سنگ مصرفی از هر گونه که باشد باید تمیر محکم. بادوام» متجانس و بدون رگه بوده و عاری از

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ٩۹۳/۵/( ۱۶۰‏ متشسخصات فنی عمومی راه -------- صفحهٔ بعد -------- کار -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی (/۹۳/۵ ۱۶۳ 4 ۱-۵ کلیات ۲-۵ مصالح 4 ۱-۳-۵ سنگ سنگ مصرفی از هر گونه که باشد باید تمیر محکم. بادوام» متجانس و بدون رگه بوده و عاری از مواد آلی باشد. سنگ باید از معدن سنگ و از بهترین برشها به دست آمده باشد. سنگ مورد مصرف و رگه‌های خارجی و یا خاکی باشد. سنگهای سست.» متخلخل, مطبق و غیر مقاوم در برابر یخ زدن یا سنگهای خارج از اندازه‌های قید شده در مشخصات نبایستی به مصرف برسند. قبل از استخراج, از سنگهای مورد مصرف طبق روش آشتو 2 باید نمونه‌گیری کرده و نمونه‌های الف: مقاومت در مقابل سایش که با آزمایش لوس آنجلس (آشتو 196) اندازه‌گیری می‌شود نباید از ۵۰ درصد تجاوز نماید. ب: افت وزنی که به وسیله آزمایش یخ زدن و ذوب شدن! مطابق آشتو 7103 انجام می‌شود نباید از ۰ درصد تجاوز نماید. پ: اندازه‌گیری مقاومت فشاری سنگ باید با روش 17 ۸51۸1 انجام گیرد. مقاومت حاصله از آزمایش نباید از ۵۰۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع کمتر باشد. 68 0 1۰۳۳۵۵71۵[ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶۴ ۳/0 مشخصات فنی عمومی راه پس از انجام آزمایشهای فوق‌الذ کر و حصول اطمینان از کیفیت سنگ. باید اقدام به استخراج و تهیه قطعات سنگ مورد لزوم نمود. سنگهای مورد مصرف باید به ابعاد و اشکالی تهیه گردد که پس از مصرف در ساختمان یک استخوان‌بندی منسحمی را تشکیل دهد که در مقابل بارهای وارده مقاومت کافی داشته باشد. بنابراین دقت در انتخاب سنگ مصرفی ممکن است سبب کاهش فضای خالی بین قطعات سنگ و در نتیجه موجب صرفه‌جویی در ملات گردد. ۲-۲-۵ آجر اجر مورد مصرف در بنا از نوع توپر و یا مجوف می‌باشد که در هر مورد نوع اجر باید در دفترچه مشخصات فنی خصوصی قید گردد. جر مصرفی باید محکم» با دوام و دارای شکل هندسی منظم بوده و در مقابل پخبندان مقاوم بوده و ترد و ترک‌دار نباشد. آجر باید دارای ترکیب یکنواخت و عاری از دانه‌های آهکی و گجی باشد. در صورت ضربه دو آجر به یکدیگرء, صدای حاصله باید طنین زنگ داشته باشد. مصرف آجرهایی که بر اثر نفوذ آب ترکیده و یا آلوئک زده و یا خرد و از ترکیب خارج شده باشند. مجاز نخواهد بود. مصرف آجرهای قرمز و سیاه رنگ که کاملاً پخته نباشد مجاز نیست. أجرهایی که در بنا به کار برده می‌شوند باید از بین منظم‌ترین آجرها و با کمترین خلل و فرج انتخاب گردند. در صورتی که آجر مجوف به کار برده شودء مساحت مقطع خالص, که بار تحمل می‌نماید باید حداقل برابر ۷۵ درصد مساحت مقطع کل بوده و محیط هیچ سوراخی نباید کمتر از ۱۹ میلیمتر از زیر جر فاصله داشته باشد. از به کار بردن آجرهایی که بین دو سوراخ آن فاصله جداری موجود نباشد باید خودداری نمود. قبل از حمل اجر به پای کارء از آجرهای مصرفی باید نمونه‌برداری کرده و مشخصات فیزیکی و مکانیکی نمونه‌های اخذ شده با روش آشتو 732» تحت آزمایشهای زیر قرار گیرد: - مقاومت پارگی - مقاومت فشاری - جذب آب پس از ۲۴ ساعت نگهداری در آب سرد - جذب آب پس از ۵ ساعت نگهداری در آب جوش - ضریب اشباع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳۳/۱ ۱۶۵ - مقاومت در مقابل یخبندان - جذب آب اولیه - شوره - اندازه‌گیری ابعاد - اندازه‌گیری تاب‌خوردگی نتایج حاصله از آزمایشهای بالا باید با مندرجات جدول شماره ۱-۵ مطابقت داشته باشد: جدول ۱-۵ مشخصات فنی آجر حداقل مقاومت فشاری (کیلوگرم بر سانتیمتر مربع) حداکثر جذب آب پس از ۵ ساعت در آب جوش (درصد) آجرهای حمل شده به پای کار باید عیناً مانند نمونه‌هایی باشد که قبلاً مورد تأیید و تصویب دستگاه 4 ۳-۲-۵ بلوک سیمانی بلوکهای سیمانی باید به شکل مکعب مستطیل و کاملا سالم و بدون عیب بوده و سطح آن طوری باشد که در صورت اندودکاری چسبندگی کافی با اندود ایجاد نماید. اگر 2 و 0 به ترتیب ابعاد سوراخها و رز < 0.654 ر2 < 0.658 -------- صفحهٔ بعد -------- بلوکهای سیمانی نما باید علاوه بر شرایط فوق» دارای سطح نمای صاف و یا نقش و فرم مورد نظر ابعاد بلوک سیمانی باید مطابق یکی از اندازه‌های ۲۹۶۳۰۹۱۹ و با ۲۳۹۶۲۰۹۱۹ و با ۹ که به ترتیب به بلوکهای ۲۰ ۲۰ و ۱۰ سانتیمتری معروف‌اند باشد ضخامت جداره‌های داخلی و خارجی در بلوکهای ۳۰ و ۲۰ سانتیمتری نباید کمتر از ۴ سانتیمتر و در بلوکها ی ۱۰ سانتیمتری کمتر از ۳ سانتیمتر باشد. رواداری اندازه‌های فوق حداکثر برای ارتفاع و عرض, برابر 2۱/۵ میلیمتر و برای طول» برابر ۳ میلیمتر می‌باشد. برای ساخت بلوکهای سیمانی باید از ملات ماسه سیمان ۰۱:۴ پنجاه کیلوگرم سیمان و ۰/۱۷ متر مکعب ماسه صفر تا ۱۰ میلیمترء استفاده نمود. مقدار آب مصرفی برای ساخت بلوکهای سیمانی باتوجه به میزان رطوبت ماسه و روش ساخت بلوکها (به طریق ماشینی و یا دستی) تعیین می‌شود. در صورتی که ساخت بلوک با دست انجام گیرد مخلوط باید در قشرهای ۵ تا ۷/۵ سانتیمتر به دفعات در قالب ریخته شده و هر قشر جداگانه کوبیده و سفت شود تا تمام قالب پر گردد. ملات ریخته شده باید به وسیله ماسه صاف و هم سطح لبه قالب شود. در صورتی که ساختن بلوک با وسایل مکانیکی صورت گیرد قالب باید تا ارتفاع معین بالاتر از سطح آن کاملاً پر شده و به وسیله ویبراتور لرزانده شده و سپس با وسایل بلو کها را به فاصله بعد از قالب زدن باید از قالب جدا نموده و روی صفحات چوبی در انبار سرپوشیده دور از آفتاب و باد شدید قرار داد و در موقع جابه‌جا کردن آنها دقت و مراقبت کافی به عمل آورد تا لبه‌های آن شکسته نگردد. در هر حال مدت نگهداری در انبار نباید از ۱۳ ساعت کمتر باشد. بلوکهای تهیه شده را پس از سخت شدن باید از روی صفحات جوبی برداشته و مدت ۲۱ روز در داخل حوضچه‌های آب قرار دهند به طوری که تمام بلوکها در آب غوطه‌ور باشند. برای آب دادن بلوکها به جای استفاده از حوضچه‌های آب می‌توان بلوکها را در محوطه فرش شده‌ای که به وسیله زهکشیهای کم عمق به سکوهای ۴ تا ۵ متر مربع تقسیم شده باشد قرار داد و توسط لوله‌هایی که اطراف آن سوراخ شده -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳۳/1 ۱۳۷ از آنکه بلوکها مدت ۲۱ روز در آب ماندء باید مدت ۲۸ روز به تدریج آب خود را پس داده و بعد مصرف مقاومت فشاری بلوکهای سیمانی غیر باربر» که مطابق استاندارد شماره ۷۰ ایران اندازه‌گیری می‌شود. هنگام به کار بردن (با احتساب سطح سوراخها) نباید از ۴۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع کمتر باشد و برای بلوکهای باربر نباید این مقدار از ۶۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع کمتر باشد. ۹ ۳-۲-۵ ماسه ماسه مورد استفاده در ملات از ماسه شسته طبیعی و یا ماسه شکسته به دست می‌آید. ماسه مصرفی باید تمیز و عاری از هرگونه مواد آلی و رس باشد. جنس ماسه بایستی از سنگهای خوب نظیر گرانیت و سیلیس و نظایر آن باشد. مصرف ماسه شیستی یا آهکی سست. جز در موارد استثنایی و با تصویب دستگاه نظارت., ممنوع است. از ماسه مصرفی باید نمونه‌گیری و آن را مورد آزمایشهای زیر قرارداد. الف: دانه‌بندی ماسه مصرفی باید مطابق جدول شماره ۲-۵ باشد. جدول ۲-۵ دانه‌بندی ماسه ملات یت سس سس در مورد بناهایی که درزهای بین قطعات سنگء آجر و یا بلوک بیش از ۱۳ میلیمتر باشدء دانه‌بندی جدول شماره ۳-۵ را می‌توان به کار برد. چنانجه دانه‌بندی ماسه با مشخصات جدول ۳-۵ مطابقت داشته باشد مصرف آن مشروط بر آنکه ملات تهیه شده با این ماسه با جدولهای ۵-۵ و ۶-۵ برابری داشته باشدء مجاز خواهد بود. -------- صفحهٔ بعد -------- سایر مشخصه‌های ماسه ملات باید با جدول ۴-۵ مطابقت داشته باشد. جدول ۳-۵ دانه‌بندی ماسه ملات جدول ۴-۵ سایر مشخصه‌های ماسه ملات |. ۳۱۵۵۹۵ ۱/00۶5 2. ۷۷/06 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳/0 ۱۶۹ وقتی که رنگ حاصله از آزمایش 121 بکه شرح جدول ۴-۵ تیره‌تر از رنگ استاندارد باشد ماسه غیر قابل مصرف است مگر آنکه مقاومت ۷ روزه ملات تهیه شده با آن با روش 1 آشتو کمتر از ۹۵ ۹ ۵-۲-۵ سیمان سیمان قبل از مصرف باید طبق روش آشتو نمونه‌گیری شده و سپس تحت آزمایشهای فیزیکی و شیمیایی قرارگیرد. نتایج حاصله از آزمایشهاء باید با مشخصات فنی سیمان مصرفی به شرح فصل چهارم مطابقت نماید. در صورت مصرف سیمان بنایی» این سیمان باید با مشخصات ۲91 ‎۸٩7۸/‏ منطبق برای جلوگیری از صدمات ناشی از عوامل جوی» سیمان تا قبل از مصرف باید در انبارهای سرپوشیده و کاملاً عاری از رطوبت نگهداری شود. سیمانهای خراب و فاسد را نباید به هیچ عنوان در تهیه ملات ۹ ۶-۲-۵ آهک آهک به وسیله پختن سنگ آهک (0: ۳2-)) در حرارتی معادل هزار درجه سانتیگراد به دست می‌آید. شدن مقدار زیادی حرارت ایجاد می‌کند. آهکی که با آب ترکیب شده باشدء به صورت «(۲20)0171 به نام آهک شکفته یا هیدراته موسوم است. برای تهیه گرد آهک شکفته آهک زنده را باید به مقدار کافی آبپاشی نمود و رطوبت حاصل از این آبپاشی باید برای تمام مدتی که آهک زنده عمل شکفته شدن را انجام می‌دهد حفظ گردد. هک آبدیده قبل از مصرف, باید ده روز تمام برای شکفته شدن کامل در انبار بماند. هک آبدیده را باید طوری نگهداری نمود که در معرض آفتاب و خشکیدن قرار نگیرد. در غیر این صورت با جذب انیدرید کربنیک (02) از هواء تبدیل به سنگ آهک می‌شود. برای تهیه خمیر آهک. آهک پس از شکفته شدن» در حوضچه‌های مخصوص با مقدار آب کافی مخلوط می‌شود. پس از آنکه مخلوط آب و آهک در حوضجه‌ها به صورت خمیر در آمدء خمیر آهک باید -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵/۱ ۹۱۷۰‏ متشسخصات فنی عمومی راه به وسیله روپوش مناسبء از حرارت آفتاب حفظ گردد. خمیر آهک دداقل تا ۲ هفته در حوضچه‌ها بایستی نگهداری شود. تا زمانی که ترکهایی در سطح خمیر آهک پیدا نشود و تا هنگامی که چسبندگی آن به درجه مطلوب نرسیده باشدء خمیر آهک را نباید برای ساختن ملات به مصرف رساند. قبل از ساختن ملات از گرد آهک مورد مصرف باید طبق روش آشتو 1218 نمونه‌گیری به عمل آورده و ترکیبات شیمیایی و دانه‌بندی نمونه‌های اخذ شده با روش آشتو 7210 مورد آزمایش قرار گیرد. نتایج حاصله از آزمایش با مشخصات فنی به شرح آشتو 3/1216 مطابقت داشته باشد. ۱-۳-۵ ملات ماسه سیمان می‌آید. جدول شماره ۵-۵ مقادیر ماسه » سیمان و آب را برای ساختن یک متر مکعب انواع مختلف ملات حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روزه آن را نشان می‌دهد. نسبتهای مندرج در جدول جنبه راهنمایی داشته و در هر مورد با منظور نمودن مقاومت فشاری مجاز ملات. نسبتهای دقیق ماسه» سیمان و آب را باید به روش آزمایش آشتو 6 که بر روی نمونه‌های مکعبی شکل به ابعاد ۵ سانتیمتر انجام می‌شود جدول ۵-۵ طرح تقریبی اختلاط ماسه. سیمان و آب حداقل مقاومت فشاری ۲۸ روزه ار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی (/۹۳/۵ ۱۷۱ ملات ماسه سیمان باید با مخلوط کننده‌های مکانیکی ساخته شود. در صورت ضرورت و با تأیید دستگاه نظارت می‌توان ملات را با دست نیز تهیه نمود. در این صورت باید ماسه و سیمان را در داخل کلافهای چوبی ریخت و به طور خشک کاملاً مخلوط نمود تا یکرنگ به نظر آید و سپس به تدریج آب به آن اضافه نمود و مخلوط را به هم آمیخت. در فاصله یک ساعتء از زمان اضافه نمودن آب به مخلوط ماسه و سیمان» تمام ملات ساخته شده باید به مصرف برسد. از ساختن ملاتی که نتوان آن را در فاصله یک ساعت به مصرف رساند باید جداً خودداری نمود. در صورت گرفتن ملات قبل از مصرفء اضافه نمودن مجدد آب به ملات و مصرف آن در کارهای بنایی به هیچ وجه مجاز نخواهد بود. ۹ ۲-۳-۵ ملات حرامزاده! در صورتی که سیمان و آهک توأماً در ساخت ملات به کار برده شودء ملات حاصله ملات حرامزاده یا باتارد نامیده می‌شود. ملات حرامزاده معمولاً از یک متر مکعب ماسه, ۳۰۰ کیلوگرم گرد آهک و ۱۰۰ کیلوگرم سیمان که با هم کاملاً مخلوط شده باشد تشکیل می‌شود. انتخاب نسبتهای دیگر مصالح که در جهت تأمین مقاومت مشخصه ملات و یا صرفه‌جویی اقتصادی باشد باید مطابق با جدول ۶-۵ بوده و به ۹ ۳-۳-۵ انتخاب ملات در هر مورد و برای هر پروژه نوع ملات اعم از ملات ماسه سیمانی پرتلند»ه ملات با سیمانهای امیخته پوزولانی یا روباره‌ای» سیمان بنایی» ملات حرامزاده باید با جدولهای مربوط به این فصل مطابقت 7 ل137د:3۵ .| -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۴-۵ عملیات بنایی با سنگ ۹ ۱-۳-۵ انواع سنگ قطعات سنگ» بر حسب مورد مصرف و نقش آنها در استحکام بناء به اشکال و ابعادی تهیه می‌گردند که نوع و نام آنها به شرح ذیل است و تعریف هریک در فصل اول ارائه شده است. سنگ کله" سنگ راسته" _سنگ دو کله و یا سرتاسری" _سنگ توکار ۹ ۲-۳-۵ کلیات به منظور تقلیل درزهای ساختمانی قبل از اجرای عملیات» تمام مصالح و تجهیزات مورد لزوم باید به پای کار حمل گردد تا اجرای عملیات به طور یکنواخت پیش رفته و وقفه‌ای در آن حاصل نگردد. از آنجایی که بنای ساخته شده با مصالح بنایی از خاصیت ارتجاعی برخوردار نمی‌باشد و نمی‌تواند خود را با نشستهای موضعی پی انطباقی دهد پی‌سازی باید محکم بوده و این استحکام در تمام سطح یکنواخت باشد. در صورت لزوم می‌توان با ریختن یک قشر بتن ضعیف» یکنواختی پی را تأمین نمود. مشخصات فنی عمومی بتن ضعیف و نحوه اجرای آن در فصل چهارم شرح داده شده است. ۳ع .]1 20 3. 1۳۳۵۷۵ 4۰) آ( ‏ 0(10 0 زد -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳1/0 ۱۷۳ مصالح حمل شده به پای کار باید از جهت رنگ» جنس و مشخصات فنی با نمونه‌های آزمایش شده و مصوب کاملاً مطابقت نماید. مصرف مصالحی که در مقابل عوامل جوی مشخصات خود را از دست داده باشد مجاز نخواهد بود. حتی اگر نتایج تمام آزمایشهای مشروح در بند ۱-۲-۵ در محدوده‌های دستگاه نظارت می‌تواند دستور دهد تا از مصالح حمل شده به پای کار نمونه‌برداری شده و تحت آزمایشهای مندرج در بند ۱-۲-۵ قرار گیرد تا مشخصات فنی آنها با نمونه‌هایی که قبلاً آزمایش شده و به تصویب رسیده تطبیق داده شود. در هر صورت تمام مصالح مصرفی در بنا باید با مشخصات فنی حتی‌الامکان باید سعی نمود که عملیات ساختمانی در پایان هر روز در محل درزهای ساختمانی به پایان برسد. هر بار که کارهای بنایی مجدداً شروع گردد. بنای قبلی باید آبپاشی شود. در فاصله توقف و شروع مجدد, سطح بنایی باید کاملاً پوشیده و محفوظ باشد. در صورت یخبندان, تمام عملیات انجام شده باید به طور مطلوب نگهداری گردد. در صورتی که در مجاورت محل بناء عملیات انفجار می‌بایست صورت گیرد این انفجار قبل از اینکه عملیات اجرایی شروع گردد باید انجام شود. قبل از اجرای عملیات, قطعات سنگ باید مرطوب شده باشد. این قطعات موقعی بر روی ملات کاملاً تثبیت می‌شود که قسمتی از ملات از اطراف قطعات خارج شود. به منظور حفظ تعادل, هر قطعه سنگ را باید فقط از قسمت مسطح آن بر روی قشر ملات قرار داد. تمام قطعات باید کاملاً در داخل ملات قرار گیرند. وجود فضای خالی در هیچ قسمت از کارهای بنایی مجاز نخواهد بود. عملیات. باید به نحوی اجرا شود که پشت کار حاصله مسطح باشد. انجام هرگونه بنایی با سنگ در مواقعی که برودت هوای محل کار و یا درجه حرارت مصالح مصرفی از ۵ درجه سانتیگراد کمتر است مجاز نمی‌باشد مگر اینکه وسایل کافی برای گرم نگه داشتن محل, و یا سنگچینی باید کاملاً منطبق بر ترازها و ابعاد مندرج در نقشه‌های اجرایی بوده و روش کارگذاری, قفل و بست و ضخامت لایه ملات در بندهای افقی و قائم نیز باید بر اساس نقشه‌ها و مشخصات باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- هنگام اجرای عملیات. نباید سنگ بر روی ابنیه در حال ساختمان پرتاب و یا کشیده شود. بلکه باید با دقت در محل مربوطه نصب گردد. تا سنگهای کار گذاشته شده جابه‌جا نشود. سنگجینی باید به طور یکنواخت انجام شود به نحوی که در هر زمان هیچ قسمت بنا بیش از یک رج از قسمتهای دیگر آن در مواقع لازم باید میله مهار و یا سایر وسیله مهار که مورد قبول دستگاه نظارت باشد به اندازه‌های مشخص شده در نقشه‌ها در داخل سنگجینی کارگزاری شده و در محل تثبیت گردد. سوراخهای لازم برای قرار دادن مهارهاء قبل از نصب سنگ باید به نحوی تعبیه گردد که سوراخهاء پس از قرار دادن ۳-۴-۵ انواع بنایی با سنگ عملیات بنایی با سنگ بر حسب نماسازی آنها به پنج گروه به شرح زیر طبقه‌بندی می‌شود: ۱ بنایی با سنگ قواره و نماسازی غیرمنظم. ۲- بنایی با سنگ قواره‌ای بادبر و نماسازی منظم. ۳- بنایی با سنگ قواره‌ای سرتراش و نماسازی منظم. ۴- بنایی با سنگ قواره‌ای نیم‌تراش و نماسازی منظم. ۵- بنایی با سنگ قواره‌ای تمام‌تراش. در جدول شماره ۶-۵ کاربرد هریک از انواع بناییهای مذکور بر حسب نوع ابنیه و نوع راه مشخص شده است. تعریف و نحوه اجرای هریک نیز جداگانه در زیر شرح داده شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳/0 ۱۷۵ ۱-۳-۴-۵ بنایی با سنگ قواره غیر منظم" در این نوع بنایی» سنگها بعد از شکستن گوشه‌های تیز آنهاء بدون تیشه‌داری, به مصرف می‌رسند. مصرفی باید سخت. با دوام و بدون رگه بوده و در مقابل یخبندان مقاومت کافی داشته و دارای هیچ نوع مواد خاکی و ناخالصی نباشد. حداقل ارتفاع سنگ قواره در نما ۱۵ سانتیمتر است. ارتفاع سنگها در نما نباید از عرض و ریشه آن بیشتر باشد. حداقل طول ریشه سنگهاء برای سنگهای کله ۴۰ سانتیمترء برای سنگهای راسته برابر ارتفاع سنگ و برای سنگهای دو کله یا سرتاسری, در صورتی که عرض بنا کافی باشدء ۵۰ سانتیمتر می‌باشد. وزن و حجم سنگ مورد مصرف به ترتیب نباید از ۱۵ کیلوگرم و ۰/۰۰۶ مترمکعب کمتر باشد. در ساختمان پی» بزرگترین قطعات سنگ در کف قرار می‌گیرند. سنگهای ردیف اول روی یک قشر ملات. که کف گود را پوشانیده» قرار می‌گیرند و فواصل بین سنگها با ملات پر می‌شود به نحوی که هیچ گونه فضای خالی پیرامون سنگها وجود نداشته باشد. کلیه ردیفها بایستی افقی ساخته شود. قبل از اینکه ردیف بعدی چیده شود سطح ردیف زیرین باید کاملاً تمیز و در صورت لزوم مختصری آب روی آن پاشیده شود. آبهایی را که در حین ساختمان پی در کف گود جمع می‌شود باید به وسیله مجرا به سمت چاله‌ای که برای این کار تهیه شده هدایت نموده و از آنجا به خارج تخلیه کرد. سنگهای قواره‌ای که در نمای ساختمان به مصرف می‌رسد باید کاملاً ریشه‌دار بوده و به ازای هر متر مربع نماء یک سنگ سرتاسری باید به کار رود. چنانچه عرض بنا از ۵۰ سانتیمتر بیشتر باشد» به جای سنگ دو کله می‌توان از دو سنگ کله مقابل هم استفاده نمود به نحوی که حداقل ۱۵ سانتیمتر همدیگر را بپوشانند. از به کاربردن سنگهای کوچک در نما باید جداً خودداری نمود. سنگها باید طوری کارگذارده شوند که بند عمودی رگهای متوالی در یک امتداد قرار نگیرند. سنگهای نبشی باید به طور کله و راسته متوالیاً روی هم در گوشه بنا قرار گیرند. در بنایی با قواره غیرمنظم» کف هر قطعه سنگ باید به شکل افقی و طرفین قطعه تقریباً قائم باشد و دقت شود که کلیه سنگها تقریباً به وضعی که در معدن قرار ۱۰ 1۵0۳۹۵۵۱ |۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۷۶ 1 پلهای با دهانه ۲ متر و کمتر از دهانه ۲ متر به بالا پلهای با دهانه پیش از ۲ متر بلهای طاقی: جدول ۶-۵ انواع روستایی - فرعی - اصلیء آزادراه» بزرگراه» راه آهن اصلی - آزادراه - بزرگراه - راه آهن روستایی فرعی درجه ۱ و ۲ روستایی - فرعی - اصلی آزادراه بزرگراه راه آهن و کاربرد آنها در بنا نما با سنگ گواره‌ای بادبر ‏ |قواره‌ای سرتراش | قواره‌ای نیم‌تراش اقواره‌ای تمام‌تراش (۱177) ۸8۲ (۱1. ۳۱) (۷1.۸۴) ۲۸ -------- صفحهٔ بعد -------- در زار نجم - کارهای بنایی - حائل (پای ترانشه) - ورودی تونلها - ضامن (پای خاکریز) - هدایت آب - داخل تونلها ** - حائل - ضامن - هدایت آب - داخل تونله۱** یه ۱۳۰ درجه وسط آن از طاق در زاویه ۱۲۰ درجه وسط نوع راه اصلی - آزادراه - بزرگراه - راه آهن روستایی فرعی درجه ۱و ۲ روستایی ۱۷۷ قواره‌ای تمام‌تراش (۹1.۸۳) ۲۸ -------- صفحهٔ بعد -------- داشته‌اند روی یکدیگر قرار گیرند. بنای در حال ساختمان را همواره باید مرطوب نگهداشت و در مواقعی که هوا گرم است باید روی آن را آبپاشی نمود. در هوای خیلی گرم پس از تعطیل کارء روی بنایی را باید پوشاند. در زمستان هنگامی که خطر یخبندان در پیش است. این قبیل بنایی را باید به طور مناسب محافظت و نگهداری نمود. در این نوع بنایی» ضخامت درزها را معمولاً ۲/۵ سانتیمتر انتخاب می‌نمایند. در موارد استثنایی این ضخامت تا ۴ سانتیمتر قابل افزایش خواهد بود. به کار بردن خرده‌سنگ در داخل درزها مجاز نخواهد بود. ۲-۳-۴-۵ بنایی با سنگ بادبر و نماسازی منظم! در این نوع بنایی» سنگها در ردیفهای افقی بر روی هم قرار گرفته و در نما دارای درزهای افقی و قائم می‌باشند. سنگی که در نما به کار برده می‌شود باید به وسیله چکشهای بزرگ نوک تیز با ابعاد تقریباً مربع مستطیل در آمده و سطحی که در نما قرار می‌گیرد باید به طور ناهموار با چکش, تیشه‌داری شده که اصطلاحاً بادبر نامیده می‌شود. ناهمواریهای سطح بادبر (بارسنگ)» نسبت به لبه قطعه سنگ نباید از ۴ در پشت و توی کار منحصراً به صورت قواره نامنظم به شرح بند ۱-۳-۴-۵ به کار برده می‌شوند. سنگهای نما با سنگهای پشت و توی کار باید قفل و بست شود. این قفل و بست با به کار بردن قرار گیرند. حداقل ۲۰ درصد سطح نمای ساختمان باید شامل کله‌هایی بوده که دارای ریشه در داخل بنا باشند. ترتیب برابر ۴۰ و ۲۰ سانتیمتر و حداقل طول و عرض هر سنگ راسته برابر ۲۰ سانتیمتر و حداقل طول م۱۵ 00۳۹۵۵ ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳/0 ۱۷۹ هر سنگ دو کله. در صورت عرض کافی بناء برابر با ۵۰ سانتیمتر است. به کار بردن خرده‌سنگ در نما مجاز نخواهد بود. با ارتفاع مساوی در تمام ردیف انجام شود. در هر ردیف به ازای هر سنگ کله یک سنگ دو کله به کار برده می‌شود. در صورتی که عرض بنا از ۰ سانتیمتر تجاوز نماد به جای سنگ سرتاسری» می‌توان از ۲ سنگ کله مقابل هم که حداقل ۱۵ می‌گردد. در نما و پشت‌کار در هر ردیف باید برابر و هم سطح باشند. درزهای بین سنگهای نماء افقی و قائم بوده و نباید کمتر از یک سانتیمتر و بیش از ۲ سانتیمتر باشد. لبه درزها محسوساً باید مستقیم و گونیا باشد. درزهای قائم در ردیفهای متوالی باید در وسط سنگهای ردیف زیرین قرار گیرند. فاصله افقی دو درز قائم در دو ردیف متوالی حداقل باید برابر با ۱۰ سانتیمتر قطعات سنگ موقعی در جای خود کاملاً قرار می‌گیرند که قسمتی از ملات از لابه‌لای سنگها رو بزند. سنگهایی که تقریباً به شکل مربع مستطیل در آمده است باید در گوشه‌ها و در انتهای بنا قرار گیرند و فضای خالی در این نوع بنایی مجاز نخواهد بود. گیردء ردیف زیرین باید تمیز و در صورت لزوم مرطوب گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/2/ ۱/۸۰‏ مشخصات فنی عمومی راه ۳-۳-۴-۵ بنایی با سنگ قواره‌ای سرتراش و نماسازی منظم" در این نوع بنایی» سنگها طبق اندازه و ابعاد مندرج در نقشه‌های اجرایی و مشروح در این فصل تقریبا به شکل مکعب مستطیل» که در نما به شکل مربع و با مستطیل نمودار گردد. تهیه می‌شوند. قسمتی از سطوح جانبی هر قطعه که توی کار قرار می‌گیرد با چکش تراش داده می‌شود حداقل عمق این تراش باید در سطوح فوقانی و تحتانی ۱۵ سانتیمتر و در سطوح طرفین ۸ سانتیمتر باشد. سنگهای نما به وسیله چکش صاف و منظم خواهد شد و برجستگی سطح نمای سنگها نباید از ۱۵ میلیمتر تجاوز نماید. این سنگها دارای قلم درز به عرض ۱۵ میلیمتر خواهد بود. در این نوع بنایی» سنگهای مصرفی در پشت و توکار منحصراً به صورت قواره غیرمنظم به شرح مندرج در بند ۱-۳-۴-۵ می‌باشد. سنگها در ردیفهای افقی بر روی هم قرار می‌گیرند. در حالی که ارتفاع سنگها در هر ردیف باید برابر سانتیمتر و لازم نیست ارتفاع تمام ردیفها مساوی باشد.ء ولی اختلاف ارتفاع سنگهای دو ردیف متوالی درزهای بین سنگها در نماء باید افقی و قائم بوده و عرض این درزها نباید کمتر از یک سانتیمتر و بیشتر از ۱/۵ سانتیمتر باشد. درزهای فائم یکی در میان قرار خواهند گرفت به این معنی که سنگهای سایر مشخصات فنی مربوطه که در این بند شرح داده نشده است عیناً مانند مشخصات فنی بند ۲-۳-۴-۵ خواهد بود. (۱.11) ۳۵۵۱۳۵ ۵ ۹ بان رز م۵100 مدا ۸ ۱۰ 4۵ 2.11011 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳/0 ۱۸۱ ۴-۳-۴-۵ بنایی با سنگ نیم‌تراش ! در این نوع بنایی سنگها در تمام نما تراشیده شده و برگشت گونیا در ریشه سنگ باید حداقل ۱۵ سانتیمتر باشد. برآمدگی نمای سنگ نباید از ۱۰ میلیمتر تجاوز نماید. این سنگها دارای قلم درز به عرض ۲ سانتیمتر خواهد بود. ضخامت درزهای سنگها در نما نباید از ۱۲ میلیمتر تحاوز کند. در این نوع بنایی» سنگهای مصرفی درشت و توکار منحصراً به صورت قواره غیرمنظم به شرح مندرج در ۱-۳-۴-۵ می‌باشد. بنایی با سنگ نیم‌تراش با ردیفهای افقی و ارتفاعات مساوی انجام می‌گردد. اختلاف ارتفاع بین دو ردیف نباید از ۲ سانتیمتر تجاوز نماید. درزهای عمودی در نما یک در میان طوری باید تعبیه شوند که فاصله دو درز قائم در دو ردیف متوالی از یک سوم طول سنگ کمتر نباشد. ۵-۳-۴-۵ بنایی با سنگ قواره‌ای تمام تراش " در این نوع بنایی» که اکثراً در قوسهاء ورودی تونلهاء گالریهاء دره‌هاء بالای آبروها و پلها انجام می‌شود. سنگها از بهترین طبقه معدن تهیه شده و باید یکنواخت و عاری از هرگونه عیب و نقص و منفد در این نوع بنایی» کلیه سطوح هر قطعه سنگ باید با قلم حجاری و صاف و تیشه‌داری گردد. اطراف سنگها مسطح و بدون اعوجاج تهیه خواهد شد. سنگهای تمام‌تراش باید طبق اندازه‌های مندرج در نقشه‌های اجرایی تراشیده شود. لبه سنگها باید سخت و برنده بوده و در آنها آثار شکستگی و شکاف دیده نشود. خطوط مرئی و نبش سنگها نباید لب پریده باشد. دستگاه نظارت می‌تواند دستور دهد که در دور سطح مرئی هر قطعه سنگ» حاشیه‌ای به عرض ۲ یا ۳ سانتیمتر با قلم حجاری شود. درزهای سنگها در نما بر یکدیگر عمود و عرض هر درز نباید از ۱۰ میلیمتر متجاوز باشد. 1[ ,۱1۵۵011۳ ۳10۵ 310۵1103 ۱۰ (۸1. ۸۳) ,۷125011 13۳ زاد۸ 2.۳1۵ -------- صفحهٔ بعد -------- 4 ۵-۵ طاقهای سنگی ۹ ۱-۵-۵ کلیات طاقهای سنگی معمولاً به یکی از دو صورت زیر ساخته می‌شود: الف: طاقهای با دور تمام (طاقهایی که انتهای قوس طاق به حالت عمودی روی پایه‌ها قرار گرفته ب: ‏ طاقهای نیم‌خیز (طاقهایی که پاطاق به حالت مایل و با شیب ۱ به ۲ روی پایه قرار گرفته باشد). و در هر صورت دیواره‌های زیر کتیبه (تمپان) امکان دارد پر و یا مشبک باشد. نماسازی طاقهای سنگی متناسب با نوع بنا و نوع راه در جدول شماره ۷-۵ داده شده است. ریشه سنگهای مصرفی باید به شکل مخصوص طاق بوده و برگشت گونیا در ریشه سنگ باید حداقل ۱۰ سانتیمتر می‌باشد. درز سنگها باید عمود بر خط فشار قرار گیرد. بنایی طاق باید به طور قرینه از پاطاقها" همزمان شروع شود. سنگها به طور منظم و ریشه آنها باید در امتداد عمود بر انحنای طاق قرار گیرد. ناهمواریهای پشت طاق باید طوری باشد که شاپ و یا تمپان خوب به پشت طاق بچسبد. اندود شاپ بعد از قالب‌برداری انجام خواهد شد. برای بستن کلید هر طاق (سنگ وسط طاق) از نظر حفظ تعادل, باید دو ثلث ساختمان طاق مجاور (دهنه جلو) و یک ثلث طاق بعدی (دهنه بعد) ساخته شده باشد. سنگ کلید طاق دقیقاً باید به ابعاد مندرج در نقشه‌های اجرایی تراشیده شود. ضخامت ملات طاق نباید از ۲۰ میلیمتر تجاوز نماید. ضخامت درز سنگهای چیده شده نیز نباید از قالب‌بندی طاق باید طوری اجرا گردد که به هیچ وجه امکان تغییر شکل و نشست قالب در حین 1. ۸۲۵۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی (/۹۳/۵ ۱۸۳ نقشه‌های اجرایی آن توسط دستگاه نظارت تهیه گردد. قالبها باید طوری طرح و اجرا گردد که در مقابل بارهای وارده و عوامل جوی مقاوم باشد. میزان نشست مجاز قالب را بایستی در ارتفاع آن منظور نمود. وضعیت قالبها باید طوری باشد که پیاده کردن آن در کمال سهولت و بدون هیچ خطری صورت گیرد. برداشتن قالب قبل از ۳۰ روز از تاریخ اتمام عملیات مجاز نخواهد بود. در صورتی که درجه حرارت قسمتهای طاق در یک موقع به طور مساوی تحت فشار درآیند. قالبها را باید تدریجا برداشت. برداشتن قالب منحصراً با اجازه دستگاه نظارت می‌باشد. در بنایی طاقهای با دور تمام قسمتی از طاق که بالاتر از شعاع با شیب ۱ به ۲ قرار گرفته جزء طاق محسوب می‌شود. در طاقهای نیم‌خیز تمام قوس جزء طاق محسوب می‌شود. تبصره: بنایی از پاطاق تا شعاع با شیب ۱ به ۲ از نوع بنایی پایه مربوطه است. ۹ ۲-۵-۵ اجرای بنایی طاقها بنایی طاقها قطعه قطعه انجام می‌شود. مثلاً اگر طاقی به هشت قسمت تقریباً مساوی تقسیم و قسمتها به ترتیب از ۱ تا ۸ شماره‌گذاری گردد. اجرای بنایی از قطعات ۱ و ۸ محل پاطاق,ء شروع می‌شود و بعد قطعات ۴ و ۵ طرفین کلید. سپس قطعات وسطی ۲ و ۷ و بالاخره قطعات باقیمانده ۳ و ۶ انجام می‌گیرد و در خاتمه کلید طاق کار گذارده می‌شود. ساختمان طاق باید دقیقاً طبق نقشه‌های تفصیلی و به قسمی که سنگها در پاطاق و نقاط معینه مجزا پیاده شود انجام پذیرد. در صورتی که حین اجراء خطر سر خوردن قطعات سنگ روی قالب وجود داشته باشدء در این صورت این قطعات را باید به وسیله پشت‌بندهایی, ثابت نمود. درزهای بندکشی را در پاطاق در نقاط مشخص قالب باید پیش‌بینی نمود. در موقع بنایی طاق, درزهای توخالی را باید با قراردادن گوه چوبی ثابت نمود تا بتوان بعد از اتمام طاق گوه‌های چوبی را از درزها در آورد و با ملات کاملاً پر نمود. در صورتی که این عمل خوب انجام شودء گوه‌ها به راحتی از -------- صفحهٔ بعد -------- چنانجه ضخامت طاق را بخواهند در ۲ و یا ۲ حلقه بسازند.ء ریشه‌های سنگهای هر حلقه باید تشکی| دندانه برای حلقه بعدی بدهد تا سنگهای دو حلقه با هم قفل و بست شوند. حلقه‌های مختلف را باید ۹ ۳-۵-۵ بستن طاق اول درزهای قطعات ۴ و ۵ طرفین کلید بسته شده و سپس تدریجاً تمام درزهای قطعات ۱ و ۸ پاطاق و ۶-۳ و ۷-۲ کمرگاه از طرفین بسته می‌شود. در کلید می‌توان قطعات چوبی را در آورده و عمل پرکردن را انجام داد ولی در کمرگاه به تدریج که درزها پر می‌شود قطعات چوبی را از درزها در می‌آورند. درزها را با ملات سیمانی بسیار خشک پر کرده و آنقدر ملات را داخل درز می‌کوبند تا سفتی ملات دست را عقب بزند. منظور حالت سفتی است که ملات به خود می‌گیرد و ضربه انسداد دیگر تأثیری در فشردن ملات ندارد. برای انسداد درزها (ماتاز) ملات معمولی مصرف نمی‌کنند بلکه ملات مصرف ماتاز باید بسیار کم و مانند ماسه مرطوب باشد و در کف دست به شکل گلوله باقی بماند. مع‌ذالک ملات ماتاز مقدار کافی آب می‌خواهد تا سیمان خود را بگیرد. برای اینکه اطمینان حاصل کنیم که عمل ماتاز خوب انجام گرفته ملات باید پس از کوبیده شدن داخل درز عرق کند و در این صورت باید گفت که ملات آب کافی دارد. برای کوبیدن, از آهن تخت استفاده می‌نمایند. برای طاقهایی که از سنگ تمام تراش و چهارگوش ساخته شده باشد آهنهای تخت نازک ۵ الی ۲۵ میلیمتر ضخامت به کار می‌رود. ضخامت درز برای طاقهای بزرگ لااقل ۲۰ میلیمتر خواهد بود. قبل از اینکه ملات را وارد درزها نمایند باید درزها را خوب پاک کرده و آبپاشی نمود و ملات را داخل درزها از ارتفاع بسیار کم وارد نموده و بعد با ماله روی ملات را صاف کرد.