جمهوری اسلامی ایران شماره :۱۷۰۴۷/۱۰۰/۰۲

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. ((ل) تاریخ : ۱۳۹۲/۳/۱۲ جمهوری اسلامی ایران شماره :۱۷۰۴۷/۱۰۰/۰۲ وزارت راه و شررسازی پیوست : معاونت آمورمسکن و ساختمان فوری برادر ارجمند جناب آقای مهندس محمدنجار وزیر محترم کشور سلام علبکم 1 پس از حمد خدا و درود و صلوات بر محمد و آل محمد(ص)» در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مصوب سال ۰۱۳۷۴ بدینوسیله بازنگری سوم مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان با عنوان «ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا» که مراحل تهیه» تدوین و تصویب را در وزارت راه و شهرسازی گذرانده است. جهت استحضار و دستور ابلاغ به شهرداریهای کشور برای اجرا و رعایت مفاد آن از ابتدای مردادماه سالجاری ارسال ی گردده ۱و ددسیب به : ۷ ۰ ۳ ۹ سس نر در کرامی حناب افای مهنداس صومعدو معاون محترم سجن و ساختمان حجهت آگاهی ی آدرسش مبدان | ژانتین. بلوار آفریقاءاراضی عباس آباد.ساختمان شپید دادمان,وزارت راه وشپرسازی(کدپستی:۱۵۱۹۷۱۳۱۱۱) تلفن:۸۸۸۷۸۰۳۱-۹ ۹ ۳ نگار: دبیرخانه وزارتی: ۸۸۸۷۸۰۴۵ دبیرخانه مرکزری:۸۸۶۳۶۳۲۳۳ ( نامه های فاقد مهر برجسته‌ی وزارت راه و شهرسازی از درجه اعتبار ساقط می باشد) ور سیک و -------- صفحهٔ بعد -------- کب ی رز ی و ور ایشا مه 0 1 - ۰ ۶ کی که ۴ ‌ کی روا یه اج و و اه ارم مک اب تک یه قرش اف وج هی تک وه ی ی ( تور یش و مر ۳ ری 2 ی نوا ۴ ود و مه وی ۹ رو و 1 ۹ 3 و را ۱ 5 مرو ی موس ی و وی کت مر : ۳ سر و ور کم رک که یز ره ی رخ اد شا وا وت یر 4 ۳ موز هه ثُّ | هار رز یو ده ود و ود ما وش اج اه کر 7 ۹ تا . " ۳ » ۳ ۹: 0 وا ام 11 ۳ من ما ۶ «هه ۳ ‌ِ ۰ ی هم ۳ سا رو - ۵ و + یا کز ی شا اهم مد دز هر کم دو رگ را هرم کا اما ی درس جا دیار یا در یا و هو همه 4 رم 0 کی وه 3 ۳ : رگ ان و یه و مهم و اکن دا سس 1 مگ که اه ی ی 7 ۷ : ( ها ی ۵ و و و مر دا 2 را 0 1 ار ی ی وا ور وی هر 2 و و ال و 1 و و ی ن و کات هت یم وان اریز 1 ۰ مدا سا و 0 ده ی 2 شمضا 1 ی شم پم ۰ 2 پا ما 98 انیا 5 اور اس سر ها ها را رز ۳ ی ها هد ام ۴ را کی ۱ ار نک نک اه رو ی 1و 2 رگ و دیب ها ری ]. اس تد هچ ماگ ها 2۰ وه وه هگ هن میگ ی ده واه ای ۰ اف ها اپ : 2 6 و او رای و هد 4 . 