ساختمان‌های با اسکلت فلزی (جوشی یا پیچ و مهره‌ای) معمولا به لحاظ الکتریکی پیوسته هستند و د

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. فصل سیزدهم:آرایش‌های اتصال زمین و هادی‌های حفاظلنی ۳( ۹ ۳۵ ۴-۴-۷-۴۳- ساختمان‌های با اسکلت فلزی (جوشی یا پیچ و مهره‌ای) معمولا به لحاظ الکتریکی پیوسته هستند و در یادآوری- پیوستگی الکتریکی سازه را می‌توان به قرار توضیحات ارایه شده در بند ۴-۴-۱۵ فصل ۱۵ مورد آزمون و ارزیابی قرار داد. ۵-۴-۷-۳- در صورت اجرای الکترود زمین فونداسیون تعبیه شده در خاک باید شبکه هم‌بندی اسکلت بر روی فونداسیون ساختمان (هم برای اسکلت بتنی و هم برای اسکلت فلزی) مطابق ۳-۲-۵-۱۳ اجرا گردیده و سپس این دوه در فواصل حداکثر ۲۰ متر یک‌بار به شکل مناسب به یکدیگر متصل شوند. در این حالت شبکه هم‌بندی می‌تواند بر روی یادآوری- در صورت اجرای الکترود زمین فونداسیون تعبیه شده در بتن. اجرای یک شبکه جداگانه برای هم‌بندی اسکلت در تراز فونداسیون ضرورت ندارد. مشروط بر آن که الکترود زمین فونداسیون الزامات حفاظتی و عملکردی مورد نیاز شبکه هم‌بندی اسکت در تراز فونداسیون را برآورده کند. ۵ ۵ 69 ۰ 9 0 گ ۱ هادی ترمینال هوایی (سیستم حفاظت صاعقه) ۸ اتصال اختیاری آرماتورها به هم (مثلا توسط سیم‌مفتول) ۲ پوشش فلزی جان‌پناه بام (فلاشینگ) ۹ آرماتورهای فولادی در بتن (به همراه هادی‌های شبکه مش اضافه شده) ۳ آرماتورهای فولادی ۰ الکترود زمین رینگ (در صورت وجود) ۴ هادی‌های شبکه مش اضافه شده به آرماتور ۱ الکترود زمین فونداسیون تعبیه شده در بتن ۵ صفحه اتصال هادی مش (شبکه هم‌بندی اسکلت) 2 فاصله نوعی ۵ متر برای ابعاد شبکه مش اضافه شده ۶ صفحه اتصال برای شینه هم‌بندی داخلی فاصله نوعی ۱ متر برای اتصال هادی شبکه مش به آرماتور ۷ اتصال هادی شبکه مش به آرماتور با استفاده از کلمپ شکل ۶-۱۳- استفاده از آرماتورهای اسکلت بتنی ساختمان برای هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۳- آرایش اتصال زمین در تاسیسات الکتریکی با تغذیه فشارقوی زمین سراسری نداده باشندء بخشی از ۳۳۱ از سیستم ۲1۷۳۲ می‌تواند به سیستم ۷۴۲ منتقل شود. برای اجتناب از این مشکل, در حال حاضر دو روش زیر به کار می‌رود: الف) اتصال تمام سیستم‌های اتصال زمین 11۷ و 1۷ به هم. ب) جدایی کامل سیستم‌های اتصال زمین 1۷] از ۷]ا. در هر دو مورد» الزامات مربوط به پتانسیل‌های گام تماس و انتقالی * داخل پست و در تاسیسات 1۷ تغذیه شده از آن پست باید رعایت گردند. یادآوری- در صورتی که اجرایی کردن الزامات مورد نیاز مشروح در این بخش قابل انجام باشد. اتصال تمام سیستم‌های اتصال زمین 1۲1۷ و ۷] به هم ترجیح داده می‌شود.. ۲-۸-۳- می‌توان برای کاهش ولتازهای گام و تماسی که در خلال اتصال کوتاه ظاهر می‌شوند. درجه‌بندی (یکنواخت کردن) پتانسیل را با نصب الکترودهای زمین انجام داد. یادآوری- برای درجه‌بندی پتانسیل معمولا الکترودهای زمین در فاصله افقی ۱ متر از تجهیزات یا هر جرم رسانای دیگر و در عمق ۰:۵ متر از سطح زمین دفن شده و به سیستم اتصال زمین متصل می‌شوند (ر.ک. بند ۴-۳-۶-۱۵). ۳-۸-۳ الزامات ویژه‌ای که باید برای تاسیسات فشارقوی (شامل پست‌ها) رعایت گردند در بخش ۱۰ استاندارد بین‌المللی 61936-1 1152 و استاندارد اروپایی 50522 ۲۸ ارایه شده است. همجنین الزاماتی که باید برای حفاظت از ۴ و بخش 442 استاندارد 60364-444 11:2 شرح داده شده است. یادآوری- راهنمایی‌های بیش‌تری در خصوص ارتباط زیرسیستم‌های 1۷ و 11۷ شامل مثال‌هایی از چیدمان اتصال زمین در پیوست الف استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ ذکر شده‌اند. دز [۵ا۳۵ ۴۵۳/00۵ :۱۳۲/0۴ ۵۵۵ا|۵ ۷۷ ((عز 1 :۷۷ * ٩1۷: 10۳ ۷۵1۵۵ ٩ ۲۲۵۵۲ ما۳۳ ۷/۵۵ ۳۳۵۲۳۳۵۵ دا منامام ‎٩ 20۶ ۳۵۳۸1۱۳۵ * -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم:آرایش‌های اتصال زمین و هادی‌های حفاظنی ۱ )۲۶ ۹-۳- زمین کردن شیلد و زره فلزی کابل است. در صورت امکان باید در هر دو سمت به شکلی مناسب مستقیما زمین شده وایا در سمت مصرف کننده یا تجهیرز. به قسمت-رسانای -قابل تماس مربوطه متصل گردند". ۳-۹-۳ اگر شیلد و زره یک کابل برق تک‌رشته در هر دو طرف زمین شود. باید اثر حرارتی ناشی از جاری شدن قبول نباشد. با در نظر گرفتن سایر ملاحظات می‌توان شیلد و زره چنین کابل‌هایی را تنها از یک طرف زمین کرد (ر.ک. بخش ۳-۱۱-۶و ‎۲-۱۲-٩۹‏ استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳). ۳-۹-۳- شیلد و زره فلزی تمامی انواع کابل‌ها که از خارج ساختمان به آن وارد می‌شوند باید در نزدیک‌ترین فاصله از نقطه ورود.ء به شکل مناسب به سیستم اتصال زمین آن ساختمان متصل شوند. در صورتی‌ که اتصال مستقیم به دلایل فنی مجاز نباشد. اتصال باید با استفاده از یک ایزوله کننده قوسی (150) صورت گیرد. ۱۰-۳- علائم ترسیمی جدول ۶-۱۳- علائم ترسیمی مطابق استاندارد 60617 1۳:۴ اتصال زمین حفاظتی (: 81) ان اتصال زمین عملکردی ۱ هم‌بندی هم پتانسیل کننده عملکردی 11 ۱ م قسمت-رسانای -قابل‌تماسی که نباید به سیستم اتصال زمین حفاظتی ساختمان متصل شود. 9 تجهیزات با عایق‌بندی مضاعف (دوبل) ۹ "در کابل‌های کنترلی و ابزاردقیق ممکن است برای کاهش تداخلات الکترومغناطیسی نیاز شود شیلد فلزی از یک طرف زمین شده و در طرف دیگر عایق شود. (اطلاعات بیش‌تر در استاندارد 1050 510 ]1۳ بیان شده است) -------- صفحهٔ بعد -------- ار ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط چ22327ممگشگگکککگگدهدهدهدهدهده«ه«ه««<ه<چهگجگج<ج+گ+<گکحح ۳ ۱ 18 ها : ۱ ی ۱ ک سس 4 سازه فلزی محلی ل ۱ 1 120-4 زمین شده ۳ تا زا یا ۱ یس یت کاس ۹ سا : ۹ | هم ات بت 1 8 سا سس لس لس لس سل ]۱ 1 7 تابلو توزیع اصلی فشا سس ۱ ۱ بو نور.- ر اجه سا را ۱ 1 صعیف ٍ ات وا و و ی | ٍ ۱ ۱ ُ ۱ ۱ ۱ تا | ۱ ۱ ۱ ۱ و ی ۱ ۱ ۱۰ [ ُ ۱ ۱ ز او ۱ ۱۱ ا 15 پع ۱ ۷ ۱ ۸ رن و اعد دص 7 ۳ لک ۱ ۱ : ۱ سس ۱ ۱و ۱ ۱ ۱ سس ۱ وس ۱ ور رو رو ات ۱ ی ۱ 1 ۱ ۱ حح ۱ 1 ۱۷ ۱ 8 ۱ ۱ ۰ سازه فلزی محلب ۳ ۱ 1 ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ال زمین سده ات ۱ ۱ ۱ ی سل ۱ وس مک ۱ 5 سس سس ۱ [16] ۰۰ ۱ هه وا ره ها واه ها ها وا و با باه تیه باسداکت فلزی ۱ مس ۱ ۱ ها ۱ ما اسکلت هر : ۱ ۲ ی مر : ات ساختما. مرحم م‌ زا ۱ ‌ ۰ اس زر ۱ زر 5 ۱ ۱ ۱ ز] ۱ : [3] سس [2] ی لت ‎ [‏ رررررررررررررر شا ۱ الکترود زمین ۱ اتصال هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده تکمیلی ۲ هادی اتصال زمین ۱۲ اتصال هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده محلی ۳ وسیله جداکننده برای اندازه گیری ۱۳ هادی حفاظتی ترانسفورماتور ]1 9 ۸ ۴۳ شینه یا ترمینال یا مفصل ۴ یک هادی اتصال به‌عنوان قسمت -رسانای -قابل‌تماس فشارقوی ۵ شینه یا ترمینال اصلی اتصال زمین ۵ اتصال زمین وسیله حفاظتی سرج ((5۳1) ۶ هادی‌های هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده اصلی ۶ هادی زمین عملکردی ۷ هادی‌های هم‌بندی اصلی ۷ اتصال هم‌بندی محلی بدون زمین ۸ هادی حفاظتی اصلی ۱۸ هادی هم‌بندی عملکردی در ی‌های هیر دالرس ۱۰ هادی‌های حفاظتی شکل۷-۱۳- مثالی از علائم ترسیمی برای سیستم اتصال زمین در یک ساختمان نوعی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۱۳۴ حفاغلت در برابر اغتشاشات ولتازی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومغناطیسی ۱۳۳ ۳۶۵ ۱-۴- دامنه پوشش این فصل از نشریه به موضوعات زیر می‌پردازد: * الزامات در خصوص محدود کردن ولتاژ جهت دست‌یابی به هماهنگی عایقی مورد نیاز تاسیسات الکتریکی ساختمان‌ها. * الزامات حفاظت از تاسیسات الکتریکی ساختمان در برابر اضافه‌ولتا گذرا" و نحوه نصب و انتخاب آن‌ها. * الزامات مربوط به ایمنی تاسیسات الکتریکی در صورت وقوع اغتشاشات ولتاژی و اغتشاشات الکترومغناطیسی که به علل مشخص مختلفی تولید شده‌اند. ۱-۱-۴- ضوابط آرایه شده در این فصل از نشریه قابل تعمیم به شبکه‌های توزیع عمومی برق یا شبکه‌های تولید و انتقال نیرو نیست. اگرچه اغتشاشات از طریق همین سیستم‌های تغذیه ممکن است به سمت تاسیسات الکتریکی هدایت ۲-۴- تعاریف و اصطلاحات ۱-۳۲-۴۳ هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده 8 60100161121 ایجاد اتصال الکتریکی بین قسمت‌های رسانا با هدف هم‌پتانسیل‌سازی. ۲-۲-۴ شبکه هم‌بندی (13) ([137) ۲۷۵۲ 00۵۵۱۵۵ مجموعه‌ای از سازه‌های رسانای به هم متصل که قابلیت "شیلد الکترومغناطیسی" را برای سیستم‌های الکترونیکی در محدوده فرکانسی از جریان مستقیم (.4. 6) تا فرکانس‌های پایین رادیویی " ایجاد می‌کنند. ۳-۲-۴ هادی هم‌بندی رینگ (11۴]) (31۲ا) 6۵۵۱۵۲ ۲1۳۵8 00۵۵1۳۵ هادی /شینه اتصال زمین به شکل حلقه بسته دور تا دور یک اتاق یا طبقه‌ای از ساختمان. ۱۲۳۵۵۹6۵۱ 0۷۳۵۵۵ 9 ۰ * 10۳ 13010 607 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۱ تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۴-۲-۴ سیستم هم‌بندی هم پتانسیل کننده مشترک (با شبکه هم‌بندی مشترک) (88-)) 01 ]6۹۵0111۵ ۲۳۵۲۳۵۵ ([3ا)) ۱۷/۵۲۴ ۵۵1۳۵ ۲0۲۳۳۵۵ سیستم هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده‌ای که هم‌زمان هم‌بندی-هم‌پتانسیل کننده-حفاظتی و هم‌بندی-هم‌پتانسیل کننده- ۵-۲-۴ شبکه هم‌بندی مش شده ‎)٩11511-8۳8( (۸]۲۹]1-177۷) 1۷/۵۲۴ ۵۳۵۱۵۵ 0ع 15 شبکه هم‌بندی عموماً به شکل مش که در آن تمام چارچوب‌هاء رک‌هاء کابینت‌ها و معمولا هادی برگشت تغذیه (.ع. 04) تجهیزات مرتبط با هم به یکدیگر هم‌بند شده و علاوه بر این در نقاط متعدد به [3(۷ان) نیز متصل می‌شوند. یادا وری- شبکه هم‌بندی مش شده (۸۸4]۲511-131)» شبکه هم‌بندی مشترک (۲138) را تقویت می‌کند. ۶-۳-۴- هادی هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده بای‌پس (یا هادی اتصال زمین موازی) (۳۳۲) 7 م0۳۵1 601001611۵ ۶-0283 (۱۳۳۲) 0۳۵۵۶ ۵1۱۳۵8 اعا 02۵ هادی اتصال زمین که با هدف محدود کردن جریان عبوری از شیلد کابل‌های سیگنال وایا داده به‌صورت موازی به آن‌ها ۷-۲-۴- سرج! .دک پدیده گذرای ایجاد شده به‌وسیله ضربه الکترومغناطیسی صاعقه که به‌صورت اضافه ولتاز و/یا اضافه جریان ظاهر می‌شود. ۸-۲-۴- وسیله حفاظتی سرج " (5۳8) ٩۱۳۳6 7 ٩۳۵۵ ۳۵1۵1۱۷۵ 040۷106 )511(( تجهیزی است که اضافه ولتاژهای گذرا را محدود و سرج‌های جریان را به زمین منحرف می‌کند و حداقل شامل یک ۹-۲-۴ سیستم 5۳۱ هماهنگ‌شده 0 5۳۱۲ ۲0۰۲۵۱۱۵۱۵۵ در برخی منابع از واژه "فراتاخت* استفاده شده است. در برخی منابع به‌صورت "برق‌گیر حفاظتی" نام‌گذاری شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومفناطیسی ۱۳ ۳۷ ادوات ]5۳ که به درستی انتخاب. هماهنگ و نصب شده‌اند تا سیستمی را جهت کاهش خرابی سیستم‌های الکتریکی و ۱۰-۲-۴- حداکثر ولتاژ کار دایم 00) 11132:113۱ 601۱۵۹ ۵۵۳۵1۱۳۵ 6 حداکثر ولتاز (.ع. 2) مور یا (.4. 6) که به طور دایم در حالت‌های حفاظتی به ]5۳ اعمال می‌شود. این مقدار معادل با و نار اسم است. ۱۱-۲-۴- تراز حفاظت ولتاژ (,0) ۷۵11286 0۳۵10110 [۷۵1 عددی است که کارکرد ]5۳ را در محدود کردن ولتاژ دو سر ترمینال‌های خود مشخص می‌کند. این مقدار از بالاترین سطح ولتاز محدود شده اندازه‌گیری شده بزرگ‌تر است. تراز حفاظت ولتاژ بر اساس لیستی از مقادیر ترجیحی انتخاب می‌شود. ۱۳-۲-۴- جریان تخلیه نامی (,1) 1 019011386 [ 101311۵ مقدار پیک جریان با شکل موج ۸/۲۰ است که از 580 عبور می‌کند و برای دسته‌بندی 501ها در آزمون کلاس !| و همچنین به‌عنوان یک پیش‌شرط برای آزمون‌های کلاس | و || استفاده می‌شود. ۱۳-۲-۴- جریان ضربه (,«:1) 1 1110|56 این جریان با سه پارامترء مقدار پیک جریان ضربه‌ای »..م/ بار الکترونی 0) و انرژی مخصوص ۰۷۷/1 تعریف می‌شود. از این پارامتر برای آزمون کلاس ]در دسته‌بندی ]5۳1ها استفاده می‌شود. ۲۵160 11۳۵1۹6 ۷۷۱111۹12۵0 6 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۱۵-۲-۴- مجموعه (یا شاکله) ‎٩۳0 25507 ]5۳ به یک یا چند ]5۳ به همراه تمامی قطع‌کننده‌هایی که توسط سازنده در کنار (]5۳ الزام شده‌اند گفته می‌شود. که حفاظت اضافه ولتاژ مورد نیاز بر اساس نوع سیستم زمین را فراهم می‌کند. ۱۶-۲-۴- جریان دنباله (,7) (70) 0۳۳۵۲ 0[10۷۷] جریانی است که توسط سیستم قدرت الکتریکی تأمین می‌شود و پس از تخلیه جریان ضربه از ]5۳ عبور می‌کند. جریان دنباله به طور قابل توجهی از جریان کار دایم" (ع1) متفاوت است. ۱۷-۲-۴- قدرت قطع جریان دنباله (م1) 68 116۵۳ 0۳۳۵1۲ 10110۷۷ جریان اتصال کوتاه قابل انتظاری " است که (8۳1 قادر است بدون عمل‌کردن جداکننده ". آن را قطع کند. ۱۸-۲-۴- جریان باقی‌مانده ۲۳510۵ [ 0۳۳۵۲۲ )1۸( مقدار 110/55 بردار مجموع مقادیر لحظه‌ای تمامی جریان‌هایی که از مدار اصلی وسیله جریان باقی‌مانده عبور می‌کند. ۱۹-۲-۴- وسیله (حفاظتی) جریان باقی‌مانده ((1۲0) (1۱۹) 40۷16۵ (11۷۵عع0۳۵1) 00۳۳۵۵۲ [۵ ۲۳۹10 کلید مکانیکی یا مجموعه‌ای از قطعاتی است که تحت شرایط خاص در زمان رسیدن جریان باقی‌مانده‌ای بیش از یک ۲۰-۲-۴- اضافه ولتاژ موقتی 86 10100۲۵۲۷ اضافه ولتا نسبتاً طولانی مدت (کسری از ثانیه تا چند ثانیه) در فرکانس اصلی قدرت ۲۱-۲-۴- اضافه ولتاز گذرا ]1۳3۹10۲ اضافه ولتاژی با مدت زمان در حدود چند میلی‌ثانیه یا کم‌ترء به‌صورت نوسانی یا غیر نوسانی» معمولا شدیداً میرا شده "۲0۵0۹ 000۳۵۳۵ 1 * ۲۵۵00016 50۳-۲۳011 ۵1 70 * 001۱/1620 6 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۴- استانداردها مدا رک الزامی زیر حاوی مقرراتی هستند که در متن این فصل به آن‌ها ارجاع داده شده است. بدین ترتیب آن مقررات. جزئی از این نشریه محسوب می‌شود. در صورتی‌که به مدرکی با ذکر تاریخ انتشار ارجاع داده شده باشد. اصلاحیه‌ها و تجدیدنظرهای بعدی آن مورد نظر این فصل نیست. در مورد مدارکی که بدون ذکر تاریخ انتشار به آن‌ها ارجاع داده شده است. همواره آخرین تجدید نظر 9 اصلاحیه‌های بعدی آن‌ها مورد نظر است. * استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۴۲ تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف - قسمت ۴۲۳-۴: حفاظت برای * استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ زمین حفاظتی تاسیسات الکتریکی -آیین کار. :4-4 8-۳۵۲ 1۹1۵113110 آهامعله ععما|۵ ما1 ,18 2015+۸0/102:20: 007۸۱11 :3064-4-44 ‎٩۱۳۲ ۰ 616010122616 200 کعمصه ما کل ععهاا۵ اک نهعه ۳۳۵1110 - 526 1۵۳ ۳۳۵0۵ 6۳1100 200 56160110 :5-53 ۳۵۳ - 121105 |ها1۹ ماه ععما|۵ ما1 ,19 ۵364-5-53:20 ‎٩1۱۳۵۲ 40 ]00۳۲۳۵ ,5۷110108 ,130131100 ناهد 1۵۳ ۵۳۵11100 1۵۶ 10006 - امع م00 ماه 173030 5 07010011۷6 5۳۵۵6 :11 ۳۵۳ - ما00 0106 26 ععقا اما ,| ۱:201 ‎٩1۱۳۵۵۱6۵43-1 ۰ )ع] 200 ۵1۳۵۵۹ - 55165 006۲ 10۳-۵1226 ماع ددم 5 0۳010011۷6 5۳۵۵ :12 ۳۵۲ - ما00 0106 26 ععقا|۵ ما ,2:2020 ‎٩1۱۳۵۵۱6۵43-1 ۰ 0۳۱0 11621100 مره 20 5016010 - کصاکرد 0060 ععها ۱۵۳-۵ ۵ فعامعصص0 :1 ۳۵۲ - 0001065 0۲0160116 ۳۳86 ععقا|۵0 10۳ ,1:2000+۸۱/1:2008+۸۵/2:2012 ‎٩۱۳۵۲۵1۱۵43-2 - ۵۵۲6۵ 08اه زد 200 1100۵1۵11005 ما غامد کععنحعل ۳016 عون ۰ ع۶ع 12811 20 ۳۵۷/1۳۵۹ 6۵ ۳۵۳]۵۳۵] 5 0010011۷6 5۳۵6 :22 ۳۵۳ - ما00 0106 ۵6 ععقا اما ,۱5 2:20 ‎٩1۱۳۵۹۵۱۵43-2 0دصعماعف ام 0101 ک هو دنعمهآ از 6 لک - 0006165 002 هر [ 001121 ۰1۳0 - 5۷516185 5001۷ 1۵-۷۵112826 0لط ۳ ا 6 6000 10۲ 00۵1200 13۹131100 ,۵۵664-۱2020 ‎٩1۱۳۵ 5۰ 200 101۳6۵۹ ,۳۳۱۵|65 :1 ۳۵۳۲ 40 ع 168110 :4-5 ]۳۵۳ - (۳۱/۲) بانط 0۵۵ ۳110۵216 7 201: ۸۱/101 +14 20: ‎٩1۱۳۲۲۵1۵04-5 1681 11331313117 5۱۳۵۵ - 12031065 1116231۳61631 5 5 00۳11-0۳266 006۳2160 060 |[۹۱۵۵م ,2010+۸۹/۱:2012+۸۱/102:2013: ‎٩۱۳۵۲۵1۱۵۵9-۱ ۰ ]00606۳۵ :1 ۳۵۳ - (1۲58305) کعفت 5۱127 200 ۵۹010 1۵۲ ۵۳۵0۵ 0۷۳۳۳۵۲ |۱۵۳۵ ٩۱۳۵۲۵1۱۵۵8-۱ :2010+۸۹/۱:2012+۸۹/02:2013, ۸۵۹۵| 0۳۵۲ ۵۵۵۳۵۵۵ 03۳-5 ۷۷1۲0۵۲۰ 1۵] 0۷۳۵۲ ۵۳۵10 1۵۳ ۵۹۳۵1۵ 200 51127 ‏دق‎ )1 ۲6-8 5( - ۳۵۲1: 006 6۲۵[ 1 ٩1۱۳۲ ۵۵036:2009, 1۳۵ ٩142م‎ ۰ ٩1۹0۵/1۳۵ 30129:2015+۸04101:2019, 1010۳۵100 1600102 -[61600111 16211057-8 1161/۵۵ 1۵۲ 1۵ ‏5ع‎ 200 016۳ ۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۷۰ م۱۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۱-۳-۴ استاندارد ساخت و آزمون تمام قطعات. وسایل و تجهیزات مورد استفاده در حفاظت در برابر اغتشاشات ولتاژی و اغتشاشات الکترومغناطیسی ساختمان‌ها باید مطابق ضوابط بیان شده در این فصل از نشریه باشد و بر اساس استاندارد ملی ایران وایا شیوه‌نامه مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی ساخته. آزموده شده و موفق به دریافت نشان ملی استاندارد ایران یا اخذ گواهی انطباق از آزمایشگاه‌های مرجع مورد تایید سازمان ملی استاندارد ایران وایا اخذ گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات راه» مسکن و در صورتی‌که در خصوص بخشی یا کل آزمون‌های مورد نیاز برای یک قطعه. وسیله یا تجهیزء استاندارد ملی ایران و شیوه‌نامه مرکز تحقیقات راه». مسکن و شهرسازی, هر دو موجود نباشند. انجام آزمون مطابق استانداردهای بین‌المللی نظیر 1۳2 و 150 در یک آزمایشگاه معتبر و صاحب صلاحیت" و اخذ گواهی آزمون ضروری است. فهرستی از قطعات. وسایل و تجهیزات مورد استفاده در حفاظت در برابر اغتشاشات ولتاژی و اغتشاشات الکترومفناطیسی و استانداردهای ساخت و آزمون مربوطه در جدول (۱-۱۴) آمده است. طراحی, اجراء نظارت و آزمون و تحویل حفاظت در برابر اغتشاشات ولتاژی و اغتشاشات الکترومغناطیسی مطابق الزامات بیان شده در این فصل باید به ترتیب توسط طراحان. مجریان» ناظران و بازرسان متخصص و کارآزموده که دارای مجوز مرتبط و معتبر از مراجع ذیصلاح ملی وایا گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی باشند. انجام شود. جدول ۱-۱۴- استاندارد ساخت و آزمون ردیف شرح تجهیز استاندارد ساخت و آزمون ۱ وسیله حفاظتی سرج (5810) فشار ضعیف [ 1۳661643-1 ۲ وسیله حفاظتی سرج ((5۳1) جریان ضعیف 61643-1 ۲6| ۳ سازگاری الکترومفناطیسی /۳۱) 116000 ۴-۴- حفاظت از تاسیسات فشار ضعیف در برابر اضافه‌ولتاژهای موقتی ناشی از وقوع خطا ۱-۴-۴- علل اصلی ایجاد اضافه‌ولتاژهای موقتی شدید در تاسیسات الکتریکی به قرار زیر هستند: * وقوع اتصالی بین سمت فشار قوی و زمین در پست ترانسفورماتوری که تاسیسات فشار ضعیف را تغذیه می‌کند (ر.ک ". بخش 442.2 استاندارد 60364-444 1۳۲). * قطع هادی خنثی در سیستم 73 و 77 (ر.رک. بخش 442.3 استاندارد 60364-444 11۴). " صلاحیت آزمایشگاه توسط یکی از مراجع ذیصلاح ملی (شامل سازمان ملی استاندارد ایران یا مرکز تحقیقات راه. مسکن و شهرسازی) تعیین می‌شود. ۲ -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومغناطیسی ۱۳۳ ۷۲۷ *اتصال زمین اتفاقی" در سیستم 1۳ با هادی خننای توزیم شده (ررک. بخش 442.4 استاندارد 6۵0364-41-44 ۱۳6). * وقوع اتصال کوتاه بین هادی‌های فاز و خنثی در تاسیسات فشار ضعیف (ر.ک. بخش 442.5 استاندارد 60364-4-44 -۳]). یادآوری - الزامات آرایش اتصال زمین در پست‌های ترانسفورماتوری در بخش ۸-۱۳ فصل ۱۳ عنوان شده است. ۲-۴-۴- وقوع اضافه ولتاژ موقتی باعث اعمال تنش ولتاژی به سیستم عایقی تجهیزات و تاسیسات الکتریکی می‌شود. مقدار این اضافه ولتاژها باید توسط تدابیر مناسب نظیر کاهش مقدار مقاومت آرایش اتصال زمین, کاهش جریان اتصال کوتاه زمین» جدا کردن آرایش اتصال زمین 11۷۲ و 1.۷۲ از هم و کاهش مدت زمان برقراری خطای اتصال کوتاه, تا حد ممکن کاهش یابد. در هر صورت سطح عایقی تجهیزات و تاسیسات الکتریکی باید به گونه‌ای انتخاب شود که تحمل بزرگ‌ترین تنش‌های ولتاژی ناشی از اضافه ولتاز موقتی را داشته باشد. ۵-۴- حفاظت در برابر اضافه‌ولتاژهای گذرا با منشاء جوی با ناشی از کلیدزنی (قطع و وصل) ۱-۵-۴- کلیات در حالت کلی اضافه‌ولتاژهای کلیدزنی " اندازه کوچک‌تری در مقایسه با اضافه ولتازهای گذرای دارای منشاء جوی" دارد. در نتیجه. الزامات حفاظت در برابر اضافه ولتاژهای گذرا با منشاء جوی به طور معمول الزامات حفاظت در برابر اضافه ولتازهای کلیدزنی را نیز پوشش می‌دهد. در صورتی که هیچ‌گونه حفاظت اضافه ولتا گذرایی در برابر اغتشاشات با منشاء جوی نصب نشده باشد. ممکن است حفاظت در برابر اضافه ولتاژ کلیدزنی نیز ضرورت یابد. یادآوری- اضافه‌ولتاژهای ناشی از کلیدزنی می‌تواند بازه زمانی طولانی‌تری داشته و حامل انرژی بیش‌تری نسبت به اضافه ولتاژهای گذرا با منشاء جوی باشد. حفاظت در برابر اضافه ولتاژهای گذرا به‌وسیله نصب وسایل حفاظت سرج " موسوم به 5۳10 فراهم می‌شود. در صورتی که استفاده از 5۳10 برای خطوط تغذیه برق نیاز شود. پیشنهاد می‌شود برای سایر خطوط از قبیل خطوط مخابرات نیز 5۳10 ۱۸۵۵010010 8 * 17۷: ۵ ۷۵۱۵۵۵ ٩1۷: 10 ۷۱۵۵ ٩ ‏ما5۳‎ 0۵۳۵۵۵ 5 0 عزع امد0 ۸ ‎٩ ٩ ۹00۵: ‏میگ‎ ۳3۳۵1۵۵1۷۵ 65 -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۳۲ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط در این نشریه, در مورد الزامات حفاظت در برابر اضافه ولتاژهای گذرا که از طریق سیستم‌های انتقال داده" منتقا می‌شود بحث نشده و باید برای اینگونه موارد به استاندارد 61643-22 ۳۲| مراجعه شود. الف) از طریق انجام مطالعه مدیریت ریسک صاعقه مبتنی بر بخش ۵-۱۵ فصل ۱۵ که ممکن است منجر به الزامی شدن یک یا هر دو تدبیر حفاظتی زیر شود: ۱) تعبیه (5۳1های هم‌بندی به‌عنوان بخشی از *1].۳5 داخلی با هدف جلوگیری از وقوع قوس‌های خطرناک در داخل سازه تحت حفاظت ناشی از جاری شدن جریان صاعقه در 1.۳5 خارجی یا سایر اجزای رسانای سازه (پارامترها و نحوه چیدمان چنین وسایل حفاظتی سرجی باید بر اساس بند ۲-۲-۶-۱۵ فصل ۱۵ و بند ۴-۵-۱۴ تعیین شوند). ۲) تعبیه سیستم (5۳1های هماهنگ شده به‌عنوان قسمتی از *5۳۱4 برای جلوگیری از خرابی سیستم‌های داخلی (تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی) زمانی که تحت تاثیر ضربه الکترومغناطیسی صاعقه (1۳۸/۳۴) قرار می‌گیرند (پارامترها و نحوه چیدمان چنین وسایل حفاظتی سرجی باید بر اساس بند . ۴-۷-۱۵ فصل ۵ و بند ۳-۵-۱۴ تعیین شوند). ب) در موارد زیر که اضافه ولتاژ گذرا با منشاء جوی (منتقل شده از طریق شبکه توزیع نیروی برق, مثلا در اثر ضروری کند. باید مطابق بند ۳-۵-۱۴ عمل شود: برابر اضافه ولتاژ گذرا پیش‌بینی شود: - خدمات عمومی و میراث فرهنگی. به‌عنوان مثال قطع خدمات عمومی (آب. برق و گاز» مراکز آل با سیب به موزه‌ها. - فعالیت‌های تجاری یا صنعتی به‌عنوان مثال هتل‌هاء بانک‌هاء صنایع, بازارهای تجاری, مزارع کشاورزی. 5515 زد 7۳۵09 ۵۵ ۱ 0 ۳۳۵۱۵۵۵ انا :۲۳۹" ٩ 90۱/: 1/2 ۳۳۵1۵۵۵۵ ۱/1 ‏باق0۵‎ ۵۵ 113000 001۳01۵0۵110 1ت] انا :1۸/۳ * -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومغناطیسی ۳( ۳ ۲) پیش‌بینی حفاظت در برابر اضافه ولتاژ گذرا در مواردی‌که اضافه ولتاز بتواند بر روی یک انسان اثر نامطلوب بگذارد ضروری است به‌عنوان مثال در ساختمان‌های مسکونی یا دفاتر کوچکی که تجهیزاتی با رده اضافه ولتاژ [ یا 17 در آن‌ها نصب شده باشد. ۳) توصیه می‌شود حفاظت در برابر اضافه ولتاژ گذرا برای ساختمان‌های دارای ریسک آتش‌سوزی لحاظ ۴) توصیه می‌شود در مواقعی که در ساختمان تجهیزاتی هست که احتمال تولید اضافه ولتاژ یا اغتشاشات ناشی از کلیدزنی در آن‌ها وجود دارد و اندازه این اضافه ولتاژ می‌تواند از مقادیر اسمی برای تاسیسات موردنظر تجاوز کند. حفاظت در برابر اضافه ولتاژهای کلیدزنی در نظر گرفته شود. به‌عنوان مثال جایی که از ژنراتور ۷] برای تغذیه تاسیسات استفاده شده» یا بارهای سلفی و خازنی (به‌عنوان مثال الکتروموتورهاء ترانسفورماتورهاء بانک‌های خازنی و غیره)» یا واحدهای ذخیره‌ساز انرژی نصب شده باشند. ۳-۵-۴- دسته‌بندی ولتاژهای ضربه اسمی در هر تاسیسات الکتریکی با هدف تضمین هماهنگی عایقی " برای تجهیزات مختلف یک ولتاژ ضربه اسمی " (یا بطور متناظرء یک رده اضافه ولتاژ) تعیین شده و از آن برای دسته‌بندی کردن تجهیزاتی که مستقیماً از تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف تغذیه می‌شوند. استفاده می‌شود. برای اکثر تجهیزات حساسی که باید تحت حفاظت قرار گیرند. در نظر گرفتن ولتا ضربه اسمی :7۷ (ر.ک. استاندارد 60664-۱ 1۳6) ضرورت دارد اما در مواردی‌که حتی توقف موقتی کارکرد تجهیزات نیز باعث ایجاد شرایط بحرانی می‌شود. باید به جای آن» پارامتر سطح ایمنی تجهیزات " (ر.ک. استاندارد 61000-4-5 1۳2) را در نظر گرفت. نکات زیر باید همواره مورد توجه قرار گیرند: الف) تجهیزات با ولتا ضربه اسمی متناظر با رده اضافه ولتاژ 1۷7 برای استفاده در مبدا تاسیسات یا در نزدیکی آن (مثلاً در بالادست تابلو توزیع اصلی) مناسب هستند. تجهیزات در رده اضافه ولتاژ 1۷ قابلیت تحمل ضربه بسیار بالایی داشته و درجه بالایی از قابلیت اطمینان را فراهم می‌کنند. ولتاژ ضربه اسمی آن‌ها نباید کوچک‌تر از یادآوری ۱- نمونه‌هایی از این تجهیزات عبارتند از:کنتورهاً, رله‌های اضافه جریان اولیه (پرایمری)" و "1۵۹1۵00 7 5 * 1۵160 1٩6 86 * ۳:۵1 1.6۷] ٩ ۴۱00۵۷ 5 665 ۳۳۵1۵0۷۵ 0۷۵۳۵۳۳۵۹ /۵۹ ۳ * قاندل] 0۳۵۱ عاممز * -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۱ تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ب) تجهیزات دارای ولتازٌ ضربه اسمی متناظر با رده اضافه ولتاز ]ال برای استفاده در تابلوهای توزیع اصلی یا یادآوری ۲- نمونه‌هایی از این تجهیزات عبارتند از: تابلوهای توزیع, قطع‌کننده مدار"ء سیم‌کشی ساختمان‌ها" (شامل کابل‌هاء شینه‌هاء جعبه تقسیم‌هاا, کلیدهاء پریزها")» تجهیزات صنعتی, موتورهای ساکن " با اتصال دایمی به تاسیسات الکتریکی و غیره. پ) تجهیزات با ولتاز ضربه اسمی متناظر با رده اضافه ولتاز ال برای اتصال به تاسیسات نصب ثابت مناسب ۰ ۰ ۰ ۰ . ۳ ۰ ۷ ۳ ۰ ام هستند. درجه‌ای از دسترس‌پذیری را فراهم می‌کنند که به طور معمول برای مصرف‌کننده‌ها کافی است. ولنتاز ضربه اسمی آن‌ها نباید کوچک‌تر از مقادیر مشخص شده در جدول (۲-۱۴) باشد. یادا وری ۳- لوازم خانگی * و بارهای مشابه نمونه‌هایی از این تجهیزات هستند. ت) تجهیزات با ولتاژ ضربه اسمی متناظر با رده اضافه ولتاز | فقط برای استفاده در تاسیسات نصب ثابتی که ]هایی در بیرون تجهیزات نصب شده و اضافه ولتاژهای گذرا را به سطح معینی محدود نمایند. مناسب هستند. ولتاژز ضربه اسمی آن‌ها نباید کوچک‌تر از مقادیر مشخص شده در جدول (۲-۱۴) باشد. بنابراین توصیه می‌شود تجهیزات با ولتاژز ضربه اسمی متناظر با رده اضافه ولتاژ ]| ترجیحاً در مبدا تاسیسات یا در نزدیکی آن یادا وری ۴- تجهیزاتی که دارای مدارهای الکترونیکی هستند (نظیر کامپیوترهاء تجهیزات الکترونیکی خانگی و غیره) نمونه‌هایی از این تجهیزات هستند. ماج [ز۸۷۵ "۱ ۲1۳11۵ ۱ 5۷5105 ۷۹/۱۳۵۵" دهبر0 ۳3 در ره |01 آ0ا۹۵۵ " 0۹۵ ۹1۵۱0۵۳۵۳۷ * 1 مادنا اصعست 1۵05 م۸ لامحاه‌دیان ۲" -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومفناطیسی ۱۳۳ ۳۳۵ جدول ۲-۱۴- ولتاز ضربه اسمی ضروری تجهیزات. «۸) نامی (.