سامانه سرمایش ایستا درجه حرارت فضای داخل را به استفاده از پدیده حرارت طبیعی تنظیم می‌کند.

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ۸۳۲ آیین نامه طراحی راهدارخانه ها ۵-۱-۱-۵: مفاهیم خنک کردن فضا سامانه سرمایش ایستا درجه حرارت فضای داخل را به استفاده از پدیده حرارت طبیعی تنظیم می‌کند. چنین ساختمان‌هایی باید کسب گرمای خارجی را به حداقل برساند و گرمای داخلی را با استفاد ه از عایق بندی کافی, سایبان» پیش آمدگی ساختمان» جهت ساختمان» رنگ سطوح و تهویه مناسب پراکنده و دفع کرد. ۱- خنک کردن مکان: از طریق گیاهان» مخازن آبی ۲- خنک کردن زمین: با استفاده از آب زیرزمینی ۳- خنک کردن تابشی: تلفات گرمایی نسبت به آسمان یا اشیای خنک تر ۴- خنک کردن تهویه ای: تهویه از طریق فضاهاء بام‌های دولایه» دیوارها ۵- خنک کردن با ذرات بخار: خنک کردن تبخیری جهت کاهش گرماء رطوبت زدایی برای کاهش گرمای نهان ۶- خنک کردن توسط جرم حرارتی داخلی یا بستر سنگی. ۲-۱-۵: سامانه‌های فعال منظور از سامانه‌های فعال سامانه‌هایی است که عمدتاً نیروی محرکشان را از انرژی تجدیدپذیر مثل انرژی خورشید تامین می نمایند» ولی مستلزم استفاده از دستگاه‌ها و تاسیسات مکانیکی هستند. مانند استفاده از کلکتورهای خورشیدی (جهت گرمایش, سرمایش و تامین آب گرم مصرفی) و سلول‌های فتوولتاییک و توربین بادی (جهت تولید برق) و ... . ۱-۲-۱-۵: سیستم‌های فتوولتایک این گونه سیستم‌های خورشیدی نور خورشید را با هزینه ی کم به جریان مستقیم تبدیل می‌کنند؛ در حال حاضر هزینه اولیه این سیستم کاربرد آن را محدود می‌کند اما می‌توان بام را به گونه‌ای طراحی کرد که (در آینده) در صورت افت قیمت خریداری و نصب شود. جزء اصلی آن‌ها یک سلول فتوولتائیک و یک نیمه‌هادی از جنس سلیکن کریستال است. یک گروه از سلول‌ها به طور سری و موازی و به صورت کپسولی بهم متصل و یک مدول را تشکیل می دهند. جزء اصلی آن یک تبدیل کننده است که برق مستقیم (0۳) تولید شده توسط آنتن‌های متفاوت به برق متناوب ۸) تبدیل می‌کند. «شکل شماره (۱۱-۱-۵) و (۱۲-۱-۵)و (۱۳-۱-۵)» از ملاحظات مهم می‌توان از جهت و زاویه بام و تهویه‌ی سیستم نام برد. مدول توسط گرما تحت تاثیر قرار می‌گیرد و در برابر افزایش هر ۱۷ درجه سانتیگراده ۰/۰۰۳ -ل از کارایی (توان) خود را از دست می دهد. این سلول‌ها مانند هر سطح خورشیدی دیگری زمانی که به خوبی تعیین جهت شوند نور بیشتری را دریافت می‌کنند. جهت رو به جنوب بیشترین بازدهی را دارد سطوح دریافت کننده باید در محدوده ۳۰ درجه نسبت به جنوب قرار گیرند. برای بازدهی بهتر در زمستان شیب صفحات خورشیدی نسبت به افق را برابر با عرض جغرافیایی به علاوه ۱۵ درجه در نظر بگیرید. در تابستان این شیب برابر است با عرض جغرافیایی منهای ۱۵ درجه. برای بازدهی بیشینه» شیب صفحات را برابر با عرض جغرافیایی محل در نظر بگیرید. «شکل شماره (۱۴-۱-۵) و (۱۵-۱-۵)» -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح ۸۳ صفحات عمودی اساسا خروجی را کاهش می دهندء مخصوصاً در عرض‌های جغرافیایی بالا و در تابستان که خورشید در بالای 6 9 0 روم موی میتی (-) پوشش فلزی قسمت فوقانی لایه ساطع ۷ اتصال [۳-۸ لایه ناک - ۳ شکل شماره ۱۳۲-۱-۵: سلول فتوولتائیک -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها ا ا ا ۱ ۱ انتن فتوولتاژ ا ا ا ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ فضای ارتباطی ۰ | ۱ ۱ ۱ ٍ ح< کنر ی ۱ استقم ۱ انقطاع متناوب ۳ : انقطاع آنتن ۱ ۱ ۱ ۱ کنتورها کیلو | | ۱ ۱ ۱ ۱ ْ 8 جر ۱ برق متاوب ۱ 0۵ ۱ ۱ ۱ بار ۱ بهره‌برداری ! تولید برق ۱ کلکتور شکل شماره ۱۳-۱-۵: سیستم فتوولتائیک وم 5 ۳1 یل ا ز ۸۷ ۳ ی سرد یجید از ۳ ۱ شکل شماره ۰۱۴۳-۱-۵ جزییات بام با پانل‌های ۸ متحرک #خورشید تابستان گر ۱ 0 ها 1 م1 ۱ ع ۳ ۱ : ۱ مر شکل شماره۱۵-۱-۵: بهترین زاویه سیستم‌های فتوولتائیک -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح ۸۵ ۳-۳-۱-۵: کلکتورهای خورشیدی کلکتورها یا صفحات گردآورنده» وظیفه جذب پرتوهای نورانی و ذخیره انرژی حرارتی خورشید را دارند و خود به دو دسته ۱-۲-۲-۱-۵: کلکتورهای تخت الف: این کلکتورها تمامی پرتوهای مستقیم و غیرمستقیم خورشید را جذب می‌کنند و از بقیه متداول تر می‌باشد اجزاء کلی آن عبارتست از: ۱- ماده شفاف مانند شیشه که می‌تواند یک لایه یا جندلایه باشد. ۲- بخش محافظت شده در مقابل جریان هوا که در داخل آن یک صفحه جاذب تیره قرار گرفته است ماده جذب کننده بهتر ۳- عایق حرارتی زیرین بدنه‌ها جهت جلوگیری از اتلاف حرارت ذخیره شده. ۴- لوله‌ها که در برخی از انواع آن مانند آبگرمکن کاربرد دارد. ب: کلکتورهای تخت از نظر نوع سیال به آن به سه دسته تقسیم می‌کند. ۱- کلکتورهای آب چکه: که آب به صورت قطراتی به فضای گرم آن می چکد. گرم می‌شود و پس از جمع شدن به داخل لوله‌ها هدایت می‌شود. در نتیجه هوای گرم را مستقیم وارد اتاق یا مخزن لوله‌های ساختمان می‌کنند. به طور کلی انتقال حرارت با ۲- کلکتورهای هوایی: دارای ظرفیت‌های متفاوتی بوده» چون درجه حرارت آن‌ها پایین است و فضا نیز به داکت‌های هوا نیاز زیادی دارد در نتیجه برای کاربردهایی مستلزم رطوبت زدایی هستند بسیار مناسب می‌باشد. مساله کلیدی این سیستم به حداقل رساندن نشتی در هوای سرد است. یک سیستم ذخیره گرمایی باید زمینه تهویه هوا را حداقل از یک سمت عایق فراهم سازد. شکل داکت و فن باید امکان دریافت هوای گرم را به وجود آورد. که مستلزم دو دریچه کنترل هواست. اگر از کویل برای گرم کردن استفاده شود باید در زیر فن واقع شود تا هرگونه احتمال یخ زدگی را به حداقل برساند. ۳- کلکتورهای مایع: که لوله‌های حاوی آب مستقیماً در آن گرم می‌شوند. ۳۲-۲-۲-۱-۵: کلکتورهای متمر کز کننده این نوع کلکتورها عموماً به جهت مصارف خانگی مورد استفاده قرار می گیرند و فقط پرتوهای مستقیم را جذب می‌کنند. در این نوع کلکتورها سطوح منعکس کننده جهت ازدیاد درجه حرارتی تشعشع به روی یک سطح کوچک متمرکز می‌شود. سطح این نوع کلکتور نسبت به نوع تخت کمتر است در نتیجه اتلافات حرارتی کاهش می یابد و دمای بالاتر و حرارت بیشتری تولید می شوء اما برای مناطق ابری مناسب نبوده نیازی به پوشش شیشه ای نداشته و نسبت به کلکتورهای تخت هزینه بیشتری لازم دارند. متمرکز کننده‌ها از نظر راندمان در دماهای پایین از کلکتورهای تخت ضعیف تر بوده ولی در دماهای بالا دارای بازدهی خوبی هستند.ء آسیب پذیری این نوع کلکتورها کمتر است ولی اگر بجای آیینه از فلزات صیقل داده شده استفاده شودء امکان زنگ زدگی» میزان تشعشع -------- صفحهٔ بعد -------- ًِآییی ًاه ِ عشاحی سا ّذاسخا اّ 186 ٜ ػ ٕ٬ و ٙٙی ٜ ٍٛٙ٥ی٢ ى ٍ ٔش َٕو ِ و ٙٙی ٘ ه ٞ٘ ٔ٣ ى ٞی ٔ٥ ِا ٖ ى ٍ٤بفز ٙیر سبث ٔ و ٙٙی ٜ ٍا وب ٝفلبر ٔٙٮى ٞب ى ٍ کی ٚى70 - 80 ٝث َاث َ ٖ٘جز ث ٍٛٞب٢ سوز و ّىش ٔ٣ ثب ٙی. ٍٍٛٞب ى ا٤ ٗ ٘ٛ٫ و ّىشٍٕبهشب اػبق ٞب (ه ٍٛان د ِٞب) ٍٝٙٮش٣ ى ٘ َٕٔب٤ ٘ ٚ ٌَٔب٤ ، ٜى ٕش ٍب ٞب ٢ آه بٌَٚ ٙ٥ َ٤ ٗ و ٗ ٚ ٘٥ٜ ٞب٢ ٍٜٛٙ٥ی٢ ا ٕشفبى ه ٣ٔ ىٛٙ. ٍٓٛٞب٢ ٔش َٕو ِ و ٙٙی ٜ ه ٛى ث ٝ ؿ ٙی ى ٕش ٝ سم ٖ٥ و ّىش ٣ٔ ی٘ٛٙ: 1 - ٕٟٕ٣ ٤ب ٔش َٕو ِ و ٙٙی ٜ طبثز ٚ ػب ًه ٔشل َن و ّىش ٍٛ : ٍٝٛر ٤ه ى ٕش ٝ ه٦ ٛ٣ ک َا ٍس٣ سؼ ٕ٬ د َس ٛٞب ث ٝ ٔ٣ و ٙٙی ِو ٝ ٔش َٕو و ٙٙی ٜ ک َا ٍس٣ ه٦٣ ٜ٘٥ ِ ٘ب ٔ٥ی ٣ٔ ىٛٙ . « ٍٜبٕٙ ٙى ُ (5 - 1 - 16 )» ُضىل ضواس5 - 1 - 16 : ا ًَاعُولىس َس ّای هسوشوض و ٌٌذ 37 Hot line concentraor ٜ ػ ٕ٬ و ٙٙی ٭ب٤ک ٭ی ٕ٣ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرزی و ملاحظات پایداری طرح ۸۲ از جحد مه که چم : 9۶ / ۵ اش 0 ۰ ور ۰ صبح با ۲ بعد از ظهر ۸ صبح یا ۴ بعد از ظهر شکل شماره ۱۷-۱-۵: کلکتورهای خطی ۳- کلکتورهای سهموی مرکب «شکل شماره (۱۸-۱-۵)» 1 1 ۲-۲-۱-۵: نصب کلکتور الف: فضای لازم برای نصب کلکتورهای خورشیدی جهت تولید آب گرم معمولا به ازای هر نفر ۱ مترمربع می‌باشد. ب: کلکتورها را روی بام شیب‌دار نصب کنید وقتی کلکتور و بام شیب‌دار با هم موازی باشند.ء بایستی ۴۵۱۲۱ فضا جهت جلوگیری از پوسیدگی و تخریب مصالح و ایجحاد تهویه بام بین آن‌ها وجود داشته باشد. « شکل شماره (۱۹-۱-۵)» 1101 - ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- بر آیین نامه طراحی راهدارخانه ها شکل شماره ۱۹-۱-۵: جزییات نصب کلکتور پ: در یک بام تخت کلکتور به میزان ۷۶۵۲۲۱ تا ‎٩۳۵۲‏ بالاتر از سطح بام نصب شود و هرگز مستقیماً بر روی بام وصل نشود. ت: مهار بندی سازه ساپورت ساپورت کلکتور باید مستقیما به اعضای سازه ای مهار شود. ساپورتهای عمودی باید به تیر یا تیرچه‌ها به طور محکم متصل در ضمن ساپورت کلکتور می‌تواند ساپورت لوله‌ای باشد. «شکل شماره (۲۰-۱-۵) و (۲۱-۱-۵) و (۲۲-۱-۵)» باد بند مایل گیره‌های استاندارد لوله شکل شماره ۲۰-۱-۵: ساپورت کلکتور شکل شماره ۳۲۱-۱-۵: سایورت کلکتور - پلان و مقطع(۱) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرزی و ملاحظات پایداری طرح ۸۹ ثْ: با استفاده از ساپورتهای لوله کشی شده که مستقیماً بر روی بام طبق شکل قرار می‌گیرد می‌توان از سوراخ و دریچه بام اجتناب کرد و از فشارهای بام ناشی از حرکت لوله جلوگیری شود. آب بندی ساپورتهای عمودی بام را به طور صحیح اجرا کنید. «شکل شماره (۲۳-۱-۵)» ج: اگر قرار باشد که بلوک چوبی به یک بام شیب‌دار به طور مستقیم متصل و محکم شود. از سیمان بین لایه‌های توفال, بین سطح بام و توفال و بین توفال و بلوک چوبی استفاده کنید. چ: بجز بام‌های شیب‌دار» بلوک چوبی مستقیماً از طریق بام که نشتی را به‌وجود می‌آورد. با پیچ بسته می‌شود. بهترین روش استفاده از یک مهره و نئوپرین است. سوراخها و دریچه‌های بام را به حداقل برسانید. خ: اگر از تعداد زیادی کلکتور در سطح بام استفاده می‌شود به یک سوراخ یا دریچه برای هر ۱۸ مترمربع از سطح بام جهت تهویه ۵ در مناطق سرد کلکتورها را نزدیکی بلندترین نقطه سقف شیب‌دار نصب کنید تا جمع شدن برف پشت آن به حداقل برسد. نصب کنید تا سد کردن برف به حداقل برسد. « شکل شماره (۲۴-۱-۵)» ۵ اگر قرار باشد بلوک چوبی به یک بام شیب‌دار به طور مستقیم متصل و محکم شودء از سیمان بین لایه‌های توفالء بین سطح بام و توفال و بین توفال و بلوک چوبی استفاده کنیم. ۵ مسیر دسترسی به سیستم را بر روی پشت بام فراهم سازید. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۰ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها ۵ تا 111۲/۵حفاصله آزاد بام بام وضعیت ناامن (خطرناک) یکی دیگر از سامانه‌های فعال استفاده از توربین بادی جهت تولید برق می‌باشد. می‌توان از توربین‌های بادی در مقیاس کوچک (۱۰۰ کیلووات یا کمتر) جهت تولید برق مورد نیاز راهدارخانه استفاده نمود که ابتدا باید امکانسنجی‌های اولیه از لحاظ ویژگی‌های طبیعی صورت گیرد. منظور از توان بادی تبدیل انرژی باد به نوعی مفید از انرژی مانند انرژی الکتریکی است که این کار به وسیله توربین‌های بادی صورت می‌گیرد. این توربین‌ها را می‌توان جهت استفاده بهینه و تولید بیشتر قدرت با سلول‌های خورشیدی (فتوولتائیک) نیز ترکیب نمود. امروزه گستره فعالیت‌ها و کاربرد توربین‌های بادی طیف وسیعی از صنایع را تحت پوشش قرار می دهد مثلا برای پمپاژ آب یا شارژ باتری از این توریین‌ها استفاده می‌شود. از نظر عملکردی در توربین‌های بادی انرژی جنیشی باد به انرژی مکانیکی و سپس به انرژی الکتریکی تبدیل می‌گردد. نیروگاه‌های بادی با ایجاد کمترین میزان آلودگی با شاخص‌های اقتصادی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح )۹ موجه از جمله با اهمیت ترین انواع نیروگاه‌های مبتنی بر انرژی تجدید پذیر می‌باشند. از طرف دیگر آمار نشان می دهد که نیروگاه‌های بادی سریعترین رشد را در بین سایر آنرژی‌های نو برای تولید الکتریسیته دارند. ۱-۴-۲-۱-۵: الزامات استفاده از انرژزی باد جهت استحصال انرژی باد مهمترین معیار طبیعت منطقه است. گلبادهای منطقه,ء باد غالب» سرعت آن و تداوم آن از فاکتورهای مهم است. متوسط سرعت باد در محدوده ۵ الی ۲۵ متر بر ثانیه شرایط استاندارد استفاده از انرژی باد می‌باشد که در مورد توربین‌های بای در مقیاس کوچک سرعت ۳ متر بر ثانیه هت چرخش توربین کفایت می‌کند. متوسط سرعت باد منطقه قرقچی ۸/۳ می‌باشد که از لحاظ کمی متناسب با استاندارد مورد نیاز توربین‌های بادی می‌باشد و همجنین کیفیت باد حاکم بر این منطقه به لحاظ تداوم سرعت و تغییر جهت نیز کاملا" مناسب است. توپوگرافی نقش محسوسی در افزایش متوسط سرعت باد منطقه دارد تپه‌های وسیع و «02 ٩0۵ وی بط 5 ی > ره 99 5 ۸ ی ۳-۱-۵: سیستم سرمایش و گرمایش کمکی می‌توان برای تامین بار سرمایی و یا گرمایی از یک سیستم کمکی استفاده کرد. وقتی که انرژی حاصل شد.ء سیستم کمکی می‌تواند جریان گرمای ذخیره را افزایش دهد. پس از ذخیره انرژی لازمء ذخیره گرمای خورشیدی باید از گرمای تولید شده مجزا شود که در این صورت. گرم کننده الکتریکی می‌تواند انرژی ذخیره شده را به یک درجه حرارت بالاتر از آن که کلکتورهای خورشیدی بتوانند گرمای مفید را جمع‌آوری کنند. گرم کنند. -------- صفحهٔ بعد -------- ار آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها ۲-۵: سیستم‌های مکانیکی با انرزی مناسب ۱-۳۲-۵: سیستم‌های غیر متمر کر تجهیزات گرمایش و سرمایش زمانی موثر واقع می‌شوند که برای وضعیت بار میانگین» نه حداکثر بار» طراحی شوند. الف: می‌توان از دیگ بخارء چیلر. پمپ و فن استفاده کنید. پ: با استفاده از سیستم‌های هوا (هواساز) می‌توان تا میزان انرژی مورد نیاز را کاهش داد. ۲-۲-۵: سیکل خنک کننده آنتالیی/ ذخیره کننده این سیستم از هوای بیرون وقتی که به اندازه کافی برای تهویه خنک باشد و نسبت به هوای داخل ساختمان گرمای کمتری ۳-۲-۵: استفاده از تجهیزات با انرژزی مناسب انرژی مورد نیاز تجهیزات مکانیکی مختلف به میزان زیاد با یکدیگر متفاوت است. به طور مثال می‌توان پمپ‌های حرارتی را جهت خنک کردن و گرم کردن به عنوان جایگزین دیگ‌های بخار و چیلرها در نظر گرفت. این پمپ‌ها از منابع آب محلی یا ذخیره استفاده می‌کنند. «شکل شماره (۱-۲-۵)» 5 ج اکونومایزر تاه 8 اس ِ‌ ۱ص ۱ تحص تسس دی ی بازیافت گرما ذخیره انرژی ی اس کلم را ی تجهیزات با انرژی موثر > شکل شماره ۱-۲-۵: سیستم‌های مکانیکی با انرژی موثر ب: طول داکت باید کوتاه و به صورت بخشی, زمینه خنک کردن را فراهم سازد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح ۹۳ پ: تجهیزات مکانیکی دور از درها و پنجره‌ها باشد. ت: از واحدهای مختلط گرمایشی و سرمایشی استفاده کنید. تٌء در سیستم‌های سرمایشی, داکت‌ها باید در داخل پوشش عایق دار ساختمان قرار بگیرند. چ: از فن‌های سقفی چند سرعته و قابل کنترل جهت تامین شرایط آسایش استفاده شود. چ: لوله‌هاء برج خنک کننده و کندانسور باید به طور کامل عایق بندی شوند. خ: بعضی از پلاستیک‌ها در برابر گرمای زیاد اشعه ماوراء بنفش نابود می‌شوند. خ: عایق بخار بند جهت کنترل عمل میعان چندان حائز اهمیت است همچنین نقش موثری نیز در برابر باده کنترل گرد و خاک و نشتی‌های حرارتی حائز اهمیت است. ۵ یکی از راه‌های بهینه‌سازی و کاهش مصرف انرژی در کشورء استفاده از سیستم‌های جدید گرمایشی می‌باشد. تغییرات دما در سیستم‌های گرمایشی با رادیاتور به خاطر توزیع نامناسب حرارت بسیار زیاد است. ولی در سیستم گرمایش از کف شبکه لوله» تمام کف را پوشش می دهد و بدین ترتیب توزیع حرارت به صورت یکنواخت می‌باشد. در این سیستم بیش از ۶۰ درصد انرژی به صورت تابشی به محیط انتقال پیدا می‌کند. به طور مثال در سیستم گرمایش از کف قسمت عمده حرارت به صورت تابشی به محیط انتقال پیدا می‌کند. استفاده از این خاصیت انتشار حرارت می‌تواند به میزان زیادی در کاهش مصرف انرژی موثر باشد. یکی از ویژگی‌های سیستم گرمایش از کف این است که افراد در دمای ۲ الی ۴ درجه سانتیگراد پایین‌تر نسبت به سایر سیستم‌های گرمایشی نظیر رادیاتور احساس راحتی و آرامش می‌کنند. این مساله نیز مشخص شده است که به ازای هر یک درجه کاهش درجه حرارت. ۶ درصد کاهش مصرف انرژی داریم. لذا فقط بدلیل این مساله بین ۱۸ تا ۲۴ درصد مصرف سوخت کمتر در سیستم گرمایش از کف نسبت به سایر سیستم‌های گرمایشی وجود دارد. در سیستم‌های گرمایشی متداول (سنتی) قسمت اعظم حرارت از طریق جابجایی و گرم کردن هوا صورت می پذیرد و با توجه به این که هوای گرم شده به سمت بالا" حرکت می‌کندء همیشه با تجمع حرارت در بالای سرء نزدیک سقف و جایی که هیچ استفاده ای از آن نمی کنیم» مواجه هستیم. در حقیقت در این نوع سیستم‌های گرمایشی ما مجبوریم اینقدر فضای بالای سر را گرم کنیم تا مقداری حرارت آن به پایین‌تر منتقل شود. در سیستم‌های متداول همیشه مشکل سرد بودن ارتفاع پایین (ارتفاعی که پا در آن قرار دارد) باقی خواهد ماند. ولی در سیستم گرمایش از کف حرارت از کف و به صورت تابشی به محیط ساطع می‌شود. این مساله نیز از طریق دیگر باعث صرفه‌جویی در مصرف سوخت بمیزان قابل توجهی خواهد شد. میزان دقیق صرفه‌جویی در مصرف سوخت بستگی به پارامترهای مختلفی نظیر ارتفاع سقف., نوع مصالح مختلفی که در سقف استفاده شده و دمای هوای خارج دارد. متوسط دمای آب در گردش سیستم گرمایش از کف ۴۰ الی ۴۵ درجه سانتیگراد می‌باشد. در حالیکه در سایر سیستم‌های گرمایشی دمای متوسط آب گرمایش ۷۵ الی ۸۰ درجه سانتیگراد است. هرچه دمای آب سیستم گرمایش کمتر باشد به علت اختلاف دمای کمتر با محیط. پرت حرارتی کمتری دارد و بالطبع مصرف سوخت نیز بدین ترتیب کاهش پیدا خواهد نمود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ آیین نامه طراحی راهدارخانه ها ۴-۳-۵: استفاده از ذخیره انرژزی برای سرمایش ذخیره آب خنک دارای چند امتیاز است به طوری که آب در طی شب با صرف انرژی ناچیز الکتریکی خنک و باعث کاهش ۵-۳-۵: بازیافت حرار تی برای گرمایش در آب و هوای سرد و معتدل, گرما را می‌توان از مناطق گرم ساختمان و سیرکولاسیون مجدد بدست آورد و به مناطق سرد ساختمان منتقل کرد. این بازیافت شامل تجهیزات کسب گرمای خورشیدی است. از کویل‌ها نیز می‌توان برای بازیافت گرما استفاده ۶-۳-۵: کنترل‌های هوشسمند ساختمان الف: استفاده از ترموستات‌های هوشمند درجه حرارت» رطوبت و گاز دی اکسید کربن به منظور بالا نگهداشتن کیفیت هوا و تهویه مناسب ساختمان: انواع ترموستات‌ها با حس کردن دمای بیرون و داخل, زمینه را برای بهره‌برداری مناسب از سیستم‌های گرمایش و سرمایش فراهم می سازند. (به منظور از مدار خارج کردن فضاهای خالی) ب: آمادگی برای نوآوری در سیستم‌های کنترل ساختمان: سیستم‌های جدید و هوشمند از جمله ریزپردازنده‌ها برای کنترل حرارتی و روشنایی» آتش» کیفیت هواء نقص تجهیزات و نگهداری به‌کار می‌روند. «شکل شماره (۲-۲-۵)» شکل شماره ۳-۲-۵: کنترل‌های هوشمند ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح ۹۵ الف: از رنگ‌های روشن برای فضاهای داخلی استفاده کنید تا توزیع ماکزیمم نور تامین شود. ب: فضاهای مورد استفاده دائمی را در کنار جداره‌های خارجی بنا قرار بدهید تا بتوان نور طبیعی لازم را برای آن‌ها فراهم نمود. (شکل شماره (۱-۳-۵)) شکل شماره ۱-۳-۵: استفاده از نور طبیعی پ: استفاده از طاقچه نور: این طاقچه‌ها به صورت پیش آمدگی‌های افقی در بیرون و زیر پنجره است که می‌توانند نور را به قسمت‌های داخلی خصوصاً سقف‌ها با شدت نور کمتر منعکس سازند. «شکل شماره (۲-۳-۵)» شکل شماره ۲-۳-۵: طاقچه نور ت: پنحره‌ها در قسمت‌های فوقانی دیوارها نصب کنید تا حداکثر روشنایی را فراهم سازند. ثْ: اندازه پنجره متناسب با کاربری باشد. چون شیشه تقریباً مقاومتی در برابر جریان گرما ندارد می‌تواند یکی از منابع تلفات انرژی باشد. بنابراین سایبان پنجره در مقابل گرمای خورشید ضروری است. ضروریاتی مثل چشم اندازء تهویه و روشنایی روز را در نظر داشته باشید. از پنجره با شیشه‌های چند جداره برای حفظ انرژی و آسایش استفاده کنید. در آب و هوای گرم استفاده از شیشه‌های چند جداره یا بازتابنده بستگی به اندازه ساختمان و میزان استفاده دارد. ج استفاده از روشنایی نورگیرها با کنترل‌های مناسب در صرفه‌جویی در مصرف انرژی بسیار موثر است. اندازه و جهت آن‌ها بسیار مهم است زیرا آن‌ها از منابع اصلی روشنایی به شمار می‌روند. برای بیشتر ساختمان‌های اداری در طی ساعات کار نور خورشید -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۹۶ آیین نامه طراحی راهدارخانه ها در دسترس است و ضروریات روشنایی ساختمان حدود ۱./ روشنایی بیرون است. نورگیرها می‌توانند نور را به دیوارها و سقف‌های شکل شماره ۳-۳-۵: نورگیر متحرک در قسمت داخلی همراه با یک تهویه برای گرما استفاده کنید. ۳ مس شکل شماره ۳-۲۳-۵: نوریردازی غیرمستقیم -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح ۹۳ خ: در مورد نورپردازی فضاهای باز از ایجاد آلودگی نوری خودداری فرمایید و از لامپ‌های فلورسنت فشرده و یا لامپهای ۵ برای نورپردازی فضاهای اداری وسیع نورپردازی کروی و برای فضای اداری کوچک از نورپردازی منشوری استفاده نمایید. ۱-۳-۵: روشنایی با انرژی موثر الف: استفاده از انرژی با کنترل فردی لامپ روشنایی نزدیک سطح کار قرار بگیرد و باید قابل تنظیم باشد در نتیجه نور کمتر و تاثیر بیشتر است. «شکل شماره (۳-۵- ۶« شکل شماره‌۶-۳-۵: روشنایی با انرژی موثر -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۸ آیین نامه طراحی راهدارخانه ها ب: استفاده از سقف به عنوان سطح باز تابنده نور از چلجراغ سقفی رو به بالاء لامپهای نصب شده روی پارتیشن و کابینت‌ها استفاده کنید. سطح سقف به عنوان یک منعکس کننده نور عمل می‌کند. در نتیجه لوازم روشنایی کمتر می‌شوند. پ: استفاده از سطوح مختلف نور سطوح مختلف نور می‌تواند راحتی بینایی را فراهم سازند» سطوح نور را در نواحی کم استفاده مثل انبار و ناهارخوری کاهش که حساس به وجود کاربر در تمام فضاها باشد به صورتی که در صورت نبود فردی در فضا چراغ به صورت اتوماتیک خاموش شود. نواحی نزدیک پنجره که به طور طبیعی روشنایی دارند. نیاز به دیمر روشنایی دارند. دیمرها می‌توانند روشنایی لامپ‌ها را تا حد دلخواه کاهش دهند. ث: استفاده از نور افکن‌ها با انرژی موثر باید از موثرترین منابع نور استفاده کرد: لامپ‌های فلورسنت» لامپ‌های تخلیه ای با شدت زیاد و لامپ‌هایی با فرکانس و ولتاز بالاء فلورسنت فشرده» کم وات؛ رنگ مناسب و عمر طولانی و لامپ‌های نئُونی. ۱-۱-۳-۵: کنترل مرحله‌ای توسط کلیدهای چندحالته روشنایی لامپ فلورسنت بسیار ساده و کم هزینه است و تاثیر آن بگونه‌ای است که سطح روشنایی زیادی را پوشش می دهد. با سیم کشی‌های مناسب می‌توان ۳ یا ۴ سطح از روشنایی را کنترل کرد. برای مثال یک وسیله روشنایی با ۴ لامپ را می‌توان به طور کامل یا نصف روشن