1 یر ها وا ی ۶ 0 2 2 3 7 3 1 ۴ 1 ات 1 و 5 5 ۹ اس وله و ۱ ظ کت ۰ )۱ ام مه نیک 27 پوس اش اور و و که بد با ۱ 2 اج سر که و رت یر ۱۳3 و ْث و کر آ ووک نر ۳ 1 ۳م ۳ ۳۳ ۰ ها و : هو اه یک اس یا ۳ دات ۷۳ با ۴82۹۱ ور ۳2 ر 2 را 2 1 1 3 لا ۲ نو و وه 2 1 : 8 7 ی و ْ*. ۰ ۳۳۳ ۵ ۵ را و" ی ی ۳ ۱ یا نا ی ی نیو ادم در 6 تلدرو ‏٩۹‎ - مر یو یک دف ۳ رب 6 و رو اوه ۸ راو اک تسده ۳ ۳1 ی وک زا ۷( اه سوه انا ای اه جرا بل ری 4 پص هگن و اما و وا نس و ی 8 مر رم جیکا رخ یا یرم رجور دون ۱ ۹ 2 1 رس ۱ هر اش ۷ لو را : ما ی را هو و اهم و ما 4 ۳, از ۹ هاو ۳ دچ ۳-۳ کیر راو ان همم وا دوه جر ی ابا ها یه . وی اد روا ره 1 اه دار گم 1 ی :1 را سوه 1 تور را اه 1 هرگ : فاد ۴ پا اش ۹ و که هه ۶۹ 5 ۹ نو :6 ی و۹ چ 3 ی شک 5 رم توا رون س و ی 2 رد ما ۹ ۱ مسق * زر ش را 4 ره ۲ و . 1 ۹ تایه خر 84 3 ده وا 7 و" 7 :‌ : ۰ و هه پا 3 , 3 9 ۰ ی ۰ ۱ ۰ یو ۶ 4 0۵ ۹ با 8 ابو : پر ده +2 ۲ رگ اما هن 1 که ار 4 : 3 زر ی 4 ۰, ۰ ی ‏٩‎ ار ۹ 2 نصر 7 از ۳ اه و کت "۰ 0 سم 5 سس ۱ در 1 ی 1 5 کر : پا هر 5 زر را 3 سل وس زا و ِا 4 0 را رو چا + پا ری هت هه ود هه و رد تا رت یه ۳" ب ۰ ۳ عون 2 ۰ ۳ 1 وه هی ال ظ هه ۸ ۸ ان 1 ۹ 1 9 ۸ 3 [ 5 سا تاو ده ی :7 ایه ۳ 8 مر زضصا( او ۳ ود و و ای 1 3 2 از و ۳ چا اط ریش و را اد با ارس توا دش وان رانا 5 : 2 1 2 گر لا ۹ 1 او با کیت ری وک در که اب 2 اه ودره را هه یگ .۰ 3 رو میامن ی رمق :۴ ۳ ی 7 ۳ + ۳ ور ج پر و رن مت ۹ 2 : ی 7 اقا ۰ رای اد کش ۳ ۸ تشه کشک ان / نو ۱ 2 ی 3 ی یه 7 7 روا ز 7 ی تیه 4+ ی 0 و ایخه 9 َ 3 مقس رو اس ای را او .+ یی ۳ رو یاو رسمه یه ۲ ای ی ما و دنک ۳ اد را ۳ اه زک ( 1 4 6 ی یو یر ۰. ار 5 ای 2 ها ۹ ۳ ی اپ ز یا ۳ سوت ط 1 - : هد و مگ هر ی را ۳ مین ی ی راخ گرگ روا ام ای دس هه کم را اد او با کر وک مه با بات و باه ۱ او اک وا ای یت هار مد رما چا یا ار یه وه روک مر و را ۶ وا مد ی بر هو ی ۰ و 2 ام وج وه هد وا ۰ زره بخ دموا سم و *چ وه 12 یا نا را را ی یو او ور 0 تک ر ور وا خر یر و3 اه نا و ریو هد رپ مار ام دی ات هل 0» اه را ۹ ضوا و مد ِ ی هر 1 # هی ۳ تر ی چو تیز و و 1< داد ترا ها ( میم ور چ هم هو در و ده و شش وه و را 1 ج راک تارا اس نام دا ال : نور ار ظ دس 0 وه وی 24 مه ۹ ی ۳ کات 1 یا اه ۱ 1 ی :ی َ پم ۳ ی و ری ی ود اه دا ِا 1 عظی : یه و که :۰ 1 سا بو ی ارو و و ی ی ری هد ۵ ص 7 رو , دای رم ۳ اس شا 0 ۹ خی مک بت مد و هو ون په ایس ی مه دا 5 مه ای بت وک کت احلاتی ۱ ۳۹ یه ه‌ د شا ؛ 4 4 ۷ یک را خر ادا و ار و رن ِ *",چ ی هست ۸ 2 ۵ ۹ 1 1 هد وب س ک 1 اه وب ۰ هی ی 1 ۱+ را یاد ی 0 هر و یر ۸ رو وپ ۴ 8 بو ی 0 ۳ ۱ و و رصم ۷ وه اقا درم هه و 0 تاه ی ار 3 2 نت 2 2 وت ی وس با و شد ی و " روشهه و 2 4۹ سره 5 ی ور ارگ دس زر و ی نو سک ۳ رِ: ی 1 + ار ۳ سس یگ :ین ی ۰ ۰ رد۳ رود 9 و ی ۱ و 1 دک ۰ : 2 1 را 1 ی تو ۰. دات هدر و ۳ ی 1 ۱ ی ۹ 1 یا یر ون اچ ۱ 1 1 1 می و 1 : ۶ 1 ع ۴ ر ود و ور ما 1 یا 6 ور ره کشت ها ۰ ۳ ۹ هر نا ۰ :: را ِ وا ها ز مات وزیا انب ی وا ترا یو و ۰ یا وش 0 2 ۹ چا ۶2 5 1 ی وت ها رای ۹ در اه مه ۳ . . ها را 4 ام از ۹ ض رک شبا ار ما ی 1 ی ام رت مش ۰ و ۰ : ۰ ب[ی ی و ۹ 5 ی ها هدس گم و 1 چ : ی ی رای ناخ اب با ْ : زک هک مه ۳ ۰ او ۰+ چه اواات ۳ ۱ جک 1 ۱ اک ۱ ٍ : - بسی کج ی تر تم ی را دهه خ هیت می دوو ول خاک حک و دم تو .9 اه 7 یم 4 نومه هراک متس نت مسر ی + وود کی مار ال و و ی ما ار مد ها کر رک یا ورد که ون دهد ی ی ۹ ۰ دج چا 0 ها یه ۹ ی یک و زک ۰ وه ی : در - مه زا ۱ 9 ۰ رک انکتهکیا ییا رو جنس ۸ رد یا 2 1 1 و هه هم 1 و ی ۹ از وب ما قم گرا " هاب اد یو 0 یا ریو 1 1 3 ۴ ۳ ور 62 رو ار اد و روک هه ترا وم ورگ ی ی ان و بخ وا چا اه ی ان ک ان اج وه اس و و اسرد و کی با اد ما اه پر ی 2 1 7 و اساا و ۴ مج رک یوار ی ها یم 7 ی ده و ۹۳ 4 یه ی هر 0 شا و او تن هه دار هما یو ؟ اس ام ین تام ۹ .حآ ۴ از نما هخ ی تی ۰ را ۹ دا 4 ره را ی ام و پا را زد دی 2 درب "و ۹ مس و رک وم ۳ و وا وی تور ی نی مه وا امس و ی زو ی ما که ۲ وا ی رک ی و و ی و وه با ور و . مر ای لِ ۹ ۰ چ رنه سس - ۰ ‌: ی ری 2 4" را یمه پا ی رد هی 8 اج اه ی یک با : اوه ژد را 0 ۳ 3 2 اه فسوی ار رم مود رب او یی ۷ کچ ی را ام ی ی ۵ را و یی ام کیت رس ی ۰ و راوخ وه تس ی ۱ مر دج ۳ رک ما 6 1 ۳ لح ی 8 رو فک دا و درگ ی اک دا ارو پا ۸ ی ۵ کم جح ود 1 ود اوه 2 از و وا را ۲ اش رم ره مد با هو هیچ ی ده ی اهن 0 ی دز امر و اس رل ار وا وله با یس ۹ ی ۰ 8 ی او نس سوم و مس ها ۳ که را / ز هم ۴ یی را که 8 ۲ لاو رت هه ناگ انا ی نس ار ی ی بو مج را و که ر ۳۳ میا ۲ 0 نا تا ی هرم و رگ نه دا تا ور ی - ام ای 0 ۳ ۲ ی اد ور وا اس اما 3 ی اه و و رن وی و را کی که رک رم مخ و جح وان اه ی و را اس و وا و یاون و رن هد و ی 0 رو را یه و ۹ کل وا 0 پوم ۱ چم مره بت هید ره 5 ی اد اس 7 کته ۰ وا کی کم وا همم و و اد و ۹ ی زر و با و ور جر و اد ۱ 