ع. 2) با (.01. 2) (تا ۳۷ سا ی ۱ :< آن‌ها) کیلو و ولت ام مثاا . لما: برای مثال, لوازم 8 1 برای مثال, وسایل بر و برق)» سیستم‌های کنترل ۱ توزیع. کلید و پریزها ایا آلا- الکترونیکی حساس از راه دور" 7 رده اضافه ولتاز 1۲ رده اضافه ولتاز 11 رده اضافه ولتاز ۹1 رده اضافه ولتاز آ - (تجهیزات با ولتارٌ ضربه (تجهیزات با ولتاز (تجهیزات با ولتاز (تجهیزات با ولتاز سح ,333 الف - مطابق با استاندارد 60038 60 ]. ب- برای سیستم‌های ][ با ولتاژ بهره‌برداری ۲۲۰-۲۴۰ ولت. به خاطر افزایش ولتاژز نسبت به زمین در هنگام وقوع خطای زمین بر روی یکی از خطوط باید مقادیر ردیف ۲۳۰/۴۰۰ استفاده شود. ج- این ولتاژ ضربه اسمی بین هادی‌های برق‌دار و :]۳ اعمال می‌شود. ۴-۵-۴ انتخاب و نصب 5۳1 ها ۱-۴-۵-۴ محل نصب 5۳0 و کلاس آزمون 5۳0 برای حفاظت در برابر اثرات صاعقه و در برابر اضافه‌ولتاژهای کلیدزنی, باید 5010 با کلاس آزمون 11 استفاده شود. وسایل حفاظتی سرج باید در نزدیک‌ترین نقطه ممکن به مبدا تاسیسات نصب شوند. در سازه‌هایی که مجهز به سیستم حفاظت صاعقه خارجی هستند یا به گونه‌ای حفاظت در برابر اثرات مستقیم صاعقه برای آن‌ها در نظر گرفته شده است. باید از 0 با کلاس آزمون آ استفاده شود. در سازه‌هایی که به سیستم حفاظت صاعقه خارجی مجهز نشده‌اند. ولی در عین حال امکان اصابت مستقیم صاعقه به خطوط هوایی در فاصله بین آخرین پایه شبکه توزیع برق و نقطه ورودی تاسیسات وجود داشته باشد. باید 5۳10 با کلاس آزمون آ مطابق جدول (۳-۱۴) در مبدا تاسیسات الکتریکی یا نزدیک آن تعبیه شود. ۱۲۵1000101] 58 * ۳: ۳۳۵1۵011۷6 68 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۱ تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط جدول ۳-۱۴- انتخاب جربان تخلیه ضربه (مم/) نوع اتصال 0 ی با ممکن است برای این که تاسیسات به اندازه کافی حفاظت شود (کاهش تراز حفاظت ولتاز «ل]ٌ با توجه به ولتاز ضربه اسمی 0/) تجهیزات مورد حفاظت) استفاده از 5۳]0هایی با کلاس آزمون ]] یا کلاس آزمون ]1[ نیاز باشد. در این صورت این (5۳1ها نباید بدون آنکه ]5۳ در مبدا تاسیسات نصب شده باشد استفاده گردند و باید با (5]1های بالادست خود اگر 5۳1 با کلاس آزمون [ قادر به فراهم نمودن حفاظت مورد نظر در بخش 534.4.4.2 استاندارد 60364-5-53 ۳۲| نباشد. باید (]5]۲1هایی با کلاس آزمون آ] یا کلاس آزمون آ]] به آن افزوده شود تا از تامین تراز حفاظت ولتاژ مورد نیاز شوند تا تجهیزات مطابق جدول (۲-۱۴) به اندازه کافی حفاظت شوند. در این صورت هماهنگی لازم با (]5۳های یادآوری ۲- این قبیل (5۳1های اضافی ممکن است جزئی از تاسیسات الکتریکی نصب ثابت بوده یا از نوع سیار باشند. ممکن است نصب (]5۳های اضافی جهت حفاظت اضافه ولتاز گذرا در برابر تهدیداتی که از سوی سایر منابع اضافه ولتاز * اضافه ولتاژهای کلیدزنی که توسط مصرف‌کننده‌هایی که در داخل تاسیسات قرار دارند تولید می‌شود. اضافه ولتاژهای روی سایر تاسیسات خدماتی شهری ورودی نظیر خطوط تلفن, شبکه‌های کابلی اینترنت. * اضافه ولتاژهای روی خطوطی که سازه‌های دیگر را تغذیه می‌کنند. نظیر ساختمان‌های فرعی, تاسیسات 4 ۲0۳۵۵۵۳ : ۱7 -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومفناطیسی ۱۳ ۳۷ در موارد فوق توصیه می‌شود نصب ]5۳ در نزدیک‌ترین نقطه ممکن به مبدا چنین تهدیداتی در نظر گرفته شود. اطلاعات بیش‌تر را می‌توان در استانداردهای 6۱643-12 ۳۲| و 61643-22 ۲۲| یافت. در صورت نصب (](]5 در پایین دست یک تابلوی فرعی (به طور مثال در یک پریز» باید به شکل دایمی در این تابلو توزیع علامت‌گذاری شود (به طور مثال به‌وسیله یک برچسب). ۲-۴-۵-۴ الزامات حفاظت اضافه ولتاژ گذرا حفاظت در برابر اضافه ولتاژهای گذار ممکن است از طرق زیر فراهم شود: * مابین هادی‌های برق‌دار و اتصال زمین حفاظتی ]۳ (حفاظت مود مشترک) * مابین هادی‌های برق‌دار (حفاظت مود تفاضلی) یادآوری ۱- اتصال نوع ۳71! در وهله اول حفاظت مود مشترک را فراهم می‌کند. اگر حفاظت مود تفاضلی نیز ضرورت داشته باشد. اغلب به تعبیه ]9۳های اضافه مابین هادی‌های برق‌دار نیاز است. یادآوری ۲- اتصال نوع ۲72 ترکیبی از حفاظت مود مشترک و حفاظت مود تفاضلی را فراهم می‌کند. حفاظت بین هادی‌های برق‌دار و اتصال زمین حفاظتی :]۳ (چنانجه هادی خنثی وجود داشته باشد شامل خننثی به :۳ حفاظت بین هادی‌های فاز و خنثی (چنانچه هادی خنثی وجود داشته باشد) به منظور حصول اطمینان از حفاظت حفاظت بین هادی‌های فاز (در شرایط وجود چندفاز) اختیاری است. برخی تجهیزات ممکن است به هر دو حفاظت مود مشترک (برای تحمل عایقی در برابر ضربه) و مود تفاضلی (برای ایمنی در برابر ضربه) احتیاج داشته باشند. یادآوری ۳- برای مثال, تجهیزات الکترونیکی کلاس ]| یا کلاس ]| دارای اتصال زمین عملکردی ۲۲۲ به حفاظت مود مشترک و در عین حال حفاظت مود تفاضلی برای حصول اطمینان از یک حفاظت جامع در برابر اضافه ولتاژهای گذرای ۳-۴-۵-۴ انواع اتصال در سیستم‌های 781-5 پا 70-۳-59 در صورتی که فاصله بین نقطه جدایی ۳۲ و ‎٩‏ و محل نصب 91ها کم‌تر از ۰:۵ متر باشد. یا نقطه جدایی و 8010ها در داخل یک تابلو فرعی واقع شده باشد. می‌توان 5010 بین خنثی و ثا۳ را حذف نمود. ۱ در اتصال نوع 1 آل) پل‌های (]5۳ بین هادی‌های برق‌دار از یک طرف و هادی یا شینه ]۳ از طرف دیگر متصل می‌شوند. " در اتصال نوع 72 پل‌های 500 بین هادی‌های فاز از یک طرف و هادی پا شینه خننی از طرف دیگر متصل می‌شوند. در این نوع اتصال ممکن است یک ]5۳ مخصوص نیز بین هادی یا شینه خننی و هادی با شینه ۳5 قرار گیرد. ٩ ۳۵: ۳۵۵۳۵۱ ۲۵۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان ۳۸ ۳( تاسیسات برفی فشار ضعیف و فشار متوسط ۴-۴-۵-۴ انتخاب ‎٩۳]‏ ها انتخاب (]]5ها باید بر پایه پارامترهای زیر باشد (ر.ک. بخش 34.4.4 استاندارد 60364-5-53 16]): * تراز حفاظت ولتاژ (,لا) و ولتاژز ضربه اسمی (۸ال)) تجهیزات تحت حفاظت * ولتاٌ کار دایمی (ءل)) ٩‏ نوع سیستم نیرو (1 7 10 1 ۱) * جریان تخلیه نامی (,/) و جریان تخلیه ضربه (می/) * هماهنگی بین وسایل حفاظتی سرج * جریان اتصال کوتاه مورد انتظار " * قدرت قطع جریان دنباله یاداًوری ۱- وسایل حفاظتی سرج (5۳1) باید مطابق الزامات استاندارد 61643-11 ۳۴| ساخته و آزموده شده باشند. یادآوری ۲- اطلاعات بیش‌تر راجع به انتخاب و کاربرد ]50ها در استاندارد 61643-12 ۳2| آورده شده است. ۵-۴-۵-۴ حفاظت 5۳1 در برابر اضافه حربان وسیله حفاظتی سرج باید با توجه به اندازه جریان اتصال کوتاه» در برابر اضافه جریان حفاظت شود. این حفاظت بر اساس دستورالعمل سازنده ممکن است داخل وایا خارج از ]5 باشد. مقادیر اسمی و مشخصات فنی وسایل حفاظتی اضافه جریان خارجی (02۳]۲) مورد نیاز برای حفاظت ]5۳ باید با عنایت به موارد زیر انتخاب شوند: * مطابق یا مفاد بخش ۴۳۴ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۴۳. * تا حد ممکن بزرگ به منظور حصول اطمینان از بالا بودن قابلیت جریان سرج برای کل مجموعه 5۳0 * ولی از مقادیر اسمی و مشخصات فنی الزام شده مندرج در دستورالعمل نصب سازنده ]5۳ در خصوص حداکثر مقدار حفاظت اضافه‌جریان تجاوز نکند. ۶-۴-۵-۴- حفاظت در برابر اتصال کوتاه " رعایت الزامات بخش 34.4.6 استاندارد 60364-5-53 )| در مورد این نشریه الزامی است. ۷-۴-۵-۴ نصب ‎٩۳]‏ در مدار مجهز به ۲20 اگر (]5‌ها مطابق بند ۱-۴-۵-۱۴ نصب شده و در سمت بار وسیله حفاظتی جریان باقی‌مانده قرارگرفته باشند. 0(ها) ممکن است با/یا بدون تاخیر زمانی باشد ولی باید بتواند جریان سرج ۸/۲۰ با دامنه ۳ کیلو آمپر را تحمل کند. 1 ]510۳1-61۳01 ۷۵۵۵0 ۱ 0 ۳۳۵1۵0110 ۳0۳۵1 007 :00۳0 ۳۵۵۱۲" -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومغناطیسی ۳( ۳ یادأآوری ۱- (آن)۹اهای نوع 5 مطابق با استانداردهای 61۱0085-1 ]| و [-61009 ۳6| الزام فوق را برآورده می‌کنند. یادأآوری ۳- در صورتی‌که جریان سرج ۸/۲۰ بزرگ‌تر از ۲ کیلو آمپر باشد. ]1۹۳۱ ممکن است موجب قطع کاذب مدار یادآوری ۳- رعایت موارد فوق ممکن است برای لآل)+اهایی که در بالادست (]5۳های اضافی (پیش‌بینی شده برای یادأآوری ۴- نصب ]5۲های با کلاس آزمون آ در پایین‌دست )ها توصیه نمی‌شود. ۸-۴-۵-۴- هادی‌های متصل به ‎۹٩۳1( طول هادی‌های متصل به (581. شامل مجموع طول مسیر بین هادی‌های برق‌دار و ۳13 (بین ۸ و 13 در شکل (۱-۱۴)) باید کم‌تر از ۰,۵ متر باشد. هادی برق دار یادآوری- جائی که (2۳1) وجود نداشته باشد. طول ۳« برابر صفر می‌شود. شکل ۱-۱۴- نحوه اتصالات در یک 5۳1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳/۰ ۱۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۹-۴-۵-۴ فاصله حفاظتی موثر 5۳0 در مواردی که فاصله 5010 تا تجهیزات تحت حفاظت. بزرگ‌تر از ۱۰ متر باشد.ء توصیه می‌شود تدابیر حفاظتی اضافی زیر * یک 500 اضافی, در مکانی تا حد ممکن نزدیک به تجهیزات تحت حفاظت نصب شود. تراز حفاظت ولتاژ «ل) این 50۳0 نباید از مقدار ولتاژ ضربه اسمی ۷/) مورد نیاز تجهیزات تجاوز کند. از 9۳10های تک-پورت" در مبدا تاسیسات یا نزدیکی آن استفاده شود. به طوری که تراز حفاظت ولتازی 17 آن‌ها از ۵۰ درصد ولتاژ ضربه اسمی مورد نیاز تجهیزات تحت حفاظت تجاوز نکند. از 5270های دو-پورت" در مبدا تاسیسات یا در نزدیکی آن استفاده شود و تراز حفاظت ولتاژی 0/) از ولتاژ ضربه اسمی :10 مورد نیاز تجهیزات تحت حفاظت تجاوز نکند. توصیه می‌شود این کار همراه با سایر تدابیر از قبیل استفاده از کابل‌های شیلددار در سراسر مدارهای حفاظت شده, همراه شود. ۱۰-۴۳-۵-۴- هادی اتصال‌دهنده 5۳۲ ها * برای (5]]1های با کلاس آزمون ]| که در مبدا تاسیسات یا نزدیکی آن نصب شده‌اند ۶ میلی‌مترمربع مسی یا معادل آن از آلومینیوم. * برای هادی مسی یا معادل آن برای ]5۳های با کلاس آزمون | که در مبدا تاسیسات یا نزدیکی آن نصب شده‌اند ۱۶ میلی‌متر مربع مسی 5 معادل آن از آلومینیوم. هادی‌هایی که (5]1ها و وسایل حفاظتی اضافه جریان را به هادی‌های برق‌دار متصل می‌کنند باید بر اساس * برای ]5های با کلاس آزمون || که در مبدا تاسیسات یا نزدیکی آن نصب شده‌اند ۲:۵ میلی‌مترمربع مسی یا معادل آن از آلومینیوم. * برای 51های با کلاس آزمون | که در مبدا تاسیسات یا نزدیکی آن نصب شده‌اند ۶ میلی‌مترمربع مسی یا معادل آن از آلومینیوم. 4 ۲۲ن۳0-هن 0۵ ۱ ۵ ۷0-۳0۵۲ * -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهاردهم: حفاظت در برابر اغدشاشات ولتاژی و اغذشاشات الکترومفناطیسی ۳( ۲ ۶-۴- تدآبیر در برآابر تاثیرات الکترومغناطیسی ۱-۶-۴ کلیات این بخش از نشریه پیشنهادات اساسی برای کاهش اغتشاشات الکترومغناطیسی آارایه می‌دهد. تداخل الکترومغناطیسی (۸۸1ت1) ممکن است باعث مختل شدن یا خرابی سیستم‌های فن‌آوری اطلاعات یا تجهیزات فن‌آوری اطلاعات و همجنین تجهیزات دارای مدارها یا قطعات الکترونیکی شود. جریان‌های ناشی از صاعقه. قطع و وصل کردن. اتصال کوتاه‌ها و سایر پدیده‌های الکترومغناطیسی ممکن است باعث وقوع اضافه‌ولتاژ و تداخلات الکترومغناطیسی شوند. شدیدترین این تاثیرات در موارد زیر هستند: * جایی که حلقه‌های فلزی گسترده وجود دارد. * جایی که سیستم‌های سیم‌کشی الکتریکی متفاوت در مسیرهای مشترک اجرا شده است. به طور مثال برای تغذیه برق و برای سیگنال‌دهی " تجهیزات فن‌آوری اطلاعات در داخل ساختمان. ۲-۶-۴ کاهش تداخل الکترومغناطیسی (۳۸11) طراحان و مجریان تاسیسات الکتریکی ساختمان‌ها باید تدابیر مناسب جهت کاهش اثرات الکتریکی و مغناطیسی بر روی تجهیزات الکتریکی به کار بگیرند. علاوه بر مطالب مندرج در این بخش از نشریه لازم است الزامات بخش 444.4 استاندارد 60364-444 ۲2| نیز در نظر گرفته شوند. فقط استفاده از تجهیزات الکتریکی مجاز است که الزامات استانداردهای مناسب در مورد ۳ یا الزامات ۲۸۸6 مندرج در استاندارد محصولات مربوطه را برآورده کرده باشند. ۱-۲-۶-۴ سیستم نیروی 13 با منابع تغذیه چندگانه در صورتی‌که تاسیسات الکتریکی از نوع سیستم نیروی 1۳ با منابع تغذیه چندگانه به‌صورت مناسبی طراحی نشوند. قسمتی از جریان بهره‌برداری ممکن است در مسیرهای ناخواسته جریان یابد. این جریان‌ها ممکن است باعث مشکلاتی نظیر موارد زیر شوند: * آتش‌سوزی * خوردگی * تداخل الکترومغناطیسی 0 ۹1001۵۵0۵۵ :11۱۸1 : رادار ۱۵۵1۵۵۵۵۱ :۵" -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸۲ ۱ تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط م< در صورتی‌که یک سیستم نیروی برق از نوع 1۷ توسط چندین منبع تغذیه تاسیسات الکتریکی تغذیه شود. نقاط خن منابع تغذیه مختلف باید توسط یک هادی روکش‌دار و عایق‌شده به یکدیگر متصل شده و سیس این هادی روکش‌دار و عایق‌شده به‌صورت متمرکز و تنها از یک نقطه منفرد و مشابه زمین شود (ر.,ک. شکل‌های (۲-۱۴) و (۳-۱۴)). منبع ۲ ,۷۲۹۱۲ مود --- | ۱ شکل ۳-۱۴- سیستم 73 با چندین منبع تغذیه در حال نیرو رسانی به تاسیسات است در حالی که نقطه خنثی منابع تغذیه تنها در یک نقطه مشابه 9 منفرد زمین شده‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومفناطیسی ۳( ۸۳ در شکل (۲-۱۴): 2 هیچ گونه اتصالی بین نقطه خننای ترانسفورماتور یا نقطه خنثی ژنراتور به زمین مجاز نیست. : هادی اتصال‌دهنده نقاط خنثتی ترانسفورماتور و نقاط خنثی ژنراتورها به یکدیگر باید از نوع روکش‌دار باشد. این هادی به‌عنوان ۳۳ عمل کرده 9 ممکن است بد همین نام نیز علامت‌گذاری شود. با این حال نباید از این هادی برای اتصال هک ۳ ۰ ۱ ی س ح 1 ء‌ 8 51 5 ۰ 7 ۰ مصرف‌کننده‌ها استفاده شود و برای جلوگیری از آن باید علائم هشدار دهنده بر روی آن چسبانده یا در نزدیکی آن قرار داده شود. فقط یک اتصال مابین نقاط خنثای متصل به هم منابع تغذیه چندگانه و هادی ]۳ باید ایجاد شود. این اتصال باید در 1: زمین کردن اضافی هادی ۲۳ در تاسیسات مجاز است. ۲-۲-۶-۴- آرایش اتصال زمین برای منابع تغذیه پشتیبان " در سیستم‌های 78 برای انتقال " تغذیه از منبع اصلی به منبع پشتیبان باید از یک تجهیز قطع و وصل استفاده شود که هم هادی‌های فاز و هم در صورت وجود. هادی خنثی را از منبع تغذیه اول قطع و به منبع تغذیه پشتیبان وصل کند (ررک. بخش 4444.7 استاندارد 60364-444 1۲ منع تعدیه 9 منبع تغذنه ۱ ۱ 13 لمْلل د: 1 ۹8 ۹ لبلشس ‏ مللللی | |۱۱1۱ ] .۱ شکل۳-۱۳- منبع تغذیه پشتیبان سه‌فاز با کلید چهارپل 1ات -ه ادتا-اجچست " ماگ ۸110۳۵11۷۵ : وب را 08 آبرای کسب اطلاعات بیش‌تر در خصوص نحوه اتصال زمین منابع تغذیه پشتیبان نظیر مولدهای برق و سیستم‌های برق بدون وقفه (۳5[]) به استانداردهای زیر مراجعه شود: بخش ۷ استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳. بخش ۷ استاندارد 446:1995 514 ۴121 [. بخش 8.3.4.2 و بخش 8.5.2 استاندارد 1100:2005 510 ۲اثآت][ و بخش ۱.9 استاندارد 142:2007 ]5 انا[ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۳۸ 1 تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط یادا وری- این روش از ایجاد میدان‌های الکترومغناطیسی ناشی از جریان‌های پراکنده در سیستم تغذیه اصلی تاسیسات جلوگیری می‌کند. جمع برداری جریان‌های داخل یک کابل باید برابر صفر باشد. این به ما اطمینان می‌دهد که وقتی هارمونیک سوم (۱۵۰هرتز) هادی‌های فاز به هادی خنثی سرازیر می‌شوند. ۹ ۱ ۵ یک ی 5 جک ( مج 3 ۷ یادآوری- منبع تغذیه پشتیبان سه‌فاز با کلید سه‌پل نامناسب منجربه جریان‌های گردشی ناخواسته و متعاقباً تولید میدان‌های الکترومفناطیسی می‌شوند. شکل ۵-۱۴- جاری شدن جریان خنثی در منبع تغذیه پشتیبان سه‌فاز با کلید سه‌پل نامناسب ۳-۶-۴- اتصال زمین و هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده (811) علاوه بر مطالب مندرج در این بخش باید الزامات و توصیه‌های مندرج در بخش 444.5 استاندارد 60364-444 ۳6| نیز رعایت شود. همچنین برای شبکه‌های هم‌بندی مخابراتی در ساختمان‌ها باید الزامات استانداردهای 30129 150/1۳6 رعایت شوند . ۱-۳-۶-۴ اتصال الکترودهای زمین به هم ۱-۱-۳-۶-۴- در صورتی‌که از تجهیزات الکترونیکی برای مخابره و تبادل داده بین چند ساختمان مختلف استفاده ۵۵۱۵۵۵۵۱8 :۵ ۱ آبرای اطلاعات بیش‌تر به بخش 8.5.4 استاندارد 1100:2005 510 1131315 مراجعه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- اغتشاشات الکترومغناطیسی ۱۳۳ ۳/۸۵ ۳۲-۱-۳-۶-۴- تمامی الکترودهای زمین موجود در یک ساختمان (شامل حفاظتی, عملکردی و حفاظت صاعقه)» باید 9 ۳ هادی های نزولی از ی اتصال زمین حفاف صاعقه حفاظتی عملکردی ۹ ۰۰ ی ۰ ۷ شکل ۶-۱۴- هم‌بندی الکترودهای زمین ۳-۱-۳-۶-۴- هادی‌های هم‌بندی عملکردی و حفاظتی باید به‌صورت جداگانه به شینه اصلی اتصال زمین متصل شوند به گونه‌ای که در صورت قطع یکی, اتصال سایر هادی‌ها متصل باقی بماند. ۲-۳-۶-۴ ساختارهای مجاز برای شبکه هادی‌های هم پتانسیل‌کننده و هادی‌های اتصال زمین ۱-۲-۳-۶-۴- چهار ساختار اساسی که ممکن است با توجه به اهمیت و آسیب‌پذیری تجهیزات. استفاده شوند به شرح زیرند: ۱) هادی‌های حفاظتی متصل به یک هادی هم‌پندی رینگ" ۲) هادی‌های حفاظتی در یک شبکه ستاره‌ای ۳) شبکه ستاره‌ای هم‌بند با مش چندگانه " ۴) شبکه ستاره‌ای هم‌بند با مش مشترک" ۲-۲-۳-۶-۴- قسمت‌های -رسانای- قابل‌تماس تجهیزات الکترونیکی و فن‌آوری اطلاعات در داخل ساختمان از طریق هادی‌های حفاظتی به هم متصل می‌شوند. در ساختمان‌های مسکونی که عموماً تعداد محدودی تجهیزات الکترونیکی 7 ۱80۵100-8۳8۶ 0 51۵۳ 80۵18 ۵0 اک0 ۱ ۵ام۵۱ ۱ * 5۱۵۳ 300108 ۱/۵60 ۳0۵۵ * -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸۶ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۳-۳-۶-۴ شبکه‌های هم‌بندی (83) هم‌پتانسیل کننده در ساختمان‌هابی با چندین طبقه (۷-۱۴) مثال‌هایی از استفاده مشترک از شبکه‌های هم‌بندی در طبقات مختلف را نشان می‌دهد. توصیه می‌شود سیستم‌های هم‌بندی طبقات مختلف حداقل با دو رشته هادی به یکدیگر متصل شوند (ر.ک. بخش ۴-۷-۱۳ فصل ۱۳). اجزای فیزی اسکلت سختمان - .ص الکترود زمین فونداسون شکل ۷-۱۴- مثالی از شبکه‌های هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده در سازه فاقد سیستم حفاظت صاعقه ۴-۳-۶-۴ هادی اتصال زمین عملکردی (۲۳۳) ۱-۴-۳-۶-۴- برخی تجهیزات الکترونیکی برای داشتن عملکرد صحیح به ولتاژ مرجعی برابر با پتانسیل جرم زمین ۲-۴-۳-۶-۴- هادی‌های مورد استفاده برای اتصال زمین عملکردی به توجه به فرکانس کار تجهیزات مورد نظر ممکن است به‌صورت تسمه‌های فلزی, سیم‌های بافته‌ای تخت یا کابل‌هایی با سطح مقطع مدور (هادی مدور) باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۴-۳-۶-۴- برای هادی‌های اتصال زمین عملکردی هیچ رنگی مشخص نشده است. با این حال رنگ سبز-و-زرد که سرتاسر تاسیسات برای مشخص بودن هادی‌های اتصال زمین عملکردی در هر دو سمت هادی به کار برده شود. ۴-۶-۴- تفکیک مدارها" کابل‌ها (یا هادی‌های) تغذیه برق و کابل‌های فن‌آوری ارتباطات و اطلاعات که سیستم هدایت کابل " مشابهی یا مسیر مشابهی " را به اشتراک می‌گذارند. باید مطابق الزامات داده شده در بخش 444.6 استاندارد 60364-444 ۳6| نصب یادآوری- برای اهداف مورد نظر این بخش, سیستم‌های باسداکت " و سیستم‌های پاورتراک" جزو سیستم‌های هدایت ایمنی الکتریکی و سازگاری الکترومغناطیسی ممکن است به رعایت الزامات متفاوتی برای برای تفکیک الکتریکی و .۰ ۷ ۰ ۰ ۰ ۰ .۰ ۰۰ جدایی الکتریکی منجر شوند. همواره ایمنی الکتریکی اولویت بالاتری دارد. ۵-۶-۴ سیستم‌های هدابت کابل سیستم‌های هدایت کابل به هر دو شکل فلزی و غیر فلزی وجود دارند که باید الزامات داده شده در بخش 444.7 استاندارد 60364-444 تا در مورد آن‌ها رعایت شوند. سیستم‌های هدایت کابل فلزی در صورتی‌که مطابق بخش 3 استاندارد 60364-444 ۳6| نصب شده باشند. درجات مختلفی از حفاظت ار تقاء یافته * در برابر [/۳:۸ را فراهم ۷-۴- حفاظت در برابر کاهش ولتاژ حفاظتی مناسبی اتخاذ شود. زمانی که قسمتی از تاسیسات یا مصرف‌کننده‌ها" ممکن است در اثر افت ولتاژ آسیب ببینند نیز تدابیر مشابهی انجام شود. دازسا۵ 0۳ 0۴ ۹۵۵۳۵۵۵100 0 ۷1228036 ۲06 : 1۵۵ 5۵۵ " 58 1۳۱۳۵۶ 8۹0۵۳ ۱ 5 30۷/۵۲1۳۵6 7 0 ماج * 0 ۳1002 1 5 م۳۵۵۵ * 1 م زول]- 0 * -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸۸ ۱ تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط 60364-444 ۳[ مراجعه شود. ۸-۴ علائم ترسیمی ۱ مبدا تاسیسات ۲ تابلو توزیع ۳ پریز برق ۵ وسیله حفاظتی سرج. کلاس آزمون آ پا || ۶ هادی اتصال زمین وسیله حفاظتی سرج ((581) ۸ وسیله حفاظتی سرج. کلاس آزمون ][ (به‌عنوان طرح جایگزین می‌توان از پیکره‌بندی اتصال نوع 12 به‌صورت ۱*۳ نیز استفاده کرد) ۹ وسیله حفاظتی سرج. کلاس آزمون ][ یا [1] (به‌عنوان طرح جایگزین می‌توان از پیکره‌بندی ۱*۶۱ نیز استفاده کرد) ۰ عنصر مجزا کننده " یا طول مناسبی از مدار ۱ و ۳۲و ۳ جداکننده‌های حفاظتی اضافه جریان یادآوری- برای اطلاعات بیش‌تر به استاندارد 61643-12 113۳ مراجعه کنید. شکل ۸-۱۴- مثالی از نصب 5۳1 با کلاس آزمون 1ء 11 و 111 در سیستم 7۴ 01 03 از ۱ 1 0600۳۵۶ * -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ فصل ۱۵ فرانر صاعقه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۳۹۱ ۱- ۵- دامنه پوشش این فصل از نشریه به موضوعات زیر می‌پردازد: * اصول کلی و بنیادین جهت حفاظت صاعقه ساختمان, شامل تاسیسات و محتویات‌شان از جمله افرادی که در داخل ساختمان حضور دارند. * الزامات برای حفاظت از ساختمان در برابر تخریب فیزیکی با استفاده از به کارگیری یک سیستم حفاظت صاعقه (1-۳5) و همچنین برای حفاظت در برابر صدمه به موجودات زنده ناشی از ولتاژهای گام و تماس در مجاورت یک 15 * اطلاعات مورد نیاز جهت طراحی, نصب و اجرای سیستم حفاظت از تجهیزات و سیستم‌های الکتریکی و الکترونیکی (5۳۸4۲) به منظور کاهش ریسک خرابی دایمی ناشی از ضربه الکترومغناطیسی صاعقه (1۸/۳۴]) در داخل یک ساختمان. ۱-۱-۵ موارد زیر خارج از دامنه کاربرد این فصل از نشریه بوده و برای آن‌ها باید به کدها و استانداردهای تخصصی مرتبط مراجعه شود: * سیستم‌های ریلی * وسایل نقلیه زمینی» دریایی» هوایی. تاسیسات فراساحل * لوله‌های پرفشار زیرزمینی * خطوط مخابراتی, نیروی برق. لوله‌ها که خارج از ساختمان قرار دارند. * ساختمان‌هایی با ریسک انفجار * ساختمان‌هایی که خسارت به آن‌ها ممکن است اثر نامطلوبی بر روی محیط " بگذارد (به‌عنوان مثال نشت مواد ۳-۱-۵- این فصل از نشریه برای طراحی, نصب و اجرای سیستم حفاظت صاعقه یک ساختمان بدون هیچ‌گونه محدودیتی از ارتفاع آن قابل کاربرد است. 0 ۳۳۵1۵010 عم اهنا :۱1۳۹ ۶۵ ۳۳۵۲۵۵0 1۳۱/۳ :/۹۳۱ * عدا م1 10010۵۵2۵16 انا :1۳/۳ ‎٩ و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۲۳ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط این فصل از نشریه موضوع حفاظت در برابر تداخلات الکترومغناطیسی ناشی از صاعقه که ممکن است باعث عملکرد نادرست سیستم‌های داخلی بشوند. نمی‌پردازد. برای این موضوع باید به فصل ۱۳ مراجعه شود. ۳-۵- تعاریف و اصطلاحات ۱-۲-۵- سیستم حفاظت صاعقه 112111108 ۵۳۵10110 5۷510 )1۳۹( یادا وری- این سیستم خود از دو قسمت سیستم حفاظت صاعقه داخلی و سیستم حفاظت صاعقه خارجی تشکیل می‌شود. ۲-۲-۵- سیستم حفاظت صاعقه خارجی (با بیرونی) 0 ۳۵160110 1123118 001۵ قسمتی از سیستم حفاظت صاعقه (۳5ا) که شامل سیستم ترمینال هوایی» سیستم هادی نزولی و سیستم ترمینال زمینی می‌شود. ۳-۲-۵- سیستم حفاظت صاعقه داخلی (با درونی) 0۳۵166110 118211118 [ 11۵ قسمتی از سیستم حفاظت صاعقه (۳5.]) که شامل هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه وایا عایق‌بندی الکتریکی " سیستم حفاظت صاعقه خارجی می‌شود. ۴-۲-۵- سیستم الکتریکی 61601162 سیستمی شامل اجزای تغذیه برق فشار ضعیف ۵-۲-۵- سیستم الکترونیکی 0 6601۳016[ 0 آ۵ع ۳0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه م۳( ۳۹۳ 7۳ ۶-۲-۵- واسط‌ های ابزوله کننده 65 15012116 ادواتی که قادر به کاهش سرج‌های " هدایت شده بر روی خطوط ورودی به زون حفاظت صاعقه هستند. یادآوری ۱- این ادوات شامل ترانسفورماتورهای ایزوله (که به یک صفحه محافظ زمین شده مابین سیم‌پیچ‌ها مجهز هستند) و کابل‌های فیبر نوری عاری از فلز و اپتو کو پلرها (تزویج کننده‌های نوری) هستند. یادأآوری ۲- مشخصه تحمل عایقی این تجهیزات یا به‌صورت ذاتی و یا از طریق وسیله حفاظتی سرج برای کاربرد مورد ۷-۲-۵- ضربه الکترومغناطیسی صاعقه 16 610601۳012816116 ۱۱2۳1۵۵ 11۳۳ میدان‌های الکترومغناطیسی می‌شوند. ۸-۲-۵- سرج (فراتاخت) ۳ پدیده گذرای ایجاد شده به‌وسیله ضربه الکترومغناطیسی صاعقه که به‌صورت یک اضافه‌ولتاژز وایا اضافه جریان ظاهر می‌شود. ۹-۲-۵- تدابیر حفاظتی 1.۳:۱۷1۳ (5۳۹1) 65 0۲۵10110 1۳۸۵/۳ ۹/1 شامل تدابیر در نظر گرفته شده به منظور حفاظت سیستم‌های داخلی در برابر اثرات ضربه الکترومغناطیسی صاعقه است. یادآوری- این تدابیر جزئی از سیستم کلی حفاظت صاعقه است. ۱۰-۲-۵۵ الکترود زمین فونداسیون (پی سازه) 6 62۳1 10۹۵110 جرمی است فلزی, مدفون در خاک زیر فونداسیون ساختمان یاء ترجیحا,ء تعبیه شده در بتن فونداسیون ساختمان, عموماً به شکل حلقه بسته. که شرایط کامل یک الکترود زمین را داشته باشد. 5عع با "! -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۴ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۱۱-۳-۵- اجزای طبیعی ۳۹.] 5 0 ۲۵۱۳۹۳۵۳۵۲ 11210۳72 اجزای فلزی‌ای که مخصوص سیستم حفاظت صاعقه نصب نشده‌اند و می‌توانند به‌صورت مازاد بر سیستم حفاظت صاعقه استفاده شده یا در برخی موارد می‌توانند به‌عنوان یک یا چند جز از سیستم حفاظت صاعقه عمل کنند. یادآوری- مثال‌هایی از استفاده از این اصطلاح عبارت است از: * ترمینال هوایی طبیعی * هادی نزولی طبیعی * الکترود زمین طبیعی ۱۲۳۲-۲-۵ اجزای اتصال‌دهنده ۲۳۵۱6۵11۵۶ 1 یادا وری- این اجزا همجنین شامل جمپرها و قطعات انبساط پذیر" می‌شوند. ۱۳-۲-۵- بست نگهدارنده 1 11116 قسمتی از یک سیستم حفاظت صاعقه که برای ثابت و محکم نگه داشتن عناصر سیستم حفاظت صاعقه به ساختمان ۱۴-۲-۵- تاسیسات فلزی 58[ ]2)اع111 لوله‌هاء راه‌پله‌هاء ریل راهنمای آسانسورء داکت‌های تهویه. گرمایش و تهویه مطبوع, آرماتورهای به هم پیوسته. اجزای فلزی ساختمان. 