ء ملات را باید با وارد کردن ضربه روی آهن تخت با ضربات محکم پتک کوبید و پس از هر ضربه نوک آهن تخت را باید به اندازه نصف عرض آن جابه‌جا نمود. برای عملیات ماتاژ همیشه دو دسته کار می‌کنند و هر دسته کار را از هر یک طرف پاطاق گرفته به سمت کلید طاق می‌روند تا به یکدیگر ملحق شوند. به محض اینکه ملات -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ‎٩۹۳/۵/(‏ ۱۸۵ شروع به عرق کردن (أآب پس دادن) نمود عمل ماتاژ را برای آن حلقه باید متوقف ساخت. همین که عمل ماتاز به اتمام رسید روی درزها را با ماسه یا گونی خیس کرده می‌پوشانند. طاقی که به نحو احسن ماتاٌ شده باشد باید مثل فولاد صدا دهد. مهندس ناظر موظف است شخصاً حین اجرای ماتاژز حضور داشته و اطمینان حاصل کند که عملیات انجام شده مطابق مشخصات باشد. ۶-۵ بندکشی ! تمام سطوح روکار بناء اعم از قسمتهای مرئی و یا فسمتهایی که در زیر خاکریز قرار می‌گیرد. باید بندکشی گردد. بندکشی درزهای سنگ بایستی متناسب با رنگ سنگ باشد.ء در نماسازی کارهای بنایی عادی, بندکشی مخصوص انجام نمی‌شود. فقط درزها را با ملات پر نموده و صافکاری می‌نمایند. یک تا ۴ روز پس از اتمام هر قسمت از بناء درزهای بنایی با سنگ باید بندکشی گردد. سطح مورد بندکشی باید از ریخت و پاش ملات و غیره تمیز گشته و درزها و بندها باید به عمق حداقل ۱/۵ سانتیمتر خالی گردد. درزهای خالی شده را باید مرطوب کرده و با ملات مورد نظر بندکشی نموده و عیار ملات بندکشی باید از نوع ملاتی باشد که در ساختمان بنایی سنگی به کار رفته ولی ماسه آن باید ریزتر از ملات بنایی باشدء بندکشی حتی‌الامکان باید سریع انجام شود. دست زدن به ملات بندکشی شده» به هنگامی که ملات در حال گرفتن می‌باشدء محاز نخواهد بود. با تأیید دستگاه نظارت. درزهای بندکشی شده را که در معرض دید می‌باشد. می‌توان به وسیله میله گرد به قطر ۱۰ میلیمتر صیقلی و صاف نمود. ضمن اجرای بندکشی, سطح بنا باید مرطوب باشد. پس از اتمام بندکشی, سطوح بندکشی شده باید به مدت حداقل ۵ روز متوالی مرطوب نگه داشته شود. |۱۰ ۳0۵8 -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸۶ /۳ث مشسخصات فنی عمومی راه ۷-۵ بنایی با بلوک سیمانی کلیه سطوح زیرین که کارهای بنایی بر روی آن آغاز می‌شود باید کاملا تمیز شده و قبل از شروع ملات مصرفی باید ملات ماسه سیمان بوده و کاملا در سطح جامد بستر زیرین و همچنین روی جدارهای قائم بلوک پخش گردد. ملات را نباید بیش از اندازه لازم جلوتر از محل کار گذاشتن بلوکهاء پخش نمود تا قبل از قراردادن بلوکهای سیمانی» ملات سفت نگردد. ملات سخت شده که از روی داربست. کف و یا از محلهای دیگر برداشته شده باشد نباید مورد استفاده قرار گیرد. بجز در مواردی که ضخامت دیوار برای بلوک‌چینی به ترتیب کله و راسته کافی است. بلوک‌چینی باید با بلوکهایی صورت گیرد که عرض آن مساوی ضخامت دیوار باشد. بلوک باید کاملاً تراز چیده شود. به طوری که مقدار بلوک و فضای خالی آن قائم باشد و درز عمودی رجهای متوالی یک در میان در یک امتداد قرار گیرد. کار حاصله باید کاملاًو مطابق با ابعاده جهت و محورهای نشان داده شده در بالاتر از رجهای میانی باشند. بلوک چینی باید به طور یکنواخت انجام شود به طوری که در هر زمان هیچ قسمت از یک دیوار بیش از یک متر از قسمتهای دیگر آن بالاتر نباشد. بلوک نصب شده نباید پس از سخت شدن و یا حتی خودگیری اولیه ملات در جای خود حرکت داده شود. جایگزینی نهایی بلوک باید ایجاد قفل و بست با بلوک چینی بعدی ممکن باشد. قبل از آن که بلوک‌چینی بعدی شروع گردد باید کلیه ملات اضافی سست برداشته شود و بندهای سطحی باید کاملاً با آب خیس گردند. کلیه درزهای قائم باید کاملاً با ملات پر شود. درزهای بین بلوکهای نما که به هنگام بلوک‌چینی بندکشی نشده باشند باید کاملاً پاک و سپس با ملات پر گردند. ملات باید کاملاً داخل درزها رفته و هنگامی که ملات هنوز خمیری است با وسایل مورد قبول به طور مقعر بندکشی شود. داخل کلیه دیوارها که بعداً پوشیده و یا نماسازی می‌شوند باید به عمق کافی از ملات خالی و تمیز گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳/0 ۱۸۷ در صورت لزوم و با استفاده از ورقهای نایلونی و یا پوششهای قابل قبول دیگر بنایی با بلوک سیمانی باید در مقابل برف و سرما و هرگونه عوارض جوی دیگر محافظت گردد. در هوای سرد که امکان یخبندان می‌رود کارهای بلوک سیمانی باید پوشانیده شده و در صورت لزوم به آن حرارت داده شود به طوری که حرارتی حداقل ۵ درجه سانتیگراد به مدت ۷۲ ساعت پس از بلوک‌چینی تأمین گردد. در هوای گرم کارهای بلوک سیمانی باید به مدت کافی مرتباً مرطوب نگاه داشته شود. انجام هرگونه بنایی با بلوک سیمانی در مواقعی که گرمای هوای محل کار و یا درجه حرارت هریک از مواد مصرفی از ۵ درجه سانتیگراد کمتر است مجاز نمی‌باشدء مگر اینکه وسایل کافی و مجاز برای حرارت دادن یا عایق نمودن محل و یا مواد مصرفی به کار رود به طوری که درجه حرارت از مقدار مشخص شده بالا کاهش نیاید. ۹ ۸-۵ بنایی با آجر اجر مصرفی در بنا از نوع توپر و یا مجوف می‌باشد. نوع توپر ممکن است فشاری و یا ماشینی باشد. نوع ملات مصرفی برای آجر فشاری باتارد و یا ماسه سیمان و برای آجر ماشینی منحصراً ماسه سیمان خواهد بود. در هر مورد؛ نوع جر و ملات مصرفی باید در دفترچه مشخصات فنی خصوصی قید گردد. قبل از اجرای آجرچینی, در صورت لزوم آجرها باید به مدت ۶۰ دقیقه درآب خیسانده شده و بلافاصله به کار رود. ریختن آب روی اجر مجاز نخواهد بود. آجرچینی باید طبق اصول پیوند اجر و با توجه به درزهاء بندها و قفل و بست به طور کله راسته انجام گردد. در دورگ متوالی» درزها نباید مقابل هم قرار گیرند. حالت خمیری ملات باید طوری باشد که آجر کاملاً روی ملات بنشیند. پخش ملات باید به کمک شمشه ملات صورت گیرد. پس از کارگذاردن آجر بر روی ملات. باید با چکش بنایی آجر را به حدی روی ملات کوبید تا فاصله درزها مطابق مشخصات درآید. درزهای عمودی آجرها قبل از چیدن رج بعدی باید با ملات پر گردد. در قسمتهای مختلف بناء ارتفاع آجر کاری نباید بیش از یک متر از سایر قسمتها تجاوز نماید. در محل نبشها یک در میان باید قفل و بست کامل ایجاد و به شکل لاریز (نه هشت و گیر) اجرا نمود. در صورتی که بنای آجری در مجاورت بنای بتونی و یا سنگی قرار گیرد. اتصال آنها به یکدیگر ضروری می‌باشد. در هر متر ارتفاع, حداقل باید یک قفل و بست بین این دو نوع مصالح بنایی ایجاد گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- خاصیت جذب آب آن خیلی کم باشد. لذا در این موارد می‌توان از آجرهای توپر ماشینی استفاده نمود. پس از گرفتن ملات آجر کاری, حداقل به مدت ۳ روز بنای ساخته شده باید مرطوب نگهداشته شود. نخواهد بود. در مواقعی که احتمال یخبندان می‌رود. اجرکاری مجاز نمی‌باشد. در صورت لزوم بنای تازه ساخته شده باید با پوشاندن و گرم کردن در مقابل سرما محافظت گردد. در صورتی که سطوح آجرکاری اندود نگردد. نمای بنای آجری باید بندکشی گردد. پس از تمیز کردن درزها می‌کشند. ضخامت درزها معمولاً ۰ میلیمتر و در هر حال نباید از ۱۲ میلیمتر تحاوز نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم - کارهای بنایی ۳/0 ۱۸۹ 10۳۵۲۶۵۵ ۴۵۵۵۱۵ ۲1۵۹۵۲۲۷ )11۴( ۲۷۵۵۱۱۵۲۱ 6۲۱ سیر حداقل ۴۰ سانتیمتر یی ص) ۸ حداکثر ۲/۵ سانتیمتر ۲ اوه نما 02 ۱ 0 ۰ اوه ۴۳۱۳۵ ۸5۳۱۵۲ ۲۵۹۵۲۲۷ )۴۳۸( ۱۷۵۵۱۱۵۲۱ ۵۵۵0۵۵۲۵ ار 0001۱۲۱8 6 5 ز ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۰ ۳/۱ مشسخصات فنی عمومی راه بنایی با سنگ بادبر ۹ ۷ ع۱6طط۳ 600۲960 و می لالب ۱ کار اه هو که سسوم 5 ۹ 6 ۵ ۹ کی ۱ له هی ما نمای بنایی با سنگ بادبر ی عمقی 4 ارس : سا درد جح جات حداکثر ۲ سانتیمتر ۳۳ برش افقی مقطع ۱-۱ 2 حداکثر ۲ سانتیمتر حداقل ۱۰ سانتیمتر -- برش عمودی مقطع ۲-۲ ی ای حداقل ۱۵ سانتیمتر 7 ۳ سنگ راسته ۲۱67۲ وت ات اند 8016 ا02۲۲62) 7ص ص حداقل ۵۰ سانتیمتر 0 ۳ ۱۵ 0 59 ۹10۱۱۵ 1۱۲۲۵۷9۵۲ -------- صفحهٔ بعد -------- اه ۰ سحت کح هت 0 0 ات 0 ۹ : پوت سیک ی ی ۰ و 8 تا ید تا 9 ۲۸و (او 8و الی 6) اوزه ات 1 و 6 را و هه هه 15 ۵ و ها 9 اه ها 00 0 که که اه 0 8 4 نمای دیوار ل تجم لا بلس ع الا سا مرس زا تچتااللان برش افقی ۱-۱ 0 زا ا خداکثر ۴ سانتیمتر برش عمودی ۲-۲ حداقل ۲۰ سانتیمتر ۳ ال ۵ سای سر دس حداقل ۵ ساننیگ مه اقل ۰ سانتیمتر : لب 7 ۱ 7 حناقل ۱۸ سانتیمتر ِ ی > ۱ سا درم خداقل ۲۰ سانتیمتر حداقل ۸ سانتیمتر ‏ حراقل ۲۰ سانتیمتر سنگ کله سنگ راسته 1 حداقل ۵۰ سانتیمتر 3 و۳ 1 ری .(۱۱. ان و امس قلم درز ۱/۵ سانتیمتر وال ۸ مایا حداقل ۲۰ سانتیمتر -------- صفحهٔ بعد -------- دششششششششششششجشجشجججججججججججههههههههههههههمههمهممممهممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممممهمهمهمهه_-»-__+>->-<«<گ<گ<گ<گ ۴۱۵۵ ۲۷۵۵۱۱۵۲ ِ رال ۴۰ نام حدفل ۲۰ ساسم [ پا ۹ ۳4 ۳ / ۳ 1 : : ۰ ۰ 1 ۳ ار مرن َ لح پا هم 1 یبیل حداقل ۸ نامر تم حدافل ۸ سیم حداقل ۲۰ ساشمتر خداقل ۲۰ سانیمتر مر ۳ ییوج رم ۱۵ نامر ندنل ننندر : ۱ : 8 حداقل ۱۸ نامر 1 7 5 ۰ ۱ سس چا ه 1 تلا حداقل ۸ سانیمر ‏ مر ۱ حدافل نها سانسمیر حداکثر ۲ سانسمتر 1 سا ۲ ساسمر قلم دزر + ده دوم و ههد راد داد مه وود سا جروج جرج ۲۳۳ 0 بیان وید ببیننگ نم 2 چچیی یت من ینیس پچ حداکتر ۲ ساسم دنهد و موم موم و ی و موی و وگ و و ارخهها: : 1 : ۸ 1 3 1 : زا ز :1 و ۳ زج 2 13 : ظ 1:3 73 1 نمای دیوار با نگ نیم تراش ۲ سانسمتر ‌ ۱۱۲ ۱ ا ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- شمع کوبی و شمع‌ریزی و سپرکوبی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تُسسم - نسم عکوبی و سمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۱۹۵ ۱-۶ کلیات وقتی که زمین در اعماق معمولی نتواند بارهای وارده را تحمل نماید. از شمع استفاده می‌شود. قبل از اتخاد تصمیم در خصوص انتخاب نوع شمع» اطلاعات کافی ژئوتکنیکی از طریق گمانه‌های موسسات و عواملی که مسئول اجرای پی‌های شمعی هستند. باید دارای افراد متخصص و تجربه لازم مورد قبول دستگاه نظارت باشند. عملیات شمع‌سازی» شمع‌کوبی و حفاری محل شمع باید با حضور نماینده متخصص پیمانکار و دستگاه نظارت انجام گیرد و برای هر شمع صورتمجلسی که حاوی مشخصات کامل شمعء و در مورد حفاری حاوی اطلاعات لازم راجع به نوع خاک در لایه‌های مختلف زمین باشد تهیه گردد. در صورتی که نوع خاک در طبقات مختلف در زمان حفاری» با نوع خاک نشان داده در نتایج آزمایش اولیه متفاوت باشد.ء باید نتایج حاصله» جهت بررسی و تجدید نظر احتمالی در طرح شمع به اطلاع دستگاه نظارت برسد. ۲-۶ انواع مختلف شمع ۹ ۱-۲-۶ شمعهایی که قرار گرفتن آن در زمین همراه با جابه‌جایی زیاد در خاک مجاور است. شامل انواع زیر می‌باشند: الف: شمع چوبی ت: ‏ شمع لوله بتنی که با ته بسته در زمین کوبیده شده و داخل آن بعداً بتن‌ریزی شود ث: ‏ شمع لوله فلزی که با ته بسته در زمین کوبیده شده و داخل آن بعداً بتن‌ریزی شود اعم از آنکه لوله در جا بماند یا بعداً بیرون کشیده شود -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۷ ۲-۲-۶ شمعهایی که قرار گرفتن آن در زمین همراه با جابه‌جایی کم خاک است و از آن جمله‌اند: بِ: شمع فلزی با مقطع دایره که با ته باز در زمین کوبیده شود و داخل آن بعداً خالی شده بتن‌ریزی گردد و یا اینکه اصولاً بتن‌ریزی هم نشود. ۲-۲۶ شمعهایی که قرار گرفتن آنها در زمین همراه با جابه‌جایی خاک مجاور نیست. به قرار زیر است: الف: انواع شمع بتن مسلح با مقطع دایره یا غیر دایره که پس از حفاری در محل بتن‌ریزی می‌شود. ذیلاً مشخصات فنی و اجرایی که در مورد هریک از شمعهای نامبرده باید رعایت گردد»ء شرح داده می‌شود: 4 ۲-۶ سمع چوبی شمعهای چوبی معمولاً در نقاطی که چوب مناسب فراوان و ارزان باشد. در ساختمانهای موقتی و یا اگر سطح فوقانی شمع چوبی در زیر تراز آب ساکن دائمی باشد.ء در ساختمانزهای دائمی مصرف می‌شود. ۱-۳-۶ مشخصات شمع کلیه مشخصات شمعهای چوبی باید با مشخصات 125 ‎۸٩7۲۸‏ تطبیق نماید. مگر ابعاد آنها که معمولا به شرح زیر می‌باشد: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سسم - سمعکوبی و شمع‌ریزی و سپرکوبی . ‎٩۳/۵/۱‏ ۱۹۷ تا ۱۲ ۰ تا ۵۰ ۲۳۰ ۲ با ۱۶/۵ ۰ تا ۵۰ ۱۸ ۷ تا ۲۲/۵ ۳ تا ۵۰ ۱۸ ۳ تا ۲۷/۵ ۳ تا ۵۰ ۱۵ بیشتر از ۲۷/۵ ۳ تا ۵۰ ۳ قطر قسمت انتهایی شمعء در فاصله یک متری از انتهای شمع اندازه‌گیری می‌شود. چنانچه به هر علت پیمانکار ننواند چوب مورد نیاز شمعها را طبق مشخصاتی که در طرح تعیین شده تهیه نماید. تغییر نوع و مشخصات چوب. منوط بده موافقت دستگاه نظارت 9 کارفرما خواهد بود و در هرحال پیشنهاد مورد نظر باشد. عرض ترک, در شمعهای چوبی خام و شمعهای چوبی اصلاح شده نباید قبل از کوبیدن به ترتیب از ۱ سانتیمتر و ۱/۲۵ سانتیمتر تجاوز نماید. کجی چوب در یک قطعه ۲ متری از شمع چوبی» می‌تواند حداکثر معادل ۸۱ طول آن باشد. 4 ۲-۳-۶ اصلاح و تقویت شمع جوبی اصلاح حداکثر ظرف مدت ۶ ماه کوبیده شوند. رطوبت طبیعی شمعهای چوبی اصلاح شده نیز نباید کمتر از ۱۸ درصد. در عمق ۵ سانتیمتری چوب.» شمعهای چوبی باید به وسیله نوار فلزی در فاصله حداقل هر ۳ متر طول شمع, تقویت شوند. علاوه بر آن» شمعهای چوبی به وسیله ۳ نوار فلزی دیگر که به ترتیب در فاصله ۷/۵ و ۱۵ و ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- سانتیمتری سر شمع و ۲ نوار فلزی که در فاصله ۶۰ سانتیمتری انتهای شمع قرار می‌گیرند تقویت شوند. نوارهای فلزی باید حداقل به عرض ۲/۲ سانتیمتر و ضخامت ۰/۸ میلیمتر و از فولاد سخت ساخته شوند. نوارها باید در مقابل ۲۳۰۰ کیلوگرم کشش مقاوم باشند. نوارهای فلزی باید به وسیله گیره‌های مخصوص فولادی به طول ۶ سانتیمتر و ضخامت ۰/۹ میلیمتر روی شمع مهار شوند. مقاومت کششی گیره‌ها باید حداقل معادل ۸۷۵ مقاومت کششی نوارها باشد. نوارهای فلزی باید یک بار به دور شمع پیچیده و به وسیله دستگاههای ماشینی و یا دستی تا حد امکان کشیده و مهار شوند. کلیه بریدگیها و سوراخهای شمعهای چوبی باید به وسیله دو بار اضافه کردن مواد مخصوص حفاظت جچوب از قبیل کرندت. گودرون» قیر مذاب و مواد مشابه که مورد تأیید دستگاه نظارت باشد اصلاح شوند. چنانچه شمع چوبی یکپارچه نبوده و اتصال قطعات آن به هم لازم باشدء جزئیات طرز اتصال باید طبق نقشه و یا با تصویب دستگاه نظارت انجام گیرد. محل اتصال نباید در وسط طول شمع واقع شود. از نگاهداری شمع چوبی در محلهایی که در معرض عوامل فساد چوب است باید اکیداً خودداری شود و محل انبار کردن و نگاهداری شمعها باید مورد تأیید دستگاه نظارت قرار گیرد. ۹ ۳-۲-۶ کوبیدن شمع جوبی برای کوبیدن شمع چوبی» از چکشهایی به وزن اب تا یک برابر وزن شمع استفاده می‌شود. ارتفاع سقوط در موارد معمولی حداکثر معادل ۲ متر و در موارد استثنائی حداکثر معادل ۲/۵ متر خواهد بود. از کوبیدن شمع چوبی در طبقات خیلی سخت و یا در اعماق خیلی زیاد که توأم با سختکوبی باشد باید احتراز نمود. در مواردی که شمع چوبی از لایه‌های نسبتاً سخت می‌گذرد باید در نوک آن کلاهک مناسب قرار داده شود. اندازه و ابعاد این کلاهکها باید طبق نقشه و با تصویب دستگاه نظارت باشد. 4 ۴-۳-۶ حفاظت سر شمعها پس از کوبیدن و قطع شمعها تا ارتفاع مورد نیازء سر کلیه آنها باید بریده و به یکی از روشهای زیر اصلاح شود: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تسنسم - نسم عکوبی و تنسمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۱۹۹ الف: یک لایه مواد حفاظتی چوب به سر شمع مالیده شود و سپس کلاهک حفاظتی از قشرهای قیر و گونی به آن اضافه گردد. به طوری که سه قشر قیر و دو لایه گونی به کار برده شود. گونی باید از هر طرف سر شمع معادل ۱۵ سانتیمتر بلندتر بوده و بر روی شمع تا شود» سپس به وسیله سیم شماره ۱۰ گالوانیزه که دو بار بر روی آن پیچیده می‌شود به شمع متصل گردد. قشر نهایی قیر بعد از عمل مهار کردن گونی بر روی آن کشیده می‌شود. بنابراین پوشش قیرء بر روی سیم نیز قرار می گیرد. ب: ‏ محل بریده شده سر شمع, سه بار با مخلوط گرم کروئوزوت معادل ۶۰ و قیر معادل ۴۰ پوشیده شود و یا سه بار با کروئوزوت گرم برس زده شود و به وسیله قیر پوشیده شود و سپس یک ورق گالوانیزه روی این پوشش قرار داده و اطراف آن را خم کنند تا آب به سر شمع برخورد ننماید. پیمانکار می‌تواند هریک از دو روش فوق را جهت حفاظت سر شمعها انتخاب نمایده مگر آنکه در نقشه‌ها یا مشخصات فنی اختصاصی پیش‌بینی دیگری شده باشد. عملیات حفاظتی برای شمعهایی که در بتن قرار می‌گیرند ضروری می‌باشد. شمعهای بتنی پیش‌ساخته در ساختمانهای دائمی و در زمینهایی که کوبیدن شمع بتنی پیش‌ساخته از نظر سختی زمین میسر باشد.ء مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۱-۴-۶ ساختن شمع پیش‌ساخته باید در قالیهای صاف و بدون عیب و درز ریخته شود. قالبها باید به نحوی باشد که هیچ گونه نشست یا تغییر شکل در آنها به وجود نیاید. بتن شمعها باید صاف و بدون عیب و کرم‌خوردگی و فضای خالی باشد و ابعاد آن طوری باشد که اگر یک خط مستقیم از نوک شمع تا انتهای آن در طول شمع کشیده شود. اختلاف فاصله این خط از لبه شمع از ۲/۵ سانتیمتر تجاوز ننماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ ۳/0 مشخصات فنی عمومی راه مقاومت فشاری بتن شمعهای بتنی پیش‌ساخته حداقل مساوی ۲۵۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع است. دستگاه نظارت در موارد لازم می‌تواند استفاده از بتزهای با مقاومت بیشتر را توصیه نماید. حداقل ضخامت پوشش بتن روی آرماتور بر حسب میلیمتر» در شمع بتن مسلح پیش‌ساخته طبق جدول ۱-۶ حداقل ضخامت پوشش روی آرماتور بر حسب میلیمتر شرا که سمع در آن قرا ۵ سس ۵اتروشک نود لآ سس در زمان ساخت شمع باید دقت مخصوص به عمل آید که حداقل پوشش روی آرماتورء طبق اندازه‌های داده شده در نقشه‌هاء تأمین گردد. آرماتورهای طولی در شمعها نباید از طریق روی هم قرار گرفتن به هم وصل شوند.ء بلکه اتصالات قطر آرماتورها از هم فاصله داشته باشدء به طوری که در هر ضلع شمع و در هر مقطع عرضی آن» بیش از یک وصله وجود نداشته باشد. چنانچه امکان جوش دادن به صورت لب‌به‌لب نباشد جوشکاری باید به 0 ۱1۳۲ و یا آیین‌نامه‌های نظیر مطابقت نماید. آرماتورهای جوش شده نباید قبل از تصویب جوشکاری توسط مهندس ناظر به کار برده شود. شمعهایی که از سیمان با آلومینیوم زیاد ساخته می‌شوند نباید در ساختمازهای دائمی مصرف شوند. احتیاطهای لازم برای رفع چسبندگی بین شمعها و سکوی بتن‌ریزی به منظور جلوگیری از فشارهای سیب رسان در موقع بلند کردن شمعها باید به عمل آید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تستسم - سم عکوبی و سمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۰۹ بتن‌ریزی هر شمع باید از سر شمع به طرف پاشنه شمع و به طور مداوم انجام گیرد. بتن شمعها باید کاملاً متراکم شود. قالب اطراف شمعها را می‌توان پس از ۲۴ ساعت باز نمود. 9 شمعها باید حداقل به مدت ۷ روز تا موقعی که بتن حداقل مقاومت مشخصه ۲۸ روزه را کسب نماید در روی سکوی بتن‌ریزی باقی بمانند. در صورتی که برای عمل آوردن بتن شمعهاء از حمام بخار استفاده شود. با تصویب دستگاه نظارت می‌توان شمعها را بعد از ۲۴ ساعت از محل ساخت بلند کرد. عمل آوردن بتن شمعها بر طبق مندرجات فصل بتن خواهد بود. شمعهای بتن مسلح پس از ساخته شدن و قبل از بلندکردن باید به دقت نمره‌گذاری شده و طول و تاریخ ساخت به وضوح روی آنها نوشته شود. همچنین هر شمع باید با علامت محو نشدنی در هر یک متر فاصله در نیمه تحتانی و در هر ۲۰ سانتیمتر در نیمه فوقانی علامت‌گذاری شود. شمعها باید طوری روی هم چیده و انبار شوند که عبور هوا از بین آنها ممکن باشد. محل انبار کردن روی هم بدون آنکه قطعه تخته‌ای در دو طرف شمع بین آنها قرارداده شود ممنوع است. محل مجاز برای قرار گرفتن تخته‌ها حدود محلی است که قلاب بلند کردن در آن حدود قرار داده شده است. این قطعات چوبی باید در جهت محور عمود بر کف انبار کاملاً روی هم واقع باشد و خستگی اضافی در اثر در حین عمل آوردن شمعها در محوطه انبار» باید مرتباً آنها را از طریق آیپاشی مرطوب نگه داشت و با پوشاندن آنها از خشک شدنشان جلوگیری کرد. شمعها نباید زودتر از ۲۸ روز از تاریخ بتن‌ریزی کوبیده چنانچه شمع بتن مسلح پیش‌ساخته روی طبقه‌ای سخت ولی شیبدار کوبیده می‌شود و یا آنکه از طبقات دارای قطعات سنگ و قلوه سنگهای بزرگ می‌گذرد. خطر انحراف شمع در زمین و در نتیجه شکستن شمع در زیر زمین وجود دارد. برای کنترل صحت عملیات با تصویب کارفرماء در تعدادی از شمعهای آزمایشی و تعدادی از شمعهای کار قبل از بتن‌ریزی» لوله‌های فولادی به قطر داخلی ۴۲ میلیمتر و ضخامت دیواره ۱/۵ میلیمتر در مرکز و در امتداد محور طولی شمع قرار داده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳.۰۲ ۳/۱ مشخصات فنی عمومی راه قبل از کوبیدن شمع» محل قرار گرفتن لوله فوق‌الدکر در یک قطعه ۵ متری از شمع بتنی» نباید بیش از ۵ میلیمتر از خط مستقیم انحراف داشته باشد. چنانچه شمع از قطعات به هم متصل شده تشکیل پس از اتمام عملیات کوبیدن» یک لوله به قطر خارجی ۳۶ میلیمتر با ضخامت بدنه ۸ میلیمتر که طول آن ۱/۸ متر است در داخل سوراخ ۴۲ میلیمتری فرو می‌برند. چنانچه لوله به انتهای تحتانی شمع با وزن خود فرو رودء شمع سالم است و انحراف ندارد. در غیر این صورت باید با دستگاه سنجش, میزان انحراف را اندازه‌گیری کرد تا بتوان نسبت به قبول یا رد شمع تصمیم‌گیری نمود. ۹ ۲-۴-۶ حمل و کوبیدن شمعها جابه‌جا کردنها و حمل و نقل بین سکوی بتن‌ریزی» انبار دسته‌بندی و تجهیزات شمع‌کوبی» از یک قلاب و یا وسیله مصوب دیگری استفاده شود. همچنین در موقع بلند کردن شمعها در محل شمع‌کوبی, باید از نوار سیمی» قلاب یا وسیله مصوب دیگر استفاده کرد. دستگاههای شمع کوب باید مورد تأیید دستگاه نظارت باشد. دستگاههای شمع کوب باید به چکش با ظرفیت کوبندگی لازم برای شمعها مجهز بوده و باید چرخهای کشش جداگانه برای بلند کردن چکش و شمعها به طور مستقل از هم داشته باشد. حداقل وزن چکش شمع‌کوب ۱۳۶۰ کیلوگرم (۲۰۰۰ پوند) است و ارتفاع افتادن چکش باید کمتر از ۳ متر باشد. وزن چکش با نیروی وارده به شمع باید طوری باشد که شمع در هر ضربه لااقل ۳ میلیمتر در زمین فرو رود. جرثقیلی که دستگاه شمع کوب روی آن نصب شده باید قادر باشد در حالی که چکش و شمع هر دو به طور معلق از آن آویزان است تغییر مکان داده و مضافاً بتواند در حال آویزان بودن چکش و شمع دور خود بچرخد. شمع کوب باید مجهز به یک هادی محکم که به طور استوار بر جای خود تکیه کندء جهت هدایت شمعهای عمودی و همچنین شمعهای مورب باشد. وزن مناسب برای دستگاه شمع کوب معادل حدود وزن شمع می‌باشد و می‌تواندحداکثر تا دو برابر وزن شمع افزایش یابد. در زمینهای سست از کوبیدن شمع با چکشهای زیاد سبک باید خودداری شود.ء زیرا -------- صفحهٔ بعد -------- فصل شم - سم عکوبی و شمع‌ریزی و سپرکویی . ‎٩۳/۵/(‏ ۳ باعث سیب رسیدن به شمع می‌شود و در زمینهای سخت نیز به کار بردن چکشهای زیاد سنگین به شمع سیب می‌رساند. در صورت لزوم شمع‌کوب باید قادر به کوبیدن شمعهایی باشد که طول آنها ۲ متر بیشتر از طول نشان داده شده در نقشه‌ها باشند. هنگام کوبیدن شمعها باید کلاهک یا هر وسیله مناسب دیگری که مورد تأیید دستگاه نظارت قرار گیردء برای نگه داشتن سر شمع در وضع صحیح و مستقیم به کار برده شود. ضربات چکش شمع کوب باید از طریق یک قطعه چوب که الیاف آن در موازات محور شمع باشد. منتقل شود. انواع دیگری از کلاهک شمع‌کوبی با همان قدرت و خصوصیات انتقالی قطعه چوب در صورت تأیید دستگاه نظارت می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد. شمعها باید در موقع قرار گرفتن و کوبیده شدن به نحوی هدایت شوند که دقیقاًو یا با زاویه مورب مقرر کوبیده شوند و از وضع صحیح شمعها اطمینان حاصل گردد. شمعهایی که با دقت مقرر کوبیده شود. این گونه عملیات اضافی کلاً به هزینه پیمانکار خواهد بود. هر شمع باید حتی‌الامکان به صورت مداوم تا عمق مقرر در نقشه‌ها و یا طبق دستور دستگاه نظارت کوبیده شود. چنانچه تامین ظرفیت تحمل رضایتبخش بدون ازدیاد طول شمع میسر نگردد, پیمانکار باید شمعهای ناقص و آسیب دیده که نتوان تا حد مورد قبول دستگاه نظارت آنها را تعمیر نمود مردود شناخته خواهند شد. شمعهایی که ضمن شمع‌کوبی تا حد غیر قابل تعمیر آسیب دیده باشند بایستی بیرون آورده شده و تعویض شوند. از آب یا هوای تحت فشار برای کوبیدن شمعها » تنها در صورت تصویب دستگاه نظارت می‌توان استفاده نمود. پیمانکار موظف است در هنگام اجرای کار و به منظور جلوگیری از خطرات, کلیه پیش‌بینیهای لازم را -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۹۳/۵/( ۳۰۳۴‏ متشسخصات فنی عمومی راه پیمانکار باید اطلاعات لازم را در مورد شمع‌کوبها و چکشهایی که به کار خواهد برد ارائه دهد و همچنین نقشه‌های تفصیلی دایر بر ترتیب شمع‌کوبی» وضع کلاهک شمع و روش جابه‌جا کردن و پیمانکار باید برای قرار دادن صحیح شمعها روش مناسبی اتخاد و اجرا نماید جزئیات این روش همراه با برنامه پیمانکار برای ترتیبی که یک‌یک شمعها کوبیده خواهند شد باید جهت تصویب تسلیم دستگاه نظارت گردد. چنانچه کوبیدن شمعها باعث جابه‌جایی و تورم زیاد خاک واحیاناً وارد آوردن خسارت به ساختمانهای مجاور باشد. باید فوراً با اطلاع کارفرما عملیات را متوقف نمود و در صورت لزوم و تصویب دستگاه در بعضی مواقع کوبیدن یک شمع ممکن است باعث بالا آمدن یک یا یک گروه از شمعهای مجاور که قبلاً کوبیده شده‌اند گردد. این احتمال در مورد شمع چوبی بیشتر است. با اتخاذ تدابیر مناسب از جمله پیش‌حفاری از وقوع چنین اتفاقی باید جلوگیری نمود. پیمانکار بایستی برای هر شمع شناسنامه‌ای دایر بر تاریخ شمع‌کوبی» شماره شمع» محل شمع» طول کل شمع» میزان نفود در زیر وزن چکش, طول کلی عمق نفودء سطح نهایی پنجه و نوع و اندازه چکش شمع کوب مورد استفاده» تهیه نماید. علاوه بر آن مقدار نفوذ هر شمع طبق دستور مهندس ناظر بایستی درج شود و تعداد ضربات حداقل در ۳ مرحله ۲۰ سانتیمتری آخر باید ثبت شود. ۰ ۳-۴-۶ ارزش باربری و نفوذا شمعهای کوبیدنی» (به جز آن دسته از شمعهایی که تحت آزمایش بارگذاری قرار می‌گیرند) باید تا رسیدن به میزان باربری معینی که در نقشه‌ها یا مشخصات فنی خصوصی ارائه شده است کوبیده شوند. همچنین این شمعها باید حداقل تا ۳/۶ متر (۱۲ فوت) در داخل زمین طبیعی نفوذ کنند و در صورتی که برای نوک شمع تراز معینی تعیین شده باشد.ء باید حداقل به آن تراز برسند مگر آنکه دستگاه نظارت م2 ۷۵16 ۳02718 ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نسشسم - نسم عکوبی و شسمع‌ریزی و سپرکوبی . ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۹۵ دستور دیگری در این مورد ابلاغ نماید. شمعهایی که تحت آزمایش بارگذاری قرار می‌گیرند باید تا تراز سطح زمین طبیعی در مناطقی که خاکریزی شده است عبارت است از سطح زیر خاکریزی یا سطح زیر سر شمع» هرکدام که پایین‌تر است. در صورتی که بار طراحی شمع در نقشه‌ها یا مشخصات فنی خصوصی ارائه نشده باشد.ء باید شمعها را تا رسیدن به میزان باربری برابر ۴۵ تن کوبید. میزان باربری شمعهای کوبیدنی از روابط زیر تعیین می‌شود: ۱- برای شمعهایی که با سقوط چکش کوبیده می شوند. 72 ره ۲- برای شمعهایی که با چکش تکی یا دوتایی یا چکشهای دیزلی کوبیده می‌شوند. ۳۵ 1 که در آزها: م <* بار ایمنی با ضریب اطمینان کافی بر حسب پوند. 1[ > وزن چکش بر حسب پوند 5 میزان نفوذ در هر ضربه بر حسب اینچ که از میانگین مقادیر چند ضربه آخر به دست می‌آید. میزان نفوذ باید در شرایطی که چکش برجهندگی! قابل توجهی نداشته باشد و ضربه آخر بر روی یک شمع با سر سالم و یا روی بلوک مخصوص کوبیدن " وارد می‌شود. اندازه‌گیری شود. > میزان انرژی حاصل از چکش که بر حسب فوت - پوند می‌باشد و توسط سازنده ارائه می‌شود. 40 .1 12۲1۷1۵۶ . 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۳/0 مشخصات فنی عمومی راه ۹ ۰ ۴-۳-۶ بریدن سر شمع آرماتورهای موجود در شمعها باید طبق اندازه‌هایی که در نقشه‌ها نشان داده شده در بتن قرار گیرد. آرماتورهای سر شمعها باید با ابزارألات دستی یا مکانیکی بریده شود. منفجر نمودن سر شمعها پایین‌ترین لایه آرماتور فولادی آن ابنیه قطع شود. هرگاه بتن سر شمعها تا میزانی پایین‌تر از ارتفاع فوق أسیب ببیندء پیمانکار باید به هزینه خود سر شمع را مرمت نماید. دستگاه نظارت ممکن است در چنین مواردی برای پوشش آرماتورها ضخامت تعیین نماید. ۵-۴-۶ تطویل شمع در صورتی که طول یک قطعه شمع بتنی برای تحمل بارهای در نظر گرفته شده کافی نبوده و احتیاج به تطویل داشته باشد, معمولاً یکی از روشهای زیر باید انجام گیرد: الف: تطویل شمع به روش بتن‌ریزی درمحل: در این صورت میله‌های آرماتور موجود در سرشمعها باید تقریباً در طولی معادل ۵۰ برابر قطر میله‌ها لخت شوند. آرماتورهای جدید به مقدار و طول تعیین شده توسط مهندس بایستی اضافه گردد و میله‌ها باید حداقل در طولی معادل ۴۵ برابر حداکثر قطر میله‌ها روی هم قرار بگیرند و یا در صورت تصویب دستگاه نظارت در تمام طول با آرماتورهای بیرون آمده جوش شوند. قالب‌بندی باید با دقت زیاد انجام گیرد تا طول اضافی شمع در امتداد مستقیم شمعی که قبلاً کوبیده شده است قرار گیرد. بتن مصرفی باید از نوعی باشد که برای شمعهای بتن مسلح تعیین شده است و از طریق لرزاندن متراکم و یکپارچه گردد. قسمت فوقانی شمع بایستی طبق نقشه‌های تفصیلی ساخته شود. قسمت تطویلی باید مرتباً در حین عمل آمدن بتن» پوشیده و مرطوب نگه داشته شود. کوبیدن مجدد شمع نباید قبل از ۲۸ روز پس از بتن‌ریزی انجام شود. جهت تطویل شمعهاء با تصویب دستگاه نظارت می‌توان از سیمان زودگیر استفاده نمود. چنانچه شمع بعد از تطویل کوبیده نمی‌شود. سر شمع باید با مقدار لازم آرماتورهایی که از بتن سر شمع خارج می‌شوند.