9 و و ور نوا اد کین بو و و پا او اه وان و پر ی خر ۹۲ 0 ها 0 ۰ 0 هه ۲۲ ۷ و کا هر فرار و ۰ ۰ یک یا دا ی خاور کر ها رک یه ۶ بر ی و لش مها و۵ ۰" و 7۳1 ۸ و مش اج َ ی و > [ ۳ ندرم بش 7 ۲ ار پا فِ 4 و سد 7 مس ی ایو مها هش گنه از ی ها ز شص و ۸ ۹ 7 وه ی ی 1 #1 / [ ای ۶ : 5 : 2 ۲ ی ما ۶ ی 3 و ابو ۷ در تن وانفرو از ۸ 3 5 رش پچ تک 0۰ ۵ هی را در ی اه ار هر فکر سس ور ها گیر | ها ۷ کج اد و یک ی ۰ اهشید هه نز وب - شو 8 یا او یا شب هه رک مر ۰ او هما ار اد ۰ ۰ مچ دا ی اهر ی هه کن می تو تم وفا وا ۶ کر و و یاب دا ی ۲ ی چک هر ور 0 یا 1 ۱ ار 2 و و و و ری ۱ بل چگ زوم مه" :۰ وه ری وس وا ۳ و۶ رظ ۳2 مرو ۳ بر وا و و ایک 4 : ۵ 5 اه بای نک و ی ۵ ۱ 1 مه رن و راوید ۲ سوه سا و ۰ امد ما ید 1 17 و پر و 1 9 را رل وه وی ۱ ی : 4 ی یه نوی 0 9 رسد 9 ۹ , و و کر و 5 او کر گرد ار ماه بک لک و هاب ی نه و اس هک ی را ب0 رگ و درام را 8 یا درب یه لا شتا با دسا و شم ۹ ی ۳ با یه و یود ها 1 ۴ الیو 3 و و ای نهج وهم را ارگ اچ ۸: ‌ ها دم و ۳ ما + هام هر یورا و ین نر نام تم ۵ وا ی چا 9 که و رو ساره ۴ وی دا رو سک اک اد ار ها زا ر و 6 او 9 از ی رو مد : 9 کر ند . نز ار سیک .۰ ۰ ی 4۸ ۹۵ ها 5 . ۰ 3 جمور که اه را ی ال لس رج ده کیس کد مر گه دی گر ید دا یا اب ی دا ی 6 ها آرا هر رو ان وب رود یپ ما اچ. یار 3 اه زا کن یا ۲ اشک را رم و 3: ی : دهوپ ی 4 ۶ فر هاو مرا ام یا هو وا 9 را نده اه ان هر مو و ار را و ی ار ‌ سام هو 4 ۳ اه ور دو را اسب و وا ی یا 3 ۳ سه ی ۳" ۳ ۰ 7 ۳ تست ۵ اچ و اب هر هد ۳7 ها 33 5 ۴ ی | و را را حون مج و یا و ات رمع ی موی و نه نمی ی ۳ عم و ه و ۹ ی ای 1 هه ۷ سا رت و ی ( مهن و 1 ۱ 1 0 4 ۹ یر اور هک با و ۳ هجا در دون ۱ دی : ۸ رس گرد ۴ یاب 1 او ۳ 4 رم وا 1 6 کر ها سد را هریک اپ ام 6 م اینچ تا و وا هد ها اس رک ۹به از مه بو رن جر و ۱ج ۰ ار 4 من ۳ب ی و ۹ ۰ یی هت ما اج اه نا یر 4 وا ی ی یر 6 . ۰ هر رب ها گو و مه ۰. ا5 هه را ی گ ! ۳ .۷ جک ادزوه ها / 9 دای هد کر ۰ م1 ۰ ۰ 77۵ زو ۹ 8 ۹ 5 ید ۳ مود 6 ی ِا ۱ کدی که موی 4 ی ۰ .۰ یا لو وم دض َ وه باه ۸ ل ۱ + ۰ ۰ ۹ ۸ ی ۵ مت یک دا 9م ی دو را ۳ اک اپ رو و ی با هه ی کی رو 5 ریات نک سیب رن ی گم ی رک ۹ اس وب بر شا ۱ وهای و۵ : و و ی زج ای ۰ شش پر رک گر هه ی , .