67 16۳۵[ 60۵۷1۱۷۵ 025 اجرام فلزی‌ای که از خارج به ساختمان تحت حفاظت وارد و9 5 از آن خارج می‌شوند. از قبیل لوله‌هاء زره فلزری کابل, داکت‌های فلزی و غیره که ممکن است قسمتی از جریان صاعقه را حمل کنند. ۲61 6 1۳عل1 ۱ ۰ ۰ و 06 ۳۹۳۵۹1۵۱ * -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۳۹۵ ۱۶-۲-۵- هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه (۳) ۵۳۵۱۳۵ 601001611۵ ۱12۳11۵۵ به هم‌بندی قسمت‌های فلزی مجزا از هم در یک سیستم حفاظت صاعقه به‌وسیله اتصال مستقیم یا از طریق وسایل حفاظتی سرج (8010۱) به منظور کاهش اختلاف پتانسیل مابین آن‌ها ناشی از جریان صاعقه گفته می‌شود. ۱۷-۲-۵- آرماتورهای به هم پیوسته 111160۳016160 ۳۵110۲۱۳۵ 5640| یادآوری- در اسکلت بتنی تنها با تعبیه یک شبکه مش از هادی مناسب و اتصال آن به آرماتورها از طریق کلمپ, پیوستگی الکتریکی موثر و قابل قبولی ایجاد می‌شود (ر.ک . بند ۴-۷-۱۳ فصل ۱۳). ۱۸-۲-۵- فاصله جدا بی 06 5002721100 ۱۹-۲-۵- کلاس سیستم حفاظت صاعقه 5 0 ککهاه0 اعدادی که نشان‌دهنده طبقه‌بندی یک سیستم حفاظت صاعقه مطابق با ترازی است که طراحی ۳5] بر اساس پارامترهای آن انجام شده است. ۲۰-۲-۵- طراح حفاظت صاعقه ۱۱2۳11۵۵ 0۳۵101100 7 شحخصیتی است ذیصلاح, دارای صلاحیت حرفه‌ای و کار آزموده در زمینه طراحی سیستم حفاظت صاعقه. ۲۱-۲-۵- مجری حفاظت صاعقه ۱12۳11۵ 0۳۵160110 [7 شحخصیتی است ذیصلاح, دارای صلاحیت حرفه‌ای و کار آزموده در زمینه نصب و اجرای سیستم حفاظت صاعقه. ۵ 3۳۵1۵0۷۵ موس :۱۹۵ ۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۶ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۲۲-۲-۵- ایزوله کننده قوسی (با جرقه‌ای) (:156) (15)3) ده ‎٩027۷‏ 15012118 تجهیزی است مجهز به یک شکاف یا فاصله هوایی. با امکان تخلیه الکتریکی, که هدف از نصب آن ایزوله کردن الکتریکی هوایی 150 به‌صورت موقت به لحاظ الکتریکی به هم متصل می‌شوند. ۲۳-۲-۵- تراز حفاظت صاعقه ۱۱۵11۳1۳۵ ۵۳۵1110 12۷۵| )111( صاعقه طبیعی این پارامترها از مقادیر طراحی شده حداقل و حداکثر تعیین شده آن تراز تجاوز نکنند. یادآوری- تراز حفاظتی صاعقه برای طراحی تدابیر حفاظتی مطابق با برخی از پارامترهای جریان صاعقه. مورد استفاده ۳۲۴-۲-۵- زون حفاظت صاعقه (۳2ا) 72006 ۵۳۵1۴۵1101 ۱1۱۵1111۳۵ زون یا ناحیه‌ای که محیط الکترومغناطیسی صاعقه برای آن تعریف شده است. یادآوری- مرز زون‌های مختلف یک سیستم حفاظت صاعقه لزوماً مرزهای فیزیکی (مانند دیوارهاء کف و سقف) نیستند. ۲۵-۲-۵- سیستم 5۳۲0 هماهنگ‌شده 0 571 ۲00۲۵1۳۵1۵0 ادوات (]]5 که به درستی انتخاب. هماهنگ و نصب شده‌اند تا سیستمی را جهت کاهش خرابی سیستم‌های الکتریکی و ۲۶-۲-۵- ریسک ۲5۴ )( میزان اتلاف (از دست رفتن)! متوسط سالانه (انسان‌ها یا دارایی‌ها) ناشی از صاعقه. تقسیم بر میزان کل آن‌ها در بل دو0] ا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۳۹۷ ۲۷-۲-۵- ریسک قابل تحمل (جه) ۲1۹ ع0۵16۳۵01] حداکثر ریسکی است که برای ساختمان تحت حفاظت می‌تواند قابل تحمل باشد. ۲۸-۲-۵- شیلد مغناطیسی 1112816116 0 پوشش فلزی بسته‌ی شبکه‌ای شکل یا پیوسته که ساختمان تحت حفاظت پا قسمتی از آن را می‌پوشاند و برای کاهش ۲۹-۲-۵- سیستم‌های داخلی 58 ]111101۵ ۳۰-۲-۵- خط 1 به خط برق یا خط مخابراتی متصل به ساختمان تحت حفاظت گفته می‌شود. ۳۱-۲-۵- میله منتهی به زمین 40 1220-11 6271 میله نصب شده مابین هادی نزولی امفصل آزمون و الکترود زمین است. ۳۲-۲-۵- هادی نزولی 010۳۲ قسمتی از سیستم حفاظت صاعقه خارجی است که به منظور هدایت جریان صاعقه از سیستم ترمینال هوایی به ترمینال ۳۳-۲-۵- سیستم ترمینال هوایی 10۳1311۵110 21۳۲ قسمتی از سیستم حفاظت صاعقه خارجی که از عناصر فلزی از قبیل میله‌هاء هادی‌های مش‌شده یا سیم‌های کارد" به منظور جذب و دریافت صاعقه‌ها استفاده می‌شود. از آ-ل0 ۱ ۵ ۲۵1۵۵۳۷ * -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۸ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۳۳-۲-۵- سیستم ترمینال زمینی 0 16۳۱1۵110 6310 قسمتی از سیستم حفاظت صاعقه خارجی که به منظور هدایت و پراکنده کردن جریان صاعقه به زمین استفاده می‌شود. ۳۵-۲-۵- قطعه انبساط پذ بر 6 67028100 نوعی قطعه اتصال‌دهنده بین دو قسمت. به منظور فراهم کردن امکان جبران‌سازی تغییرات طول هادی‌ها وایا تاسیسات فلزی ناشی از تغییرات دما است. ۳۶-۲-۵- شینه هم‌بندی 00۵۵۱۲۵۶ 7 به سیستم حفاظت خارجی متصل شوند. ۳۷-۲-۵- شبکه هم‌بندی 00۵1۶ ۴ ۳۸-۲-۵- هادی هم‌بندی 00۵۱۳۶ 7 هادی اتصال دهنده قسمت‌های رسانای جداسازی شده به سیستم حفاظت صاعقه خارجی ۳۹-۲-۵- ساختمان تحت حفاظت 51۳۳۵ ۱۵ ۱6 40 یادا وری- یک ساختمان تحت حفاظت ممکن است خود قسمتی از یک ساختمان بزرگ‌تر باشد. ۴۰-۲-۵- سیستم حفاظت صاعقه خارجی ایزوله شده از ساختمان تحت حفاظت ٩۳۳۵ ۵ 6 40‏ 136 1۳۵۵ 0ع121مز 1۳۹5 2 اج نوعی سیستم حفاظت خارجی است که به همراه سیستم ترمینال هوایی و سیستم هادی نزولی» به گونه‌ای جانمایی شده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۳۹۹ 72۷۹۷۷ یادآوری- در یک سیستم حفاظت صاعقه ایزوله شده. از وقوع قوس‌های خطرناک مابین سیستم حفاظت صاعقه و ساختمان جلوگیری می‌شود. ۴۱-۲-۵- سیستم حفاظت صاعقه خارجی ایزوله نشده از ساختمان تحت حفاظت ٩۱۳۱۳۵ ۱۵ 6 0‏ ۳۵ ۳۵ معاهامدز ۵۱ 1۳۹5 ما0 نوعی سیستم حفاظت خارجی است که به همراه سیستم ترمینال هوایی و سیستم هادی نزولی. به گونه‌ای جانمایی شده ۴۲-۲-۵- الکترود زمین ربنگ 06 22۳ ۲1۵ ۴۳-۲-۵- هادی رینگ 7 ۲16 یک هادی به شکل حلقه بسته دور تا دور ساختمان و متصل به هادی‌های نزولی است (برای توزیع جریان صاعقه بین آن‌ها). ۴۴-۲-۵- وسیله حفاظتی سرج (]5۳) (برق‌گیر حفاظتی) 1 5۳۵86 (5۳1) 42۷12 ۳۵1۵1۱۷۵ 5۳۳۵۵ تجهیزی است که اضافه‌ولتاژهای گذرا را محدود و سرج‌های جریان را به زمین منحرف می‌کند و حداقل شامل یک المان 060 ۵۳06۳۵1۱۳۵۶ 60111۵۹ 1113711۱۲۱ حداکثر ولتاز (.2. 0) مور یا (.0. 0) که به طور دایم در حالت‌های حفاظتی به ]5۲ اعمال می‌شود. این مقدار معادل با ولتاز اسمی است. ۷1[ 0۳۵161101 ۷۵11386 عددی است که کارکرد ]5 را در محدود کردن ولتاژ دو سر ترمینال‌های خود مشخص می‌کند. این مقدار از بالاترین سطح ولتار محدود شده اندازه‌گیری شده بزرگ‌تر است. تراز حفاظت ولتاژ بر اساس لیستی از مقادیر ترجیحی انتخاب می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۴۷-۲-۵- جریان تخلیه نامی (,1) 1 01901312۳86 110111112 همچنین به‌عنوان یک پیش‌شرط آزمون‌های کلاس ]و ]1 برای 5۳10 استفاده می‌شود. ۴۸-۲-۵- جریان ضربه (,«1) 1110|96 1 این جریان با سه پارامترء مقدار پیک جریان ضربه‌ای »..,]ء بار الکترونی و انرژی مخصوص ۰۷۷/۱۳ تعریف می‌شود. از این پارامتر برای آزمون کلاس آ در دسته‌بندی 5۳1ها استفاده می‌شود. ۴۹-۲-۵- وسیله (حفاظتی) جربان باقی‌مانده (ع11) (1۲) 40۷1۵ (ع11۷ع0۳۵16) 00۳۳۵1 |۲۳:1۵ کلید مکانیکی و یا مجموعه‌ای از قطعاتی است که تحت شرایط خاص در زمان رسیدن جریان باقی‌مانده‌ای بیش از یک مقدار داده شده, قطع می‌کند. ۵۰-۲-۵- دسته‌بندی آزمون ضربه 0 )٩۵ع)‏ 11۹6 ۱-۵۰-۲-۵- آزمون کلاس آً 1 آ] 5کها0 منظور آزمودن وسایل حفاظتی سرج کلاس آ صورت می‌گیرد. ۲-۵۰-۲-۵- آزمون کلاس 1۲ 1 آ]ا] دکها0 به مراحل آزمونی گفته می‌شود که با جریان نامی تخلیه (,1) ولتاژ ضربه‌ای ۱۱۳/۵۰ و حداکثر جریان تخلیه (...]) به منظور آزمودن وسایل حفاظتی سرج کلاس ][ صورت می‌گیرد. ۳-۵۰-۲-۵- آزمون کلاس ]1] 1 آ]]] دکهاء صورت می گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳۸.۰ ۲2160 1۷۱۹6 ۷۷111۹1۵0 06 ۵۲-۲-۵- سامانه هشدار توفان تندری (1۷۷/۹) 5۷516003 ۷۷۵۳1۵ 1۳65101۱ سامانه‌ای متشکل از ردیاب‌های توفان تندری " که قادر به پایش صاعقه یا فعالیت‌های آتی صاعقه در منطقه تحت پایش (۱/1۸۲) هستند و ابزارهایی که برای پردازش داده‌های دریافتی برای صدور یک اخطار معتبر (هشدار) مرتبط با رویدادها یا شرایط مرتبط صاعقه (*1.1]8 یا 1. 1۳) برای بخش مشخصی از محیط اطراف (*8۸) استفاده می‌شوند. ۳-۵- استانداردها مدا رک الزامی زیر حاوی مقرراتی هستند که در متن این فصل به آن‌ها ارجاع داده شده است. بدین ترتیب آن مقررات. جزئی از این نشریه محسوب می‌شود. در صورتی‌که به مدرکی با ذکر تاریخ انتشار ارجاع داده شده باشد. اصلاحیه‌ها و تجدیدنظرهای بعدی آن مورد نظر این فصل نیست. در مورد مدارکی که بدون ذکر تاریخ انتشار به آن‌ها ارجاع داده شده است. همواره آخرین تجدید نظر و اصلاحیه‌های بعدی آن‌ها مورد نظر است. استفاده از مراجع زیر برای این فصل الزامی است: * استاندارد ملی ایران به شماره 62305 1۳190-152 حفاظت در برابر آذرخش - تمام قسمت‌ها (شامل ۴ * استاندارد ملی ایران به شماره ۰۱۸۴۹۹ قطعات سیستم حفاظت در برابر آذرخش (1-۳96) (برق‌گیر) - تمام قسمت‌ها (شامل ۸ قسمت). * استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۴۳ تاسیسات الکتریکی فشارضعیف - قسمت ۴۳-۴: حفاظت برای " توفان تندری یا تندرتوفان (به انگلیسی 111114107۹1017170) نوعی از آب و هوای آشفته است که ویژگی آن حضور صاعقه و اثر صوتی آن در جو زمین به نام تندر است. توفان‌های تندری معمولا با باران شدید. باد شدید و گاهی با دانه‌های ریز برف یا تگرگ همراهی می‌شوند و گاهی نیز بدون بارش رخ می‌دهند. هرچند این توفان‌ها بیش‌تر در بهار و تابستان رخ می‌دهند. ممکن است در هر زمان دیگری در سال نیز اتفاق * ۱/101۲ 4۵ ۷۵۵ 11۵10100 داز * ۵ 3012100 عدنصاطاعزا] * 4۵ 5۵۳۳۵۹۵۳۲۵۶ 5 -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان ۸۳ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ٩ 1۱۳۵ 62305, ۳۳۵۵10۵ 2221051 ۱121108 - ۵۸|] ۰ ۰ ۷۷۵۳1۶ 11۷6510 - 8 112 اه نهعه ۳۳۵10۵ ,62793:2020 ‎٩1۳۵ -4 ۳۵۲ - 1۹1۵11311005 آهعز0عل01 ععدا|۵ ما ,8 7+۸۱/01:2015+۸00/102:201 00 ‎٩1۱۲۲364-444: 6 م2000 05020065 ععقاام۷ دندید ۳۳۵0۵ - ده 1۵۳ ۳۳۵0۵ 44 ید11 و 6۳110 200 56160110 :5-53 ۳۵۳ - 1۹1۵1131005 ماه ععقا|۵ ما ,19 0364-5-53:20 ‎٩1۳۵۲ 40 ]00۳1۳۵ ,5۷11011108 ,150131100 ناهد 1۵۶ ۳۵1100 1۵۳ کعع 100 - ام صمنم0 ماه 11008 65 0۳016011۷6 5۳۵۵ :۱1 ۳۵۳ - کعمن ول ۳010116 ععنه ععقها|۵ ما ,1 ۵۱۵43-1۱1:201 ‎٩۱۳۵۲ 16۰ 200 1۵1۳۵۳۹ - 55165 00۵۲ 26 10۳-۵112 ۵ فعاع ددم 65 0۳016011۷6 5۵6 :۱2 ۳۵۳ - کعمن ول ۳01016 کین ععقا|ا۵ ما ,۱۵43-۱2:2020 ‎٩۱۳۵۲ 0۳16۰ 20011621100 200 501601100 - ۹15رد 00۵۲ 1۵۳-۵۵26 ۵ ددم ٩۱۳۵۲۵۱6۵43-2 :2000+۸۱/1:2008+۸۵/ 2:20 12, 10 ۵۱۵826 ۳86 0۲0160116 0001065 - ۳۵۲ 1: - ۵05 5102۵11108 200 116001۵11005 ما #عامع0ص0 کععا 00 0۳016 ععد ۰ 16۹11۶ 200 ۳۵۱۲۵۵۹ 6۵ ]1۳۵۲ 5 0016011۷6 586 :22 ۳۵۳ - م00 0۳0106 ۳86 ععقا|۵ ما ,2:2015 ‎٩1۳۲۵۲۵1643-2 ۰ 016 20011621100 200 561601100 - کا 60 ع دا همعند 0صه کد 1100۵0 ما ددم - 5516135 01۷ اک ۵112826 10-۷ 1310 61 600۱0 1۵۳ 11200 م0 هام1 ,۵۵664-۱:2020 ۱۳۵ ‎٩ ۰ 200 ۳۳۵۱۳۵۳۹ ,۳۳۱۵|65 :1 ۳۵۳۲ 40 1681162 :4-5 ]۳۵۳ - (۳۱/۲) با( ۵م 60۳ ۳1010۵۵216 7 201: ۸۱/101 +14 20: ‎٩1۳۲۲۵1۱۵۵0-4 81 1131۱113 5۳86 - 1261065 111۳251661 ۳ 01۳11-0۳265 006۳2160 اه |۹۱۵۵م ,2010+۸۹/۱:2012+۸۱/102:2013: ۱۳۵۵۱۵۵9-۱ ‎٩ ۳۰ [6۳۵ 006 :1 ۳۵۲ - (5د1۲0830) کعفبد 5127 200 ۵۹010 1۵۳ 0۳۵100 0۷۳۵1 |۱۵ 00۳0-65 ۵00۵60 اص 0 ۸۵۹۵۵ ,10+۸۹/۱:2012+۸۱/02:2013 ‎٩۱۳۵۲۵1۱۵۵8-۱: |066۵ :۳۵۳11 - (89-ع16) فک 1127 زک 200 ۵۹010 1۵۳ ۳۵1100 0۷۳6۵۹ |۱۵۲۵ ۷1۵۵۲ 15 [01۵ع01 [62 20 1۵۲ ۷۷1۳۵ 200 0۵۲ ,۲۵۵ 00006۳ مکومااه مع رصم 0ص م0 ,۱3601:2013 ۲۵و ده ۱۱۹۱۵۹ ۱-۳-۵ استاندارد ساخت و آزمون تمام قطعات. وسایل و تجهیزات مورد استفاده در حفاظت صاعقه ساختمان‌ها باید مطابق ضوابط بیان شده در این فصل از نشریه باشد و بر اساس استاندارد ملی ایران و/یا شیوه‌نامه مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی ساخته. آزموده شده و موفق به دریافت نشان ملی استاندارد ایران یا اخذ گواهی انطباق از آزمایشگاه‌های مرجع مورد تایید سازمان ملی استاندارد ایران و/یا اخذ گواهینامه فنی از مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- در ص شبوه فهر جدو| طرا< طرا< س گواه ردیف می‌شَو پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( سورتی که در خصوص بخشی یا کل آزمون‌های مورد نیاز برای یک قطعهء وسیله یات نامه مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی, هر دو موجود نباشند. انجام آزمون مط 6 و 150 در یک آزمایشگاه معتبر و صاحب صلاحیت" و اخذ گواهی آزمون ضروری تی از قطعات. وسایل و تجهیزات مورد استفاده در حفاظت صاعقه و استانداردهای 6 (۱-۱۵) آمده است. ی اجراء نظارت و آزمون و تحویل حفاظت صاعقه مطابق الزامات بیان شده در این ان» مجریان, ناظران و بازرسان متخصص و کارآزموده که دارای مجوز مرتبط و معتبر بنامه فنی از مرکز تحقیقات راه. مسکن و9 شهرسازی باشند. انجام شود. جدول ۱-۱۵- استاندارد ساخت و آزمون - شینه‌های زمین و هم‌بندی - انواع کلمپ‌ها (موازی. ضرب‌دری, قطری, پیچی و غیره) و مفصل آزمون ایزوله‌کننده قوسی (190) انواع بست نگهدارنده دیواری و کفی برای هادی‌های نزولی (فلزی و غیر فلزی) و برای هادی‌ها و میله‌های شمارنده صاعقه مواده کاهنده زمین و بتن هادی وسایل حفاظت صاعقه ایزوله (شامل نگه‌دارنده‌های عایقی و کابل‌های ایزوله کننده) وسیله حفاظتی سرج ((5]1) فشار ضعیف وسیله حفاظتی سرج ((]5۳) جریان ضعیف اقلام مسی (میله. سیم و شینه) سامانه هشدار توفان تندری نرم‌افزار طراحی, شبیه‌سازی و محاسبات مدیریتارزیابی ریسک صاعقه نرم‌افزار طراحی, شبیه‌سازی و محاسبات جانمایی سیستم ترمینال هوایی نرم‌افزار طراحی. شبیه‌سازی و محاسبات فاصله جدایی نرم‌افزار طراحی, شبیه‌سازی و محاسبات بخش‌های مختلف حفاظت صاعقه حیت آزمایشگاه توسط یکی از مراجع ذیصلاح ملی (شامل سازمان ملی استاندارد ایران یا مرکز تحقیقاد ۸۳ ۹۳و ابق استانداردهای بین‌المللی ساخت و آزمون مربوطه در فصل باید به ترتیب توسط از مراجع ذیصلاح ملی وایا [-499 1 1۲۹0 ۱۵499-2 1۳۹0 499-3 ۱ 1۳۹0 499-4[ ۹0| 1۱۹499-5 1۳۹0 499-6 1 ۹0| 499-7 1[ ۹0| 499-8[ 1۲۹0 [ |-6[1643 11:60 [ 61606043-2 11:60 601 ۲:۳ 1۳63 ت راه. مسکن و شهرسازی) تعیین -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۴-۵- ضوابط اصولی برای حفاظت ساختمان‌ها ۱-۳-۵- تدابیر حفاظتی ۱-۱-۴-۵- کلیات بر اساس نتایج بدست آمده از مطالعات مدیریت ریسک (ر.ک. بخش ۵-۱۵)» تدابیر حفاظتی لازم به منظور کاهش خطرات ناشی از صاعقه, متناسب با نوع خسارت" باید پیش‌بینی شود. ۲-۱-۳-۵- تدابیر حفاظتی برای کاهش آسیب به موجودات زنده ناشی از برق گرفتگی * عایق‌بندی مناسب برای قسمت‌های فلزی در معرض تماس * هم‌پتانسیل‌سازی به‌وسیله یک سیستم زمین مش‌بندی شده * قراردادن محدودیت‌ها و موانع فیزیکی و نصب علایم هشدار دهنده ٩‏ هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه (۳۲]) یادآوری- هم‌پتانسیل‌سازی و افزایش مقاومت لایه سطحی زمین» در درون و یا بیرون ساختمان می‌تواند به کاهش ۳-۱-۴-۵- تدابیر حفاظتی جهت کاهش آسیب‌های فیزیکی این تدابیر حفاظتی با بهره‌گیری از یک سیستم حفاظت صاعقه (۳5]ا) شامل موارد زیر می‌شود: ۱) سیستم ترمینال هوایی ۲) سیستم هادی نزولی ۴) هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه ۵) عایق‌بندی الکتریکی و رعایت فاصله جدایی از سیستم حفاظت صاعقه خارجی ۴-۱-۴-۵- تدابیر حفاظتی جهت کاهش صدمه به سیستم‌های الکتریکی و الکترونیکی تدابیر حفاظتی (/5۳۸) ممکن در این خصوص عبارتند از: * هم‌بندی و اتصال زمین "۳۵۵۵ * 8: 001001012 8 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۵ ات * تعیین مسیر مناسب برای خطوط مرتبط با تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی * واسط‌های ایزوله کننده * سیستم وسایل حفاظتی سرج" هماهنگ‌شده یادآوری ۱- این تدابیر ممکن است به تنهایی یا به‌صورت ترکیبی به کار رود. یادآوری ۲- استفاده از ردیاب‌های توفان تندری " مطابق با استاندارد 62793 1۳۳ و اتخاذ تمهیدات مناسب می‌تواند منجر به کاهش خرابی سیستم‌های الکترونیکی و الکتریکی شود (ر.ک. بخش ۸-۱۵). ۵-۱-۳-۵ انتخاب تدابیر حفاظتی انتخاب تدابیر حفاظتی بهینه توسط مهندس طراح, بسته به موقعیت مکانی و نوع خطر و آسیب احتمالی و لحاظ کردن ملاحظات اقتصادی و با عنایت به نتیجه مطالعه مدیریت ریسک. انجام می شود. معیارهای لازم برای مدیریت ریسک و انتخاب مناسب‌ترین تدابیر حفاظتی در استاندارد 62305-2 11۳ تشریح شده است. ۲-۴-۵ معیارهای اساسی جهت حفاظت ساختمان‌ها و تاسیسات در برابر صاعقه ۱-۲-۴-۵- کلیات برای دستیابی به یک سیستم حفاظت صاعقه ایده‌آل, باید ساختمان توسط یک شیلد رسانای پیوسته. با ضخامت مناسب احاطه و به طور مطلوب زمین شده باشد. همچنین باید تمامی تاسیسات و تجهیزات فلزی وارده به ساختمان, مانند لوله‌های فلزی آب و گاز. شیلد کابل‌ها و غیره. در بدو ورود به شکلی مطلوب هم‌بند شده باشند. تدابیر بالا باعث جلوگیری از نفوذ جریان صاعقه و میدان مغناطیسی مرتبط با آن به تجهیزات داخل ساختمان شده و از بروز آسیب‌ها و خطرات حرارتی جریان و نیز قوس " و اضافه‌ولتاژ روی تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی خواهد شد. در عمل رسیدن به حفاظتی کامل و با ریسک صفرء نوعی ایده‌آل‌گرایی بوده و دارای صرفه اقتصادی نیست. زیرا در حالت واقعی ساختمان‌ها و تاسیسات را نمی‌توان به تمامی و کاملاً داخل چنین شیلد پیوسته‌ای به ضخامت مناسب. قرار داد. به به آسیب‌های فیزیکی یا خطرات جانی یا اختلال در عملکرد تجهیزات داخل ساختمان می‌شود. در نتیجه لازم است متناسب با طبقه‌بندی مشخصات و پارامترهای جریان صاعقه (تراز حفاظت صاعقه)» تدابیر حفاظتی لازم. با هدف به حداقل رساندن آسییب‌ها و تبعات آن‌ها انجام شوند. 13065 ۳۳۵۸۵01۵ موک :۱۹۳0 ۶۹5 ۲۵۵۲۹۵۳۱ * ٩ 5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۰۶ ۱ تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۲-۲-۴-۵ تراز حفاظت صاعقه " برای حفاظت در برابر صاعقه چهار تراز حفاظتی (1 تا 1۷) متناظر با یک مقدار حداقل و یک مقدار حداکثر جریان صاعقه معرفی می‌شوند. یادآوری- در این نشریه مجموعه تدابیر حفاظتی در برابر صاعقه که پارامترهای حداقل و حداکثر آن از تراز حفاظتی | تجاوز می‌کند بیان نخواهد شد. مقادیر حداکثر پارامترهای جریان صاعقه برای ترازهای حفاظتی چهارگانه مطابق جدول (۲-۱۵) است. این پارامترها برای طراحی اجزای سیستم حفاظت صاعقه از جمله سطح مقطع و ضخامت هادی ترمینال هوایی و هادی نزولی» قابلیت عبور جریان از وسیله حفاظتی سرج. انتخاب فاصله جدایی مناسب برای جلوگیری از قوس و مطالعات شبیه‌سازی جریان صاعقه استفاده می‌شود. جدول ۲-۱۵- مقادیر حداکثر جریان صاعقه متناظر با تراز حفاظت صاعقه تراز حفاظت صاعقه ,1.81 حداکثر جریان صاعقه (کیلو آمپر) مقادیر حداقل جریان صاعقه مطابق جدول (۳-۱۵) برای ترازهای حفاظتی چهارگانه. به منظور مشخص کردن شعاع گوی غلتان (ر.ک. بند ۲-۲-۲-۱-۶-۱۵) و نیز به منظور تعریف زون‌های حفاظتی صاعقه نیز استفاده می‌شوند. این مقادیر در جانمایی " ترمینال هوایی و تعریف ,0 ۳27 هم کاربرد دارند. جدول ۳-۱۵- مقادیر حداقل جریان صاعقه و شعاع گوی غلتان مربوطه. متناظر با تراز حفاظت صاعقه تراز حفاظت صاعقه ,1.81 حداقل جریان صاعقه (کیلو آمپر) شعاع گوی غلتان (متر) 0۷۵۵ ۳۳۵۵۵10 0۵زاعز] ۱ 008 * -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۷ ۳-۲-۴-۵- زون‌های حفاظت صاعقه " انجام تدابیر حفاظتی نظیر سیستم حفاظت صاعقه (1. ۳5) استفاده از کابل‌های دارای شیلد. استفاده از شیلد مغناطیسی و پیش‌بینی وسایل حفاظتی سرج در گرو تعیین صحیح زون‌های حفاظتی صاعقه هستند. زون‌های حفاظتی, متناسب با خطرات ناشی از صاعقه, به شکل زیر تعریف می‌شوند (شکل (۱-۱۵)): * 0 زونی که در معرض برخورد مستقیم صاعقه با حداکثر جریان و میدان مغناطیسی است. 0 1-۳2: زونی که در مقابل برخورد مستقیم صاعقه حفاظت شده است ولی قسمتی از جریان صاعقه و تمامی میدان مغناطیسی صاعقه ممکن است به این زون وارد شود. ۳ زونی که در آن اضافه جریان صاعقه به کمک تقسیم جریان و استفاده از واسط‌های ایزوله‌کننده وایا استفاده از وسایل حفاظتی سرج در مرز این زون» محدود شده است. ممکن است با استفاده از شیلد فضایی " میدان مغناطیسی در داخل زون تضعیف شود. ب... ,2 82 زون یا زون‌هایی که در آن اضافه جریان صاعقه به کمک تقسیم جریان و استفاده از واسط‌های ایزوله‌کننده و/یا استفاده از وسایل حفاظتی سرج در مرز این زون. بیش‌تر از قبل محدود شده باشد. ممکن است با استفاده از شیلد فضایی متعدد میدان مغناطیسی در داخل زون‌های حفاظتی بیش‌تر از قبل تضعیف شوند. ۱] 6 ۳۵ ۳۳۵1۵۵110 05 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط 51 1۳۳ ۱ ساختمان ۱ اصابت صاعقه به ساختمان ۲ سیستم ترمینال هوایی 7۲ اصابت صاعقه به مجاورت ساختمان ۳ سیستم هادی نزولی ۳ اصابت صاعقه به خطوط متصل به ساختمان ۴ سیستم ترمینال زمینی ۴ اصابت صاعقه به مجاورت خطوط متصل به ساختمان ۵ خطوط ورودی ۲ شعاع گوی غلتان 5 فاصله جدایی در برابر وقوع قوس‌های خطرناک ۵ هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه به‌وسیله (]5]۳ ۸ اصابت مستقیم صاعقه. جریان صاعقه کامل 0 1.07 عدم اصابت مستقیم صاعقه. جریان صاعقه جزئی یا القایی 1 -عدم اصابت مستقیم صاعقه. جریان صاعقه محدود یا القایی شکل ۱-۱۵- تعریف زون‌های حفاظت صاعقه (1.۳27) به‌وسیله یک سیستم حفاظت صاعقه (1. ۳5) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۹ ۴-۲-۴-۵- حفاظت ساختمان‌ها ۱-۴-۲-۴-۵- حفاظت جهت کاهش خسارت‌های فیزیکی و خطرات جانی ساختمان تحت حفاظت باید داخل زون حفاظتی ,0 1۳7 یا بالاتر قرار گیرد. این کار با طراحی و نصب سیستم حفاظت صاعقه " انجام خواهد شد. هر سیستم حفاظت صاعقه (۳5ا) شامل سیستم حفاظت صاعقه خارجی و سیستم حفاظت * جلوگیری از برخورد مستقیم صاعقه به ساختمان و تأسیسات بیرونی (توسط سیستم ترمینال هوایی) * هدایت آیمن جریان صاعقه به زمین (توسط سیستم هادی نزولی) * پراکنده کردن جریان صاعقه در زمین (توسط سیستم ترمینال زمینی) انجه از سیستم حفاظت صاعقه داخلی " انتظار می‌رود جلوگیری از خطرات قوس و اضافه‌ولتا خطرناک در داخل ای ری ۰ ۰ 1۰ ۰ ۳ ۴ ۰.۰ و ۰ ۰ ۰ ساختمان با استفاده از هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده یا جدایی تجهیزات حساس الکتریکی و الکترونیکی از اجزای سیستم ۲-۴-۲-۴-۵- حفاظت جهت کاهش خرابی سیستم‌های داخلی به منظور حفاظت در برابر ضربه‌های الکترومغناطیسی صاعقه (1-۳۱/۳) و کاهش خطر بروز خرابی در سیستم‌های داخلی * سرج‌های ناشی از تزویج‌های القایی و مقاومتی به علت برخورد صاعقه به ساختمان. * سرج‌های ناشی از تزویج القایی به علت برخورد به نزدیکی ساختمان. * سرج‌های منتقل شده توسط خطوط برق و مخابرات متصل به سازه به علت برخورد به خطوط یا به سیستم تحت حفاظت باید در داخل 1 ۳27-] یا زون‌های بالاتر قرار گیرد. دست‌یابی به این هدف از طریق تدابیر حفاظتی (5۳۱4) برای سیستم الکتریکی و الکترونیکی, مشتمل بر شیلدکردن مغناطیسی که میدان‌های القایی را تضعیف می‌کنند سیستم‌هایی که از مرز زون‌های حفاظت صاعقه مختلف عبور می‌کنند باید در مرز هر زون صورت پذیرد. این هم‌بندی باید از طریق هادی‌های هم‌بندی یا در صورت لزوم توسط وسایل حفاظتی سرج (]5۳ ها) صورت پذیرد. تدابیر حفاظتی برای تمامی ۳2.-آها باید با بخش ۷-۱۵ مطابقت داشته باشند. ۱5 * 11۵۳۵۱ 5 ٩ ۳۵۵۶۳۵۱۵۵۱ ۵ و ره را -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان ۸ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط حفاظت موثر در برابر اضافه‌ولتاژهاء که منجر به بروز خرابی در سیستم‌های داخلی ساختمان می‌شوند. ممکن است از طریق واسط‌های ایزوله کننده وایا یک سیستم وسایل حفاظتی سرج هماهنگ شده, که اضافه‌ولتاژها را به مقادیری کم‌تر از ولتاژ ضربه اسمی سیستم مورد حفاظت محدود می‌کند. تامین شود. وسایل حفاظتی سرج باید مطابق با الزامات بند ۴-۷-۵ انتخاب و نصب شوند. ۳-۴-۵- طراحی سیستم حفاظت صاعقه از منظر اقتصادی انجام طراحی فنی و بهینه برای سیستم حفاظت صاعقه امکان‌پذیر است. به ویژه اگر مراحل طراحی و اجرای سیستم حفاظت صاعقه با مراحل طراحی و ساخت ساختمان تحت حفاظت هماهنگ شده باشند. به طور خاص, در طراحی خود ساختمان, باید از قسمت‌های فلزی آن. تا حد ممکن به‌عنوان قسمتی از سیستم حفاظت خارجی استفاده شود. در طراحی کلاس و مکان سیستم حفاظت صاعقه برای ساختمان‌های موجود. باید محدودیت‌ها و موقعیت مدارک طراحی سیستم حفاظت صاعقه باید تمامی اطلاعاتی که برای کسب اطمینان از اصلاح و تکمیل تاسیسات نیاز است. در بر داشته باشد (ر.ک. شکل (۲-۱۵)). سیستم حفاظت صاعقه باید به‌وسیله طراحان و مجریان ذیصلاح و کارآزموده طراحی و نصب شوند (ر.ک. بخش 1.4.2 استاندارد 62305-3 1132). ۳۴-۴-۵- پیوستگی الکتریکی قسمت‌های فلزی و آرماتورها در ساختمان‌های بتنی آرماتورهای فولادی به کار رفته در ساختمان‌های بتن مسلح, از نظر الکتریکی در صورتی پیوسته محسوب می‌شوند که توسط یک شبکه از هادی و اتصال الکتریکی مجاز به شکلی ایمن (مثلاً با استفاده از کلمپ) به هم متصل شوند (ر.ک. بند ۴-۷-۱۳ فصل ۱۳). ارتباط الکتریکی مطلوب آرماتورهای اسکلت بتنی باید به‌وسیله انجام آزمون پیوستگی. بین بالاترین و پایین‌ترین قسمت ساختمان (سطح زمین) بررسی شود. مقاومت الکتریکی کل نباید بزرگ‌تر از ۸؟ ۰,۲ باشد (اندازه‌گیری باید توسط ابزاری انجام شود که برای این کار مناسب است. به خصوص از لحاظ جریانی که در خلال آزمون برقرار می‌شود). اگر این مقدار به دست نیاید. یا انجام آزمون ممکن نباشد. از آرماتورهای موجود در بتن مسلح نباید به‌عنوان هادی نزولی استفاده شود و طبیعتاً لازم خواهد بود که یک مجموعه هادی نزولی خارجی نصب شود. یادآوری- الزام برقراری یک مقاومت الکتریکی حداکثر ( ۰,۲ را می‌توان با استفاده از اندازه‌گیری مقاومت بین بالاترین نقطه هادی نزولی یعنی در محل اتصال به ترمینال هوایی و پایین‌ترین نقطه آن یعنی محل اتصال به ترمینال زمینی با استفاده از یک دستگاه اندازه‌گیری با چهار ترمینال (دو ترمینال برای تزریق جریان و دو ترمینال برای اندازه‌گیری ولتاز) مطابق با شکل (۳-۱۵) بررسی نمود. توصیه می‌شود جریان تزریقی دستگاه آزمون در حدود ۱۰ آمپر تنظیم شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۱۱ ارزیابی خطر و تعیین تراز حفاظتی مورد نیاز . انتخاب نوع سیستم حفاظت صاعقه خارجی ۳ نوع مواد اجزاء طبیعی تعیین ابعاد اجز اء حفاظت صاعقه -مشکلات خوردگی. -سطوح قابل اشتعال . مگ ار سس ترمینال های سیم های ترمینال میله های سیستم مش به ۷ هوایی تر مینال هوایی صورت هادی های 7 سیم های گارد .. عمودی افقی بر روی بام [ سیستم هادی نزولی را ا ۱ شانده شده با احی هاد اجزاء طبیعی تعداد مورد نیاز در معرض ماس ای ی ۱ های زمین نوع 8 ۱ فونداسیود اجزاء طبیعی لکترود ک امین وع لکترود سیون یا نوع ۸ نوع ٍ ۱ طراحی سبیستم حفاظت صاعقه داخلی - سیله حفا ظ همجواری ها و مسیریابی ۱ : و دی ظتی سرج کابل همبندی و پرده کشی یادأوری نقاط ار تباطی نشان داده شده با علامت ه نیازمند همکاری و تعامل معمار مهندس و طراح حفاظت صاعقه است. شکل ۲-۱۵- دیاگرام نشان دهنده روند طراحی سیستم حفاظت صاعقه ۱۹۵۳۵۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۱۳ ۱ تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۹ تالالانانا ا ۳ سل 0 سمم‌های آزمون برای تزریق جریان اتصال به آرماتورهای فولادی (به طور مثال از طریق صفحه اتصال تعبیه شده در بام) سمم‌های آزمون برای اندازه گیری ولتاز ۲ اتصال شبکه زمین ۴۲ شینه هم‌بندی یا اتصال شبکه زمین شکل ۳-۱۵- اندازه‌گیری مقاومت الکتریکی کلی آرماتورهای فولادی به هم پیوسته در اسکلت بتن مسلح یادآوری ۱- از آنجا که اثر حرارتی ناشی از عبور جریان صاعقه ممکن است باعث ترک خوردگی بتن شود. استفاده از آرماتور فولادی (اصلی یا اضافی) به تنهایی به منظور ایجاد پیوستگی الکتریکی در داخل اسکلت بتنی برای اهداف حفاظت در برابر صاعقه مجاز نیست (ر.ک. بند ۴-۷-۱۳ فصل ۱۳). یادآوری ۲- کلمپ‌هایی که برای ایجاد پیوستگی فولاد داخل ساختمان‌های بتن مسلح به کار می‌روند. باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۱۸۴۹۹-۱ وایا شیوه‌نامه مربوطه در مرکز تحقیقات را مسکن و شهرسازی ساخته و ازموده شده باشند. ۵-۵- مدیریت ریسک ۱-۵-۵ تشخیص ضرورت تعبیه سیستم حفاظت صاعقه و توجیه اقتصادی آن به منظور تعیین اینکه یک ساختمان نیاز به حفاظت صاعقه دارد یا خیرء باید برای آن ساختمان ضرورتاً مطالعات مدیریت ریسک مطابق با استاندارد 62305-2 ۳۲| انجام پذیرد. ریسک‌های زیر باید در محاسبات در نظر گرفته شوند: ریسک ,ا: ریسک تلف" جان انسان (مرگ) یا جراحات دایمی ریسک :: ریسک تلف (یا آسیب به) میراث فرهنگی دون] ! -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه م۳( ۸۳ تک ریسک بآ (ریسک تلف (یا زیان) مالی") در مطالعات مدیریت ریسک گنجانده شود. سطح قابل تحمل " 137 باشد. چا در این صورت. باید تدابیر حفاظتی به منظور کاهش ریسک «[ (۳۱[ تا د٩ا)‏ نسبت به سطح قابل تحمل ما اتخاذ شود. ریسک‌های ۱[ تا ده برقرار باشد. ریسک قابل تحمل (1) باید براساس جدول (۲-۱۵) در نظر گرفته شود: جدول ۴-۱۵- مقدار متناظر ریسک قابل تحمل 1۹۲ برای این ارزیابی در دسترس نباشد. مقدار متناظر ریسک قابل تحمل باید برابر 117-107 در نظر گرفته شود. ۲-۵-۵- چگالی اصابت صاعقه به زمین »۷ از فرمول زیر محاسبه می‌شود: (۱-۱۵) 70 0.1 > ن/۸ که در آن 70 تعداد روزهای با هوای توفان تندری" در هر سال است و از سازمان هواشناسی استعلام می‌شود. توصیه می‌شود بالاترین مقدار در ۳۰ سال گذشته برای این پارامتر در نظر گرفته شود. در صورتی که استعلام فوق قابل انجام 6 ۳۵۵۵۱۳۱ 0۳ ددم] " از عاطاجع[1۵ * 5 ۲۶۵۵۲۹۵۲۱ * -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۱۴ چچچویرشژشژگجججججحححددد مشخصات فنی عموه م۳( تاسیسات بر چجچجچجم<م<<ج<<<->جچج>-<گگددد جدول ۵-۱۵- مقدار پارامتر ‎٩۷»:‏ برای استان‌های مختلف کشور ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۵ تک ۶-۵- سیستم حفاظت صاعقه (1].۳۹5) ۱-۶-۵- سیستم حفاظت صاعقه خارجی ۱-۱-۶-۵ کلبات توصیه می‌شود سیستم حفاظت صاعقه ایزوله در مواردی که اثرات حرارتی و انفجاری در نقطه اصابت صاعقه یا بر روی به‌عنوان نمونه‌هایی از این قبیل سازه‌هاء می‌توان به ساختمان‌هایی با پوشش بدنه قابل اشتعال, ساختمان‌هایی با یادآوری - استفاده از یک سیستم حفاظت صاعقه ایزوله ممکن است برای جایی مناسب باشد که پیش‌بینی می‌شود تعییر زمانی که سیستم‌های داخل ساختمان, نسبت به میدان‌های الکترومغناطیسی ناشی از پالس جریان صاعقه جاری شده در هادی نزولی سیب پذیر باشند. می‌توان از سیستم حفاظت صاعقه خارجی ایزوله استفاده نمود. از اجزای طبیعی ساخته شده از مواد رساناء که بطور دایمی در داخل یا بر روی ساختمان باقی‌مانده و تغییر نمی‌کنند (به طور مثال آرماتورهای به هم پیوسته. اسکلت فلزی یک ساختمان و غیره) می‌توان به‌عنوان قسمتی از سیستم حفاظت صاعقه استفاده کرد. سایر اجزای طبیعی, می‌توانند تنها به‌عنوان قسمت‌های اضافی و کمکی در سیستم حفاظت صاعقه در نظر گرفته شوند. ۲-۱-۶-۵ سیستم ترمینال هوایی ۱-۲-۱-۶-۵- کلیات ترکیبی از انواع زیر باشند: الف) میله‌ها ب) سیم‌های گارد (کتنری) " ب( هادی‌های مش شده۳ ۵۵5 " به انگلیسی ۷/1۳۵5 2۵1601127 ممکن است با نام‌های دیگری همجون " سیم‌های آویزان"*" یا "سیم‌های معلق*" نیز نام‌گذاری شده باشد. ٩ ۱/6۵60 ۶5 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط برای پیروی کردن از این نشریه. همه انواع سیستم‌های ترمینال هوایی باید مطابق با بندهای ۲-۲-۱-۶-۱۵ و ۳-۲-۱-۶-۵ جانمایی شوند. مشخصات فنی همه انواع ترمینال‌های هوایی باید به طور کامل مطابق با مندرجات این شده, استفاده می‌شوند. توصیه می‌شود به منظور اطمینان از تقسیم مطلوب جریان صاعقه. میله‌های منفرد ترمینال همه انواع ترمینال‌های هوایی از هر نوع که باشند باید مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره ۱۸۴۹۹-۲ وایا شبوه‌نامه مربوطه در مر کز تحقیقات راه» مسک. و شهرسازی ساخته و آزموده شده باشند (ریک. بخش ۹-۵). ۲-۲-۱-۶-۵- جانمایی " اجزای ترمینال هوایی نصب شده بر روی یک ساختمان, باید در گوشه‌هاء نقاط در معرض اصابت " و لبه‌ها (به ویژه در سطح فوقانی هرگونه نمای خارجی") مطابق با یک یا تعدادی از روش‌های قابل قبول زیر جانمایی شوند: * روش زاویه حفاظتی " * روش گوی غلتان " * روش مش" مقادیر شعاع گوی غلتان, اندازه مش و زاویه حفاظتی برای هر یک از کلاس‌های سیستم حفاظت صاعقه در جدول (۶-۱۵) و شکل (۴-۱۵) داده شده است. اعبارت "همه انواع ترمینال‌های هوایی"" در بخش ۱-۲-۱-۶-۱۵ شامل تمامی انواع ترمینال‌های هوایی حفاظت صاعقه پسیو و اکتیو از هر نوعی که باشند و بر اساس هر استانداردی که ساخته 9 آزموده شده باشند. می‌شود. لازم به ذکر است ترمینال‌های هوایی حفاظت صاعقه به طور کلی به دو نوع پسیو (یا متعارف [0011۷۵11110112) و اکتیو (یا نامتعارف [11011-0011۷0۵11110112) تقسیم‌بندی می‌شوند. ترمینال‌های هوایی * 11801020116 ۸۲ 16111۵5 708 * ۳۷۵۵۹۵۵ ۳۵۵ ٩ ۳۵02065 ٩ ۳۳۵10101 ۸۳۵۱6 40 1 ۲۵۱۱۳۵ 5 6۳6 0 4 لدع ]/۹ " -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸1۷ جدول ۶-۱۵- مقادبر حداکثر شعاع گوی غلتان. اندازه مش و زاوبه حفاظتی متناظر با کلاس سیستم حفاظت صاعقه 0 395ا0) 1۳۹5 پ 10 02 10 20 30 40 50 600 (۳) ۲ یادآوری ۱- استفاده از روش زاویه حفاظتی برای مقادیر بزرگ‌تر از نقاط نشان داده شده با * کاربرد ندارد. در این گونه موارد تنها روش‌های یادأآوری ۳ زاویه حفاظتی برای مقادیر زیر ۲ متر تغییر نخواهد کرد. شکل ۴-۱۵- زاوبه حفاظتی متناظر با کلاس سیستم حفاظت صاعقه ۱-۲-۲-۱-۶-۵- روش زاویه حفاظتی روش زاویه حفاظتی برای ساختمان‌هایی با شکل هندسی ساده یا برای قسمت‌های کوچک‌تر یک ساختمان بزرگ مناسب‌اند. این روش برای ساختمان‌هایی که ارتفاعی بیش از شعاع گوی غلتان متناظر با تراز حفاظت صاعقه انتخاب حفاظت در روش زاویه حفاظتی, مبتنی بر تعیین صحیح ارتفاع هادی (میله ساده) از یک صفحه مرجع" است. در این می‌گیرد. قسمت حفاظت شده باید کاملاً در این مخروط محصور شود (شکل (۵-۱۵)): 10۲0۲00 6 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط * فضای حفاظت شده توسط یک میله عمودی به‌صورت یک مخروط قائم است که راس آن بر نوک میله منطبق شده است و زاویه آن (0) متناسب با منحنی شکل (۴-۱۵) بسته به ترازهای مختلف حفاظتی, متفاوت خواهد بود. 2 الف) حجم حفاظت شده توسط میله عمودی ب) حجم حفاظت شده توسط هادی خط در سمت بیرونی یک گوشه ساختمان ۱ ۱ : : ۵ ده 5 ۱ / ۴ 4 ۵ را ۲۶ تا رز پ) حجم حفاظت شده توسط میله عمودی با استفاده از صفحات مرجع مختلف ۱ هادی ترمینال هوایی ۴ ناحیه حفاظت شده ۳ میله ترمینال هوایی ۶ صفحه مرجع برای 3 (ده) شکل ۵-۱۵- کاربرد روش زاویه حفاظتی ۲-۲-۲-۱-۶-۵- روش گوی غلتان روش گوی غلتان در تمامی شرایط به ویژه برای ساختمان‌هایی با اشکال پیچیده مناسب است. در این روش با غلتاندن -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۹ حفاظت شده محسوب می‌شوند. لذا نیاز به تعبیه هادی ترمینال هوائی جهت حفاظت از نقاط مذکور نخواهد بود (شکل (۶-۱۵)). شعاع گوی غلتان متناسب با تراز حفاظتی مطابق جدول (۶-۱۵) در نظر گرفته می‌شود. ۱ گوی غلتان ۴۳ خط تماس (باید خودداری شود) ۲ ترمینال هوایی ۵ جهت غلتیدن ۳ نقطه تماس (باید خودداری شود) شکل ۶-۱۵- برخورد کردن گوی غلتان با سازه تحت حفاظت ۳-۲-۲-۱-۶-۵- روش مش روش مش برای ساختمان‌هایی با بام مسطح مناسب است. برای چنین ساختمان‌هایی. هادی‌های مشی که تمامی سطح بام را بپوشانند. بهترین روش حفاظت برای سطح مورد نظرند. ابعاد این مش‌ها با توجه به تراز حفاظتی مطابق جدول (۵-۱۵) در نظر گرفته می‌شود. یک مش زمانی کل یک سطح صاف را حفاظت می‌کند که شرایط زیر محقق شوند: ۱) هادی‌های ترمینال هوایی در نقاط زیر جانمایی شده باشند: * کناره‌ها و لبه‌های بام" * برآمدگی‌های بام " * خطالراس بام ". در صورتی‌که شیب بام بیش از ۱/۱۰ (یک بر روی ده) باشد * نماهای جانبی ساختمان‌های بلندتر از ۶۰ متر در سطوح بالاتر از ۸۰ درصد ارتفاع ساختمان ۱ ۵001 ۵60 05 * 1100۶ 0۷۵۲۵۵۵ * 001 11060 059 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۰ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۲) ابعاد مش برای ترازهای مختلف حفاظتی از مقادیر داد شده در جدول (۶-۱۵) بیش‌تر نباشند. ۳) شبکه هادی‌های سیستم ترمینال هوایی به گونه‌ای انجام شوند که همواره حداقل دو مسیر فلزی مجزا به زمین داشته باشد و هیچ‌گونه تاسیسات فلزی خارج از فضای محافظت شده توسط سیستم‌های ترمینال هوایی یادآوری- استفاده از تعداد بیش‌تری از هادی‌های نزولی منجربه کاهش فاصله جدایی و کاهش میدان‌های الکترومغناطیسی داخل ساختمان می‌شود. ۴) هادی‌های ترمینال هوایی تا حد امکان در مسیرهای کوتاه و مستقیم نصب شوند. ۳-۲-۱-۶-۵- ترمینال هوایی جهت حفاظت در برابر اصابت صاعقه به دبواره‌های جانبی ساختمان‌های بلند ۱-۳-۲-۱-۶-۵- احتمال اصابت صاعقه با مقادیر کوچک به دیواره‌های جانبی عمودی یک ساختمان با ارتفاع کم‌تر از ۰ متر به اندازه کافی پایین است به گونه‌ای که نیازی به در نظر گرفتن آن نیست. بام‌ها و پیش‌آمدگی‌های افقی باید ۲-۳-۲-۱-۶-۵- در ساختمان‌های بلندتر از ۶۰ مترء اصابت صاعقه به دیواره‌های جانبی, بویژه نقاط نوک تیز, گوشه‌ها و لبه‌های ساختمان. محتمل است. ترمینال هوایی باید جهت حفاظت قسمت‌های فوقانی ساختمان‌های بلند (به‌صورت نوعی ۲۰ درصد بالای ساختمان مشروط بر اینکه ارتفاع آن بیش از ۶۰ متر باشد) و تجهیزات قرار گرفته بر روی آن. نصب شوند. (ر.ک. به بخش‌های 5.2.3.2 و ۳.5.2.3 از استاندارد 62305-3 1۳) ۳-۱-۶-۵- سیستم هادی نزولی ۱-۳-۱-۶-۵- کلیات به منظور کاهش احتمال وقوع خسارات ناشی از جریان صاعقه جاری شده در سیستم حفاظت صاعقه. هادی‌های نزولی باید به گونه‌ای جانمایی شوند که از نقطه اصابت صاعقه تا زمین: ۲) طول مسیر جریان حداقل باشد ۳ هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده قسمت‌های رسانای ساختمان مطابق با الزامات بند ۲-۲-۶-۱۵ انجام شود. یاداوری ۱- اتصال هادی‌های نزولی از طرفین به یکدیگر تدبیری موثر تلقی می‌شود. هندسه و آرایش هادی‌های نزولی و هادی‌های رینگ بر روی فاصله جدایی اثر می‌گذارد (ر.ک. بند ۲-۲-۶-۱۵) 0-۲5 01 00 آهجهاد ]۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه رضم )۸۳ و7۷۹۷ یادآوری ۲- نصب هر چه بیش‌تر هادی‌های نزولی» حتی‌المقدور در فواصل یکسان دور تا دور محیط خارجی که توسط هادی‌های رینگ به هم متصل شده‌اند. احتمال وقوع قوس‌های الکتریکی خطرناک را کاهش داده و حفاظت تاسیسات داخلی را تسهیل می‌کند. این شرایط در ساختمان‌های با اسکلت فلزی و در ساختمان‌های بتن مسلح که در آن‌ها آرماتورهای متصل به هم. پیوستگی الکتریکی را دارد قابل دست‌یابی است. مقادیر نوعی که برای فاصله هادی‌های نزولی از یکدیگر ترجیح داده می‌شوند در جدول (۷-۱۵) داده شده‌اند. ۲-۳-۱-۶-۵- جانمایی یک سیستم حفاظت صاعقه ایزوله جانمایی باید به شرح زیر انجام شود: الف) اگر ترمینال هوایی شامل میله‌هایی مستقر بر پایه (های) مجزاء از جنسی غیر از فلز یا آرماتورهای به هم پیوسته در بتن مسلح باشد.» حداقل یک هادی نزولی برای هر پایه نیاز خواهد بود. برای پایه‌های فلزی با آرماتورهای به هم پیوسته در بتن مسلح., نیازی به هادی‌های نزولی اضافی نیست. یادآوری- استفاده از بتن مسلح به‌عنوان قسمتی از سیستم حفاظت صاعقه زمانی مجاز است که اثرات حرارتی ناشی از عبور جریان صاعقه بر روی بتن در محاسبات مهندس طراح لحاظ گردیده باشد (حرارت زیاد ممکن است باعث ترک خوردگی بتن شود). ب) اگر ترمینال هوایی شامل سیم(های) گارد باشد. حداقل یک هادی نزولی در هر یک از سازه‌ها یا پایه‌های محل اتصال سیم‌ها نیاز است. پ) اگر ترمینال هوایی تشکیل شبکه‌ای از هادی‌ها را داده باشد. نیاز به حداقل یک هادی نزولی در هر یک از محل‌های اتصال طرفین هادی است. ۳-۳-۱-۶-۵- جانمایی یک سیستم حفاظت صاعقه غیر ایزوله برای هر سیستم حفاظت صاعقه غیر ایزوله تعداد هادی‌های نزولی نباید کم‌تر از ۲ باشد و این هادی‌ها باید با در نظر فاصله‌گذاری برابری بین هادی‌های نزولی در محیط خارجی ساختمان انجام شود. فاصله بین هادی‌های نزولی نیز نباید از مقادیر داده شده در جدول (۷-۱۵) بزرگ‌تر باشد. یادآوری- مقدار فاصله بین هادی‌های نزولی با فاصله جدایی " که در بند ۳-۲-۶-۱۵ ارایه شده, مرتبط است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۲ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط تا جایی که ممکن است. باید در هر یک از گوشه‌های در معرض اصابت ساختمان یک هادی نزولی نصب شود. ۴-۳۲-۱-۶-۵- نحوه احرا ترمینال هوایی را فراهم نمایند. هادی‌های نزولی باید به شکل کاملاً مستقیم و عمودی نصب شوند. به گونه‌ای که کوتاه‌ترین و مستقیم‌ترین مسیر را به زمین فراهم نموده و از تشکیل هرگونه حلقه در مسیر جریان خودداری شود. اما در جایی که ممکن نباشد. فاصله 5 که بین دو نقطه از هادی در طرفین فاصله هوایی اندازه‌گیری شده است و طول هادی بین دو نقطه فوق‌الذکر (در شکل (۷-۱۵)) باید از الزامات بند ۳-۲-۶-۱۵ پیروی کند. ۱ هادی نزولی ۳ پیچ فلزی برای ثابت کردن بست نگهدارنده فلزی ۲ بست نگهدارنده فلزی ۴ سازه شکل ۷-۱۵- ایجاد حلقه در مسیر هادی نزولی و 01111111 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۳ هادی‌های نزولی, حتی اگر توسط مواد عایقی پوشانیده شود. نباید در آب‌راه‌ها " یا ناودانی‌ها " نصب شوند. یادآوری- رطوبت موجود در آب‌راه‌ها منجر به خوردگی شدید هادی نزولی می‌شود. پیشنهاد می‌شود که هادی‌های نزولی چنان جانمایی شوند که فاصله‌ای, برابر با بند ۳-۲-۶-۱۵. بین آن‌ها و درها و پنجره‌ها فراهم شود. هادی‌های نزولی سیستم حفاظت صاعقه که از ساختمان تحت حفاظت ایزوله نیستند. را می‌توان به‌صورت زیر نصب کرد: اگر دیوار از مواد غیر قابل اشتعال ساخته شده باشد. هادی‌های نزولی را می‌توان بر روی سطح یا داخل دیوار اجرا نمود. * اگر دیوار از مواد قابل اشتعال " ساخته شده باشد. هادی‌های نزولی می‌توانند بر روی سطح دیوار نصب شوند مشروط بر اینکه افزایش دمای ناشی از عبور جریان صاعقه خطری برای موادی موجود در دیوار ایجاد نکند. * اگر دیوار از مواد قابل اشتعال ساخته شده و افزایش دمای هادی‌های نزولی خطرناک باشد. آن‌ها را باید چنان قرار داد که فاصله بین دیوار با آن‌ها همواره بزرگ‌تر از ۰,۱ متر باشد. در این شرایط بست‌های نگهدارنده " می‌توانند در تماس با دیوار باشند. زمانی که نتوان فاصله کافی بین هادی نزولی تا مواد قابل اشتعال را ایجاد کرد. سطح مقطع هادی نزولی فولادی (یا هر هادی دیگر با ظرفیت حرارتی معادل * آن) نباید از ۱۰۰ میلی‌مترمربع کم‌تر باشد. ۵-۳-۱-۶-۵- اجزای طبیعی استفاده از اجزای طبیعی یک ساختمان به‌عنوان هادی‌های نزولی مطابق با شرایط بخش 5.3.5 استاندارد 62305-3 ۳2] ۶-۳-۱-۶-۵- مفصل‌های آزمون " در محل اتصال هر یک از هادی‌های نزولی به ترمینال زمینی. یک مفصل آزمون باید روی هر هادی نزولی قرار داده شود مگر در مواردی‌که از هادی‌های نزولی طبیعی به‌صورت ترکیب شده با الکترودهای زمین فونداسیون استفاده شده باشد. در شرایط عادی این مفصل بسته است ولی جهت اندازه‌گیری باید امکان باز کردن آن به کمک ابزار خاص وجود داشته وت رازه فابا50 ۷۷/۵16۲ * ۱12161۵1 ع1طزاق ۲0۵ براز۵ه ۸ ۱ داعا۳۵0 ۱/۵۱۳۵ * * 1۳۳۵| ۵۷۵16 ۲7 "۲۵۵1 10115 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۴ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط یادآوری- برای اتصال هادی نزولیامفصل آزمون به الکترود زمین, با هدف بهبود پایداری مکانیکی توصیه می‌شود از قطعه‌ای با نام "میله منتهی به زمین "» استفاده شود. تدابیر لازم برای حفاظت از این میله در برابر خوردگی در نقطه خروج از خاک/بتن به طور مثال با استفاده از روکش کردن آن باید اندیشیده شود. سطح مقطع میله‌های منتهی به زمین ۴-۱-۶-۵ سیستم ترمینال زمینی ۱-۴-۱-۶-۵- کلیات به منظور پراکنده کردن " جریان فرکانس بالای صاعقه در زمین و در عین حال کاهش اضافه‌ولتاژهای خطرناک حاصله. معیار مهم شکل و ابعاد سیستم ترمینال زمینی است. در حالت کلی. سیستم زمین با مقاومت پایین (با احتساب اندازه گیری در فرکانس پایین در صورت امکان کم‌تر از ۱۰ اهم) توصیه می‌شود. از نقطه نظر حفاظت صاعقه. استفاده از ترمینال زمینی مشترک با ساختاری یکپارچه " ترجیح داده شده و برای تمامی اهداف (نظیر حفاظت صاعقه, سیستم قدرت و سیستم‌های مخابرات و غیره) مناسب است. همه سیستم‌های زمین باید مطابق الزامات بند ۲-۲-۶-۱۵ هم‌بند یادآوری ۱- شرایط جداسازی و هم‌بندی سایر سیستم‌های ترمینال زمینی معمولا به‌وسیله مراجع ذیصلاح مربوطه تعیین می‌شوند. یادآوری ۲- زمانی‌که سیستم‌های اتصال زمین اجرا شده با فلزات متفاوت. به یکدیگر متصل شوند. می‌تواند مشکلات جدی خوردگی ایجاد شود. ۲-۴-۱-۶-۵- آرایش اتصال زمین در حالت کلی برای سیستم‌های ترمینال زمینی» دو نوع اساسی از آرایش‌های الکترود زمین به کار می‌رود. ۱-۲-۴-۱-۶-۵- آرایش نوع ۸ این نوع آرایش, از الکترودهای زمین افقی و عمودی تشکیل می‌شود که بیرون ساختمان نصب شده و بدون اینکه تشکیل یک حلقه بسته بدهند به هر یک از هادی‌های نزولی یا الکترودهای زمین فونداسیون متصل می‌شوند. در آرایش نوع ۸ تعداد کل الکترودهای زمین نباید کم‌تر از ۲ باشد. حداقل طول هر یک از الکترودهای زمین متصل به هر یک از 40 20-1م] ۳۵۳۵" 5 ۴ 0 ۳۵۳-6۳1۱۵110 51۳0۵ 160260 عا من ‎٩ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۵ * : برای الکترودهای افقی. با ۹ برای الکترودهای عمودی (یا شیب‌دار") که در آن ,| حداقل طول الکترودهای افقی است و در شکل (۸-۱۵) برای کلاس‌های مختلف سیستم حفاظت صاعقه نشان داده شده است. برای الکترودهای مرکب (افقی یا عمودی)» مجموع طول‌ها باید در نظر گرفته شود. در صورتی‌که برای سیستم زمین. مقاومت کم‌تر از ۱۰ اهم بدست آید (اندازه‌گیری در فرکانسی متفاوت از فرکانس قدرت و یا مضارب آن انجام شود تا از تداخل پیش‌گیری شود)» ممکن است از رعایت حداقلی که در شکل (۸-۱۵) برای طول الکترودهای زمین داده شده 100 90 | 0395 50 70 را 3 0 تج از 0 40 30 20 10 ۱-۷ 355انح 0 0 3 0 2 0 2 0 1 0 1 500 0 (۶20) ۸۲ یادآوری کلاس‌های ]11 و ۷[ مستقل از مقاومت ویژه خاک هستند. شکل ۸-۱۵- حداقل طول ,/ برای هر یک از الکترودهای زمین مطابق با کلاس سیستم حفاظت صاعقه در خاک با مقاومت ویژه بزرگ‌تر از ۳۰۰۰ اهم-مترء استفاده از الکترود زمین نوع ثا با استفاده از مواد کاهنده زمین یاد‌آوری ۳- برای کسب اطلاعات بیش‌ترء به پیوست تا از استاندارد 62305-3 11۴ مراجعه شود. 1 - ۳۳۵۵ ۲۳۳۵۵۱۵ )00:۵۵۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان ۸۳۶ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۲-۲-۴-۱-۶-۵- آرایش نوع ] در این نوع از آرایش, یا از یک هادی رینگ خارج از ساختمان تحت حفاظت. که حداقل در ۸۰ درصد مجموع طول خود با خاک در تماس باشد یا از الکترود زمین فونداسیونی که تشکیل حلقه بسته داده است. استفاده می‌شود. این قبیل الکترودها ممکن است به‌صورت مش هم اجرا شوند. یادآوری- اگرچه ۲۰ درصد از هادی رینگ ممکن است در تماس با خاک نباشد. با این حال این هادی باید در سرتاسر طول خود همواره متصل و پیوسته باشد. برای الکترود زمین رینگ (یا الکترود زمین فونداسیون)» شعاع متوسط ,۲ سطح محصور به‌وسیله الکترود زمین رینگ (یا الکترود زمین فونداسیون) باید از مقدار 1۱ کم‌تر نباشد: (۲-۱۵) :2 10 که ۱[ در شکل (۸-۱۵) مطابق با کلاس سیستم حفاظت صاعقه [ء ال 111 و 1۷ نشان داده شده است. زمانی که مقدار مطلوب ۱[ بزرگ‌تر از مقدار مناسب ,۲ است. الکترودهای افقی و عمودی (یا شیب‌دار) اضافی باید به طول منفرد ,ا (افقی) و .| (عمودی) به آن اضافه شوند: (۳-۱۵) ۵ - با > با (۴-۱۵) 2 - با) < وا پیشنهاد می‌شود تعداد الکترودها کم‌تر از تعداد هادی‌های نزولی نبوده و از ۲ نیز کم‌تر نباشد. توصیه می‌شود الکترودهای اضافی درست در نقطه‌ای که هادی‌های نزولی به الکترود زمین رینگ وصل شده و تا حد امکان در فواصل یکسان, به آن متصل گردند. ۳-۴-۱-۶-۵- نصب الکترودهای زمین توصیه می‌شود الکترود زمین رینگ (آرایش نوع 3ا) در عمق حداقل ۰۵ متر و در فاصله‌ای حدوداً به اندازه ۱ متر از دیواره خارجی ساختمان دفن شوند. لبه بالایی الکترودهای زمین (آرایش نوع ۸) باید در عمق حداقل ۰:۵ متر و تا حد ممکن یکنواخت نصب شوند تا اثر تزویج‌های الکتریکی " در زمین به حداقل برسد. یادآوری ۱- اگر الکترود نوع ۸ در داخل یک دریچه بازدید قرار گرفته باشد که آن نیز به نوبه خود در محلی با سنگ فرش یا کف بتنی با مقاومت بالا نصب شده باشد. می‌توان از الزام ۰.۵ متر صرف نظر کرد. الکترودهای زمین باید به گونه‌ای نصب شوند که امکان بازرسی آن‌ها در خلال ساخت و ساز فراهم باشد. عمق پوشش بتن و نوع الکترودهای زمین باید به گونه‌ای باشد که اثراتی از قبیل خوردگی. خشک شدن و یخ زدگی خاک و امثال آن ۲۲۵۵ 10۵ام0) |۲۱۳۵ ۱ 108 1۹00011010 " -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۷ به حداقل رسیده و مقاومت ویژه آن مقداری حتی الامکان پایدار" داشته باشد. پیشنهاد می‌شود تا قسمت بالایی الکترودهای زمین عمودی که بالاتر از تراز یخ زدگی خاک قرار دارد به دلیل موثر نبودن در شرایط یخبندان. در نظر یادآوری ۲- بنابراین» به ازای هر الکترود عمودی, توصیه می‌شود ۰.۵ متر به مقدار طول ,| که در بندهای ۱-۲-۴-۱-۶-۵ و ۲-۲-۴-۱-۶-۱۵ محاسبه شد. افزوده شود. برای مناطق صخره‌ای . ارایش نوع با پیشنهاد می‌شود. برای ساختمان‌هایی با سیستم‌های وسیع الکترونیکی یا با خطر بالای آتش‌سوزی, آرایش زمین نوع 3 ارجح است. ۴-۴-۱-۶-۵- الکترودهای زمین طبیعی توصیه می‌شود از آرماتورهای به هم پیوسته در فونداسیون بتن مسلح مطابق با بخش ۳-۲-۵-۱۳ فصل ۰۱۳ یا سایر سازه‌های فلزی زیر زمینی مناسب. به‌عنوان الکترود زمین استفاده شود. در این صورت. به منظور جلوگیری از ترک خوردگی مکانیکی " بتن باید در اتصالات آرماتورها احتیاط ویژه‌ای بشود. یادآوری ۱- اگر از الکترود زمین فونداسیون استفاده شود. افزایش بلندمدت در مقاومت زمین امکان پذیر خواهد بود. ۵-۱-۶-۵ اجزا ۱-۵-۱-۶-۵- کلیات پیش‌بینی را تحمل کنند. این مقصود. با گذراندن آزمون‌های مندرج در استاندارد ملی ایران سری ۱۸۴۹۹ قابل تحقق است. اجزای هر سیستم حفاظت صاعقه باید با استفاده از مواد فهرست شده در جدول (۸-۱۵) یا مواد دیگری با مشخصات مکانیکی, الکتریکی و شیمیایی (خوردگی) مشابه تولید شوند. یاداًوری- اجزای ساخته شده غیر فلزی ممکن است به‌عنوان بست نگهدارنده مورد استفاده قرار گیرند. لزا50 مه - 8 رک آههزمه ۹/۵0 * -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۸ ی تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط چچ_-مچچچچچچچچممممممچچچچجچجچجچجچجچج<ج<ج<ج<ججمججششگدهده«ه«ه«ه«گ«گ-«<شچگ رگج جدول ۸-۱۵- جنس اجزای سیستم حفاظت صاعقه و شرایط استفاده در هوای آزاد در زمین در بتن مقاومت به‌وسیله اتصال وجود 9 گالوانیکی با ۱ استخوانی < استخوانی 1 استخوانی خوب در بسیاری از ترکیبات گوگرد چندمفتولی به‌عنوان روکش محیط‌ها مواد الی به‌عنوان روکش فولاد گالوانیزه عمقی استخه‌ا|: قابل قبول در هواء بتن و پ. ت. ث ۳ استخوانی استخوانی بل ول ۲ کلرید با غلظت زیاد مس داغ * چندمفتولی خاک خوب فولاد با آبکاری را استخوانی استخوانی استخوانی مناسب در اکثر محیط‌ها ترکیبات گوگرد لکتریکی مس ۱ استخوانی مناسب جوهایی با غلظت چندمفتولی کم گوگرد و کلرید الف- این جدول تنها راهنمایی‌های کلی را آرایه می‌دهد. در شرایط ویژه, ملاحظات محتاطانه‌تری در مقابل خوردگی نیاز است. ب- هادی‌های چندمفتولی نسبت به هادی‌های استخوانی آسیب‌پذیری بیش‌تری در مقابل خوردگی دارند. همچنین هادی‌های چندمفتولی در جایی که از موقعیت زمین آبتن خارج یا وارد می‌شوند. آسیب‌پذیر خواهند بود. به همین دلیل فولاد گالوانیزه چندمفتولی در زمین و بتن پیشنهاد نمی‌شود. پ- فولاد گالوانیزه ممکن است در خاک رسی آ یا خاک مرطوب" خورده شود. ت- قرار گرفتن هادی فولادی در دو بستر خاک و بتن توصیه نمی‌شود. به دلیل اینکه قسمتی از فولاد درست در نقطه‌ای که از بتن خارج می‌شود ممکن است ث- در مناطق ساحلی به دلیل احتمال وجود نمک در آب‌های زیر زمینی. نباید از فولاد گالوانیزه در تماس با آرماتورهای بتن مسلح استفاده شود. ۰ ۰ ۶ ۲-۵-۱-۶-۵- بست نگهدارنده احتمالی (برای مثال ار تعاشات. سقوط برف جمع شده روی بام انبساط حرارتی و عیره) منجر به قطع شدن 5 شل شدن هادی‌ها نشود (ر.