یا خاموش کرد و یا چراغهای ۳ یا ۶ لامپه را می‌توان به صورت + یا چ و یا به طور کامل خاموش و روشن کرد. این انعطاف‌پذیری به معنای فراهم کردن نور برای سطوحی که نور بیشتری احتیاج دارند می‌تواند منجر به صرفه‌جویی در مصرف انرژی شود. ۲-۱-۳-۵: سیستم کنترل و مدیریت انرژی کامییوتری امروزه بیشتر ساختمان‌های جدید دارای یک سیستم مدیریتی انرژی *" هستند. ساده ترین و ارزان ترین تکنیک استفاده از رله برای خاموش و روشن کردن چراغ براساس زمان تنظیمی است که در ساعات مشخص, چراغها را خاموش می‌کنند یعنی زمانی که افراد مشغول فعالیت نباشند یا مجدداً مشغول فعالیت شوند. ۱-۲-۱-۳-۵: سنسور از سنسورها می‌توان برای خاموش و روشن کردن چراغهای روشنایی استفاده کرد که دارای یک لامپ مرئی- مادون قرمز و سنسورهای اصوات قابل شنیدن است. سنسور مادون قرمز در خط دید است و دارای نقطه کور در مسافت‌های طولانی نسبت به ۳ ۳۹/5 - ۳۳۵۳۵۷ ۷122806 0 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح ۹۹ سنسور است که نسبت به صدا حساس نیست ولی نسبت به حرکت هوا حساس تر است. بیشتر واحدهای مسکونی به کمک ارتفاع باید حداقل ۱,۲۰ متر باشد که می‌تواند یک ناحیه ۶۰ تا ۱۲۰ مترمربعی را پوشش دهد. مقدار انرزی صرفه‌جویی شده بستگی به زمان و مقدار برق کنترل شده دارد. بهترین موارد کنترل, دستشویی» انبار و هرگونه فضای مجزا است. «شکل شماره (۷-۳-۵)» ۲-۲-۱-۳-۵: نصب فتوسل (کنترل‌های حسگر روشنایی - چشم الکتریک) نصب و تنظیم فتوسل از اهمیت زیادی برخوردار است زیرا ارتباط مستقیم با سیستم کنترل روشنایی دارد. بعضی از سنسورها براساس روشنایی محیط بیرون عمل می‌کنند. اساس تنظیم فتوسل در شب است و نه در روز که نور خورشید در دسترس است. گاهی تنظیم فتوسل در روز صورت می‌گیرد و آن زمانی است که روشنایی طبیعی روز کافی نباشد. اینگونه محیطها برای فراهم کردن سطح نور کافی در روز نیاز به نور الکتریکی ندارد مکانیسم آن می‌تواند به طور الکترونیکی و به کمک نرم افزارهای کامپیوتری و یا به کمک یک فتوسل دوبل مورد بهره‌برداری قرار بگیرد. «شکل شماره(۸-۳-۵)» شکل شماره ۸-۲-۵: فتوسل -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۰ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها ۳-۲-۱-۳-۵: کنترل حرارتی لامپ‌های فلورسنت خروجی نور لامپ‌های فلورسنت به درجه حرارت دیواره لامپ بسیار حساس است که مقدار آن ۱۰ تا ۲۰ درصد کمتر از خروجی نور در بیشتر وسایل روشنایی است. بعضی از وسایل روشنایی می‌توانند با خنک کردن دیواره لامپ» خروجی بیشتری را فراهم سازند. در بعضی از این لامپ‌هاء هوای برگشتی اطاق بر روی لامپ‌ها جریان پیدا می‌کند و درجه حرارت آن‌ها را به" ۴۰ می رسانند که این به معنای خروج کامل نور و کاهش هزینه و نگهداری است. «شکل شماره ‎»)٩-۳-۵( لامپ در هوای آزاد 100 1 100 ۱ 1 : 0 90 3 م ِ 1 ٍ 1 ۱ 80 80 40 30 20 10 0 60 50 40 30 20 زمان بهره‌برداری به دقیفه درحه حرارت دبواره لامپ (ع0) شکل شماره ۹-۳-۵: خروجی لامپ در مقایسه با درجه حرارت وسایل روشنایی کنترل شده و کنترل نشده ۳-۲-۱-۳-۵: کنترل دائم میزان روشنایی جریان لامپ‌های فلورسنت را می‌توان با کمک چک‌های مفغناطیسی استاندارد و یا چک‌های الکترونیکی جدید کنترل کرد. در یک روش با محدود کردن ولتاژ برق ورودی توسط یک چک مفغناطیسی» دوره ی کاری کاهش می یابد. کاربرد آن در محیط‌های بزرگ است که از نظر اقتصادی بسیار باصرفه است. می‌توان به میزان ۵۰ نور یک لامپ را کم کرد چون ولاز فیلامان به ولتاز ورودی وابسته است. در مقادیر کمتر از ۵۰/ هرچند صرفه‌جویی انرژی بیشتر است ولی فیلامان لامپ سیب می بیند و باعث کاهش عمر آن می‌شود. چک الکترونیکی نیز می‌تواند جریان یک لامپ را کنترل کندء دارای جریانی است که اجازه می دهد در ولتاز پایین‌تر از ۸۵۰ فیلامان ولتاز اصلی خود را حفظ کندء این روش‌ها باعث صرفه‌جویی در مصرف انرژی در محیط‌های کوچک و بزرگ می‌شوند. «شکل شماره (۱۰-۳-۵)» -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح .۳ ۱ ۱ ٍ 100 + + 4 _- 20 ِ ٍ 0 100 75 50 25 0 ولتاز نسبی ورودی شکل شماره ۱۰-۳-۵: حدود عملی کاهش ۳-۵: سایر ملاحظات پایداری ۱-۴-۵: مدیریت منابع آب از آن بدون آلودگی بیولوژیکی و غیره یکی از ملاحظات پایداری است که توصیه می‌شود.«جدول شماره (۱-۴-۵)» جدول شماره ۱-۴-۵: طراحی برای حفظ آب - شیرهای قطع کن خودکار از نظر فنی - فلاش تان‌کهای کم مصرف - سنسورهایی برای فلاش تانک سرویس بهداشتی - استفاده از دوش به جای وآن 1 - بازیافت آب دفعی سیستم‌های آب خاکستری تا 1 1 , 1 کستر ۱ - جمع‌اوری آب باران برای آبیاری فضای سبز محوطه و شستشوی بهداشتی مثلا فلاش تانک - سنگ فرش نفوذپذیر برای تغذیه منابع آب زیرزمینی طراحی مهندسی - طراحی منظر برای نفودذ آب باران - باران گیر اب شیرین کن برای جذب حداکثر بارش -------- صفحهٔ بعد -------- ۳.۲ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها ۲-۴-۵ استفاده از مصالح پایدار ۱-۳۲-۳-۵: کلیات الف: در شیشه‌های چند جداره از مواد با انتقال حرارتی کم یا مواد با مقاومت حرارتی مثل چوب و پلاستیک استفاده کنید. ب: از مصالح محلی استفاده کنید تا حمل و نقل آن‌ها به محل کارگاه کاهش یابد و نیز از مصالحی که به سرعت می‌توان آن‌ها را نوساز نمود. پ: از مصالح غیر سمی کفپوش, فرش, موکت, چسب کاغذ دیواری» چوب‌های کامپوزیت و ... استفاده کنید. ت: استفاده از چوب بر فولاد و استفاده از فولاد بر بتن ارجحیت داردء جون قابل بازیافت است بنابراین کمترین تاثیر را بر محیط زیست خواهد داشت. ث: از دیوارهای جدا کننده ی قابل جابجایی "" استفاده کنید چون جابجایی آن‌ها حداقل ضایعات مصالح را به همراه دارد به علاوه این نوع دیوارها به رنگ آمیزی احتیاج ندارند. چ: نخاله‌های ساختمانی را از محل انباشتشان تهیه کنید و آن‌ها را بازیافت کنید. در این روند شما می‌توانید مقواء فلزات, آجرء بتن» پلاستیک» چوب, شیشه» موکت و مصالح عایق کاری را بازیافت کنید. چ: ساختمان را به گونه‌ای طراحی کنید که کاربران آن از قرار گرفتن در معرض آلودگی‌های شیمیایی (چه منبع آلودگی در داخل و چه منبع آلودگی در خارج ساختمان) در امان باشند. خ: از بلوک سیمانی با ضریب مقاومت حرارتی 1) بالا استفاده نمایید. خ: از مصالح حاصل از تخریب ساختمان که سالم یا مورد مرمت قرار گرفتند استفاده کنید. ۵ به طور کلی مصالح با ظرفیت حرارتی پایین و مقاومت حرارتی بالا در نفود هوا استفاده نمائید. د: مناسب بودن ذخیره بعضی از مواد ذخیره حرارتی کارایی بیشتری نسبت به سایر موارد دارند. برای مثال یک ماده با تغییر درجه حرارت یک مرحله‌ای به میزان ۵۹ برای گرمایش و یا سرمایش غیرفعال خورشیدی نامناسب است زیرا درجه حرارت موجود برای ذخیره آن چندان زیاد ر: ویژگی‌های مواد ذخیره گرما مواد ذخیره گرما به مواد حساس ذخیره گرمایی و مواد تغییر فاز تقسیم بندی می‌شوند. مواد حساس مثل آب و سنگ می‌توانند درجه حرارت را هنگام اضافه شدن یا کم شدن گرماء تغییر دهد بدون آن که تغییر فیزیکی در آن‌ها رخ دهد. مواد تغییر فاز هنگام 1) |۷۵11 7۷ل- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح ۳۳ بدون تغییر در درجه حرارت آن‌ها صورت می گیرد. ز: مواد حساس ذخیره گرمایی یا کم کرد. این امر در مورد سنگ جامد نیز صادق است. ظرفیت گرمایی آب بیشتر از سنگریزه است. در صورت استفاده از هوا به عنوان سیال انتقال حرارت نیازی به مبدل حرارتی ندارد. در صورت استفاده از ریگ به عنوان ذخیره حرارتی؛ افت نسبی گرما افزایش می یابد که به آسانی جریان هوا از دو سمت مخالفء افت نسبی گرما را می‌توان حفظ نمود. ز: مواد تغییر فاز معمولاً از آب برای خنک کردن ساختمان‌ها به عنوان یک وسیله ذخیره استفاده می‌شود. اگر آب تا نقطه انحجماد خنک شود.ء به یخ تبدیل می‌شود که با انتقال گرما توسط آن می‌توان از تغییر حالت آن جلوگیری کرد. وقتی اینگونه مواد به مرحله تغییر فاز می رسند برای یک مدت طولانی صورت می‌گیردء یک کلکتور خورشیدی می‌تواند حداکثر استفاده را از گرمای آن‌ها ببرد. س: مقدار خاکبرداری و خاکریزی را متعادل نگه دارید تا احتیاج به دفع خاک برداشته شده نداشته باشد. س: انرژی مصرف شده فولاد در تولید آن در مقایسه با بتن بالا و ظرفیت حرارتی آن کم است ولی از آنجا که فولاد می‌تواند به طور نامحدودی بازیافت شود.ء انرژی به کار رفته در تولید آن می‌تواند با نسل‌های بعدی مبادله شود. با وجود آن که ظرفیت حرارتی بالای بتن بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد اما در حقیقت فولاد می‌تواند یک انتخاب سبز خردمندانه باشد. انرژی نهفته فولاد در حدود ۲۰ برابر بتن مسلح و َ آلومینیوم است. هزینه انرژی فولاد و آلومینیوم در موقع ساخت بسیار بالاست اما هزینه انرژی بازیافت نسبتاً پایینی دارند. از نظر سازه ای با استفاده از یک تن فولاد آزادی عمل بیشتری وجود خواهد مزاحمت در سر وصدا عموماً با وزن مصالح ارتباط دارد. ۳-۲-۴-۵: انرژی نهفته مصالح ساختمانی انرژی مواد ساختمانی شامل این موارد است: انرژی مصرف شده در استخراج» تغییر شکل در مواد خام به محصولات نهایی و حمل و نقل آن‌ها به کارگاه‌های ساختمانی اصولاً هر چقدر تصفیه مواد بیشتر باشد انرژی مصرفی بیشتر و گرانتر است بنابراین ما باید تا حد ممکن از مواد استفاده مجدد کنیم. برای مقایسه مواد باید به این نکات توجه کنیم: ۱- دسترسی محلی, استخراج و تولید ۲- قابلیت احیای مواد ۳ عمر مفید ۳ سمی بودن مواد ۵- عملکرد مواد -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ آیین نامه طراحی راهدارخانه ها ۶- صرفه‌جویی انرژی ۷- ترکیب عوامل فوق ۳-۲-۳-۵ جرم حرارتی استفاده از عایق در سطوح بیرونی: عایق بندی از موثرترین وسایل حفظ و صرفه‌جویی انرژی است که می‌تواند در بخش‌های بیرونی یک دیوار یا بام به‌ کار رود. الف: ساختمان‌هایی که دارای؛ جرم حرارتی مثل بتن و امتال آن هستند از تحهیزات گرمایش و سرمایش با انرژی مفید بهره مند می‌شوند: الف -۱) سرمایس: جرم حرارتی می‌تواند گرمای اضافی یک فضای اداری را که ناشی از فعالیت افراد و تجهیزات است. به خود جذب کند. هر چقدر جرم بزرگتر باشد و در فضای داخلی دیوار و سقف واقع شودء جذب انرژی بیشتر است. الف-۲) گرمایش: در آب و هوای سرد جرم حرارتی با جذب و ذخیره گرمای خورشیدی» نقش مهمی را ایفاء می‌کند. اگر جرم حرارتی مستقیماً توسط خورشید گرم شود تاثیر آن بیشتر است (راهروهاء راه پله‌ها و پارتیشن‌های بلند). «شکل شماره (۱-۴-۵)» سس سس با بام با تهویه اش / جرم حرارتی داخلی ِ : َ ۱ عایق سطوح بیرونی شکل شماره ۱-۴-۵: جرم حرارتی طوری که جناح بیرونی یک ماده سبک با رنگ روشن است که می‌تواند به عنوان سایبان لایه داخلی عمل کند. ۴۳-۲-۳-۵: عایق کاری حرارتی شرایط و الزامات عایق بندی به حجم گرمایی بستگی دارد. فونداسیون‌ها می‌توانند یک منبع اصلی از تلفات گرمایی باشند. سطح عایق بندی به درجه حرارت زیرزمین و سطوح عایق بندی در بقیه قسمت‌های ساختمان بستگی دارد. مقادیر مقاومت‌های سطوح -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم : بهینه سازی مصرف انرژی و ملاحظات پایداری طرح ۳-۵ الزامات مربوط به عایق کاری حرارتی است آورده شده است. الف: یک دیوار ایده آل به روی هر دو سطح باید عایق مقاوم داشته باشد. ب: استفاده از عایق‌های سلولزی اولویت دارد در صورتی که