۱ 2 ی ی پ اس ۹ 9 ز سس اه ی روگ ای م سا ۳ زسظ 0 2 نم 3 و سا ۹ 2 کاس ماد ۱ ۶ ده اه 8 و وه ۷ ی زا رم سا و ۳ په 0 تا کر روا را یس اف 1 هس دن ی سیا تیج نا ب 9 اک ی را سا ۱ یک ۲ او نی ناو مرا ار را کم هم ی سا رو هو ی وا ۳ ی ۶ کوک 7 یی و [ (9۳ و و ۰ ۰ یا [ در هر هد هو هم نو سی : ۹ مات : و دی و ابر مه ور ق : وم ار امه ۳ 5 یچیه و و 4 ۸ ( ۰ سر ی ی ۰ و : پح ۳ اهاط ی ها + ام رم بط و کش یک ی اه او و وا و و ارو رم و هرز هر ی و سو جن را ساخت : ی ت ابوار ابا رن اج وی اوه هه را ال تا یوخ چا و ما ّ یز و رز ار 006 خر 0 00 رارق ابا چا اور ۷ 0 -------- صفحهٔ بعد -------- وزارت راه و شهرسازی دی ۲ دا ۱ مسا 8 ای ر اما ۱۷ مقررات ملی ساختمان ابران مبحث دواز دهم ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا دفتر مقررات ملّی ساختمان وبرایش چهارم ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- سرشناسه: ایران. وزارت راه و شهرسازی. دفتر مقررات ملّی ساختمان عنوان و نام پدید آور: ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا! تهیه کننده دفتر مقررات ملی ساختمان [وزارت راه و شهرسازی]. وضعیت ویراست: وبراست؟ مشخصات نشر: تهران. نشر توسعه ابران. ۱۳۹۲. مشخصات ظاهری: ۴ ص. فروست: مقررات ملّی ساختمان ایران: مبحث ۱۲ شایک: ۹۷۸-۶۰۰-۳۰۱-۰۰۱-۷. موضوع: ساختمان سازی - - قوانین و مقررات - - ابران موضوع: ساختمان سازی - - پیش بینی‌های ایمنی شناسه افزوده: ساختمان سازی - - پیش بینی‌های ایمنی - - استانداردها شناسه افزوده: مقررات ملّی ساختمان ابران؛ مبحث ۱۲. رده بندی کنگره: ۲ ج. ۲ م ‎٩‏ الف 1۱1۲1۳۴۰۲۱ رده بندی دبویی: ۳۳۳۵۵ شماره کنابشناسی ملّی: ۳۱۳۹۹۳۲ نام کتاب: مبحث ۱۳ ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا تهیه کننده: دفتر مقررات ملّی ساختمان ناشر: نشر توسعه ایران شمارگان: ۰ جلد شابک: ۹۷۸-۶۰۰-۳۰۱-۰۰۱-۷ نوبت چاپ: اول تاریخ چاپ: ۱۳۹۲ چاپ و صحافی: کانون حق چاپ برای تهیه کننده محفوظ است. -------- صفحهٔ بعد -------- مقررات ملّی ساختمان مجموعه‌ای است از ضوابط فنی. اجرایی و حقوقی لازم‌الرعایه در طراحی, نظارت و اجرای عملیات ساختمانی اعم از تخریب. نوسازی, توسعه بناء تعمیر و مرمت اساسی, تغییر کاربری و بهره‌برداری از ساختمان که به منظور تأمین ایمنی» بهره‌دهی مناسب. آسایش, بهداشت و صرفه اقتصادی فرد و جامعه وضع می‌گردد. در کشور ما و در کنار مقررات ملی ساختمان, مدارک فنی دیگر از قبیل آیین‌نامه‌های ساختمانی, استانداردها و آیین کارهای ساختمان‌سازی, مشخصات