ء ریخته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سنتسم - سم عکوبی و سمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۰۷ ب: به کاربردن اتصالات مخصوص: طول شمع بتنی را می‌توان با تعبیه اتصالات مخصوصی که به صورت نر و ماده در دو سر شمع قرار گرفته و سر یک قطعه شمع را به قطعه دیگر متصل می‌نماید زیاد نمود. در چنین حالتی اتصالات مصرف شده باید مورد تصویب دستگاه نظارت باشد. در صورتی که وضع شمع طوری است که اتصالات در خارج از زمین واقع می‌شود. به منظور جلوگیری از زنگزدگی باید روی اتصالات با رنگ مورد تصویب دستگاه نظارت پوشانیده شود. ۹ ۶-۳-۶ بارگذاری شمعها 4 ۵-۶ سمع فلزی در مواردی که طول شمع و یا سختی زمین به کار بردن شمع فلزی را از نظر فنی و اقتصادی توجیه نمایدء از شمع فلزی استفاده می‌شود. ۹ ۱-۵-۶ کلیات شمع فلزی باید بر اساس مقاطع نشان داده شده در نقشه‌ها تهیه شود. این نوع شمع می‌تواند به صورت مقاطع ]۲ یا لوله یا قوطی یا مقاطع مرکب که از جوش کردن ورقها و یا سپرهای فلزی حاصل می‌شود باشد. باید دقت شود که شمع فلزی مخصوصاً با مقطع [] هنگام عبور از طبقات سخت یا چنانچه شعاع انحنای شمع 1[ بعد از کوبیدن کمتر از ۲۶۶ متر باشد. آن شمع قابل بارگذاری نیست. برای اندازه‌گیری شعاع انحنای شمع 1 یک نبشی در گوشه یا یک ناودانی در میان شمع» با ته بسته, جوش می‌نمایند و از داخل این قسمت می‌توان وسیله اندازه‌گیری انحراف را پایین داد و میزان -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/2/ ۳۰۸‏ مشخصات فنی عمومی راه انحراف شمع را اندازه گرفت. نوع فولاد شمعهای فلزی باید با مشخصات ۸36 ۸۹51۸ با مشابه که در مورد شمعهای فلری خطر زنگ زدن مطرح است. بنابراین در محلهایی که خطر زنگ زدن شمعها موجود است باید آزها را حفاظت نمود. ۹ ۵-۶ اتصالات شمع و یا در حین کار انجام گیرد. سطوحی که به هم جوش می‌شوند باید صاف و یکنواخت و تمیز و بدون چربی باشند. قطعاتی که به هم جوش می‌شوند باید تا پایان عمل جوشکاری به وسیله پیچ؛ گیره و یا خال جوش به یکدیگر مهار شوند. جوشهای انجام شده که به وسیله جوشکاران ماهر و با تجربه انجام خواهد گرفت» باید در بررسی عینی» سالم؛ بدون ترک و به هم پیوسته باشند. همچنین جوشها باید طبق نقشه و مشخصات بوده و در داخل آنها فضای خالی وجود نداشته باشد. ۶-۶ شمع بتنی ریخته در محل لزوم استفاده از قطرهای زیاد به کار بردن انواعی از شمع بتنی ریخته در محل را ایجاب نماید. از این نوع شمع استفاده می‌شود. ۱-۶-۶ انواع مختلف شمع بتنی ریخته در محل شامل یکی از انواع زیر است. ب: لوله فولادی یا بتنی که تا عمق مطلوب کوبیده شده و سپس داخل لوله با بتن پر شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سسم - نسم عکوبی و ُسمع‌ریزی و سپرکوبی . ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۹ ۹ ۲-۶-۶ خحفاری حفاری شمعهای ریخته در محل, به وسیله دستگاههای مخصوص و به قطرهای مختلف انجام می‌گیرد در صورتی که امکان ریزش دیواره‌های محل حفاری شده شمع, در اثر فشار خاک و یا آب وجود داشته باشدء باید با تصویب دستگاه نظارت» به یکی از روشهای زیر از ریزش جداره جلوگیری نمود: الف: به کار بردن مخلوط آب و بنتونیت یا مواد مشابه. ب: به کار بردن لوله فلزی در سرتاسر چاه. پ: به کار بردن لوله فلزی در قسمتهای اولیه چاه و مخلوط آب و بنتونیت و یا مواد مشابه» در سایر ت: به کار بردن لوله بتنی که در محل باقی می‌ماند. در مواقعی که برای نگاهداری جداره چاه حفاری از بنتونیت یا مواد مشابه استفاده می‌شود.ء میزان گرم بنتونیت در یک لیتر آب است. محلول بنتونیت باید در حوضچه‌های مخصوص قبلاً آماده شود. برای جلوگیری از تشکیل کلوخه باید پودر بنتونیت به آب افزوده و مرتب به هم زده شود. آماده مصرف شدن محلول بنتونیت نیاز به زمان دارد که با گرم کردن آب زمان آن کوتاه می‌گردد. بنتونیت مصرف شده را می‌توان به حوضچه مخصوص وارد و پس از صاف شدن مجدداً مصرف نمود. تحت هیچ شرایطی نباید مواد اضافی دیگر مانند خاک رس و غیره به داخل چاه حفاری شده ریخته شود. استفاده از سیمان و دیگر مواد مشابه در صورت تأیید دستگاه نظارت برای حالتهای خاص اجرایی بلامانع است. در صورتی که امکان ریزش دیواره‌های محل حفاری شمع در اثر فشار خاک و یا جریان شدید آب در قسمتی و یا تمام چاه وجود داشته باشد می‌توان با توجه به جنس جداره چاه حفاری و با تصویب دستگاه نظارت» در قسمتهای اولیه و یا تمام طول چاه حفاری, از لوله فلزی استفاده نمود. در پایان حفاری و قبل از بتن‌ریزی» باید کلیه مواد موجود در محل حفاری شده شمع» بیرون آورده شود. مواد حاصله از حفاری» باید طبق نظر دستگاه نظارت به خارج از محل کار حمل, انبار و تسطیح شوند. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵2/ ۳۹۰‏ مشخصات فنی عمومی راه انجام گیرد و کلیه مواد حاصله از حفاری که نشان دهنده نوع خاک طبقات مختلف می‌باشد»ء جهت بررسی دستگاه نظارت و مقایسه آنها با نتایج آزمایشات اولیه؛ به وسیله پیمانکار جمع‌آوری گردد. با توجه به فصول مختلف سال و یا جنس بستر رودخانه و موقعیت آن ممکن است برای حفاری محل شمع, احتیاج به ایحاد سکوی حفاری باشد که در این صورت طبق دستور کتبی دستگاه نظارت باید نسبت به ایجاد آن به وسیله پیمانکار اقدام شود. در عملیات حفاری محل شمع, زمینهای سنگی به زمینهایی اطلاق می‌گردد که حفاری در آنها طبق تشخیص دستگاه نظارت» بدون استفاده از ترپان با وسایل مشاب میسر نباشد. استفاده از ترپان به هیچ وجه نباید موجب ریزش و یا عدم پیوستگی خاک جداره چاه گردد. پس از حفاری» بتن‌ریزی باید بلافاصله شروع گردد. ۹ ۶-۶ بتن‌ریزی شمع بتن‌ریزی در محل حفاری شده شمع» به وسیله لوله مخصوص (ترمی) انجام می‌گیرد و باید به صورتی باشد که بتن» حفره‌های جداره و انبار انتهای شمع را کاملاً پر نماید. به این منظور در مدتی که بتن‌ریزی ادامه داردء باید توجه نمود که انتهای آن همیشه تا ۲ متر در بتن باشد. چنانچه جریان بتن در شمع» کوتاه کردن طول لوله ترمی را ایجاب نماید. باید به طوری کوتاه شود که انتهای آن همواره در بتن باقی بماند. در صورت استفاده از لوله فلزی جهت حفاری و در حالتی که مقرر است لوله فلزی بیرون کشیده شود. این لوله باید بلافاصله بعد از اتمام بتن‌ریزی و قبل از گیرش بتن بیرون کشیده شود. بتن شمعهای ریخته در محل باید از نوع بتن ۴۰۰ کیلوگرم سیمان باشد و با سیمان پرتلند ساخته شود مگر آنکه نوع دیگری از بتن در نقشه‌ها و یا در دفترچه مشخصات فنی اختصاصی ذکر شده باشد. بتن مصرف شده در شمع باید حدود ۱۵۰ میلیمتر روانی" داشته باشد. میزان روانی بتن شمع باید در نقشه‌ها و مشخصات فنی خصوصی قید شود. با تصویب دستگاه نظارت می‌توان از مواد روان کننده در بتن استفاده نمود. بتن شمع احتیاج به ویبره کردن ندارد. ۱. -------- صفحهٔ بعد -------- در مواردی که قطر شمع زیاد بوده و مدت بتن‌ریزی به علت زیاد بودن حجم بتن طولانی می‌شود. می‌توان در صورت تصویب دستگاه نظارت از مواد کندگیر کننده استفاده نمودء به شرطی که این نوع موادء مقاومت بتن را تقلیل ندهد. بتن‌ریزی شمع باید به صورت پیوسته انجام گیرد.ء لذا باید یک دستگاه بتونیر اضافی در کارگاه آماده باشد تا در صورت لزوم بلافاصله برای ادامه کار مورد استفاده قرار گیرد. زمان خاتمه حفاری تا شروع بتن‌ریزی» نباید بیش از ۶ ساعت به طول انجامد. در صورتی که این مدت به دلایل غیر قابل پیش‌بینی بیشتر شدء رسوب مواد معلق و یا ریزش جداره» ممکن است موادی را در ته چاه جمع نماید که باید قبل از شروع بتن‌ریزی با وسایل مناسب تمیز گردند. آیهای سطحی نباید به محل حفاری راه یاید. بتن‌ریزی باید تا بالاتر از سطح نهایی بتن شمع ادامه یابد. ارتفاع بتن‌ریزی اضافی» در صورتی که بتن‌ریزی در زیر سطح آب انجام شود معادل ۱/۵ متر تا ۳ متر و در صورتی که بتن‌ریزی در محل خشک انجام شود. معادل ۷/۵ سانتیمتر تا ۳۰ سانتیمتر خواهد بود. ارتفاع بتن‌ریزی اضافی باید در نقشه‌ها و ارتفاع بتن‌ریزی اضافی, با توجه به موقعیت محل و در صورتی که در نقشه‌های مصوب مشخص نشده باشدء وسیله دستگاه نظارت تعیین و ابلاغ خواهد شد. پس از اتمام عملیات بتن‌ریزی شمعء روی شمعها باید برای مدت ۷ روز» خیس نگهداری شود و سپس سر کلیه شمعها به اندازه مورد لزوم بریده شود و برای ساختمان پایه‌ها آماده گردد. تحت هیچ شرایطی نباید بتن اضافی روی شمع قبل از ۷ روز بریده شود. ۴-۶-۶ مشخصات لوله‌های فولادی لوله‌های فولادی باید دارای مقاومت لازم و مطابق ۸36 /۸۹7 باشندء به طوری که قبل از باید آب‌بند باشند.ء تا قبل از بتن‌ریزی آب به داخل شمعها نفود ننماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۲ (/۳ث مشخصات فنی عمومی واه لوله‌ها ممکن است استوانه‌ای شکل و با دارای مقطع دایره کوچک در نوک و مقطع دایره بزرگتر در لوله‌هایی که بدون میله وسط " کوبیده می‌شوند و ضربه مستقیماً به لوله وارد می‌شود. باید به نوکهای مقاوم فولادی برای کوبیدن مجهز باشند و تمام اتصالات لوله فولادی باید به صورت یکسره طبق معیارهای 1.1 (] از ۸۱۷5 جوش شود تا مقاومت کامل در مقطع آن حفظ گردد. ۹ ۵-۶-۶ شرایط کوبیدن لوله‌های فولادی پس از کوبیدن لوله‌ها و قبل از جاگذاری و ریختن بتن» لوله فولادی باید مورد بررسی قرار گیرد تا اطمینان حاصل شود که شکسته نشده و یا از قطر آن در هیچ نقطه از طول کاسته نشده باشد. لوله‌ای که بر اساس نقشه کوبیده نشده و یا شکسته شده» و یا قسمتی از آن تضعیف شده باشد. به طوری که نتواند بار مجاز را منتقل نماید. مورد قبول قرار نخواهد بود. این گونه لوله‌ها باید از زمین بیرون آورده شده و لوله جدیدی جایگزین آن گردد و یا لوله جدیدی در کنار آن کوبیده شود. لوله‌هایی که از طرف دستگاه نظارت رد شود ولی امکان بیرون آوردن آن موجود نباشد باید به هزینه پیمانکار با بتن ضعیف پر شود و سپس لوله جدیدی در مجاورت آن کوبیده شود. در این صورت هزینه ازدیاد ابعاد پی که از طرف دستگاه نظارت به پیمانکار ابلاغ می‌گردد. به عهده پیمانکار خواهد بود. داخل لوله‌های کوبیده شده باید قبل از جاگذاری آرماتور و بتن‌ریزی از مواد خاکی تمیز گردند. ۶-۶-۶ آرماتور آرماتورهای شمع باید قبلاً تهیه و بسته شده باشد و پس از بازدید و تأیید مهندس ناظر و قبل از شروع بتن‌ریزی» در داخل محل حفاری شده جاگذاری و از بالا مهار شودء به طوری که فاصله آن از دیواره چاه حفظ شود. این آرماتورها بعداً طبق نقشه به آرماتورهای سر شمع متصل خواهند شد. م۱ ۷120۳۵1 . 2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تُسسم - نسم عکوبی و سمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۱۳ ۹ ۷-۶-۶ بارگذاری شمعها پیمانکار موظف است در صورت لزوم و تشخیص دستگاه نظارت» کلیه وسایل لازم جهت بارگذاری شمعها را فراهم نموده و آنها را طبق نظر دستگاه نظارت آزمایش نماید. ۷-۶ شمعهای آزمایشی و آزمایشات بار گذاری می‌شودء کوبیده شوند. شمعهای آزمایشی باید به همان ترتیب شمعهای دائمی اطراف کوبیده شوند و یک پرونده جامعی پیمانکار باید قبل از شروع عملیات شمع‌کوبی آزمایشی» نقشه‌های جزئیات. شرح و محاسبات و نحوه ترتیب آزمایش بارگذاری را جهت تصویب به دستگاه نظارت ارائه دهد. بار باید تدریجاً به وسیله جکهای هیدرولیک مجهز به فشارسنج که بار را بر حسب تن نشان می‌دهد. به شمع آزمایشی وارد گردد. یک نمودار منحنی تنظیم جهت فشارسنج مورد استفاده باید به دستگاه نظارت تسلیم گردد. میزان نشست شمع آزمایشی در زیر بار باید به وسیله دو دستگاه میکرومتر با دقت اندازه‌گیری ۰/۰۱ میلیمتر و برد حداقل ۳ سانتیمتر اندازه‌گیری شود. میکرومترهای مذکور باید روی یک پل اندازه‌گیری ثابت به نحوی نصب شوند که هیچ گونه انقباض» سنگینی یا مسائل دیگری روی قرائنها تأثیر نگذارد. مجموعه کامل آزمایشی باید در مقابل باران و تابش آفتاب پوشیده شود. آزمایشی و استقرار سربار مناسب شمعهای مهاری» انجام شود. آزمایش مورد نظر باید در مراحل بارگذاری متوالی هریک به مدت ۱۵ دقیقه و با افزایش ۵ تن بار یا طبق نظر دستگاه نظارت انجام شود. در هر مرحله بارگذاری, فشار جکها باید ثابت نگهداری شود و میزان نشستها بعداز ۲ ۴ ۸ ۱۵ دقیقه قرائت گردد. پس از رسیدن به حداکثر بار آزمایشی تعیین شده توسط دستگاه نظارت» یا گسیختگی زمین» یعنی زمانی که بار فقط به وسیله پمپ زدن یکنواخت و ثابت قابل نگهداری می‌باشدء پمپ‌زنی باید متوقف -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۴ /۹۳ مشسخصات فنی عمومی ,اه شود. مقدار نشستهای کلی, بار و سایر اطلاعات مربوطه بایستی بلافاصله بعد از قطع پمپ‌زنی و مجدداً در فواصل زمانی فوق‌الد کر مجموعاً به مدت ۱۵ دقیقه ثبت گردد. سپس کلیه بارها تدریحاً برداشته شود و قطعه مورد نظر به حال خود گذارده شود. نشستهای کلی باید بلافاصله پس از برداشتن کلیه بارها در فواصل ۵/*» ۱ ۲ ۰۴ ۸ ۱۵ و ۳۰ دقیقه و یا بعد از آن در هر ۳۰ دقیقه ثبت شود. جهش نهایی نشست.» ۴ ساعت بعد از برداشت بار بایستی ثبت شود. در طی تمام مدت آزمایش بارگذاری» بایستی گزارش زمانی آزمایش ثبت شده و یک نسخه از آن بلافاصله بعد از تکمیل آزمایش به دستگاه نظارت ارائه شود. این گزارش باید شامل مقدار بارگذاری؛ قرائتهای فشارسنج و قرائتهای میکرومترها برای زمان سپری شده از لحظه بارگذاری» تاریخ و ساعت شروع و تکمیل آزمایش» زمانهای وقفه پیش‌بینی نشده و غیره باشد. همچنین باید یک نمودار که نشان دهنده نشستهای نهایی بر حسب میلیمتر برای هر مرحله بارگذاری بر حسب تن می‌باشد به گزارش فوق ضمیمه شود. بارگذاری آزمایشی باید فقط در شرایطی که هوا آرام است انجام گیرد. تفسیر نتایج آزمایش و تعیین ضوابط شمع‌کوبی» توسط دستگاه نظارت تعیین خواهد شد. ۸-۶ مشخصات و آزمایشها ۹ ۱-۸-۶ مشخصات بتن» قالب» آرماتور و لوله‌های فولادی مصرف شده در انواع مختلف شمعها باید با ۹ ۲-۸-۶ آزمایشهای مصالح مصرف شده در انواع مختلف شمعها ی اساس آزمایشهای مربوطه که در سایر فصول مشخصات فنی عمومی مندرج است انجام می‌گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- 4 ۹-۶ سپرها و مهارها ۹ ۱-۹-۶ مقدمه سپرها اجزاء ساختمانی هستند که باید هر قسمت از آن بد تنهایی قادر باشد نیروهای وارده به آن هم باید بتوانند به زمین منتقل کنند. ۱-۱-۹-۶ برای حفاظت در مورد گودیرداریها با دیواره قائم جهت جلوگیری از ریزش خاک و ورود آب به داخل گودال و همچنین جهت حفاظت خاکریزهای با دیواره قائم (سدهای انحرافی) و بالاخره در مورد پی‌سازی با هوای متراکم و غیره. ۲-۱-۹۶ به صورت قسمتی از ساختمان که در زمین باقی می‌ماند جهت تحمل رانش خاک و فشار آب و یا جلوگیری از شسته شدن زیر پی‌ها و غیره. مصالح ساختمانی سپرها عبارتند از فولاد. بتن فولادی» بتن پیش‌تنیده و چوب. 4 ۲-۹۶ سیرهای جوبی سپرهای چوبی باید در زمینهایی به کار برده شود که کوبیدن آنها در اثر تراکم و سختی زمین به مشکلی برخورد ننماید. در صورتی که سپر برای مدت طولانی و یا برای همیشه در زمین باقی بماند بایستی خطر فاسد شدن چوبء و همچنین آفات چوب در زمین» موجود نباشد. عرض سپرهای چوبی ضخامت سپرها را می‌توان از روی فرمول تجربی زیر به دست آورد: [2 <ل0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ (/۳ث مشخصات فنی عمومی راه که در آن 4 بر حسب سانتیمتر و با طول سپر بر حسب متر است. مثلاً برای طول سپر برابر ۱۰ متر»ء ضخامت آن برابر است با ۲۱۰-۲۰ سانتیمتر. در صورتی که در پشت سپرها آب موجود باشد باید برای جلوگیری از خروج آب و ورود آب به داخل گودال سپرها را به صورت نر و ماده به هم وصل نمود. لبه پایین سپر باید هر قدر زمین سست‌تر باشد تیزتر انتخاب شود. در صورتی که زمین خیلی سخت باشد باید لبه پایین سپر به وسیله یک ورقه فلزی به ضخامت حدود ۲ میلیمتر حفاظت شود. سر سپرها به وسیله یک حلقه از ورقه فلری به ضخامت ۲ سانتیمتر و به ارتفاع حدود ۱۰ سانتیمتر باید حفاظت شود که در موقع کوبیدن از شکاف خوردن جلوگیری شود. در صورتی که آب موجود نباشد و سپر فقط برای جلوگیری از ریزش خاک باشد می‌توان سپرها را بدون نر و ماده در کنار یکدیگر در زمین کوبید و به تدریج با فرو رفتن سپرها گودبرداری نمود. سپرها به قابهای افقی کمربندی که از داخل نیز به وسیله تعداد لازم تیر افقی تقویت می‌شوند تکیه می‌کنند و تیرهای افقی کمربندی هم به وسیله پشت‌بندها به آب و احیاناً نیروی قائم وارده محاسبه شوند. ۳-۹-۶ سپرهای فلزی سپرهای فلزی از مهمترین نوع سپرها بوده و بیش از انواع سپرهای دیگر مصرف می‌شود که در تمام موارد می‌توان به کار برد به استثنای مواقعی که مواد مضره برای فولاد در خاک و یا آب محل سپرکویی موجود باشد. در صورتی که عمق گودبرداری زیاد نباشد و ضمناً خطر ورود آب به داخل محل گودبرداری هم موجود نباشد می‌توان سپرهای فلزی را بدون قفل (نر و ماده) به کار برد. در صورتی که در پشت سپر فشار آب موجود باشد باید سپرها را با قفل (نر و ماده) به کار برد. در مواردی که عمق گودبرداری زیاد نباشد و در نتیجه سیر بتواند به تنهایی فشار خاک و آب را تحمل نماید می‌توان سپر را بدون تکیه‌گاه در زمین کوبید. در کلیه موارد دیگر باید سپرها را به تیرهای کمربندی تکیه داد که این تیرهای کمربندی هم به نوبه خود بار وارده را به وسیله پشت‌بندها به زمین و یا به سمت مقابل منتقل می‌نمایند. این پشت‌بندها را بر حسب مقدار نیروی وارده از چوب و یا فلز -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تُسسم - نسم عکوبی و سمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۲۱۷۷ می‌توان انتخاب نمود. سپر و این تیرها باید برای رانش خاک و فشار آب و احیاناً نیروهای قائم وارده در صورتی که پشت‌بندها در داخل محل گودبرداری مزاحم و مانع عملیات ساختمانی شود باید سپرها را به سمت خارج در خاک مهار نمود. ۹ ۳-۹-۶ سپرهای مرکب از فولاد و چوب در این طریقه تیر آهن به فواصل ۱/۵ تا ۲/۵ متر در زمین کوبیده می‌شود و سپس با پیشرفت گودبرداری در بین تیر آهنها تخته‌هایی به طور افقی نصب می‌نمایند و تیرهای فولادی را به وسیله تیرهای افقی در جلو به یکدیگر تکیه داده و یا از عقب در خاک مهار می‌نمایند. تیرهای فولادی بستگی به مقدار رانش خاک در پشت آنها دارد و معمولاً بین 14 | تا 40 | می‌باشد. این تیرها باید حداقل تا حدود ۲ متر در زیر کف گودبرداری کوبیده شود. تخته‌هایی که به طور افقی بین تیرهای فولادی نصب می‌شوند دارای ضخامت ۵ تا ۱۰ سانتیمتر می‌باشد. استفاده از این تخته‌ها برای قالب خارجی بتن مجاز است. این تخته‌ها می‌تواند در زمین باقی بماند و یا با پیشرفت ساختمان آنها را از زمین خارج نمود. تیرهای فولادی معمولاً به وسیله پشت‌بندهای چوبی یا فلزی به یکدیگر تکیه می‌کنند. این تیرهای چوبی و یا فلزی باید برای نیروی وارده از رانش خاک به دقت محاسبه شوند و به خصوص کمانش این تیرها نیز به دقت مورد بررسی قرار گیرد. در صورتی که فاصله بین تیرهای فولادی در دو طرف گودبرداری خیلی زیاد باشد باید از لحاظ اقتصادی در وسط محل گودبرداری هم پایه‌هایی جمت تکیه‌گاه ۵-۹-۶ سیرهای بتن فولادی سپرهای بتن فولادی باید از بتن نسبتاً سفت تهیه شود و تاب فشاری بتن سپر در موقع کوبیدن نباید از ۳۴۵۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع کمتر باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ضخامت سپرها بستگی دارد به احتیاجات ساختمانی و استاتیکی و شرایط کوبیدن سپرء ولی حداقل ضخامت باید از ۱۳ سانتیمتر کمتر نباشد. ضمناً برای اینکه وزن سپر هم زیاده از حد سنگین نشود حداکثر ضخامت معمولاً نباید از ۴۰ سانتیمتر زیادتر باشد. عرض سپرها معمولاً ۵۰ سانتیمتر و طول آنها ۱۵ متر و در موارد استثنائی تا ۲۰ متر انتخاب می‌شود. این سپرها باید برای بارهای وارده در موارد زیر محاسبه شوند: الف: در موقع انبار کردن و روی هم چیدن ب: ‏ در موقع حمل و نقل از محل انبار یا کارگاه به محل کوبیدن پ: ‏ در موقع بلند کردن در محل سپرکوبی ت: برای بار وارده در حین سپرکوبی ث: برای نیروهای وارده در اثر رانش خاک و فشار آب و احیاناً بار قائم اتصال دو سپر کنار هم در قسمت پایین سپر تا ارتفاع ۱/۵ متر می‌تواند به صورت کام و زبانه انجام گیرد ولی در قسمت بالایی سپرها باید در هر دو یک شیار وجود داشته باشد که پس از کوبیدن کامل دو سپر این حفره به وسیله بتن یا یک ماده عایق کننده دیگر پر می‌شود. عرض این شیارها نباید از یک سوم ضخامت سیر بیشتر شودء ضمن آنکه باید از ۱۰ سانتیمتر هم کمتر باشد. عمق این شیارها هم سپرها دارای فولاد طولی می‌باشند که باید برای نیروهای وارده محاسبه شوند. تنگهای سپر معمولاً از فولاد گرد با قطر ۵ میلیمتر می‌باشد به فاصله ۱۵ سانتیمتر که در دو انتهای سپر در طول معینی این فاصله به ۵ سانتیمتر تقلیل داده می‌شود. سپرهای بتن فولادی فقط باید در مواردی به کار رود که بتوان آنها را بدون آنکه صدمه‌ای ببینند کاملاً غیر قابل نفوذ کنار یکدیگر کوبید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تسنسم - نسم عکوبی و نسمع‌ریزی و سپ رکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۹۹ 1 8 که زر مت 23 ار 5 ی ط شکل ۱-۶ ۹ ۶-۹-۶ سپرهای مرکب از تیر فولادی و بتن در این طریقه ابتدا ریلهای راه آهن و یا تیرهای فولادی به فواصل حدود یک تا دو متر در زمین کوبیده و سپس حدود یک متر تا ۱/۵ متر به طور قائم بین ریلها و یا تیرهای فولادی گودبرداری شده و قالب‌بندی انجام و بتن‌ریزی می‌شود و در صورت لزوم در بتن هم فولاد گذاشته می‌شود و سپس گودبرداری را ادامه داده و مجدداً بتن‌ریزی شده و به همین ترتیب تا عمق لازم جهت گودبرداری عمل را ادامه می‌دهند. ضمناً در ارتفاعات لازم تیرهای کمربندی نصب و به وسیله پشت‌بندهایی از تیرهای چوب گرد و یا تیرهای فولادی آنها را به یکدیگر و یا به زمین تکیه می‌دهند. ۹ ۷-۹-۶ سپر مرکب از یک ردیف شمع این نوع سپرها معمولاً به سه طریق اجرا می‌شوند: ۱-۷-۹-۶ باید قبلاً آب را از حدود گودال به خارج هدایت نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ٍ 7/7« زر ابتدا شمعهای ۱ و ۳ و ۵ و ... ساخته می‌شود که فاصله بین آنها حدود ۳ قطر شمع می‌باشد. این شمعها معمولاً از بتن بدون فولاد ساخته می‌شوند. سپس در بین این شمعها سری شمعهای ۲ و ۴ و ۶ و... از بتن مسلح ساخته می‌شوند.(شکل ۳-۶) 0 0 ۳ ۳ ۳ 19 80 6۱ شکل ۳۲-۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نسسم - نسم عکوبی و نسمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۲۳۱ به این ترتیب شمعها یکدیگر را قطع نموده و یک دیوار ممتد به وجود می‌آورند. این نوع سپرها نه تنها رانش خاک را تحمل می‌نمایند. بلکه در مقابل فشار آب هم عایق می‌باشند و در صورتی که در بعضی قسمتها آب نفود نماید می‌توان به وسیله تزریق عایق نمود. ۳-۷-۹-۶ شمعها به فاصله یک متر آلی ۱/۵ متر از یکدیگر ساخته می‌شوند و در بین این شمعها همراه با گودبرداری قوسهای افقی از سنگهای فیلتر ساخته می‌شود. (شکل ۴-۶) ٍ رگ کل ٍ ٍ ۷۱۱-0 ٍ شکل ۴-۶ ۸-۹-۶ سپر به طریقه دیوار شیاری ابتدا در طولی که سپر باید ساخته شود شیاری در زمین به عرض حدود یک متر و به عمق ۱/۵ متر گودبرداری می‌شود و دو طرف این شیار را با یک قشر بتن فولادی به ضخامت ۱۵ الی ۲۰ سانتیمتر می‌پوشانند سپس این گودال را از یک مایع محافظ پر کرده و بقیه گودبرداری را تا عمق لازم انجام می‌دهند. این مایع که از ریزش بدنه گودبرداری جلوگیری می‌کند باید دائماً در گودال ریخته شود که پر باشد. پس از آنکه گودیرداری تمام شد این شیار موجود را به وسیله لوله‌هایی که در فواصل معینی ۱] 00 -------- صفحهٔ بعد -------- در شیار قرار داده می‌شود باید به چندین قسمت تقسیم نمود. عرض هر قسمت دود ۲/۵ الی ۶ متر می‌شود. بعداً در یک قسمت آرماتور گذاشته و بتن‌ریزی می‌شود. پس از سخت شدن بتن این قسمت. لوله موجود بین این قسمت و قسمت مجاور کشیده شده و قسمت دوم بتن‌ریزی می‌شود. به این ترتیب اتصال قسمتهای مختلف با یکدیگر به صورت مفصلی می‌باشد. بتن مصرفی باید دارای مقاومت فشاری ۳۰۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع و مقدار سیمان آن ۳۵۰ بتن‌ریزی باید با لوله انجام شود. در حین بتن‌ریزی مایع محافظ موجود در گودال به سمت بالا رانده می‌شود که یا به قسمتهای دیگر دیوار منتقل می‌شود و یا به وسیله یک پمپ از گودال خارج و برای تصفیه و مصرف مجدد به یک مخزن ریخته می‌شود. دیواری که بتن‌ریزی می‌شود می‌تواند توپر و یا توخالی باشد. در صورتی که عمق این دیوارها خیلی زیاد باشد ممکن است لازم شود در موقع گودبرداری در محل ساختمان اصلی که این دیوار سپر آن را تشکیل می‌دهد در عمقهای لازم به وسیله تیرهایی به دیوار تکیه داده شده و یا از خارج مهار شود. ولی در اغلب موارد خود دیوار طوری محاسبه می‌شود که رانش خاک و فشار آب موجود در پشت آن را به تنهایی تحمل نماید. پوشش بتنی روی آرماتورها در صورتی که دیوار به صورت سپر موقتی ساخته شود ۵ سانتیمتر و در صورتی که به صورت قسمتی از ساختمان برای همیشه باقی بماند ۱۰ سانتیمتر باید باشد. 10 م1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۹-۹-۶ محاسبه سپرها سپرها در اغلب موارد به علت اینکه ساختمان موقت بوده و جزو ساختمان اصلی نیستند در محاسبه آنها دقت کافی به عمل نمی‌آید و ابعاد آنها به طور تقریبی و نظری تعیین می‌شود. این عمل در بعضی موارد تولید سانحه‌هایی در محل گودبرداری می‌نماید که خسارات مالی و جانی در بر دارد. سپرها و تیرهای کمربندی و پشت‌بندها و یا مهارهای آنها باید به وسیله یک مهندس محاسب با تجربه برای کلیه نیروهای وارده به دقت محاسبه و ابعاد آنها در روی نقشه گودبرداری داده شود. ۱-۹-۹-۶ ارقام و ضرایبی که از روی آنها مقدار رانش خاک در پشت سپرها تعیین می‌شود باید به وسیله ازمایش نمونه خاک موجود.ء در آزمایشگاه تعیین شده باشد. ۲-۹-۹۶ رانش خاک باید برای وزن خاک موجود و سربار آن که مرکب از وسائط نقلیه و غیره می‌باشد در محاسبه به طور صحیح و کامل منظور شود. ۳-۹-۹-۶ سیستم استاتیکی یک سپر باید برای مراحل مختلف گودبرداری تعیین و محاسبه شود. با مراجعه به شکل ۶-۶ دیده می‌شود که سیر در ابتدای گودبرداری و قبل از نصب تیر و تکیه‌گاه ۸ یک کنسول گیردار در زمین می‌باشد و پس از گودبرداری مجدد تا نقطه 13 و قبل از نصب تیر و تکیه‌گاه 13 سیستم ایزواستاتیک به صورت تیر روی دو تکیه‌گاه بوده و در مراحل بعد که گودبرداری به نقطه ) و با ] می‌رسد سپر به صورت تیر یکسره دو دهنه و یا سه دهنه محاسبه می‌شوند. ابعاد سپر باید برای مرحله‌ای که بزرگترین نیرو به سپر وارد می‌شود محاسبه شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۳۳ /۹۳ مشخصات فنی عمومی راه ۴ پا یا یآ یا ک وک ک کید دی 8 کی کت کتک ند ۳ شکل ۶-۶ ۴-۹-۹-۶ اندازه گیریهایی که در سپرها با مهار و یا تکیه‌گاه انجام گرفته طریقه زیر برای محاسبه سپرها و تیرهای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نسسم - نسم عکوبی و سمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۹۲۳/۵/۱‏ ۳۳۵ رانش خاک به صورت یک بار یکنواخت منظور می‌شود که مقدار کل آن در تمام ارتفاع سپر معادل رانش خاک طبق تئوریهای رانش خاک می‌باشد (شکل ۷-۶). یکنواخت محاسبه شود. باید عکس‌العمل تکیه‌گاه و یا نیروی مهار را به نسبت ارتفاع مسیر از کف گودبرداری (]) به ارتفاع تکیه‌گاه از کف گودبرداری (۲) زیاد کرد و ممان مثبت سپر را به نسبت ۳ کم کرد ( شکل ۷-۶). در این شکل ۲ عبارت است از فاصله محل تکیه‌گاه یا مهار از کف ب: ‏ در صورتی که سپر دارای دو تکیه‌گاه و یا مهار باشد و رانش خاک به صورت بار یکنواخت منظور شود عکس‌العمل تکیه‌گاه و یا نیروی مهار بالایی را باید به نسبت ۱:۱۲ زیاد کرد. تقلیل مقدار )۲,:۳ 2 0.70( ار ۸ < ۳۵۷ ۸ رو ال ۲۷ - برجم ۲۷ ۳ ( ۸۲۵۵ دراورب#ل‎ - 3 3/0 شکل ۷-۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۱): ۱ 2 0.70( ام ۸ ال 97 ۹7 ۰ 22/3 08 ع- ۹ 2 روه ۸ ۹ 1۳ ۲۱373 ۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ 9 هه ۹3 اب زر ۱ شحجاااا ها ۱ ۸ مش ۱ ,333 ۱ ا سا ی ام سس و ۲ جع 1 ۱ 8 ۱ سس ۲ ۱ ۲ ظ ه ۱ زا سرت 1 : شکل ۸-۶ ۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱۱ ٍ سح کرت هد ره ۱ تا ا با ۱ ۸ لا ی ۱ ۳ 8 سس ۱ سس سل لش ۳ اس ۱ ی ۱ 2 ِ که سس ۱ 0 ۱ تسا ع ا 6 مس ال پیج شکل ۹-۶ -------- صفحهٔ بعد -------- پ در صورتی که سپر دارای سه تکیه‌گاه و یا مهار و یا تعداد بیشتری باشد و رانش خاک به صورت بار یکنواخت منظور شود باید عکس‌العمل تکیه‌گاه و یا نیروهای مهاری را که در منطقه وسط سیر قرار دارند ۲۰ درصد زیاد نمود (شکل 4-۶). ۵-۹-۹-۶ خستگیهای موجود در سپر و تیرهای کمربندی و پشت‌بندها و مهارها در آثر کل بارهای موجود نباید از خستگی مجاز برای مصالح ساختمانی مربوطه تجاوز نماید. ۶-۹-۹-۶ کلیه قطعاتی که به فشار کار می‌کنند باید برای کمانش کنترل و در صورت لزوم محاسبه شوند. 4 ۱۹۱۰-۹-۶ تکیه گاه سپرها تیرهای کمربندی که به طور افقی در ارتفاعات لازم در روی سپرها نصب می‌شود باید به طور ممتد و یکسره باشد و هیچ نوع تقاطعی در آنها بوجود نیاید. برای این تیرهای کمربندی معمولاً پروفیل فلزی به کار می‌رود. این تیرهای کمربندی و یا خود سپر مستقیماً به تیرهای پشت‌بند تکیه می‌کنند که بین دو سپر مقابل یکدیگر نصب می‌شوند. این تیرها باید طوری به سیر و یا تیرهای کمربندی متصل شوند که چرخش و تغییر محل آنها ممکن نباشد. در مواردی که عرض گودبرداری (یعنی فاصله بین دو سر) بین ۵ تا ۱۰ متر باشد این پشت‌بندها می‌تواند چوب گرد باشد. در صورتی که عرض گودبرداری بین ۱۰ تا ۲۰ متر باشد جنس این پشت‌بندها پروفیل فلزی و بالاخره در صورتی که عرض گودبرداری بیش از ۲۰ متر باشد خرپاهای چوبی و یا فلزی به کار برده می‌شود. در مواردی که عرض گودبرداری خیلی زیاد باشد می‌توان سیر را به وسیله تیرهای پشت‌بند به کف گودبرداری تکیه داد که در این حالت در کف گود یک بلوک بتنی و یا پی ساختمان ساخته می‌شود که -------- صفحهٔ بعد -------- تیر به آن تکیه کند. این طریقه فقط در مواردی قابل اجرا است که این تیرهای مایل مزاحم کار ۱۱-۹-۶۶ مهار مهارها عبارتند از میله‌های گرد و یا کابلهای فولادی که در سوراخهایی که قبلاً در زمین تعبیه شده جای می‌دهند و سپس با تزریق ملات سیمان در طول معینی در زمین گیردار می‌کنند و سر دیگر مهار را به سپر و یا تیر کمربندی که در روی سپر نصب شده وصل می‌نمایند. این مهارها را می‌توان قبل از اتصال به سپر تحت کشش قرارداد و سپس به سپر متصل نمود که از حرکت بعدی در اثر نیروهای وارده بهتر جلوگیری نماید. ۱-۱۱-۹۶ فولاد مهار فولاد مهار باید فولاد ۵۲۳ و یا فولادهای مقاوم‌تر (که برای بتن پیش‌تنیده به کار می‌رود) باشد. حداقل مقطع فولاد یک مهار باید حدود ۲۲۰ میلیمتر مربع و هر میله مهار باید حداقل به قطر ۱۰ میلیمتر باشد. در صورتی که در خاک مواد مضره برای فولاد موجود باشد باید این حداقل مقاطع حدود ۲ درصد افزایش یابد. ۲-۱۱-۹۶ مصالح تزریق مصالح تزریق معمولاً مخلوط سیمان و آب با ضریب آب به سیمان حدود ۰/۴ تا ۰/۶ می‌باشد. در صورتی که زمین زیاد متخلخل باشد می‌توان ملات ماسه‌سیمان هم به کار برد که بدین وسیله در مصرف سیمان صرفه‌جویی شود. ولی