از عایق‌های فایبر گلاس استفاده می کنید از نوع پوشش شده آن پ: از عایق متحرک در بیرون پنجره‌ها (دستی یا برقی) می‌توان استفاده نمود تا در هنگام شب جلوی سطوح شیشه ای را ۵-۳۲-۳-۵: استحکام ۱-۵-۲-۳۴-۵: مطابق مقرارت ملی ساختمان, کلیه ساختمان‌هایی که استفاده از آن‌ها در امداد و نجات موثر می‌باشد در گروه با "اهمیت خیلی زیاد" دسته بندی می‌شوند. بنابراین از آنجا که راهدارخانه‌ها در ارتباط تنگاتنگ با امداد و نجات می‌باشند در این گروه ۲-۵-۲-۴-۵: یک طراحی اگر در ساخت. به اندازه کافی مستحکم نباشد از نظر زیست محیطی پایدار نیست در نتیجه طراحی با توجه به مسائل مطرح شده انرژی در محبث توسعه منابع پایدار در رأس هرم قرار دارد و زیست بوم و محیطء قاعده آن را مورد احترام قرار گرفتن شکل شماره ۱-۵-۵ یکپارچگی انرژی. محبط و زیست بوم -------- صفحهٔ بعد -------- ۳,۶ ایین نامه طرا جدول شماره ۱-۵-۵: فعالیت‌هایی برای دستیابی به کارآیی سه عنصر آنرژزی. اقلیم» محیط و زیست بوم حرکت از سوخت‌های فسیلی به منابع انرژی تجدیدپذیر نگرش به ساختمان به عنوان مولد انرژی (استفاده از فتوولتائیک. کلکتور خورشیدی, پدیده گلخانه‌ای, دیوار ترومب. و...) توجه به همه کاربردهای انرژی (گرمایش, سرمایش, روشنایی» تهویه) استفاده از گرمای بازیافت شده استقرار صحیح ساختمان (ارتباط با زمین) جهت گیری صحیح برای کاهش بار انرژی انتخاب فرم کالبدی مناسب آرایش درست فضاها (ارتباط فضاهای بازء نیمه باز و بسته) توجه به ویژگی فضاها (بازء نیمه باز و بسته) شکل مناسب بام توجه به ویژگی بازشوها انتخاب صحیح مصالح (نوع» رنگ و بافت) توجه به تهویه مورد نیاز پوشش گیاهی متناسب با اقلیم و استفاده از گیاهان برای پناهگاه و بازدهی انرژی توجه به اثر محیطی در جبهه وسیع توجه به حفاظت از منابع (زمین, آب و مصالح) احیای زمین و ساختمان‌ها به عنوان بخشی از فرایند توسعه اجتناب از آلودگی از طریق طراحی معماری توجه به تأثیر انتخاب مصالح بر تنوع گونه‌های زیستی ارتباط دادن سیستم‌های طراحی به سیستم‌های اکولوزژیکی نگرش به توسعهء به عنوان حلقه بسته‌ای از بازیافت زباله حداکثر تنوع از حداقل منابع طراحی برای دوام؛ انعطاف و بازسازی طراحی برای سلامتی, آسایش و ایمنی حی راهدارخانه ها -------- صفحهٔ بعد -------- بو ست ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱: تعیین معیارهای بهنه بند ی اقلیمی ۳۹ ۱:تعیین معیارهای پهنه‌بندی اقلیمی عوامل اقلیمی گوناگون که ناشی از تفاوت موقعیت جغرافیایی مناطق مختلف است. حوزه‌های اقلیمی متفاوتی در جهان پدید آورده که هر یک ویژگی‌های خاص متناسب با شرایط اقلیمی خود به دست آورده اند. برای شناسایی و پهنه‌بندی اقلیمی ایران» نخستین گام انتخاب معیارهای مورد نیاز است. در این معیارها باید شرایط تامین آسایش انسان و کاربرد مصالح مورد توجه قرار گرفته باشدء اما پیش از آن آشنایی با مطالعات انجام شده در این زمینه ضروری است. ۱-۱:معرفی پهنه‌بندی‌های اقلیمی در مورد تقسیم بندی اقلیمی نقاط مختلف جهان» روش‌های گوناگونی پیشنهاد شده که از میان آن‌ها روش کوپن "" - دانشمند اتریشی- مورد قبول قرار گرفته است. کوپن براساس رشد و نمو انواع نباتات. پنج نوع اقلیم در مقیاس جهانی معرفی کرده که عبارتند ۳ (۲) اقلیم گرم و خشک (۳) اقلیم گرم و معتدل (۴) اقلیم سرد و برفی (۵) اقلیم قطبی در ایران تقسیمات جهار گانه اقلیم که توسط دکتر حسن گنحجی پیشنهاد شده است با استفاده از تقسیم بندی کوپن می‌باشد. وی تقسیم بندی کوپن را با کمی تغییر و با توجه به عوارض جغرافیایی کشور به شرح زیر پذیرفته است. ۱) اقلیم معتدل و مرطوب (سواحل جنوبی دریای خزر) ۲) اقلیم سرد (کوهستان‌های غربی) ۳) اقلیم گرم و خشک (فلات مرکزی) ۴) اقلیم گرم و مرطوب (سواحل جنوبی) در این آئین نامه ضوابط طراحی اقلیم براساس تقسیمات چهارگانه دکتر حسن گنجی در نظر گرفته شده است. در ادامه به سایر پهنه‌بندی‌های اقلیمی پرداخته خواهد شد. نوع دیگری از پهنه‌بندی اقلیمی در ایران را جمشید ریاضی در سال ۱۳۵۶ انجام داده است.که در این گروه‌بندی, با استفاده از «معیار آسایش زیست اقلیمی» (۳۵71ح 3100111۵110) که توسط «الگی» ((018«۷2) ابداع شده» «نمودار شماره (۱-۱-۱) و (۱-۱- وت( رفک ۵ 1 "" - توسلی, معماری گرم و خشک -------- صفحهٔ بعد -------- ۳1۰ ۲» براساس شرایط مرتضی کسمایی گروه‌بندی اول با ۱ در این گروه‌بندی به ۱ * ریاضی ۱۳۵۶ اقلی "" کسمایی ۰۱۳۷۲ به نابستانی به ۵ و براساس شرایط زمستانی به ۶ گروه تقسیم شده است. این مطالعه فقط اسینوپتیک کشور صورت گرفته است و حالتی کلی دارد."" دیدترین پهنه‌بندی را با عنوان پهنه‌بندی اقلیمی ایران» شامل سه گروه‌بندی مختلف انجام دا ندف تامین آسایش انسان در فضاهای آزاد و براساس «معیار آسایش زیست اقلیمی» صورت ۱ منطقه تقسیم و شرایط اقلیمی هر یک مشخص شده است. 0 10 20 30 40 50 60 70 90 90 100 0 90 80 70 00 50 40 30 20 10 0 رطویت نسپی ( درصه ) نمودار شماره ۱-۱-۱: آسایش زیست اقلیمی الگی می راهدارخانه ها با استفاده از آمار هر است ۲۴ -------- صفحهٔ بعد -------- گروه‌بندی دو گروه اقلیمی ۱ ۲ ۳ ۴ رازجویان ۶۷ معیارهای بهنه بندیافلیمی به منظور طراحی فضاهای مسکونی و با استفاده از «معیار ماهانی» (۱2/۱0۷) جدول شماره (۱ جدول شماره ۱-۱-۱: معیار آسایش ماهانی ۲۵ دمای آسایش (درجه سانتیگراد) ۱ معدل دمای سالانه (درجه سانتیگراد) معدل رطوبت نسبی ماه شب | روز | شب روز سب روز | (درصد) حداکثر ۳۱ ۳ ۳ ۳۲ ۳۴۵ 9 حداقل ۲ ۳۱ ۱۴ ۳ ۷ ع۳۶ حداکثر تا با ۲۲ ۳ ۳۱۲۴ ۳ حداقل ۲ ها ۱۴ ۲۳۲ ۲۵۷ حداکثر ۹ ا ۲۹۲۳۱۲۸۲۱۲۶ ۵ حداقل ۲ ۱۹ ۱۴ ۳۱ ۳۳۷ حداکثر ۱۸ ۲۴ ها ۳۵ ۲۷ ی حداقل ۲ ۱۸ ۱۴ :۲ ۳۲۳۲۳۷ ۳۱) -۱-۱) انجام انه -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها ایران در این گروه‌بندی به ۲۳ منطقه تقسیم و رژیم آب و هوایی هر منطقه مشخص شده, سپس پیشنهادهایی برای طراحی مناسب با آن شرایط ارایه گردیده است. به دلیل گستردگی طیف محدوده‌های مشخص شده در جدول‌های ماهانی, نتایج را باید همواره به عنوان یک پیشنهاد کلی و اولیه تلقی نمود. در گروه بندی سوم نیازهای حرارتی فضاهای داخلی ساختمان بررسی شده است. در این گروه‌بندی از «معیار زیست اقلیمی ساختمانی» «نمودار شماره (۳-۱-۱)» که توسط «گیوانی» (1۷0۲۱ت)) ابداع شده» استفاده گردیده است. با بهره‌گیری از این معیارء ایران به ۸ گروه که ۲۶ زیر گروه را در برمی‌گیرد تقسیم و اهداف طراحی هر گروه مشخص شده است. چنانچه ملاحظه می‌شود. این پهنه‌بندی‌ها براساس تامین آسایش نسان صورت گرفته و کاربرد مصالح و جزییات ساختمانی مدنظر نبوده است. ۱- ۲: معیارهای آسایش گرمایی انسان در ساختمان از آنجا که بررسی وضعیت آسایش انسان در این مطالعه» محدود به شرایط داخل ساختمان و مرتبط با کاربرد مصالح مختلف و جزییات ساختمانی مناسب می‌باشد. ناگزیر باید از معیاری استفاده شود که تأثیر جداره‌های ساختمان شامل سقف و کف و دیوارها را بر شرایط آسایش داخل بنا در نظر گرفته باشد. از میان معیارهای آسایش متعدد در دسترس مانند «دمای موثر»» «زیست اقلیمی»» «ماهانی» ...» معیار «گیوانی» دارای شرایط فوق است. در این معیار» آسایش انسان در داخل ساختمان با در نظر گرفتن تأثیر جداره‌ها بر شرایط داخلی بنا و چگونگی دخالت عواملی چون برودت تبخیری آبء جریان هوا و تابش خورشید.ء بررسی و مرز شرایطی که پس از آن استفاده از وسایل گرمایشی و سرمایشی ضرورت داردء تعیین شده است. بر اساس این معیار» محدوده آسایش برای فرد ملبس به پوشاک درون ساختمان و سرگرم فعالیت سبک یا استراحت حد فاصل دمای ۲۱ و ۲۵ درجه سانتیگراد و رطویت نسبی ۲۰و ۸۰ درصد است (در صورتی که فشار بخار آب نباید از ۵ میلیمتر جیوه کمتر و از ۷ میلیمتر جیوه بیشتر باشد). دامنه فوق را می‌توان تا حدود دمای ۲۰ و ۲۶ درجه و رطوبت نسبی ‎٩۰‏ درجه افزایش داد. در دمای پایین‌تر از ۲۰ درجه» در صورت تابش مستقیم خورشید و یا استفاده از مصالح مناسب» آسایش تامین می‌شود؛ اما در دمای پایین‌تر از ۰ تا ۱۲ درجه» آسایش بدون بهره‌گیری از وسایل گرمایشی امکان‌پذیر نیست. بالاتر از دمای ۲۶ درجه و رطوبت نسبی بیش از ۲۰ درصدء صورت بهره‌گیری از جریان بادء تا حدود ۳۲ درجه نیز می‌تواند راحت باشد. چنانچه جداره خارجی ساختمان مناسب باشد برحسب میزأن رطوبت هواء تا حدود دمای ۳۲ الی ۳۹ درجه بدون استفاده از وسایل خنک کننده قابل تحمل است. در مناطق خشک. در صورت استفاده از برودت تبخیری حاصل از سطوح آب و گیاه» این محدوده تا دمای ۴۰ و ۴۱ درجه نیز توسعه می‌یاید. شایان ذکر است همه ارقام فوق» میزان دما و رطوبت موجود در فضای آزاد را نشان می‌دهد. در حالی که جداره‌های مناسب ساختمان می‌تواند مانع ورود بخشی از این گرما یا سرما به داخل شود. گیوانی این اصل را مبنای تهیه معیار خویش قرار داده است. به همین دلیل دماهای خارج از منطقه آسایش یعنی حد فاصل ۱۲ تا ۲۰ و ۲۶ تا ۴۱ درجه سانتیگراد براساس این معیار قابل تحمل -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان شده‌اند؛ حال آن‌که در فضای آزاد «دمای بیش از ۳۸ درجه موجب وارد آمدن فشارهای قابل ملاحظه فیزیکی بر بدن انسان می‌گردد» "۲ محدوده فشار بخار آب ۵ تا ۱۷ میلیمتر جیوه یا رطوبت ۴/۵ تا ۱۴/۵ گرم آب در کیلوگرم هوای خشک. حد رطوبت قابل تحمل برای انسان است. به عبارت دیگر ۵ میلیمتر جیوه فشار بخار آب و یا ۴/۵ گرم آب در کیلوگرم هوای خشک مرزی است که در صورت کاهش رطوبت هوا از این مقدارء خشکی بیش از حد موجب سلب آسایش انسان می‌شود و ۱۷ میلیمتر جیوه یا ۱۴/۵ گرم آب در کیلوگرم هوای خشک مرزی است که در صورت تجاوز رطوبت هوا از این مقدار» عرق در روی پوست بدن جمع و چسبناکی و عدم امکان تعرق پوست موجب ناراحتی انسان می‌شود. ۱- ۲: معیارهای کاربرد مصالح در جداره‌ها از دیدگاه اقلیمی مصالح ساختمانی هنگام تولید.ء در زمان اجرا و در طول عمر خویش حساسیت‌های مختلفی را نسبت به شرایط محیطی از خود نشان می‌دهند. زیر مصالح به تدریج تحت اثر تغییرات شیمیایی» فیزیکی و مکانیکی قرار می‌گیرند که این امر موجب کاهش توانایی آن‌ها در اجرای وظایف محوله می‌شود. حساسیت‌های فوق برحسب جنس مصالح و محل استقرارشان در جداره‌های ساختمان متفاوت مصالح تا زمانی که هنوز تازه و خیس هستند در مقابل شرایط جوی از خود عکس‌العمل نشان می‌دهندء در صورتی که دسته دیگر در بلندمدت یعنی در طول عمر خویش ممکن است دچار تغییراتی شوند. از این رو وضعیت مصالح باید از سه جنبه مورد بررسی قرار گیرد: اول در زمان اجراء دوم از نظر طول عمر یا دوام» سوم از نظر محل و چگونگی استقرار در جداره ساختمان. در مطالعه‌ای که بدین منظور انجام شدء حساسیت مصالح و عکس‌العمل جدارهه ساختمان نسبت به پدیده‌های جوی مانند دماء رطوبت» بارندگی» بادء تابش مورد توجه قرار گرفت. نتیجه این بررسی به شرح زیر است. ۱-۳-۱: دما ۱-۱-۳-۱: دمای صفر درجه سانتیگراد در این دما یخبندان رخ می‌دهد که موجب تغییراتی در غالب مصالح می‌شود. برای نمونه» هنگام اجرای بناهای بتنی وقوع یخبندان می‌تواند موجب متوقف شدن هر گونه واکنش شیمیایی آب و سیمان» کاهش مقاومت یا از هم پاشیدن توده بتن گردد."" این اتفاق در ملات‌ها نیز رخ می‌دهد. حجم آب در اثر یخ بستن ۱۰ درصد افزایش می‌یابد. به همین دلیل یک خمیر سخت شده سیمان دارای ترکیبی از آب» در فرایند یخ زدن در معرض انبساط حجمی قابل توجهی است و مطابق این انبساط تنش‌هایی در ساختمان داخلی آن به وجود می‌آید."" ملات گچ نیز اگر پیش از انبساط و سخت‌شدن یخ بزند» فعل و انفعالات شیمیایی برای سخت *" قائمی ۱۳۵۷ مبانی هواشناسیء ص ۳۶. ۷ ۴ .