ک. پیوست (] استاندارد 62305-1 ۳6 ]). فواصل پیشنهادی بین بست‌های نگهدارنده در جدول ‎)٩-۱۵( داده شده‌اند. ۴۹1۵ ۱/216۵ 0۳62016 * آزم5 دزد( * [زمه5 جاح * ٩ ۹/01۵1 50| ٩ ۳۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۹ جدول ۹-۱۵- فاصله پیشنهادی بین بست‌های نگهدارنده ۳ ۰ ۰ ۱ 5 ۶ 0 ی ۲ فاصله برای هادی‌های تسمه‌ای. مدور نترم و چندمفتولی فاصله برای هادی‌های استخوانی مدور آرایش هادی‌های افقی روی سطوح افقی هادی‌های عمودی از زمین تا ۲۰ متر هادی‌های عمودی از ۰ یادا وری - این جدول برای بست‌های نگهدارنده نوع توکار " که ممکن است نیاز به منظور کردن ملاحظاتی ویژه داشته باشند. قابل اعمال نیست یاداوری ۲- توصیه می‌شود نتایج حاصل از بررسی شرایط محیطی (مثل بارگذاری ناشی از وزش باد) در نظر گرفته شود و ممکن است تخطی از فواصل پیشنهادی برای مراکز بست‌های نگهدارنده ضروری باشد. ۳-۵-۱-۶-۵- اتصالات ؟ ۵ 1 ۶ ۷ ۸ ۹ :۱ ۱ ۹ لحیم‌کاری سخت . جوشکاری » کلمپ . پرس‌کاری » درزگیری » پیچ کردن یابا پیچ و مهره بستن کاملا محکم یادآوری ۱- برای اتصالات زیر خاک الزامات بند ۷-۲-۵-۱۳ فصل ۱۳ باید رعایت شود. یادآوری ۲- تمام اتصالات باید مطابق استاندارد ملی ایران به شماره ۱۸۴۹۹-۱ و/یا شیوه‌نامه مربوطه در مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی ساخته و آزموده شوند. ۶-۱-۶-۵- جنس و ابعاد ۱-۶-۱-۶-۵- در انتخاب جنس و ابعاد همواره باید احتمال خوردگی را هم در ساختمان تحت حفاظت و هم در "۹۵ 0۲۵۵ 0 ۳ * ۵۵ 50110 )05 1 وی دی ۱ ره ها 1 * ۷۵15 * 18 * 0۲۱۱۵ رن ۱۷ ۹۵۳0۷5 ۱۱ 0۵16 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۰ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۲-۶-۱-۶-۵- جنس. شکل و حداقل سطح مقطع هادی‌های ترمینال هوایی, میله‌های ترمینال هواییء میله‌های منتهی قسمت‌ها همواره باید الزامات و آزمون‌های استاندارد ملی ایران سری ۱۸۴۹۹ را برآورده سازند (ر.ک. بخش ۹-۱۵). ۳-۶-۱-۶-۵- جنس, شکل و حداقل ابعاد الکترودهای زمین مجاز در جدول‌های (۲-۱۳) و (۲-۱۳) فصل ۱۳ حسب تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی را برآورده سازند (ر.ک. بخش ۹-۱۵). یادآوری- در صورتی‌که قرار باشد از شبکه هم‌بندی اسکلت به‌عنوان هادی نزولی صاعقه استفاده شود. جنس, شکل و سطح مقطع هادی هم‌بندی در مسیرهای بالا رو (ستون‌ها) باید مطابق جدول (۲-۱۳) فصل ۱۳ انتخاب شود. جدول ۱۰-۱۵- جنس, شکل و حداقل سطح مقطع هادی‌های ترمینال هوایی, میله‌های ترمینال هوایی. میله‌های منتهی به زمین و هادی‌های نزولی ۰ ۲ فولاد ضد زنگ آلیاژ آلومینیوم با روکش مسی " ۱- قلع‌اندود کردن با روش غوطه‌وری داغ یا الکتروپلیت ممکن خواهد بود. حداقل ضخامت روکش باید ۱ میکرومتر باشد. از آنجا که قلم‌اندود کردن مس تنها با هدف زیبایی " انجام می‌شود. اندازه گیری ضخامت روکش الزامی نیست. ۳- رو کش مسی باید ضخامت شعاعی حداقل ۷۰ میکرومتر و خلوص ۹ داشته باشد. ای ۲-۶-۵- سیستم حفاظت صاعقه داخلی ۱-۲-۶-۵- کلیات سیستم حفاظت صاعقه داخلی, باید از بروز قوس‌های الکتریکی خطرناک در داخل ساختمان, متعاقب جاری شدن جریان صاعقه در سیستم حفاظت صاعقه خارجی یا در سایر قسمت‌های رسانای ساختمان, جلوگیری کند. بروز قوس, بین ۸ ۵1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۱ * تاسیسات فلزی * سیستم‌های داخلی یادآوری ۱- قوس‌های رخ داده در داخل ساختمان‌های با خطر انفجار همیشه خطرناک هستند. در این شرایط تدابیر حفاظتی خاصی باید به کار برود که در پیوست ] استاندارد 62305-3 نا[ به آن‌ها اشاره شده است. یادآوری ۲- برای حفاظت سیستم‌های داخلی در برابر اضافه‌ولتا به بخش ۷-۱۵ مراجعه شود. به منظور جلوگیری از بروز قوس‌های خطرناک بین اجزاء مختلف می‌توان از روش‌های زیر استفاده نمود: * هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده مطابق با بند ۲-۲-۶-۱۵ یا * عایق‌بندی الکتریکی بین اجزای مختلف مطابق با بند ۳-۲-۶-۱۵ ۲-۲-۶-۵- هم‌بندی هم پتانسیل کننده صاعقه ۱-۲-۲-۶-۵- کلیات هم‌پتانسیل‌سازی در یک ساختمان به‌وسیله اتصال اجزاء سیستم حفاظت صاعقه با قسمت‌های زیر حاصل می‌شود: ۰ سیستم‌های داخلی قسمت‌های رسانای خارجی و خطوط (برق, مخابرات و ...) متصل به ساختمان هنگامی که هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده. بین سیستم حفاظطت صاعقه و سیستم‌های داخلی ساختمان ایحجاد می‌شود. هم‌بندی می‌توان از روش‌های زیر استفاده نمود: * استفاده از هادی‌های هم‌بندی, در جاهایی که پیوستگی الکتریکی به‌صورت طبیعی وجود نداشته باشد. ٩‏ استفاده از وسیله حفاظتی سرج ((5۳1) در جاهایی که اتصال مستقیم با استفاده از هادی‌های هم‌بندی استفاده از ایزوله‌کننده قوسی (1567) در جاهایی که اتصال مستقیم با استفاده از هادی‌های هم‌بندی "مانند هم‌بندی با هادی‌های فاز و یا حاوی سیگنال مخابراتی خطوط ورودی به سازه تحت حفاظت آمانند هم‌بندی به سیستم زمین یا بدنه هادی تاسیسات که بدلیل برخی محدویت‌های مهندسی در شرایط کار عادی از ترمینال زمینی 1.۳5[ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۲۳ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۲-۲-۲-۶-۵- هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه با تاسیسات فلزی در صورت استفاده از سیستم حفاظت صاعقه ایزوله. هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده با این سیستم باید فقط در سطح زمین صورت پذیرد. در صورت استفاده از سیستم حفاظت صاعقه غیرایزوله. هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده باید در مکان‌های زیر ۱) در زیرزمین" یا در نزدیکی سطح زمین. هادی‌های هم‌بندی باید به شینه هم‌بندی موجود به گونه‌ای متصل شوند که امکان دسترسی آسان و بازرسی دوره‌ای آن وجود داشته باشد. شینه‌های هم‌بندی باید به ترمینال زمینی متصل شوند. در ساختمان‌های بزرگ (به طور معمول با طول بیش‌تر از ۲۰ متر در یکی از اضلاع ساختمان). شینه هم‌بندی می‌تواند به‌صورت یک رینگ پیرامون ساختمان یا چندین شینه هم‌بندی در نقاط مختلف ساختمان که به یکدیگر متصل شده‌اند. اجرا شود. ۲) در جایی که الزامات عایقی رعایت نشده باشد (مطابق با بند ۳-۲-۶-۱۵) یادآوری ۱- اتصالات هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده حفاظتی باید تا حد امکان به‌صورت مستقیم (بدون پیچ و تاب) اجرا است وارد این اجزا شود. بنابراین آثار و نتایج آن را نیز باید در نظر گرفت. حداقل سطح مقطع هادی هم‌بندی برای اتصال شینه‌های هم‌بندی مختلف به یکدیگر و یا اتصال به ترمینال زمینی باید مطابق جدول (۱۱-۱۵) باشد. حداقل سطح مقطع هادی هم‌بندی متصل‌کننده تاسیسات فلزی داخلی به شینه‌های هم‌بندی در جدول (۱۲-۱۵) آمده است: جدول ۱۱-۱۵- حداقل سطح مقطع هادی هم‌بندی برای اتصال شینه‌های هم‌بندی مختلف به یکدیگر و یا اتصال به ترمینال زمینی سطح مقطع بر حسب میلی‌ مترمربع ۱۶ ]تا 1۷[ ۳۵ ۵۰ آ تا 1۷۷ ۱۳1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۳ باشد. به منظور حفاظت در داخل ساختمان, با کسب مجوز از اداره گاز و اداره آب . باید دو طرف آن قطعه عایق. توسط ایزوله کننده قوسی که بدین منظور طراحی شده مر تبط گردند. ایزوله کنندهای قوسی (150) باید براساس استاندارد ملی ایران به شماره ۱۸۴۹۹-۳ آزمون شده و دارای مشخصات فنی ی <../ که در آن /.۸ جریان صاعقه‌ای است که در امتداد قسمت مربوطه از سیستم حفاظت صاعقه خارجی جاری می‌شود (ر.ک. پیوست ) استاندارد 62305-3 ۳6|). * ولتاژ ضربه اسمی بروز قوس «,«,۸/] از قدرت تحمل ضربه " قطعه عایق قرار گرفته بین قسمت‌هاء کوچک‌تر ۳-۲-۲-۶-۵- هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه برای قسمت‌های رسانای خارجی به منظور ایجاد هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده برای قسمت‌های رسانای خارجی, این امر باید تا حد امکان نزدیک به نقطه ورود تاسیسات به ساختمان مورد حفاظت صورت پذیرد. هادی‌های هم‌بندی باید توانایی تحمل عبور بخشی از جریان صاعقه (1)» که مطابق با پیوست ۲ از استاندارد 62305-1 11۲ تخمین زده می‌شود را داشته باشند. اگر هم‌بندی مستقیم قابل قبول نباشد.ء باید از 50اها با مشخصات فنی استاندارد استفاده شود. ایزوله‌کننده قوسی (150) بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره ۱۸۴۹۹-۳ آزمون می‌شوند و باید دارای مشخصات فنی زیر باشند: ۹ <پم/ که در آن ۲/ جریان صاعقه‌ای است که در امتداد قسمت رسانای خارجی مورد نظر جاری می‌شود (ر.ک. پیوست نا استاندارد 62305-1 1۳). * ولتاز ضربه اسمی بروز قوس «,۸/) از قدرت تحمل ضربه قطعه عایق قرار گرفته بین قسمت‌هاء یادآوری- زمانی‌که هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده ضروری بوده اما نصب سیستم حفاظت صاعقه الزامی نباشد. می‌توان از ترمینال زمینی تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف بدین منظور استفاده نمود. به منظور بررسی نیاز به نصب سیستم حفاظت صاعقه (بر اساس مطالعات مدیریت ریسک) به بخش ۵-۱۵ مراجعه نمایید. ۴-۲-۲-۶-۵- هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه برای سیستم‌های داخلی اجرای هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه باید براساس موارد ۱ و ۲ بند ۲-۲-۲-۶-۱۵ صورت پذیرد. اگر کابل‌های سیستم‌های داخلی شیلددار بوده و یا از داخل لوله‌های فلزی عبور کرده باشند. کافی‌است شیلد این کابل‌ها و یا لوله‌های فلزی هم‌بند شوند (ر.ک. پیوست دا در استاندارد 62305-3 ۳6 |). 5۲ ۷/310۳ حون" |۷۵ ۷۷:۵۵ ۹0ا0ام] - -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان ۸۳۴ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط یادآوری- این امکان وجود دارد که هم‌بندی شیلد کابل‌ها و لوله‌هاء مانع از بروز ایراد در تجهیزات متصل به این کابل‌هاء در اثر اضافه‌ولتاذها نشود. برای حفاظت این قبیل تجهیزات به ۷-۱۵ مراجعه نمایید. اگر کابل‌های سیستم‌های داخلی فاقد شیلد بوده و از داخل لوله فلزی نیز عبور نکرده باشند. باید هم‌بندی آن‌ها از طریق 50ها صورت پذیرد. در سیستم 7۳ هادی‌های حفاظتی (۳۱]) و حفاظتی /اخنتی (۳]: ۲) باید به‌صورت مستقیم یا از طریق وسیله حفاظتی سرج ((]5۳) به سیستم حفاظت صاعقه متصل گردند. هادی‌های هم‌بندی باید دارای تحمل جریانی یکسان با 50اها باشند (بند ۲-۲-۲-۶-۱۵). وسایل حفاظتی سرج (58109) باید مطابق با استانداردهای 61643-11 1۳۲ و 61643-21 ۳۲| بوده و دارای مشخصات * با لیگ < م/ آزمون شده باشند که در آن /./ جریان صاعقه‌ای است که در امتداد قسمت مربوطه از سیستم حفاظت صاعقه خارجی جاری می‌شود (ر.ک. پیوست ۲ استاندارد 62305-3 ۳۴]). * سطح حفاظتی (:/)) آن‌ها از قدرت تحمل ضربه قطعه عایق قرار گرفته بین قسمت‌هاء کوچک‌تر باشد. در صورت نیاز به حفاظت سیستم‌های داخلی در برابر سرج, هماهنگی حفاظتی بین وسایل حفاظتی سرج مطابق الزامات بند ۴-۷-۱۵ ضروری است. ۵-۲-۲-۶-۵- هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه برای خطوط متصل به ساختمان تحت حفاظت هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه برای خطوط الکتریکی و مخابراتی باید مطابق با بند ۳-۲-۲-۶-۱۵ انجام شود. تمام هادی‌ها در هر ایک از خطوط باید از طریق وسیله حفاظتی سرج به شینه هم‌بندی متصل شوند. در سیستم 10 هادی‌های حفاظتی (۳1) و حفاظتی/خنتی (۳]: ۱) باید به‌صورت مستقیم یا از طریق وسیله حفاظتی سرج به شینه هم‌بندی متصل شوند. اگر خطوط شیلددار بوده یا مسیر عبور آن‌ها از درون لوله‌های فلزی باشد. شیلد یا لوله‌ها باید هم‌بند شوند. هم‌بندی هم‌پتانسیل کننده صاعقه برای هادی‌ها در صورتی که سطح مقطع 52 این شیلدها یا لوله‌های فلزی, از حداقل سطح مقطع ۹ تعیین شده در پیوست 7 استاندارد 62305-3 1۳2 کم‌تر نباشدء. ضروری نیست. هم‌بندی شیلد کابل‌ها یا لوله‌های فلزی, به منظور هم‌پتانسیل‌سازی» باید در نزدیک‌ترین نقطه ورود آن‌ها به ساختمان اجرا شود. هادی‌های هم‌بندی باید دارای تحمل جریانی یکسان با 50اها مطابق مطالب بیان شده در بند ۳-۲-۲-۶-۱۵ باشند. وسایل حفاظتی سرج باید مطابق استانداردهای 61643-11 ۱۳۲ و 61643-21 ۳۲| بوده و دارای مشخصات فنی زیر * با 1۶ < پم/ آزمون شده باشند که در آن ۲/ جریان صاعقه‌ای است که در امتداد خطوط جاری می‌شود (ر.ک. پیوست تا استاندارد 62305-1 1۳۴). ی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاخلت در برابر صاعقه م۱۳( ۸۳۵ و * سطح حفاظتی (0/]) آن‌ها از قدرت تحمل ضربه قطعه عایق قرار گرفته بین قسمت‌هاء کوچک‌تر باشد. اگر سیستم‌های الکتریکی و الکترونیکی متصل به خطوط ورودی به ساختمان, نیاز به حفاظت در برابر سرج داشته باشند. هماهنگی حفاظتی مابین وسایل حفاظتی سرج مطابق الزامات ۴-۷-۱۵ ضروری است. ترمینال زمینی تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف بدین منظور استفاده نمود. به منظور بررسی نیاز به نصب سیستم ۳-۲-۶-۵- عایق‌بندی الکتریکی سیستم حفاظت صاعقه خارجحی ۱-۳-۲-۶-۵- کلیات عایق‌بندی الکتریکی بین ترمینال هوایی یا هادی نزولی و قسمت‌های فلزی ساختمان, تاسیسات فلزی و سیستم‌های (۵-۱۵) ((77) 1[ با بولگ - و 1 رک که در آن: .از بستگی به (بخشی ! از) جریانی دارد که از ترمینال هوایی و هادی نزولی عبور می‌کند (ر.ک. جدول (۱۵-۱۵) و پیوست ۲ استاندارد 62305-3 1۳). طول بر حسب مترء در امتداد ترمینال هوایی و هادی نزولی از نقطه‌ای که فاصله جدایی باید مورد محاسبه قرار گیرد تا نزدیک‌ترین نقطه هم‌بندی یا ترمینال زمینی است (ر.ک. پیوست 1 بخش 13.6.3 استاندارد 62305-3 113۲). یی لس سس 33333333333 ۳۵۳۵1 ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۶ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط اروشاع یادا وری ۱- در صورتی‌که چندین ماده عایقی به‌صورت سری قرار داشته باشند. بهترین کار استفاده از کم‌ترین مقدار ,را است. یاداوری ۲- در صورتی که از مواد خاصی جهت عایق‌بندی استفاده شده باشد. مقدار ضریب 6,۱ باید توسط سازنده ارایه شود. در صورتی که خطوط یا رساناهای خارجی به ساختمان وارد می‌شوند. همواره باید از هم‌بندی هم‌پتانسیل‌ کننده صاعقه در نقطه ورود به ساختمان مطمئن بود (با اتصال مستقیم یا با اتصال از طریق وسیله حفاظتی سرج ‎.))٩۳](( در ساختمان‌های دارای اسکلت فلزی یا بتن مسلح با ارماتورهای به لحاظ الکتریکی به هم پیوسته. رعایت فاصله جدایی ضریب ۳ مربوط به جریان صاعقه گذرنده از ترمینال هوایی 9 هادی‌های نزولی به کلاس سیستم حفاظت صاعقه. به تعداد کل هادی‌های نزولی به موقعیت هادی‌های نزولی. هادی‌های ارتباطی رینگ‌ها و نوع ترمینال زمینی وابسته است. فاصله جدایی مورد نیاز, به آافت ولتاٌ در کوتاه‌ترین مسیر از نقطه‌ای که فاصله جدایی باید در آن مد نظر قرار گیرد ۲-۳-۲-۶-۵- روش ساده‌سازی شده! در ساختمان‌های نوعی " برای استفاده از فرمول (۵-۱۵)» شرایط زیر باید مد نظر قرار گیرد: استاندارد 62305-3 ۳ ]). طول عمودی بر حسب متر در امتداد هادی نزولی از نقطه‌ای که باید فاصله جدایی محاسبه شود تا نزدیک‌ترین نقطه هم‌بندی یا ترمینال زمینی. جدول ۱۵-۱۵- ایزوله کردن سیستم حفاظت صاعقه خارجی - مقادیر تقریبی برای ضریب ,۴۸ 1 یاداوری- مقادیر این جدول برای تمامی آرایش‌های اتصال زمین نوع 7 و برای تمامی آرایش‌های اتصال زمین نوع ۸۸ به شرطی کاربرد دارد که مقاومت زمین الکترودهای زمین مجاور با ضریب بیش‌تر از ۲ تغییر نکند. اگر مقاومت زمین یک الکترودهای زمین منفرد با ضریبی بیش‌تر از ۲ تغییر کند. در این ۸۵۸07 ۵0 ز ام " [مزم1۷ - -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۷ تک اطلاعات بیش‌تر در خصوص تقسیم جریان بین هادی‌های نزولی در پیوست ) استاندارد 62305-3 ۳6| ارایه شده است. یادآوری- روش ساده‌سازی شده معمولا منجر به نتایجی در محدوده ایمن می‌شود. ۳-۳-۲-۶-۵- روش تفصیلی (مفصل تر)" در یک سیستم حفاظت صاعقه با سیستم ترمینال هوایی مش یا هادی‌های رینگ متصل به هم به علت تقسیم جریان, ترمینال‌های هوایی و یا هادی‌های نزولی دارای مقادیر متفاوت جریانی,. در امتداد طول خود خواهند بود. در این موارد ۳ (۶-۱۵) را * بناج مدا ۷ یا + با ۷ )خی 771 هنگامی که ترمینال هوایی و هادی‌های نزولی, به علت اتصال هادی‌های رینگ. دارای مقادیر مختلف جریانی در امتداد طول خود باشند (ر.ک. شکل‌های 4.) و 0.5 استاندارد 62305-3 ۳]). یادآوری ۱- این روش برای ارزیابی فاصله جدایی در ساختمان‌های خیلی بزرگ یا ساختمان‌ها با اشکال پیچیده مناسب یادآوری ۲- برای محاسبه ضرایب . برای هر کدام از هادی‌هاء می‌توان از نرم‌افزارهای کامپیوتری استفاده نمود. ۳-۶-۵- حفاظت موجودات زنده در برابر آسیب‌های ناشی از ولتاژهای گام 9 تماس صاعقه ۱-۳-۶-۵ نزدیک بودن موجودات زنده به هادی‌های نزولی در یک سیستم حفاظت صاعقه؛ امکان بروز خطرات جانی با اتخاذ یکی از روش‌های زیر می‌توان میزان خطر ولتاژ گام و تماس را به میزان قابل قبولی کاهش داد: ۱) در شرایط بهره‌برداری عادی هیچ فردی در فاصله ۲ متری از هادی‌های نزولی حضور نداشته باشد. ۲) به کار گیری حداقل ۱۰ هادی نزولی مطابق با بند ۵-۳-۱-۶-۱۵ ۳( ایجاد یک لایه سطحی با حداقل مقاومت ۱۰۰ کیلو اهم در محدوده ۳ متثری از هادی‌های نزولی یاد‌آوری- به کارگیری لایه‌ای از ماده عایق کننده, به طور مثال آسفالت به ضخامت ۵ سانتی‌متر (یا لایه‌ای از گراول " به ضخامت ۱۵ سانتی‌متر) خطر را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. ۲-۳-۶-۵- در صورت عدم تحقق هیچ یک از موارد سه‌گانه بند ۱-۳-۶-۱۵. به منظور کاهش خطرات ناشی از ولتاز ۸۳۵ 0عانهاه " |0۵۷۵ * -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۸ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط * عایق نمودن هادی‌های نزولی قابل تماس به گونه‌ای که قابلیت تحمل ولتاژز ضربه با شکل موج ۱۱۲/۵۰ و دامنه ۱۰۰ کیلوولت را داشته باشد. به طور نمونه پلی‌اتیلن کراس لینک" با ضخامت حداقل۳ میلی‌متر " هادی‌های نزولی ۳-۳-۶-۵- درصورت عدم تحقق هیچ یک از موارد سه‌گانه بند ۰۱-۳-۶-۱۵ به منظور کاهش خطرات ناشی از ولتاز گام باید تدابیر حفاظتی زیر صورت پذیرد: * انجام هم‌پتانسیل‌سازی به‌وسیله احداث ترمینال زمینی مش‌بندی شده * استفاده از محدودیت‌های فیزیکی وایا علائم هشدار دهنده به منظور کاهش احتمال دسترسی به منطقه خطر در محدوده ۲ متری هادی‌های نزولی. ۴-۳-۶-۵- چنانچه افراد زیادی در منطقه‌ای که با ریسک ناشی از قرارگیری در نزدیکی سازه یا ساختمانی مجهز به ۰.۰ ۰۱۰ 0 ۰ ۰.۰ ۰۱۰ ۰ . ۰.۰ ۳ کنترل پتانسیل به کار گرفته شود. برای انجام این کنترل پتانسیل کفایت می‌کند شیب مقاومت بر روی سطح زمین منطقه مورد نظر از ۱ اهم بر متر تجاوز نکند. برای دستیابی به این هدف. باید یک الکترود زمین رینگ در فاصله ۱ متری و عمق ۰۸۵ متری به الکترود زمین فونداسیون موجود افزوده شود. چنانچه ساختمان مورد نظر در حال حاضر مجهز به سیستم ترمینال زمینی از نوع الکترود زمین رینگ است. این رینگ باید به‌عنوان اولین لایه از رینگ کنترل پتانسیل در نظر گرفته شود. در هر صورت توصیه می‌شود الکترودهای زمین رینگ اضافی در فاصله ۳ متری از الکترود زمین رینگ قبلی اجرا شوند. عمق دفن الکترودهای زمین رینگ اضافی هر چه که از ساختمان دور می‌شود باید در پله‌های ۰,۵ متری افزایش یابد. هادی‌های نزولی باید به تمامی رینگ‌های کنترل پتانسیل متصل شده. به گونه‌ای که هر یک از رینگ‌ها حداقل ۲ مرتبه متصل شده باشند. 6 للع نا-ددی0 " "این بند به معنای مجاز بودن استفاده از کابل قدرت معمولی (فشار ضعیف یا فشار قوی) صرفا با دارا بودن ضخامت عایق حداقل ۳ میلی متر به عنوان هادی نزولی ایزوله نیست. تمامی اجزای سیستم حفاظت صاعقه ایزوله باید مطابق استاندارد ملی ایران معادل با استاندارد 62561-8 ۳6| ساخته و آزموده شده باشند. * 16۵191006 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۹ ۷-۵- سیستم حفاظت 1.۳۱1۳ ‎)٩5۳۹1( ۱-۷-۵- کلیات با توجه به احتمال بروز خسارات ناشی از ضربات الکترومغناطیسی صاعقه (5۸/۳1]) بر روی سیستم‌های الکتریکی و الکترونیکی» برای جلوگیری از آسیب‌های وارده به سیستم‌های داخلی نیاز به در نظر گرفتن تدابیر حفاظت در برابر (موسوم به 80۱/۲) است. طراحی 5۳۸1 باید توسط متخصصین حفاظت صاعقه و سرج که اطلاعات وسیعی درخصوص سازگاری الکترومفناطیسی (*1۸۸0) و روش‌های اجرا و نصب دارند. صورت گیرد. حفاظت در برابر 15۱/۳ بر اساس مفهوم زون‌های حفاظت صاعقه (1. ۳2) صورت می‌گیرد که در آن ناحیه‌ای که شامل سیستم‌هایی است که مد نظر است تا حفاظت شوند باید به زون‌های مختلف تقسیم‌بندی شود (شکل (۹-۱۵)). ۲-۷-4۵- اتصال زمین و هم‌بندی اتصال رمین 0 هم‌بندی مناسب. بر اساس یک سبستم اتصال رمین کامل (شکل (۰-۱۵ ۱( بوده 0 از موارد ربر تشکیل می‌شود: * سیستم ترمینال زمینی (که جریان صاعقه را در خاک پراکنده می‌کند)؛ * شبکه هم‌بندی (که اختلاف پتانسیل بین نقاط مختلف ساختمان را به حداقل رسانده و میدان مغناطیسی را کاهش می‌دهد). م13 1001۳۵0۵2116 ع دنا اهنا :۱۲۳۹/۲ ۱/625۵ ۳۳۵۲۵۵10 1۳۱/۲۳ :/۹0 2 ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ ۳( تاسیسات برفی فشار ضعیف و فشار متوسط علامت دایره در شکل فوق(0) هم‌بندی خدمات" ورودی به طور مستقیم و یا از طریق یک 8۳1 مناسب را نمایش می‌دهد. یادآوری- این شکل نمایش‌دهنده تقسیم‌بندی ساختمان به زون‌های داخلی است. تمام قسمت‌های فلزی ورودی به ساختمان در 1 ۳27] توسط شینه‌های هم‌بندی به یکدیگر متصل شده‌اند. خدمات ورودی به 2 ۳27.] (برای مثال اتاق کامپیوتر) توسط شینه‌های هم‌بندی در 2 ۳27] شکل ۹-۱۵- اصول کلی تقسیم‌بندی زون‌های مختلف یادآوری- تمام هادی‌های نزولی باید به قسمت‌های فلزی ساختمان و یا به هادی هم‌بندی. متصل شده باشند. برخی از آن‌ها می‌توانند نقش هدایت و پراکنده‌سازی جریان صاعقه به زمین را ایفا نمایند. شکل ۱۰-۱۵- نمونه‌ای از یک سیستم زمین سه بعدی که شامل شبکه هم‌بندی متصل به ترمینال زمینی است. ۹۵۳۷۵۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۷-۵ سیستم ز ترمینال زمینی ساختم ساختمان‌هایی که تنها : ارجحیت با استفاده از آ زمین از نوع ثأ توصیه م الکترود زمین رینگ دور عرض مش ۵ متر) در ز بتن مسلح فونداسیون : می‌تواند روش مناسبی داده شده است. ۱ ساختمانی با شبکه مشثر ۲ دکل در داخل کارخانه م۳( 33333333 س الزامات بند ۴-۱-۶-۱۵ و همچنیر الکتریکی هستند. آرایش زمین نوع ۰۸ ترود زمین رینگ در داخل بتن پیرامون ( مان یکپارچه شود. این کار باعث بهبود ء ش به هم پیوسته را تشکیل داده و هر ر شکل (۱۱-۱۵) مثالی از سیستم زمین ۷۱- سیستم ترمینال زمینی مش‌بندی شده یک ۸۴۱ 0 ۳۳| باشد. در استفاده قرار گیرد. ولی اشبکه مش (معمولا با ل زمینی متصل شود. در یک کارخانه نشان ۹۵۵-6 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴۲ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط برای کاهش اختلاف پتانسیل دو نقطه از سیستم‌های داخلی, که ممکن است در برخی موارد خاص به سیستم‌های زمین مجزایی متصل شده باشند. روش‌های زیر را می‌توان بکار برد: * قرار دادن چندین هادی هم‌بندی به‌صورت موازی در مسیرهای مشترک با کابل‌های الکتریکی و یا عبور دادن کابل‌ها از داخل داکت‌های بتن مسلح شبکه‌ای شکل " (یا لوله‌های فلزی با پیوستگی الکتریکی) و متصل نمودن آن‌ها به هر دو سیستم ترمینال زمینی؛ * استفاده از کابل‌های شیلددار با سطح مقطع مناسب و اتصال شیلدها از دو سر کابل به سیستم‌های اتصال زمین مجزا. ۲-۲-۷-۵- شبکه هم‌بندی به جرات می‌توان گفت که اجرای یک سیستم هم‌بندی صحیح. می‌تواند نقش بسزایی در کاهش خطرات ناشی از صاعقه در یک ساختمان داشته باشد و به هیچ عنوان قابل حذف و چشم پوشی نیست. به این منظور برای جلوگیری از ایجاد اختلاف پتانسیل‌های خطرناک مابین تجهیزات موجود در زون‌های حفاظتی داخل ساختمان, به یک شبکه هم‌بندی با امپدانس پائین نیاز است. علاوه بر این» شبکه هم‌بندی ایجاد شده از شدت میدان‌های مغناطیسی خواهد کاست. این مهم می‌تواند از طریق ایجاد یک شبکه هم‌بندی مش که قسمت‌های فلزی ساختمان یا اجزای سیستم‌های الکتریکی و الکترونیکی داخل ساختمان را یکپارچه نموده و از طریق هم‌بندی قسمت‌های فلزی یا تاسیسات فلزی (مانند لوله‌های برق, مخابرات. گازء آب و ...) در مرز هر یک از زون‌های حفاظتی به‌صورت مستقیم و یا با استفاده از 5]]0. محقق شود. شبکه هم‌بندی را می‌توان به‌صورت یک ساختمان مش‌بندی شده سه بعدی. که مش‌ها به طور معمول دارای عرض ۵ متر است. در نظر گرفت (شکل (۱۰-۱۵)). این امر مستلزم ایجاد اتصالات متعدد بین اجزا فلزی موجود در ساختمان (همانند آرماتورهای مدفون در بتن»ء ریل‌های آسانسورهاء جرثقیل‌هاء بام‌ها و نماهای فلزی» چهارچوب‌هاء درها و پنجره‌های فلزی, لوله‌ها و سینی‌های مربوط به کابل) است. انواع شینه‌های هم‌بندی (همانند شینه‌های هم‌بندی رینگ. شینه هم‌بندی مختلف در طبقات ساختمان) و شیلدهای مغناطیسی زون‌های حفاظتی (۴2.]) نیز باید به همین روش به یکدیگر متصل شوند. مثال‌هایی از شبکه هم‌بندی در شکل‌های (۵-۱۳) و (۶-۱۳) فصل ۱۳ آمده‌اند. قسمت‌های رسانا (مانند تابلوهاء محفظه‌ها و رک‌ها) و هادی‌های حفاظتی (۳) سیستم‌های داخلی باید مطابق شکل (۱۳-۱۵) به شبکه هم‌بندی متصل گردند. در صورت استفاده از چیدمان 5 تمام قسمت‌های فلزی (همانند تابلوهاء محفظه‌ها و رک‌ها) سیستم‌های داخلی باید از سیستم زمین, ایزوله باشند. اتصال چیدمان 5 به سیستم زمین باید تنها از طریق یک شینه هم‌بندی صورت پذیرد؛ که به‌عنوان نقطه مرجع زمین (1۳۲) عمل می‌کند و نتیجه این امرء چیدمان ,5 خواهد بود. در هنگام استفاده از چیدمان 5 تمام خطوط بین تجهیزات باید به موازات و در نزدیکی هادی‌های هم‌بندی چیدمان ستاره قرار گیرند تا از ایجاد 5اع0ا2 ۵۳۵۲۵۵ 1۵10۳۵0 عازن لوزن ا 1 1۵۲۳۵۵۵ ۳۵۳۵ :۳۲ 2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳ حلقه‌های القایی خودداری شود. می‌توان از چیدمان 5 در جایی که سیستم‌های داخلی در زون‌های نسبتاً کوچک قرار نقطه اتصال به شبکه هم‌بندی نقطه مرجع زمین اتصال نقطه مشترک چیدمان ستاره به شبکه هم‌بندی (هم‌بندی در یک نقطه) اتصال چیدمان مش به شبکه هم‌بندی به روش مش (هم‌بندی در چند نقطه) شکل ۱۲-۱۵- نحوه اتصال قسمت‌های رسانای سیستم‌های داخلی به شبکه هم‌بندی در صورت استفاده از چیدمان ۸۸ قسمت‌های فلزی (همانند تابلوهاء محفظه‌هاء رک‌ها) سیستم‌های داخلی, لازم نیست از سیستم زمین ایزوله گردند. بلکه باید در نقاط مختلف با آن هم‌بند شده باشد که نتیجه آن. چیدمان ,۱/۱ است. چیدمان نوع ۸1 در موارد زیر ترجیح داده می‌شود: * اگر سیستم‌های داخلی در زون‌هایی با گستردگی زیاد یا در کل ساختمان پراکنده باشند. * جایی که خطوط متعددی (برق, مخابرات و ...) مابین تجهیزات وجود داشته باشند * اگر خطوط (برق, مخابرات, ...) از نقاط مختلف وارد ساختمان شوند. در سیستم‌های با ساختار پیچیده. می‌توان از ترکیب این دو نوع چیدمان (چیدمان ۸۸ و 5) که به‌عنوان ترکیب ۱ (55 در تر کیب با 0 ۳ 5 تر کیب ۲ (۱ در تر کیب با 1 مطابق شکل (۱۳-۱۵) استفاده نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط یکپارچه‌سازی با شبکه هم‌بندی د ۳ 0 که هم‌بندی هادی هم‌بندی ۱ :َ ۱ ۳ ۳۹۳ نقطه مرجع زمین 5 اتصال نقطه مشترک چیدمان ستاره به شبکه هم‌بندی (هم‌بندی در یک نقطه) ۷ اتصال چیدمان مش به شبکه هم‌بندی به روش مش (هم‌بندی در چند نقطه) ۷1 اتصال چیدمان مش به شبکه هم‌بندی از طریق نقطه ستاره شکل ۱۳-۱۵- ترکیبی از روش‌های اتصال قسمت‌های رسانای سیستم‌های داخلی به شبکه هم‌بندی ۳-۲-۷-۵- شینه هم‌بندی شینه‌های هم‌بندی برای مرتبط کردن قسمت‌های زیر باید مورد استفاده قرار گیرند: * تمام خدمات رسانا (همانند لوله‌های فلزی آب. گاز و ..) که به زون‌های حفاظت صاعقه وارد می‌شوند (به صورت مستقیم یا با استفاده از وسایل حفاظتی سرج مناسب) * هادی حفاظتی (:]۳) * قسمت‌های فلزی سیستم‌های داخلی (همانند تابلوهاء محفظه‌ها و رک‌ها) * شیلدهای مغناطیسی زون حفاظت صاعقه (۳2.]) در پیرامون و داخل ساختمان. برای انجام هم‌بندی موثرء رعایت نکات زیر در هنگام نصب حائز اهمیت است: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۵ * اساس تمامی تدابیر هم‌بندی, ایجاد یک شبکه هم‌بندی با امپدانس ناچیز است؛ * شینه‌های هم‌بندی باید از طریق کوتاه‌ترین مسیر ممکن به سیستم اتصال زمین متصل گردند؛ * جنس و ابعاد شینه‌ها و هادی‌های هم‌بندی باید مطابق با بند ۵-۲-۷-۱۵ باشد؛ * وسایل حفاظتی سرج باید از طریق کوتاه‌ترین مسیر ممکن به شینه‌های هم‌بندی و همچنین هادی‌های فاز متصل گردند تا ولتاژ القایی در آن‌ها به حداقل ممکن برسد. * در سمت حفاظت شده مدارء (پایین دست وسایل حفاظتی سرج)» اثرات القای متقابل باید از طریق حداقل کردن سطح حلقه و یا به کارگیری کابل‌های شیلددار و یا داکت کابل کاهش یابد. ۴-۲-۷-۵- هم‌بندی در مرز زون‌های حفاظت صاعقه در جایی‌ که زون حفاظت صاعقه تعریف می‌شود. هم‌بندی باید برای همه قسمت‌های فلزی و خدمات (مانند لوله‌های فلزی, خطوط برق یا خطوط سیگنال) در مرز ورودی به زون حفاظت صاعقه در نظر گرفته شود. یادآوری- هم‌بندی خدمات که به 1 1.