سیمان تنها همواره به علت چسبندگی و اصطکاک بیشتر با خاک ارجحیت دارد. ۳-۱۱-۹-۶ انتقال بار از مهار به زمین بار از فولاد مهار به سه طریق به مصالح تزریق شده منتقل می‌شود: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل تُسسم - نسم عکوبی و سمع‌ریزی و سپرکوبی ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۳۹ ب: به وسیله یک صفحه یا جسم دیگر در آنتهای فولاد مهار که بر مصالح تزریق تکیه می‌کند. پ: به وسیله یک لوله که به فولاد مهار وصل است و این لوله به وسیله اصطکاک نیروی خود را به مصالح تزریق نیز به نوبه خود به وسیله اصطکاک نیروها را به خاک منتقل می‌کند. طولی از مهار که جهت انتقال نیرو به زمین لازم است ترزیق شود معمولاً از روی تجربه برای هر نیرو به دست می‌آید. بنابراین اگر برای زمینی این مقدار تجربی در دست نیست باید یک و یا چند مهار آزمایشی کشیده شود و از روی بار بحرانی آنها با در نظر گرفتن ضریب اطمینان مقدار مجاز بار هر مهار را پیدا کرد. طولی از فولاد مهار که از مصالح تزریق پوشیده نمی‌شود باید در مقابل زنگ زدن حفاظت شود. برای حفاظت می‌توان در روی فولاد لوله‌های پلاستیکی کشید و یا با نوار مخصوصی باندییجی نمود. ۴-۱۱-۹۶ محاسبه مهار خستگی فولاد مهار برای بارهایی که از سپر به آن منتقل می‌شود نباید از حد مجاز تجاوز نماید. نیروهایی که از فولاد به زمین تزریق شده منتقل می‌شود باید در حدودی باشد که با در نظر گرفتن ضریب اطمینان کافی به گیرداری مهار در زمین صدمه‌ای وارد نیاورد. پایداری مجموعه سیستم سپر و مهار در مقابل سُر خوردن توده خاک پشت سیر باید بررسی شود. ۵-۱۱-۹۶ طرز ساختمان مهار ابتدا سوراخهایی به قطر ۷۰ آلی ۱۴۰ میلیمتر با عمق لازم حفاری می‌شود. حفاری را به دو طریق می‌توان انجام داد. طریقه اول به کمک کوبیدن یک لوله در محل مهار انجام می‌گیرد و با کمک تزریق آب مواد حفاری شده در انتهای لوله از داخل و یا از روی بدنه خارج لوله به خارج شسته می‌شود. در طریقه دوم حفاری بدون کمک لوله انجام می‌شود و برای اینکه بدنه سوراخ حفر شده ریزش نکند باید مایعی مانند بنتونیت در داخل سوراخ ریخته شود. پس از آنکه حفاری به پایان رسید باید وسایل حفاری را از داخل سوراخ خارج نمود و فولاد مهار در آن کار گذاشته شود. سپس درب سوراخ یا لوله‌ای را که در سوراخ کوبیده شده به وسیله یک درپوش می‌بندند و سیمان در سوراخ تزریق می‌کنند و در حین تزریق به تدریج لوله را به خارج می‌کشند. فشار تزریق سیمان بر حسب نوع زمین باید بین ۵ تا ۲۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵/۱ ۲۳۳۰‏ مشسخصات فنی عمومی راه اتمسفر باشد. پس از آنکه سیمان تزریق شده به اندازه کافی سخت شد مهار را باید آزمایش نمود. معمولاً با نیروی حدود ۱/۲ برابر نیرویی که بعداً در اثر بارهای وارده به مهار وارد می‌شوند مهار را می‌کشند. پس از آزمایش می‌توان مهار را به سپرها و یا تیرهای کمربندی آنها وصل نمود. ۱۳-۹-۶ کوبیدن سپرها حداقل عمقی که یک سیر باید کوبیده شود باید برای گیرداری سپر در زمین از لحاظ استاتیکی کافی بوده و به علاوه خطر شکسته شدن پای سیر هم در آن عمق موجود نباشد. ۱۰-۶ آزمایشهای کنترل کیفیت آزمایشهای کنترل کیفیت این فصل عمدتاً به نمونه‌گیری از بتن و تعیین مقاومت فشاری و اندازه گیری روانی آن و نیز آزمایش آرماتورها مربوط می‌شود که مطابق ردیفهای نظیر در فصل چهارم» -------- صفحهٔ بعد -------- ضوابط قالر فای مدفون و درزهای پندی» در بئن اجرایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی؛ لوله‌ها و مجراهای مدفون در تن و درزهای اجرایی ۰ ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۲ 4 ۱-۷ کلیات مطالعه و طرح قالبهاء داربستها و مجموعه قالب‌بندی» شامل محاسبات و نقشه‌ها به عهده پیمانکار است که باید قبل از شروع کار به تأیید دستگاه نظارت برسد. چنانچه برخی از قسمتهای ساخته شده بنا به عنوان تکیه‌گاه قالبها و داربستها استفاده شود پیمانکار موظف است این قسمتها ر مورد بررسی قرار داده و از مقاومت آنها اطمینان حاصل نماید و یا چنانچه بدین منظور تقویتهایی لازم شودء آن را انجام دهد. قالبها باید طوری طراحی شوند که ریختن و لرزاندن بتن امکانپدیر باشد. قالبها نباید جلوی انقباض بتن را بگیرند و باعث ظهور ترک در سطوح بتن شوند. ۱-۱-۷ عملکردهای قالب ۱-۱-۱-۷ قالب باید بتن را در شکل مورد نظر و در محدوده رواداریهای مجاز نگاه داردء به سطح آن نمای ۲-۱-۱-۷ داخل بتن قرار می‌گیرند در محل مورد نظر نگاه داردء در برابر نیروهای ناشی از لرزاندن و مرتعش ساختن -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۱-۷ نقشه‌ها و مشخصات نقشه‌های قالب و داریست باید برای سازه‌های خاص و پیچیده یا هر مورد ضروری دیگرء با مراعات تمامی جوانب از قبیل رواداریهای مجازء ضوابط طراحی قالب و تنظیم مجموعه قالب‌بندی, به ترتیب مطابق بند ۲-۱-۷ ۳-۷ و ۲-۴-۷ تهیه شوند. ۹ ۱- ۷- رواداریها رواداریها را باید تا حد امکان و تا جایی که اهداف پیش‌بینی شده برای کل سازه یا هر قسمت از آن در حدی غیر قابل قبول مخدوش نشودء بزرگ اختیار کرد. مبنای سنجش خطاهای احتمالی (رواداریها) نقاط و خطوطی است که در شروع کار ایجاد و تا پایان کار به نحوی مقتضی حفظ می‌شوند. چنانچه رواداریها به وسیله طراح تعیین نشده باشد. انحراف ابعاد و موقعیت قالبها نباید از حدود معین تجاوز کند. حدود رواداریهای قالبها برای ساختمانها و قطعات متداول بتن‌آرمه در جدول ۱-۷ درج شده‌اند. در مورد سازه‌های خاص باید رواداریها در دفترچه مشخصات فنی خصوصی درج شوند. 4 ۲-۷ مصالح تخته‌ها با صفحه‌های چوبی. تخته‌های رنده شده و ی صفحه‌های فلزی انتخاب کرد. 9 مشخصه‌های فیزیکی و مکانیکی مصالح باید در ساخت قسمتهای مختلف مانند بدنهء رویه» ملحقات, اجزای نگهدارنده قالب و نظایر آن مورد توجه قرار گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی؛ لوله‌ها و مجراهای مدفون در تن و درزهای اجرایی ۰ ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۵ ۳-۷ ضوابط طراحی ۹ ۱-۳-۷ طراحی قالب کافی به دست آورد با ایمنی مناسبی تحمل کند. ۲-۳-۷ بارهای وارد بر قالب ۱-۲-۳-۷ بارهای قائم مجمترین بارهای قائُم زنده و مرده وارد بر قالب عبارتند از: الف: وزن قالبها و پشت‌بندها ب: ‏ وزن بتن تازه پِ وزن آرماتورها و سایر اقلام کار گذاشته شده در بتن ج: . فشار رو به بالای باد چ عکس‌العمل تکیه‌گاهی در بتن‌های پیش تنیده ۲-۲-۳-۷ بارهای جانبی مهمترین بارهای جانبی وارد بر قالب عبارتند از: الف: رانش بتن تازه پ: بارهای ناشی از تغییرات دما -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۶ انحراف از امتداد قائم انحراف از سطوح یا ترازهای مشخص شده در انحراف ستونهاء دیوارها و تیغه‌های جدا کننده از موقعیت مشخص شده در پلان ساختمان انحراف از اندازه و موقعیت بازشوهای واقع در کف اختلاف در ابعاد مقطع عرضی ستونها و تیرها و ۳/۱ مشسخصات فنی عمومی راه دول ۱-۷ رواداری سازه‌های بتنی متعارف ۱ ۱ ۶ میلیمتر در هر ۳ متر طول دو لبه و سطح ستونهاء پایه دیوارهاء نبشها و کنجها حداکثر ۷/۵ میلیمتر در کل طول برای گوشه نمایان ستونهاء درزهای کنترل» شیارها و دیگر خطوط برجسته. ۶ میلیمتر در هر ۶ متر طول نمایان و مهم حداکثر ۱۲ میلیمتر در کل طول : ۶ میلیمتر در هر ۳ متر طول در سطح زیرین دالهاء سقفهاء سطح زیرین تیرهاء نبشها و کنجها قبل از برچیدن - ٩‏ میلیمتر در هر چشمه یا هر متر طول حایلها حداکثر ‎۱٩‏ میلیمتر در کل طول در نعل درگاههاء زیرسریهاء جان‌پناههای نمایان شیارهای افقی و دیگر خطوط ۶ میلیمتر در هر ۶ متر طول برجسته, نمایان و مهم حداکثر ۱۲ میلیمتر در کل طول مه ۳ میلیمتر کل طول ۵ میلیمتر -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی» لوله‌ها و مجراهای مدفو شالوده‌ها پله‌ها و درزهایاجرایی ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۳۷ شرح رواداری در پلان اضافی ۰ میلیمتر دو درصد عرض شالوده در امتداد طول جابه‌جایی یا خروج از مرکز مورد نظر مشروط بر آنکه بیش از ۵۰ افزایش ضخامت نسبت به آنچه تعیین شده در تعداد معدودی پله در پله‌های متوالی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳/0 مشخصات فنی عمومی راه ۳-۲-۳-۷ بارهای ویژه مهمترین بارهای ویژه عبارتند از: الف: بار ناشی از بتن‌ریزی نامتقارن ب: ‏ ضربه حاصل از ماشین‌آلات و پمپ بتن پ: ‏ نیروهای رو به بالا در قالیها و اقلام کار گذاشته در بتن ت: اثرهای دینامیکی نظیر اثر تخلیه بتن از جام حمل بتن ث: بارهای حاصل از نشست نامتقارن تکیه‌گاههای قالب ج: . بارهای ناشی از لرزاندن و متراکم کردن بتن ۳-۷ اجرا ۱-۳-۷ کلیات ۱-۱-۴-۷ توصیه می‌شود سطوح فوقانی با شیب بیشتر از ۳:۲ (۲ قائم / ۳ افقی) قالب‌بندی شوند. به هر حال تعبیه قالب برای سطح فوقانی با شیب بیشتر از ۱:۱ الزامی است. ۲-۱-۴-۷ قبل از جاگذاری آرماتورها باید حتی‌المقدور رویه قالبها را نصب کرده و مواد رهاساز (روغن مخصوص -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی» لوله‌ها و مجراهای مدفون در بنن و درزها ی اجرایی ‎٩۳/۵/۱‏ ۲۳۹ ۲-۱-۴-۷ قطعات رویه قالبها باید در کنار هم طوری قرار گیرند (جذب و جفت شوند) که هدر رفتن شیره بتن ۴-۱-۴-۷ قالبها باید از هر نوع آلودگی» ملاتهاء مواد خارجی و نظایر اینها عاری باشند و قبل از هر بار مصرف با ۵-۱-۴-۷ در مواردی که دسترسی به کف قالبها دشوار یا غیرممکن باشد.ء باید با تعبیه دریجه‌های بازدید و کفپوشهای قالب, امکان تمیز کردن قالب قبل از بتن‌ریزی را فراهم کرد. ۶-۱-۴-۷ در صورتی که کیفیت سطح تمام شده اهمیتی خاص داشته باشد.ء نباید از قطعات قالبهای صدمه دیده در مراحل قبلی استفاده کرد. ۷-۱-۴-۷ هنگام برداشتن قالب سطوح زیرین قطعات بتن‌آرمه باید با رعایت بند۸-۱-۴-۷ پایه‌هایی به عنوان پایه‌های اطمینان در زیر سطوح باقی گذاشت. تا از بروز تغییر شکلهای تابع زمان جلوگیری شود. ۸-۱-۴-۷ پیش‌بینی پایه‌های اطمینان برای تیرهای با دهانه بزرگتر از پنج مترء تیرهای کنسول به طول بیشتر از دو و نیم مترء دالهای با دهانه بزرگتر از سه متر و دالهای کنسول به طول بیشتر از یک و نیم متر اجیاری است. تعداد پایه‌های اطمینان باید طوری باشد که فاصله آنها به هر حال از سه متر تجاوز نکند. -------- صفحهٔ بعد -------- ره ‎٩۳/۵/۱‏ مشخصات فنی عمومی راه ۹-۱-۴۷ چنانچه دستگاه نظارت لازم بداند» پیمانکار موظف است خیز معکوس لازم برای قالیها و داربستها را قبل از شروع عملیات محاسبه و به تأیید برساند. ۹ ۱-۳-۷ تنظیم مجموعه قالب‌بندی مجموعه قالب‌بندی در تمامی مراحل قبل از بتن‌ریزی» ضمن و بعد از آن باید مطابق نظر دستگاه نظارت باشد و به منظور حفظ محموعه در محدوده رواداری‌های تعیین شده تنظیم شود. 4 ۲-۳-۷ قالب‌برداری ۱-۳-۳-۷ کلیات ب: ‏ پایه‌ها و قالبهای باربر نباید قبل از آنکه اعضا و قطعات بتنی مقاومت کافی را برای تحمل وزن خود پ: ‏ عملیات قالب‌برداری و برچیدن پایه‌ها باید گام‌به‌گام» بدون اعمال نیرو و ضربه» طوری صورت گیرد بهره‌برداری قطعات مخدوش نشود. ت: در صورتی که قالب‌برداری قبل از پایان دوره مراقبت انجام پذیرد. باید تدابیری برای مراقبت بتن پس از قالب‌برداری اتخاد کرد. ۲-۳-۴-۷ زمان قالب‌برداری الف: در صورتی که زمان قالب‌برداری در طرح تعیین و تصریح نشده باشد باید زمانهای داده شده در جدول ۲-۷ را به عنوان حداقل زمان لازم برای برچیدن قالبها و پایه‌ها ملاک قرار داد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی, لوله‌ها و مجراهای مدفون در تن و درزهای اجرایی ۰ ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۴۱ ب: ‏ برچیدن قالبها و پایه‌ها در مدتی کمتر از زمانهای داده شده در جدول ۲-۷ فقط به شرط آزمایش در صورتی که آزمایش نمونه‌های آگاهی (نگهداری شده در کارگاه) حاکی از رسیدن مقاومت بتن به حداقل هفتاد درصد مقاومت بیست و هشت روزه مورد نظر باشد. می‌توان قالبهای سطوح زیرین را برداشت ولی برچیدن پایه‌های اطمینان فقط در صورتی مجاز است که علاوه بر مراعات تمامی محدودیتهاء به مقاومت بیست و هشت روزه مورد نظر رسیده باشد. جدول ۲-۷ حداقل زمان لازم برای قالب‌برداری" * زمانهای داده شده با رعایت نکات مشروح زیر معتبرند: - بتن با سیمان پرتلند معمولی نوع یک یا دو یا سایر سیمانهایی که روند کسب مقاومت مشابه دارند. ساخته شده باشند. - در صورتی که در ضمن سخت شدن بتن دمای محیط به کمتر از صفر درجه سلسیوس تنزل کند زمانهای داده شده را باید با نظر دستگاه نظارت اصلاح کرد. - در صورت استفاده از سیمان پرتلند نوع سه با مواد تسریع کننده می‌توان با نظر دستگاه نظارت زمانهای داده شده را کاهش داد. - در صورت استفاده از مواد کندگیر کننده, سیمان پرتلند نوع پنج یا سیمانهایی که روند کسب مقاومت مشابه دارند باید زمانهای داده شده را با نظر دستگاه نظارت افزایش داد. - در صورتی که ملاحظاتی خاص برای جلوگیری از ترکها (به خصوص در اعضا و قطعات با ضخامتهایی متفاوت یا رویارو را افزایش داد. - در صورتی که عمل آوردن تسریع شده یا قالب‌بندی خاصی مورد نظر باشد تقلیل زمانهای داده شده با تأیید دستگاه -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۳۲ الف: ۳-۳-۴-۷ برداشتن پایه‌های اطمینان است ولی برای دهانه‌های بزرگتر از هفت مترء تنظیم قالب و داربست باید طوری باشد که برداشتن قالب بدون جابه‌جایی پایه‌های اطمینان میسر باشد. برای سازه‌های متشکل از دیوارها و دالهای بتن‌آرمه. نظیر سازه‌هایی که با قالبهای تونلی یا قالب‌واره‌های به ابعاد بزرگ ساخته شوند. می‌توان برچیدن پایه‌های اطمینان و برپایی مجدد آنها را در دهانه‌های تا ده متر مجاز دانست مشروط بر آنکه زدن پایه‌های اطمینان بلافاصله پس از برداشتن قالب باشد و در عمل اطمینان حاصل شود که هیچ نوع ترک یا تغییر شکل نامطلوب بروز نخواهد کرد. به طور کلی در صورتی که قطعه مورد نظر جزئی از سیستمی پیوسته باشد.» موقعی می‌توان پایه‌های اطمینان را برداشت که تمامی قطعات مجاور آن هم بتن‌ریزی شده باشند. در صورتی که تبر یا دال یکسره طراحی شده باشد. نمی‌توان پایه‌های اطمینان دهانه‌ای را برچید مگر آنکه دهانه‌های طرفین آن بتن‌ریزی شده باشند و بتن آن نیز مقاومت لازم را به دست آورده در صورت تکیه کردن مجموعه قالب‌بندی طبقه فوقانی روی طبقه تحتانی» فقط وقتی می‌توان توصیه می‌شود پایه‌های اطمینان همیشه در دو طبقه متوالی وجود داشته باشند و تا حد آمکان هر دو پایه اطمینان نظیر در دو طبقه» روی هم و در امتدادی واحد قرار گیرند. برداشتن پایه‌های اطمینان باید بدون اعمال فشار و ضربه و طوری باشد که بار به تدریج از روی آزها حذف شود (در دهانه‌های بزرگ از وسط دهانه به سمت تکیه‌گاهها و در کنسولها از لبه به طرف تکیه‌گاه). برداشتن بار از روی پایه‌های اطمینان در دهانه‌های بزرگ و قطعاتی که نقش سازه‌ای حساسی دارند باید با وسایل قابل کنترل انجام پذیرد طوری که در صورت لزوم در هر لحظه بتوان باربرداری از روی پایه‌ها را متوقف کرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی لوله‌ها و مجراهای مدفون در بتن و درزهای اجرایی ۰ ۹۲/۵/۱ ۲۴۳ 4 ۵-۷ قالب‌بندی و قالب‌برداری سازه‌های ویژه برای این منظور باید تدابیری خاص اتخاد شده و روشهای مربوط در مشخصات فنی خصوصی 4 ۶-۷ قالب‌بندی و قالب‌برداری برای روشهای ویژه ساختمانی در قالب‌بندی و قالب‌برداری برای روشهای ویژه ساختمانی باید علاوه بر مراعات ضوابط کلی زیر ضوابط ویژه مربوط که در مشخصات فنی خصوصی به تفصیل درج می‌شوند نیز رعایت شوند. ۱-۶-۷ قالیهای بتن پیش آکنده قالبها در این روش باید به نحوی قرار گیرند که فشار دوغاب تزریقی را تحمل کرده» مانع از اطراف مصالح سنگی درشت‌دانه را بیرون رانده و خود جای آن را بگیرد. فشار جانبی مضاعف در این روش» بهره‌گیری از نیروی انسانی ماهرتر» جزئیات اجرایی دقیق‌تر و کاربرد مصالح مرغوب‌تر در مقایسه با قالب‌بندی بتن‌های متعارف راء اجتناب‌ناپذیر می‌سازد. 4 ۶-۷- قالبهای لغزان قالببهای لغزان به طور کلی به دو نوع قائم و افقی تقسیم می‌شوند. قالببهای لغزان قائم برای سازه‌های قائمی نظیر سیلوهاء تأسیسات ذخیره‌سازی مواد و مصالحء هسته‌های مقاوم و دیوارهای برشی ساختمانهاء پایه‌های دودکشهاء برجهای مخابراتی» مراقبت و دیده‌بانی» دیوارهای محافظتی در تأسیسات هسته‌ای و اتمی و سازه‌های مشابه به کار می‌رود. قالبهای لغزان افقی در کارهایی نظیر پوشش تونلهاء لوله‌های آب. کانالهای زهکشی, اعضا و قطعات پیش‌ساخته؛ روکش کانالهاء جدولهای بتنی نیوجرسی و موارد مشابه به کار می‌رود. قالبهای لغزان باید ابتدا طراحی و سپس اجرا شوند. عملیات لغزاندن قالبها باید زیر نظر مستقیم فرد یا افراد مجرب در زمینه کارکرد با این نوع قالبها صورت پذیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- رواداریهای لازم برای اجرای کار با استفاده از قالبهای لغزان باید در مشخصات فنی خصوصی قید ۳-۶-۷ قالیهای ماندگار قالببهای ماندگار قالبهایی هستند که در جای خود باقی می‌مانند و ممکن است جزئی از سازه ساختمان نیز به حساب آیند. این قالبها می‌توانند از نوع صلبء نظیر عرشه‌های فلزی (ورقهای ذوزنقه‌ای یا موجدار» بتن پیش‌ساخته, چوب» انواع پلاستیک و گونه‌های مختلف تخته‌های ساخته شده از الیاف یا نوع انعطاف‌پذیر مانند کاغذ موجدار مسلح دافع آب یا توری سیمی پشت‌کاغذی ضد آب باشند. باید دقت لازم به عمل آید تا این نوع قالبها تحت تأثیر بارهای زمان اجرا دچار اعوجاج» افتادگی و تغییر شکلهای خارج از حدود رواداریها نگردند. در صورت استفاده از قالیهای صلب باید ضمن محاسبات سازه‌ای» به بارهای متمرکز زنده و مرده‌ای که به ویژه در زمان اجرا به اعضا و قطعات واقع بر حد فاصل عناصر تکیه‌گاهی وارد می‌شود. توجه گردد. ۹ ۳-۶-۷ قالب‌بندی بتن پیش تنیده ۵-۶-۷ قالب برای قطعات بتنی پیش‌ساخته ۱-۵-۶-۷ مقدمه این نوع قالیها برای ساخت اعضا و قطعات بتنی پیش‌ساخته باربر و غیر باربر به کار می‌روند. ۲-۵-۶-۷ ملزومات در این قالبها استفاده از ملزومات و ادواتی که از صلبیت و کیفیت مطلوب برخوردار بوده و میلگردها را در محل و موقعیت صحیح نگهدارند. اهمیتی بسزا دارد. تمامی بازشوهاء خمهاء قطعات جاگذاری شده, -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی؛ لوله‌ها و مجراهای مدفون در تن و درزهای اجرایی ۰ ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۳۵ قلابهای مخصوص حمل و نقل و ادوات مورد نیاز برای اتصال قطعات بتنی که قرار است در بتن جا داده شوند باید به دقت در موقعیتهای تعیین شده استقرار یافته و به نحوی مطمئن به قالب متصل گردند. ۳-۵-۶-۷ رواداریها ۳-۵-۶-۷ باز کردن قالیها اعضا و قطعات بتنی پیش‌ساخته باید هنگامی از قالب جدا شوند که بتن مقاومت مشخصه را به دست آورده باشد. زمان باز کردن قالبها به کمک اندازه‌گیری مقاومت نمونه‌های استوانه‌ای که در شرایط کار گاهی به عمل آمده باشندء تعیین می‌شود. روشهای حمل و جدا کردن اعضا و قطعات پیش‌ساخته از قالبء باید به تصویب دستگاه نظارت برسد. ۵-۵-۶-۷ استفاده از بتن پیش ساخته به عنوان قالب صفحات یا قطعات بتنی پیش‌ساخته به عنوان قالب برای بتن‌ریزی درجا و ساخت اعضا و قطعات بتنی پیش‌ساخته, هم به عنوان قالب ماندگار و هم به عنوان قالبی که خود جزئی از بتن اصلی محسوب می‌شود مورد استفاده قرار می‌گیرند. قطعات بتن پیش‌ساخته به عنوان قالب ممکن است از بتن بدون آرماتور» بتن‌آرمه و بتن پیش‌تنیده در کارخانه و یا در کارگاه ساخته شوند. متداول‌ترین قالبهای بتنی پیش‌ساخته. دالهای بتنی هستند که پس از استقرار در محل به عنوان قالب و ریختن بتن تکمیلی روی آنها به صورت مقاطع مرکب عمل می‌نمایند. ۶-۵-۶-۷ ملاحظات طراحی جایی که قرار است قالب بتنی پیش‌ساخته با بتن سازه‌ای به شکل مقطع مرکب عمل نمایدء باید صفحات قالب با توجه به جزئیات مربوطه طرح و محاسبه شود. برای قالبهای ماندگاری که قرار است به -------- صفحهٔ بعد -------- منظور حصول نمای مطلوب به کار روند باید ویژگیهای سطوح تمام شده و حداقل ضخامت مطلوب جزئیات اتصالات باید چنان باشد که از گیر کردن قطعات پیش‌ساخته به یکدیگر و نیز به قطعات ریخته شده موجود در جا جلوگیری به عمل آید. پیوستگی موْر بین قطعه قالب پیش‌ساخته و بتن سازه‌ای ضروری است. قلایهای مخصوص حمل و نقل قالبهای بتنی را می‌توان چنان طراحی و اجرا نمود که به عنوان قلاب مهاری یا برش گیر عمل نمایند. قالبهای بتنی پیش‌ساخته که قرار است با بتن در جا به صورت مرکب عمل نمایند باید بر اساس ضوابط بخش دوم آیین‌نامه بتن ایران طرح و محاسبه شوند. ۶-۶-۷ قالب برای بتن‌ریزی زیر آب قالب برای بتن‌ریزی زیر آب., با توجه به ملاحظاتی که در مورد دیگر انواع قالب آمده است. طرح و محاسبه می‌شود با این تفاوت که جرم بتن در زیر آب در اثر نیروی ارشمیدس به اندازه جرم آب جابه‌جا در ناحیه جزر و مدء قالبها باید برای پایین‌ترین تراز آب طرح و محاسبه شوند. تغییرات در برنامه‌های اجرایی ممکن است بتن‌ریزی را که برای حالت غوطه‌وری برنامه‌ریزی شده با تغییر شرایط مواجه سازد و به این ترتیب فشار آب را از دایره عمل خارج نماید. قالبهای زیر آبی را باید تا جایی که ممکن است در قطعات بزرگ و در بالای سطح آب ساخت و سپس در محل خود در زیر آب مستقر کرد. باید از به کار بردن کشهای درونی در قالب که می‌تواند در کار بتن‌ریزی اختلال ایحاد کند تا حد قالبها باید به دقت به یکدیگر متصل شده و به ترتیبی در کنار مصالح و با قسمتهای ساخته شده قبلی قرار گیرند که دوغاب و ملات تحت تأثیر فشار از درزها خارج نشود. چنانچه قالب در معرض عبور -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی, لوله‌ها و مجراهای مدفون در بتن و درزهای اجرایی ‎٩۳/۵/۱‏ ۲۳۷ جریان آب قرار می‌گیرد باید از وجود منافذ کوچک در قالب که امکان شسته شدن ذرات بتن تازه را فراهم می‌سازد. پرهیز گردد. 4 ۷-۷ لوله‌ها و مجراهای مدفون در بتن ۹ ۱-۷-۷ مدفون کردن لوله‌ها و مجراهای آب» فاضلاب,» بخار و گاز در بتن تیرها و ستونها و در امتداد محور آزها یا در بتن قطعات صفحه‌ای و به موازات میان صفحه آزها جز در موارد مندرج در بند ۲-۷-۷ از عبور دادن لوله‌ها و مجراهای مذکور عمود بر امتدادهای ذکر شده هم باید تا حد امکان احتراز کرد. در صورت ضرورت باید اطراف لوله‌ها و مجراها به نحو مناسب تقویت شود. ۹ ۲-۷-۷ در مناطقی که بارندگی مستمر ندارندء می‌توان برای ساختمانهای تا سه طبقه, ناودان را در داخل بتن ستون دفن کرد مشروط بر این که در انجام محاسبات سازه فضای اشتغال شده توسط ناودان» خالی در نظر گرفته شود. ۹ ۳-۷-۷ عبور دادن لوله‌ها و مجراها از داخل فضای خالی تیرها و ستونهای با مقطع مجوف مشروط بر این که ۳-۷-۷ ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۷-۷ ۹ لوله‌ها و مجراهای آلومینیومی نباید در قطعات بتنی دفن شوند مگر آن که به طرزی موْثر روکش شده باشند طوری که ترکیب شیمیایی میان بتن و آلومینیوم و نیز فعل و انفعال الکتروشیمیایی بین آلومینیوم و فولاد امکانپذیر نباشد. ۶-۷-۷ ۹ در قالب‌بندی پوششهای طبقات و نیز دیوارهای باربر باید عبور لوله‌ها و مجراهای مورد نیاز تأسیسات مکانیکی و برقی مطابق نقشه‌های مربوط پیش‌بینی شود.ء تا تخریب بتن پس از اتمام بتن‌ریزی لازم نشود. در موارد اضطراری که تعبیه سوراخها در زمان قالب‌بندی و بتن‌ریزی پیش‌بینی نشده باشد. سوراخ کردن دال یا دیوار فقط با استفاده از وسایل مناسب و مورد تأیید دستگاه نظارت مجاز است. ۹ ۷-۷-۷ قرار دادن لوله‌های پلاستیکی داخل ستونها و دیوارها برای عبور میل مهارهای قالب به شرط پر کردن آنها با ملات ماسه سیمان پس از قالب‌برداری» مجاز است. در صورتی که تعداد و قطر این آنها صرفنظر کرد. ۸-۷-۷ ۹ سطح اشغال شده توسط لوله‌ها و مجراهایی که همراه بستهای خود در بتن ستون دفن می‌شوند نباید بیشتر از ۳ درصد سطح مقطعی را که محاسبه مقاومت قطعه بر آن اساس بوده یا برای مقابله با اثر آتش‌سوزی مورد نیاز است باشد. به علاوه این گونه لوله‌ها و مجراها باید در حوالی محور طولی ستون قرار گیرند. به هر حال نباید عملکرد قطعه با خدشه قابل ملاحظه‌ای مواجه شود. در صورت برآورده نشدن شروط فوق باید اثر مجراها در مقاومت ستونها منظور شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هفتم - ضوابط قالب‌بندی» لوله‌ها و مجراهای مدفون در بسن و درزهای اجرایی ‎٩۳/۵/۱‏ ۲۳۹ ۹ ۹-۷-۷ لوله‌ها و مجراهای مدفون در بتن دالهاء تیرها و دیوارها جز در مواردی که نقشه‌های آنها به تصویب ۱-۹-۷-۷ ۰ ۱ بعاد بیرونی آنها نباید از ضخامت کل قطعه مورد نیا بیشتر باشد. ۲-۹-۷-۷ فاصله مرکز تا مرکز هر دو لوله یا مجرای مجاور هم نباید از ۳ برابر قطر یا عرض آنها کمتر باشد. 4 ۸-۷ درزهای اجرایی ۹ ۱-۸-۷ تعداد درزهای اجرایی باید در کمترین حد لازم برای انجام کار انتخاب شود. ۹ ۲-۸-۷ در تعیین موقعیت درزهای اجرایی باید دقت کافی به عمل آورد. تیپ درزهای اجرایی و موقعیت آنها بسته به اهمیت کار باید در نقشه‌ها منعکس یا در کارگاه به وسیله دستگاه نظارت تعیین شود. در هر حال تعیین موقعیت درزهای اجرایی را نباید به محل یا زمانی دلخواه از قبیل پایان روز کار موکول کرد. ۲-۸-۷ ۹ در درزهای اجرایی باید سطح بتن را تمیز کرد و دوغاب خشک شده را از روی آن زدود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵/۱ ۳۰‏ متشسخصات فنی عمومی راه ۹ ۳-۸-۷ درزهای اجرایی را باید در مقاطعی پیش‌بینی کرد که در آنها تلاشها و به ویژه نیروهای برشی کمترین مقدار را دارند. در صورت لزوم برای انتقال نیروهای برشی و سایر تلاشها در محل درزهای اجرایی باید پیش‌بینی‌های لازم به عمل آید. ۵-۸-۷ ۹ برای تأمین پیوستگی بتن در محل درزهای اجرایی باید سطح بتن قبلی را خشن ساخت و سپس لایه بعد را ریخت. ۶-۸-۷ ۹ تمامی سطوح درزهای اجرایی را قبل از بتن‌ریزی جدید باید به صورت اشباع با سطح خشک آماده کرد. ۹ ۷-۸-۷ درزهای اجرایی نباید بدون شکل باشد بلکه باید امتدادی عمود بر امتداد تنشهای عمودی داشته باشد. از ایجاد درزهای بزرگ اجرایی باید خودداری کرد و درزهای لازم را به صورت پلکانی با سطوح ۸-۸-۷ ۹ ایجاد درزهای اجرایی قائم باید به وسیله قالرهای مناسب انجام شود. ۹-۸-۷ ۹ ایجاد درزهای اجرایی کف باید در ثلث میانی دهانه دالها و تیرهای اصلی و فرعی قرار گیرند. در تیرهای اصلی فاصله هر درز اجرایی تا تیر فرعی متقاطع با آنها نباید از دو برایر عرض تیر فرعی کمتر باشد. در صورت تعارض مفاد بند ۴-۸-۷ اولویت دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل هفنم - ضوابط قالب‌بندی, لوله‌ها و مجراهای مدفون در بنن و درزهای اجرایی ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۹۱ ۹ ۱۹۱۰-۸-۷ تیرها پا دالهای متکی بر ستونها یا دیوارها را تا زمانی که این اعضای قائم حالت خمیری دارند نباید بتن‌ریزی کرد. ۹ ۱۹۱۱-۸-۷ بتن تیرها و سر ستونها را باید به صورت یکپارچه با بتن دال ریخت. مگر آن که خلاف آن در نقشه‌ها یا دفترجه مشخصات تصریح شده باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشسنم - کننرل فرسایش خاک ۳۳/۱ ۳۵۹۵ 4 ۱-۸ کلیات کنترل فرسایش خاک برای پایدارسازی و تثبیت شیروانی خاکریزها و خاکبرداریها » تنظیم و کنترل جریان آب رودخانه‌هاء حفاظت پایه‌های پلها , جلوگیری از فرسایش سطحی کانالهای خاکی» شامل موارد زیر است ولی به آنها محدود نمی‌شود. این عملیات باید با مشخصات این فصل مطابقت داشته و جزئیات اجرایی و اندازه‌دهی آنها بر حسب مورد در مشخصات فنی خصوصی هر طرح قید شود. 4 ۲-۸ دیوارهای خشکه‌چین دیوارهای خشکه‌چین با رجهای منظم با همان روش و دقت و نظمی که در مورد کارهای بنایی (فصل پنجم) ذکر شده ساخته خواهد شد و یا ممکن است بنایی خشکه‌چین را به روش موزاییک 4 ۳-۸سنگجچین‌ها سنگهای مورد احتیاج برای سنگچینها در آب را از سنگهای قواره نامنظم با ابعاد بزرگ (حجم هر پی و سنگهای کوچکتر در پشت کار به مصرف برسد. سنگها را خارج از آب و تا عمق ۴۰ سانتیمتر داخل آب با دست طوری می‌چینند که فضای خالی بین آزها حداقل باشد. سنگچینهایی که نمای خارجی دارد و یا تکیه‌گاه بلوکاژ و دیوارهای خشکه‌چین را تشکیل می‌دهند باید با دست دقیقاً مرتب شوند به طوری که یک جسم توپر و به هم پیوسته را -------- صفحهٔ بعد -------- 4 ۳-۸ بلوکاز منظم باشد و از محکم‌ترین و بزرگترین آن که چکش‌کاری شده به کار برده شود. البته قفل و بست نما با ۵-۸ حفاظت شیروانی‌ها شیروانی خاکریزها و خاکبرداریها و کف دیوارهای کانالها طبق نقشه‌ها و دستور دستگاه نظارت ۹ ۱-۵-۸ پوششس ساده تأمین پوشش با خشکه‌چینی به وسیله سنگ انجام می‌شود. برای اینکه پیوستگی کامل به دست آید سنگها را روی شیروانی که با خرده‌سنگ معدن و با ماسه درشت پوشانده شده قرار می‌دهند و هر قطعه بوده و فشرهای سنگچین نیز باید با هم موازی و عمود به شیروانی قرار گرفته باشد. پوشش سنگی را می‌توان روی یک دیوار کوچکی که داخل زمین می‌سازند تکیه داد. 4 ۲-۵-۸ پوشس مختلط این نوع پوشش را با طاقهای قوسی بنایی روی شیروانی خاکبرداریها ساخته و بین آنها بلوکاژ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشستم - کننرل فرسایش خاک (/۹۳/۵ ۳۹۷ ۳-۵-۸ پوشش با بلوکهای بتنی این نوع پوشش را می‌توان با دالهای بتنی به ضخامت ۱۵ سانتیمتر از نوع بتن طبقه ۴ بر روی قشر خرده‌سنگ متراکم طبق دستور دستگاه نظارت و نقشه‌ها انجام داد. ۴-۵-۸ پوشش با خاک نباتی این نوع پوشش را می‌توان با مصرف خاک نباتی به ضخامت حداقل ۱۵ سانتیمتر که روی بستر شیروانیها در مناطق مرطوب پخش می‌شود تأمین نمود. در این روش از اثرات هیدرومکانیکی گیاهکاری و درخت‌نشانی برای مسلح کردن و تثبیت خاک الف: مانع فرسایش خاک و حرکت عمیق توده خاک می‌شود. خاک می‌گردد. ۹ ۶-۵-۸ روش استفاده از الیاف مصنوعی " تجارتی مختلفی به بازار عرضه می‌شوند. از این الیاف برای تثبیت» تسلیح و کنترل فرسایش شیروانیهای خاکی و بدنه خاکریز راههایی که در محدوده جزر و مد دریا قرار دارند می‌توان استفاده کرد. ۱0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۵۸ ۳/0 مشخصات فنی عمومی ,اه نوع ویره این الیاف را که بده صورت کیسه ی لحاف هه شده‌اند می‌توان روی دامنه شب خاکریزهای ساحلی یا کانال‌های خاکی نصب و سپس با پمپء بتن به داخل آن ترریق نمود. استفاده از این الیاف باید با توجه به کیفیت آنها که با آزمایشهای استاندارد شده در آیین‌نامه /۸۹71۸ قابل آرزیابی می‌باشند. انجام شود. ضوابط و معیارهای فنی این محصولات باید در مشخصات فنی خصوصی هر طرح بر حسب مورد قید شود. برای اینکه تعادل خاکریزهای سنگی تأمین گردد پیمانکار موظف است سنگهای بزرگتر را از خاکریز شیروانیها جدا کرده و آنها را با دست و یا هر وسیله مناسب دیگر روی شیروانی مرتب بچیند. این قشر پوشش باید حداقل ۲۳۰ سانتیمتر ضخامت داشته و9 برای اینکه ابعاد و9 شیب شیرواأنی خاکریز 4 ۷-۸ کارهای حفاظتی با سازه‌های توری سنگی (گابیونی) توری سنگها از دو مصالح اصلی شامل توریهای فلزی و قطعات سنگی ساخته شده‌اند, که به منظور تنظیم جریان آب رودخانه, حفاظت پایه پلها در مقابل آب و جلوگیری از آب شستگی به کار می‌رود که دستگاه نظارت دستور ساختن و اجرای آن را طبق نقشه‌های تیپ خواهد داد. ۹ ۱-۷-۸ مشخصات اجزاء تشکیل دهنده توری سنگ‌ها توری سنگ‌ها از دو قسمت تشکیل شده است که هر قسمت باید با مشخصات مربوطه مطابقت -------- صفحهٔ بعد -------- فصل هشسنم - کننرل فرسایش خاک ۳۳/۱ ۳۵۹۹ ۱-۱-۷-۸ تور سیمی بافته شده تور سیمی باید از آهن گالوانیزه بوده و با مشخصات 135443 و یا مشخصات نظیر مطابقت ۲-۱-۷-۸ مصالح سنگی مصالح سنگی مصرفی در توری سنگها باید در مقابل یخزدگی مقاوم بوده و عاری از مواد آلی و خاک باشد. اندازه سنگها حداقل باید کمی بزرگتر از چشمه‌های تور سیمی انتخاب شود. 4 ۲-۷-۸ انواع توری سنگ‌ها توری سنگها بر حسب شکل ظاهری به انواع زیر تقسیم می‌شوند. ۱-۲-۷-۸ توری سنگ جعبه‌ای سبدی به شکل مکعب مستطیل است که از شبکه توری شش وجهی بافته شده با سیمهای گالوانیزه» این نوع توری سنگ از چند کندو که توسط دیافراگم‌های عرضی از یکدیگر جدا شده‌اند تشکیل یافته و از شبکه‌های سیم شش ضلی ساخته شده است. عمق این توری سنگها نسبت به طول و عرض کوچک می‌باشد. ۳-۲-۷-۸ توری سنگ کیسه‌ای از شبکه تک لایه‌ای که به صورت استوانه سرباز که به شکل کیسه می‌باشد ساخته شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۹۳/۵/( ۲۶۰‏ متشسخصات فنی عمومی راه عملیاتی که می‌توان با سازه‌های توری سنگی انجام داد به شرح زیر است ولی به آنها محدود نمی‌شود: الف: سدهای عمودی موقت در مقابل جریان آب ب: ‏ سدهای طولی برای حفاظت ابنیه و راه در مقابل طغیان آب پ: اتصال سدهای طولی به کناره‌ها ت: ‏ موج‌شکنها برای انحراف مسیر رودخانه ث: ‏ پوشش دامنه خاکریز و نظایر آن ج: ‏ بستر پی در زمینهای مردابی و لجنی دستگاه نظارت برای هریک از حالات فوق نقشه جداگانه تهیه و برای اجرا به پیمانکار ابلاغ می‌کند. چنانچه بر اثر نقص کار خسارتی به گابیونها برسد هزینه تعمیر و تجدید آنها به عهده پیمانکار خواهد بود. تعمیر و نگهداری گابیونها تا تحویل قطعی نیز به عهده پیمانکار است. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - قنات‌ها ۳/۱ ری ۱-۹٩ 4‏ کلیات قناتهای داثر و یا متروکه‌ای که در مسیر و یا داخل حریم راه واقع می‌شوند باید مطابق مشخصات این فصل» نقشه‌های اجرایی و دستورات دستگاه نظارت. حفاظتء تقویت و یا تغییر مسیر داده شده و در صورت لزوم با خاکریزی پر شوند. ۳-۹٩ 4‏ انواع قنات قناتها به دو دسته داثر و متروکه تقسیم شده و بر حسب موفعیتی که نسبت به مسیر راه دارندء باید در طولی که تحت تأثیر عملیات اجرایی قرار می‌گیرند» شرایط زیر در مورد آنها رعایت شود. ۱-۲-۹٩ ۹‏ قناتهای داثر الف: وقتی یک رشته قنات دار مسیر راه را به طور مایل قطع نماید دستگاه نظارت می‌تواند دستور دهد تا امتداد قنات عمود بر راه منحرف شود مشروط بر آنکه مشکلی برای جریان طبیعی آب قنات به پ: ‏ قنات قدیمی که به شرح بند الف به صورت مایل در زیر راه قرار می‌گیرد باید مطابق دستورات ت: ‏ چنانچه قنات در عمق کمتر از پنج متر از سطح زمین طبیعی قرار گرفته باشد باید با لوله‌های بتن مسلح به قطر حداقل ۸۰ سانتیمتر پوشش و تقویت شود. ث: برای عمقهای بین پنج تا ده متر قنات باید با قطعات بتن مسلح پوشش گردد. ج: ‏ چنانچه عمق قنات نسبت به سطح زمین طبیعی بیش از ده متر باشد می‌توان آن را با تأیید دستگاه نظارت بدون عملیات حفاظتی باقی گذاشت و یا در صورت لزوم با قطعات بتن مسلح پوشش و -------- صفحهٔ بعد -------- چ: برای حفاظت قناتهای دار که در خاکبرداری قرار می‌گیرند بایستی طبق دستورات دستگاه نظارت ۹ ۳-۹ قناتهای متروکه زیر بستر راه در حالتی که مسیر قناتهای قدیمی و متروکه مسیر راه را قطع کند و عمق قنات حداکثر تا ۰ متر باشد. باید قنات مزبور را همان طوری که در بالا گفته شد پر نمود. در صورتی که عمق قنات بیشتر از ۱۰ متر باشد بنا به دستور دستگاه نظارت عمل خواهد شد. معمولاً در این حالتها ته هر چاه باید نخست تا حداقل به ارتفاع ۱/۵ متر با قلوه سنگ و یا شن درشت و بقیه با شفته آهک پر شود. ۳-۹٩ 4‏ چاه قنات چنانچه چاههای بازدید قنات (میله قنات) موجود در مسیر راه و یا داخل حریم آن قرارگیرد این نوع چاهها را باید برابر دستورات دستگاه نظارت ضمن حفظ عبور آب قنات, چاه قنات را کور نمود. چنانچه بر اثر کور نمودن چاهها فاصله دو چاه مجاور نسبت به هم از حد لازم تجاوز نماید در این مصوبه احداث خواهد کرد. ۴-۹٩ 4‏ چاه‌های آزمایش و کنترل در صورتی که برای پیدا کردن مسیر قناتهای قدیمی نیاز به حفر چاههای آزمایشی باشد. چاههای حفر شده پس از انجام آزمایش و بازرسی باید کاملاً پر و مطابق مشخصات کوبیده شود. بهتر است این چاهها در دو طرف مسیر حفر گردیده و روی آنها با کپه‌های خاک علامت‌گذاری شود. در این عملیات اگر به قناتهای قدیمی دایر صدمه‌ای وارد شود پیمانکار باید به هزینه خود آنها را تعمیر و مرمت نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل نهم - قنات‌ها ۳/0 ۲۶۵ از دست زدن و برداشتن خاکهای اطراف میله‌های قنات که خارج از حریم راه قرار گرفته‌اند باید خودداری گردد. هرگونه خسارتی که به قناتهای موجود دایر برسد پیمانکار باید فوراً آن را به هزینه خود -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- عا های فلزی جان‌پناه بندی و اندو -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - کارهای فلزی - جان‌پناه - عایق‌بندی واندود ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۹ 4 ۱-۱۰ کلیات کارهای فلزی» جان‌پناه» عایق‌بندی سطوح بتنی و بنایی و اندودکاری پشت طاق پل‌ها با ملات‌های 4 ۲-۱۰ کارهای فلزی ۱-۲-۱۰ فولاد ساختمانی ! فولاد مصرفی به صورت ورق یا مقاطع نورد شده باید با استانداردهای ملی ایران مطابقت داشته باشد. در صورتی که برای بعضی از مصالح مورد نظر استاندارد داخلی موجود نباشد باید یکی از استانداردهای معتبر بین‌المللی (مانند استاندارد 150 ۳[لاء ۸۹51۸1 با ۸۸۹۲110) مورد استفاده قرار گیرد. مشخصات مکانیکی فولاد مصرفی باید با جداول ۱-۱۰ و ۲-۱۰ مطابقت داشته باشد. ورق‌های فولادی از نظر مشخصات هندسی باید مطابق استاندارد شماره ۳۲۳۹۴ ایران و9 مقاطع پروفیل‌های نورد شده مطابق استانداردهای شماره (۳۲۷۷. ۱۷۹۱ ۱۳۷۷۹ ۱۳۷۸۱ ۲۶۱-۱۳۹۶۸ و قطعات فولادی باید از معایبی که به مقاومت و شکل ظاهری آن‌ها صدمه می‌زند عاری باشند. این قطعات باید یکپارچه بوده و از وصله کردن قطعات کوتاه خودداری شود. مگر آنکه محل وصله در نقشه‌های اجرایی مشخص شده باشد یا مورد تأیید دستگاه نظارت قرار گیرد. ۱.5100 ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۷۰ مقاومت کششی (۳۷) به ۴۲/۲۶ (ضخامت اسمی به /:) 50[< 100< > 3* 250> 1|50> 00|> -(340 -(360 470 510 -340 -340 -340 -(360 470 470 470 510 -320 -(340 -340 -360 470 470 510 510 -380 -400 -(4[0 -430 540 540 500 590 -(450 -470 -(400 -510 630 630 030 60۹0 ۹۳۳۵/۱ جدول ۱-۱۰ مشخصات مکانیکی فولاد- مشخصات تنشٍ حداقل تنش تسلیم (۳۷) به 8/۲۶ (ضخامت اسمی به (/:) 200< | 150< | 100< 80< 03 40< 16-<چ >250‏ 200> ۱ 150> 00|> > 3> 40> 16> متسخصات فنی عمومی راه نشانه شناسایی فولاد 01۳1۱710 | ۳۸۱10027-1 | استاندارد ایران ۳۶۹۴ 37-2 5۱ 5235 ٩37-3]‏ ات ۵ و۲ 37-0 5۱ | 90 44-2 5۱ ۳۳ ٩44-3]‏ 527510 ۵ و ۲ ٩5۱ 44-۷‏ زگره از ار ها اما 5355[0 ٩۱ 53-3] -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۷۹ ۳۳۹۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲-۱۰ فولاد سخت - چدن! فولاد ریختگی مصرفی باید با 1681 101۳1 و یا آیین‌نامه‌های نظیر مطابقت داشته باشد. اتصال قطعات فولادی ساخته شده بعد از حمل به محل نصب. توسط پرچ یا پیچ صورت می‌گیرد. در اتصال قطعات سازه پلهای فولادی بایستی از پیچ‌های پرمقاومت استفاده گردد. استفاده از پیچ‌های معمولی در ساختمان سازی سبک. اعضای مهاربندها و اعضای درجه دومء و کلیه اعضایی که بار وارد بر آنها سبک و استاتیکی می‌باشند مجاز است. از پیچ‌های معمولی بعنوان پیچ مونتاژ در اتصالاتی که وسایل اصلی اتصال آنها پیچ‌های پرمقاومت یا جوش است نیز می توان استفاده کرد. مشخصات مکانیکی پرچ‌ها و پیچ‌ها بایستی با جدول ۳-۱۰ و مشخصات مکانیکی گل‌میخ‌های 0 آ۵ه2)) - |5۲۵۵ ۱۰۳۲1۵۲۵ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - کارهای فلز (۲۳۱۱)۲۷/۱1۲۱۱۶ ۵ . (25171>ل0) (۲)۷/۲۱۲۱۱۶ ۴۰۰ ۳۰ ۳۶۰ ۱۰ - جان‌پناه - عایق‌بندی و / جدول ۳۲-۰ مشسخصا ۰ ایس لر (۲۷)۳۷/۲۱۲۶ سا * روش تصویر جدول ۲-۱۰ مشخ ۰ ۰ لر (۲۷)۳۷/۱۱۱۱۱۶ ۲۳۲۳۵ ٩۳/۵/۱ ‏ندود ت مکانیکی پیچ‌ها و پرچ‌ها نام تجاری پیج یا برچ ۹1 117۹ 1536 1۹3 ۸502 , 1 ۸502 , 1 ۴/۶ ۵/۶ ۸07 ۸/۸ ۱۰/۹ ۸25 ۸490 سات مکانیکی گل‌میخ‌ها ۰[ ۳۵۳۲۲ 500 32 1210 رده 46 110 32 500 ۳۵۳۲] 5137-3 (5137-2,3) ۱7100 110 440 80>ل40>0 (5152-3) 100 ۱7 11۳ 140 40>01>0 ۳۷۳ ردیف ۱ ۲ ۳ ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۷۴ ۳/0 مضخصات فنی عمومی راه ۹ ۳-۲-۱۰ ساخت و نصب قطعات سازه فولادی ۱-۴-۲-۰ نقشه‌های کار گاهی ! پیمانکار موظف است قبل از شروع عملیات ساخت قطعات, نقشه های کارگاهی را بر اساس نقشه‌های اجرایی» تهیه و به تصویب دستگاه نظارت برساند. نقشه‌های کارگاهی باید تمام اطلاعات و جزئیات لازم برای ساخت قطعات اعم از ابعاد و اندازه‌های ورقها و پروفیل‌های مورد استفاده در هر قطعه, آماده‌سازی لبه‌ها برای جوشکاری,» جزئیات جوشکاری» جزئیات سوراخکاری» اندازه پیچها و نحوه اعمال قبل از شروع به ساختن و نصب قطعات باید اندازه‌های مندرج در نقشه‌ها به منظور تطبیق کامل و جلوگیری از بروز هر گونه اشکال در موقع ساخت و نصب به دقت کنترل گردد. هر قطعه پس از آنکه به اندازه و شکل مشخص شده در نقشه‌ها ساخته شد. باید شماره و علامت گذاری شود. مونتازه جوشکاری و متصل کردن قطعات به یکدیگر باید در کارگاه سرپوشیده و مجهز ساخت سازه‌های فولادی و توسط استادکاران وکارگران ماهر انجام گردد. ۲-۴-۲-۰ بریدن و سوراخ کردن قطعات باید به ابعاد و اشکال لازم به دقت بریده شده و در محلهای لازم سوراخ شوند. برش ورقهایی که در ساخت قطعات فولادی مصرف می‌شود باید توسط دستگاه برش شعله ریلی انجام گیرد. برش نیمرخهای فولادی که برای ساخت مهارهاء نرده‌ها و اتصال آنها صورت می‌گیرد در صورت تأیید دستگاه نظارت می‌تواند با اره آهن‌بر مکانیکی یا دستی انجام شود. در هر صورت کلیه ناصافی هایی که بر اثر برش بوجود می آید باید با سنگ زدن برطرف شود. سوراخهای نهایی ورقها با مته دوار انجام پذیرد. قطعاتی که با پیچ به هم متصل می‌شوند در صورت امکان باید همه به هم خال‌جوش شده و با هم سوراخکاری شوند. ۱۰ ۷/۵۲۵۵ ۳1۵5 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - کارهای فلزی - جان‌پناه - عایق‌بندی واندود ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۷۵ ۳-۴-۲-۰ خیز و خم و راست کردن قطعات بکارگیری روشهای گرم کردن موضعی و یا تغییر شکل مکانیکی برای ایجاد انحنا یا راست کردن قطعات باید با تأیید دستگاه نظارت باشد. دمای موضع گرم شده نباید از ۶۵۰ درجه سانتیگراد تجاوز نماید. این دما باید توسط گچ‌های رنگی مخصوص که در درجه حرارت حدود ۶۰۰ درجه سانتیگراد تغییر ۴-۴-۲-۰ ساخت و آماده کردن قطعات قبل از نصب قطعات فولادی باید طوری ساخته شوند که هیچ نوع تغییر شکلی غیر از آنچه در نقشه‌ها مشخص شده در آنها به وجود نیاید. انحناء و تغییرشکل هایی که طبق نقشه و یا دستور دستگاه نظارت لازم باشد چند قطعه» ساخته شوند مگر آنکه دستگاه نظارت آن را تأیید نموده و نقشه مربوطه را به پیمانکار ابلاغ نماید. پخ‌زنی و آماده‌سازی لبه قطعات برای جوشکاری به وسیله برش باید با زاویه دادن یا با سنگ‌زنی- های بعدی انجام پذیرد. پخ زدن از طریق ضربه مجاز نمی‌باشد. آماده کردن لبه قطعات و پخ‌زنی برای جوشکاری باید مطابق مقررات جزئیات اجرایی جوش باشدء که طبق بند (۵-۳-۲-۱۰) قبلا تهیه و به ۵-۴-۲-۰ اتصال با جوش برای اتصال قطعات با جوش رعایت مشخصات مربوط به فرایند جوشکاری مطابق با مقررات و الف: نشریه‌های شماره ۲۳۰ تا ۲۳۴ 9 ۲۳۳۸ 0 ۲۳۴ معاونت برنامه ریزری و نظارت راهبردی رئیس جمهبور آً :۰ ۰ 1 ۱ . : : ۲ : ب: ‏ ایین‌نامه انجمن جوش آمریکا برای ازمایشات غیر مخرب به شرح جزئیات زیر: - بازرسی عینی و مشاهده‌ای مطابق 131.11 ۸۱۷۷5 ۱۰ ۸۵۳۵۵0 ۷/۵11۵ 5۵06, 5 2. [010031011۷6 68 -------- صفحهٔ بعد -------- - آزمایشهای غیر مخرب با مایع نافذا ذرات مغناطیسی", آزمون فراصوتی" و پرتونگاری" برابر با 1.1 ۸۷۷۹ و آیین‌نامه‌های مرتبط - آزمایش مربوط به جوشکاری پلهای فلزی 1.5] ۸۷۷/5 پ: ‏ آیین‌نامه‌های /۸57۸ جلد ۰۳-۰۳ چاپ ۱۹۹۹ برای هریک از روشهای غیر مخرب جوشکاری به شرح فوق ت: مقررات جوشکاری مطابق مبحث طرح و اجرای ساختمانهای فولادی, از مقررات ملی ساختمانی ایران موارد زیر جهت تکمیل و تأیید بعضی مفاد نشریات فوق عنوان می‌گردند: ۱ - پیمانکار باید برای یکایک جوشها قبل از شروع جوشکاری نوع الکترود مصرفی و قطر آن» شدت جریان و ولتاز تعداد پاسهاء نحوه آماده سازی لبه‌ها و تمام اطلاعات اجرایی دیگر را توسط مهندس یا کاردان ارشد جوشکاری بر روی برگه‌های "دستورالعمل جوشکاری" ثبت نموده و در تمام مدت جوشکاری در اختیار جوشکار» سرپرست کارگاه جوشکاری و ناظرین قرار دهد. برگه‌های دستورالعمل جوشکاری باید قبلا به تایید دستگاه نظارت رسیده باشد. ۲- جوشکاری باید طبق نقشه و مطابق با ابعاد مشخص شده بوسیله طراح» توسط جوشکاران ماهر (ارزیابی شده) انجام گردد و چنانچه دستگاه نظارت لازم بداند باید جوشکاران دارای گواهینامه جوشکاری از وز آرت کار یا مراجع دیصلاح دیگر بوده و یا قبل از انجام کار توسط دستگاه نظارت ارزیابی لازم از آنها بعمل آید. ۳- قبل از جوشکاری باید سطوح مورد نظر از مواد زاید (گردوخاک» زنگ زدگی» رنگ وغیره) کاملاً پاک ۴ - جوشکاری بطورکلی در درجه حرارت زیرصفر درجه سانتیگراد خصوصاً درجریان باد ممنوع است. درصورتی که جریان هوا یکنواخت و ثابت بوده و بتوان سطوح مجاور محل جوشکاری را به شعاع ۱۰110 1 2. ۷/]۵011 0110 ۳۵۲1|۵5 3.0 4۰ 11۵0100۲۵00 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - کارهای فلزی - جان‌پناه - عایق‌بندی واندود ‎٩۹۲۳/۵/۱‏ ۳۷۷ حداقل ۱۰ سانتیمتر با وسائل مناسب بنحوی گرم کرد که با دست کاملا محسوس باشد و این درجه حرارت در تمام مدت جوشکاری حفظ شودء می‌توان در هوای تا ۵ درجه زیرصفر جوشکاری کرد. ۵ - جوشکاری نباید بیش از آنجه در نقشه ذکرشده و یا دستگاه نظارت دستور داده است انجام شود. ۶ - شدت جریان و نوع الکترودها باید طوری انتخاب شوند که جوش کامل و دارای نفود کافی بوده و قطعات مورد اتصال بقدر کافی ذوب شوند. سطح جوش باید عاری از شیار» قسمتهای برآمده» سوختگی و گودی درز باشد. ۷ - چنانچه جوشکاری در بیش از یک پاس انجام شود قبل از برداشتن پوسته پاس قبلی و پاک کردن آن با برسی سیمی, نباید پاس بعد شروع شود. ۸ - بین قطعاتی که مستقیماً بطریق جوش گوشه بهم جوش می شوند نباید درزی بیش از ۲ میلیمتر موجود باشد. ٩‏ - جوشکاری باید بنحوی انجام گیرد که قطعات مربوطه از شکل اصلی خارج نشده و از تاب برداشتن و اعوجاج بیشتر از حد رواداریهای جدول (۵-۱۰) جلوگیری شود. ۰- روش اجرا باید طوری ترتیب داده شود که مقدار جوش‌های کارگاهی لازم به حداقل برسد. بطوری- که ساخت قطعات با جوش در کارخانه انجام شده و اتصال در کارگاه توسط پیچ پرمقاومت برقرار -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۷ جابجایی مرکز بال نسبت به جان کجی با تحدب بال ریسمانی بودن بال یا جان در طول قطعه انحراف نسبی یک بال نسبت به بال دیگر رواداری ابعادی اجزای مقطع ۳/۵/7۱ جدول ۵-۱۰ حداکثر انحراف م< رواداری 1 71 تس با | زد 7 ۳ با اس - ۸7 ۱00 8 از۱ ۱۱۱ اه )۱ هرکداه که زر خنرند 8 3 ۳ با سا - ۸ (0(0د3 ۹ مسخصات ی عمومی را از در ساخت قطعات فولادی 3 ۰ ۵ 1 3 ما سا -------- صفحهٔ بعد -------- فه سل دهم - کارهای فلز جدول طبله ورق جان عمود بر صفحه که به موازات ضلع بزرگتر اندازه گیری کننده در جهت عمود بر ورق سخت شده کننده به موازات ورق سخت شده رواداری سورخ پیچها جابجایی سوراخ ی - جان‌پناه - عایق‌بندی و اندود ۵-۱۹ حداکثر انحراف مجاز در رواداری 6 3 ۳۳با > (۸ ۱0 3) * بعد حداقل جشمه ( با ۵) 07*111 0 19 ۴ با ع ۸5 500 0 7 ۴ یا اس - ,۸5 250 ۱ ۲- ۸۳ ۸-۳ ۳لد- .|[۸ 0 0 - ۱8 ۹۳/۵/( ۷۹ ساخت تیرورق‌های فولادی (ادامه) »2 سخت کسده ی 2 0 20 با 0 رنه 0 7ات هی من ۵ 0 ن ی اس -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵/۱ ۳۸۰‏ متشسخصات فنی عمومی راه ۶-۳-۲-۰ اتصال با پیچ‌های پرمقاومت و نحوه بستن و محکم کردن پیج‌ها قطعات فولادی که برای نصب به محل حمل می‌شوند. بعد از اصلاحات لازم و رفع معایب باید پیچهای اتصال نهایی آنها بسته شود. قبل از بستن صفحات اتصال باید سطوح اتصال کاملاً از زنگ, گرد و غبار» مواد چربی و روغن با استفاده از برس سیمی, حلال‌های شیمیایی یا شعله پاک شوند. پیچهای اصلی برای اتصال قطعات به یکدیگر باید از نوع پیچهای با مقاومت زیاد مطابق جدول (۳-۱۰) باشند. علامت مشخص کننده رده پیچ باید روی کله تمام پیچها ثبت شده باشد. محکم کردن پیچهای اصلی هر اتصال در دو مرحله انجام می‌شود. در مرحله اول تعدادی از پیچها تا حد سفتی کامل محکم می‌شوند تا اطمینان حاصل شود که سطوح تماس کاملاً به هم چسبیده‌اند. سپس تمام پیچها در سوراخ قرار گرفته و کاملاً سفت می‌شوند. در مرحله دوم با چرخاندن اضافی مهره» پیچها در هر یک از مراحل محکم کردن پیچ‌ها باید از قسمتی که اتصال صلب‌تر است و صفحات تغییر شکل کمتری می‌دهند شروع به بستن پیچ‌ها کرد. در وصله‌هاء قسمت صلب اتصال, وسط صفحه اتصال می‌باشند. بعد از محکم کردن پیچ‌های وسط با حفظ تقارن و ترتیب» پیچ‌های کناری تا لبه آزاد ورق اتصال محکم می‌شوند. اگر برای سفت کردن مهره‌ها از روش دستی استفاده می‌شود.» محکم کردن اولیه وقتی است که یک کارگر زورمند با یک آچار معمولی بدون آنکه با وزن خود به آچار ضربه وارد کند نتواند پیچ را از آن محکمتر نماید. و اگر برای سفت کردن مهره‌ها از روش ماشینی (آچار بادی و کمپرسور) استفاده می‌شود. محکم کردن اولیه پس از وارد شدن چند ضربه توسط دستگاه ایجاد می‌شود. برای پیش تنیده کردن چنین پیچی (بعد از محکم کردن اولیه) باید مهره آن را به اندازه مقداری که در جدول (۷-۱۰) معین شده است اضافه چرخاند. این چرخش اضافی با استفاده از آچار دسته بلندء یا استفاده از دو کارگر و در روش ماشینی با افزایش فشار باد کمپرسور امکان‌پدیر می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - کارهای فلزی - جان‌پناه - عایق‌بندی واندود ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۸۱ جدول ۶-۱۰ چرخش اضافی لازم برای پیش تنیده کردن پیچ‌ها تعداد دور اضافه برای پیش تنیده کردن پیج‌ها 2 (۵۸1>1>۱21 : دور تنظیم باد د کمپرسور متضمن استفاده از آچار مدرج (تورک متر) و آزمون و خطای متوالی می‌باشد. و بایستی در انتخاب فشار باد دقت کامل بعمل آید. باز کردن و استفاده مجدد از پیجی که تا حد پیش موی کنترل پیش تنیدگی پیچ‌ها داشته» گزارشهای مربوط به این کنترل‌ها را جهت بررسی و تأیید به دستگاه نظارت اعلام نماید. نماید. در هر صورت تصمیم دستگاه نظارت درمورد کفایت پیش تنیدگی پیچ ها قطعی خواهد بود. برای ۷-۳-۲-۰ پیش مونتاز در صورتی که دستگاه نظارت لازم بداندء پیمانکار موظف است تیرها و ستونهای فولادی را در محل کارگاه ساخت» پیش مونتاز نماید. هدف از پیش مونتاز تیرها و ستونها حصول اطمینان از دقت ساخت و کیفیت جفت و جور شدن قطعات در هنگام نصب می باشد. همچنین در هنگام پیش مونتاز, خیز شاهتیر -------- صفحهٔ بعد -------- تحت وزن خود آن اندازه گیری شده و با خیز تئوریک مقایسه خواهد شد» جفت و جور شدن قطعات بادبندها با بستن تعدادی از آنها مورد کنترل قرار خواهد گرفت. به هنگام پیش مونتاژ باید حداقل ۵۰ درصد از پیچهای هر اتصال بسته شوند. پیچهای پیش مونتاز می- تواند از نوع پیچ‌های معمولی انتخاب گردد. از این پیچ‌ها بعداً به عنوان پیچ‌های اصلی نباید استفاده نمود. قطعات پیش مونتاژز شده بعد از علامت گذاری باز شده به همراه صفحات اتصال برای حمل به کارگاه ۹ ۵-۲-۱۰ آماده کردن سطوح فولادی و رنگ‌آمیزی آماده کردن سطوح و رنگ‌آمیزی قطعات فولادی پلها باید مطابق با شرایط زیر باشد: ۱-۵-۲-۰ زنگ‌زدایی سطوح فولادی این عملیات شامل مراحل زیر است: الف: آماده نمودن سطوح فولادی شامل تمیز کردن روغن و سایر مواد ناخالصی‌ها می‌باشد. ب: ‏ زنگ و پوسته‌های کارخانه باید با ماسه‌پاشی" تمیز شوند. پ: ‏ در موقع ماسه‌پاشی باید هوا و سطوح فولادی کاملاً خشک باشد. ت: ماسه‌پاشی یا با ماسه کوارتزی و یا با ماسه فولادی انجام می‌گیرد. ث: بزرگترین قطر دانه‌های ماسه کوارتزی نباید از ۱/۵ میلیمتر تجاوز نماید. ج: ماسه فولادی حداکثر به قطر ۰/۸ میلیمتر باشد. مقاومت نهایی آنها باید بتن ۱۸۰۰۰ - ۱۶۰۰۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد از دانه‌های ساچمه‌یی نباید استفاده شود. چ: ‏ مصالح ماسه‌پاشی نباید حاوی کلراید قابل حل در آب بوده و عاری از رس» گچ و سایر مواد خارجی ح: هوای فشرده مصرفی برای ماسه‌پاشی باید عاری از هرگونه مواد زائد نظیر روغن و آب بوده و دستگاه ان باید به جدا کننده و صافی محهز باشد. 1. ۹۵۵ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - کارهای فلزی - جان‌پناه - عایق‌بندی و اندود ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۸۳ خ: میزان ناهمواری سطوح پس از ماسه‌پاشی باید در حدودی باشد که زیانی به رنگ‌آمیزی بعدی وارد نسازد. د: سطح نهایی آماده شده بعد از ماسه‌پاشی و تمی زکردن نهایی باید به تأیید دستگاه نظارت برسد. ۲-۵-۲-۰ رنگ‌آمیزی سطوح فولادی کلیه سطوحی که رنگ‌آمیزی می‌شوند باید خشک و عاری از رطوبتء باشند. رنگ باید با رعایت و دستورالعملهای سازنده مصرف شده و با مشخصات )55۳ انطباق داشته باشد» ضمن آنکه موارد زیر نیز باید رعایت شود: الف: تمام سطوح قطعات فولادی مصرفی در سازه» به غیر از سطوحی که برای حفظ زبری و اصطکاک باید بدون پوشش باقی بماند. باید با دو لایه آستر و دو لایه رویه رنگ‌آمیزی شوند. ب: ‏ در صورت رنگ‌آمیزی با پیستوله روی کلیه جوشها و لبه پروفیلها قبلاً با قلم» رنگ شود. پ: ‏ رنگ هر لایه ستر بایستی به سهولت قابل تشخیص باشد. رنگ استر نهایی بایستی تفاوت ناچیزی با رنگ نهایی رویه داشته باشد. ث: ‏ قبل از رنگ نهایی» تیرها باید با برس نرم و آب تمیز شیرین شسته شود. ج: ‏ عملیات رنگ آمیزی باید در محیط سربسته و رطوبت و دمای مناسب انجام گردد. ح: در سطوح و لبه هایی از قطعات فلزی که پس از رنگ آمیزی جوش خواهند شد.ء باید رنگ آمیزی تا خ: در تمام سطوحی که طبله کردن» وجود ترک و پوسته شدن رنگ و سایر علائم نشان دهنده عدم چسبندگی و عدم اتصال رنگ به سطح فلزی می‌باشد. باید عملیات ترمیم انجام شود. عملیات ترمیم شامل برداشتن رنگ قسمت معیوب به کمک ماسه پاشی و آماده سازی و رنگ آمیزی مجدد سطح فلزی می‌باشد. |ز۵ 00 ۳۵111۵۵ [۵م5۲۵ |5۵ ۱۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۱۰۱ ) باشد. رن صفحاتی که قرار است در اتصال اصطکاکی روی هم قرار گیرند نباید رنگ شوندء فقط به لایه‌ای در حد ۲۰ میکرون بعنوان رنگ انبارداری نیاز می باشد. ز: جزئیات لایه‌های آستر و رویه» ضخامت لایه‌هاء نوع و مشخصات رنگ باید در مشخصات فنی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - کارهای فلزی - جان‌پناه - عایق‌بندی واندود ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۸۵ جدول ۷-۱۰ حداقل ضخامت رنگ آمیزی قطعات فولادی در شرایط محیطی مختلف قطعه فولاد در داخل دیوار و | قطعه فولادی بصورت روباز | قطعه فولادی در معرض تسرایط نازک کاری لیکن در درون محیط بسته جوی ۰ میکرون ضدزنگ ۰ میکرون استر الکیدی غنی از روی ‏ | ۴۰ میکرون استر اپوکسی غنی از روی (رنگ الکیدی غنی از روی) ۰ میکرون رویه الکیدی ۰ میکرون لایه میانی آپوکسی ۰ میکرون رویه الکیدی ۰ میکرون استر اپوکسی غنی از روی | ۴۰ میکرون استر اپوکسی غنی از روی | ۶*۰ میکرون آستر اپوکسی غنی از روی ۰ میکرون لایه میانی آپوکسی ۰ میکرون لایه میانی آپوکسی ۰ میکرون رویه آپوکسی ۰ میکرون رویه آپوکسی پلی یورتان ۰ میکرون استر اپوکسی غنی از روی | ۶۰ میکرون استر اپوکسی غنی از روی | مثل ناحیه جزر و مدی که نیاز به مطالعه ۰ میکرون رویه آپوکسی ۰ میکرون لایه میانی آپوکسی خاص دارد ۰ میکرون رویه اپوکسی پلی یورتان شرایط معتدل, شرایط آب و هوایی با رطوبت نسبی متوسط کمتر از ۵۰ (همانند شهر تهران) ۲ شرایط سخت. شرایط آب و هوایی با رطوبت نسبی بیش از ۸۰ (همانند شهر رشت) ۳ شرایط بسیار سخت. شرایط آب و هوایی با رطوبت نسبی متوسط بیش از 1:۸۰ همراه با بخار کلر یا نظایر آن (همانند شهر بندعباس) ۴ در صورتیکه دستورالعمل رنگ آمیزی توسط کارشناس ذیصلاح تهیه شود. می توان از شرایط جدول فوق عدول ۵ آماده سازی سطح فولاد 502: تمیز کردن به صورت ماسه پاشی عمیق, سطح فولاد پس از ماسه پاشی بدون استفاده از ذره‌بین باید عاری از روغن, چربی و کئیفی باشد و نیز بیشترین مقدار لایه اکسید حاصل از نورد. زنگ و پوشش‌های رنگی و مواد خارجی از روی سطح زدوده شده باشد. و هرگونه مواد آلاینده باقیمانده به سختی به ۶ آماده سازی سطح فولاد 50۸2. 5: تمیز کردن به صورت ماسه پاشی عمیق‌تر»ء سطح فولاد پس از ماسه پاشی بدون استفاده از ذره‌بین باید عاری از روغن» چربی و کثیفی باشد و نیز بیشترین مقدار لایه اکسید حاصل از نورد زنگ و پوشش‌های رنگی و مواد خارجی از روی سطح زدوده شده باشد. و هرگونه اثر بجا مانده از مواد آلاینده فقط به صورت لکه‌های جزئی به شکل خال‌ها و نوارها به نظر خواهد آمد. ۷ آماده سازی سطح فولاد 503: تمیز کردن به صورت ماسه پاشی تا درجه‌ای که تمیزی فولاد با چشم دیده شود و سطح فولاد نقره‌ای گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ۶-۲-۱۰ آزمایش‌های کنترل کیفیت نوع و تعداد آزمایشهای زیر برای کنترل کیفیت مصالح در حین اجرای کار منظور شده‌اند. ۱-۶-۲-۰ آزمایش‌های فولاد از هر ۱۰ تن قطعات فولادی وارد به کارگاه» حداقل تعداد ۳ نمونه اتفاقی" انتخاب و آزمایشهای زیر به عمل می‌آید. الف: مقاومت کششی و تنش تسلیم حاصل از آزمون کشش نمونه‌ها بایستی با جدول شماره (۱-۱۰) و درصد ازدیاد طول نسبی نمونه‌ها با جدول (۲-۱۰) مطابقت داشته باشد. آزمون کشش و تغییر طول نسبی بایستی مطابق استاندارد ملی شماره ۱۰۱۴ ایران انجام گیرد. ب آزمایش خمش سرد تحت زاویه ۱۸۰ درجه با قطر فک 22 برای فولاد 37 51 و قطر فک 32 برای فولاد 52 51 , 44 ۰51 (2 ضخامت نمونه خمشی می باشد) برای هر نمونه و مطابق با استاندارد ملی شماره ۱۰۱۶ ایران انجام گردد. هیچ گونه آثار ترک در محل خم نباید مشاهده گردد. ترکهای ریز روی لبه آزمونه و ترکهایی که با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شوند قابل صرف نظر کردن می- پ: ‏ آزمایش خمش با ضربه بر روی هر نمونه ماخوذه انجام و نتایج مقادیر انرژی (با واحد ژول) بایستی ت: آزمایش کریستالوگرافی و تعیین ترکیبات شیمیایی فولاد بر روی هر نمونه ماخوذه انجام و مقادیر حدی ترکیبات شیمیایی و میزان کربن معادل بایستی به ترتیب با جداول (۹-۱۰) و (۱۰-۱۰) [۰ 1۳۵۵0 5۵8 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دهم - کارهای فلزی - جان‌پناه - عایق‌بندی واندود ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۸۷ جدول ۸-۱۰ انرژی حداقل در آزمایش ضربه ٩37-3 5۱ 44- 3 توصیح: لا< بصورت گرم شکل داده شده است. نرمالیزه شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ ۳/0 مشسخصات فنی عمومی ,/ جدول ۹-۱۰ مقادیر حدی میزان ترکیبات شیمیایی فولاد 0.055 0.055 0.01 ٩۱ 37- 3 [ : [ 5 0.050 ۱ 0.050 ۱ ).01[ [ ٩5۱ 37- : : [ 5 0۱.045 0.0۸45 0.055 0.055 0.01 [ 0.01 | 0.050 ۱ 0.050 )6 0.2 7 2 لاد -44 5۱ 5۱ 44- 2 1 02 6) 0۱.045 0.045 5۱ 52-31 023 023 0.24 ۷۱ ۱.70 0.60 0.050 ۱ 0.050 | 0.011 ٩۲ 52-۷ 023 0.23 0.243 1.70 ۱۷ 060 ۱ ۵.045 ‏ا‎ 5 ۱- حداکثر مقدار نیتروژن می‌تواند از مقدار مزبور تجاوز کند مشروط بر آنکه به ازای هر ۰/۰۰۱ درصد افزایش نیتروژن مقدار فسفر ۰/۰۰۵ درصد کاهش یابد. مقدار نیتروژن در هر حال نباید از ۰/۰۱۲ درصد بیشتر باشد. ۲ جنانجه میزا ن کل آلومنیوم در ترکیب شیمیایی از ۰/۰۲ درصد تجاوز کند و با سایر عناصر محصور کننده نیتروژن به مقدار کافی موجود باشد. حداکثر مقدار نیتروژن اعمال نمی‌شود. ۳- برای مقاطع با ضخامت اسمی بیش از ۱۰۰ میلیمترء میزان کربن بصورت توافقی تعیین می‌شود. ۴- برای ضخامت اسمی بیش از ۱۵۰ میلیمتر مقدار کربن حداکثر ۰/۲ درصد می باشد. ۵- برای ضخامت اسمی بیش از ۳۰ میلیمتر و برای درجه‌های مناسب برای غلتک سرد. مقدار فولاد ۰/۲۲ درصد می‌باشد. جدول ۱۰-۱۰ مقادیر حدی کربن معادل 51 37-2 ٩۱ 37- ‏ا3‎ 35 34 0.40 5] 37- . 