۳ . که ۰ ۰ ۰ ۴۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ آیین نامه طراحی راهدارخانه ها شدن در آن متوقف می‌شود. پس از آن‌ که یخ آب شد.ء گچ فاسد شده و دیگر به انبساط خود ادامه نمی‌دهد."" پس باید این نکته را مدنظر قرار داد که دمای برخی از مصالح بنایی مانند ملات‌ها و بتن» در مراحل اولیههٌ سخت شدن نباید کمتر از صفر درجهٌ سانتیگراد باشد."" در سنگ‌ها انبساط حجم آب در اثر یخبندان موجب خرد شدن سنگ می‌شود."" در جداره‌ها نیز وجود شکاف‌هایی که آب بتواند به درون آن نفود کند.ء با همین مشکل مواجه است. بنابراین دمای صفر از نظر دوام ساختمان نیز عامل تعیین کننده‌ای می‌باشد. تغیبرات درجهٌ حرارت در محدوده‌ی نقطهٌ انجماد در مقایسه با یخ زدن پیوسته و مداوم آسیب شدیدتری بر مصالح ساختمانی وارد می‌کند. به همین خاطر برآورد تعداد چرخه‌های ذوب و انجماد که یک ماده در طول سال تحت تاثیر آن قرار دارد» اهمیت می‌یاید "" جداره‌های خارجی ساختمان بیشتر از هر قسمت دیگرء تحت تاثیر پدید ذوف و انجماد قرار دارد؛ مثلاً انباشته شدن برف در مجاورت دیوار و ذوب آن باعث می‌شود مقداری آب به درون دیوار نفوذ کند. کاهش دما و انجماد مجدد این آب. عامل تخریب و فرسایش قسمت‌های مرطوب شده می‌گردد. سقف ساختمان نیز در معرض چنین فرسایشی قرار دارد. لذاً چنانجچه اطلاعات مربوط به ارتفاع برف و دفعات ذوب و انجماد آن در دسترس باشد. می‌توان ارتفاع و جنس قرنیز را محاسبه کرد و وضعیت سقف را مشخص نمود. ۲-۱-۳-۱ : دمای کمتر از ۵ درجه سانتیگراد در دماهای پایین» وزش باد با سوز سرد همراه است. بدین صورت که در دماهای کمتر از ۴/۴ درجهٌ سانتیگراد. وزش باد به جداره‌های ساختمان ممکن است ایجاد یخزدگی نماید. از طرف دیگرء برخی از مصالح هنگام اجراء نسبت به دمای کمتر از ۵ درجهٌ سانتیگراد حساس هستند. برای نمونهٌ هنگام بتن‌ریزی» نباید دمای بتن کمتر از ۵ درجه سانتیگراد باشد. بنابراین توصیه می‌شود که کار بتن‌ریزی در طول شبء که درجهٌ حرارت به کمتر از نقطه انحماد می‌رسدء متوقف شود. این توصیه برای هر دو مورد بتن آماده و بتن ساخته شده در کارگاه صادق است. حتی اگر دما بالاتر از ۵ درجه سانتیگراد باشد.ء باید اطمینان حاصل کرد که در طول چند روز بعد از بتن‌ریزی» افت دما پیش نخواهد آمد". در شرایطی هم که دمای هوا بیشتر از ۵ درجه است باید بتن تازه را به مدت ۴۸ ساعت محافظت کرد.ء در حالی که در دمای زیر ۵ درجه حفاظت بتن به مدت طولانی‌تری لازم است *" و یا اینکه باید مصالح بتن را تا ۱۵ ۰ ۸ هر ۰ ۰ خ . ۰.۶ ۰ ۰ تا ۰.۰ ۵۹ ۰ درجه گرم نمود. در مورد ملات‌های گچی از لحاظ تئوری می‌توان گچ را در دماهای زیر صفر نیز مصرف نمودء ولی عملا در ۳۹ کباری ۰۱۳۷۱ مصالح شناسی. ص ۸۵۸۳ " کباری ۱۳۷۱ مصالح شناسی, ص ۱۲۰. آمور روسو و فاسیناء ۰۱۳۷۰ فرسودگی سنگ و حفاظت از آن. * روپکه ۱۳۷۰ کاربرد بتن و بهسازی آن» ص ۷۲ * فی‌بر و جانسون ۰۱۳۶۳ پی سازی به زبان ساده. ص ۰۱۵۰ ۰۱۴۹ -------- صفحهٔ بعد -------- کارگاه‌ها باید از این کار خودداری کرد و حداکثرملات گچ را در دماهای کمتر از ۵ یا ۶ درجه بالای صفر مصرف نکرد. "بنابراین دمای ۵ درجه چه در زمان اجرا و چه از نظر دوام ساختمان حائز اهمیت است. ۳-۱-۳-۱: نوسان دمای بیشتر از ۱۵ درجهٌ سانتیگراد در شسبانه روز برخی از مصالح ساختمانی» نسبت به تغییرات شدید دما عکس‌العمل نشان می‌دهند. زیرا اجسام هنگام افزایش دما منبسط و هنگام کاهش دما منقبض می‌گردند. به عنوان مثال, اگر بتن از دانه سنگ‌هایی با ضرایب انبساط حرارتی متفاوت ساخته شده باشد.ء تغییرات شدید درجه حرارت» می‌تواند به مرور زمان باعث ضعیف شدن ساختمان آن گردد." چنانجه نوسان دمای شبانه‌روز بین ۱۵ تا ۰ درجهٌ سانتیگراد باشد.ء هنگام اجرا موجب ایحاد چروک در توده‌های بتنی می‌شود*" ۳-۱-۳-۱: دمای بیشتر از ۳۰ درجه سانتیگراد برخی از مصالح ساختمانی نسبت به دماهای بیش از ۳۰ درجهٌ سانتیگراد حساس هستند. به عنوان مثال»ء زمان گیرش سیمان با ۰ درجه عمل می‌آید. زمان گیرشی کمتر از آنچه که برای بتن‌ریزی مناسب لازم است. دارد. در چنین شرایطی اقدام به جلوگیری از تبخیر آب بتن و تقلیل گیرش سریع آن ضروری است. گچ نیز در موقع ساختن تولید گرما می‌کند به طوری که تقریبا تا حدود ۱۵ تا ۰ درجه گرم‌تر از محیط کارگاه می‌شودء و چون استقامت ملات گچ در گرمای بیش از ۵۰ درجه کاهش می‌یابد"" دمای هوا نباید بیش از ۳۰ درجه باشد. ۵-۱-۳-۱: محدوده‌ی دمای ۲۵ تا ۳۵ درجه و رطوبت نسبی ۳۵ تا ۵۰ درصد برخی از مصالح ساختمانی نسبت به محدوده‌ی معینی از دما و رطوبت واکنش نشان می‌دهند برای نمونه قارچ‌ها که عامل پوسیدگی چوب هستندء در دامن دمای صفرء ۴۵ درجهٌ سانتیگراد رشد می‌کنند. ولی دامنهٌ بهینهٌ دما برای آن‌ها ۲۵ تا ۳۵ درجه * کباری ۱۳۷۱ مصالح شناسی» ص ۳۳. *" چرتین ۱۳۶۴ شیمی و فیزیک سیمان برای مهندسین راه و ساختمان» ص ۰.۱۶۱ "بتن و اجرای آن ۱۳۷۰ ص ۴۲. چرتین ۰۱۳۶۴ شیمی و فیزیک سیمان برای مهندسین راه و ساختمان. "* کباری ۱۳۷۱ مصالح شناسی» ص ۲۳ و حامی ۱۳۵۸ ۶۲ همان. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها ۳۲-۳-۱: رطوبت ۱-۲-۳-۱: رطوبت نسبی بیش از ۵۰ درصد در حرارت‌های معمولی و با رطوبت کم بسیاری از مصالح ساختمانی مانند بتن یا دیوارهای بنایی آسیب نمی‌بینند. "در حالی که تناوب و تداوم رطوبت بیشترین تاثیر را بر کاهش دوام آن‌ها دارد."" برای نمونه, در رطوبت کمتر از ۴۵ درصد» فولاد داخل بتن تنها در اثر کربناسیون و آن هم به مقداری کم دچار خوردگی می‌شود در حالی که در رطوبت‌های بالاتر» خوردگی فولاد در اثر کربناتی شدن» آلودگی به کلرء یخ‌زدگی و حملهٌ شیمیایی نیز اتفاق می‌افتد."" در شرایطی که به طور مداوم رطوبت نسبی هوا در موافع گرم بیش از ۵۰ درصد باشد.ء کاربرد برخی از مصالح ساختمانی ممکن نیست. به عنوان مثال, شفته آهکی برای پی‌سازی در جاهایی که رطوبت زیاد است» نظیر سواحل دریا مناسب نیست. زیرا هرگز سفت نمی‌شود و بعد از چند ماه فاسد و لجن مانند می‌شود. "" گچ نیز در مقابل آب و رطوبت مقاومت ندارد و نمی‌توان ملات گچ و اندود گچ و خاک را در مناطق مرطوب به کار برد» زیرا رطوبت هوا را جذب می‌کند و به سرعت فاسد می‌شود.""به علاوه اندود گچی در شرایط مرطوب برخی از فلزات را به طور چشمگیری خورده و حتی آسیب دیدگی‌هایی در فولاد گالوانیزه به وجود می‌آورد.*" «نموار شماره (۲-۳-۱)» سید عسگری ۰۱۳۶۶ آسیب دیدگی‌های بتن علل و عوامل آن» ص ۲۵. *" فولاد روی اندود ۰۱۳۶۶ ص ۱۰ سیدعسگری ۰۱۳۶۶ آسیب دیدگی‌های بتن علل و عوامل آنء. ص ۷۳. کباری ۱۳۷۱ مصالح شناسی, ص ۸۴ "* همان, ص ۳۹ و ۱۸۰ : ۸ -------- صفحهٔ بعد -------- (: تعیین معیارهای پهنه بند ی اقلیمی 8 1020 از بو و 0 1111 ی 1 1 ۰ 1 ۳ ۳ 9 ی 1 ۵ 1 را ۳۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ 5 ا را ۳ 9 : 5 1 1 1 1 هدمع ی ی ۰.۰ دما نمودار شماره ۱-۳-۱: محدوده پوسیدگی چوب در اثر رطوبت و احی راهدارخانه ها -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ لس ین معیارهای پهنه بند ی اقلیمی ۲ 0 / 0 1 ۳ ۳ (ا 42 7 1 ار 10 ۸۱-۳ ۱-/۱ 1 ۳ 0/4 4 ال : ۱ را 1 / ۹ / رس (گرم در کیلوگر نمودار شماره ۲-۳-۱: مرز میعان و شرجی رو ۳1۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۰ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها ۳-۲-۲-۱: میعان در شرایطی که هوای خارج ساختمان, سرد ولی هوای داخل گرم باشدء به دلیل تماس جداره‌های خارجی بنا با هوای سردء دمای جداره‌های کاهش می‌یابد. هوای گرم داخلی در تماس با جداره سرد خنک شده و ممکن است به تشکیل قطرات آب در سطح داخل جداره منتمی گردد. این قطرات به داخل جداره (دیوار یا سقف) نفوذ کرده موجب خیس شدن آن می‌گردد. در صورت تکرار این پدیده که میعان نام داردء دیوار و سقف دچار فرسودگی می‌شود.*" ۳-۲-۳-۱: شرجی می‌افتد. در حالی که شرجی به دلیل بالا بودن رطوبت محیط و در قسمت بیرونی جداره رخ می‌دهد. طبق پژوهش‌های انجام شده در شرایطی که فشار بخار آب بیش از ۱۴/۰۸ میلیمتر جیوه باشدء پدیدهٌ شرجی اتفاق می‌افتد و بالابودن میزان بخار آب در هوا موجب نفوذ رطوبت به داخل جداره‌های ساختمان می‌شود. به کمک نمودار سایکرومتریک «نمودار شماره (۲-۲-۱)»می‌توان مواقع بروز ۳-۳-۱: باران ریزش باران به دو صورت بر جداره خارجی ساختمان تاثیر می‌گذارد: ۱) شستشو و فرسایش سطوح؛ ۲) نفود رطوبت به داخل جداره. ترکیب آب باران با گاز کربنیک موجود در هوا اسید کربنیک تولید می‌کند که بر سنگ‌هایی با ترکیبات شیمیایی مختلف به ویژه سنگ‌های آهکی اثر کرده و موجب تجزیه و تخریب آن‌ها می‌گردد. این اسید همچنین با نفوذ به داخل آجرهای نامرغوب موجب سفیدک زدن سطح آن می‌گردد."" هر قدر میزان ریزش باران بیشتر باشدء احتمال نفوذ آن به داخل به خصوص سطوح افقی افزایش می‌یابد. در مناطقی که حتی در یک ماه از سال, بارندگی بیشتر از ۲۰۰ میلیمتر بوده و یا بارش‌ها به صورت رگبار شدید و در مدت زمانی کوتاه رخ می‌دهد.ء پیش‌بینی‌های ویژه‌ای در مورد تخلیهٌ سریع اب باران ضروری است. ۳-۳-۱: باد وزش باد به جداره‌های ساختمانی نیرویی متناسب با مربع سرعت آن بر سطج جداره وارد می‌کند. این نیرو موجب ایجاد مناطق پرفشار و کم‌فشار در جبهه‌های رو به باد و پشت به باد می‌شود. در شرایطی که سرعت باد زیاد یعنی بیش از ۱۸ متر در ثانیه *" باشد. ۶۹ ۰ ۰ ۰ ۰ 5 کاویانی ۰۱۳۶۰ مقاله بررسی اقلیمی پدیده شرجی در سواحل و مناطق جنوب کشور. کباری ۰۱۳۷۱ مصالح شناسی» ص ۵۶ و ۱۱۹ *" کسمایی ۰۱۳۶۸ راهنمای طراحی اقلیمی» ص ۴۲۴. ۳ بازرگان ۰۱۳۴۶ پدیده‌های جوی. ص ۴۱ -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۱: تعیین معیارهای پهنه بند یاقلیمی )۳۳ مصالح است. این مشکل در صورت وجود ذرات معلق در هوا نظیر گردوغبار» آب و ذرات شیمیایی بروز می‌نماید. در این مورد در مبحث «۶-۳-۱ آلودگی هوا» توضیح داده شده است. تاثیر دیگر باد بر ساختمان اثر دمایی آن است که می‌تواند باعث کاهش یا افزایش دمای جداره شود. این امر لزوم دقت در انتخاب محل استقرار و محل کلی بنا را ضروری می‌سازد. ۱-۴-۳-۱: باد توام با باران (کج باران) در شرایطی که باران با باد توام شده و بر بدنهه ساختمان بزندء اب باران ممکن است به داخل نما نفوذکند زیرا دیوارهای ساخته شده از مصالح بنایی نسبت به رطوبت نفودپذیرند و وقتی در معرض باران قرار گیرند خیس می‌شوند. تکرار و تداوم این وضع از یک طرفموجب صدمه دیدن جداره مجاور باران و از طرف دیگر موجب نفوذ رطوبت به داخل بنا می‌شود. پایین دیوارهاء اطراف بازشوها و محل عبور تیرها از دیوار» آسیب‌پذیرترین نقاط هستند. در مورد نماهای نفوذ ناپذیر نیز تداوم این امر موجب فرسایش رویه خارجی نما می‌شود. طبق محاسبات انجام شده در شرایطی که حاصل ضرب بارندگی سالیانه (متر) در سرعت متوسط باد (متربرقانیه) از عدد ۷ بیشتر باشدء تاثیر کج باران بر نما شدید است. در شرایطی که این حاصل ضرب ۳-۷ باشد. تاثیر کج باران بر نمای ساختمان متوسط و در شرایطی که کمتر از ۳ باشد.ء تاثیر گچ باران بر نمای ساختمان ناچیز است.""