاشیده شدن مایعات خطرناک قرار گیرد. ۷ استفاده از ماسک‌های تنفسی در صورت در معرض قرار گرفتن در مقابل هواویزهای خطرناک. گرد و غبار گاز و بخارات. ۸ توجه زیاد هنگام جابه‌جایی مواد یا خورندگی زیاد نظیر مایع یا گاز کلرء اسیدهای قلیایی با غلظت زیاد و یا هنگامی که گازهای سمی ممکن است از معرف‌های شیمیایی وارد هوا شود. -٩‏ رعایت تمامی دستورالعمل‌هایی که جهت وارد شدن به فضاهای محدود در دسترس قرار گرفته است. نظیر کنترل محیط از نظر وجود یا عدم وجود اکسیژن, گازهای سمی و استفاده از تجهیزات حفاظتی تنفسی و همراه داشتن فرد کمکی برای شرایط اضطراری. ۰ نکشیدن سیگار و استفاده ننمودن از مواد غذایی و نوشیدنی در محل‌هایی که احتمال وجود مواد شیمیایی و بیولوژیکی آلوده وجود دارد. ۱- عدم استفاده از دستکش لاتکسی در صورت حساسیت به آن. ۳- کلیه بهره‌برداران باید به‌صورت دوره‌ای توسط پزشک آزمایش شده تا هرگونه علائم محتمل به بیماری و یا آلرژی ۳- آموختن و استفاده نمودن از وسایل بالایرنده و متحرک مطمئن برای جابه‌جایی طرف مواد شیمیایی. -------- صفحهٔ بعد -------- جک لیست ارزیابی مخاطرات ورود به شبکه جمع آوری فاضلاب -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- جدول پ.۱-۶- چک لیست ارزیابی مخاطرات به شبکه جمع‌آوری ف ایا به‌منظور تکمیل کارء وارد شدن به شبکه به طور کامل ضروری می‌باشد؟ یا کنترل ترافیک یک عامل خواهد بود؟ اگر پاسخ مثبت است چه وسایل کنترلی لازم است؟ ایا کسی اخیرا وارد شبکه شده است؟ اگر بله. قبلا با چه مشکلاتی مواجه شده‌اند؟ آیا فعالیت یا صنایعی در نزدیکی سایت است که مواد شیمیایی یا مواد سوختی تخلیه کند؟ اگر بله, مواد مربوطه شناسایی شود. سوخت‌ها (بنزین» گازوئیل, گاز طبیعی) حلال‌ها و سایر چه فعالیتی قرار است در شبکه انجام شود؟ بازرسی جوشکاری برش اسیاب کردن استفاده از حلال‌هاء مواد شیمیایی خورنده و یا پاک کننده‌ها استفاده از رنگ اسپری, سند بلاست چه تست‌هایی لازم است انجام شود تا از ایمن بودن هوای شبکه مطمئن شویم؟ غلظت کربن مونوکسید مواد منفحره سایر اگر آلودگی موجود است چه احتیاط‌های ویژه‌ای نیاز است؟ کنترل‌های مهندسی کنترل‌های اداری یا امکان مجزا کردن فضای کاری وجود دارد؟ اگر نه, جچه احتیاط‌های ویژه‌ای به‌کار خواهد گرفت؟ خیر ام -------- صفحهٔ بعد -------- 17 ضوابط ایمنی و بهداشتی پرستل بهره‌بردار از شبکه و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب (بازتگری اول) ادامه جدول پ.۱-۶- چک لیست ارزیابی مخاطرات به شبکه جمع‌آوری فاضلاب برای مخاطرات بیولوژیکی دستورالعمل/ احتیاطی موجود می‌باشد؟ آیا برای ورود به شبکه به تحهیزات ویژه‌ای نیاز است؟ تحهیزات عایق و ضد انفحار چه وسایل نجاتی لازم است؟ -------- صفحهٔ بعد -------- یم ست ۵ ار مها -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۵- علایم و برچسب‌های هشدار دهنده ای 0 ۵۲۵/۲ (۳) ]7700110 با اجها 7 ((0) 0(:0721778 ۴۳/۵۶/۲۵ (+۳) اا | ح ی مد تس اک و 5 : ی ! و ی نکن 9,9 ([2 ) ۸۶/۸0۸7 (211) ]7 («ررن1/ (+1) ان 0۲۷ ۱ و زا طستت 10۳ خاا0ی(ن2] (-)) ۲)0۳۵۵/۲۴ ( ۱ ) 717ع0(7۱۷/۲0(۸71 -------- صفحهٔ بعد -------- مطط۱ ضوابط ایمنی و بهداستی پرسئل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) 2 1۲6 6 7 ۲1211 1 م27 11300 6 (۱۱ 110 )0011۱۵1 ٩۹13141270 101۳ 4844-2 اد نان : ۱06 ۳0۹01 ۳۱۱0 41 6ل[ع10] 0۹۵ ۳0 ۸۵ ۸۵ ۵ ۸/۵ 5 270۳0 ۳:06 عصان م1 عزاع ۳122 صمنانمعز ۷۱ 07( ۳10 ع(( ۲( ۲-۹ رورا 8 ۷11611 ۸ (05 1301051۷6 7 ۱۳۳5 بل ۲ ۱۲۱۷۲۱ ۱۱0 1 ۲0۱۱۷۷۵۲ 16 ۱۹۱۵۵ 6 ک85:) 0 ۹.111 )170 |8ع۲:۱|۵0111 از ۳131111723 ۲۳۵۲۵111121 107 07( 7( ۳0 1۹۱11217 اهنام0 7۳0 -------- صفحهٔ بعد -------- پیورست ۵- علایم و برچسب‌های هشدار دهنده 2 ٩۱۹۱| 1۸۱۵46 6 ام ۸۹ 1+60 0 10716 ۷ )۵10 5 / 1۳221 1 ۱ ۸.۸ ۵۳ 1۱۳122 شژ8 0 1۹۵0102011۷110 7 7 وه ۲۵13110 10۱2۵8 ۳002 9 9 1۲301۵11011 0 : زارد ده 2 0 10227270 1+26۸0] ۸/ ۷۷3۲۳۱۱۲۱۶ 5 ۳6۸1 ط 0 ۷۵۱۱286 12۳ ر 7 او ا 5۷0 ۱۵غ] زاغ 2د۱1 9 9 0 ۲36۵1 |5۱1۵ )" )" اک 11۵2۵۵ 1.2967 ای را 3 001162 9 9 0 1۹۱۱۳۵۱۱۱1 51821 ۱« سوریو -------- صفحهٔ بعد -------- ار ضوابط ایمنی و بهداشستی پرسنل بهره‌بردار از نسبکه و تصفیه خانه‌های فاضلاب (بازنگری اول) شش ۳ ۱۵۲ ورد اه 40 ۳۱۳۱۶ 11۳021۷1۶ 000106۰ 0106ع2 +1۸1 ۳۳۱ ان ,۲ات [۷ر ال ,۵2۳6 6 (1 |۵01۷ ۱۲1۷۵۲۵۵۵ 0 ,۲اه اروطاعزل ,۱۵۳۵ ,0۲۵۳۳۵ با جات بصن اد (+) 6اط 112۳۵ ادج [1۳373ه ,1106 اا؟