3 0.40 5۱ 44- 2 : 0۱.42 0.44 5: 44- 3 : 0۱.42 0.44 51: 44- : 0.42 0.44 5٩۱ 52-31 0۱.45 0.47 (49 5] 52-۷ 0۱.45 0.41 0.49 ۰ -- -------- صفحهٔ بعد -------- فقصل دهم - کارهای فلزی - جان‌پناه - عایق‌بندی واندود ‎٩۹۲۳/۵/۱‏ ۳۸۹ ۲-۶-۲-۰ آزمایش‌های جوش بعد از جوشکاری کنترل کیفیت در دو مرحله انجام می‌شود: الف: کنترلهای چشمی آزمایشها از طریق بازرسی و مشاهدات عینی بر روی ۱۰۰ درصد جوشهای اجرا شده نوع و میزان آزمایشهای غیر مخرب جوش بایستی مطابق جدول (۱۱-۱۰) تعیین و انجام گردد. دستگاه نظارت می‌تواند مستقیما آزمایشهای کنترل کیفیت بر روی قطعات انجام داده یا دستور تکرار و تجدید آزمایشهای لازم را بنماید. ۰ درصد جوشهای لب به لب عرضی بالهای کششی, اعضای کششی پرتونگاری یا فراصوت خرپاهاء ‏ عمق جان تیرها در مجاورت بال کششی 6 ۰ درصد جوشهای لب به لب عرضی بالهای فشاری,» جوشهای لب به لب | پرتونگاری یا فراصوت طولی بالهای کششی و فشاری و جان تیرها 4 ۲-۱۰ جان‌پناه قسمتهای مختلف جان‌پناه که از انواع مختلف آهن‌آلات ساخته و سوار می‌شود باید خوب به یکدیگر جفت شود. دستکها باید کاملاً عمودی بوده و نسبت به هم فاصله ثابت داشته و در یک سطح قرار گیرد. آهنهای افقی لبه‌های جان‌پناه باید کاملاً موازی و در یک خط مستقیم قرار گیرد. به طور کلی جان‌پناه -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۰ /۳ مشخصات فنی عمومی راه ۹ ۲-۱۰ عایقکاری عایقکاری سطوح بتنی و بنایی طبق نقشه‌ها و دستورات دستگاه نظارت انجام می‌شود. سطوح عایقکاری باید دقیقاً بررسی و خلل و فرجها را با ملات پر کرده و تقاطع سطوح را مدور نمود. از مالیدن قشر نازک ملات روی جدارها که بعداً از دیوار جدا می‌شود باید خودداری شود. مواد مصرفی برای عایقکاری از نوع قیر دمیده (90/15 | و 85/25 1) یا مخلوط قیر دمیده و قیر ۶۰-۷۰ و یا انواع دیگر عایقهای پیش‌ساخته خواهد بود. مواد قیری مصرفی باید تا هنگامی که گرم و به صورت مایع روان است به کار برده شود. عایقکاری پلهای طاقی پس از قالب‌برداری و نشست کامل آن انجام خواهد شد. روی عایقکاری نباید رفت و آمد کرد تا موجب زخمی شدن سطوح آن نشود. بعد از عایقکاری روی دالها و یا طاقها در صورتی که در نقشه‌ها منعکس باشد یک اندود حفاظتی کشیده می‌شود. اطراف پی‌هایی که عایقکاری شده است طبق دستورالعمل‌های اختصاصی پر خواهد شد. عایقکاری نباید به هیچ وجه روی سطوح مرطوب و هنگام بارندگی انجام شود. هر قشر عایقکاری پس از اتمام و قبل از شروع قشر بعدی باید مورد تأیید دستگاه نظارت قرار گیرد. عایقکاری نباید در حرارت کمتر از ۱۰ درجه 4 ۵-۱۰ اندودکاری کارهای اندود باید کاملاً صاف و طبق نقشه‌ها انجام گیرد. اندود سیمانی پشت طاق پلها به هر ضخامت که باشد باید در یک قشر اجرا شود. در محلهایی که اندود از جدار جدا شود پیمانکار با هزینه خود محلهای مزبور را محدداً اندود خواهد کرد. مشخصات اندودهای با ملات سیمان باید با فصل پنجم -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشسی و تخلیه آب‌ها ۳۳/1 ۳۹۳ 4 ۱-۱۱ کلیات ۰ اف ۱ ۰ 5 9 8 ۰ 1 ۰ سایر کارهای تکمیلی, طبق نقشه‌های اجرایی و دستورات دستگاه نظارت می‌باشد. 4 ۲-۱۱ انواع زهکشی و تخلیه آبها بطور کلی زهکشی و تخلیه آبها به دو طریق زیر انجام می‌شود: ۹ ۱-۲-۱۱ تخلیه آبهای سطحی ۲ این عملیات شامل انتقال» هدایت و تخلیه آبهای سطحی ناشی از بارندگی» از پوشش نهایی راه و یا آبهای آزاد جاری از زمینهای بالادست و مرتفع پیرامون راه می‌باشد. در این سیستم» آبهای سطحی را باید به سرعت به خارج از جسم راه هدایت کردء به طوری که آب فرصت ایستادگی نیابد و با نفوذ به لایه‌های زیرسازی و روسازی به شبکه آبهای زیرزمینی نپیوندد. تخلیه آبهای سطحی متعارفا توسط شیب زهکشی عمیق آبهای زیرزمینی شامل تخلیه آبهای نفوذی به لایه‌های زیرسازی و روسازی راه است که سه منبع اصلی زیر به شرح شکل شماره ۱-۱۱ عامل عمده آن به شمار می‌روند: ب: ‏ آبهای زیرزمینی اعم از سطح ایستابی یا سطح آزاد آب جاری. 6 .1 86 5۳۲366 .2 6 5۳۹۷۳۲۵۵6 . 3 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۴ 44 الف: ابهای ناشی از حضور چشمه‌های فعال و سطوح تراوش » در زمینهای بالادست. مجاور و زیرین ۳-۱ مراحل عملیات تخلیه آبهای سطحی ۱-۳-۱ کلیات عملیات تخلیه آهای سطحی باید طبق برنامه آماده و به مورد اجرا گذاشته شود و مراقبتهای مستمر و کافی برای انحراف جریان آبهای ناشی از بارندگی» سیلء ذوب یخ و برف جهت حفاظت عملیات ساختمانی در حین اجرا کار و همچنین پس از پایان قطعی کارها به عمل آید. برای آنکه تخلیه آبها رضایتبخش باشد. باید با شیب‌بندی و تسطیح از تجمع آب باران یا آبهای جاری در منطقه مورد عملیات جلوگیری به عمل آید. در اراضی شیبدار باید قبل از شروع عملیات خاکی ترتیب تخلیه و انحراف آبها به منظور پیشگیری از فرسایش, تخریب و آسیب دیدگی ابنیه فنی راه» خاکریزیها و شیب شیروانیها داده شود. در حین اجرای عملیات ساختمانیء باید همواره مراقبت خاص به عمل آید تا به کانالها و آبروهای موجود هیچ گونه آسیبی وارد نشود. آبروها و نهرها و سایر ابنیه زهکشی و تخلیه آبها که حین یا بعد از اتمام عملیات ساختمانی به عنوان کانالهای تخلیه آب مورد استفاده واقع خواهند شد.ء باید همواره پاک و تمیز نگه داشته شوند تا مانع عبور جریان آب نباشند و قبل از احداث این گونه آبروها و نهرها نیز باید تسهیلات کافی جهت ورود و خروج آزاد آب تأمین گردد. جهت حفاظت کارهای تکمیل شده و جلوگیری از خسارت ناشی از آب باید همواره وسایل و امکانات کافی برای تخلیه آبها و یا انحراف جریان انهار را پیش‌بینی و در موقع مناسب سریعاً آنها را مورد استفاده قرار داد. برای این کار ممکن است نهرهای تخلیه موقتی. سدها و یا کانالهای انحرافی و یا آبروهای موقت جانبی به موازات مسیر به طریقی که دستگاه نظارت تعیین می‌کند. |۱۰ ۹5۵۵۲۵۵0۵ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشضی و تخلیه آب‌ها ۳/0 ۳۹۵ احداث گردد. چنانچه انحراف موقت کانالهای آبیاری زراعی» به تشخیص دستگاه نظارت لازم باشد. نحوه اجرا و جزئیات آن باید قبلاً پیش‌بینی و همچنین رضایت زارعین فراهم شود. ث: خسارات وارده به کارها در اثر نفوذ آب و به دلیل عدم انجام عملیات کافی برای تخلیه آبهای سطحی, باید به هزینه پیمانکار اصلاح شود. ۲-۳۲-۱۱ آبروهای جانبی الف: آبروهای جانبی راه برای جمع‌آوری و تخلیه آبهای سطحی (و زهکشیهای عمیق) باید طبق نقشه‌های اجرایی ساخته شود. جهت افزایش ظرفیت تخلیه این آبروها باید کف آبرو را عریض‌تر انتخاب نمود. تراز کف آبروها باید از تراز بستر روسازی راه پایین‌تر باشد تا آبهای نفوذی به لایه‌های روسازی به آبرو تخلیه شود. جهت اطمینان از جریان مطمئن و مستمر آب» شیب طولی ابروهای بدون پوشش (بتن» سنگی» أسفالتی) باید حداقل ۰/۳۵ درصد و با پوشش ۰/۲ درصد باشد. ب: ‏ وقتی که شیب زمینهای اطراف به طرف بدنه خاکریز راه باشدء آبروهای جانبی باید در پای خاکریز احداث شود. اگر ارتفاع خاکریز کمتر از ۳ متر باشدء آبرو را می‌توان در مجاورت پای خاکریز و کمی دورتر از آن و به عمق حداقل ۳۰ سانتیمتر تعبیه نمود. در خاکریزهای به ارتفاع بیشتر از ۳ متر و جریان شدید آبء آبرو باید از پای خاکریز حداقل ۳ متر فاصله داشته باشد. پ: ‏ در حالتی که شیب زمینهای اطراف به طرف بدنه خاکریز راه بوده ولی شیب طولی راه برای تخلیه آب توسط آبروها کافی نباشد. در بالادست راه کانالهایی با زاویه مناسب نسبت به محور راه باید احداث شود به نحوی که شیب لازم برای جریان طبیعی آب را تأمین نماید. این کانالها در بالادست با اتصال به یکدیگر رأس مثلنی را تشکیل داده و در انتها آب را به داخل پلها و آبروهای ساخته خاک حاصل از خاکبرداری این کانالها در پایین‌دست و در امتداد و مجاورت کانال به صورت دیواره‌ای برای بهره‌وری بیشتر از کانالهای مزبور ریسه می‌گردد. ت: ‏ در صورتی که آبروهای کوهی به تشخیص دستگاه نظارت ضروری باشد این قبیل آبروها باید در بالادست راه طبق نقشه ساخته شود. اگر راه از مقاطعی که شیب عرضی زیاد دارد عبور نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۶ (/۳۹ مشسخصات نی عمومی راه آبروهای مزیور باید قبل از عملیات خاکی و برای اجتناب از تجمع آب در زیر بدنه راه و جلوگیری از لغزش, احداث شود و خاکبرداری حاصله از آبرو در پایین‌دست آن به قسمی ریسه شود تا سکویی به فاصله ۵۰ سانتیمتر از لبه کانال تا پای ریسه ایجاد گردد. بدیهی است که قبل از شروع عملیات خاکی باید ترتیب تخلیه آب از این آبروها فراهم گردد. ۹ ۳-۳-۱۱ زهکشی و تخلیه آبهای میانه راه! در آزادراهها و راههای با چند خط عبورء با جزیره میانی (میانه) و بدون پوشش اسفالتی یا بتنی, بایستی با مناسب‌ترین روش آبهای نفوذی ناشی از نزولات جوی در میانه راه و در طول آن را جمع‌آوری روسازی باشد و یا روشهای دیگر از جسم راه و روسازی دور کرد. در صورتی که احداث جزیره بالاتر از سطح بستر روسازی راه اجتناب‌ناپذیر باشد بر حسب مورد باید برای تخلیه آب راه حل مناسب انتخاب گردد. در موارد تعریض راه موجود با احداث جزیره میانی» مناسب‌تر آن است که آبهای سطحی جمع شده در میانه را از بخش تعریض شده به خارج تخلیه گردد تا نیازی به تخریب و حفاری راه موجود برای ساخت کانالهای طولی و عرضی زهکشی نباشد. ۴-۳۲-۱۱ تخلیه آبهای سطحی در خاکریزهای بلند در مناطقی که شدت بارندگی زیاد یا نوع خاک مصرفی در خاکریز از چسبندگی کم برخوردار است و به اجرای جدول در کنار شانه أسفالتی و در حاشیه راه و نیز آبرو بتنی عرضی روی شیروانی راه و در ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکضی و تخلیه آب‌ها /۳1 ۳۹۷ ۵-۳-۱۱ جمع‌آوری آبها آبهای جاری در آبروهای جانبی راه و سایر انهار فرعی و اصلی را باید مستقیماً به آبروهای طبیعی و یا رودخانه‌ها تخلیه کرد و یا آبروهای اختصاصی برای آنها احداث نمود تا آبها را به خارج از حریم راه ۶-۳-۱۱ رودخانه‌ها و آبروها پاک کردن» حفاری و کلیه عملیات لازم به منظور تنظیم یا انحراف مسیر آبروها و رودخانه‌ها باید یا انحراف کانالهای موجود آب یا رودخانه‌ها مقاطع عرضی تهیه شود و سپس روی این مقاطع جزئیات عملیات خاکبرداری جهت تغییر جریان آب ترسیم گردد. انجام این گونه کارها قبل از تصویب دستگاه ۷-۳-۱۱ آبروهای لوله‌ای بتنی پیش‌ساخته لوله‌های بتنی ساده و یا مسلح مورد مصرف در آبروها را می‌توان در کارخانه و یا در محل با وسایل ماشینی مخصوص این کار به طور پیش‌ساخته تهیه نمود. لوله‌ها باید با جزئیات مندرج در نقشه‌ها و یا مشخصات آشتو از جمله 1170-86 (لوله‌های بتنی مسلح) و آشتو ۷186-87 (لوله‌های بتنی غیر مسلح) برای اندازه و نوع انتخاب شده انطباق داشته باشند. به طور کلی لوله‌های با قطر کمتر از ۶۰ سانتیمتر غیر مسلح و لوله‌های با قطر بیشتر از *۶ سانتیمتر از بتن مسلح ساخته می‌شود. سطح درونی لوله‌ها باید کاملاً مستقیم و اختلاف مجاز آن با ابعاد واقعی از ۱/۵ درصد بیشتر نباشد. حد رواداری در قطر لوله یک سانتیمتر است. جدار لوله از اندازه پیش‌بینی شده در نقشه‌ها می‌تواند لوله‌ها ممکن است از نوع نر و ماده و یا انواع زبانه و شیار باشند ولی به هر حال باید با نوع مشخص شده در نقشه‌ها برابری نمایند. بتن لوله‌ها باید از نوع بتن طبقه یک تهیه شود و عیار سیمان لوله‌های بتنی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۸ ۳۳/۱ متشسخصات فنی عمومی راه مسلح و غیر مسلح هیچ گاه نباید کمتر از ۰ کیلوگرم در متر مکعب بتن باشد. نوع سیمان,ء شن» ماسه» نگهداری باید با مندرجات فصل چهارم تطبیق نماید. نوع دیوارهای انتهایی و نوع بتن آنها باید با توجه به شرایط محلی در مشخصات فنی خصوصی قید شود. لوله‌های بتنی ساده و یا مسلح نباید قبل از به دست آوردن مقاومت ۲۸ روزه و یا زودتر از ۲۸ روز حمل و به مصرف برسد. این نوع آبروها باید با اندازه‌های مشخص شده در نقشه‌ها برابری نماید. بتن مصرفی در دالها از طبقه یک ولی نوع بتن دیوارها باید در مشخصات خصوصی تصریح گردد. سایر عملیات بتنی و بنایی باید با مندرجات فصلهای چهارم و پنجم تطبیق نماید. ۹ ۹-۳-۱۱ آبروهای بتنی غیر مدور و آبروهای فلزی الف: لوله‌های قوسی از بتن مسلح آشتو ۱۱206-909 پ: لوله‌های آهنی یا فولادی گالوانیزه موجدار" ۷۳218 انتخاب هریک از لوله‌های فوق و یا انواع دیگر مندرج در مشخصات آشتو در هر پروژه باید با شرح ۱. 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشی و نخلیه آب‌ها ‎٩۳/۵/۱‏ ۳۹۹ ۹ ۱۱-۳-۱۱ پی‌کنی آبروها و لوله‌ها الف: پی‌کنی آبروها و لوله‌ها باید طبق اندازه‌های تعیین شده در نقشه‌ها و برابر دستور دستگاه نظارت انجام گیرد. پی‌کنی‌ها باید به عرضی باشد که سهولت کار را فراهم و از لحاظ عملیات ساختمانی مقرون به صرفه باشد. پی‌کنی در بستر زیرین آبروها و لوله‌ها باید با دقت کامل و منطبق با تراز مشخص شده در نقشه و در خاک بکر و دست نخورده در سراسر طول آبروء انجام گیرد. در صورتی که تراز قسمت زیرین پایین‌تر از حدود مورد نظر بوده و یا بستر با شیب صحیح شکل نگرفته باشد. باید آن را مصالح بنایی و یا بتن ضعیف اصلاح نمود. ب: چنانچه بستر زیرین لوله از خاک نامناسب و سست تشکیل شده باشد تعویض آن با مصالح قابل قبول تا عمق لازم فقط به دستور دستگاه نظارت باید انجام گیرد. مصالح جایگزین شده باید تا حصول تراکم نسبی ۹۸ درصد به روش آشتو 1180 طریقه ] کوبیده شود. پ: ‏ در یرشهای سنگی یا دجی برای لوله‌گذاری باید کف بستر تا ۱۵ سانتیمتر پایین‌تر از قسمت تحتانی لوله کنده شده و سپس با ماسه و یا شن (نوع مصالح مصرفی در بتن) پر و متراکم گردد. تن در پی‌کنی آبروها و لوله‌ها هرگاه لازم باشد و دستگاه نظارت تشخیص دهد. باید اقدام به سپرکوبی, حایل‌بندی و تلمبه‌زنی نمود و پس از خاتمه کار این حایلها و پشت‌بندها را از محل کار خارج کرد. بدون موافقت دستگاه نظارت این حایلها و پشت‌بندها نباید بعد از پی‌ریزی در پی‌ها باقی بماند. ۱۱-۳-۱۱ نصب لوله‌ها الف: لوله‌های بتنی باید با خط و شیب صحیح مندرج در نقشه در روی کف آماده شده و بستر هموار و مستحکم. نصب شود. زبانه هر لوله باید در شیار لوله مجاور قرار گیرد و کلیه لوله‌های نصب شده در تمام طول آبرو بای دقیقاً متحدالمر کز باشند. درز بین دو لوله! به منظور هدایت آب به داخل لوله باید با مصالح فیلتر روی آن. پر گردد. در صورتی که از لوله‌های مشبک استفاده شود و با آپهای 1۰ 000 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵/۱ ۳۰۰‏ مشخصات فنی عمومی راه جمع‌آوری شده از طریق داکتها در لوله باید هدایت و دفع شود.ء درز لوله‌ها را باید با ملات مسدود کرد و سپس اطراف لوله را با مصالح زهکشی پر نمود. ب: چاهک و چاههای بازدید باید طبق دستورات دستگاه نظارت و نقشه‌های اجرایی با بتن درجا در محل ساخته شوند و انتهای کلیه لوله‌ها باید در برابر نقشه در بتن قرار داده شود و با ملات سیمانی نوع یک آندود گردد. پ: در محلهایی که روی نقشه‌های اجرایی نشان داده شده و با نقاطی که دستگاه نظارت تعیین می‌کند. لوله‌ها باید برابر ابعاد و آندازه‌هایی که مشخص شده با بتن محصور گردد. در اجرای این کارها باید دقت کافی مبذول شود که بتن در زیر و اطراف لوله‌ها پر شده و بستری مسطح و مستحکم به وجود آید. بتن را باید با احتیاط کامل روی لوله‌ها ریخت. سطح فوقانی بتن باید با ۹ ۱۲-۳-۱۱ خاکریزی فضای خالی اطراف لوله‌ها و آبروها پر کردن فضای خالی اطراف لوله‌ها و یا دیوارهای آبروها باید بعد از پاک کردن کامل درون لوله‌ها و آبروها و طرفین دیوارها از مصالح اضافی و بازدید و تأیید دستگاه نظارت انجام گیرد. این فضای خالی باید در لایه‌هایی به ضخامت حداکنر ۱۵ سانتیمتر با مصالح مناسب یا مصالح منتخب و یا مصالح ویژه از نوع زه‌های سنگی یا خرده‌سنگی (مصالح زهکش) که دانه‌بندی آنها در نقشه‌های اجرایی و مشخصات فنی خصوصی تعیین شده باشدء پر شود.لایه‌های خاکریز اولیه روی لوله‌ها باید عاری از سنگ و کلوخه بوده و مصالح روی لوله‌ها پرتاب نشود. مشخصات فنی خصوصی رقم دیگری برای آن تصریح گردد. عملیات خاکریزی و کوبیدن باید به طریقی صورت گیرد که تراز طرفین آبروها و لوله‌ها در هر لحظه یکسان بوده و به لوله‌ها و دیوارها در حین انجام کارها آسیبی وارد نشود. قطعات سپرها و حایلها نباید در محل کار باقی بماند ولی برای پر کردن محلهایی که در آن سپرکوبی و حایل‌بندی به کار رفته باید طوری ترتیب داده شود تا در حین کوبیدن مصالح» از ریزش کناره‌ها جلوگیری به عمل آید. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشسی و تخلیه آب‌ها ۳۳/1 ۳۰۱۹ ۹ ۱۳-۳-۱۱ آزمایش لوله‌ها لوله‌های زهکشی و سیفونهای متصل شده با ملات باید قطعه به قطعه بین چاهکهای بازدید آزمایش شود. این آزمایش از طریق آب تحت فشار در لوله که فشار آن کمتر از یک و بیش از یک و نیم اتمسفر در لوله‌ها باقی بماند تا حداقل پنجاه سانتیمتر خاک روی لوله‌ها ریخته و کوبیده شود. لوله‌هایی که در این آزمایش معیوب تشخیص داده شوند باید به هزینه پیمانکار جمع‌آوری و با لوله‌های سالم 4 ۳-۱۱ زهکشسی عمیق و زیرزمینی در زهکشی عمیق, تخلیه آبهای نفوذی به ساختمان راه از طریق احداث زهکشی‌های باز یا بسته با لوله یا بدون لوله‌های زهکشی (سفال - سیمانی و سوراخدار) و با یا بدون زمین‌پارچه‌ها در محل‌هایی که در نقشه‌های اجرایی نشان داده شد و یا در مواردی که دستگاه نظارت تعیین می‌کند. انجام می‌گیرد. کنترل سه منبع اصلی آبهای نفوذی شامل آبهای سطحی ناشی از نزولات جوی» آبهای زیرزمینی و ۹ ۱-۴-۱۱ کنترل و تخلیه آبهای سطحی الف: آبهای سطحی نفوذی به لایه‌های زیرسازی» معمولا به وسیله مصالح زیراساس با خاصیت زهشکی مناسب و در صورت لزوم با دانه‌بندی باز باید مهار شده و به آبروهای جانبی راه تخلیه شود. ب: برای تسریع عمل تخلیه و جلوگیری از ایستابی, بستر روسازی راه باید کاملا هموار و مسطح و گاهی اوقات با افزودن به شیب عرضی راه نیز می‌توان ظرفیت تخلیه آب را بالا برد. ۱۰.006 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰۲ ۳/۱ مضخصات فنی عمومی راه پ: برای آنکه آبهای نفوذی قبل از رسیدن به خاک لایه‌های زیرسازی به آبروهای جانبی تخلیه شود و یا میزان جذب آنها در این لایه‌ها به حداقل کاهش یابده بستر روسازی راه را در صورت لزوم با پوششی از زیراساس سیمانی و یا أسفالتی» أسفالت سطحی, نوارهای عریض پیش‌ساخته قیری, اندود قیری و یا مصالح قابل قبول دیگر غیر قابل نفوذ می‌کنند. مشروط بر آنکه جهت تخلیه و خروج سریع آب از این بستر تمهیدات کافی فراهم شده باشد. در صورت استفاده از این روش» نوع پوشش مصرفی در هر پروژه و نحوه اجرای عملیات باید در مشخصات فنی خصوصی قید شود. ۲-۴-۱۱ کنترل و پایین آوردن تراز آب زیرزمینی الف: تراز آب زیرزمینی نباید از بستر روسازی راه کمتر از ۱/۲ متر فاصله داشته باشد و در غیر این صورت باید سطح ایستابی را با حفر کانالهای عمیق و نصب لوله‌های زهکشی و پر کردن روی آن با مصالح زهکش" پایین آورد. عمق حفاری به نوع خاک و سطح ایستابی بستگی دارد. که در ب: وقتی راه از مسیری می‌گذرد که سطح ایستابی بالا استء به جای استفاده از سیستم زهکشی خاصیت رهکشی هم داشته باشد بالا آورد. پ: ‏ گاهی اوقات وجود یک لایه غیر قابل نفود افقی در زیر بستر راه که روی یک لایه زهکش قرار گرفته, سبب می‌شود که آبهای نفوذی" روی لایه غیر قابل نفوذ جمع شده و ایستابی در زیر بستر راه به وجود آید. در این صورت با حفر چاههای عمودی تا لایه خاک زهکش و پر کردن آنها با مصالح زهکش باید سطح ایستابی را پایین آورد. ابعاد و عمق این چاهها و فاصله آنها نسبت به ۹ ۳-۴-۱۱ کنترل و تخلیه آبهای تراوشی کنترل و تخلیه آبهای تراوشی به ساختمان راه به روشهای زیر انجام می گیرد: ۷1۵16۵1 1۳۵1 ۱۰ 7 2.۳۵۲۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشسی و تخلیه آب‌ها ‎٩۳/۵/(‏ ۳۰۳ الف: اگر افق تراوش کم عمق بوده و در فاصله نیم تا یک متری رویه نهایی راه قرار گرفته باشد روش کار این است که در جهت جریان آبهای تراوشی و در کنار راه و متصل به آن باید یک نهر عمودی حایل برای زهکشی و تخلیه آبها تا بستر لایه غیر قابل نفوذ حفر کرد و در کف آن لوله‌های زهکشی را قرار داد و روی آن را تا ارتفاع معین با مصالح زهکشی پر نمود. زهکش حایل را تا عمقی باید حفر کرد که بعد از تخلیه آبهای تراوشی, سطح ایستابی در فاصله حداقل ۱/۲ متری رویه نهایی راه و یا بیشتر از آن تثبیت و نگهداری شود. پ: چنانچه فشار جریان آبهای تراوشی (یا زیرزمینی و یا هر دو) از پایین به بالا زیاد باشد و برای تخلیه این آبهاء از مصالح زیرأآساس و یا اساس با ضریب آبگذرانی مناسب استفاده نشده باشد می‌توان بستر روسازی را در تمام عرض راه توسط یک لایه زهکش به ضخامت حداقل ۱۰ سانتیمتر (در صورت لزوم با دو لایه)! ضمن احداث زهر طولی که لوله‌های زهکشی هم در آن نصب شده باشد. از لایه‌های روسازی جداً کرد. در روش یک لایه‌ای» مشخصات مصالح زهکشی باید با مندرجات بند ۵-۱۱ این فصل منطبق باشد ولی در سیستم دولایه‌ای باید از زه‌های سنگی" با ضریب آبگذرانی مناسب با کمترین ضخامت ممکن که بر روی مصالح لایه اول قرار می‌گیرد. استفاده نمود. چون کوبیدن کامل زههای سنگی که معمولاً دارای دانه‌های با ابعاد یکسان و یک اندازه" هستند. امکانپذیر نبوده و به همین علت نمی‌توان مصالح سایر لایه‌های روسازی را روی آن پخش و متراکم نمود. لذا در عمل یک نوع مخلوط أسفالتی با دانه‌بندی باز و گسسته با حدود ۲ درصد قیر و به ضخامت حداقل ۷/۵ سانتیمتر را جایگزین زه سنگی می‌کنند. دانه‌بندی‌های این نوع مخلوط آسفالتی و ضریب نفوذپذیری آزها در جدول ۱-۱۱ نشان داده شده است. |۱۰ 1۵۳۵۵1۱۵۱ 7 2. 10۲۵۱ 3. 000 - 5170 0 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ۳/0 مشسخصات فنی عمومی راه ت: ‏ زهکشهای حایل به شکل انهار باز و بدون لوله‌گذاری نیز در مهار کردن آبهای تراوشی و تخلیه آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این حالت بهتر آن است که این آنهار حتی‌الامکان تا لایه غیر قابل نفود ادامه یابد. سطح ایستابی در آنهار زهکش باید در حدی باشد که مانعی برای تخلیه زهکشهای لوله‌ای در نهر ایجاد نکند. معمولاً این سطح باید ۳۰ الی ۴۰ سانتیمتر پایین‌تر از کف لوله‌های ث: وقتی که راه از محلهایی که شیب عرضی دارد عبور می‌نماید. احداث زهکشهای حایل باز و یا بسته به تنهایی ممکن است نتواند آبهای تراوشی بالادست راه را جمع‌آوری و تخلیه کند. در این حالت باید با نصب لوله‌های زهکش زیرزمینی در امتداد عرض راه و طبق نقشه آب را مهار و تخلیه نمود. جدول ۱-۱۱ دانه‌بندی باز مخلوط‌های آسفالتی مصرفی برای زهکشی زیرزمینی ی تا ۴ ۲ مک سس هه ۸ جس ب تنعل 0 که سک توضیح: نمونه‌های مارشال ساخته شده برای مخلوطهای آسفالتی مندرج در جدول با ۳۵ ضربه در هر طرف نمونه‌هاء در آزمایشگاه متراکم شده‌اند. ۵-۱۱ مصالح زهکشی عمیق زهکشی ایفاد می‌کند و به طور کلی باید دارای ویژگیهای زیر باشند: -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشسی و تخلیه آب‌ها ۳۳/1 ۳۰۵ الف: از نظر شیمیایی و فیزیکی» در شرایط محیطی پروژه مقاوم و با دوام باشند. ب: ‏ مقاومت کافی سازه‌ای در برابر بارهای وارده و تغییر شکلهای ناشی از آن را داشته باشند. ت: در ابعاد و اندازه‌هایی طراحی شوند تا بتوانند حجم آب مورد نظر و محاسبه شده در طرح را جمع‌آوری و تخلیه کند. مصالح اصلی که در سیستم زهکشی مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از: - مصالح دانه‌ای" . زمین‌پارچه‌ها" - لوله‌های زهکشی زیر زمینی و جمع کننده‌ها" ۱-۵-۱۱ مصالح دانه‌ای عملکرد مصالح دانه‌ای در سیستم زهکشی زیرزمینی شامل موارد زیر است: الف: جمع‌آوری آبی که از سیستم عبور می‌کند و ذخیره کردن موقت آن در داخل لایه‌های روسازی ب: ‏ جلوگیری از فرار و انتقال مواد ریزدانه خاک پایه (خاکی که باید زهکشی شود)» از جمله بستر روسازی» زیراساس و اساس به داخل مصالح زهکش پ: ‏ تخلیه و خارج کردن آب به عنوان یکی از عملکردهای اصلی فرایند زهکشی برای اینکه الزامات فوق قابل اجرا باشد مصالح دانه‌ای باید تابع معیارهای معینی از نظر دانه‌بندی, تراوایی» مقاومت در برابر دوره‌های متناوب یخبندان - دوب و واکنشهای شیمیایی مضره بوده و از سنگدانه‌های سخت. بادوام و مستحکم تشکیل شده باشند. در صورت مصرف ماسه از نوع ماسه بتنی» به عنوان مصالح زهکشی نباید از ماسه حاصل از سنگ شکسته کربناتی که به تدریج در آب حل می‌شود استفاده نمود. ۱۰۸6015 2. 06011 [5 3. 1100۳۲۵ - ۳065 200 5 -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵2/۱ ۳۰۶‏ مشخصات فنی عمومی راه ۹ ۲-۵-۱۱ زمین‌پارچه‌ها (زنوتکستایل‌ها) زمین‌پارچه‌ها به عنوان یک پوشش درونی یا بیرونی در سیستم چند لایه‌ای مصالح دانه‌ای در سیستم زهکشی و همجنین وقتی که فقط استفاده از یک نوع مصالح سنگی دانه‌بندی شده نمی‌تواند الزامات طراح را به طور موّئری در فرآیند زهکشی دراز مدت تأمین کند. به عنوان فیلتر یا صافی که از حرکت زمین‌پارچه‌ها باید الیاف مقاوم و بادوام پلیمری مانند پلی‌استرء پلی‌پروپیلن به شکل بافته یا نبافته تهیه شده و کلا فاقد هر نوع روکش یا اندودی که موجب تغییر خواص فیزیکی و عملکرد مناسب تراوایی آزها می‌شود.ء باشد. زمین پارچه‌ها باید از استحکام کافی برخوردار بوده و دستورالعملهای سازنده آنها به منظور حفاظت و جلوگیری از آسیب‌دیدگی‌های وارده به آنها در جریان جابه‌جایی و نقل و انتقال, رعایت شود. قطر سوراخ‌های زمین‌پارچه باید به اندازه‌ای باشد تا از حرکت درات ریز و معلق خاک پایه و در نتیجه فرسایش آن جلوگیری نموده و در عین حال مساحت سطوح باز یا سوراخ‌های آنها برای عبور مقدار آب پیش‌بینی شده در طرح به قدر کافی باشد تا به عنوان سد یا حایلی عمل نکند که خاصبیت تراوایی زمین‌پارچه از تراوایی خاک پایه کمتر شود. زمین‌پارچه باید از نظر شیمیایی کیفیتی داشته باشد که در تمام دوره بهره‌برداری و عملکرد خود به عنوان یکی از اجزاء تشکیل دهنده زهکشی, بادوام و مقاوم باقی بماند. سوراخ‌ها و منافد زمین‌پارچه زمین‌پارچه تغییر کند. در برخی از شرایط لازم است زمین‌پارچه خاصیت شکل‌پذیری و الاستیک داشته باشد تا بتواند در مقابل تنش‌های موضعی قابل ملاحظه و پیش‌بینی نشده» مقاومت نمایند. زمین‌پارچه‌ها باید با توجه به شرایط عمومی و اختصاصی هر پروژه و شناخت و برآورد عوامل و مشکلات اجرایی حداقل معیارهای لازم برای انتخاب زمین‌پارچه‌ها جهت مصرف در سیستم‌های زهکشی و به عنوان -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشی و تخلیه آب‌ها /۹۳ ۳۰۷ ۵-۱۱ لوله‌های زهکشسی زیرزمینی این لوله‌ها به عنوان عامل انتقال دهنده و خارج کننده آب از سیستم عمل می‌کنند و در انواع مختلف سفالی, فلزی, پلاستیکی, سیمانی و به اشکال مشبک متخلخل, موجدار و ساده ساخته می‌شوند. لوله‌ها باید دارای مقاومت کافی بوده و در شرایط محیطی و شیمیایی محل پروژه از جمله در برابر املاح موجود در خاک و آب» خورندگی و یخبندان از دوام کافی برخوردار باشند. قطر لوله‌هاء ابعاد و اندازه سوراخها و نیز عرض شکاف و درز اتصال آنها باید به گونه‌ای باشد که میزان آبی که باید از آنها عبور کند متناسب بوده و علاوه بر آن سنگدانه‌های فیلتر روی لوله‌ها به داخل سوراخها منتقل نشوند. داکتها نیز که برای حفاظت محل خروجی آب در مقابل خسارات احتمالی وارده عمل می‌کنند باید در برابر کلیه شرایط و تأثیرات محیطی و نیز بار وارده به آنها در دوره نگهداری محافظت شده و مقاومت لازم را داشته باشند. وقتی که از لوله‌های پلاستیک برای داکتها استفاده می‌شود باید از تأثیر مستقیم تابش آفتاب و اشعه ماوراء بنفش» کاملاً حفاظت شوند. لوله‌های مصرفی در زهکشی عمیق باید با یکی از استانداردهای مشروحه زیر منطبق باشند: لوله‌های فلزی آهنی یا فولادی موجدار آشتو 36-90 ۱۸ لوله‌های سفالی با مقاومت زیاد آشتو 65-89 ]۱ لوله‌های مشبک بتنی آشتو 175-89 ۱1 لوله‌های متخلخل سیمانی آشتو 176-87 ۱۸ لوله‌های بتنی آشتو 178-87 ۱۸ لوله‌های سفالی آشتو ۱79-4 ۱ لوله‌های موجدار آلومینیومی آشتو 196-90 ]۱۷ لوله‌های آلومینیومی آشتو 197-88 ۱1 لوله‌های ترموپلاستیک و پلی‌اتیلن موجدار اشتو 252-90 ۱۷1 نوع لوله‌های مصرفی در هر پروژه باید در مشخصات فنی خصوصی قید شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵/۱ ۳۰۸‏ متشسخصات فنی عمومی راه 4 ۶-۱۱ معیارهای پایداری سیستم زهکشسی عمیق برای آنکه سیستم زهکشی بتواند در دراز مدت با بهره‌دهی موثر و مفید عمل کند. باید به گونه‌ای طراحی شود که جریان جمع‌آوری و تخلیه آب بدون انتقال و فرار و جابه‌جایی ذرات ریزدانه از خاک پایه و یا مصالح سنگدانه‌ایء به داخل هر یک از مواد و مصالح زهشکی و بدون افت مجاز بار آبیء ادامه یابد. برای تأمین این هدف معیارهای زیر باید در طراحی رعایت شود. در کلیه روابطی که ذیلاً ارائه می‌گردد. ۲ مصرف مصالح فیلتر» 1 خاک پایه و م0 0:۶ 040 060» 065 نشانه اندازه دانه‌ای است که روی نمودار دانه‌بندی به ترتیب از ۱۰ تا ۸۵ درصد مواد رد شده را مشخص می‌کند. ۱-۶-۱۱ ۹ برای جلوگیری از افت فشار بیش از اندازه در عملکرد صافیها و فیلتر نسبت 74 رعایت شده و 15 ۲-۶-۱۱ ۹ برای جلوگیری از حرکت» جابه‌جایی و فرار ذرات خاک پایهء روابط زیر برقرار باشد: 0۴ 2 1/۳ << 25 7 زانط 220 ۵۳ زا ۲۳-۶-۱۱ ۹ برای خاکهای پایه با ضریب یکنواختی زیاد یعنی 21.5 4 - رم » نسبت ۵۴ ۸5 10 در زیر بند ۲-۶-۱ بالا را می‌توان تا ۶ افزایش داد. ۱۰. 0061110101 0۲ 1 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشسی و تخلیه آب‌ها ‎٩۳/۵/(‏ ۳۰۹ ۹ ۳-۶-۱۱ برای خاک پایه با دانه‌بندی گسترده یعنی ۳ - نسبت 12۳ ردیفهای ۲-۶-۱۱ و 1 ی ۳-۶-۱ بالا را می‌توان تا ۴۰ افزایش داد. ۹ ۵-۶-۱۱ برای جلوگیری از حرکت و فرار دانه‌های فیلتر به لوله‌های زهکشی روابط زیر برقرار باشد: وا که و رجاا کط وا ۹ ۶-۶-۱۱ برای جلوگیری از تفکیک و جدا شدن سنگدانه‌های فیلتر از یکدیگر ابعاد مصالح باید کوچکتر از ۷۵ ۹ ۷-۶-۱۱ برای جلوگیری از جابه‌جایی و حرکت داخلی درات ریزدانه» مصالح فیلتر نباید بیش از ۵ درصد مواد رد شده از الک شماره ۳۰۰ داشته باشد. ۹ ۸-۶-۱۱ در صورت مصرف لوله‌های زهکشی دارای شکاف می‌توان از معیارهای زیرء به جای ضوابط ردیف ۵-۶-۱ بالا استفاده کرد: الف: - عرض شکاف لوله زهکشی اور اه و -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵/۱ ۳۹۱۰‏ متشسخصات فنی عمومی راه ب: نسبت ۶ - م با توجه به وضعیت یکنواختی یا غیر یکنواختی هریک از دو مصالح (خاک پایه و 8 50 مصالح فیلتر) با جدول ۲-۱۱ منطبق باشد. 4 ۹-۶-۹۱ برای انطباق با معیارهای مشروحه بندهای ۱-۶-۱۱ الی ۸-۶-۱۱ فوق, معمولاً نمی‌توان به انتخاب یک نوع مصالح دانه‌ای برای فیلتر بسنده کرد. از آتحا که مصرف مصالح دانه‌ای متفاوت برای هر لایه در سیستم چند لایه‌ای معمولاً با مشکلات اجرایی زیادی همراه خواهد بود. می‌توان با مصرف زمین پارچه‌هاء استفاده از یک نوع مصالح فیلتر را جایگزین مصالح دانه‌ای مختلف نمود. ۹ ۱۰-۶-۱۱ برای انتخاب مصالح زهکش با دانه‌بندی از نوع ماسه و یا سنگدانه‌ای که ضریب انحنای نمودار دانه‌بندی آنهاء یعنی (۳) - ام در محدوده ۱ تا ۳ قرار گیرد و ضریب یکنواختی یا .۲ آنها نیز نش ۸ 0 600 استفاده قرار گیرد. انتخاب این دانه‌بندیها که در شکل شماره ۲-۱۱ نشان داده شده است بر حسب مقدار 160 خاک پایه انجام می‌گیرده ضمن اینکه رعایت این معیار» عمدتاً با معیارهای ردیفهای ۶۱-۱۱ تا ۸-۶-۱ نیز انطباق دارد. |. 00611101010۲ ۲) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشسی و تخلیه آب‌ها ۳۳/1 ۳۹۱ به عنوان مثال چنانچه 1200 خاک پایه براساس منحنی آزمایش دانه‌بندی مساوی ۰/۰۶ میلیمتر باشد. دانه‌بندی مصالح فیلتر باید در داخل محدوده دانه‌بندیهای شماره ۲ یعنی معادل 0.05-0.10 میلیمتر قرار دانه‌ای باشد.