فنی ضمیمه پیمان‌ها و نشریات ارشادی و آموزشی توسط مراجع مختلف تدوین و انتشار می‌یابد که گرچه از نظر کیفی و محتوایی حایز اهمیت هستند. اما با مقررات ملّی ساختمان تمایزهای آشکاری دارند. أنچه مقررات ملی ساختمان را از این قبیل مدارک متمایز می‌سازد. الزامی بودن, اختصاری بودن و سازگار بودن آن با شرایط کشور از حیث نیروی انسانی ماهرء کیفیت و کمیت مصالح ساختمانی, توان اقتصادی و اقلیم و محیط می‌باشد تا از این طریق نیل به هدف‌های پیش گفته در حقیقت مقررات ملّی ساختمان. مجموعه‌ای از حداقل‌های مورد نیاز و بایدها و نبایدهای ساخت وساز است که با توجه به شرایط فنی و اجرائی و توان مهندسی کشور و با بهره‌گیری از آخرین دستاوردهای روز ملّی و بین‌المللی و برای آحاد جامعه کشورء تهیه و تدوین شده است. این وزارتخانه که در اجرای ماده ۳۳ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان وظیفه تدوین مقررات ملّی را به عهده دارد. از چند سال پیش طرح کلی تدوین مقررات ملّی ساختمان را تهیه و به مرحله اجرا گذاشته است که براساس آن. شورایی تحت عنوان «شورای تدوین مقررات ملی ساختمان» با عضویت اساتید و صاحبنظران برجسته کشور به منظور نظارت بر تهیه و هماهنگی بین مباحث از حیث شکل. ادبیات. واژه‌پردازی. حدود و دامنه کاربرد تشکیل داده و در کنار آن «کمیته‌های تخصصی» راء جهت مشارکت جامعه مهندسی کشور در تدوین مقررات ملّی ساختمان زیر نظر شورا به وجود آورده است. -------- صفحهٔ بعد -------- پس از تهیه پیش‌نویس مقدماتی مبحث موردنظرء کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث پیش‌نویس مذکور را مورد بررسی و تبادل نظر قرار داده و با انجام نظرخواهی از مراجع ذیصلاح نظیر سازمان‌های رسمی دولتی. مراکز علمی و دانشگاهی, موْسسات تحقیقاتی و کاربردی, انجمن‌ها و تشکل‌های حرفه‌ای و مهندسی, سازمان‌های نظام مهندسی ساختمان استان‌ها و شهرداریهای سراسر کشورء آخرین اصلاحات و تغییرات لازم را اعمال می‌نمایند. اعضای شورای مذکور به تایید اینجانب رسیده و به شهرداریها و دستگاههای اجرائی و جامعه از زمانی که این وظیفهٌ خطیر به این وزارتخانه محول گردیده. مجدانه سعی شده است با تشکیل شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان و کمیته‌های تخصصی مربوط به هر مبحث و کسب نظر از صاحب‌نظران و مراجع ذی‌صلاح بر غنای هر چه بیشتر مقررات ملّی ساختمان بیفزاید و این مجموعه را همان‌طور که منظور