۳27 وارد می‌شوند (مانند خطوط برق یا خطوط مخابراتی) باید توسط کارشناسان شرکت آرایه دهنده خدمت مربوطه, مورد بحث و تبادل نظر قرار گیرند. زیرا ممکن است با قوانین این شرکت‌ها در تضاد هم‌بندی باید از طریق شینه‌های هم‌بندی, که در نزدیک‌ترین محل ممکن به نقطه ورودی در مرز زون مورد نظر نصب شده است. انجام شود. در صورت امکان خدمات ورودی به ۳7] باید از یک نقطه وارد شده و به یک شینه هم‌بندی مشترک متصل گردند. اگر خدمات مختلف از نقاط متفاوت وارد 1.02 شوندء هر خدمت باید به یک شینه هم‌بندی مجزا وصل شده و تمام این شینه‌ها نیز به هم متصل گردند. برای برآورده شدن این هدف. توصیه می‌شود این شینه‌ها به شینه هم‌بندی رینگ (هادی رینگ) متصل گردند. هم‌بندی برای هم‌پتانسیل‌سازی وسایل حفاظتی سرج همواره در نقطه ورودی به زون حفاظت صاعقه الزامی است تا خطوط ورودی متصل به سیستم‌های واقع در درون زون حفاظت صاعقه داخل ساختمان را هم‌بند کند. به منظور کاهش تعداد وسایل حفاظتی سرج مورد نیاز می‌توان از نواحی حفاظت صاعقه بزرگ یا متصل به هم استفاده نمود. کابل‌های شیلددار یا داکت‌های فلزی متصل به هم که در مرز ۳27 به یکدیگر هم‌بند شده‌اند. می‌توانند چندین ۳27] با مرتبه مشابه را به هم متصل کنند تا یک زون حفاظت صاعقه مشترک تشکیل شود یا یک ۳2 را تا مرز 2 بعدی -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۶ ره م۱ تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۵-۲-۷-۵- جنس و ابعاد عناصر هم‌بندی جنس اندازه و شرایط استفاده باید مطابق استاندارد 62305-3 ۳6| باشد. حداقل سطح مقطع برای اجزاء هم‌بندی باید مطابق با جدول (۱۶-۱۵) باشد. ابعاد کلمپ‌ها باید متناسب با مقدار جریان تراز حفاظت صاعقه (]۳ا) (ریک. ۲-۱۵) و نتایج برآورد تقسیم جریان (ر.ک. ۶-۱۵) باشند. پارامترهای 5۳10 باید مطابق با بند ۴-۷-۱۵ باشد. حدول ۱۶-۱۵- حداقل سطح مقطع اجزاء هم‌بندی اجزای هم‌بندی جنس مواد ۲ 711771 شینه‌های هم‌بندی (مس, فولاد با روکش مس یا فولاد گالوانیزه) مس. آهن ۵۰ هادی‌های ارتباطی از شینه‌های هم‌بندی به سیستم اتصال زمین یا به شینه‌های هم‌بندی دیگر (حامل تمام یا 1 الومینیوم ۳۵ قسمت بزرگی از جریان صاعقه) هادی‌های ار تباطی از تاسیسات فلزی داخلی به شینه‌های هم‌بندی ( حامل قسمتی از جریان صاعقه) الومینیوم ۱۰ کلاس [ هادی‌های اتصال زمین متصل به‌وسیله حفاظتی سرج (5۳1) (حامل تمام با کلاس ]] ۳7های دیگر۴ ب- برای (]5۳1‌های استفاده شده در کاربردهای قدرت. اطلاعات اضافی در رابطه با هادی‌های ارتباطی در فصل ۱۴ و استاندارد 6[1643-12 حنا] داده ۱-۳-۷-۵- کلیات شیلد کردن مغاطیسی می‌تواند از شدت میدان الکترومغناطیسی و همین‌طور دامنه سرج‌های القاء شده در داخل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۷ ۲-۳-۷-۵- شیلد کردن فضایی ! روش شیلد کردن فضاییء زون‌های حفاظتی مختلفی را تعیین می‌کند. که می‌توانند شامل کل ساختمان, قسمتی از آن. یک اتاق و یا تنها محفظه یک تجهیز باشند. چنین شیلدی ممکن است شبکه‌ای شکل " یا به‌صورت شیلدهای فلزی حفاظت از تجهیزات به‌صورت تک‌تک و مجزا توصیه می‌شود. به منظور استفاده از شیلدهای فضایی, باید در مراحل نخست طراحی هر ساختمان جدید یا هر سیستم داخلی جدید در یک ساختمان موجود. ملاحظات لازم را در این مورد مد نظر قرار داد. گاهی افزودن شبلدهای فضایی به تاسیسات موجود و در حال بهره‌برداری می‌تواند هزینه و مشکلات ۳-۳-۷-۵- شیلد کردن خطوط داخلی بسته برای عبور کابل‌ها و محفظه‌های فلزی تجهیزات باشد. ۴-۳۲-۷-۵- مسیریابی خطوط داخل ساختمان انتخاب مسیر مناسب خطوط داخل ساختمان, حلقه‌های القایی را به حداقل ممکن می‌رساند و از ایجاد ولتاژهای سرج در داخل ساختمان جلوگیری می‌کند. می‌توان با مسیریابی کابل‌ها در مجاورت اجزاء خنثی ساختمان که به زمین متصل شده‌اند وایا با یافتن مسیرهایی که خطوط برق و سیگنال در کنار هم حرکت کرده‌اند. مساحت حلقه‌ها را به حداقل رسانید (شکل (۱۴-۱۵)). یادآوری- در هر حال برای جلوگیری از بروز اختلال, فاصله بین خطوط برق و خطوط سیگنال شیلد نشده باید رعایت 5۳8 [8 م5 " 0۳1-۵ - -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۳۸ ی تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۱( تجهیزات ۵ شیلد کردن فضایی ۳ سیم‌کشی برق ۷ سطح حلقه کاهش یافته ۴ حلقه القایی شکل ۱۴-۱۵- کاهش دادن اثرات القایی به‌وسیله مسیریابی خط و تدابیر شیلد کردن ۵-۳-۷-۵- شیلد کردن خطوط خارج از ساختمان شیلد کردن خطوط خارجی که به ساختمان وارد می‌شوند مشتمل بر شیلد کابل‌هاء داکت‌های فلزی درپوش‌دار کابل‌ها و نیز داکت‌های بتنی مسلح با آرماتورهای به هم پیوسته است. شیلد کردن خطوط خارج از ساختمان مفید است. ولی اغلب در حیطه کاری طراح 50 قرار نمی‌گیرد (چون معمولا مالک خطوط خارج از ساختمان. شرکت‌های تاسیساتی ۶-۳-۷-۵- جنس و ابعاد شیلدهای مغناطیسی در مرز 0۸ 1.8۳27 و 1 1.827 جنس و ابعاد شیلدهای مغناطیسی (مانند شیلد فضایی شبکه‌ای شکل, شیلد کابل‌ها و محفظه تجهیزات) باید مطابق الزامات بخش ۶-۱۵ برای هادی‌های ترمینال هوایی وایا هادی‌های نزولی باشد. به طور خاص: ۱1۳/۲ 3۳۵100۵ ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳۹ * حداقل ضخامت ورقه‌های فلزی, داکت‌های فلزی, لوله‌ها و شیلد کابل‌ها باید مطابق جدول ۳ از استاندارد 62305-3 ۳6| تعیین گردند. * چیدمان شیلدهای فضایی شبکه‌ای شکل و همچنین حداقل سطح مقطع هادی به کار رفته در آن‌هاء باید منطبق بر جدول ۶ از استاندارد 62305-3 11۴ باشد. شیلدهای مغناطیسی که عبور جریان صاعقه از آن‌ها مد نظر نباشد. لزومی به تطبیق ابعادشان با جداول ۳ و ۶ از استاندارد 62305-3 ۳6| نیست: * در مرز زون‌های 1/2 1.۳27 یا بالاتر» به شرط آن که فاصله جدایی (5) بین شیلدهای مغناطیسی و ۳5.آها رعایت شده باشد (ر.ک. بند ۳-۲-۶-۱۵) * در مرز هر یک 1.۳7 هاء هرگاه تعداد رویدادهای خطرناک 30 ناشی از اصابت صاعقه به ساختمان قابل صرف نظر باشد یا به عبارتی 0.01 > 0« در سال باشد. (نحوه محاسبه پارامتر 0« در پیوست ۸ استاندارد 623052 150 شرح داده شده است) ۴-۷-۵- سیستم 57۲0 هماهنگ شده حفاظت از سیستم‌های داخلی در برابر سرجء در گرو وجود شیوه‌ای سیستماتیک مبتنی بر بکارگیری (]51های هماهنگ شده برای حفاظت از خطوط برق و مخابرات است. ضوابط انتخاب و نصب (5۳1های هماهنگ شده در هر دو مورد (خطوط برق و مخابرات) یکسان است (ر.ک. پیوست ‏ استاندارد 62305-4 ۳6]). در یک 5۳۸۸ که از تکنیک زون‌های حفاظت صاعقه استفاده می‌کند و از بیش از یک زون داخلی (۳271ل 2 1۳27 با بالاتر) تشکیل شده است. (]5۲۳های مناسبی باید در محل ورود خطوط به داخل هر یک از زون‌های حفاظت صاعقه. پیش‌بینی شوند (شکل (۱۵-۱۵)). در /5۳۸هایی که تنها شامل ۳71۱ هستند باید حداقل یک (]5۳ در ورودی |۳271 نصب شود. در هر دو حالت فوق, اگر فاصله بین مکان نصب (]5۳ و تجهیزاتی که باید حفاظت شوند زیاد باشد. این امکان وجود دارد که تعداد (521های مورد نیاز اضافه شود (ر.ک. پیوست ۲ استاندارد 62305-4 1۳). -------- صفحهٔ بعد -------- ۸4۰ م۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ممجمجمجمجمشمشمشمشنشنشنشمشمججنرررررشچشچچجگجگجگجگگجگدهده«ه«ه«ه«ه««<«<چگجگ]<«<«<م<«<م<«<_<_چجچجگج«<چگ<گ<حدت۳ ۳20 مت کر شیلد 1 ۱82+ ۱۳8 1 ۱۳۳21 شیلد 2 ۱۳2 5۳0 500 (۱8) (58) تجهیر چم سس وس در اثر جریان صاعقه ۵ ,ولا 1 ,ولا بخشی از جریان صاعقه الف) ۹51 با استفاده از شبلد فضایی 0 یک سیستم (5۲1 هماهنگ شده - تجهیر به خوبی در برابر سرج‌های هدایتی (ملن] >> دنآ 9 ۳ >> دا( و در برابر میدان‌های مغناطیسی تششعی (م[] > د[1) حفاظت شده است. ۳2۹۵ ۵ ,۵ کر شیلد 1 ۱82 + ۱۳5 ۱۳۱1 ۳۹ رد (ه نت 4 (۱۱8) تجهیز وا بولا ,لا بخشی از جریان صاعقه محفظه ۳2۹ 0 کر (بدون شیلد) ۱۴۹5 ۱۳21 2 50 72 ۱ ۳ هد ۵ ,وا بخشی از جریان صاعقه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاخلت در برابر صاعقه ی ۱ ۸۵ ی ۵ ,وا ( (بدون شیلد) 1۳8 0 ۱۳21 سوم رم ۱۳22 وت ارت و تج (۱۸8) (58) (5۸) 1 0 0 هت مستعدخوی چششتیتیی سس و سس مین در اثر جریان صاعقه ۵ ولا 2 دا ,ولا بخشی از جریان صاعقه :۰ برابر میدان‌های مغناطیسی تششعی (,17) حفاظت نشده است. و مرز شیلد شده ی مرر شیلد نشده یادآوری ۱- (5۳1ها می‌توانند در نقاط زیر قرار گیرند: در مرز |[ ۳7 (به طور مثال در تابلوی توزیع اصلی ۸1]7)» در مرز 2 ۳27] (در تابلوهای توزیع ثانویه 5). در داخل یا نزدیکی تجهیزات (به طور مثال پریز برق 8۸) شکل ۱۵-۱۵- نمونه‌هایی از طرح‌های 5۳۸1 ممکن (تدابیر حفاظت در برابر 1۳:۸1۳) * برای سیستم‌های قدرت: 61643-11 ۳۲] * برای سیستم‌های مخابراتی و سیگنالینگ: 61643-21 ۳۲| اطلاعات لازم برای انتخاب و نصب سیستم 5717 هماهنگ شده در پیوست ۲ استاندارد 62305-4 112 ارایه شده است. همجنین انتخاب و نصب سیستم 9ج هماهنک شده باید منطبق بر استانداردهای زیر باشد: * برای حفاظت سیستم‌های قدرت: استانداردهای 61643-12 1۳2 و 60364-5-53 ۳۲] * برای حفاظت سیستم‌های مخابراتی و سیگنالینگ: استاندارد 61643-22 ۳۲| در پیوست ۲ استاندارد 62305-4 1۳:2 به اطلاعات اولیه‌ای در مورد نصب و انتخاب حفاظت 9017های هماهنگ. اشاره شده است. اطلاعاتی در خصوص دامنه سرج ناشی از صاعقه. به منظور تعیین و محاسبه پارامترهای (]5۳ها در نقاط مختلف تاسیسات درون ساختمان در پیوست 7 استاندارد 62305-4 1۳2 و پیوست ت15 از استاندارد 62305-1 1۳2 ارایه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸2۲ 0 تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط پدیده‌های الکتریکی جوی به طور خاص صاعقه‌های ابر به زمین. تهدیدات جدی را برای موجودات زنده و دارایی‌های زیادی از انسان‌ها می‌شود. سامانه‌هایی با قابلیت پایش مستمر و بلادرنگ " پدیده‌های الکتریکی جوی و صاعقه. می‌تواند با فراهم کردن اطلاعاتی سازند. البته در صورتی که این اطلاعات با نقشه دقیقی از اقدامات " مناسب هماهنگ شوند. این اطلاعات به بهره‌بردار اجازه می‌دهد تا تدابیر پیشگیرانه موقتی پیش‌بینی شده‌ای را اعمال کند. با این حال باید به مقررات مربوطه باشد. اتربخشی این سامانه تا حد زیادی به ریسک‌های مرتبط و تصمیمات برنامه‌ریزی‌شده بستگی دارد (ر.ک. پیوست ) استاندارد 62793 ۳6]). تکنیک‌های مختلف آزمودن و ارزیابی قابلیت‌های مختلف سامانه هشدار توفان تندری در پیوست تا استاندارد 3 )۳ ارایه شده است. سامانه‌های هشدار توفان تندری باید قبل از نصب در ساختمان‌های تحت شمول این نشریه مطابق استاندارد 43 )۳ ] یا شیوه‌نامه مربوطه در مر کز تحقیقات راه» مسکن 9 شهرسازی آزموده شده 0 گواهینامه به طور کلی. ۷۷5 آها برای کنترل, پیشگیری یا کاهش تلفات انسانی. خسارت به کالاها/خدمات یا دارایی‌ها (شامل تلفات اقتصادی مربوطه) و خطرات محیطی مفید هستند. در انجام مطالعه مدیریت ریسک برای به کارگیری 1۷/۹5 باید وضعیت‌های مختلف متعددی در نظر گرفته شود. به طور کلی. هدف از به کارگیری 7۷۷/5آها کاهش ریسک مرتبط با رویدادهای خطرناک از طریق تدابیر پیشگیرانه برنامه‌ریزی‌شده است. باید توجه شود به‌کارگیری 17۱۷/۹5 در یک ساختمان. پیاده‌سازی تدابیر حفاظتی صاعقه در یک منطقه معین به کاربری ساختمان. بخش‌های عمومی در معرض توفان تندری, حضور انسان‌ها در این بخش‌ها و احتمال اتخاذ اقدامات پیشگیرانه در نتیجه اطلاعاتی که توسط 7۷/5 فراهم شده است. در صورتی‌ که امکان به خطر افتادن ایمنی انسان‌ها در اثر صاعقه وجود داشته باشد. استفاده از 1۷۷5 توصیه می‌شود. جدول ۳.1 در استاندارد 62793 1۳0 چک لیستی را برای کمک به بهره‌بردار جهت تصمیم‌گیری استفاده یا عدم استفاده ی 8 3۵۵1-116 * ری ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پانزدهم: حفاظت در برابر صاعقه ۳( ۸۳ و از 1۷/5 با احتساب تدابیر پیش گبرانه‌ای که می‌تواند اتخاذ شود. آرایه می‌کند. چنانچه نتیجه ارزیابی ریسک انجام شده مطابق 62305-2 ۳6| منتج به به‌کارگیری 1۷/۹5 شود. دیگر نیازی به استفاده از چک لیست معرفی شده نیست. یادآوری- در برخی موارد. مانند فعالیت‌ها و مناسبت‌های موقتی که در فضای آزاد انجام می‌شود. روش ارزیابی ریسک ارایه شده در استاندارد 62305-2 -6ت]] به طور کلی قابل استفاده نیست. ۴ ۵ ۱ ۱ میله زمین قابل توسعه ۴ . کلمپ هادی به میله ۲ اتصال دهنده (کوپلینگ) میله ۵ هادی اتصال زمین ۳ خاک شکل ۱۶-۱۵- مثالی از یک آرایش اتصال زمین نوع ۸ به کمک الکترود زمین از نوع میله قائم -------- صفحهٔ بعد -------- ار ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ۹-۵- علائم ترسیمی ارتفاع ترمینال هی هوایی ۱ متر است. فاصله بین میل ها باید مطابق این نشریه جانمایی شود بسنواحی سایه دار قسمت هایی از ساختمان را نشان می دهد کد ترمینال هوایی در گوشه های در معرض و لبه های بام بر روی لبه های عمودی است هادی های نزولی در فواصل حداکثر ۲۰ یش مطلوب است الکترودهای زمین 08] از طریق یک هادی رینگ به هم متصل شوند الکترود (های) زمین منطقه منطقه (زون) حفاظت شده شکل ۱۷-۱۵- طرحی از یک 1.۳۹ با به کارگیری ترمینال‌های هوایی عمودی. برای حفاظت در تراز 111 -------- صفحهٔ بعد -------- تحوبل فصل ۱۶ الکتر یکی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: ذست و تحویل تاسیسات الکتریکی م۳( ۸۵۷ ۱-۶ دامنه پوشش تاسیسات جدید یا بعد از تکمیل قسمت‌هایی که به تاسیسات اضافه شده‌اند یا پس از تغییر در تاسیسات موجود. انجام می‌شود. ۲-۶- تعاریف و اصطلاحات ۱-۲-۶ تحوبل (تایید) ۷00 تمام اقداماتی که به منظور انطباق تاسیسات الکتریکی با الزامات مربوط به استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ بررسی می‌شود را شامل می‌شود. تحویل شامل سه رکن زیر است: ۱) بازرسی ۲) انجام آزمون‌ها ۳) گزارش‌دهی تحویل تاسیسات الکتریکی باید توسط افراد ذیصلاح و کارآزموده انجام پذیرد. ۲-۲-۶- بازرسی آوری وه 3۱ عبارتست از بررسی تاسیسات الکتریکی با استفاده از حواس مناسب جهت اطمینان از انتخاب صحیح و اجرای مناسب 1-8 انجام اقداماتی جهت ارزیابی تاسیسات الکتریکی که به‌وسیله آن کارایی تاسیسات و تجهیزات نصب شده اثبات می‌شود. آزمون‌ها شامل مقادیر مشخصی است که توسط دستگاه‌های سنجش مناسب. اندازه‌گیری شده و با بازرسی قابل کشف -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲-۶ - گزارش‌دهی 1۳ عبارتست از ثبت نتایج بازرسی و آزمون‌ها. ۳-۶- استانداردها مدارک الزامی زیر حاوی مقرراتی هستند که در متن این فصل به آن‌ها ارجاع داده شده است. بدین ترتیب آن مقررات. جزئی از این نشریه محسوب می‌شود. در صورتی‌که به مدرکی با ذکر تاریخ انتشار ارجاع داده شده باشد. اصلاحیه‌ها و تجدید نظرهای بعدی آن مورد نظر این فصل نیست. در مورد مدارکی که بدون ذکر تاریخ انتشار به آن‌ها ارجاع داده شده است. همواره آخرین تجدید نظر و اصلاحیه‌های بعدی آن‌ها مورد نظر است. استفاده از مراجع زیر برای این فصل الزامی است: * استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۶: تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف - قسمت ۶ : بازرسی. * استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۴۱ : تاسیسات الکتریکی فشار ضعیف - قسمت ۴-۴۱ : حفاظت برای ایمنی- حفاظت در برابر برق‌گرفتگی. * استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ : زمین حفاظتی تاسیسات الکتریکی - آیین کار. استاندارد ملی ایران 6۱557-1 1511-۲6 . ایمنی الکتریکی در سیستم‌های توزیع فشار ضعیف تا سطح ولناز قسمت ۱: الزامات عمومی. * استاندارد ملی ایران 61557-6 ۳ [-[۱|51]۳ .۰ ایمنی الکتریکی در سیستم‌های توزیع فشار ضعیف تا سطح ولتاز ۰ ولت متناوب و ۱۵۰۰ ولت مستقیم - تجهیزات برای آزمون. اندازه‌گیری یا پایش شاخص‌های حفاظتی - قسمت ۶ : اتربخشی وسایل حفاظتی جریان باقی‌مانده (]) در سیستم‌های 11 10 و ]]. * استاندارد ملی ایران 61557-868 1511-۱۳۴ .۰ ایمنی الکتریکی در سیستم‌های توزیع فشار ضعیف تا سطح ولناز - قسمت ۸ : وسایل پایش عایق برای سیستم‌های ]]. 60 ۳۵۲ - 1۳۵1211311005 اه اععاه ععقا |۷۵ ما۱ ,16 20: ‎٩۱۲۲0364-6 06 ۳۵۲۲۲ 300 ,102066 600۵ ۹۱۹۷۱۶۰ ۳۵۲۳۸۹۵ ما۱ ۱۵۶ علونس0 1۳۲۳۲۳ :۹1081 ۱۳۲۳۳۲ و ۰ 0۳۵۳۵۱۳۵۵ 38 آ0 ۲۵1۵5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: نست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸2۹ ۳2۳۹۷۹۷۹۷۹ ۱-۳-۶ استاندارد ساخت و آزمون نظارت. آزمون و تحویل تاسیسات الکتریکی ساختمان‌ها مطابق الزامات بیان شده در این فصل باید به ترتیب توسط ناظران و بازرسان متخصص و کارآزموده که دارای مجوز مرتبط و معتبر از مراجع ذیصلاح ملی وا/یا گواهینامه فنی از مر کز تحه تحقیقات راه» مسکن و9 شهرسازی باشد. انجام شود. ۴-۶- تحویل اولیه ۱-۴-۶ تا جایی که امکان پذیر است. تمام تاسیسات الکتریکی باید در خلال عملیات نصب. پس از تکمیل و قبل از آغاز بهره‌برداری, تحویل آن‌ها انجام شود. ۲-۴-۶- مجموعه‌ای از اقدامات احتیاطی باید صورت پذیرد تا اطمینان حاصل شود تحویل, خطری برای اشخاص با ۳-۴-۶- تحویل تاسیسات الکتریکی بعد از هرگونه توسعه. اضافه شدن یا جایگزین شدن با تاسیسات الکتریکی موجود ۴-۴-۶- بازرسی باید قبل از آزمون‌ها و مسلماً قبل از برق‌دار کردن تاسیسات انجام شود. ۵-۳-۶- جهت تایید موارد زیرء بازرسی تجهیزات الکتریکی که جزیی از تاسیسات ثابت هستند ضروری است: * رعایت الزامات ایمنی استانداردهای مربوط به تجهیزات. یادآوری- این را می‌توان با بررسی اطلاعات تولید کننده, نشانه گذاری‌ها یا گواهینامه تجهیزات. تأیید کرد. 9 با توجه به سری استانداردهای ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ به درستی انتخاب و نصب شده. همجنین دستورالعمل‌های سازندگان نیز در نظر گرفته شده‌اند. * عدم وجود أسیب یا نقص مشهودی که منجر به مختل شدن ایمنی شود. ۶-۴-۶- بازرسی در موارد مرتبط باید حداقل شامل موارد مندرج در جدول (۱-۱۶) باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۳ م۳( جدول ۱-۱۶- بازرسی بخش‌های مختلف تاسیسات الکتر یک استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ مواردی که باید در بازرسی بررسی شوند روش حفاظت در برابر برق گرفتگی وجود موانع گسترش حریق و دیگر اقدامات جهت پیشگیری از انتشار حریق و حفاظت در برابر ثار حرارتی انتخاب صحیح هادی‌ها بر اساس جریان مجازشان مناسب بودن مفصل‌ها و اتصالات به ترمینال‌ها در کابل‌ها و سیم‌ها انتخاب و نصب سیستم زمین . هادی‌های حفاظتی و اتصالات آن‌ها انتخاب. تنظیم., سلکتیویته و هماهنگی بین تجهیزات حفاظتی و مانیتورینگ انتخاب. جانمایی و نصب صحیح تجهیزات حفاظتی اضافه ولتاژ (5۳1 هر جا که لازم باشد انتخاب تجهیزات و اقدامات حفاظتی مناسب جهت اثرات خارجی و صدمات مکانیکی وجود دیاگرام‌ها؛ علائم هشداردهنده یا اطلاعات مشابه در دسترس بودن تجهیزات جهت بهره‌برداری, شناسایی و نگهداری راحت اقدامات لازم در برابر اغتشاشات الکترومغناطیسی اتصال تمام بدنه‌های هادی به سیستم زمین انتخاب و اجرای صحیح سیستم‌های سیم کشی یادآوری - بازرسی باید تمام الزامات ویژه محیط‌های مخصوص را نیز مطابق با قسمت ۷ استاندا ۵-۶ انجام آزمون‌ها ۱-۵-۶ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ آزمون‌های زیر را ب روش‌های دیگر برای انجام آزمون‌ها به شرط آنکه دارای اعتبار قابل قبو ۲-۵-۶ ابزار اندازه‌گیری و حداقل مشخصات فنی آن‌ها باید برا 61557-1 انتخاب شوند. اگر تجهیزات اندازه‌گیری دیگری مورد استفا کم‌تری باشد. تاسیسات برقی فشار یر ی براساس زیرمجموعه‌های مختا ۳ این نشربه شماره زیر مجموعه از شماره ۱۹۳۷ ۴۱۴ ۴۲۴ ۵۲-۵ ۴۳۴ و ۵-۵۲ ۵۲-۵ ۵۴-۵ ۵۳-۵ ۵۳-۵ ۵۳-۵ ۴۲۴ و ۵-۵۱ و ۵-۵۲ ۵۱-۵ ۵۱-۵ ۵۱-۵ ۵۱-۵ ۴۴۴ ۴۱۴ ۵۲-۵ رد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ در بر *عنوان روش‌های مرجع آرا ل باشد. بلامانع است. ساس بندهای مربوطه از | ده قرار گیرد. نباید دارای ۱ می تاسیسات برقی ساختمان رت فصول این نشریه ۱۲ ۶۲ ۳9۲ ۳9۲ ۱۳ ۴ و۱۵ ۳۲ ۲ وعو ۱۳ ۱۴ ۱۲و۱۳ یه می‌دهد. استفاده از |٩1 -[ ۳6 درادناتس رجه عملکرد و ایمنی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: ذست و تحویل تاسیسات الکتریکی م۳( (۸۶ ۳-۵-۶- آزمون‌های زیر باید در موارد مرتبط و ترجیحاً با همین ترتیب که در زیر می‌آید انجام شود: ۳) آزمون مقاومت عایقی جهت تایید کارایی حفاظت سیستم‌های ۷ات5 و ۳11۷ یا جداسازی الکتریکی. ۶) آزمون تأیید کارایی تجهیزات قطع خودکار تغذیه. ۸) آزمون تأیید کارایی حفاظت‌های اضافی (مانند (11۴1). )٩‏ آزمون ترتیب فازها. ۰ آزمون‌های عملیاتی (مانند: تابلوهای برق, راه اندازهاء اینترلاک‌ها و .. ). در صورت انجام هرگونه تست که نشان‌دهنده عدم انطباق باشد. آن آزمون و تمام آزمون‌های قبلی که نتایج آن ممکن یادآوری- در هنگام تست در محیط‌های مستعد انفجار» رعایت پیشگیری‌های مناسب ایمنی بر اساس استاندارد 60079-717 ۳6| الزامی است. ۱-۳-۵-۶ آزمون پیوستگی هادی‌ها پیوستگی هادی‌ها و اتصال به قسمت‌های رسانای قابل‌تماس, باید از طریق اندازه‌گیری مقاومت هادی‌های زیر بررسی ۵ هادی‌های حفاظتی شامل هادی‌های هم‌بندی حفاظتی ۲) قسمت‌های رسانای قابل‌تماس ۳) در مورد مدارهای حلقوی نهایی. هادی‌های برق‌دار یادآوری- آزمون پیوستگی در مدارهای حلقوی, فقط مختص هادی حفاظتی نبوده و برای هادی‌های برق‌دار (فاز و مجموع مقاومت هادی فاز و هادی حفاظتی با توجه به سطح مقطع در واحد طول هادی و در دمای مرجع از جدول (۲-۱۶) قابل دست‌یابی است. پس از انجام آزمون پیوستگی, مقادیر خوانده شده با مقادیر مورد انتظار مقایسه و در جدول (۲-۱۶) درج می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۲ ۳ جدول ۱۶- ۲- مجموع مقاومت هادی فاز و 1 مقاومت در واحد 1101۲۵) 2/۲(( هادی آلومینیومی ۱۹۱ ۳/۸۲ ۱۳۰ ۳۴۳۰ ۸۷ ۳۸ ۳۰۷ ۱۷۴ ۶۴ ۱/۸۴ ۱۳ ۸( ۱۳۸ 1 عفاظتی برای هادی مسی و 1 . طول (متر) /(1+2) ۱۸۱۰ ۳۰ ۱۳۱۰ ۳. ۲۱۳۲۰ ۷۴۱ ۱۵۳ ۸( ۱۹۵۱ ۱۴۸۲ ۴۶۱ ۱۳۱ ۱۳,۰۲ ۹*۳۲ ۳۸ ۱۳۰۳۹ ۷۶۹ ۶۶ ۱۸۳ ۴ ۴۹۱ ۳۶۶ ۱۱۵ ۴۲۳ ۳۹۸ ۳۳۰ ۰۳۷ ۳۵۷ ۱/۸۷۷ ۱۴۵۴ ۴ ۱۳۷۴ ۱۳۵۹۱ ۱۳۰۴۸ ۳۸۷ ۱۱۱۴ ۹۱۱ ۰۴ ۴ تاسیسات بو 3333333333333333 ومینیومی در دمای ۲۰ درجه ۹ مقاومت هادی‌ها (*111111) هادی حفاظتی ۱ ۱ ۱۵ ۱ ۱۵ ۳۵ ۱۵ ۳۵ ۴ ۳۵ ۴ ۶ ۴ ۶ ۱ ۶ ۱۰ ۱۶ ۱۰ ۱۶ ۳۵ ۱۶ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۵۰ می و اجرایی تاسیسان فی فشار ضعیف و ۸9ا 3333333333333333 سلسیوس برای سطح هادی هادی فاز ۱ ۱ ۱۵ ۱۵ ۱۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۴ ۴ ۴ ۴ ۶ ۶ ۶ ۶ ۱۰ ۱۰ ۱۰ ۱۰ ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۱۶ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۵۰ ۵۰ ۵۰ ۵۰ مقطع‌های -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: ذست و تحویل تاسیسات الکتریکی م۳( ۸۳ در آزمون پیوستگی, مقاومت هادی‌های داخل تأسیسات اندازه گیری می‌شود: ۵ + را + رل + ‎٩۸: را + را ‎٩ 08 8 < 3ا(]۱1 تابلوی اصلی فشار ضعیف ساختمان و 7( تابلوی توزیع محلی طبقات یا واحدهاست. شکل ۱-۱۶- نمای شماتیک هادی‌های فاز و حفاظتی مثال: در مدار پریز از سیم ۲۸۵ مسی به‌عنوان هادی فاز و هادی حفاظتی استفاده شده است. اگر طول مدار نهایی ۲۸ متر و دمای محیط ۳۰ درجه و مقدار اندازه گیری شده در آزمون پیوستگی ۰/۶۳ اهم باشد آیا مقدار اندازه گیری شده قابل قبول است؟ مطابق جدول (۳-۱۶) مقدار مقاومت قابل انتظار مدار بدست می‌آید: ۴۲۹۶۵ ۸-۴۱ ۱۴,۸۲۲ با احتساب ۵ درصد خطا در اندازه گیری طول (اعمال این ضریب توصیه می‌شود): ۴۱۴۹۵۷۱/۰ ۵-۴۳۴۵ 0 (04-0. 