ء باید با معیارهای مشروحه در همین بند مطابقت داشته باشد. 4 ۱۱-۶-۹۱ باید توجه داشت که ضریب آبگذرانی مصالح زهکش در طول زمان» به علت نفوذ مواد ریزدانه و تغییر دانه‌بندی آن» حتی تا بیش از ۱۰ برابر کاهش می‌یابد و لذا در انتخاب آن علاوه بر رعایت معیارهای یاد شده باید دقت فراوان به کار برد. نمونه‌گیری از این مصالح به منظور کنترل دانه‌بندی آن باید بعد از مصرف و کوبیده شدن آن در انهار زهکشی نیز انجام گیرد. ۷-۱۱ نصب لوله‌های زهکشی عمیق برای آنکه سیستم زهکشی عمیق با لوله‌گذاری» عملکرد موْثْر و مداوم و پیش‌بینی شده را داشته باشدء شرایط زیر برای نصب این لوله‌ها باید دقیقاً به مورد اجرا گذاشته شود. ۹ ۱-۷-۱۱ کانالهایی که لوله در کف آن قرار داده می‌شود باید منطبق با ابعاد و اندازه‌های مشخص شده در نقشه ساخته شود و عرض کف کانال نیز حداقل ۱۵ سانتیمتر بیش از قطر خارجی لوله باشد. ۹ ۲-۷-۱۱ شیب بستری که لوله روی آن قرار می‌گیرد باید در تمام طول لوله‌گذاری منطبق با شیب نقشه‌های اجرایی بوده و کنترل شود. در صورتی که شیب طولی بیشتر از ۲ درصد باشد باید به ازای هر ۵ تا ۱۰ متر و برای شیبهای کمتر به ازای هر پنج متر نرم‌گذاری شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۲ ۹۳/۱ مشسخصات فنی عمومی راه 4 ۲-۷-۱ بستری که لوله روی آن قرار می‌گیرد باید تراکم کافی و یکنواخت داشته باشد. لوله نباید روی زمین یخ‌زده و یا زمین پوشیده از گیاه و یا لجن و یا ضایعات دیگر قرار گیرد. چون زمین بستر در طول لوله گذاری معمولا از کیفیتهای مختلفی برخوردار است عملی‌تر آنست که حداقل تا ۱۰ سانتیمتر زیر تراز مشخص شده خاکبرداری اضافی انجام گرفته و سپس آنرا با ماسه پر نمود به نحوی که بعد از کوبیدن به تراز بستر زیر لوله برسد و این روش در برشهای سنگی یا زمینهای سخت دجی نیز به مورد اجرا گذاشته 4 ۳-۷-۱ لازم باید با تأیید دستگاه نظارت انجام گیرد. مصالح جایگزین شده باید تا حصول ۹۸ درصد وزن مخصوص خشک خاک که به روش آشتو 0 طریقه (] در آزمایشگاه تعیین می‌شود.ء متراکم گردد و سپس تراز و شیب طولی آن کنترل شود. 4 ۵-۷-۱ لوله را باید در کف ترانشه فرو برد. طول وتری که لوله در داخل آن قرار می‌گیرد نباید از نصف قطر خارجی لوله کمتر باشد. 4 ۶-۷-۱ چنانچه خاک بستر لوله غیر قابل نفوذ باشد باید برای جلوگیری از افت تراکم و استحکام آن در برابر ۱ بتن ضعیف قرار داد به نحوی که ضخامت بتن از کف ترانشه تا زیر لوله به اندازه -. قطر داخلی لوله بوده و دو طرف لوله نیز به همین ارتفاع از بتن پر شود. در صورتی که خاک بستر قابل نفوذ بوده و زهکشی به -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشسی و تخلیه آب‌ها ‎٩۳/۵/(‏ ۳۹۱۳ منظور پایین آوردن سطح آب زیرزمینی انجام می‌گیرد» مصرف خاک رس و یا بتن برای اطراف لوله ٩۷-۷-۹۹ 4 لوله‌ها بعد از نصب باید کاملاً در یک راستا قرار گرفته متحدالمر کز باشند و شیب طولی و تراز روی آزها با نقشه‌های اجرایی تطبیق نماید. وله انتهایی باید به نحوی نصب شده باشد که آب داخل لوله بدون مانع به نهر اصلی تخلیه سرریز شود. 4 ۸-۷-۱ طرز اتصال لوله‌ها به یکدیگر با توجه به نوع لوله و مقاطع دو سر آن باید با مشخصات فنی و نقشه‌های اجرایی و دستورالعمل کارخانه سازنده وله برابری داشته باشد. ۹-۷-۱۱ ۹ وقتی که لوله‌ها در موقعیت مشخص شده و طبق نقشه قرار داده شدند باید مراقبت به عمل آید تا جابه‌جا نشده و سیب نبینند. » ۸-۱۱ پر کردن اطراف لوله‌ها ۹ ۱-۸-۱۱ بعد از قرار گرفتن لوله‌ها در کف کانال, اطراف و روی آنها باید بلافاصله با مصالح زهکشی که دانه‌بندی آنها باتوجه به نوع خاک محاور لوله در مشخصات فنی خصوصی تعیین شده است پر شود. مصالح را باید با دقت نخست در دو طرف لوله‌ها ریخته و با تخماق دستی کوبید. آنگاه باید روی لوله‌ها را تا ارتفاع ۱۰ سانتیمتر با مصالح زهکش پر کرد و مجدداً با تخماق دستی متراکم نمود. بقیه فضای خالی روی لوله‌ها باید با قشرهای ۲۰ سانتیمتری پر و با کوبنده‌ها یا غلتکهای کوچک مکانیکی کوبیده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- میزان تراکم لایه‌های روی لوله باید با توجه به فاصله آنها تا بستر روسازی راه مطابق مندرجات فصل 4 ۲-۸-۱ اگر دانه‌بندی خاک مجاور لوله و شکاف بین لوله‌ها در صورت مصرف لوله‌های با مفاصل باز و یا ابعاد سوراخ لوله‌های مشک به نحوی باشد که نتوان از یک نوع مواد زهکش استفاده نمود. باید دو نوع مصالح یکی درشت که مستقیماً روی لوله و اطراف آنها را بپوشاند و دیگری ریز که روی مصالح درشت قرار می‌گیرد و یا از زمین‌پارچه‌ها استفاده شود. ۲-۸-۱ 4 هنگام ریختن مصالح روی لوله‌ها باید دقت کافی به عمل آید تا لوله‌ها جابه‌جا نشده و آسیب نبینند. ۳-۸-۱۱ ۹ برای جلوگیری از نفوذ آبهای سطحی به کانالها و انهار زهکشی عمیق باید قشر نهایی آن را با یک لایه خاک رس غیر قابل نفوذ که ضخامت آن بعد از کوبیدن حداقل ۱۵ سانتیمتر باشدء آب‌بندی کرد. ۹-۱۱ اتصال لوله‌های موجود و لوله‌های جدید در محلهایی که در نقشه‌های اجرایی نشان داده شده و یا دستگاه نظارت تعیین می‌کند. لوله‌های موجود و لوله‌های زهکشی باید ادامه یافته و به لوله‌کشی جدید. آبروهاء زهکشیها و سایر انهار اصلی و فرعی متصل گردند. کلیه این گونه اتصالات باید در حین اجرای ساختمان لوله اصلیء زهکشها و یا سایر کارها انجام گرفته و اطلاعات کاملی از محل و موقعیت آن برای استفاده و یا مراجعه بعدی نگهداری شود. در محلهایی که اتصال لوله‌ها با زهکش آجری» آبروی بتنی» کانالهای ساخته شده سنگی یا پوشیده شده انجام می‌شودء لوله‌ها باید در بتن یا آجر و یا بنایی سنگی به نحوی کار گذارده شود که تخلیه با زاویه حداکثر ۶۰ درجه نسبت به جهت آب کانال یا لوله زهکشی اصلی انجام گیرد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشی و تخلیه آب‌ها /۳ ۳۵ 4 ۱۰-۱۱ اتمام کارهای تخلیه آبها و زهکشی تمام کارهای مربوط به تخلیه آبهای سطحی و زهکشی عمقی باید حتی‌المقدور قبل از شروع عملیات خاکی انجام گیرد و چنانچه حین انجام کارهای خاکی و غلتک‌زنی و یا به دلایل دیگر خسارتی به لوله‌ها وارده شود پیمانکار باید به هزینه خود نسبت به تعویض یا تعمیر لوله‌های مزبور اقدام نماید. ۱۱-۱۱ نگهداری ابنیه زهکشی تحویل موقت به عهده و به هزینه پیمانکار است. «» ۱۳-۱۱ نقشه‌های تیپ راهنما برای زهکشی زیرزمینی نقشه‌های راهنما برای زهکشی زیرزمینی با یا بدون زمین‌پارچه طی شکلهای شماره ۳-۱۱ الی ۷-۱ نشان داده شده است. نقشه‌های اجرایی و9 جزئیات مربوطه برای موارد مختلف در هر پروژه‌ای باید -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۶ ۳/0 مضشخصات فنی عمومی ,اه نزولات جوی و آبهای سطحی 3 ۱ ۹ بش و ۱ با وا ی شا و از ۱ هر و ی نا و و هک ناشر ۲ ۶ ۱ ۱ ال و و .۱ را و 8 ْ ری قوس انم ال ما ات ما 7 ۳ ۰ ت‌ ۱ اس تراز ی ی یی آب زیرزمینی ب - تراز بالای آب زیرزمینی و تروش آن به لایه‌های زیرسازی و روسازی راه شکل ۱-۱۱ منابع آبهای نفوذی به لایه‌های زیرسازی و روسازی راه -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۷ بازدهم - ۰/۱ ۹ ها ۹/۹۱ ۱۹۹ : ۱ ابو ۰ ی 1 هه س َو سخسساسخلششننننسسس 2 : س : بیس سس ی سس محدودمدانه‌بندی های شمارهز اس چکگکککعک#عگشججدهدهگهگه«گ<گ<گ<ه<هگهچگ+«<«<«<«گ«< هه ۱ کت سس ام سس سا سس سس سس ۳ میلیمتر ۵/-- رگا سدشخ دا ۶۰ ۱ سم سس سس مس ۴- میلیمتر 0۶۹۶۹/۲۵۱ ۲۰ 0 از ۰/۰۳۲ تا ۱ میلیمتر فیلتر برای انواع متفاوت خاک پایه با ,1 از یلی شکل ۲-۱ محدوده دانه‌بندی مصالح فیلتر برای انواع متفاوت ز 60 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۹۸ ۹۳/۵2/۱ متسخصات فنی عمومی راه ۳ ۶ ۵ ۲ جح و نوم رم ارو با * ۱ و ور ور 2 میم هکس هک که ۳ پا بابک یازا و زاو و۳ ِ ۰ ۰ وی ۳ نی ,۰۰ وروت کل ی ۰ اد ‌ ۰ وا ی جیگ 9 ات ی 1 به نویه ۷ ۳ 4 با انم کاردا کات نک اس - ۱ مس 4 ۱ ۴ بح سامت مه شکل ۳-۱۱ اجزای تشکیل دهنده سیستم زهکشی راه ۱- بستر روسازی (لایه‌های زیرسازی) ۳- اساس با دانه‌بندی باز ۴- پوشش بستر روسازی با زمین‌پارچه ۵- آسفالت ۶- شانه راه ۷- لوله خروجی ۸- سازه بتنی < محل خروج آب -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - رهکشسی و تخلیه آب‌ها (/۳۳۹ ۳۹۹ ی ۲ 1 ٍ : تشه رهگ با پوشش داخلی زمین پارچه ترانشه زهکشی با پوشش زمین پارجه بدون لوله له بدون زمین پارچه زمین پارجه روز زیراساس یا اساس با دانه‌بندی باز 2۹ ۹ ۳ وم یو و :1 ۸ : 7 ای ی 0 77 ی 3 4 و بستر روسازی (ن) شکل ۴-۱۱ کاربرد زمین‌پارچه برای زهکشی زیرزمینی لایه‌های روسازی الف- زمین‌پارچه برای پوشش داخلی ترانشه زهکشی ب- زمین‌پارچه برای پوشش لوله زهکشی پ- زمین‌پارچه برای پوشش بستر روسازی (زیرلایه زیراساس یا اساس با دانه‌بندی باز) -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۰ ۹۳/۵2/۱ متشسخصات فنی عمومی راه آسفالت اساس یا زیراسا مانه / 7 ۱ .مر م* ام" رام ۰ ۳ 7 ی رهز رک کر زو کر رز رم چم نوا مهو وی رک بر ۳ محور لوله خروجی لوله زهکشی اساس با دانه بندی باز آسفالت اساس یا زیراساس ار 9 /7 // زک بو ۰ 1 ۳ کت و 1 1 > ۹ ؟. 5 4:1 ی گم بت 4 ر 7 3 0/2 ۰ 4 )۲( اوح 3 ارگ را 05,101 راخ زا ۱۷ با نیمه و پ مه اساس با دانه‌ ی محور لوله خروجی لوله زهک س با دانه بندی باز آسفالت اساس با زیراسا تس + ربراساس ۰ 7 ۰ #۰ 7 ۸ 77 رح 03 ی َ 1 7 ۳۱( ی باا اد ک ۷ یت هو ۰ روا 7 ر ۰ اساس یا زیراساسسم مصالح: فیلتر وج 7۳ 20 ,چرجر ۶۳ 5۳۳۳۵۳ و ی یا در و و 2 5 4 ۹ ی با و۶ چا ۰ 0 ۰ بم م2 ردو هد یا کنخ ره ند زرا رگا ی کچ وس و وج مج 2 : ی وج 1 کم زار کچ یریم ۲ واه بش 2 سوم سس و محور لوله خروجی ترانشه با لوّله زهکٌ با دانه بندی ب یا زیراساس اساس یا زیراساس ری ره ۰ رو وا ی میم 87و بو رد ۱۳ ۳ ری 7۲ ۵ ۵ )۵) 1 [ط1 :۰ 7 0 0( ور ۳ وا 1 7 و اک وه و سس رن( اساس با دانه بندی باز محور لوله خروجی ری لوله زهکشی شکل ۵-۱۱ طرحهای مختلف تیپ زهکشی با اساس دارای دانه‌بندی باز و لوله خروجی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل یازدهم - زهکشسی و تخلیه آب‌ها (/۳/۵ ۳۳۱ ۸ ۷ ز ۰5 ۳ ی دا ده نا 0 ۰ 0 رش ۰ ۰.7 ۰ ۰ ۰ 0 ۰ 3 72: ی ی 9: تا ه را 2 ۰ 0 ۰ 4 .* ۸4 ۰ ۰9۷ ۰ ۰ ‌ ۵ ۰ یگ ی مرش رش بدا ۱ تشرط - اس ۳ چا ند اوه رد میا ۰ ۰.۰ ۰« ریا اه ش بای : ۰.۰ .۰ یر ۰ ۹۰ وه را رش ها # : و . ۴و ور ۵ هی ۱ و ده رگ ابا مان کش که که و ۰ ۶ رما ام ۹ 7 0 ۱ ۴ سیم ی و ۵ 1 مر ۰ / .۰ یو مه ۰۵ / را وا ینب ۶ ۱ مر رو ۰ ۰ 0 2 / رن ۶ لا رم ر ۰.۰ | ۵ ر ۳ / نها دا و و ۱ 6 ور رم شکل ۶-۱۱ طرح زهکشی با اساس دارای دانه‌بندی باز و زمین‌پارچه ۱- لوله مشبک یا شکافدار به قطر ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر ۲- مصالح بستر زیرین لوله ۳- پوشش داخلی ترانشه زهکشی با زمین‌پارچه ۴- مصالح فیلتر با نفوذپذیری زیاد ۵- زیراساس یا مصالح فیلتر ۶- بستر روسازی ۸- بقیه لایه‌های روسازی -٩‏ میخ برای مهار کردن زمین‌پارچه ۰- عرض تراشه زهکشی ۲۰ سانتیمتر بیشتر از قطر خارجی لوله -------- صفحهٔ بعد -------- شکل ۷-۱۱ طرح زهکشی با اساس آسفالتی متخلخل و استفاده از زمین‌پارچه ۱- لوله شکافدار پلاستیکی با قطر ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر ۲- عرض ترانشه معادل ۲۰ سانتیمتر بیشتر از قطر خارجی لوله ۳- پوشش داخلی ترانشه زهکشی با عمق ۶۰-۷۵ سانتیمتر با زمین‌پارچه ۴- مصالح فیلتر یک اندازه ۱۳/۵ میلیمتری ( ۱ اینچ) ۲ ۵- زیراساس یا فیلتر ماسه‌ای ۶- بستر روسازی ۷- اساس آسفالتی متخلخل با حداکثر اندازه ۲۵-۳۰ میلیمتر ۸- بقیه لایه‌های روسازی -------- صفحهٔ بعد -------- ۰.۰ ب مه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قضشر زیراساس ۳/0 ۳۳۵ 4 ۱-۱۳۲ کلیات مصالح شنی یا سنگی مطابق با مشخصات فنی این فصل تهیه و بر روی بستر روسازی راه حمل و به ضخامت نشان داده شده در نقشه‌ها و در تمام عرض بستر روسازی» پخش و سپس طبق شرایط مورد نظر آبپاشی و کوبیده می‌شود. ۲-۱۲ انواع قشر زیراساس با در نظر گرفتن شرایط جوی» نوع زمین طبیعی» مصالح موجود در محل, تعداد ترافیک و وضع اقتصادی می‌توان یکی از آنواع زیراساس مندرج در دیل را انتخاب نمود: زیراساس شن و ماسه‌ای (زیراساس شنی) زیراساس سنگ کوهی شکسته یا قلوه سنگ شکسته (زیراساس سنگی) در صورتی که شن و ماسه, قلوه سنگ یا سنگ کوهی در محل انجام پروژه طبق مشخصات فنی داده شده به سهولت قابل تهیه باشد.ء زیراساس شنی یا سنگی انتخاب می‌گردد. در بعضی موارد به دلیل عدم وجود معادن شن و ماسه, قلوه سنگ یا سنگ کوهی یا بعد مسافت از محل معدن تا پای کارء مشکلاتی از نظر اقتصادی و فنی برای تهیه مصالح زیراساس شنی یا سنگی ایجاد می‌گردد. در این موارد می‌توان از مصالح موجود در محل» که مصرف آن به عنوان قشر زیراساس به تنهایی مناسب نمی‌باشد و مخلوط نمودن آن با درصدی از مواد افزودنی و تثبیت کننده» نظیر سیمان, با توجه به عوامل مشروحه در بالا و بر حسب مورد برای هر پروژه» نوع قشر زیراساس باید تعیین و در مشخصات فنی خصوصی قید گردد. مشخصات فنی مصالحء تهیه و طریقه اجرای زیراساس شنی یا سنگی و زیراساس تثبیت شده با آهک (زیراساس آهکی) به شرح زیر می‌باشد. ۱۰]1]1۵ 1702100 50۵([ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲-۱۳ زیراساس شنی یا سنگم ۱-۱-۲-۲ مشخصات فنی مصالح مصالح مصرفی برای زیراساس شنی از بستر رودخانه‌هاء مسیل‌های قدیمی» تپه‌های شن و ماسه‌ای یا واریزه‌ها و برای زیراساس سنگی از سنگ‌های استخراج شده از معادن سنگ یا قلوه سنگ‌های طبیعی که در سنگ‌شکن شکسته شده و سپس سرند می‌شوند به دست می‌آید و باید دارای مشخصات فنی زیر الف: دانه‌بندی مصالح مصرفی که با روش آشتو 727 تعیین می‌گردد باید در محدوده یکی از دانه‌بندیهای داده شده درجدول شماره ۱-۱۲ باشد. نوع دانه‌بندی درصد وزنی رد شده از الک سس سس ً برای کاهش حساسیت مصالح زیراساس در مقابل یخبندان» می‌توان به تشخیص دستگاه نظارت» درصد مواد رد شده از الک ۲۰۰ را کاهش داد و برای اطمینان بیشتر لازم است درصد مواد ریزتر از ۲۰ میکرون نیز از ۸۳ تجاوز نکند. درصد وزنی مواد رد شده از الک ۲۰۰ نباید از ۲ درصد وزنی ردشده از الک ۴۰ بیشتر باشد. ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قضسر زیراساس ۳/0 ۳۳۷ ب: حد روانی و دامنه خمیری مطابق آزمایش‌های آشتو 9 و 190 نباید به ترتیب از ۲۵ درصد و ۶ درصد تحاوز نماید. پ: ارزش ماسه‌ای که مطابق آزمایش آشتو 1176 نباید از ۲۵ درصد کمتر باشد. ت: ‏ درصد سایش با روش لوس آنجلس (آشتو 796 ) نباید از ۵۰ تجاوز نماید. ث: تحمل باربری مصالح" که با روش 7193 یا 1883 ]1 /۸۹7۸ در آزمایشگاه بر روی نمونه‌هایی که با تراکم ۱۰۰ درصد و به روش آشتو 7180 طریقه ] انجام می‌شود» نباید از ۳۰ درصد کمتر در هر مورد و برای هر پروژه نوع مصالح (شنی» سنگی یا مخلوطی از این دو) و همچنین نوع دانه‌بندی انتخاب شده از جدول شماره ۰۱-۱۲ در دفترچه مشخصات فنی خصوصی بایستی قید گردد. ۲-۱-۲-۲ تهیه مصالح شن و ماسه, قلوه سنگ یا سنگ کوهی معادن با ذکر مقدار تقریبی مصالحی که از آنها باید استفاده شود.ء روی نقشه‌ها و در دفترچه مشخصات فنی خصوصی به عنوان راهنما نشان داده می‌شود. در مواردی که حجم مصالح معادن به هنگام اجرای عملیات» به میزان پیش‌بینی شده نباشد یا مصالح حاصله با استفاده نمود. در صورتی که مصالح موجود در معدن دانه‌های بزرگتر از اندازه مورد نظر داشته باشد. باید بهره‌برداری از معادن بایستی لایه‌های خاک نباتی و یا لای و لحن و یا مواد نامناسب دیگر را از روی سطح معادن پاک نمود و پس از اتمام بهره‌برداری محل معدن را به شکل مناسب درآورد. قبل از باز کردن کامل معدن جهت بهره‌برداری, باید اطمینان حاصل نمود که مصالح مورد نیاز با مشخصات مورد نظرء به حد کافی در معدن وجود داشته تا حتی‌المقدور احتیاج به تغییر معدن نباشد. قبل از اینکه مصالح قشر زیراساس به پای کار حمل گردد, از مصالح مصرفی باید طبق روش آشتو ۳2 نمونه‌برداری کرده و مورد آزمایشهای مندرج در بند ۱-۱-۲-۱۲ قرار گیرد. نتایج حاصله نباید خارج از ٩‏ .| -------- صفحهٔ بعد -------- محدوده داده شده در همان بند باشد. به هنگام حمل, مصالح باید رطوبت کافی داشته باشد تا در جریان حمل دانه‌ها از یکدیگر جدا نشوند. ۳-۱-۲-۲ آماده نمودن بستر روسازی پروفیلهای طولی و عرضی آماده شده باشد. ناهمواری این بستر با استفاده از شمشه کنترل می‌گردد. درصورتی که شمشه ۴ متری در جهات مختلف بر روی بستر قرار گیرد. ناهمواریهای آن در زیر شمشه نباید از ۲۵ میلیمتر تجاوز نماید. مصالحی که طبق مشخصات فنی تهیه گردیده است» به پای کار حمل و بر روی بستر روسازی راه به فواصل مساوی و یکنواخت تخلیه و سپس پخش می‌گردد. دانه‌بندی مصالح می‌باید قبل از حمل تنظیم شده باشد. دانه‌های درشت‌تر از اندازه‌های محاز مندرج در جدول ۱-۱۲ بایستی از سطح راه برداشته و به خارج از حریم راه حمل گردد. به هنگام پخش مصالحء نباید دانه‌های درشت و ریز از هم جدا شوند. به وسیله گریدر و یا هر وسیله دیگر»ء مصالح باید آنچنان پخش شود که پس از آبپاشی و کوبیدن» ابعاد آن برابر با رقوم, اندازه‌ها و شیبها در نقشه‌های اجرایی باشد. با توجه به کم شدن حجم در اثر تراکم» مصالح پس از پخش» تسطیح و تنظیم نمودن مصالحء آبپاشی به وسیله ماشین آبپاش با فشار یکنواخت آغاز می‌گردد. آبپاشی طوری بایستی انجام شود که تمام دانه‌های مصالح به طور یکنواخت مرطوب گردد. توقف آبپاش به هنگام آبپاشی روی لایه زیراساس مجاز نمی‌باشد. آبپاشی نباید به نحوی انجام شود که موجب صدماتی به بدنه خاکی راه گردد. مقدار آب لازم برای آبپاشی بر مبنای درصد رطوبت بهینه که با روش آشتو 7180 طریقه ] در آزمایشگاه بدست آمده است. می‌باشد. تفاوت مجاز آب مصرفی ۱/۵* درصد نسبت به رطوبت بهینه می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قضر زیراساس ۳/0 ۳۳۹ ۵-۱-۲-۳ کوبیدن لایه زیراساس پس از آبپاشی,ء بلافاصله کوبیدن با غلتک ۱۰ تا ۱۲ تنی استوانه‌ای فلزی استاتیک و یا غلتکهای چرخ‌لاستیکی آغاز می‌گردد. علاوه بر این غلتکها می‌توان از غلتکهای لرزشی یا کششی- لرزشی نیز استفاده نمودء ولی کوبیدن مصالح باید در ابتدا با غلتکهای استاتیک انجام شود. نوع و وزن دقیق غلنکها باید متناسب با نوع مصالح مصرفی بوده تا موجب خرد شدن دانه‌های مصالح نگردد. عملیات تراکم از کناره‌های راه شروع و به محور آن ختم می‌گردد به استثنای قوسها که از داخل قوس و از پایین‌ترین نقطهء شروع شده و به بلندترین رقوم در خارج قوس ختم می‌گردد. غلتک‌زنی (و درصورت لزوم توأم با آبپاشی)» باید آنقدر ادامه یابد تا اینکه لایه کوبیده شده و منسجمی مطابق ابعاد و شیب داده شده در نقشه‌ها به دست آید. سطوحی را که کوبیدن آنها با غلتکهای خودرو امکانپذیر نباشد» می‌توان از وسایل کوبنده موتوری کوچک استفاده نمودء مشروط بر اینکه تراکم مورد نظر تأمین گردد. قبل از اتمام عملیات تراکم» سطح زیراساس مجدداً کنترل می‌شود تا انطباق رقوم اجرا شده با رقوم پروژه محرز گردد. درصورت لزوم با برداشتن قسمتی از مصالح در نقاط مرتفع و اضافه نمودن آن در سطوحی که کمبود هر لایه کوبیده شده از قشر زیراساس ۲۰ سانتیمتر می‌باشد. در صورتی که ضخامت کل محاسبه شده قشر زیراساس از ۲۰ سانتیمتر تجاوز نماید. مصالح در دو و یا چند لایه پخش و کوبیده خواهد شد. ۶-۱-۲-۲ تراکم نسبی تراکم نسبی لایه زیراساس با آزمایش آشتو 1191 باید برابر صد درصد حداکثر وزن مخصوص خشک مصالحی باشد که در آزمایشگاه با روش آشتو 7180 طریقه 1 بدست می‌آید. در مواردی که ضخامت لایه ۲۰ سانتیمتر است این تراکم باید در تمام ضخامت لایه تأمین شده و کنترل شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۰ /۳ث مضشخصات فنی عمومی راه ۷-۱-۲-۳ کنترل سطح تمام شده رقوم سطح تمام شده هر لایه از قشر زیراساس و قبل از پوشش با لایه بعدی با توجه به نیمرخهای طولی و عرضی اندازه‌گیری می‌شود. در هر نقطه, اختلاف بین رقوم نقشه‌ها و آنچه ساخته شده نباید از ۰میلیمتر تجاور نماید (اختلاف در یک جهت پذیرفته نیست). شیبهای طولی و عرضی باید با نقشه‌ها در صورتی که شمشه ۴ متری در جهات مختلف بر روی سطح زیراساس قرار گیرد. ناهمواریهای آن نباید ۸-۱-۲-۳ حفاظت سطح راه به هنگام اجرای عملیات به منظور حفاظت مشخصات قشر زیراساس, پیمانکار باید برنامه اجرایی عملیات را طوری تنظیم کند که پس از پخش و کوبیدن قشر زیراساس و حصول اطمینان از دارا بودن مشخصات مورد نظرء روی آن با مصالح قشر بعدی پوشیده شود در غیر این صورت از عبور و مرور وسایط نقلیه و ماشین‌آلات راهسازی از روی آن باید جلوگیری نمود. ۹-۱-۲-۳ آزمایشهای کنترل کیفیت برای کنترل کیفیت مصالح و کارهای انجام شده بایستی از مصالح تهیه شده قبل و بعد از مصرف و نیز حین اجرای کار و متناسب با پیشرفت آنها آزمایشهای لازم به عمل آید. تعداد و نوع این آزمایشها به شرح زیر است: الف: به ازای هر ۵۰ متر از طول راه یک آزمایش تعیین وزن مخصوص محلی انجام می‌شود. و در صورتی که عرض راه زیاد باشد یک آزمایش برای هر ۱۰۰ متر مکعب مصالح به عمل می‌آید. ضخامت لایه زیراساس در هر آزمایش اندازه‌گیری و گزارش می‌شود. ب: آزمایش تراکم آزمایشگاهی به ازای هر ۵۰۰ متر مکعب مصالح یک بار صورت می‌گیرد و در صورتی که جنس مصالح تغییر کندء آزمایش بیشتری به عمل می‌آید. پ: ‏ از مصالحی که روی راه پخش می‌شود از هر ۱۰۰۰ متر مکعب یکبار آزمایش دانه‌بندی» حد روانی و دامنه خمیری و ارزش ماسه‌ای انجام می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قشسر زبراساس ۳۳/۱ ۳۳۱ تِ در صورتی که دستگاه نظارت لازم تشحیص دهد برای کنترل سی بی ر آزمایشگاهی مصالح زیراساس در فواصل ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ مترء و یا سایر آزمایشهای مورد نیاز اقدام می‌شود. 4 ۲-۲-۳ زیراساس آهکی ۱-۲-۲-۲ کلیات مصالح موجود در محل به روش مندرج در این فصل در روی بستر روسازی راه یا در کارخانه با آهک را زیراساس آهکی می‌نامند. تأثیر آهک در اختلاط با مصالح در دو مرحله صورت می‌گیرد. در مرحله اول یونهای کلسیم آهک توسط کانیهای رسی خاک جذب شده و در نتیجه غشاء آب موجود در سطح درات کاهش می‌یاید. سپس این ذرات با هم جمع شده و به اندازه‌های درشت تبدیل می‌گردد. مرحله دوم فرآیند سیمانی شدن مخلوط یا واکنش پوزولانی است که بین آهک و آب از یک طرف» و سیلیس و آلومین موجود در خاک از سوی دیگرء انجام می‌شود که محصول آن آلومینیات و سیلیکات کلسیم هیدراته می‌باشد که از مقاومت و دوام قابل ملاحظه‌ای نسبت به خاک معمولی و تثبیت نشده برخوردار است. واکنش پوزولانی عمدتاً تابع زمان,؛ درجه حرارت» نوع خاک و رطوبت می‌باشد که به کندی صورت گرفته و به طول می‌انجامد. معمولاً درجه می‌بخشد و به همین دلیل اختلاط مصالح با آهک معمولاً در مناطق گرم به کار گرفته می‌شود. حرارت بالا (بیشتر از ۱۶ درجه سانتیگراد) به فرآیند سیمانی شدن خاک تثبیت شده با آهک سرعت ۲-۲-۲-۲ ویژگیهای خاک پس از تثبیت با آهک به طور کلی مصالح ریزدانه با دامنه خمیری متوسط تا زیاد پس از تثبیت با آهک تغییر خاصیت برای مصرف به عنوان زیراساس آهکی شود. این تغییرات عبارتند از: -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۲ /۳ مشخصات فنی عمومی راه الف: حداکثر وزن مخصوص خشک خاک تثبیت شده با آهک نسبت به خاک تثبیت نشده کمتر ولی ب: ‏ دامنه خمیری خاک تثبیت شده با آهک کاهش یافته و در برخی موارد کاملاً غیر خمیری می‌شود. پ: قابلیت تورم به دلیل گرایش کمتر دانه‌های رس به جذب آب. به مقدار قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌یاید. ت: مقاومت خاکهای تثبیت شده با آهک. بر حسب سی بی آرء مقاومت تک‌محوری و سه‌محوری و کشش غیر مستقیم به مقدار قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد که میزان آن تابعی از مقدار آهک مصرفی, نوع خاک, دمای محیط آزمایش» و زمان است. معمولاً خاکهایی که دارای واکنش خوبی با آهک می‌باشند دوام آنها زیادتر است. عامل دوام در ۳-۲-۲-۲ مصالح خاکی مصالح مصرفی برای زیراساس آهکی از خاکهای موجود در محل و یا خاکهای تأمین شده از محل قرضه و یا خاک بستر راه موجود بعد از شخم زدن و کندن» و یا مخلوطی از آنها تهیه می‌گردد. مصالح مصرفی باید عاری از هرگونه مواد آلی, لجنی و نباتی بوده و دانه‌های بزرگتر از ۶۳ میلیمتر (۲/۵ اینچ) نداشته باشد. از خاکهای مورد مصرف باید طبق روش آشتو 787 نمونه‌برداری کرده و نمونه‌های حاصله تحت آزمایشهای هیدرومتری (آشتو 88])» و تعیین حد روانی و خمیری (آشتو 190 و 9) قرار گیرد. مصالح تهیه شده باید با آهک واکنش‌زا بوده به طوری که پس از تثبیت. مقاومت فشاری تک‌محوری آن که با روش آشتو 7220 اندازه‌گیری می‌شود ۳/۵ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع بیش از مقاومت فشاری خاک تثبیت نشده (خاک معمولی و بدون آهک) باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازردهم - قشسر زبراساس ۹۳/۵/۱ ۳۳۳ ۴-۲-۲-۲ آهک از آهک مورد مصرف طبق روش آشتو 7218 نمونه‌گیری کرده و سپس نمونه‌های حاصله باید با روش آشتو 71219 تحت آزمایشهای دانه‌بندی و ترکیبات شیمیایی قرارگیرد. نتایج حاصله از آزمایش باید با مشخصات جدول شماره ۲-۱۲ مطابقت نماید. جدول ۲-۱۲ مشخصات فنی آهک (آشتو ۷1216) وال توص ور وک دک ۳20111 در هر مورد و برای هر پروژه نوع آهک (الف. ب و یا ج)» منبع و یا منابع آن باید در دفترچه مشخصات فنی خصوصی قید گردد. مصرف یک نوع آهک از معادن مختلف برای یک پروژه مجاز ولی اختلاط انواع مختلف آهک با هم مجاز نخواهد بود. برای جلوگیری از صدمات ناشی از عوامل جوی» آهک تا قبل از مصرف باید در انبارهای سرپوشیده و کاملاً عاری از رطوبت نگهداری شود. آهک زنده در انبار نباید از ۱۰ روز تجاوز نماید تا از تبدیل آن به آهک شکفته قبل از اختلاط با مصالح جلوگیری شود. استفاده از آهک زنده مستلزم رعایت مسائل ایمنی است که می‌بایست انجام شود. از جمله» که برای این منظور باید در مواقع وزش باد از پخش آهک امتناع نمود. کارگران باید از دستکش و ماسک -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲-۲-۲ طرح اختلاط آهک با مصالح منظور از طرح اختلاط مصالح با آهک» تعیین میزان مناسب آهک برای خاک با مشخصات معین که در پروژه باید مصرف شود می‌باشد. بدیهی است که مصالح باید به نحوی طراحی شود که عملکرد مناسبی به عنوان خاک مصرفی در روسازی داشته باشد. انتخاب روش طراحی با شرح کامل آزمایشهای مربوطه با توجه به شرایط ویژه هر پروژه باید در مشخصات فنی خصوصی قید شود. معمولاً می‌توان از یکی از روشهای زیر برای طرح اختلاط استفاده کرد. الف: روش آشتو: 220] دراین روش خاک آماده شده برای اختلاط را دانه‌بندی نموده و دامنه خمیری آن را تعیین می‌کنندء سپس با توجه به درصد مصالح رد شده از الک شماره ۴۰ و میزان دامنه خمیری به دست آمده» درصد آهک نسبت به وزن خشک مصالح از شکل ۱-۱۲ تعیین می‌شود. اگر درصد مصالح رد شده از الک شماره ۴۰ برابر ۵۵ درصد و نشانه خمیری ۴۰ باشد ازنقطه مربوط به 1/۵۵ خطی افقی ترسیم می‌کنند تا منحنی ترسیم شده برای دامنه خمیری ۴۰ درصد را در نقطه ۸ قطع کند. از نقطه ۸ خط قائم ۷ را رسم نموده و سپس درصد آهک را در حد فاصل منحنیهای ۴ ۵ حدود ۴/۲۵ درصد تعیین می‌کنیم. ب: استفاده از آزمایش سی بی آر دراین روش ابتدا خاک را با آهک خوب مخلوط کرده طوری که رنگ آن یکنواخت شود. سپس به مقدار مناسبء آب اضافه نموده و خوب مخلوط می‌کنند. مخلوط حاصل را تحت آزمایش سی بی آر قرارمی‌دهند. این عمل با درصدهای مختلف آهک تکرار شده و منحنی تغییر سی بی آر را بر حسب درصد آهک ترسیم می‌کنند. از روی منحنی به دست آمده درصد آهک مناسب در میزان رطوبت مورد نظر (معمولاً رطوبت بهینه) که سی بی آر مشخصات را تأمین کند انتخاب می‌شود. حداقل سی بی آر قابل قبول برای -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قشسر زبراساس ۳۳۵/۱ ۳۳۵ )۳1( 0 0 40 زه. 20 ۵ تا رس سا کر رل ک ۷ اد ص7۲ . سا ۱/9 ۳7 (1- ۳۳0 3 م۳ ۳ 5 (۳1) شکل ۱-۱۲ تعیین درصد آهک بهینه بر حسب نوع خاک پ: استفاده از آزمایش مقاومت فشاری در این روش خاک را با آهک خوب مخلوط می‌کنند. سپس مقدار مناسب آب را که بر اساس آزمایش آشتو 7180 تعیین می‌شود به آن افزوده و نمونه‌هایی استوانه‌ای با روش 7180 در این نمونه‌ها را با درصدهای مختلف آهک آماده نموده و تحت آزمایش فشاری تک‌محوری قرارمی‌دهند. پس از به دست آوردن نتایج آزمایش» منحنی تغییرات مقاومت فشاری بر حسب تغییرات درصد آهک ترسیم می‌گردد. از منحنی حاصل میزان درصد آهک برای مقاومت مشخصه -------- صفحهٔ بعد -------- و مورد نظر به دست می‌آید. مقاومت فشاری برای قشر زیراساس تثبیت شده با آهک به ضخامت کل لایه‌های روسازی أسفالتی که روی لایه زیراساس قرار می‌گیرد. بستگی دارد و باید با توجه به شرایط هر پروژه در مشخصات فنی خصوصی قید شود. ت: استفاده از روش دامنه خمیری دراین روش خاک با آهک و آب خوب مخلوط می‌شود. به طوری که مخلوط رنگ یکنواختی پیدا کند. سپس حد روانی و دامنه خمیری مخلوط تعیین می‌شود. این آزمایش با درصدهای مختلف آهک تکرار می‌گردد. سپس منحنی تغییرات حد روانی و دامنه خمیری بر حسب درصدهای مختلف آهک از نتایج آزمایشگاهی رسم شده و درصد هک بهینه از روی منحنیهای مذکورء نسبت به وزن ۶-۲-۲-۲ اجرای زیراساس آهکی اجرای زیراساس آهکی شامل مراحل زیر است. الف: کنترل بستر روسازی سطح بستر روسازی قبل از اجرای زیراساس آهکی باید از نظر انطباق پروفیلهای طولی و عرضی و همچنین ناهمواری آن مطابق بند ۳-۱-۲-۱۲ همین فصل بوده» ضمن آنکه میزان کوبیدگی آن نیز با مشخصات برابری داشته باشد. کلیه مشخصات بستر روسازی باید به تأیید دستگاه نظارت برسد. ب: آماده کردن خاک مصالح مصرفی که برای تثبیت با آهک به شرح بند ۳-۲-۲-۱۲ این فصل مورد آزمایش قرار گرفته و نتایج آن برای عملیات تثبیت به تأیید دستگاه نظارت رسیده است بر روی بستر روسازی راه حمل و به ضخامت معین» ریسه شده و روی آن شیارهایی به منظور پخش آهک ایجاد می‌گردد. از این روش برای اختلاط در محل استفاده می‌شود. گاهی اوقات خاک مورد نظر به یک کارخانه مرکزی تهیه خاک تثبیت شده با آهک حمل شده و دراین کارخانه خاک با آهک و آب به طور کاملاً یکنواخت مخلوط گردیده و سپس به محل مصرف حمل می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قضر زیراساس ۳/0 ۳۳۷ آهک را می‌توان به دو روش خشک و یا تر» روی خاک ریسه شده بستر راه پخش کرد. ۱( روش خشک دراین روش» آهک شکفته و یا آهک زنده توسط کامیونهای کمپرسی و یا ماشینهای مخصوص پخش آهک انجام می‌شود. میزان هک پخش شده را می‌توان با تنظیم دریچه عقب اطاقک کامیون و سرعت حرکت آن کنترل نمود. ماشینهای مخصوص پخش آهک دارای مخزن بزرگ استوانه‌ای برای حمل آهک است که عمل پخش با آنها توسط قسمت پخش کننده که به عقب و زیر مخزن قرار دارد انجام می‌گیرد. این پخش کننده می‌تواند به طور مکانیکی و یا با استفاده از هوای فشرده مقدار آهک لازم را با تنظیم سرعت حرکت ماشین» سرعت دوران محور پخش‌کن و تنظیم دریچه خروجی» در عرض راه پخش نماید. در مواردی که پخش کننده‌ها با هوای فشرده کار می‌کنند مقدار آهک پخش شده در سطح راه با تنظیم سرعت ماشین و فشار هوا قابل به طورکلی عملیات پخش باید به گونه‌ای انجام شود که میزان آهک پخش شده در سطح راه یکنواخت و همگن بوده و هیچ گاه از ۵+ درصد نسبت به مقدار تعیین شده در طرح اختلاط تجاوز ننماید. برای اطمینان می‌توان از وزن دقیق مقدار آهک مصرف شده توسط کامیون و طول وعرض آن قسمت از راه که این آهک روی آن پخش شده است. مقدار آهک پخش شده در واحد سطح راه را محاسبه نمود. میزان آهک پخش شده در سطح راه را با آزمایش سینی باید اندازه‌گیری نمود. برای تعیین دقیق آهک مصرف شده و مقایسه آن با مقدار آهک بهینه طرح اختلاط از روش آشتو 7232 باید استفاده شود. در مورد استفاده از آهک زنده باید تدابیر ایمنی لازم برای جلوگیری از سوختگی با آهک که ناشی از ترکیب آب و آهک و ایجاد حرارت زیاد می‌باشد.