ا1 : ۲۱۵۳|۶۷ 11۵۱۳۳۵۳۵ )۳( ۳۵۳۵|, 3061006, 2280|16 ۵۵71۳6, 13161۵۵[ بل 30 21۳10 ۵۲۵۷۵6 ۷۵۳۵۵۵۵ بکا ها ما0 بصع ۷ د و ۳ : پدکت یس : وت (0) 014۹۱2۱۱2 سا انم وود ۵11۵0 :015012106 ۵۳۳0 11۳۵۵1۷02۲1 1 110 ,للع 1۲۴ اناک را 10۱ )( ۰ 8۲۱۳۳۱۵۲۱1۵, ۲۱۵11۵۳۵ | کس 0۳ دام‌عمحار عانطاه ,۵۳۵6 مط0ه معانا1۵ بل امه عزکی۲۳۳ (+7) 1۵۵ بت ۷ |213۵ ,۵۵۳1۵ ,۵۲۵۳۵ ,۲1۵۳۹۵ (20) |۲۵۱ ۲13۳۳ |(200 61 ,2001006 ۵۵۵۱۵۳۵ 11و50 ۲۳1)۵۲] ۵ 10۳01 00110 ,له مازلا مه ماگ (0) ۳0۲۳۵۵۱۷۶ ۰ 6 ۱۵۳ 0۲0۵5 3۳( ] 6 801 ۲۳۱۵ آلبا؟ : 9 برد ([1) ۴7۷۱1۳۵۲۱۲۲۴۲ -------- صفحهٔ بعد -------- منابع و مراجع ۱۳ منابع و مراجع ۱- دستورالعمل حفاظت و ایمنی در کارگاه‌های سدسازی, نشریه شماره ۲۴۷ از انتشارات مشترک دفتر امور فنی و تدوین معیارهای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء دفتر استاندارد مهندسی آبء وزارت نیرو سال ۱۳۸۱ ۲- ایمنی عملیات در فعالیت‌های شرکت آب و فاضلاب شهر تهران» از انتشارات شرکت آب و فاضلاب شهر تهرانء سال ۱۳۸۹ ۳- ضوابط بهداشتی و ایمنی پرسنل تصفیه‌خانه‌های فاضلاب, نشریه شماره ۲۷۵ از انتشارات مشترک دفتر تدوین ضوابط و معیارهای فنی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و دفتر استاندادرها و معیارهای فنی وزارت نیرو سال ۱۳۸۳ ۲۹۵ 200 1۳۵11611 ۳۵101۵ ۷۷۵۵7 عادد ۰۷۷ 2004 ۳۵۵۶۰ ک الج 4-۱۷ ۵ ۹6۵۴ 200 01301 1۳۵161 ۷۷۵۵۲ عاحد ۷۷ ,۱120۵ ۲137270 طا ۲1۵ ۱997 ,۲0۳۵۰ .ل ۷۵۱6 -5 ۳1۵ ۳۳2161 ۷۷۵10۲ ۷۷۵۵16 ۱100۵ 0۲ 120 1998 , ۳۵۵۵0 ۳۵۷1۳۵۵۲ 0عاد 6-۷۷ ۳1۵ 1۳2161 ۷۷/۵16۲ ۷۷۵۵۲6 3۵10۵ ۵1 0۵10 1998 ۳۵۵0۵۰ ۳۵۷1۳۵۵۵۲ جعاد 7-۷۷ ] ۳۷۵۵۹ عک ۱۷1۵000210 [2د0م1 ععمعک 200 ۹۳۵۵۵۵ ,۱972 ماانهت بظنا -6 و 6۵ 5100 200 اقانمهک ۵۲ 0۹100 200 تمعن , 0.9 ععنامدمم ۵۶ ۱۵۵۵۵ ۱۷۷۳۲۳ -9 .