بر این اساس «نمودار شماره (۳-۳-۱)»تهیه شده است که به کمک آن می‌توان میزان تاثیر کج باران بر نمای ساختمان در اقلیم‌های مختلف را تعیین کرد."" «جدول شماره (۱-۳-۱)» سرعت و جهت باد غالب شهرهای ایران در مناطق اقلیمی مختلف را نشان می دهد. این جدولها براساس معدل آمار ثبت شده از تاریخ تاسیس ایستگاه‌های هواشناسی که از سال ۱۹۷۵ میلادی تنظیم شده و در آن‌ها میانگین جهت و سرعت بادهای غالب هریک از این شهرها در ۱۲ ماه سال مشخص شده است. "۴ کسمایی ۱۳۶۸ ص ۲۶. *" طاهبازء نشریه صفه» مقاله تاثیر کج باران بر نمای ساختمان» ص ۴۴. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۳ آیین نامه طراح دای سطفه ۲-کح باران مترسط ۳ 9 0 مطنه ۳ ح باران زباه - ۵ 0 . ۱ ۹ یط ان ۱۹0 ۱ ۹ ۹ ۳ ۱۱۱۱ ۰ سا و سره .۰ ٍ ا ص مد سا ما دا ۳۳ ٍ با ۵ ْ سس ۳ امس ای ی ی 8 کت 0 فا ترس رو ۱ ی سم او و هه ک اد عصابوری را ات سس ۰ تست مه چو رهش ۱ ول را ار هت ور سا ۴ ال اما نامک ,۶ و هه ججست | پ ب ی 0 ۱ سا بات مون وروی و او اس دم مر هر ور مر بر در وی و ها ری و ها و ها اه و سره صرمه با با ۱ص و ث4یه ۱ نمودار شماره ۲۳-۲-۱: نشان دهنده ی میزان تاثیر کج باران بر روی ساختمان است. راهدارخانه ها -------- صفحهٔ بعد -------- .۰ زا ۰ ۰ و ۳۳۳ پیوست ۱: تعیین معیارهای بهنه بند یافلیمی جدول شماره 1-۳-۱:بادهای غالب و حداکثر سرعت وزش باد؛ طبق آمار ایستگاههای سینوپتیک 7 سمصم سم ۲ و وه اه ی ی و و و سس و۱ و ]را ۱ - > > ه ۱ 2 و ‌ِ » ِ ۱ اه چم کی ره چا چا سس سس و سس یر سام اس سس مس سس به و - سس لمس سال : ۹ 2 کت 9 1 سر ور یرو رح اب ۱ 1 ی ۰ او ۹ ۱ ت_ 1 س سر دی 5 و کر _ نم ریک سس مان رسیم مه ما ماما اگوی اس مش ما سم دس 7 وی اد ۱ م۳ آمم یه [] سا مر ۰ مر ۰ َ 1 اس 7 ّ ی 0 ار سر ی ی ۱ 5 که ی : سم سا : ۱ ۹ : 1 ی مر سه ا 0 ا 1 ۶ ی 1 7 2 ی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۴ ۰ ۰ له ه آیین نامه طراحی راهدا رخا یر . ۰ 9 ۰.۰ ۰ س‌ ناد .۰ رد رمرم ۵ ۹ -۱:بادهای غالب و حداکثر سرعت وزس , :۰ ادامه جدول شماره ۱-۳-۱:بادهای غالب و ۱ سس 2 ی ۳ 2 1 1 ا 9 : ۳ ۳ 0 ۹ 0 7 : 7 ۱ ۹ گر ی 6 2 ۳ ۱ سس رون ۳ ! مر ۹ ار ۹ : 0 ۵ ۱ ۹ 5 ۱ , یه ی 4 1 2 مر ی ۹ ْ. ۱ ر 6 ۳ > ید یت 8 > ۰ ۰ ز اه را و ]ند [ک 0 1 : ۹ ۰ 4 کی : : 9 ص ۹ ۳ 5 بای سل کت مت مگ تک 6 خی | / هرا سح | 3 6 سر الم حرع) جم ۹ جر ۳ ] لا ۱ سل سید رس ۱ : 5 ی ۱ چپ رآ ی سا ۱ اه رِ 9 ۰ سل( چه | او مورا محر م۱ > ی ز » 1 5 ۳ 7 ۰ پ مر 1 ی ی گر َ ۰ مدوم ۰ 7 ی کر ۳ رز ُ 1 لس ۳ ی 2 ا ۳ ۸ ۳ گ کت مه فا ۱ ۳ وه 2 هر ام کل هر 0 0 3 ۳ ار ۸ ۱ 9 سح / ,۱ و مر : 4 !1 ت ۹ کی ۹ , ی 1 1 ام ر ۱ [ ۱ ۹ ار ۹ 7 9 ی ر بو سس 6 ۳ / ۹ ۳ حط ّ ی ا 1 یر رِ , ک کر 9 ۱ مور هه 7 7 ۱ 3 1 ۳ سس را ی سس را ۱ سم ۱ أ 8 ی ۹ > سک سا اد ی ۸ / ی مر ۱ ی ا سیر 2 1 بت : 3 4 / ۹ ۱ مر ی ۹ ۹ 24 7 سس م 1 ۹ ِ ن ۹ ۱ مر سر 0 با ز< 0 ( 5 7 ا ۹ ر اس ۱ ِ » > بسچ یل ال سا دک ۹ پ< ۱ ۳ 1 ر 1 ۹ ۰ 6 7 ۱ ره سم 0 و ی و 7 بت ۹ زه در ی 1 7 ما ۹ گنر ی 3 اد ۱ سس ی 2 ۱ 6 ۱ »۰ ت۳۳ ۱ پا ۱ ان سر ٍ ۱ سا یمس ها م۳ ]مر نشس " ۹ » او ۱۹۹۱ 4 2 ۸ ی 2 ره یر ۹ 46 ۳ 5 2 0 6 9 ۱ سس وی 9 ۹ ً رم ا مر 1 کر ۳ ۰ ۰ ی 6 ۳ 5 لح لس ا 4 5 شتتل - ۱ ۰ 7 ۰ ۳ ی و۸ / 1 2 ۸ ۱ 1 2 با مر . : ۳ ۱ وی ۱ ۳ 7 ۱ ۱ ۹ ا زو ام ۳ پچ 6 ۰ 0 مر و مر بت ر ۱ مر 1 ی ۳ نا 6 ی ۱ ی س اج 7 ج‌ ی / و که را ۱ ۱ رًّ 1 سس ط‌ ی ۹ ( ها / زی ۸ ْ 0 ۰ ۳ 7 ۷ 1 زر او ی ۱ ی ا چ مزر 3 هه ۴ ید بر مس 7 ی / مس ۱ بات کت زک مت 7 ا ۳ َ 0 2 . َ ۰ 6 اً لا سس ۰ : اسویت میم ی ۸ ۱ ۹ ۹ ۰ ا 2 1 ] 8 ۰ ۰ ج مد ا ۳ 1 ۹ 7 ۳ پ 1 سس ۹ سر 0 وس مر بو ۱ ها : 1 زا ی سا 0 یر 2 مر ۳ ۰ مر رال 1 1 ۹ ,۰ ۹ ۹ 2 ۳ ۰ 9 ۹ ! یج و -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ را را 3 ۳۰ ی و ی کی ی که هل 0 5 3 کی 5 ک 5 3 ۲ 7 1 ْ ی 0 7 2 مک 0 2 ی 0 ی : 7 و ۹ جد 1 و ۲ 1 رل ۳۳ ۱ 2 رک ۳۳ 7/7 -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۶ آبین نامه طراحی راهدا رخانه ها یی ی ۰ + مر وک پر ۲ ری ادامه جدول شماره ۱-۳-۱:بادهای غالب و حداکثر سرعت وزس باد. طبق آمار ایستگاههای سینوپتیک ح‌ ح‌ِ ‌ ح - ‌ و 8 ی ه 4 1 1 ره 3 79 ری 0 3 ۰ ط 9 وه گ اما ۹ کر ۹ کر | | ۹ گر ]ار 6000 0 000 رم که ۵ ! هه سا 0۱ ۹ : 2 1 ]| ار ! 4 ۵ ئ 0 ام 7 و وسیت ۴ص و ی سا سم ام ز چا را تل ای رس یزسکی از کز تیز ۳ بر ار ی ۹ ی 0 2 0 7 / م ۷ رم د ۱شب ی ارم ۱ هر ۹ ۳ یا _ | عر ع رس سح کل : ی 7 » وی 1 0 7 ۰ 1 بر سر 5 هد ماس ریس سود رد سود : 5 مر ی رم 3 ۹ 1 ۹ ۹ 9 1 پا ما ۳ مر یه »5 " ۰ ۱ مر مر مر ۱ ۵ سر 1 ها ور کر که حور اما ود ها 9 ۹ ۱ ۰ 2 1 | مر ی یر ! ی ۱ مر ۱ پ 2 ۱ ۹ 0 ۹ جک یس رس ‎٩ 3 ۵ یچ ۱ ۹ 2 کر ۷ ۷ / ۹ 2 ۰ ۱ ۹ ده ک کم خی ۰ ۱ کر ۹ ۹ 7 ۹ 7 ۹ 2 کدی یسرد 3 ۹ مر کر ۱ هه ر ۹ مر ۹ ۰ ۹ ا کر 0 0 اس 2 ی اس دیس ما ای موی سین و 2 اس ریک لو یسرب کت 2 7 ی 0 ۹ 2 _ دس ض ب / ۹ رٍ » ۵ مر 0 1 ۱ 7 ۹ ۹ !1 ۹ کر کر کوک 7 ی ۹ ۳ در نم 0 پر که , / 1 0 7 رل یا : 5 ۱ : 0ص 0505 رو ۵ ۹ , ۹ مر ۹ 2 7 ۹ « ۹ 0 ۱ 8 ۹ ۱ 7 ۰ ۹ 9 ۹۳ ۹ ۴ 1! ما ز را 51 ۹ را : -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ا: تعیین معیارهای بهنه بند یاقلیمی ۳۳۷ ادامه جدول شماره ۱-۳-۱:بادهای غالب و حداکثر سرعت وزش باد.ء طبق آمار ابستگاههای سینوپتیک سس اس سود سم سس مومس ممشچ ۱ 2 < ی ۳ ۴ ۳ 7 1 1 : رم 1 ایغ ۰ ۳ ۱ 55 ۱ ۹ ۲ ۰ ی ین ی 5 ۹ م۲۱ ۱ ۱ گر 1 ی ۹ ۱ ی رس : ۹ 4 > 5 - > ۳ ۱ ِ 8 ۹ ی 9 اس را ۹ ۰ 0 ۰ ۹ ۱ ,11 سا ا ۰ ۰ ی رد 7 6 ۹ ا ی 5 ۰ ٍ 2 ( 9۹ 0 ٍ / چا هن با ِ کم (لس گل ِ‌ ام - از ۰ ی 7 " ۹ 7 ۷ ۰ ۰ / ا جک ی 1 1 1 وه هه هت 2 ک ۱ م2 ی ِ ال ۱ ۴ ۱ ۳ ۱ ۱ ی ۳ 2 ا 5 ی ۱ رد وا ۳ 7 1 : ا 7 اج اس > 5 5( ر‌ درگ رک 9 ۱ 1 > را ما ۹ ی ۱ هم که ۵ ۰ اس ی 1 رد 5 - ۱ طّ ی ۱ ی 1 سا سا د << ۱ 5 َ( ۰ 9 ۰ ۱ 5 ۱ ی ۱ ۰ ۵ ۹ : ِ ی ۱ ۰ 7 یر مر 7 3 1 ۱ ۷ ۱ را ی ۱ 7 ۳ 1 ۹ ۸ مر 1 ۰ رز ی لش ی سس س خمم مق سساسشنگا. ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۸ نی نی چا اب ی ۰ ص ۵ 8 د زه ق 9 ۹ زه زه زو زیت آب زه 0 ت زت و ۰ رت زه زه زو ار آیین نامه طرا< ی چ 9 : مغ و هه 558 یت ای ند 5 8 9 چَ سا ‌ ۸ د 1 هر ۸2 تم وی 1 دوم رای یر ماکو ْ 1 اسب ۸ 0 ن 5 [ را رو ی هم مک در 9 هارمه مس تور هو و 5 ی 7 َ َ 2 ی خر ام 5 0۰ : ۰ ۹ ی ۱ 9 7 3 ۶ ۰ و سم ما از کس چیه رم 1 ی رم ۵ ی ری ریک ‏ کای ج از کر و با ره زمر مک مج ما ی دی در رم سس مهن چد ۳ ۹ ۳ ها مگ و۱۲ ار مور و ی کر را هار۶ ۳ هر و / و س ره ۹ ۰ بر , 0 نه وی 1 ها را ر ۰ ی ۹ ۸ ند 5 2 ات ی ۸ ویر ود ما ام جات و حرط رو ی از نیا زو هار( ی و ۳ : ۴ ۱۳/۹ و ری ۳ 2 کم اور ار م۷ ال اصض 4 رارظ کال که رو و تاه 3 1 کوش مار ۵ اجه ور نکصه او ایو با اد مد ۲ : : 2 5 8 5 5 : 8 ؛ 8 له 3 زه له 9 ح 0 ۹ ی 71 0 ت زی 8 2 ۳ ۹ ح زا ی کت > -------- صفحهٔ بعد -------- جداره‌های کدر ساختمان که زیر تابش آفتاب قرار درانده بخشی از اشعهٌ خورشید را جذب و بخشی را منعکس می‌کنند. اشعهٌ جذب شده توسط جداره» موجب گرم شدن جداره و محیط اطراف آن می‌شود. میزان اشعهٌ دریافتی توسط جداره» تابع عوامل گوناگونی مانند عرض جغرافیایی» ارتفاع محل از سطح دریاء میزان بخار آب موجود در جو و ... است که برای اقلیم‌های مختلف, متفاوت و قابل بر اساس مطالعات انجام شده *, ایران از نظر دریافت تابش کلی خورشیدی به چهار منطقه تقسیم شده است: منطقه با تابش کم که دریافتی کمتر از ۳۵۰ کالری بر سانتیمتر مربع در روز دارد؛ منطقه با تابش متوسط که دریافتی آن بین ۳۵۰ تا ۳۹۰ کالری بر سانتیمتر مربع در روز است؛ منطقه با تابش زیاد که بین ۳۹۰ تا ۴۳۰ کالری بر سانتیمتر مربع در روز دریافت می‌ کند؛ منطقه با تابش خیلی زیاد که دریافتی بیشتر از ۳۳۰ کالری بر سانتیمتر مربع در روز دارد «نمودار شماره (۴-۳-۱)» با استناد به این تصویر می‌توان تابش خورشید بر ساختمان علاوه بر تاثیر گرمایی؛ تاثیر د شیمیایی نیز دارد که بستّه به طول موج اشعهٌ تابشی می‌باشد. ۶-۳-۱: آلودگی هوا آلودگی‌های موجود در اتمسفر بر مصالح مختلف به شکل‌های متفاوتی اثر می‌گذارد که شدت تاثیر آن تابع شرایط آب و هوایی است. از آن جمله. خوردگی فلزات در آب و هوای گرم و خشک به مراتب کندتر از هوای گرم و مرطوب است. در شرایط مرطوب گازهایی مانند دیاکسید گوگرد و گاز کربنیک به سرعت بر بتن و ملات‌های سیمانی اثر می‌گذاردء در حالی که در شرایط خشک هیچ 1 ۷۸ اثر بدی ندارد. همچنین در نواحی صنعتی جامدات به صورت گردوغبار روی سطوح ساختمان می‌نشیند که میزان تاثیر آن بستگی به رطوبت هوا و خاصیت جذب رطوبت این مواد دارد."" بنابراین آلودگی هوا در هر اقلیمی می‌تواند وجود داشته باشد. ولی میزان تاثیر آن از نظر فرسایش و خوردگی مصالح در نواحی مرطوب و خصوصاً توام با گرما به مراتب شدیدتر است. بسیاری از سرزمین‌های گرم و خشک از وجود ماسه و غبار روان در زحمت‌اند. تکرار وزش بادهای همراه با گردوغبار باعث خرابی مصالحی چون جوب, فلرء رنگ‌هاء نماهای گالوانیزه و .... می‌شود. ماسه در سطح سقف‌ها نیز انباشته می‌شود و علاوه بر افزایش بار مرده ساختمان» باعث مسدود شدن مجاری عبور آب باران می‌گردد. تفاوت ماسه و غبار در این است که ماسه فقط مسافت محدودی را در باد طی می‌کند و حیت در بادهای شدید بیش از یک متر از زمین ارتفاع نمی‌گیرد» در حالی که غبار بسیاری بالاتر می‌رود ومسافت‌های طولانی را همراه باد طی می‌کند. ماسه به دلیل تاثیر جاذبه زمین بر آن» در برخورد با موانعی به ارتفاع ۱/۷ متر متوقف ۷۶ صمیمی ۰۱۳۶۴ مقاله ی انرژی خورشیدی برای ایران. سیدعسگری ۰۱۳۶۶ آسیب دیدگی‌های بتن علل و عوامل آن» ص ۲۳. ۷۷ ۷۸ ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۰ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها می‌شود که غالباً دیوار دور حیاط این نقش را به خوبی ایفا می‌کند. نفوذپذیری زیاد غبار کنترل آن را مشکل‌تر می‌سازد. زیرا باید مانعی هم ارتفاع ساختمان و حداکثر به فاصله ۶ متر از آن وجود داشته باشد تا جلوی غبار را سد نماید." کم کمتر ام گاری ور اشنم عرح ۶ منرسه ۵ - ۲۸۹ ۹.