ء اتخاذ شود. از پخش آهک خشک موقعی که باد می‌وزد باید خودداری نمود زیرا علاوه بر اینکه مقداری از هک از بین می‌رود موجب خسارت به اراضی کشاورزی و تهدید سلامتی ساکنان اطراف و کارگران می‌گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ روش تر در این روش از دوغاب هک استفاده می‌شود. دوغاب از اختلاط هک شکفته و آب تهیه طبیعی و بهینه خاک و میزان رطوبت هوا بستگی داشته و به طور کلی بین حدود ۳۰۰-۵۰۰ ۰ لیتر آب (حدود ۳۱ درصد آهک) می‌باشد. در مواردی که درصد آهک نسبتاً کمی لازم باشدء دوغاب از اختلاط ۳۰۰ تا ۳۵۰ کیلوگرم آهک شکفته در هر متر مکعب آب تهیه می‌شود و در مواردی که درصد رطوبت طبیعی خاک در حدود درصد رطوبت بهینه باشد برای جلوگیری از ته‌نشین شدن آهک در دوغاب» باید دوغاب مرتباً در مخزن به هم زده پخش نشود زیرا موجب افزایش رطوبت خاک می‌گردد که کاهش آن تا رطوبت بهینه بسیار ۱ آهک نباید به مقداری پخش شود که نتوان آن را در همان روز با مصالح مخلوط کرد و یا آهک پخش شده ناشی از وزش بادء احتمال نزول باران» و همچنین پیشگیری از کاهش اثربخشی آهکی که در معرض مستقیم هوا و رطوبت محیط قرار می‌گیرد. باید تدابیر لازم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قشسر زبراساس ۳۳/۱ ۳۳۹ وقتی که پخش آهک با شروع مرحله اختلاط و سایر مراحل عملیاتی مربوطه به طول بینجامد» روشهای کنترل رطوبت مخلوط و وزن مخصوص لایه کوبیده شده به دلیل تغییر ۲ عبور و مرور وسایل نقلیه به جز دستگاههای مخلوط کننده و یا آبپاش از روی آهک پخش شده محاز نخواهد بود. ۳- هنگام پخش آهک خشک یا دوغاب» و نیز در طول مدت اختلاط خاک و آهک درجه حرارت هوا نباید از ۵ درجه سانتیگراد کمتر باشد. پخش آهک در هوای بارانی و یا روی سطح ث: اختلاط آهک با مصالح اختلاط باید بلافاصله پس از ریختن آهک صورت گیرد. فاصله این دو عمل تابع شرایط جوی است. مصالح مصرفی و آهک باید به وسیله مخلوط کنهای دوارء تیغه گریدرء ارابه دیسک‌دار و یا هر بستگی به وسایل مورد استفاده و عملکرد آنها و همچنین به چگونگی مصالح داردء لذا انتخاب نوع مخلوط کننده باید به تأیید دستگاه نظارت برسد. عمل خرد و نرم کردن خاک و اختلاط آن با آهک باید آن قدر ادامه یابد تا مخلوط یکنواخت و همگن تولید شود. معمولاً عمل اختلاط می‌تواند یک یا دو مرحله‌ای باشد. ۱- اختلاط یک مرحله‌ای اختلاط آهک با مصالح شنی معمولاً یک مرحله‌ای است. عمل اختلاط را می‌توان با گریدر یا مخلوط کننده‌های دوار انجام دادء ضمن آنکه استفاده از این مخلوط‌کنها که عمل خرد و نرم برخوردارند» همواره بهره‌دهی بیشتری داشته است برای تثبیت خاکهای رس بهتر است از مخلوط کننده‌های دوار استفاده شود. ۲- اختلاط دو مرحله‌ای -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴۰ ۳/0 مشخصات فنی عمومی واه این روش شامل اختلاط اولیه خاک و آهک, عمل آوردن مخلوط به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت (یا بیشتر) و سپس اختلاط نهایی است. در این روش می‌توان برای مرحله اول از وسایل متداول شخم‌زنی نظیر شخم‌زن دیسک‌دارء یا شخم زدن با گریدر» و برای مرحله دوم از مخلوط کننده‌های دوار استفاده شود. معمولاً استفاده از گریدر برای تثبیت خاک‌های رسی با در مواردی که خاک رسی بوده و دامنه خمیری آن بیشتر از ۵۰ درصد باشد. عمل اضافه کردن آهک و اختلاط را باید در دو مرحله انجام داد تا نتیجه تثبیت خاک کامل باشد. در چنین حالتی ابتدا ۲ تا ۳ درصد آهک به خاک افزوده شده و پس از مخلوط کردن آن را به مدت تقریباً یک هفته به حال خود رها می‌کنند تا مخلوط عمل بیاید و نرم شدن خاک و تثبیت آن را تسهیل نماید. در مرحله دوم بقیه آهک به مخلوط اضافه شده و عمل اختلاط آن قدر ادامه می‌یابد تا تثبیت نهایی خاک و اصلاح خواص آن تأمین شود. مخلوط حاصله از عمل اختلاط خاک و آهک باید به وسیله آبپاش مرطوب شود. رطوبت مخلوط در فصول غیر زمستان باید تقریباً سه درصد بیش از رطوبت بهینه‌ای باشد که در آزمایشگاه با روش 0 آشتو اندازه‌گیری شده است. بعد از آیپاشیء عمل اختلاط باید تا حصول مخلوطی که به طور یکنواخت و همگن مرطوب شده باشد. ادامه یابد. در این مرحله نمونه‌ای از مخلوط خاک و آهک حاصله را برای تعیین نشانه‌ای از کیفیت خرد و نرم شدن آن پس از خشک کردن مورد آزمایش دانه‌بندی قرار می‌دهند. درصد وزنی مواد رد شده از الک ۵۰ میلیمتر در این آزمایش با رعایت ۱۰ درصد رواداری باید ۹۰-۱۰۰ درصد و برای الک ۴/۷۵ میلیمتری (شماره ۴) ۶۰ درصد باشد. چ: ‏ کوبیدن مخلوط مخلوط مرطوب تثبیت شده با آهک به وسیله غلتکهای مناسب» که به تأیید دستگاه نظارت رسیده است. باید متراکم گردد. کوبیدگی اولیه به وسیله غلتکهای پاچه‌بزی و یا غلتکهای مشابه فلزی دیگر و کوبیدگی نهایی به وسیله غلتکهای چرخ‌لاستیکی یا چرخ‌فلزی صورت می‌گیرد. عملیات کوبیدگی نهایی از پایان اختلاط مصالح با آهک, حداکثر تا ۱۲ ساعت باید به پایان برسد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قضسر زیراساس ۳/0 ۳۴۱ در مواردی که عملیات تراکم مصالح تثبیت شده در مدت مذکور امکانپذیر نبوده و به طول بینجامد. برای جبران آهکی که در اثر کربناته شدن کاهش می‌یابد. مقدار هک مصرفی اولیه باید به میزان ۵ درصد افزایش داده شود. در نقاط غیر قابل دسترسی برای غلتکهای نامبرده می‌توان ازغلتکهای کوچک موتوری نیز استفاده نمودء مشروط بر اینکه لایه کوبیده شده به تراکم مورد نظر برسد. غلتک‌زنی از کناره‌های راه شروع و به محور آن ختم می‌گردد به استثنای قوسها که غلتک‌زنی از داخل قوس شروع و در خارج قوس ختم می‌گردد. عملیات غلتک‌زنی آن قدر ادامه می‌یاید تا اینکه لایه کوبیده شده و منسحمی به ابعاد و شیب داده شده در نقشه‌های تیپ عرضی به دست آید. حداکثر ضخامت هر لایه کوبیده شده از قشر زیراساس آهکی برابر با ۲۰ سانتیمتر می‌باشد. در صورتی که ضخامت کل محاسبه شده قشر زیراساس از ۲۰ سانتیمتر تجاوز نماید. مصالح باید در دو یا چند لایه پخش و کوبیده گردد. ضخامت نهایی قشر کوبیده شده زیراساس آهکی باید حدود یک سانتیمتر بیش از ضخامت تعیین شده باشد که بعداً این ضخامت اضافی که محدود به لایه سطحی است و معمولاً به دلیل آنکه در معرض مستقیم هوا و رطوبت قرار داردء مشخصات خود را از دست می‌دهد و باید با تیغه گریدر تراشیده شود. تراکم نسبی میزان کوبیدگی برای قشر زیراساس آهکی با روش 7191 آشتو باید حداقل ۱۰۰ درصد وزن مخصوص تعیین شده با روش 7180 آشتو باشد. در راههای فرعی و روستایی با ترافیک کم با تأیید دستگاه نظارت می‌توان حداقل تراکم نسبی مشخصه را بر اساس ۹۵ درصد وزن مخصوص تعیین شده با روش 799 آشتو (آشتو استاندارد) منظور نمود. در صورتی که تراکم نسبی به دست آمده کمتر از حد مجاز باشدء لایه کوبیده شده باید شخم زده و در صورت لزوم آبپاشی و سپس با غلتک‌زنی مجدد عملیات تراکم آن قدر ادامه یابد تا تراکم نسبی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴۲ /۹۳ مشسخصات فنی عمومی ,اه ۷-۲-۲-۲ کنترل سطح تمام شده رقوم سطح تمام شده هر لایه از قشر زیراساس آهکی قبل از پوشش لایه بعدی با توجه به نیمرخهای طولی و عرضی باید کنترل گردد. در هر نقطه اختلاف بین رقوم خط پروژه و آنچه ساخته شده نباید از ۲۰ میلیمتر تجاوز نماید. شیبهای طولی و عرضی باید با نقشه‌ها مطابقت داشته باشد. ناهمواری سطح تمام شده قشر زیراساس آهکی با استفاده از شمشه کنترل می‌گردد. در صورتی که شمشه ۴ متری در جهات مختلف بر روی سطح زیراساس قرارگیرد. ناهمواریهای آن نباید از ۱۵ میلیمتر تجاوز نماید. چنانچه رقوم شیبهای طولی و عرضی و ناهمواریهای سطح تمام شده با مشخصات نقشه‌ها و رواداریهای مربوطه انطباق نداشته و اصلاح آزها نیاز به شخم زدن و شیب‌بندی مجدد لایه تثبیت شده داشته باشدء حدود ۰/۵-۱ درصد آهک اضافی برای این کارهای ترمیمی باید مصرف شود. هزینه کلیه عملیات اصلاحی به عهده پیمانکار است و بابت آن وجهی پرداخت نخواهد شد. ۸-۲-۲-۲ حفاظت و عمل‌آوری سطح نهایی قشر زیراساس آهکی تا قبل از اجرای قشر اساس باید حداقل تا هفت روز برای عمل آمدن مرطوب نگهداشته شود تا از خشک شدن آن و ظهور ترکهای مویی و نیز پوسته شدن سطح لایه می‌توان با اجرای یک قشر اندود قیری» با استفاده از قیرهای محلول و یا قیرآبه‌های کندشکن و یا باشد تا یک غشاء قیری کامل و پیوسته در سطح راه ایجاد کند. تردد وسایل نقلیه عمومی یا ماشین‌آلات ساختمانی پیمانکار از روی قشر زیراساس آهکی بلافاصله بعد از تکمیل عملیات تراکم و پرداخت نهایی بستر یا بعد از آندود قیری تا اجرای قشر بعدی, به هیچوجه مجاز نیست. ۹-۲-۲-۳ آزمایش‌های کنترل کیفیت کنترل کیفیت در مراحل مختلف عملیات تثبیت خاک با آهک از حیث نوع و تعداد آزمایشها شامل موارد زیر است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوازدهم - قضر زیراساس /۳ ۳۳۳ الف: یک آزمایش تعیین خاصیت واکنش‌زایی خاک با هک از طریق کنترل مقاومت فشاری تک‌محوری خاک قبل و بعد از تثبیت» به شرح بند ۳-۲-۲-۱۲ در شروع عملیات و سپس تکرار آن در جریان اجرای کار و با تشخیص دستگاه نظارت. ب: یک آزمایش دانه‌بندی به منظور تعیین نشانه‌ای از کیفیت خرد و نرم شدن مصالح پس از اختلاط کامل خاک و آهک و قبل از کوبیدگی» و بعد از خشک کردن نمونه در گرمخانه به ازای هر ۱۰۰۰ متر مکعب خاک تثیت شده و مقایسه نتایج آن با مشخصات (به زیربند ج از بند ۶-۲-۲-۱۲ پ: یک آزمایش سینی برای تعیین مقدار هک پخش شده در سطح راه در مواردی که آهک به صورت خشک روی خاک پخش می‌شودء به ازای هر ۱۰۰ متر طول راه» و اگر عرض راه زیاد باشد برای هر ۱۰۰۰ متر مربع یک آزمایش به عمل می‌آید. ت: چنانجه از دوغاب آهک برای تثبیت استفاده می‌شودء یک آزمایش تعیین مقدار آهک روی نمونه «ب» ردیف بالا با روش آشتو 7232 به عمل می‌آید. ث: ‏ نمونه‌گیری از هک برای تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آن به ازای هر ۲۵۰ تن آهک وارده به کارگاه. ج: ایک آزمایش تعیین وزن مخصوص محلی با روش 7191 آشتو به ازای هر ۵۰ متر طول راه و در صورتی که عرض راه زیاد باشد. یک آزمایش برای هر ۱۰۰ متر مکعب مصالح تثبیت شده و کوبیده شده در سطح راه. چ: ایک آزمایش تراکم آزمایشگاهی با روش 1180 آشتو به ازای هر ۵۰۰ متر مکعب مصالح. خن یک آزمایش سی بی آر آزمایشگاهی روی خاک تثبیت شده در فواصل ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ متر طول راه در صورت لزوم با تأیید دستگاه نظارت» به عمل می‌آید. خ: در صورتی که دستگاه نظارت تشخیص دهد می‌توان نسبت به تغییر تعداد و نوع آزمایشهای فوق و یا انجام آزمایشهای اضافی مورد نیاز دیگرء اقدام نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- اد -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم - اساس ‎٩۳/۵2/‏ ۳۳ 4 ۱-۱۳ کلیات اجرایی بر روی قشر زیراساس یا بستر روسازی راه و در تمام عرض آن پخش شده و طبق شرایط فنی ۲-۱۳ انواع قشسر اساس با توجه به نوع زمین و شرایط جوی و مصالح موجود در محل و میزان بار وارده و تعداد آمد و شد و همجنیر وضع اقتصادی از انواع اساس بده شرح زیر می‌توان استفاده نمود: - اساس رچ کوهی شکس یا قلوه نگ که (اساس ۹ ( - اساس قیری (بر حسب مورد به فصل‌های هفدهم و هیجدهم و بیستم مراجعه شود) برای هر پروژه نوع اساس باید در دفترچه مشخصات فنی خصوصی قید شود. 4 ۱-۲-۳ اساس نی با سنگم ۱-۱-۲-۳ مصالح مصالح مصرفی برای اساس شنی از شکستن شن و ماسه بستر رودخانه‌ها و مسیل‌هاء تپه‌های شن و ماسه‌ای ی سایر معادن و برای اساس سنگ از شکستن سنگ‌های ۱ سنخر اج شده از معادن سنگ با قلوه -------- صفحهٔ بعد -------- به دست می‌آید. مصالح تهیه شده باید بدون مواد آلی و گیاهی بوده و از سنگدانه‌های سخت و مقاوم تشکیل شده باشد. مشخصات فنی این مصالح به شرح زیر است: الف: دانه‌بندی مصالح مصرفی باید با یکی از دانه‌بندیهای مندرج در جدول ۱-۱۳ مطابقت نموده و ب: ‏ حد روانی و دامنه خمیری مطابق آزمایشهای آشتوء 189 و 90 نباید به ترتیب از ۲۵ درصد و ۴ درصد تجاوز نماید. پ: ارزش ماسه‌ای بر اساس آزمایش آشتو ۳176 نباید از 1:۴۰ کمتر باشد. ت: حداقل ۷۵ درصد مصالح مانده روی الک ۴/۷۵ میلیمتر (شماره ۴) باید در دو جبهه شکسته شده باشد (شکستگی طبیعی ملاک عمل نمی‌باشد) ث: ‏ درصد سایش مصالح به روش لوس آنجلس آشتو 1796 نباید از ۴۵ تجاوز نماید. ج: درصد افت وزنی مصالح با آزمایش آشتو 7104 و با سولفات سدیم در پنج نوبت نباید از ۱۲/ تجاوز نماید. چ: ‏ تحمل باربری مصالح (سی بی آر) که با روش 11883 ۸57۸1 و با تراکم آزمایشگاهی آشتو 0 اندازه‌گیری می‌شود نباید از ۸۰/ کمتر باشد. حداکثر ضریب تورق مصالح با روش 135812 نباید از 1/۳۵ تجاوز نماید. خ: ‏ درصد دانه‌های» پولکی و سوزنی موجود در مصالح درشت‌دانه نباید مجموعاً از ۱۵ درصد تجاوز نماید. دانه‌های سوزنی و پولکی به سنگدانه‌هائی با ابعاد بیشتر از۹/۵ میلیمتر ( اینچ) اطلاق می‌شود که نسبت درازا به متوسط ضخامت سنگدانه از ۵ تجاوز نماید. ۲-۱-۲-۳ تهیه مصالح از معادنی که توسط دستگاه نظارت تعیین و به تصویب کارفرما رسیده است باید استفاده شود. در مواردی که حجم مصالح مورد نیاز بیش از میزان پیش‌بینی شده در معادن باشد. باید معدن جدیدی تعیین و مورد بهره‌برداری قرار گرفته و کلیه آزمایشات مورد لزوم در مورد معدن جدید به عمل اید. در این مورد باید توجه کرد که ذخیره معدن به حد کافی باشد. قبل از آنکه مصالح تهیه شده به پای کار حمل شود و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم - اساس مورد مصرف قرار گیرد باید طبق ر مندرجات زیربند ۱-۱-۲-۱۳ مور ۲ ۴ ۸ * برای کاهش حساسیت مصالح زیراساد االک ۲۰۰ را کاهش داد و برای اطمینان ۳-۱-۲-۳ آماده کردن قن قشری که مصالح اساس روی رواداریها منطبق با مشخصات بان نقشه‌های اجرایی از ۲۰ میلیمتر : ۳۳۹ ۹۳/۵/( وش آشتو 72 حداقل مقدار ۲۵ کیلوگرم از مصالح برداشته شود و طبق جدول ۱-۱۳ دانه‌بندی مصالح اساس درصد وزنی رد شده از هر الک 0 ۹ اس تسه سس سس 1 ۳ ۵۳ ن در مقابل یخبندان» می‌توان به تشخیص دستگاه نظارت, درصد مواد رد شده از بیشت لازم است درصد مواد ریزتر از ۲۳۰ میکرون نیز از ۳ تجاوز نکند. باید از ۲ درصد وزنی ردشده از الک ۴۰ بیشتر باشد. ۳ سر زیرین جاوز نماید باید نسبت به اصلاح آن بر اساس دستورات دستگاه نظارت -------- صفحهٔ بعد -------- ٩۳/۵/۱ ۳۵۰‏ متشسخصات فنی عمومی راه مصالح اساس باید به صورت یک مخلوط همگن در بستر راه پخش شود. از تفکیک سنگدانه‌های درشت و ریز مصالح اساس باید جلوگیری نمود. مصالح باید به صورتی پخش گردد که پس از کوبیدن احتیاج به کسر یا اضافه کردن نداشته باشد. در مواردی که ضخامت اساس ۱۵ سانتیمتر یا کمتر باشدء مصالح باید در یک لایه پخش و کوبیده شود و درحالتی که ضخامت اساس بیش از ۱۵ سانتیمتر باشد.ء باید ضخامت کل را به لایه‌های مساوی تقسیم نمود ولی در هیچ حالتی نباید ضخامت هر لایه کوبیده شده کمتر از ۱۰ سانتیمتر یا بیشتر از ۱۵ سانتیمتر باشد. مصالحی که مطابق با مشخصات تهیه گردیده است باید به سطح راه حمل شده و در فواصل مساوی و یکنواخت تخلیه و سپس پخش و کوبیده شود. در محلهای غیر قابل دسترسی برای باید داری رطوبت کافی برای تامین تراکم مشخصه باشد. چنین رطوبتی باید به صورت همگن در تمام مصالح موجود بوده و در صورت لزوم پس از پخش, تسطیح و تنظیم مصالح» آبپاشی به وسیله تانکر و با فشار یکنواخت انجام شود. آیپاشی باید به طریقی انجام پذیرد که آب موجود درمصالح بیش از ۱/۵+ درصد رطوبت بهینه نباشد. توقف تانکر به هنگام آبپاشی روی مصالح مجاز نمی‌باشد. آبپاشی نباید به میزانی باشد که به قشرهای زیرین صدماتی وارد آورد. ۵-۱-۲-۳ کوبیدن کوبیدن مصالح اساس پس از اطمینان از انطباق رقوم نهایی با نقشه‌ها باید با غلتکهای استاتیک آغاز و سپس با لرزشی ادامه یابد. نوع و وزن غلتکها متناسب با نوع مصالح مصرفی بوده و در هر مورد برای هر پروژه باید مشخصات آنها در دفترچه مشخصات فنی خصوصی قید شود. به هر حال وزن غلتک مورد عملیات کوبیدن از کناره‌های راه شروع شده و به محور راه می‌انجامد به استثنای قوسها که غلتک‌زنی باید از داخل قوس و پایین‌ترین رقوم راه شروع شده و به بلندترین آن در خارج از قوس ختم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم - اساس ۳/0 ۳۹۱ در صورتی که دانه‌های درشت و ریز مصالح پخش شده از هم جدا شده باشدء باید قبل از کوبیدن برای اصلاح آن اقدام شود. غلتک‌زنی و در صورت نیاز توام با آبپاشی باید آنقدر ادامه داشته باشد تا یک لایه کوبیده و منسجمی مطابق ابعاد و شیب داده شده در نقشه‌ها به دست آید. ۶-۱-۲-۳ تراکم نسبی تراکم نسبی لایه اساس با آزمایش آشتو 7191 باید حداقل صد درصد حداکثر وزن مخصوص خشک مصالحی باشد که در آزمایشگاه با روش آشتو 7180 طریقهٌ 10 به دست می‌آید. در صورتی که تراکم نسبی به دست آمده کمتر از میزان مشخصه باشد. باید لایه کوبیده شده شخم‌زنی و سپس با آبپاشی و غلتک‌زنی مجدد آنقدر کوبیده شود تا تراکم نسبی قید شده تامین شود. ضخامت هر لایه, نباید از دو برابر اندازه ماکزیمم دانه‌های مصالح مصرفی کمتر باشد. ۷-۱-۲-۳ کنترل سطح تمام شده پس از اتمام کوبیدگی هر لایه رقوم سطح تمام شده قشر اساس نباید بیش از 5۱۵ میلیمتر با آنچه اساس کوبیده شده باید با نقشه‌ها مطابقت کامل داشته باشد. ناهمواری سطح تمام شده باید با شمشه چهارمتری که در جهات مختلف بر روی سطح راه قرار می‌گیرد کنترل شود. میزان ناهمواریها نباید از ۸-۱-۲-۳ حفاظت کار انجام شده عبور و مرور وسائط نقلیه پس از آتمام عملیات بر روی قشر اساس به هیچوجه مجاز نمی‌باشد. ۹-۱-۲-۳ آزمایش‌های کنترل کیفیت برای کنترل کیفیت مصالح و کارهای انجام شده بایستی از مصالح تهیه شده قبل و بعد از مصرف و نیز حین اجرای کار و متناسب با پیشرفت آنها آزمایشهای زیر به عمل آید: -------- صفحهٔ بعد -------- الف: از مصالح تهیه شده در پای کار نمونه‌برداری شده و آزمایشهای بند۱-۱-۲-۱۳ این فصل انجام ب: از مصالحی که بر روی راه حمل شده از هر ۵۰۰ متر مکعب یک بار آزمایشهای دانه‌بندی درصد شکستگی حد روانی و دامنه خمیری» و ارزش ماسه‌ای به عمل می‌آید. پ: ‏ آزمایش تعیین وزن مخصوص محلی در هر ۵۰ متر طول راه به ترتیب در وسط چپ و راست انجام شود و در صورتی که عرض راه زیادتر باشد (آزادراه و بزرگراه) آزمایش به ازای هر ۷۵ انجام می‌شود اندازه گیری شده و در برگ آزمایش ارائه گردد. ت: آزمایش تراکم آزمایشگاهی باید در هر ۵۰۰ متر طول راه یک بار انجام شود و در صورت لزوم آزمایش بیشتری به عمل آید. ث: ‏ در صورتی که دستگاه نظارت لازم تشخیص دهد. باید نسبت به آزمایش سی بی آر آزمایشگاهی مصالح در فواصل ۳۰۰ تا ۵۰۰ مترء و سایر آزمایشهای مورد نیاز, اقدام شود. ۲-۲-۱۳ اساس ماکادامی ۱-۲-۲-۳ کلیات پخش آن بر روی قشر آماده شده سطح راه برابر ابعاد اندازه‌ها 9 ضخامتهای تعیین شده در نقشه‌ها و سپس پخش مصالح ریزدانه و بالاخره کوبیدن آن به روش خشک یا تر می‌باشد. ۲-۲-۲-۳ مصالح مصالح مصرفی برای قشر اساس ماکادامی شامل دو بخش و با مشخصات فنی زیر می‌باشد: الف: مصالح درشت‌دانه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم - اساس ۳۳/۱ ۳۹۳ مصالح درشت‌دانه سنگی (ماکادام) که از شکستن سنگ کوهی با قلوه سنگهای بزرگ‌اندازه ۱(- دانه‌بندی مصالح درشت‌دانه مصرفی که با روش آشتو 127 تعیین می‌گردد باید با یکی از دانه‌بندیهای جدول ۲-۱۳ منطبق باشد. دانه بندی مورد مصرف در هر پروژه باید در مشخصات فنی خصوصی تصریح شود. جدول ۲-۱۳ دانه‌بندی اساس ماکادامی اندازه الکها (آشتو ۸192) ماهر اد اب کی سس ۲ ۲ انا 0 0 که سک ۴ ناتک که هه ۲ ۲- درصد سایش مصالح با آزمایش لوس آنجلس به روش ۲535 ‎۸۹٩7۸‏ از ۴۵ درصد تجاوز ۳- درصد افت وزنی مصالح به روش آشتو 7104 بعد از پنج نوبت آزمایش با سولفات سدیم نباید از ۱۲ درصد تجاوز نماید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴- درصد دانه‌های» پولکی و سوزنی موجود در مصالح درشت‌دانه نباید مجموعاً از ۱۵ درصد تجاوز نماید. دانه‌های سوزنی و پولکی به سنگدانه‌هائی با ابعاد پیشتر از۹/۵ میلیمتر ( اینج) اطلاق می‌شود که نسبت درازا به متوسط ضخامت سنگدانه از ۵ تحاوز نماید. ۵- چنانچه مصالح درشت‌دانه از شکستن سنگهای رودخانه‌ای تهیه شودء حداقل ۷۵ درصد وزنی مصالح مانده روی الک ۴/۷۵ میلیمتر (الک شماره ۴) باید در دو جبهه یا بیشتر شکسته شده ۶ مصالح درشت‌دانه باید در مرحله نهایی با سنگ‌شکنهای چکشی یا مخروطی تهیه شود. کاربرد مصالحی که فقط توسط سنگ‌شکنهای فکی شکسته می‌شود. به هیچ وجه مجاز ب: مصالح ریزدانه مصالح ریزدانه که برای پر کردن فضای خالی قشر اساس ماکادامی بعد از پخش و کوبیدن مصرف می‌شودء شامل ماسه شسته طبیعی یا ماسه شکسته و یا مخلوطی از آنها است که باید با مشخصات ۱- دانه‌بندی این مصالح که به روش آشتو 727 تعیین می‌شود باید با دانه‌بندی جدول ۳-۱۳ ۲ حد روانی و دامنه خمیری مصالح به روش آشتو 789 و 790 ۰ نباید به ترتیب از ۳۰ درصد و ۶ درصد تجاوز نموده و ارزش ماسه‌ای آن نیز (آشتو 7176) حداقل ۳۰ درصد باشد. جدول ۳-۱۳ دانه‌بندی مصالح ریزدانه الک ۹/۵ میلیمتر اینج) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم - اساس ۳۳۹/۱ ۳۵۹۵ ۳-۲-۲-۳ آماده نمودن سطح راه رقوم بسترهای زیرین قشر اساس ماکادامی, قبل از پخش مصالح باید منطبق با نیمرخهای عرضی و طولی ارائه شده در نقشه‌ها بوده و ناهمواری سطح آنها نیز در جهات مختلف که با شمشه اندازه گیری می‌شود. در حد رواداریهای مندرج در مشخصات و نقشه‌ها باشد. چنانچه عبور وسائط نقلیه یا بارندگی یا عدم زهکشی مناسب و یا هر علت دیگری خصوصیات و مشخصات لازم بسترهای زیرین را از بین برده باشد» اصلاح آنها قبل از پخش اساس ماکادامی به نحوی که مورد تأیید دستگاه نظارت باشد ضروری است. ۴-۲-۲-۳ قشر جدا کننده اجرای قشر اساس ماکادامی به یک لایه جدا کننده شامل ماسه که بلافاصله در زیر لایه اساس ضخامت قشر ماسه و آرایش سطح تمام شده آن بعد از آیپاشی و کوبیدن باید با ابعاد و اندازه‌های دانه‌بندی این مصالح باید با جدول شماره ۳-۱۳ مطابقت داشته و افزون بر آن درصد گذشته از الک ۵ میلیمتر (شماره ۲۰۰) آن حداقل ۵ و حداکثر ۱۰ درصد باشد. ۵-۲-۲-۳ پخش ماکادام پخش ماکادام بر روی سطح آماده شده راه باید با پخش کننده مکانیکی یا وسیله مناسب دیگری که مورد تأیید دستگاه نظارت باشد انجام گیرد. پخش کننده باید مصالح سنگی را به طور یکنواخت و منظم و بدون جدا شدن دانه‌های درشت از ریز در ضخامت و اندازه‌های مورد نظر به نحوی که به حداقل روانه کاری مجدد نیاز داشته باشدء پخش نماید. سطح قشر ماکادام بلافاصله بعد از پخش و عبور ۳ تا ۴ گذر اولیه غلتک باید کاملاً یکنواخت و مسطح بوده ونقاط فرود و فراز آن با افزودن و یا برداشت مصالح اصلاح شود به نحوی که سطح نهایی قابل قبول دستگاه نظارت باشد. مصالح اساس باید به نحوی پخش شود که ضخامت کوبیده شده هر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۵۶ ۳/0 مشسخصات فنی عمومی راه لایه کمتر از ۱ برابر و یا بزرگتر از ۲ برابر حداکثر درشتی مصالح نباشد. در صورت استفاده از غلتک لرزشی» ضخامت لایه متراکم شده را تا ۲/۵ برابر حداکثر اندازه دانه‌ها می‌توان افزایش داد. دانه‌بندی ماکادام بعد از پخش باید منطبق با دانه‌بندی مورد نظر بوده و سطح راه فاقد آرایشی باشد که دانه‌های ریز و درشت آن از یکدیگر جدا شده و یا بافت فقط درشت و یا ریز داشته باشد. این چنین مصالح را باید از تمام ضخامت لایه جمع‌آوری و با مصالح قابل قبول تعویض و ترمیم نمود. انبار کردن یا ریسه نمودن مصالح روی سطح راه مجاز نیست. پخش مصالح سنگی, جز با دستور دستگاه نظارت نباید با عملیات ماسه‌پاشی و غلتک‌زنی بیشتر از ۰ متر طول فاصله داشته باشد. ۶-۲-۲-۳ کوبیدن قشر ماکادام عملیات کوبیدن» بر حسب اینکه غلتکهای استاتیک و یا لرزشی مورد استفاده قرار گیرد. باید به شرح زیر اجرا شود: الف: در صورتی که فقط غلتکهای استاتیک مورد استفاده قرار گیرد. بلافاصله بعد از پخش مصالح و اطمینان از انطباق سطوح نهایی آن با اندازه‌ها و ضخامتها و رواداریهای مورد نظرء قشر ماکادام باید با غلتکهایی که وزن آنها حداقل ۱۰ تن باشد کوبیده شود. عملیات غلتک‌زنی باید از کناره راه شروع و به محور آن ختم شود مگر در قوسها که از داخل قوس یا پایین‌ترین نقطه شروع و به عملیات تراکم باید آنقدر ادامه یابد تا برای تمام سطح قشر ماکادام کوبیده شده و افزون بر آن شرایط سه‌گانه زیر تامین گردد: ۱- دانه‌های سنگی کاملاً در یکدیگر قفل و بست شوند. ۲- فضای خالی قشر ماکادام به حداقل تقلیل یابد. ۳ هیچ خزش و یا حرکتی در حین غلتک‌زنی در قشر ماکادام مشاهده نشود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم - اساس ۳/0 ۳۹۷ چنانچه قشر زیرین ماکادام» سست بوده و تاب وزن غلتک را نداشته باشد و یا وقتی که غلتک‌زنی حرکت موجی در لایه ایجاد نماید و یا ناهمواریهایی در سطح اساس ایجاد کند که اندازه‌گیری آنها احتمالاً قشر زیرین آن و رفع علل آنها متوقف شود. ب: ‏ در صورت کاربرد غلتکهای لرزشی در عملیات تراکم» قشر ماکادام را باید بلافاصله بعد از پخش و اطمینان از انطباق آرایش سطح نهایی آن با اندازه‌ها و ضخامتهای مورد نظر غلتک‌زنی نموده و آن را آنقدر ادامه داد که دانه‌های سنگی در یکدیگر به قدر کافی قفل و بست شده و قشر حاصله بدون جابه‌جایی دانه‌های مصالح» برای کوبیدن با غلتک سه‌چرخ استاتیک به وزن حداقل ده تن آماده باشد. سپس تراکم کامل قشرء با غلتک سه‌چرخ تا حصول نتایج سه‌گانه بالا و رعایت سایر مندرجات بند الف ادامه خواهد یافت. سطوحی از قشر ماکادام که کوبیدن آنها با غلتکهای استاتیک و یا لرزشی مقدور نباشد.ء باید با غلتکهای کوچک لرزشی متراکم شود. ۷-۲-۳-۳ پخش مصالح ریزدانه و کوبیدن نهایی برای پر کردن فضای خالی بین دانه‌های ماکادام باید بعد از تکمیل عملیات کوبیدن از مصالح ریزدانه استفاده شود. دانه‌بندی و سایر خصوصیات این مصالح باید با جدول ۳-۱۳ منطبق بوده و قبلاً در طول شانه راه متناسب با مصرف ریسه شده باشد. از انبار کردن ماسه بر روی قشر ماکادام باید خودداری نمود. پخش مصالح با توجه به نوع غلتکهای مورد کاربرد در عملیات (استاتیک یا لرزشی) باید به شرح زیر اجرا شود: الف: بعد از کوبیدن کامل قشر ماکادام و تحکیم آن» مصالح ریزدانه را با پخش کننده مکانیکی در لایه‌های نازک روی سطح راه پخش نموده و همزمان» غلتک‌زنی با غلتک استاتیک را باید آنقدر ادامه داد تا تمام فضای خالی بین دانه‌های ماکادام تحت تأثیر حرکت غلتک توسط ماسه پر شود. پخش ماسه باید تدریجی و یکنواخت انجام گیرد. برای توزیع و گستردن یکنواخت ماسه در سطح ماکادام و اطمینان از پر شدن کامل فضای خالی بین دانه‌ها می‌توان ازجاروهای دستی مکانیکی استفاده نمود. عملیات پخش ماسه به همراه غلتک‌زنی باید آن قدر ادامه یابد که فضای بین دانه‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- کاملاً پر شود و دیگر محلی برای نفوذ ماسه وجود نداشته و قشر اساس ماکادامی تحکیم و تثبیت شده باشد. ب: ‏ در صورت کاربرد غلتکهای لرزشی» عملیات پخش ماسه باید بدین ترتیب اجرا شود که ۵۰ درصد ماسه مورد نیاز برای پر کردن فضای خالی بین دانه‌ها توسط پخش کننده مکانیکی بر روی سطح ماکادام به طور یکنواخت پخش گردد. سپس غلتک لرزشی فقط یکبار از روی سطحی که ماسه روی آن پخش شده است عبور نماید تا ماسه‌ها به درون فضای خالی بین دانه‌های سنگی نفوذ کند. این عمل مجدداً برای ۵۰ درصد ماسه باقیمانده در دو بار و هر نوبت با ۲۵ درصد ماسه تکرار می‌شود. جهت سهولت نفود ماسه به فضای خالی بین دانه‌ها در حین عملیات غلتک‌زنی» جارو زدن مصرف ماسه اضافی و در صورت لزوم جارو کردن ماسه به داخل فضای خالی سنگها تا حصول لایه‌ای کاملاً متراکم ادامه یاید. ۸-۲-۲-۳ آبپاشی مراحل کوبیدن و پخش ماسه به شرح فوق مربوط به شرایطی است که عملیات با دستورات دستگاه نظارت به طریق خشک اجرا و تکمیل می‌گردد. چنانچه کوبیدن با آبپاشی مشخص شده باشد, بلافاصله بعد از پر شدن کامل فضای بین دانه‌های سنگی توسط ماسه., قشر ماکادام آبپاشی شده و به همراه فضای خالی و در صورت لزوم از جاروی دستی برای پخش موّثر و یکنواخت ماسه نیز استفاده می‌شود. ابپاشی و غلتک‌زنی باید آنقدر ادامه یابد تا یک قشر متراکم و تحکیم شده به وجود آید. مصرف آب بیش از اندازه مجاز نبوده و مقدار آن باید کنترل شود. ۹-۳۲-۳۲-۳ قشر ماکادام چند لایه‌ای چنانجه قشر ماکادام طبق نقشه‌های اجرایی باید در دو لایه یا بیشتر اجرا شودء هریک از لایه‌ها باید به شرح موصوف در فوق اجرا و تکمیل گردد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سیزدهم - اساس ۳۳/۱ ۳۵۹۹ ۱-۲-۲-۳ آزمایش تراکم تراکم قشر ماکادام با تعیین ضریب ارتجاعی ت] به طریق آزمایش بارگذاری (آشتو 222]) با صفحه ۰ سانتیمتر مربع (قطر صفحه ۳۰ سانتیمتر) کنترل می‌شود. مقدار تا نباید کمتر از ۲۵۰۰ کیلوگرم بر سانتیمتر مربع باشد. ۱۱-۲-۲-۳ کنترل سطح تمام شده رقوم سطح تمام شده قشر ماکادام قبل از پوشش با لایه بعدی باید از نظر هموار بودن و یکنواختی سطح و نیز انطباق با نیمرخهای طولی و عرضی کنترل شود. در هر نقطه اختلاف بین رقوم مندرج در نقشه‌ها نباید از 5۱۵ میلیمتر تجاوز نموده و شیبهای طولی و عرضی با نقشه‌ها مطابقت داشته باشد. ناهمواری سطح تمام شده قشر ماکادام با استفاده از شمشه ۴ متری در جهات عمود بر محور و به موازات محور نباید از 5۱۵ میلیمتر بیشتر باشد. سطوح خارج از رواداری فوق باید اصلاح گردد. ۱۲-۲-۲۳ حفاظت کار انجام شده عبور و مرور وسائط نقلیه و هرگونه ماشین‌آلات راهسازی از روی قشر ماکادام درتمام مراحل اجرای کار و بعد از تکمیل شدن آن به هیچ وجه مجاز نیست. ۱۳-۲-۲۳ آزمایش‌های کنترل کیفیت برای کنترل کیفیت مصالح و کارهای انجام شده بایستی از مصالح شامل ماکادام» ماسه مصرفی برای قشر جدا کننده» و نیز ماسه‌ای که برای پر کردن فضای خالی قشر ماکادام به کار گرفته می‌شود آزمایشهای زیر به عمل آید: الف: به ازای هر ۵۰۰ متر مکعب ماکادام پخش شده در سطح راه یک بار آزمایش دانه‌بندی» درصد شکستگی و درصد سنگدانه‌های پولکی و سوزنی به عمل آید. ب: به ازای هر ۲۰۰۰ متر مربع سطح تمام شده ماکادام یک آزمایش بارگذاری مطابق بند ۱-۲-۲-۳ برای تعیین ضریب ارتجاعی تا انجام شود.