۱00 6 0۷۷ ۳۵110 ۰ 0ع018عا ۳۵۵۲ 1۳۵1۲ ۷۷۵۵۲ عاحد ۷۷ 2003 ۳۵۵۵10۵۰ ۳۵۷۱۳۵۵۹۵۵۲ ۷۷۵۱6۷ -۱0 ۷ 0 ,۳1۵8 1۳۵16۲ ۷۷۵1۵۲ عادد ۷۷ آ۵ 06۵110 1996 بش۸ ۳۵۱۵۵ ۳۵۷1۳۵۵۵۵ -1 | ۰[ ۷۵1۲۳۵ ,۳۵1110۰ 0 ۵۳۵ ۵) ۸۳۹۳۵۳ ۶ص ۷۵۵۳۹۵ معا غاد ۷۷ هه ۷۷۵۱۵۳ ۵۳ عله م۸ تددعصزداظ بلط -۱2 ( ۳10۷6۵ [0۵ 110 200 0۵ معاهاگ 0۲ ]1۳۹ ۳۱۷۵۲۹۱۷ [[00۵ ۷ ۷۵۲۵۲۹ 506 200 01301 1۳۵16 ۷۷۵۵16۵60 :۵۵ ۵7۵00 طااه ۲ -۱3 ع1[[ع۱ 0 ۳۵:۵۵ -1997 بقع [0۳0۵د ۰ ۸2۲۵۲ 026 ۰[ 10۵10 0 ک0 80۳۵720 ما ۳۳۵۵۹۵۳۵ ۱4۲ ۰ لا (115۳) ۳۳۵۵۱۱۷۵ رد5 عک |۲۵ ۳۵ -۱5 40 ۳۵1108۶ آ0 011106-(0511۸) عاهاک معانم نا او 00ا۵ ۸ )۲1۵ 200 دک [۵ 0002۵0 -۱6۵ 6۵۵0 ۰ 2006 (00۵0 60۳۳۹۵0 ۷۵۳۳۹۵ 006 نکطندک ۷۷۵۲ روط حععناد 0۲ ۷۵۲ علهد 10۵6 -7 ۱ ٩۳-۲1۷۵۲۵۵۶ 5۱11۵6 2005 ۰‏ 1201 0571۸ -۱۵ ۰ 2002 - 2236 0571۸ -ع5107:82 ۶ ۲1۵۵110۵8 [ ۱1001۵ -۱9 ۰ 2002 - 3075 0511۸ - ۲1272705 اهاط ۵۱۵۵ -20 ۰ 2001 - 3170 0571۸ - 20۵110 1۳۵۵ ۷۵۳۳۵ 00102 0صه ا ما60 2 نهک -21 0000۵1 ک (6) (0) 1926.21 دل 1 اک با 1۹ 60۹۳0۵ - بط ععدمک معصاصم) -22 1910.6۰ 51۵0۵۲۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود. افزون بر پانصد عنوان نشریه تخصصی - فنی» در قالب آیین‌نامه» ضابطهء معیار» دستورالعملء مشخصات فنی عمومی و مقاله, به‌صورت تالیف و ترجمه, تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 11622111210111.1۳ قابل دستیابی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- که ۳۳۵۵۵۱۱1۲ 1512۳۲ 53 م2020 ۳121۶ ۹۳۵۵۶1 ۵۲ ۳۳۹۱1۲ ۷1۵ 11621 200 2]۵۲۲؟۹ 1۵۳ ۳1۱۵۳1۵) 1 06۳2107۳5( ]0 24 ۹5۲۹۲۵۹ 110ع11٩) 5 1۳۵21161 ( 11۵۲19209 چ۳1۳۹) 5 .0 017 ]0 ۱111۹۷ 0 51۳31621 1۵۲ 160 01۲ 0116 [2 16616 200 ۳۵۶16611۵2 اه 5۳۵۲ 5 1601162 01 102711601 1 مل ۷۷۵۱۲ 1۵۳۲ 011671۵ هام۳ ۱۱ 37023[ 2012 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- کار کنان بهره‌بردار از شبکه‌های جمع‌آوری و روش‌های مختلف پیشگیری آن جزو مسوولیت‌های هدف از تهیه این نشریه ارائه ضوابط ایمنی و بهداشتی برای کلیه کارکنان بهره‌بردار و مخاطرات مرتبط با شبکه‌های جمع‌آوری و تصفیه‌خانه‌های فاضلاب و ارائه روش‌های پیشگیرانه و اقدامات کنترلی و اصلاحی به‌منظور کاهش این مخاطرات می‌باشد.