۳۹۰ ۳ نمودار شماره ۴-۲-۱: نقشه جغرافیابی ایران از لحاظ مناطق تابش خورشیدی نشان دهنده ی میزان انرژی خورشیدی دریافتی در مناطق مختلف ایران است. 072-3 ,1984 بقود0 * -------- صفحهٔ بعد -------- بو ست ۲ سایبان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - سایبان ۳۳۳ سایبان سایبان‌ها برای کنترل میزان تابش آفتاب به سطوح نور گذر ساختمان به کار می‌روند. برای تعیین نیاز به وجود سایبان باید اقلیم منطقه به طور دقیق مطالعه شود تا اوقات گرم سال در منطقه مورد نظر تعیین شود. در صورت وجود اوقات گرم باید در جبهه‌های مختلف با توجه به اوقات گرم سال و زوایای تابش خورشید در اوقات مزیور زاویه انواع سایبان تعیین شود به این ترتیب در اوقات مزبور تمامی سطح پنجره در سایه قرار گرفته و مانع از ورود تابش خورشید به داخل و افزایش دما و ایحاد شرایط نامطلوب حرارتی در فضای داخلی شود. اگر در مناطق با نیاز سرمای زیاد بر روی پنجره‌ها سایبان مناسب پیش‌بینی نشودء در اوقات گرم سال نه فقط دمای داخل طاقت فرسا شده بلکه بار بر روی ساختمان نیز به مقدار قابل توجهی افزایش یافته و انرژی زیادی برای تأمین سرمایش لازم خواهد بود. برای پیشگیری از این آمر باید روی پنجره‌های ساختمان‌های واقع در این مناطق سایبانی با عمق مناسب تعبیه گردد. منظور از عمق مناسب سایبان عمقی است که در اوقات گرم سال از تابش خورشید به داخل ممانعت به عمل آید و در اوقات سرد برای استفاده از گرمای تابشی خورشید امکان ورود تشعشع خورشید به داخل فراهم شود. در مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان "صرفه‌جویی در مصرف انرژی" در پیوست سایبان در جدولی» زاویه ی موثر انواع سایبان برای ۲۱۶ شهر ایران آورده شده است. سایبان‌ها به سه دسته سایبان‌های افقی» عمودی و مرکب تقسیم بندی می‌شوند که در «شکل شماره (۱-۱-۱) و (۲-۱-۱) و (۳-۱-۱)» انواع سایبان و دیاگرام نقاب سایه آن‌ها آمده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۴ عمود ۹ ی 9 ۸ و ۰ / ۱ // ۹ 1 ُ ۸ , ۴ ] 1 ِ 8۸ ۵ ام[ ال ۹ شکل شماره ۱-۱-۱: نقاب سایبان عمودی آیین نامه طراحی یر وس سح : ۶ 1 ون ۱ / ۱ ۱ اس ۱۳| ۱ / ۱ 7 3 / نقاب قطعه ای شکل شماره ۲-۱-۱: نقاب سایبان افقی راهدا رخانه ها -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳ - سایبان ۱-۱: انواع افقی - پیش آمدگی به سمت جنوب و اد - کرکره موازی با دیوار امکان سیر - ویژگی کرکره‌های مایل همانند پ - برای حفاظت از زوایای پایین خو - یک قطعه نوری متخلخل یا توپر ۹ جک ۱ ٌ ترکیب سایبان افقی و عمودی نقاب مرکب شکل شماره ۳-۱-۱: نقاب سایبان مرکب لراف آن با نقاب قطعه ای « شکل شماره (۴۳-۱-۱) کولاسیون هوا در ارتفاع را فراهم می‌کند. « شکل ند یش آمدگی‌های یکپار چه است. « شکل شماره (۱- موازی با دیوار اشعه‌های پایین‌تر خورشید را قطع م »0۱ بماره (۴-۱-۱) (۲) » ۴-۱) (۳) » » )۴۴-۱-۱( ۰ کند. « شکل شماره (۱- ۳۳۵ » )۵۳-۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۶ - کرکره‌های افقی می‌توانند ویژگی‌های نقاب قص «شکل شماره (۵-۱-۱)» یی , , ۰ اد َ / / , / , ِ , / , / [ [ / بو گر / ۸ , 5 که , / / ,7 , / ۳ ,۰ , , ۰ , ۰ ۹ 11 / / / , / / , ار , ای یز / زر , ۰ یا ۰ / / / ۳ مد 0 ۰ ۱ / ۲ / 7 ۳ ۰ ام / 1 ۱ ن دا ۰ ص / ۳ << ۹ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها شان تغییر دهند. « شکل شماره (۴۳-۱-۱) (۶) » و ِ ۴ ک ۰ ّ ۶ : -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱: انواع ۶ - پره‌های عمو - پره‌های عمو شماره (۶-۱-۱) (۱ «شکل شماره شکل شماره ۴-۱-۱: انواع سایبان افقی دسه فابل جدا شدن در داحل با پبرون ساخمان گردشگاه (ییاده رو] شکل شماره ۵-۱-۱: مقطع شماتیک غلطک سایبان افقی مودی دی بطرف شرق و غرب با نقاب شعاعی «شکل شماره (۶-۱-۱ع) (۷) » دی مایل به دیوار با نقاب نامتقارن «شکل شماره (۶-۱-۱) (۸)» حرک می‌توانند برای تمام دیوار سایه ایحاد کنند یا در جبهه‌ها مختلف براساس وضعیت « »)۷-۱-۱( ۳۳۷ خورشید.ء باز شوند. «شکل -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۸ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها سایبان افقی برای سایبان عمودی برای غرب و شکل شماره ۷-۱-۱: اسباب سایه انداز از طریق تشخیص موقعیت -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست ۳- سایبان ۳-۱ انواع سایبان مرکب - آزاد در واقع ترکیبی از انواع افقی و عمودء - نوع توپر با باله‌های عمودی مایل و نقاب - نوع متحرک با عناصر افقی و نقاب قابل (۸-۱-۱) (۱۳۲)» ۳۳۹ نامتقارن «شکل شماره (۸-۱-۱) (۱۱)» انعطاف که به خاطر سایبان زیاد برای آب و هوای گرم مناسب‌ترند. «شکل شماره ]| | [ ۰ ال لس و 2 0 ااانگ 2 شز مه [ 8 تست تس 8 تپ ۹۱۱ که 1 ۱ سس مج۳ ی ۱۲ ح مر ز کل شماره ۱-۱ -۸: نقاب سایبان مرکب -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- منابع انگلیسی ۰ ۳11۹1۳۵۶ ۲۵۷۵۹۵ ع۳ظ مام0 7706 +م#امک 776 ,(09760) .۵ ۸10۳۵6۵ ک بط ,۸0000 - ۰ ,۸۵0۷۲ 16310671110 1۶۴/-ما 01عا 1/085 0۳ 40 اک (و 0 : ۹1۸۷۸ ۸511۸۵۳ - 4 , (۳۵]/1۵ 1-۳ , 90.1 5102074 ,(2070) ,2110188 -۸187۵) 11۵۱1۵۸۰ 0۸ :7۵/۱816 ۸۷۵۵۵ :۰ ۸۷/۸۱/۱۱۲۵ 0667 ,(2009) .0 و ۸/000 - ۰ , 20111071 151 :10۵/۳۸۵ 91ع/۳۵ ]10۸-7771 ,(۵۳۲۶ 00۳6۵۲۹ ]7711 ۰ مم۱۱ 5۷۱10۱۱۸ ۱۵ ۸/8 076207 ,(۱..)20090 نانک 5۶ .۳۵ م۱0۹6 ۵۶ ۵۰ 88060 - )6 0 ,178/01 که ۷۷۱۱۵ بوک ,خع 51۸1681 ۹18 ۸/۱/۲۵ ,(2001) ۵۰ معا م2 بت 80۵ - ۰ ۸0۷۷ ,500۹ 2 ۷۷:۵ ۰ 91870ع1 /۱۲۵ ۸/۱۱ 510400۶/07 506۷ 776 ,(1974) . 1[ علمعاله) - 1 مع7116) ۲00۸6 2۹12۱۸۱ ]11۱۵۸۱۵۱۵ 16 ]911 0667 008 م,(2070) مگ مع]ع00]1) - 1٩| 201۱1071 , ۰‏ ,۳۷۵ 120۲۳۱۱8 6۳۱۵۸8۶۴ 1017107 ,( 567163 (311701107ع(] ۰ انآ ۳۳۵۵۹۵ [۵ ۸11 1۹۵ ۲0۱/۵۲۲ 04 61۵۸/۵ 77038 ,(1980 )۵۰ ۳۷۵۵۹ - 131110160 ,۱150/5390-28 :10 )۸ ,(2004) ص12 ۲1۵1100۳ ۸0112000 ۸1۵00 [۳۵0۵ - ۸۸۹-100 ۳۳5 17100۷۹11 113۷۵0 00۱۵۰ 1۵ ۱۹۲ 01۸/۵ 706 ب(0957) .۸ ععلعی) - ۳190۷16 ۸۷/۱/۵1۳۰ 0 1۵۱6 110 (1969) .ظ ص010 - 0۹1۳۵ ۷۵ 4681871 7۵۵۱ 0۱۵ ۵۸/۸۱۳۵ ۱۱ 0۹1۵۵۱۱۵۱ 01۱۵۸۱۵ ,(1908) م.ظ ,010۷20 - ۰ 310۷۷ ,01۵ 5۰ آ] 07107۵ .2.60110 «رع 010۸/01/0 ]م۸0 ,(1978) ال بفطا 0 - 5160110۱ ۱( 11101185 101۸۳۱۵ ااگ 07[ ۲19۳6۹ + 7005 (ع8 :)2001 ,(2070) با ,ع]]ع1 - ۰ 1۱۱ :۳۸۵0 ۸۲۲/۱۱۱۲۵ ۰1/02۷۵ ۰م] ,وا ۳۳۵۵ ۸۳۳۵ 136 :010016 7701 0۲ ۳۶۲۵۶ «018ع 1 ,(1984) .۸ ۴۵۵۷۵۶ - ۷۵۰ 210۷ .178/118 ,0008 77001008 :۸۷/۵ 0۷ 112100 «ونجع 7 (09602) .3 ماما - 00۰ , [200 106 ,5005 ۶ ۷۷:۱۵ 10۵ ۷ 1111160 ۳۳۱۷۵۲۵ ,6۳5 ۳۵۵۱|1۹ 0مزامم۸ ,(1981) ۸۵۵۸۵۱099۹ ممام ۲م م۶0 77004 معصصم۸ ص۵0 - 1 ۰ |1۰۹۵ ,۳:۲۵ 00 وو 2 امک ۶۲0۸011 702 ,(1979) ۰ ۱127018 - 7۳-0 ۸ :۷۵۱/۵ 100/11109 گ 0(۹۱۳/۱۵۲۱) 60118 ,(2006) ۳۰ بطعا/ع110 0۸ 00]ع۸1 - ۳۵۲۰1 ]8310710ع/۳۷۵ ]11000-777 , (ع0۳ 0۳6673 ]0-71 10) (ع 50۳ 060) م70 ملهنفناکه 7 بووع۳ط لوهعانطا۸ ۵ط ب(0979) ولو زیم 00 جووسو2 مامم 0و 2 - ۰ ۴ .ل] .1 ,ل10ع11ع71[0]آ 0۷ ,(۳۵۵۵,)20(08 م7.5.۸۸] ,۳۳۹۵ م170۷ ۳۳1۵0۵ بع/0 00 ۷/۵ جع ,(1973) ۷۰ بقدوعا0 - ی( -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۳۴ آیین نامه طراحی راهدا رخانه ها 8ع 1۵1[ ,۵۸/۵/8۶ ۵۲۵۱ ۱۷۱۳۵۲۵۷۱۵ ۷۷۲۵ ب(ر1975) ال ۳۵۵۷۵۳۵00 - ۰ ۳۹1۵۱1۹۲۳۵ 4 ۷۷110۷ 010[ 510۳۵۵۹۰ ۳۵/1 /۱۲۵ ۸/۱/۱۵ ,(01923) ۸۰ 11۵010 مممماک .ی ما۵ م۳۵۳۹ - ۰ ب0۷ ,(100,)1970 ,50۳۹۰ 6 ۱ 567168 (۷:/2) ک(عاح(ک ۲۵۱۲8۶ ۷۱۵8 060۷ ۵ ع1س ب(ر(2070) مسا 16006 - ۰ ]1 , ,0( ۷۷1/6۱ .(31871ع(1 0 100۲ ۸1۸ 1۵ ,0۵0۱۵۵ یک ۵8 0اه11 مدامک ما 606 0۳5 1109۵ ماعد یگ - ۰ ,ب,(1980) ,770763 ۲0۹6۳۷۵/۵۱ و۵۲ ۲۵۹۹۵ ۷۲/۵۲8۲ ۰/۵۳۰ 0/۸۵/۵۵ ۲۵8۱۵۱۵/۰ 1.۰ ۷۷۵۹11810 011106 000۷۳۵۱۳۵۱1۵۵ ۶ 111017185 0۳66(1) و ۳0(/0((10(106- 71880 ]0 0018 ۱۵ ۵۳| 51۵۵ :۰ 5100 ((060) 7/6 - ۰ ,]159.1 510400 ,(/207/7) ,۵۸/۵83 ۲۵۹/۵۱۱۵۲ ۹۵ ما ارجا 5211 101008 1130011028 200 عم ماک ۱۵۳ علسس ما۳۳ هش ۲1۵۵۵۵۵۳ عع ماک الدک 1۳۵ - 1۰ 0۲ 151۱۵ 5211 ,(2006) 40 ۷۵۵ ,۳۵۵۲ 200 0816 :۸/۱/60۲۵ +01]07ک ۲۵16 ب(1982) ۸000-10 ,۷۷۵-1 - ۰ ۸0۷۷ ,00۳۵۵۷۰ ۲۹۵۱۵۳۵۵ و سایتهای اینترنتی: - 0 مع رم -------- صفحهٔ بعد -------- منابع فارسی ۳۳۵ منابع فارسی - آمورو روسوء ف. (۱۳۷۰) فرسودگی سنگ و حفاظت از آن» ترجمه ی وطن دوست. رء سازمان میراث فرهنگی کشور. تهران - آیین‌نامه ایمنی راه‌هاء (تاسیسات ایمنی راه) نشریه شماره ۲۶۷-۵ (۱۳۸۴)» وزارت راه و ترابری» سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء تهران. - ادواردء ب. (۱۳۸۹)» رهنمون‌هایی به سوی معماری پایدار» ترجمه ی شهروز تهرانی» اء انتشارات مهرازان» تهران. - اسلامی» ح. ریاضی» ج. (4)۱۳۶۹ عملکرد عای ق کاری حرارنی در ساختمان و بهینه‌سازر ی آن» مر کز تحقیقات ساختمان و مسکن, تهران. - الزامات عمومی ساختمانء مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان, (۱۳۸۷)» وزارت مسکن و شهرسازی» تهران. - بازرگان» م» (۱۳۴۶) پدیده‌های جوی, شرکت سهامی انتشارء تهران. - بتن و اجرای آن» (۱۳۷۰) ترجمه ی رمضانپور» ا. قدوسی, پ. هوش دار تهرانی» م» ح. مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن» تهران. - تاسیسات گرمایی» تعویض هوا و تهویه مطبوع, مبحث چهاردهم مقررات ملی ساختمان, (۱۳۸۰)» وزارت مسکن و شهرسازی» تهران. - نقی ترابی» م.» مفیدی» س.م. (۱۳۸۳) "بررسی سامانه دیوار ترومب برای آینده پایدار", چهارمین همایش بهینه ساری مصرف سوخت در ساخنمان, تهران» - توسلی» م. (۱۳۸۱)» ساخت شسهر و معماری در اقلیم گرم و خشک ایران» انتشارات پیام و پیوند نو. تهران. - چرنین» (4۱۳۴۶ شیمی و فیزیک سیمان برای مهندسین راه و ساختمان» ترجمه ی عزیزیان» شرکت مهندسی و قطعات سیمان ایران. - حامی, ا. (۱۳۵۸)» مصالح ساختمان, دانشکده پلی‌تکنیک تهران, تهران. - حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق» مبحث سوم مقررات ملی ساختمان, (۱۳۸۰)» وزارت مسکن و شهرسازی,» تهران. - دستورالعمل اختصاص فضای مناسب به نمازخانه در طرح‌های عمرانی» پیوست بخشنامه شماره ۱۰۰/۸۹۶۶۶ (۱۳۸۶)» معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورء تهران. - رازجویان, م. (۱۳۶۷) آسایش به وسیله معماری همساز با اقلیم انتشارات دانشگاه شهید بهشتی» تهران. - رازجویان, م. (۱۳۷۹) آسایش در پاه بادء انتشارات دانشگاه شهید بهشتی, تهران. - رایت. د. الفبای معماری پایدار (با رویکرد معماری خورشیدی)ء ترجمه ی شالی امینی» و. پرهام نقش» تهران. - رحمانی, ا. مفیدیء س.م. (۱۳۸۸)» "دیوار ترمب: سامانه ای پایدار از گذشته تا حال " اولین همابش ملی معماری پایداره مرکز آموزشی و - رستگارء ا. (۱۳۶۴)» بتن و تکنیک‌های نوین» شرکت بتن شیمی خاورمیانه. تهران. - رمزی» چ. اسلیپرء ۵. (۱۳۹۰) عناصر و جزییات ساختمانی, ترجمه ی محمودی,ک. شادپی, ب. شهراب: آینده سازان» تهران. - روپکه, (۱۳۷۰) کاربرد بتن و بهسار ی آن» ترجمه ی ریاحی» بزرگمهر. - ریاضی» جمشید. (4۱۳۵۶ اقلیم و آسایش در ساخنمان, تهران. - سالنامه‌های هواشناسی, (۱۳۴۹ تا ۱۳۷۶)» سازمان هواشناسی کشورء تهران. - سید عسگری, ن. (۱۳۶۶) آسیب دیدگیهای بنن» علل و عوامل آن, مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن,» تهران. - شورای جهانی تحقیقات. مطالعات و مدارک ساختمانی ]نج توصیه‌های بین المللی برای طراحی و اجرای سازه‌های غیر مسلح و مسلح» ترجمه ی مالکی, ک. (۱۳۷۰)» تحقیقات ساختمان و مسکن» تهران. - صدوقی, ا. مفیدی» س.م. (۱۳۸۵)» "گلخانه نوین خورشیدی "۰ پنجمین همایش بهینه سازری مصرف سوخت در ساختمان, تهران. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴۳۶ آیین نامه طراحی راهدارخانه ها -صرفه جوئی در مصرف انرژی» مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان, (۱۳۸۹)» وزارت مسکن و شهرسازی» تهران. - صمیمی, ج. (۱۳۶۴) انرزی خورشیدی برای ایران» مجلهٌ فیزیک تهران. - ضوابط طراحی ساختمان‌های اداری» نشریه شماره ۱۷۸ (۱۳۷۷)» وزارت مسکن و شهرسازی» سازمان برنامه و بودجهء تهران. - ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای افراد معلول جسمی - حرکتی, شماره نشر ض - ۵۰۸» (۱۳۷۸)» مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن, وزارت مسکن و شهرسازی» تهران. - طاهبازء م. جلیلیان» ش. (4)۱۳۸۷» اصول طراحی معماری همساز با افلیم در ایران با رویکرد به معماری مساجد. انتشارات دانشگاه شهید - طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌هاء (۱۳۸۲)» وزارت مسکن و شهرسازی» تهران. - عایق بندی و تنظیم صداء مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان» (۱۳۸۰)» وزارت مسکن و شهرسازی» تهران. - فی بر و ج. (۱۳۶۳)» پی ساری به زبان ساده» ترجمه ی فخر یاسری» س. کتابفروشی دهخداء تهران. - قائمی» ه. (۱۳۵۷)» مبانی هواشناسی » دانشگاه شهید بهشتی» تهران. - کاویانی» م» ر. (۱۳۶۰)» "بررسی اقلیمی پدیده‌های شرجی در سواحل و مناطق جنوب کشور"» نشریه ی جغرافی دانان ایران» تهران. -کباری» س. (۱۳۷۱)» مصالح شناسی, انتشارات قائم» تهران. - کسمایی, م. (۱۳۶۸) راهنمای طراحی افلیمی, مر کز تحقیقات ساختمان و مسکن,» تهران. - کسمایی» م. (۱۳۷۲) پهنه‌بندی اقلیمی ایران, مر کز تحقیقات ساختمان و مسکن» تهران. - کسمایی, م. (۱۳۸۳) اقلیم و معماری» ویرایش دوم» نشر خاک» اصفهان. - کنسبرگر و همکاران» (۱۳۶۸)» راهنمای طراحی افلیمی, ترجمهٌ کسمایی م. مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن» تهران. - مسترز و برانت. (۱۳۶۹)» پیش‌بینی عمر مفید مصالح و اجزاء ساخنمان» ترجمه ی خانپور» م. مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن» تهران. - مشخصات فنی عمومی راهداری» نشریهٌ شمارهٌ ۲۸۰ (۱۳۸۳) معاونت آموزش تحقیقات و فناوری پژوهشکده حمل و نقل» وزارت راه و ترابری» سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشورء تهران. - مشخصات فنی عمومی کارهای ساختمانی» نشریه شمارهٌ ۵۵ (۱۳۹۰)» تجدید نظر دوم» سازمان برنامه و بودجه» دفتر تحقیقات و معیارهای فنی» تهران. - مفیدی» سء م. (۱۳۸۷)» "پایداری و پویایی سامانه‌های ایستا" اندیش نامه-مرکز مطالعانی و تحفیقانی شهرسازی و معماری» وزارت مسکن و شهرساری, بهار» ص ص ۲۱۲-۲۰۳ مفیدی» سء م. پورعابدین» س.» (۱۳۸۸)» "طراحی یک سامانه ایستا در اقلیم گرم و خشک. نگرشی نو" اولین جشواره ملی معماری سبزء دانشگاه هنر اصفهان. مفیدی» سء م. تاج فر»ء س. (۱۳۸۵)» "بررسی موردی سیستمهای سرمایشی -گرمایشی خورشیدی"» ماهنامه بین المللی عمران و معماری» سال سوم شماره ۱۷ء شهریور» ص ص ۳۰-۲۳ مفیدی» س» م. صحراگردمنفرد. ن. (۱۳۸۷)» "امکان سنجی انرژی خورشیدی و باد در ایران "» اولین کنفرانس ملی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر با رویکردهای نوین بومی سازی فنأوری, دانشگاه آزاد تاکستان. مفیدی» سء م. (۱۳۸۸)» "مبانی پایداری در معماری ایستا"» اولین جشواره ملی معماری سیزء دانشگاه هنر اصفهان. مفیدی, س» م. (۱۳۸۰)» "مبانی طراحی سیستمهای ایستا", سخنرانی» همای شسآموزشی معماری خورشیدی,» انجمن انرژی خورشیدی ایران, دانشگاه علم و صنعت ایران. -------- صفحهٔ بعد -------- منابع فارسی ۳۷ مفیدی» سء م. معیری نیاء م. (۱۳۸۵)» "گلخانه خورشیدی "» ماهنامه بین المللی عمران و معماری, سال سوم شماره ۰۱۸ مهر و آبان». ص ص ۳۵-۲۹ مفیدی, سء م. یمانی» پ. (۱۳۸۷)» "بهره‌گیری از سرمایش ایستا در بنا"" اولین کنفراس ملی توسعه انرزی‌های تجدیدپذیر با رویکردهای نوین بومی سازی فلا وری,» دانشگاه آزاد تاکستان. - معرفی ماشین‌آلات عمرانی» نشریهُ شمارهٌ ۰۴۴۶ (۱۳۸۸)» معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهورء تهران. - مقررات و معیارهای طراحی و اجرائی تیپ ساختمانی- جلد اول» نشریهٌ شمارهٌ ۰۱۶۷-۱ (۱۳۸۵)» چاپ دومء سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی - فولاد روی اندود (۱۳۶۶) موسسه تحقیقات ساختمان انگلستان» ترجمه ی تابش, ح. مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن, تهران. - نویفرت» ا. و پیتر. (۱۳۸۱)» اطلاعات معماری» ترجمه ی مظفری ترشیزی» حسین,» ویرایش سومء انتشارات آزاده» تهران. - وانسون» د. لب» که (۱۳۷۲)» طراحی افلیمی, اصول نظری و اجرایی کاربرد انرزی در ساختمان» ترجمه قبادیان» وحید» انتشارات دانشگاه تهران. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- واژه نامه فارسی-انگلیسی ۳۳۹ واژه نامه فارسی - انگلیسی بازیافت ۱۱۹۱ هه الف باد ۸61۱۱۵ آب‌های سطحی ,3333333333333333 بادگیر 1۱9 نک ان ها اتاق ا زر ی بادشکن سس نس نمیا اتاق نظافت ,33333 باد غالب ایهم اناق نگهبانی هه بارندگی 1۱۳ ( نی اثر دودکشی زد ۵۱ بارمرده ان ۵ اب 8 اثر گلخانه‌ای مد اک ان دام ۲۳۳۵ بازتابش ید۱ که ی آسایش حرارتی ۹ بازشو وم 068 آسفالت ار دا بافت 0 اشعه ماورا بنفش سس 9 ۱۷۵0166 8ات بام نهایی وم 600 اعلان حریق 1 باند هلیکوپتر و ۳ قامنگاه ,33333333 بتن ییا او هو زو 80 قامتگاه موقت س 69 عمم لا ۸ بیرونی ری 01۱۱۹۵ قلیم سرد کوهستانی ...... . 011131۵16 0۷۲1۵[0۱۵ 2۳۵ ۲۵10 بهینه‌سازی 0 قلیم گرم و خشک م6 ۲۵۸۵۵ ب قلیم گرم و مرطوب وج ۲۵۲ پار کینگ موم و ۳ اقلیم معتدل و مرطوب ۵ ۳۱۵۳۵۵ عاد ۲۷00 پایدار (۱0 :۱۱۱ ۱ اصول طراحی م۹ ۵ ۳۳۳۵۵ م1 پدیده ذوب و انحماد ها زرا مس راید اقلیم کلان ۱ 6011۱۱ ی دابا پشت بام زو ۵ ۱1:۱ الگوهای محیطی ۵ اما و۲ پلان ۳:۱۱ | الگلی یلم ان ۵ [۵ پلکان و آلودگی سم 0013 ی ۵ ۳۳ پله‌های فرار نان ۱ اه آلودگی بصری رر 11( 6 (نا ۱۵ پلیس راه مزا ۲ انبار از زد پوسیدگی مصالح دسا همان سید انبار شن ان ری نها رای پوشش گیاهی رسد اند دما نبار نمک با اور نان پهنه‌بندی اقلیمی سس 11201103 ه ما م0 نبار عمومی با انز ره ۱۱1 پیش آمدگی سقف ددم 98 63 0۳0۵ ام نرژی خورشیدی ماود وهآ پیشگیری از ایجاد لایه یخ نارای دنام نرژی موثر ۳ ۳۵۱۷ پیش ورودی ما ام ۲۳۳0 نقباض م م و ۳۷۹۵۵۹03 ت آهن ۱رد تابشی نان ایمنی ره ‎٩‏ اناد تابلو و مک 1 ایوان نا انوا تأخیر حرارتی مصالح سس 8 0 کم عها - 16 ب تاسیسات زیربنائی 600 اک سس مصادد 1۳۳ تاسیسات ساختمان ار انا ناه ۱3۱۵۱۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳2۰ واژه نامه فارسی- انگلیسی تاسیسات مکانیکی اند 1۱و خزان پذیر 1۱۳ زونه تجهیزات ی[ ۱۱ 3۱ ۵ خشت ۱( ها تصفیه خانه ها ۱1۱ خشکی هوا ها (8 0 1۱ نان تعرق پوست ددم اد او نمی ۳ خوابگاه و 609 100۳ تعمیرگاه خودرو ۳ خورشید ی ۱۱۱۱ تناسبات معماری ای دور و ریز وا نو کی از ها خیرگی و 0 توده ۱ | ۵ توده ۱۹1۱1۱ درمانگاه مم اح ان توقفگاه ان زد دریجه ۱اه توقفگاه موقت شنک اند زور۱ دسترسی نداد تهویه ۱ ۱۹۵۱۱۱۱۲۱۹ دستورالعمل طراحی 6 1 تهویه طبیعی اد ۷۹۵1۵6300 اه دمای مطلق و را اری ها 3 ر جانمایی ها زان ۵ راهدار انا رازه۱ جایگاه تخلیه ددع 5 مه 0010 0 ۳106 راهدار خانه 8 حع زد ۸۵۵۵ جایگاه سوخت گیری ار نها ۱۱۱ 1 رختکن #۰0 0 11 جداره ری ۵ ند ۳001 جداره‌های باز رن ید تس ردی ۹۹۱۱۱ رختشویخانه ۵ ۳:۱۱۱۱۱۵۱| جداره‌های بسته و ور هد جدوآن ۱11111 رطوبت ی ی جنوب کت رطوبت نسبی دس داد جهت گیری 0153 3 101۳ رواناب سطحی ید۰ 1۳360 6 0 ری 5 جهت گیری ساختمان 03603 ۳ ی وه 0[ نی 3 روشنای 81۱۱۱۱۱۱ چاله و و ۳ ۳ زهکشی سا دنااندندره چگونگی استقرار سس اد ناس ام م۳ زیرزمین و 5 چوب کرک رکه س چیدمان 1 (0 ساختمان را ۱۱1۵۱۱۱۱ ح ساختمان منفرد 1۱1 111 وس اراد حلب م۰ ( 609 3 جح )۲۹۱۵ ساخت و ساز لد ودره حمام و م۰ 033 061360 ۳ سالن اجتماعات مد ( 05 هک هط عمعطامی حیاط 11۷[ 0 سالن چند منظوره ۱۵-۵06 حیاط مرکزی وان واه سالن غذا خوری ان وه ودره خ سایبان ان و از خرد اقلیم ۰ 6 1338 3 ۹/1330 سایبان افقی 0 نگ ۳۹05۹203681 خروجی ۱ ۵:1۱ سایبان عمودی یی که اک ۱۷۲3 سایکرومتریک 6 ۹۶۵0 ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- واژه نامه فارسی- انگلیسی ۵۱ سر و0 و 0 ظرفیت حرارتی کم سس 10۳ سقف گنیدی سس 009 قامرت) اون حول عرض جغراقیایی سس 3616 163 سیالای بیی ‏ شم مد 6 ۵0 [ 1 رگ غیر قابل اشتعال شش ۵6 11۵ 0۵ شرایط آسایش در فضای پسته سس ف (ع 1410 ع020د معدوآن 1۵ 0۵11100۵ ۲010 قاضالایرو سس ی 5/0 شرایط آسایش سس شش 016108 0 هم فاکتور لا ماج ر‌ ار را ار رت را ار را را رن در گ رای بحرن قُرم کالیدی سس سس شش 038 هی حرط۳۳ شرایط تایستاتی سس ۳۳0 5 مار 5۳ شرایط زمستانی سس 3018 001 ۱۷/۱۵6۳ فا ۷ "ری ی فشار بخار آپ ی 000 اه ام همم ۳ ری قضای اذاری سس 0 شکل کلی سشششدددد ‏ ( 6 هط ) ۳۵ علاط فضای خدمانی 0 5606 ق صل قابل اشتعال سس 0 19 ۵ 03313 ۳۹1 ضوابط معماری همساژ با اقلیم سا هه ۳ 210]111001۳6 4 0۵0۲ 11۳01100۹ 0 1 0 ۵01101۲62 علطم ناه ۵۲ 0101005 : میون ظ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳2۳ وازه نامه فارس ی - انگلیسی گچ ی ی ۴ 6 ۳0 منطقه جغرافیایی ...۰ (۵۳68) 7006 [۵ع1م08212ع60 گرد و غبار سا 13 مواد روغلی ی ی 811 58 و 601 کل ی 1۸ مواقع سر ۵ بسا ید ۳3330 6 و گیاهان رطوبت زا سم ههام ۵۵ عسد ۱/۱ مواقع گرم مس مد 300 10 ۲۳۱ م ند مر کم ی ی 1680 نماز خاله بیس مد که 1۳ محدوده بار گیری سس 18 نمک مایع (آب شور) بت 1۱1۱ محلول مس 080 1 60 نوسان دمایی ی که 11کس اه 1 مدیریت منابع انرژی....... ۸1212861716111 16۹۵۳۵۵ ۳۵۲۵۱ و مساخت خالص مس 0 وسایل سرمایشی .......... (1۵01111109)0010۷0101011008 ۲001108 مصالح غیر قابل شستشو .......... 1۵1611۵[8 ۷۷۵5۵016 1101 ۵ معماری بومی سس 6 ۸ مقلوه ۷ همسازی با اقلیم ................116] ۷۷1110 /(]110111 60011۵ 0111۵16 ددع هدمع 0 هوابندی مس 60 نکن +۸ معیار آسایش ماهانی شم 6 ما۱۸ هواکش سقفی .............. 01681761 - 21۳ 5 1001 (۷۵12101) 0 135361 0 1 10300115138 5 61۱/001 یخبندان سس ی ۳0۹ -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهورء با گذشت بیش از سی سال فعالیت تحقیقاتی و مطالعاتی خود» افزون بر ششصد و پنجاه عنوان نشریه تخصصی - فنی» در قالب آیین‌نامه» ضابطه معیار» دستورالعمل, مشخصات فنی عمومی و مقاله به صورت تالیف و ترجمه تهیه و ابلاغ کرده است. نشریه حاضر در راستای موارد یاد شده تهیه شده» تا در راه نیل به توسعه و گسترش علوم در کشور و بهبود فعالیت‌های عمرانی به کار برده شود. فهرست نشریات منتشر شده در سایت اینترنتی 116721111211111.1۳ قابل دستیابی می‌باشد. امور نظام فنی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- 04) هط[ آو مورعزدعل0 ۷ کلقعل 21100ع11طابام 1۳15 11 ۹.105 0( ۹0 [50۵[2 ,600016 ,1012 ۵ 200012066 0 116 1 60۵111005 [۵ 60۷1۳۵1 200 6 .68 011۷ع[0۳ 04010005 2016 ‎٩۹:۵1 40 1061068 20011621100 ۰۵۲ 5006 1 61601ع130م 1۳06 1۵۳ 160400 ‎٩0266 [[۷/۵ که 132610106165 6010160۰ ,1201111165 06 م2 510۳18۶ 1۵۳ 106211005 ‎2٩ 407 136 0۳0۵11۵ 21 2160 111216112[5 7( ,۵6۳۵110۲ 1۵101602066 0۲ [۵ع۷1) 106 010011۷1۷۰ 111۳۳62۹108 5 ۹1۵10162066 ۳۵۵۵ 1۵۳ 12۳3۳1085 ([116عع[0۳ 11621100م ع1۳ 1۵ 0۳:10 0 12110105ع16 200 کعلبم 1۳6 1221176 6 1۵ 56۳66۹ 1۵10162066 063120108 1۰ 0۷۵۲۲۷ ۳6] ۵۲ 5عا2 11 10۳ ۰ ---ل0[0 ,۱1006۳۵1-171 1 ۵۵ 0۵1-۳۲۵ 200 ۲۵۲-۵۳۵ 6 ]۷۷1 51112311۷ 200 ۲000۲۵1۵0۵ 16 27611660 ۹۷۹۱۵1۵06 ۵۲ 200۳020 8 12۳ 25,ع61۳ع3116 276 ‎٩۷۹1۵12016‏ 2 12۷18 640 276 06۷ ,60۵۲۵6۵ کز علهد ع۳] 0۵۲6 5عله0د ع6ل[0ط 200112 1۳۳۵6 1۵ ۰ 11۵108 10۷6 111۳2۹1۳6۳6 [ 2 200 11۳0110 -------- صفحهٔ بعد -------- 1512۳1 3۵۵۲ 0۴ ۷1۵ ۲۳۹۸۵۲ 1۵۲ ۹۳۵1۵21 ۳12۵52 220 59 5 1217102۳6 موهزز علممن) جرع‌زوع(] ۳0۰.570 1 ۳۳۵ ۶ 1۰۵05 ۵۲ ۱11۸۹۷ 5 16031621 01 1602716 00یب۶ععع بای تاره 0 ۱ ۱۱۱۱1:1۱11 با ار ۷۱۱۱ ۱۵۵ 2012