0.4341 > [(0.00393)30-20+ ۱ ]ریهاحمها به دلیل بیش‌تر بودن مقاومت اندازه گیری شده -۰/۶۳ اهم - از مقاومت قابل انتظار مدارء آزمون پیوستگی این مدار قبول -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ یی ۰۷ ۳-۱۶- گزارش تحویل نتا: کاوم ارگ مهم 2 رگا نود مهم شک مموی ارس (پی گصصمم ۲ مد ۲۱ بهزا هد تفس گنود کم ۴ 3 : ز ۲۵ ۵۳۰ (<ا+زد") 21 171 11 را زا ‎٩‏ همهم میت سا ان دب ۹ اشمگا مهد رگد ومم فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی سا یی 3 ی د تما یج ۳ : 4 زک از لک 3 نتمان تت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: ذست و تحویل تاسیسات الکتریکی م۳( ۸۶۵ ۲-۳-۵-۶- آزمون مقاومت عابقی تاسیسات الکتریکی مقاومت عایقی باید بین موارد زیر اندازه‌گیری شود: * هادی‌های برق‌دار و * هادی‌های برق‌دار و هادی حفاظتی که به سیستم زمین متصل است. در موارد مناسب هنگام این آزمون. هادی‌های برق‌دار می توانند به یکدیگر متصل شوند. در عمل ممکن است لازم شود که این اندازه‌گیری در حین نصب تاسیسات و قبل از اتصال تجهیزات انجام شود. در مواردی‌که مدار شامل تجهیزاتی باشد که احتمال تأثیرگذاری آن‌ها روی نتایج یا آسیب‌دیدگی تجهیزات وجود داشته باشد. باید اندازه‌گیری بین هادی‌های برق‌دار متصل به یکدیگر و زمین انجام شود. (مانند مدارهای دارای لوازم الکترونیکی). مقادیر مقاومت عایقی اندازه‌گیری شده با ولتاژهای آزمون جدول (۴-۱۶) برای کل تابلو و هر یک از مدارهای توزیع که به‌صورت جداگانه آزموده می‌شود. در حالتی که تمام مدارهای نهایی آن‌ها متصل بوده اما مصرف‌کنندگان از مدار جدا هستند نباید کم‌تر از مقادیر مندرج در جدول (۴-۱۶) باشد. ولتاژ اسمی مدار (ولت) ولتاژ آزمون (.04. 2) (ولت) حداقل مقاومت عایقی ۱160 سیستم ‎٩۳1۷‏ و ۳۳:۷ ۳۵۰ ۵ تا و خود ۵۰۰ ولت . سیستم ۳]۳]۷] ۵۰ ۱ بیش از ۵۰۰ ولت ۱۰ ۱ مقادیر جدول(۴-۱۶) جهت تحویل مقاومت عایقی بین هادی‌های حفاظتی زمین نشده و سیستم زمین باید اعمال شود. مدارهای ۳۳1۷ باید با همان ولتاژ آزمون اعمال شده به سمت اولیه منبعء آزمایش شوند. در مواردی‌که وسایل حفاظتی سرج (5۳10 ها) پا تجهیزات دیگر که ولتا تحویل را تحت تأثیر قرار می‌دهد یا آسیب می‌بیند. این تجهیزات باید قبل از انجام آزمون مقاومت عایقی از مدار خارج شوند. اگر جداسازی تجهیزات فوق از مدار»ء عملی و منطقی نباشد (مانند (5۳1های جاسازی شده در پریزهای ثابت) می‌توان ولتاژ آزمون را برای آن مدارهای خاص تا ۲۵۰ ولت (.ع. 4) نیز کاهش داد اما مقدار مقاومت عایقی نباید از ۱ مگا اهم کم‌تر باشد. جهت تسهیل اندازه‌گیری هادی خنثی باید از ترمینال اصلی اتصال زمین (۷1-1) جدا شود. در سیستم‌های 1۳-6 اندازه‌گیری بین هادی‌های برق‌دار و هادی ۳۳۲۷ انجام می‌شود. مقادیر مقاومت عایقی معمولا خیلی بیش‌تر از مقادیری است که در جدول (۴-۱۶) آمده است. هنگامی که مقادیر -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۳-۵-۶- حفاظت با استفاده از سیستم 5۳:۱,۷ جدایی قسمت‌های برق‌دار از مدارهای دیگر 9 از سیستم زمین مطابق با بند ۵-۵-۱۲ این نشریه باید با اندازه گیری ۲-۲-۳-۵-۶- حفاظت با استفاده از سیستم ۲۳1,۷ جدایی قسمت‌های برق‌دار از مدارهای دیگر مطابق با بند ۵-۵-۱۲ این نشریه باید با اندازه‌گیری مقاومت عایقی تایید ۳-۲-۳-۵-۶- حفاظت با استفاده از جدابی الکتریکی جدایی قسمت‌های برق‌دار از مدارهای دیگر و از سیستم زمین مطابق بند ۴-۵-۱۲ این نشریه باید با اندازهگیری مقاومت برای سیستم‌های با جدایی الکتریکی و بیش از یک مصرف کننده. در حالتی که دو خطای پیاپی با امیدانس ناچیز بین هادی‌های فاز مختلف و همچنین هادی هم‌بندی حفاظتی یا قسمت‌های رسانای قابل تماس متصل به آن اتفاق بیفتد. قطع براساس الزامات قطع تغذیه خودکار حفاظتی در سیستم 70 تعیین می‌شود. ۴-۲-۳-۵-۶- مقاومت/امپدانس عایقی کفپوش‌ها و دبوارها در جاهایی که مطابق با الزامات بند پ-۱ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۴۱ لازم باشد. حداقل سه اندازه‌گیری * یک اندازه‌گیری در فاصله تقریبا یک متری از تمام هادی‌های بیگانه در دسترس در آن محل. * دو اندازه‌گیری دیگر در فواصل بیش‌تر. اندازه‌گیری مقاومت/امپدانس عایقی کفپوش‌ها و دیوارها باید با ولتاژ بین سیستم و زمین با فرکانس نامی انجام شود. سری اندازه‌گیری‌های فوق برای هر سطح مربوطه باید تکرار شود. در بند ب استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۶ اطلاعات بیش‌تری در مورد اندازه‌گیری مقاومت/امپدانس عایقی کفپوش‌ها و دیوارها ارایه شده است. ۳-۳-۵-۶- آزمون قطبیت (پلاریته) در موارد مرتبط. قطبیت تغذیه در ورودی تاسیسات باید قبل از برق‌دار شدن تاسیسات تحویل شود. در مواردی‌که استفاده از تجهیزات کلیدزنی تک‌پل در هادی خنثی مجاز نباشد. باید آزمونی جهت تحویل این‌که همه این تجهیزات فقط در هادی/های فاز وصل شده‌اند. انجام شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: نست و تحویل تاسیسات الکتریکی رده هل ۸۷ ک توصیه می‌شود موارد زیر در حین آزمون قطبیت تحویل شود: ۱) همه فیوزها و تجهیزات حفاظت و کنترل تک‌پل فقط بر روی هادی فاز وصل شده باشد ۲ به جز در سرپیچ‌های لامپ ۳14 و ۲۳27 مطابق با استاندارد 60238 1۳۲ در مدارهایی که دارای سرپیچ‌های رزوه آدیسون و سرپیچ‌های میخی با کنتاکت مرکزی متصل به هادی خنثی زمین شده هستند. کنتاکت‌های بیرونی یا رزوه‌ای به هادی خنثی متصل باشد ۳) سیم‌کشی به طور صحیح به پریزها و لوازم جانبی مشابه متصل شده باشد. ۴-۳-۵-۶- آزمون تأیید کارایی تجهیزات قطع خودکار تغذیه چنانچه از وسایل حفاظتی جریان باقی‌مانده برای حفاظت در برابر آتش نیز استفاده شده باشد. تحویل شرایط حفاظت با قطع خودکار تغذیه را می توان به‌عنوان پوشش الزامات مرتبط با استاندارد 60364-442 1۳۲ درنظر گرفت. اقدامات موثر تحویل که برای حفاظت در برابر خطا توسط قطع خودکار تغذیه انجام می‌شود به شرح زیر است: الف) برای سیستم 7 مطابقت با قوانین بندهای ۴-۴-۲-۵-۱۲ و ۲-۳-۲-۵-۱۲ فصل ۱۲ این نشریه باید توسط موارد زیر تحویل ۱) اندازه گیری امپدانس حلقه اتصال زمین در صورت امکان در مواردی‌که آندازه‌گیری امپدانس حلقه اتصال زمین امکان‌پذیر نباشد» تحویل پیوستگی الکتریکی هادی‌های حفاظتی به شرط آنکه محاسبات امپدانس حلقه اتصال زمین یا مقاومت هادی حفاظتی ۲) تحویل مشخصات وایا کارایی وسیله حفاظتی مرتبط. این بخش از تحویل باید برای موارد زیر انجام شود: * برای وسایل حفاظتی اضافه جریان» با بازرسی چشمی یا سایر روش‌های مناسب (یعنی تنظیم قطع لحظه‌ای یا کوتاه مدت در مورد کلید قدرت. جریان اسمی و نوع در مورد فیوزها). * برای کلیدهای جریان باقی‌مانده. با بازرسی چشمی و آزمون. کارایی قطع خودکار ایجاد شده با وسایل حفاظتی جریان باقی‌مانده باید طبق استاندارد 61557-6 1511-1۳ با استفاده از تجهیزات مناسب تحویل شود تا برآورده شدن الزامات مرتبط فصل ۱۳ با توجه به مشخصه عملکردی وسیله تایید شود. کارایی اقدامات حفاظتی در صورتی تحویل خواهد شد که عمل قطع. در جریان خطای کم‌تر یا برابر با جریان عامل باقی‌مانده اسمی با رخ دهد. پیشنهاد می‌شود زمان‌های قطع خواسته شده در جدول ۱-۱۲ فصل ۱۳ تحویل شود. البته الزامات زمان‌های قطع باید در خصوص اضافه شدن‌ها و تغییرات اعمال شده در تاسیسات موجود که در آن‌ها وسایل حفاظتی جریان باقی‌مانده موجود. به‌عنوان وسایل قطع این بخش‌ها نیز استفاده می‌شود. تحویل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- در مواردی‌که کارایی اقدامات حفاظتی در نقطه‌ای پایین دست یک (آ-)۳ تایید شده باشد. حفاظت تاسیسات پایین‌دست از این نقطه را می توان با تأیید پیوستگی هادی‌های حفاظتی قبول کرد. ب) برای سیستم ۳7 مطابقت با قوانین بند ۳-۵-۳۴۱۱ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۴۱ و بند ۲-۳-۲-۵-۱۲ فصل ۱۳۲ باید ۳ انداره‌گیری مقاومت ۰ الکترود زمین برای قسمت‌های رسانای قابل تماس تاأسیسات. در مواردی که اندازه‌گیری ‎٩۸‏ عملی نباشد می‌توان از مقدار اندازه‌گیری شده امپدانس حلقه اتصال زمین خارجی استفاده کرد. (به بند ۵-۳-۵-۱۶ مراجعه شود). * برای وسایل حفاظتی اضافه جریان» با بازرسی چشمی یا سایر روش‌های مناسب (یعنی تنظیم قطع لحظه‌ای یا کوتاه مدت در مورد کلیدهای قدرت. جریان اسمی فیوزها و تعیین نوع آن‌ها). * برای کلیدهای جریان باقی‌مانده, با بازرسی چشمی و آزمون. کارایی قطع خودکار ایجاد شده با وسایل حفاظتی جریان باقی‌مانده باید طبق استاندارد 61557-6 511۳1-1۳۳ با استفاده شود. کارایی اقدامات حفاظتی در صورتی تحویل خواهد شد که عمل قطع, در جریان خطای کم‌تر یا برابر با جریان عامل باقی‌مانده اسمی ۵ رخ دهد. خصوص اضافه شدن‌ها و تغییرات اعمال شده در تاسیسات موجود که در آن‌ها وسایل حفاظتی جریان باقی‌مانده موجود. به‌عنوان وسایل قطع این بخش‌ها نیز استفاده می شود. تحویل شود. پ) برای سیستم 17 مطابقت با قوانین بند ۲-۶-۴۳۱۱ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۴۱ باید با محاسبه یا اندازه‌گیری جریان :| مربوط به اولین خطای هادی برق‌دار تحویل شود. این اندازه‌گیری زمانی انجام می‌شود که به دلیل مشخص نبودن همه پارامترها امکان محاسبه وجود نداشته باشد. در انجام این اندازه گیری به منظور ممانعت از ایجاد خطر ناشی از خطای دوگانه " باید اقدامات احتیاطی اتخادذ شود. در مورد اتصال زمین دوگانه. امپدانس حلقه خطا باید با محاسبه یا با اندازه‌گیری تحویل شود. در مواردی‌که شرایط مشابه سیستم 7[ باشد ( به مورد ب بند ۴-۶-۴۳۱۱ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۳۴-۴۱ مراجعه شود)» تحویل باید همانند سیستم 11 انجام شود. در مواردی‌که شرایط مشابه سیستم 18 باشد (به بند ۲-۶-۴۱۱۱ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۴۱ مراجعه شود). تحویل باید با اندازه گیری به‌صورت زیر انجام شود: اج هاجابا۵ ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: تست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۹ * برای تاسیسات 1۳ با تغذیه از ترانسفورماتور محلی, امپدانس حلقه زمین با وارد کردن اتصالی با امپدانس ناچیز بین هادی برق‌دار و زمین در ورودی تاسیسات اندازه‌گیری می‌شود. امپدانس حلقه زمین در انتهای این مدار بین هادی برق‌دار دوم و زمین حفاظتی اندازه‌گیری می‌شود. تحویل در صورتی حاصل خواهد شد که مقدار اندازه گیری شده کم‌تر یا مساوی با ۵۰/ حداکثر مجاز امپدانس حلقه باشد. * برای تاسیسات [| متصل به شبکه عمومی» امپدانس حلقه اتصال زمین توسط تحویل پیوستگی هادی حفاظتی و اندازه‌گیری امپدانس حلقه در آنتهای این مدار بین دو هادی برق‌دار تعیین می‌شود. تحویل در صورتی حاصل خواهد شد که مقدار اندازه‌گیری شده کم‌تر یا مساوی با 7۵۰ حداکثر مجاز امپدانس حلقه مجاز باشد. در صورت عدم حصول تحویل, به اندازه‌گیری‌های دقیق‌تری نیاز خواهد بود. ۵-۳-۵-۶ اندازه‌گیری مقاومت الکترود زمین اندازه گیری مقاومت الکترود زمین, باید با روش مناسب انجام شود. در مواردی که امکان اندازه‌گیری مقاومت وجود نداشته باشد می توان آن را با استفاده از روش‌های کاربردی نیز محاسبه نمود. یادآوری- در مواردی که محل تاسیسات (مانند شهرها) به گونه‌ای باشد که عملا امکان کوبیدن الکترودهای کمکی زمین روش‌های مورد تأیید اندازه گیری مقاومت الکترودهای زمین عبارتند از: الف) روش‌های افت پتانسیل ! ۱) روش کلاسیک ۲ روش ۶۲ درصد" ۳ روش شیب" ۴) آزمون ۲۹۰۹/۱۸۰۴ ۵) تکنیک چیدمان مثلنی " ۶) تکنیک الکترود متصل " "۳۵۱۱ 0۳ ۳۵۲۵۳۵[ * 629 0 ٩ ٩106 * 90۹/1805 ۵1 ٩ |0۳ ‏ح0ل‎ ۸۳۳۵۵۵۵ 1 ۳1۵۳۵۱۵۴0 * ۸۵۵۵0 1300 7001100 )۸1۹7( -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۰ با ب) روش‌های بدون میله ۱) روش دونقطه (ارت مرده) ۲) روش تزریق جریان (کلمپی) پ) روش امپدانس حلقه در جداول(۵-۱۶) و (۶-۱۶) استاندارد. جدول ۵-۱۶- اس روش اندازه‌گیری مقاومت الکترود زمین م۵ ر م۳( 7 روج مرجع. مزایا و محدودیت‌های هر کدام از ر انداردهای مرجحع روش‌های مختلف اندازه‌گیری ما استاندارد مرحع استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۶ استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ استاندارد 61 510 ۳:]۲]] استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۶ استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ استاندارد 61 510 ۳:]۳:۲] استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۶ استاندارد ملی ایران به شماره ۴۱۲۳ استاندارد 61 51۵ :]| استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۶ زمین اندازه گیری شده. با مقادیر طراحو رت ناومت الکترود زمین بهترین کاربرد الکترودهای تکی یا دوتایی میله‌ای یا صفحه‌ای 0 سیستم‌های گسترده سیستم‌های زمین متوسط و بزرگ سیستم‌های زمین متوسط و بزرگ الکترودهای تکی یا دوتایی میله‌ای یا صفحه‌ای و سیستم‌های گسترده سیستم‌های زمین بزرگ اندازه گیری مقاومت یک الکترود متصل به یک مجموعه بدون نیاز به جداسازی به‌عنوان روش اصلی اندازه گیری قابل اعتماد برای سیستم‌های ساده که دارای مسیر برگ و جریان از چندین الکترود زمین باشند. برای سیستم‌های ساده که با دستگاه آزمون حلقه انجام می‌شود. است که مطابق با فصل ۱۳ انجام شده ۱۳۷۲۵-۳۵۱۹۲ ۵ * ۲1۵-0 0 ٩ ۳۵۵۲ ]00 1000206 7 ‏ا۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: دست و تحویل تا و جدول روش اندازه‌گیری مقاومت الکترود زمین ۱-۵-۳-۵-۶- مستندسازه مطابق با استاندارد ملی معاد توسط فرد دارای صلاحیت و ۰ نتایج اندازه 5 سیسات الکتریکی ۳( ۶-۶- مزایا و محدودیت‌های روش‌های مختلف اد مزایای روش بسیار مطمئن و مورد اعتماد است. اپراتور کنترل کاملی بر نحوه انجام آزمایش دارد. کم‌ترین تعداد جابجایی میله‌ها را نیاز خواهد دانستن مرکز الکتریکی شبکه زمین لازم نیست. در برخی محیط‌ها که امکان کوبیدن میله‌ها در یک راستا وجود ندارد استفاده می‌شود معمولا جهت اعتبارسنجی روش‌های شیب و ۶۲ درصد استفاده می‌شود. سریع و آسان به دلیل عدم نیاز به جداسازی الکترود از سایر مجموعه سریع و آسان سریع و آسان و آثار هم‌بندی و سایر مقاومت‌ها مانند اتصالات را نیز نشان می دهد. و اندازه‌گیری مقاومت الکترود زمین فو ل با 18014 110 مستندسازی باید پیش کارا زموده, اندازه گیری شده و گزارش شود ی الکترود زمینی که باید نصب شود شامل هم از سیستم‌های زمین. شناسایی از اتصالات ( به‌عنوان مثال ان ری مقاومت مطابق با بند ۲-۵-۳-۵-۱۶. ۸۷۱ دازه‌گیری مقاومت الکترود زمین محدودیت‌های روش نیاز به فواصل طولانی دارد و سیم‌های رابط بلند خصوصا در سیستم‌های بزرگ (۳ متوسط پرزرحمت و وقت گیر است. در شرایط نسبتا ایده‌آل قابل انجام است. اگر مرکز الکتریکی معلوم نباشد انجام‌پذیر نیست. به محاسبات نیاز دارد. دقتش کم است به نایکنواختی خاک حساس است. دقتش کم است به نایکنواختی خاک حساس است. اجرام فلزی مدفون در زمین می تواند تغییرات جدی در شکل نمودار ایجاد کند. در شرایط نسبتا ایده‌آل قابل انجام است. اگر مرکز الکتریکی معلوم نباشد انجام‌پذیر نیست. دقت کم. امکان تداخل حوزه مقاومتی الکترود اصلی و الکترود کمکی وجود دارد. فقط برای سیستم‌هایی با چندین الکترود زمین موازی کاربرد دارد. امکان تایید نتایج آن وجود ندارد. برای اندازه گیری. اتصال به هادی فاز برق‌دار الزامی است. نداسیون از بتن‌ریزی انجام شود. مقدار مقاومت هم باید ِ هادی هم‌بندی عملکردی. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۵-۳-۵-۶- اندازه‌ گیری مقاومت ۲-۵-۶ آمده اندازه گیری شده و حداکثر ۰.۲ اهم باشد. اندازه گیری باید پیش از بتن‌ریزی انجام شود. یادا وری- مقدار جریان برای کوچک‌ترین محدوده اندازه‌ گیری ۰,۲ آمپر خواهد بود. ۳-۵-۳-۵-۶- گزارش اندازه‌گیری مقاومت الکترودهای زمین حداقل باید شامل موارد زیر باشد: * نام و نام خانوادگی کاربر مسئول اندازه گیری. ٩‏ مشخصات دستگاه اندازه‌گیری (شماره سریال و گواهی معتبر کالیبراسیون) * تاریخ اندازه گیری. * آدرس و جانمایی الکترودهای زمین در ساختمان یا محوطه. * شرایط محیطی خاک و هوا (دماء تاریخ آخرین بارندگی و ...) * روش آزمون انتخابی. * مشخصات و آرایش الکترودها. * کاربری سیستم زمین و الکترودها. * جداول اندازه‌گیری. * نمودار نتایج اندازه‌گیری (بسته به روش اندازه‌گیری). * نتیجه نهایی اندازه‌گیری و گزارش تحلیلی. * ضمائم شامل گزارش نرم افزاری خروجی دستگاه (در صورت داشتن این قابلیت) و تصاویر از انجام مراحل مختلف. ۶-۳-۵-۶ حفاظت‌های اضافی اثربخشی اقدامات انجام شده برای حفاظت‌های اضافی, با بازرسی چشمی و انجام آزمون‌هاء تحویل می‌شود. در مواردی که برای حفاظت اضافی به (1121 نیاز باشد. اثربخشی قطع خودکار تغذیه توسط 11217 باید با استفاده از تجهیزات مناسب آزمون ارایه شده در استاندارد 61557-6 19181-1۳560 تحویل شود. در مواردی که حفاظت اضافی توسط هم‌بندی حفاظتی تکمیلی حاصل شود. اثربخشی آن هم‌بندی به‌صورت زیر باید بررسی شود: مقاومت 6[ بین قسمت رسانای قابل تماس و قسمت رسانای بیگانه که به طور هم‌زمان در دسترس باشند باید در فرمول‌های زیر صدق کند: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: دست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۳ پووررمممممم____رررررررررررررررررٌََ 501 (۱-۱۶) در سیستم(.2. 0): مت ک ۲ 41 (۲-۱۶) در سیستم (.1. 0)): _ ک ۲ 41 * برای وسیله حفاظتی جریان باقی‌مانده (11۴10) ۰ «۸]. * برای وسایل حفاظتی جریان زیاد. جریانی که باعث قطع وسیله حفاظتی در ۵ ثانیه می‌شود. ۷-۳-۵-۶- توالی فازها در مدارهای چندفاز,ء برقراری توالی فاز باید تحویل شود. ۸-۳-۵-۶- آزمون‌های عملیاتی به منظور تحویل نصب و تنظیم صحیح منطبق بر الزامات مرتبط با مجموعه استانداردهای ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ باید آزمون‌های عملیاتی بر روی تجهیزات انجام شود. موارد زیر نمونه‌هایی از چنین تجهیزاتی هستند: * تابلوهای قطع و وصل و فرمان, راه‌اندازهاء کنترل کننده‌ها و اینترلاک‌ها. ٩‏ سیستم‌های قطع اضطراری و توقف اضطراری. در صورت نیاز» عملکرد وسایل حفاظتی به منظور تحویل نصب و تنظیم مناسب باید مورد آزمایش قرار بگیرند. در مواردی که حفاظت در برابر خطا و/یا حفاظت اضافی توسط ۲۳1 تأمین شده باشد کارایی هر یک از دستگاه‌های ملحق شده به این تجهیزات باید تحویل شود. یادآوری- این آزمون عملیاتی جایگزین آزمون عملیاتی مشخص شده در استانداردهای مر تبط نیست. ۹-۳-۵-۶- تحویل افت ولتاژ در مواردی‌که به تحویل مطابق با بند ۵۲۵ استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۵-۵۲ نیاز باشد. افت ولتاژ باید با اندازه گیری یا با محاسبه ارزیابی شود. این اندازه‌گیری می‌تواند: ۰ مقایسه تفاوت بین ولتاز با و بدون اتصال بار طراحی شده باشد. یا * مقایسه تفاوت بین ولتاز با 0 بدون اتصال یک بار مشحخحص 0 محاسبه محجدد آن برای بار طراحی شده باشد. یا * مقادیر امپدانس مدار باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۶- گزارش‌نویسی تحویل اولیه باید گزارش تحویل تاسیسات الکتریکی تهیه شود. چنین مدرکی باید شامل جزئیات بخشی از تاسیساتی که این گزارش بر آن حاکم است و همچنین سابقه بازرسی و نتایج آزمون‌ها باشد. ۲-۶-۶- هر گونه نقص یا اشکالی که در طی تحویل تاسیسات آشکار شده است. باید قبل از آنکه فرد مجری تحویل, تطابق تاسیسات با مجموعه استانداردهای ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ را اعلام کند. تصحیح شود. ۳-۶-۶- در گزارش تحویل اولیه بخش‌هایی از تاسیسات که تغییراتی در آن‌ها ایجاد شده یا بخش‌هایی که به تاسیسات موجود اضافه شده‌اند می‌تواند شامل پیشنهادهای ممکن برای تعمیرات و بهبود در آن بخش‌ها باشد. ۴-۶-۶- گزارش اولیه باید شامل ثبت موارد زیر باشد: * بازرسی‌ها ۰ مدارهای آزموده شده و نتایج آزمون‌ها ثبت جزییات مدارها ۱ نتایج آزمون‌ها باید به گونه‌ای باشد که در آن هر مداری همراه با وسیله حفاظتی مر تبط قابل شناسایی بوده و شامل نتایج آزمون‌ها و اندازه گیری‌های مناسب باشد. همراه با ثبت موارد ذکر شده در بند ۴-۶-۱۶ به کارفرما آرایه کنند. توصیه می‌شود در گزارش اولیه تاسیسات الکتریکی, پیشنهادی برای بازه زمانی بین تحویل اولیه و اولین تحویل دوره‌ای ارایه شود. ۶-۶-۶- گزارش‌ها باید توسط فرد یا افراد ماهر ذیصلاح در تحویل, گردآوری و امضا شده یا به گونه دیگری تایید ۷-۶-۶- در بخش ۸-۱۶ این فصل نمونه‌هایی از فرم‌های گزارش ارایه شده است که می توان از آن‌ها برای تحویل -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: ذست و تحویل تاسیسات الکتریکی م۳( ۸۳۵ ۱-۷-۶- کلیات ۱-۱-۷-۶- در صورت نیاز» تحویل دوره‌ای هر یک از تاسیسات الکتریکی باید مطابق بندهای ۲-۱-۷-۱۶ تا ۵-۱-۷-۱۶ انجام شوند. در صورت امکان. سوابق و پیشنهادات تحویل‌های قبلی باید مورد توجه قرار گیرند. در مواردی‌که گزارش ۲-۱-۷-۶ تحویل دوره‌ای باید بدون پیاده کردن یا در صورت نیاز با پیاده کردن جزئی. و با آزمون‌ها و اندازه‌گیری‌های مناسب بند ۳-۵-۱۶ برای تأمین موارد زیر انجام شود: ۱) ایمنی افراد و احشام در برابر اثرات برق گرفتگی و سوختگی. ۲) حفاظت در برابر آسیب به اموال توسط آتش و حرارت ناشی از بروز نقص الکتریکی در تاسیسات. ۳) تایید صحت مقادیر اسمی و تنظیمات وسایل حفاظتی مورد نیاز توسط استاندارد ملی ایران به شماره ۱۹۳۷-۴-۱ و فصل ۱۲ این نشریه ۵) تایید اینکه تاسیسات به قدری آسیب دیده یا خراب نیست که باعث اختلال ایمنی شود. ۶) شناسایی عیوب تاسیسات و عدم تطابق‌ها با الزامات قسمت‌های مرتبط مجموعه استانداردهای ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ که ممکن است منجر به ایجاد خطر شوند. در مواردی که مدار به‌صورت دایمی با /(136 طبق استاندارد 62020 152 یا با 13/70 طبق استاندارد ملی ایران به شماره 6557-48 15181-152 پایش می‌شود. در صورت عملکرد صحیح 10/0 یا /(8۳ نیازی به اندازه‌گیری مقاومت عایقی ۳-۱-۷-۶- به منظور اطمینان از اینکه حتی در صورت ناقص بودن مدارء تحویل دوره‌ای نتواند باعث ایجاد خطر برای افراد یا احشام و باعث آسیب به اموال و تجهیزات شود باید اقدامات احتیاطی اتخاذ شود. وسایل اندازه گیری و تجهیزات پایش و روش‌ها باید براساس بخش‌های مرتبط با مجموعه استانداردهای 61557 15111-1۳2 انتخاب شوند. استفاده از سایر تجهیزات اندازه گیری نباید باعث کاهش درجه عملکرد و ایمنی شود. ۴-۱-۷-۶- جزئیات هرگونه آسیب. خرابی, نقص یا شرایط خطرناک باید در گزارش ثبت شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۷-۶ تناوب تحویل دوره‌ای ۱-۲-۷-۶- تناوب تحویل دوره‌ای تاسیسات باید با توجه به نوع تاسیسات و تجهیزات. استفاده و کار کرد آن‌هاء تناوب و کیفیت تعمیر و نگهداری و اثرات خارجی اعمال شده به آن‌ها تعیین شود. جز در موارد زیر که به دلیل ریسک بیش‌تر ممکن است به بازه‌های زمانی کوتاه‌تری نیاز شود.» بازه زمانی بین بازرسی‌های دوره‌ای حداکثر سه سال پیشنهاد می‌شود. * کارگاه یا محل‌هایی که ریسک بروز برق‌گرفتگی, آتش‌سوزی یا انفجار ناشی از فرسودگی وجود دارد. * کارگاه پا محل‌هایی که هر دو تاسیسات برق فشار قوی و فشار ضعیف در آن وجود دارد. * مراکز عمومی. * کار گاه‌های ساختمانی. * تاسیسات ایمنی (مانند چراغ‌های ایمنی). برای ساختمان‌های مسکونی, دوره‌های طولانی‌تر (مانند ۱۰ سال) می‌تواند مناسب باشد. قویاً پیشنهاد می‌شود که تحویل دوره‌ای تاسیسات الکتریکی با تغییر تصرف مسکونی انجام شود. ۲-۲-۷-۶ در خصوص تاسیساتی که در کار عادی, تحت نظارت یک سیستم مدیریت کارآمد برای تعمیر و نگهداری پیش گیرانه هستند. می‌توان بازرسی دوره‌ای با افراد ماهر را جایگزین نظام متناسبی از پایش و تعمیر و نگهداری پیوسته ۳-۷-۶- گزارش‌نویسی تحویل دوره‌ای ۱-۳-۷-۶ گزارش شرایط تاسیسات الکتریکی باید بعد از تکمیل تحویل دوره‌ای تاسیسات موجود. تهیه شود. * جزییات قسمت‌های بازدید شده تاسیسات. * هرگونه محدودیت‌های بازدید و آزمون. * هرگونه عدم تطابق با الزامات مجموعه استانداردهای ملی ایران به شماره ۱۹۲۳۷ که ممکن است منجر به * جدول‌های بازدید. * جدول‌های نتایج آزمون‌های مناسب در بند ۳-۵-۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: نست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۷ ۳۹۳۹ ۳-۳-۷-۶- در صورت نیاز می‌توان در این گزارش پیشنهاداتی برای تعمیرات و ارتقاء مانند به‌روزرسانی تاسیسات برای مطابقت با استاندارد جاری, آرایه کرد. ۴-۳-۷-۶- در این گزارش باید پیشنهادی برای بازه زمانی تا بازدید دوره‌ای بعدی آرایه شود. ۵-۳-۷-۶ این گزارش باید توسط فرد یا افراد کارآزموده ذیصلاح در تحویل, گردآوری و امضا شده یا به گونه دیگری اجرا دارد به فرد سفارش دهنده, تحویل داده شود. این بخش شامل پیشنهاداتی برای گزارش‌نویسی بازرسی تاسیسات الکتریکی است. ۱-۸-۶ نمونه جدول موارد نیازمند به بازدید در بازرسی اولیه تاسیسات الکتریکی. تمام موارد به منظور تایید مطابقت با بندهای مرتبط مجموعه استانداردهای ملی ایران به شماره ۱۹۳۷ بازدید شود. فهرست موارد زیر جامع نیست. ۱-۱-۸-۶- تجهیزات ورودی برق: لا کات‌اوت/فیوز سرویس لا کابل اتصال‌دهنده کنتور به قطع‌کننده - توزیع کننده" 3] کابل اتصال دهنده کنتور به قطع کننده - مصرف کننده" لا وسایل اندازه گیری ۳-۱-۸-۶ منابع تغذیه موازی با سوئیچ شونده جایگزین: 3 وجود آرایش‌های مناسب در مواردی‌که ژنراتور به طور موازی با سیستم تغذیه عمومی کار می‌کند. 0 -دازه] ۹/7 ۱ 7 - دانه] ۹/۵۵۳ - -------- صفحهٔ بعد -------- مشخصات فنی عمومی و اجرایی تاسیسات برقی ساختمان ۸۸ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط ع ۳ لا اتصال صحیح ژنراتور موازی. [] سازگاری مشخصات وسایل مولد. 0 وسایل قطع خودکار زنراتور برای زمانی که سیستم تغذیه عمومی از دست رفته باشد یا انحرافی بیش از مقادیر اظهار شده در ولتاژ یا فرکانس ایجاد شده باشد. وسایل مانع اتصال ژنراتور برای زمانی‌که سیستم تغذیه عمومی از دست رفته باشد یا انحرافی بیش از مقادیر اظهار شده در ولتا با فرکانس ایجاد شده باشد. لا وسایل جداکننده ژنراتور از سیستم تغذیه عمومی. ۳-۱-۸-۶- قطع خودکار تغذیه: لا آرایش اصلی اتصال زمین/هم‌بندی. ۱-۳-۱-۸-۶- وجود و کفا یت موارد زیر: لا هادی زمین و اتصال‌های زمین. 3 هادی‌ها و اتصال‌های هم‌بندی حفاظتی اصلی. لا برچسب‌های اتصال زمین/هم‌بندی در تمام محل‌های مناسب. ۲-۳-۱-۸-۶- دسترسی به: (] اتصال‌های هادی زمین. 2 تمام اتصال‌های هم‌بندی حفاظتی. 2 ۲۱۷ - برآورده شدن الزامات. ۴-۱-۸-۶ سایر روش‌های حفاظت: (در صورت استفاده از هر یک از روش‌های زیر توصیه می‌شود جزئیات آن در صفحه‌های مجزا ارایه شود). در صورت استفاده از حفاظت پایه و خطاء تایید بر آورده‌شدن الزامات: لا 5۲۷ لا ۳۳۲[۷. لا عایق‌بندی تقویت شده. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: نست و تحویل تاسیسات الکتریکی م۳( ۸۹ ۳۷ ۵-۱-۸-۶- حفاظت پایه: لا عایق‌بندی قسمت‌های برق‌دار. (] پوشش‌ها یا محفظه‌ها. لا موانع. لا خارج از دسترس قرار داشتن ۶-۱-۸-۶ حفاظت در برابر خطا: لا محل نارسانا باشد < هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده محلی بدون زمین. جداسازی الکتریکی. ۷-۱-۸-۶ حفاظت اضافی: ۸-۱-۸-۶- تجهیزات توزیع: لا کفایت فضای کار/دسترسی به تجهیزات. لا کفایت/امنیت موانع کفایت محفظه‌ها برای مقادیر اسمی ۱۳ و آتش. 3 آسیب‌دیدگی محفظه‌ها در خلال عملیات نصب لا وجود و اثربخشی موانع. [] خارج از دسترس قرار داشتن. 2 وجود کلید(های) اصلی, وجود اتصالات ارتباطی در جایی که لازم است. لا کار کرد کلید(های) اصلی (بررسی عملکردی). کار کرد دستی کلیدهای قدرت و ها برای اثبات عملکرد. [] تایید این امر که فعال شدن دکمه/کلید آزمون داخلی باعث تریپ 0]ج1(ها) می‌شود (بررسی عملکردی). [] تعبیه 0(ها) برای حفاظت در برابر خطاء در مواردی که تعیین شده باشد. 2 تعبیه 610(ها) برای حفاظت اضافی, در مواردی که تعیین شده باشد. [] تایید تعبیه حفاظت در برابر اضافه ولتا گذرا (5010ها)» در مواردی که تعیین شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- لا تایید نشان دهنده عملکرد ]5۳ . لا وجود نمودارهاء نقشه‌ها یا جدول‌ها نزدیک یا روی هر یک از تابلوهای توزیع. در صورت نیاز. لا وجود اخطار هشداردهنده در مورد رنگ کابل غیراستاندارد (ترکیبی) نزدیک یا روی تابلو توزیع مناسب. در صورت نیاز. ۹-۱-۸-۶ وجود اخطار هشداردهنده در مورد تغذیه جایگزین نزدیک با روی: لا ورودی. لا محل کنتورء اگر دور از ورودی باشد. 7 تابلو توزیعی که منابع جایگزیناضافی به آن متصل شده‌اند. لا تمام نقاط ایزوله کردن تمام منابع تغذیه. لا وجود برچسب پیشنهاد برای بازدید بعدی. لا وجود سایر برچسب‌های مورد نیاز. غیرقابل قبولی از آسیب‌های حرارتی. آرک‌زدگی یا اضافه حرارت داشته باشند) لا وسایل حفاظتی تک‌پل فقط در هادی فاز. لا حفاظت در برابر آسیب مکانیکی. در محل ورود کابل‌ها به تجهیرز. لا حفاظت در برابر اثرات الکترومغناطیسی, در محل ورود کابل‌ها به محفظه‌های فرومغناطیسی. ل] تایید قرارگیری صحبح تمام انصال‌های هادی‌هاء از جمله اتصال به شینه‌هاء در ترمینال‌ها و محکم و ایمن ۱-۱-۸-۶ مدارها: 2 شناسایی هادی‌ها لا وجود تکیه‌گاه‌های صحیح در سرتاسر کابل‌ها. 2 بررسی کابل‌ها برای جستجوی نشانه‌های آسیب مکانیکی در خلال عملیات نصب. لا بررسی عایق قسمت‌های برق‌دار که در خلال عملیات نصب سیب ندیده باشند. [] حفاظت از کابل‌های بدون غلاف با قرار دادن آن‌ها در لوله برق. مجرا یا کانال. لا مناسب بودن سیستم‌های مهار (از جمله لوله برق انعطاف‌پذیر). 3 مقدار اسمی صحیح دمای عایق کابل. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: نست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۸ یی یی لا سربندی صحیح کابل‌ها در محفظه‌ها. لا کفایت کابل‌ها برای ظرفیت عبور جریان با توجه به نوع و ماهیت تاسیسات. لا وجود و کفایت هادی‌های حفاظتی مدار. لا هماهنگی بین هادی‌ها و وسایل حفاظتی اضافه بار. ۵ روش‌ها/شیوه‌های سیستم‌های سیم کشی و نصب کابل با توجه به نوع آن‌ها و ماهیت تاسیسات و تأثیرات خارجی. لا حفاظت کافی از کابل‌های مدفون در کف. بالای سقف. درون دیوارها در برابر آسیب ناشی از تماس با ۱-۱۰-۱-۸-۶- تامین حفاظت بیش‌تر با 121آهای با جریان عامل باقی‌مانده اسمی (,,. 1) کم‌تر با مساوی با ۳۰ 2 برای مدارهای استفاده شده در تغذیه تجهیزات سیار با مقدار اسمی کم‌تر یا مساوی با ۳۲ آمپر برای مصارف بیرون ساختمانی در تمام موارد. 2 برای تمام پریزهای با مقدار اسمی ۳۲ آمیر یا کم‌تر در نظر گرفته شده برای استفاده توسط افراد لا برای کابل‌های مدفون در دیوارها در عمق کم‌تر از ۵۰ میلی‌متر. تامین موانع گسترش آتش. آرایش‌های درزبندی جهت به حداقل رساندن گسترش آتش. [] تفکیک از هم جدا بودن کابل‌های کلاس ]1 از کابل‌های کلاس ]. لا تفکیک از هم جدا بودن کابل‌ها از سرویس‌های غیر برقی. ۲-۱۰-۱-۸-۶- سربندی کابل‌ها در محفظه‌ها: 2 اتصالات تحت فشار نامطلوب نباشد. لا عایق‌بندی پایه هادی‌ها در خارج از محفظه قابل مشاهده نباشد. لا اتصال‌های هادی‌های برق‌دار به خوبی محصور شده باشد. لا در محل ورود به محفظه به خوبی متصل شده باشد (گلندهاء بوشن‌ها و نظایر آن). لا تناسب لوازم جانبی مدار نسبت به تاثیرات خارجی. 0 لوازم جانبی مدار طی عملیات نصب آسیب ندیده باشد. لا وسیله‌های کلیدزنی تک‌پل تنها در هادی فاز هستند. -------- صفحهٔ بعد -------- [] کفایت اتصال‌هاء از جمله ۳هاء درون لوازم جانبی و تجهیزات نصب ثابت و ساکن. لا وجود. عمل‌کردن و محل صحیح وسیله‌های مناسب برای ایزوله‌کردن و کلیدزنی, ۱-۱-۸-۶ ایزوله کردن و کلیدزنی: ۱-۱۱-۱-۸-۶- ایزوله کننده‌ها: لا وجود و شرایط وسایل مناسب. 7 قابلیت ایمن‌شدن در وضعیت خاموش. لا بازرسی کار کرد صحیح (بررسی عملکردی). 3 تاسیسات. مدار یا قسمتی از آن که ایزوله خواهد شد به وضوح با محل و یا نشانه‌گذاری بادوام قابل 0] چسباندن برچسب هشداردهنده در موقعیت‌هایی که نمی‌توان قسمت‌های برق‌دار را توسط فقط یک وسیله ایزوله کرد. ۲-۱۱-۱-۸-۶- قطع کلید برای نگهداری مکانیکی: لا وجود وسایل مناسب. [] محل- حالت قابل قبول چنانجه در محل یا دور از تجهیز خواسته شده باشد. لا تحویل کار کرد صحیح (بررسی عملکردی). 7 مدار یا قسمتی از آن که قطع خواهد شد به وضوح با محل وایا نشانه‌گذاری بادوام قابل شناسایی است. ۳-۱۱-۱-۸-۶- کلیدزنی /توقف اضطراری: لا وجود و موقعیت وسایل مناسب. [] دسترسی آسان برای کار انداختن در مواردی‌که امکان بروز خطر وجود دارد. لا بازرسی کارکرد صحیح (بررسی عملکردی). 7 تاسیسات. مدار یا قسمتی از آن که قطع خواهد شد. به وضوح با محل و یا نشانه‌گذاری با دوام قابل ۳-۱۱-۱-۸-۶- کلیدزنی عملیاتی: لا وجود و موقعیت وسایل مناسب. لا بازرسی کار کرد صحیح (بررسی عملیاتی). -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: نست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۸۳ ۳7۳۷۹۷۹۷۹۷۹۷۹ ۱۲-۱-۸-۶- تجهیزات مصرف کننده توان (با اتصال دایمی): لا تناسب تجهیز از نظر مقادیر اسمی ۳[ و آتش. لا عدم آسیب دیدگی /تخریب محفظه در طی نصب به گونه‌ای که مخل ایمنی نباشد. لا ابعاد یا درزبندی سوراخ‌های موجود در سقف بالای چراغ‌ها که برای ورود کابل تعبیه شده‌اند به گونه‌ای لا تامین حفاظت کاهش ولتاز در مواردی‌که تعیین شده باشد. لا تامین حفاظت اضافه بارء در مواردی که تعیین شده باشد. ۱-۱۲-۱-۸-۶- چراغ‌های توکار (چراغ‌های فروتاب): 3 نوع صحیحی از لامپ‌ها نصب شده‌اند. لا به گونه‌ای نصب شده‌اند که با استفاده از اتصالات "ضد حریق" و قوطی‌های عایقی منبسطشونده با حرارت یا موارد مشابه آن. حرارت ایجاد شده را به حداقل برساند. ۱۳-۱-۸-۶- تاسیسات با محل‌های خاص: در صورت وجود تأسیسات یا محل‌های خاص. فهرست بازدیدهای خاص اعمال شده تهیه شود. ۲-۸-۶ نمونه جدول بازدید موارد نیازمند به بازدید در تاسیسات الکتریکی موجود: توصیه می‌شود بازدید جزئی‌تری» شامل پیاده‌سازی جزئی تجهیز در صورت نیازء با توافق کارفرما انجام شود. فهرست اقلام زیر شامل تمام جزئیات نیست. ۱-۳-۸-۶ تجهیزات ورودی برق: لا کابل سرویس. لا کابل اتصال‌دهنده کنتور به قطع کننده - توزیع کننده. لا کابل اتصال‌دهنده کنتور به قطع‌کننده - مصرف‌کننده. لا تجهیزات اندازه گیری. لا ایزوله کننده. -------- صفحهٔ بعد -------- در صورت مواجهه با عدم کفایت در تجهیزات توزیع کننده» پیشنهاد می‌شود شخحص سفارش‌دهنده گزارش. مسئولین مر تبط را آگاه سازد. ۲-۲-۸-۶ وجود آرایش‌های مناسب برای منابع تغذیه موازی با کلیدزنی جایگزین: ۱-۲-۲-۸-۶- قطع خودکار تغذیه: لا آرایش اصلی اتصال زمین/هم‌بندی. لا وجود آرایش اتصال زمین توزیع‌کننده یا وجود آرایش الکترود زمین تاسیسات. 3 وجود و کفایت هادی اتصال زمین. 2 اتصال‌های هادی اتصال زمین حفاظتی اصلی. لا دسترسی به اتصال‌های هادی اتصال زمین. لا وجود و کفایت هادی‌های هم‌بندی حفاظتی اصلی. لا اتصال‌های هادی هم‌بندی حفاظتی اصلی. لا دسترسی به تمام اتصال‌های هم‌بندی حفاظتی. لا تامین برچسب‌های اتصال زمین/هم‌بندی در تمام محل‌های مناسب. 0 ۲۲۱۷ ۲-۲-۲-۸-۶- سایر روش‌های حفاظت: (در صورت استفاده از هر یک از روش‌های زیر توصیه می‌شود جزئیات آن در صفحات مجزا آرایه شود). ۳-۲-۲-۸-۶- حفاظت پایه و خطا: ل] 1۷[ 3] ۲۲]۷]. لا عایق‌بندی تقویت‌شده. ۴-۲-۲-۸-۶- حفاظت پایه: 2] حائل‌ها یا محفظه‌ها. لا موانع. ]1 خارج از دسترس قرار داشتن. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: تست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۸۵ ۵-۲-۲-۸-۶- حفاظت در برابر خطا: لا محل نارسانا باشد - هم‌بندی هم‌پتانسیل‌سازی محلی بدون زمین. 2] جداسازی الکتریکی. ۶-۲-۲-۸-۶- حفاظت اضافی: ۷-۲-۲-۸-۶- تجهیزات توزیع: ل] کفایت فضای کار/دسترسی به تجهیزات. 7] شرایط عایق‌بندی قسمت‌های برق‌دار. کفایت/امنیت حائل‌ها. [] شرایط محفظه (ها) از منظر مقادیر اسمی 1۳ و آتش. لا عدم آسیب‌دیدگی/تخریب محفظه به گونه‌ای که مخل ایمنی نباشد. لا وجود و اثربخشی موانع. 2 خارج از دسترس قرار داشتن. 2 وجود کلید(های) اصلی, وجود اتصال ارتباطی در جایی که لازم است. لا کار کرد کلید(های) اصلی (بررسی عملکردی). 0 کار کرد دستی کلیدهای قدرت و 10حآها برای اثبات قطع. 3 تایید این امر که فعال شدن دکمه/کلید آزمون داخلی باعث قطع ۳1(ها) می‌شود (بررسی عملیاتی). [] تعبیه 0(ها) برای حفاظت در برابر خطا. [] تعبیه 210(ها) برای حفاظت بیش‌ترء در صورت نیاز. ل] تایید نشان‌دهنده عملکرد ]5۳ . 3 وجود اخطار آزمون سه ماهه ]2 نزدیک یا روی وسیله. در صورت نیاز. 2 وجود نمودارهاء نقشه‌ها یا جدول‌ها نزدیک یا روی وسیله. در صورت نیاز. ل] وجود اخطار هشداردهنده در مورد رنگ کابل غبر استاندارد (ترکیبی) نزدیک یا روی وسیله. در صورت لا وجود اخطار هشداردهنده در مورد تغذیه جایگزین نزدیک یا روی تجهیزء در صورت نیاز. -------- صفحهٔ بعد -------- لا وجود برچسب پیشنهاد برای بازدید بعدی. لا وجود سایر برچسب‌های مورد نیاز (لطفا مشخص شوند). لا بررسی وسیله(های) حفاظتی و پایه(ها)؛ نوع و مقدار اسمی صحیح (فقدان هرگونه نشانه مبنی بر اسیب حرارتی. قوس با حرارت بیش از حد غیرقابل قبول). لا وسایل حفاظتی تک‌پل فقط بر روی هادی فاز هستند. حفاظت در برابر آسیب مکانیکی, در محل ورود کابل‌ها به تجهیز. [] حفاظت در برابر اثرات الکترومغناطیسی, در محل ورود کابل‌ها به محفظه‌های فرومغناطیسی. (] تایید قرارگیری صحیح تمام اتصال‌های هادی‌هاء از جمله اتصال به شینه‌هاء در ترمینال‌ها و محکم و ۸-۲-۲-۸-۶- مدارها: 2 شناسایی هادی‌ها بررسی تکیه‌گاه‌های صحیح در سرتاسر کابل‌ها شرایط کابل‌ها 2 شرایط عایق‌بندی قسمت‌های برق‌دار حفاظت از کابل‌های بدون غلاف با قراردادن آن‌ها در لوله برق, مجرا یا کانال. لا مناسب بودن سیستم‌های مهار برای استفاده پیوسته (از جمله لوله برق انعطاف‌پذیر). سربندی صحیح کابل‌ها در محفظه‌ها بررسی کابل‌ها برای مشاهده نشانه‌هایی از آسیب/تخریب غیر قابل قبول حرارتی یا مکانیکی. لا کفایت کابل‌ها برای ظرفیت حمل جریان با توجه به نوع و ماهیت تاسیسات. 2 کفایت وسایل حفاظتی: نوع و مقدار اسمی جریان خطا برای حفاظت در برابر خطا. وجود و کفایت هادی‌های حفاظتی مدار 2 هماهنگی بین هادی‌ها و وسایل حفاظتی اضافه‌بار. 2 روش‌هااشیوه‌های سیستم‌های سیم‌کشی و نصب کابل با توجه به نوع آن‌ها و ماهیت تاسیسات و تاثیرات و خارجی. لا در صورت مواجهه با نور مستقیم آفتاب. نوع کابل مناسب است. [] حفاظت کافی از کابل‌های پنهان در کف. بالای سقف. درون دیوارها در برابر آسیب ناشی از تماس با -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: تست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۸۷ ۱-۸-۲-۲-۸-۶- تامین حفاظت بیش‌تر با ۹-1 های با جریان عامل باقی‌مانده اسمی (,م1۸) کم‌تر یا مساوی با ۳۰ 2 برای مدارهای استفاده شده در تغذیه تجهیزات سیار با مقدار اسمی کم‌تر یا مساوی با ۳۲ آمپر برای مصارف برون ساختمانی در تمام موارد. 2 برای تمام پریزهای با مقدار اسمی ۳۲ آمپر یا کم‌تر در نظر گرفته شده برای استفاده توسط افراد لا برای کابل‌های پنهان در دیوارها در عمق کم‌تر از ۵۰ میلی‌متر. 7] تامین موانع گسترش آتش. آرایش‌های درزبندی و حفاظت در برابر اثرات حرارتی. [] تفکیکاز هم جدابودن کابل‌های کلاس ۱ از کابل‌های کلاس ۰1 [] تفکیک از هم جدا بودن کابل‌ها از سرویس‌های غیربرقی. ۲-۸-۳-۲-۸-۶- سربندی کابل‌ها در محفظه‌ها- شناسایی/ثبت شماره‌ها و محل اقلام بازدیدشده: 2 اتصالات تحت فشار نامطلوب نباشند 2] عایق‌بندی پایه هادی‌ها در خارج از محفظه قابل مشاهده نباشد. لا اتصال‌های هادی‌های برق‌دار به خوبی محصور شده باشند. لا در محا ل ورود به محفظه به خوبی متصل شده باشند (گلندهاء بوشن‌ها و نظایر آن). لا تناسب لوازم جانبی مدار نسبت به تاثیرات خارجی. [] شرایط لوازم جانبی از جمله پریزهاء کلیدها و جعبه‌های اتصال. [ وسایل کلیدزنی تک‌پل تنها در هادی فاز هستند. [] تناسب اتصال هاء از جمله ۲۳۲ هاء درون لوازم جانبی و تجهیزات نصب ثابت و ساکن. لا وجود. عمل‌کردن و محل صحیح وسایل مناسب برای ایزوله کردن و کلیدزنی. لا شرایط کلی سیتم‌های سیم‌کشی. 3 مقدار اسمی دمای عایق‌بندی کابل. ۹-۲-۲-۸-۶- ایزوله کردن و کلیدزنی: ۱-۹-۲-۲-۸-۶- ایزوله کننده‌ها: 1 محل- حالت قابل قبول چنانچه در محل یا دور از تجهیر خواسته شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- لا بازرسی کار کرد صحیح. 2 به وضوح با محل وایا نشانه‌گذاری بادوام مشخص شده است. 2 چسباندن برچسب هشداردهنده در موقعیت‌هایی که نمی‌توان قسمت‌های برق‌دار را توسط فقط یک وسیله ایزوله کرد. ۲-۹-۲-۲-۸-۶- قطع کلید برای نگهداری مکانیکی: [] وجود و شرایط وسایل مناسب. [] محل - حالت قابل قبول چنانجه در محل یا دور از تجهیز خواسته شده باشد. 2 قابلیت ایمن شدن در وضعیت خاموش. لا بازرسی کار کرد صحیح. لا به وضوح با محل و/یا نشانه‌گذاری بادوام مشخص شده است. ۳-۹-۲-۲-۸-۶- کلیدزنی/توقف اضطراری: وجود و شرایط وسایل مناسب. 2 دسترسی آسان برای کار انداختن در مواردی که امکان بروز خطر وجود دارد. لا بازرسی کار کرد صحیح. 2 به وضوح با محل وایا نشانه‌گذاری بادوام مشخص شده است. ۴-۹-۲-۲-۸-۶- کلیدزنی عملیاتی: [] وجود و شرایط وسایل مناسب. لا بازرسی کارکرد صحیح. ۵-۹-۲-۲-۸-۶- تجهیزات مصرف‌کننده جریان (با اتصال دایمی): شرایط تحهیزات از نظر مقادیر اسمی ۱۳ و آتش. 3 عدم آسیب‌دیدگی /تخریب محفظه به‌گونه‌ای که مخل ایمنی نباشد. لا ابعاد یا درزبندی موجود در سقف بالای چراغ‌ها که برای ورود کابل تعبیه شده‌اند به گونه‌ای که مانع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: ذست و تحویل تاسیسات الکتریکی م۳( ۸۸۹ 3 شرایط و تامین حفاظت کاهش ولتاز در مواردی که نیاز باشد. [] شرایط و تامین حفاظت اضافه بارء در مواردی که نیاز باشد. ۶-۹-۲-۲-۸-۶- چراغ‌های توکار (چراغ‌های فروتاب): لا نوع صحیحی از لامپ‌ها نصب شده‌اند. [] به گونه‌ای نصب شده‌اند که با استفاده از اتصالات "ضد حریق" و قوطی‌های عایقی منبسط شونده با حرارت یا موارد مشابه آن. حرارت ایجاد شده را به حداقل برساند. هیچ نشانه‌ای از حرارت بیش از حد در ساختار ساختمان مشاهده نشد. لا هیچ نشانه‌ای از حرارت بیش از حد در هادی ها/ترمینال‌ها مشاهده نشد. ۹-۶- تحوبل سیستم حفاظت صاعقه تحویل به منظور ایجاد اطمینان از موارد زیر صورت می‌پذیرد: * سیستم حفاظت صاعقه مطابق با طراحی و بر اساس این نشریه است. * تمامی اجزاء سیستم حفاظت صاعقه در شرایط مطلوبی قرار داشته و قادر به ایفای عملکردهای طراحی شده بوده و همچنین دارای مشکل خوردگی نیست. * تمامی خدمات و توسعه‌های جدید ساختمان مورد نظرء در محدوده حفاظتی سیستم حفاظت صاعقه قرار دارد. ۱-۹-۶ محدوده تحوبل گزارش طراحی سیستم حفاظت صاعقه مشتمل بر اطلاعات لازم در مورد سیستم حفاظت صاعقه همانند معیارهای طراحی, شرح و توضیحات لازم در مورد طراحی و نقشه‌های سیستم حفاظت صاعقه باید در اختیار بازرس سیستم حفاظت صاعقه قرار گیرد. تمامی سیستم‌های حفاظت صاعقه را باید در مواقع زیر مورد بررسی قرار داد: * در هنگام نصب سیستم حفاظت صاعقه, به خصوص در زمان نصب تجهیزاتی که در ساختمان پنهان می‌شوند و در آینده دسترسی به آن‌ها امکان‌پذیر نیست. * پس از نصب کامل سیستم حفاظت صاعقه * در فواصل زمانی معین مطابق جدول (۷-۱۶) -------- صفحهٔ بعد -------- :۸۹ ۳( تاسیسات برقی فشار ضعیف و فشار متوسط و ارت جدول ۷-۱۶- حداکثر فواصل زمانی بازرسی سیستم حفاظت صاعقه مکان‌های خاص"" بل کامل (سال با سال سطح حفا تحویل کامل (سال) 2 ی ی 2 سیستم‌های حفاظت صاعقه ساختمان‌های حاوی مواد قابل انفجار باید هر ۶ ماه یک‌بار. مورد بازرسی قرارگیرند. آزمون تاسیسات به صورت الکتریکی (به طور مثال تست پیوستگی مسیرء مقاومت زمین و ...) باید به‌صورت سالیانه صورت پذیرد. به جای آزمون سیستم به‌صورت سالیانه. می‌توان در بازه‌های ۱۴ یا ۱۵ ماهه. به منظور بررسی آثرات تغییرات در زمان‌های مختلف سال 0 منظور از مکان‌های خاص. ساختمان‌های حاوی سیستم‌های حساس (به طور مثال تجهیزات الکترونیکی) داخلی. ساختمان‌های اداری, ساختمان‌های تجاری یا مکان‌هایی که در آن افراد زیادی حضور دارند است. خاص آب هوایی وجود دارد. پیشنهاد می‌شود تا فواصل زمانی بازرسی کم‌تر از مقادیر ارایه شده در جدول (۷-۱۶) باشد. در جایی که سیستم حفاظت صاعقه بخشی از برنامه نگهداری پیش‌بینی شده یا یکی از الزامات شرکت‌های بیمه باشد. سیستم حفاظت صاعقه باید هر سال مورد بازرسی کامل (تست الکتریکی) قرار گیرد. کی ۰۰ ری اج و ی ۰۰ ۰ و ح ۰ ۰۰ ۰ ۰۰ ۱ ۰ * ساختمان تحت حفاظت در کدام دسته‌بندی قرار می‌گیرد. به خصوص با توجه به پیامدهای خسارت ناشی از * شرایط محیطی, به طور مثال در جایی که محیط خورنده باشد. فواصل زمانی بین بازرسی‌ها باید کوتاه‌تر در جنس خاک و میزان خوردگی. علاوه بر موارد اشاره شده» سیستم حفاظت صاعقه باید در هر زمان که تغییرات و تعمیرات اساسی در ساختمان صورت می‌پذیرد و همجچنین در مواردی که اطمینان از برخورد صاعقه به سیستم حفاظت صاعقه وجود دارد مورد بازرسی قرار در بسیاری از مکان‌های جغرافیایی, به خصوص در اماکنی که تغییرات فصلی به طور مثال تغییرات دمایی و یا بارندگی قابل توجه است. تغییرات مقاومت سیستم زمین با سنجش مقاومت ویژه خاک لایه‌های عمقی در شرایط مختلف اب و9 ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: نست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۹ ۳2۳۹۷۹۷ در زمانی که مقادیر اندازه‌گیری مقاومت. بیش‌تر از مقاومت در نظر گرفته شده برای طراحی باشد به خصوص در زمانی که میزان مقاومت به‌صورت پیوسته در فواصل سنجش تغییر کند. احیاء سیستم زمین باید مورد توجه قرار گیرد. ۲-۹-۶ ترتیب مراحل تحویل تحویل باید به‌صورت زیر انجام شود: * در زمان ساخت ساختمان, به منظور بررسی وضعیت الکترودهای مدفون در بتن و یا اسکلت فلزی. * پس از نصب سیستم حفاظت صاعقه * به‌صورت دوره‌ای در بازه زمانی مشخص که با توجه به ماهیت ساختمان مورد حفاظت یعنی مشکلات در تحویل دوره‌ای. بررسی موارد زیر دارای اهمیت است: * خوردگی الکترودهای زمین * مقدار مقاومت زمین سیستم ترمینال زمینی ۱-۲-۹-۶ روند تحویل هدف از تحویل, ایحاد اطمینان خاطر از مطابقت کامل سیستم حفاظت صاعقه با این نشریه است. تحویل شامل بررسی ۲-۳۲-۹-۶- بررسی مستندات فنی مستندات فنی باید از لحاظ کامل بودن, مطابقت با این نشریه و مطابقت با نحوه اجرا مورد بررسی قرار گیرند. ۳-۲-۹-۶ بازرسی بازرسی‌ها باید به منظور اطمینان از موارد زیر صورت پذیرد: * طراحی مطابق با این نشریه است. * اتصالات شل نیستند و هادی‌های سیستم حفاظت صاعقه و اتصالات به‌صورت سهوی قطع نشده‌اند. ٩‏ هیچ قسمتی از سیستم حفاظت صاعقه. به خصوص قسمت‌هایی که در نزدیکی سطح زمین قرار دارند. در -------- صفحهٔ بعد -------- * تمامی قسمت‌های قابل رویت اتصالات زمین, سالم هستند (از لحاظ قابلیت بهره‌برداری) * تمامی هادی‌های قابل رویت و اجزاء سیستم حفاظت صاعقه به سطوحی که بر روی آن قرار گرفته‌اند محکم شده‌اند و اجزائی که حفاظت مکانیکی را بر عهده دارند از لحاظ قابلیت بهره‌برداری سالم بوده و در مکان مناسب قرار گرفته‌اند. * قسمت جدیدی به ساختمان اضافه نشده است یا تغییراتی در ساختمان‌های تحت حفاظت به وجود نیامده است. که نیاز به حفاظت داشته باشد. نشانه‌ای از وارد شدن آسیب به سیستم حفاظت صاعقه, وسایل حفاظتی سرج (5710) یا هر نوع مشکلی در فیوزهای حفاظتی (91ها وجود ندارد. * هم‌بندی هم‌پتانسیل‌کننده صحیح برای هر نوع خدمات یا قسمت جدیدی که پس از آخرین بازرسی, به ساختمان اضافه شده, در داخل ساختمان صورت پذیرفته است و تست پیوستگی برای این قبیل قسمت‌های اضافه شده انجام شده است. * هادی‌های هم‌بندی و اتصالات در داخل ساختمان وجود داشته و از لحاظ قابلیت بهره‌برداری سالم هستند. فواصل جدایی رعایت شده‌اند. * هادی‌های هم‌بندی, اتصالات. تجهیزات شیلد کردن, مسیر کابل‌ها و وسایل حفاظتی سرج مورد بررسی و ازمون قرار گرفته‌اند. ۴-۲-۹-۶ انجام آزمون بر روی سیستم حفاظت صاعقه انجام آزمون سیستم حفاظت صاعقه باید مطابق اقدامات زیر تکمیل شود: * انجام تست‌های پیوستگی مسیرء به ویژه پیوستگی بخش‌هایی از سیستم حفاظت صاعقه که در هنگام نصب اولیه قابل رویت نبودند و در آینده نیز برای بازرسی چشمی در دسترس نیستند. * سنجش مقاومت سیستم ترمینال زمینی. اندازه‌گیرهای ایزوله و ترکیبی و بررسی‌های زیر باید صورت یادآوری- سنجش مقاومت زمین به‌صورت فرکانس بالا و یا ضربه‌ای به منظور تعیین مقاومت فرکانس بالا و ضربه‌ای سیستم زمین مفید است. این اندازه‌گیری‌ها را می‌توان در مراحل نصب و همچنین به‌صورت دوره‌ای جهت نگهداری سیستم زمین, جهت بررسی کارایی, بین سیستم زمین طراحی شده و مورد نیاز صورت پذیرد. * سنجش مقاومت هر الکترود محلی زمین و در جایی که این کار عملی است مقاومت زمین کل سیستم ترمینال زمینی مورد سنجش قرار گیرد. سنجش مقاومت الکترود محلی زمین, در زمان قطع اتصال از طریق جداسازی مفصل آزمون. بین هادی نزولی و الکترود زمین (اندازه گیری ایزوله شده) باید انجام شود. اگر ۲۵۵5] 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شانزدهم: تست و تحویل تاسیسات الکتریکی ۳( ۸۹۳ مقاومت سیستم ترمینال زمینی (مقاومت کل الکترودهای زمین) از ۱۰۸ بیش‌تر شود. در این صورت باید صورتی که طول الکترود مورد نیاز مطابق الزامات فصل ۱۵ باشد نیازی به نصب الکترود اضافی نیست. اگر اندازه گیری مقاومت زمین. افزایش یا کاهش قابل توجهی داشته باشد. بررسی‌های بیش‌تری در مورد علت این ۰ نتایج بازرسی تمامی هادی‌هاء هم‌بندی‌ها. اتصالات 5 سنجش پیوستگی مسیر و ... در گزارش اندازه گیری اگر بنا به دلایلی سیستم ترمینال زمینی منطبق بر الزامات فوق نباشد و یا آمکان بررسی این الزامات. به دلیل کمبود اطلاعات میسر نیست. سیستم ترمینال زمینی باید با استفاده از نصب الکترودهای بیش‌تر یا از طریق نصب یک سیستم ۵-۳-۹-۶ مستندسازی گزارشات تحویل به منظور راهنمایی بازرس سیستم در انجام فرآیند تحویل, شامل اطلاعات کافی باشد؛ به گونه‌ای که تمامی موارد مهم همانند روش نصب سیستم حفاظت صاعقه, روش‌های آزمون و نتایج آزمون صورت پذیرفته در آن ثبت شود. * شرایط عمومی هادی‌های ترمینال هوایی و سایر اجزاء ترمینال هوایی * محکم بودن بست‌های نگهدارنده هادی‌ها و اجزاء سیستم حفاظت صاعقه * اندازه‌گیری مقاومت زمین سیستم ترمینال زمینی * هر گونه تخلف در رعایت الزامات این نشریه * مستندسازی تمامی تغییرات و توسعه سیستم حفاظت صاعقه و همچنین ایجاد هرگونه تغییرات در ساختمان تحت حفاظت. علاوه بر آن. نقشه‌های اجرایی سیستم حفاظت صاعقه و جزئیات طراحی سیستم * نتایج آزمون‌های انجام شده -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرام ی امور نظام فنی اجرایی، مشاورین و پیمانکاران سازمان برنامه و بودجه کشور، با گذشت شی بت از چهت ستا ی فعال تحق ی قات ی و مطالعات ی ،خود افزون بر نه صد عنوان نشر ی ه تخصص ی- ی فنت، در قالت آ ن یتی ،نامته ،ضتابطه ی مع،ار ، دستورالعم مشخصات ی فن عمتوم ی و ،مقالته بته صتورت فی تتال و ،ترجمته ته ه یت و ابتغ کت رده است ضابطه/نشریه حاضر در راستا ی موارد اد ی شده هی ته ،شده تا در راه ین به توستعه و گستتر علتوم در ک شتور و بهبود ی فعال ی ها عمران ی به ار ک برده شود فهرس نشر ات ی منتشر شده در سا ی ها اخ ر یت در ی ستا یا نترنتت ی قاب دست ی اب ی اس -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 2 0۳ ۳۵۵۱1۲ 15۱216 5000۲03 فعد ۲۵۵ [2مزع1 |[72غ01ع0) 0 م30 ‎٩۱۳1112110105 1:12 0۳] ۲۳۳۰۵01۳65 68 0۶ 1۹211211005 21 م1001[ ۷422۶6 و۱100 مه 10۳ :1 )7و۲ ر3 9ت110۲1910) دصمزاماله) 15 110-1 .۲۷0۰ 1 171۳۳۵۵ 6 110۹۱۳۵ ,110۵0 40 131۳251۳۷۲۷۳۴ 100001۵ آ0 10۲ ۲ 11602۳ 5 ۲۳۵۵۲۱۵۱۱ 0 ریات اسر ج یرای ۳ دود 370۳23 -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- با عنوان مشخصات فن ی عموم ی و اجرا یی ی تاس سات برق ی ساختمان، جلد او از مجموعه سه جلد ی ، در راستای معرفی و آشنایی با س ی ستم تاس ی سات ی برق ساختمان فشار متوسط و ضع ی ف در شانزده فص تدوین شده اس ک ه شام : لوله گذار ی برق ، س ی،م ک اب و باسداک فشار ی ضع،ف ک اب های فشار ،متوسط دیلک و ی پر ز، س ی ستم روشنا یی ، تابلو های فشار ی ضع تابلو ف، های فشار ،متوسط ترانسفورماتورها ی ی توز ع، مولدها ی برق، س ی ستم برق بدون وقفه ( UPS ) ،جبران سازی توان راکتیو و ادوات کیفی توان ، اتصا زمین سیستم نیرو و حفاظ در برابر برق گرفتگ ی ، ی ها شی آرا اتصا نی زم و ی ها ی هاد حفاظت ی ، حفاظ در برابر اغتشاشات ولتاژ ی و اغتشاشات ک ال ترومغناط یسی ، حفاظ در برابر صاعقه و تس و تحو ی ی تاس سات یکی تر ک ال اس مطال مورد بحث د ر هر فص مشتم بر دامنه پوشش، تعار ی ف و اصطغحات، استانداردها و مشخصات فن ی اس ک ه به همراه تصاو ی ر و جداو الزم به ب ی ان جزئ ی ات هر یک پرداخته اس ای ن نشر یه