نظر قانون‌گذار بوده است در اختیار جامعه مهندسی کشور قرار دهد. بدین وسیله از تلاشها و زحمات جناب آقای مهندس ابوالفضل صومعلوء معاون محترم وزیر در امور مسکن و ساختمان و جناب آقای دکتر غلامرضا هوائی. مدیرکل محترم مقررات ملّی ساختمان و سایر کسانی که به نحوی در تدوین این مجلد همکاری نموده‌اند. سپاسگزاری می‌نمایم. وزیر راه و شهرسازی -------- صفحهٔ بعد -------- هیات تدوین کنندگان مبحث دواز دهم مقررات ملٍ سا ختمان (بر اساس حروف الفبا) الف) شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان دکتر محمدعلی آخوان بهابادی عضو مهندس محمدرضا اسماعیلی عضو دکتر اباذر اصغری عضو دکتر شهریار افندی‌زاده عضو دکتر محمدحسن بازیار عضو دکتر منوچهر بهرویان عضو مهندس علی‌اصغر جلال‌زاده عضو دکتر اسفندیار زبردست عضو مهندس ابوالفضل صومعلو رئیس ۹ دکتر محمدتقی کاظمی عضو دکتر ابوالقاسم کرامتی عضو ۹ دکتر محمود گلابچی عضو ۹ دکتر غلامرضا هوائی نایب رئیس و عضو مهندس رضا اشراقی عضو مهندس عزت ا... تقی زاده قهی رئیس و مسئول تهیه متن مهندس سید محمد تقی زاده عضو مهندس ناصر رهبر نماینده سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران مهندس محمد حسین سنگی نماینده وزارت تعاون, کار و رفاه اجتماعی مهندس سید محمد صباغ رضوی نماینده وزارت تعاون, کار و رفاه اجتماعی دکتر رضا عزتیان نماینده وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی مهندس سید احمد لطفی‌زاده نماینده سازمان نظام مهندسی ساختمان ج) دبیرخانه شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان مهندس سهیلا پاکروان معاون مدیرکل ومسئول دبیرخانه شورا مهندس لاله جعفر پوریانی کارشناس تدوین مقررات ملّی ساختمان دکتر بهنام مهرپرور رئیس گروه تدوین مقررات ملی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- عنوان مقدمه ۱-۳۲۳ کلیات ۱-۱-۲ هدف ۲-۱-۴۳ دامنه کاربرد ۳-۱-۲ تعاریف کلی و واژه‌ها ۴-۱-۲ مجوزهای خاص و اقدامات قبل از اجرا ۲-۲ ایمنی ۱-۲-۴۲ کلیات ۲-۲-۲ جلوگیری از سقوط افراد ۴-۲-۲ جلوگیری از حربق, سوختگی و برق گرفتگی ۱۵۱ ۱ ۱ ۱۳ ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳۲۳ بهداشت کار. محیط زبست. تسهیلات بهداشتی و رفاهی ۱-۳-۲ کلیات ۲-۳-۲ آب آشامیدنی ۳-۳-۲ سرویس‌های بهداشتی ۴-۳-۲ محل‌های تعویض لباس (رختکن) ۵-۳-۲ غذاخوری, محل اقامت و استراحت کارگران ۶-۳-۲ نور و روشنایی ۷-۳-۲ تهویه ۸-۳-۲ کمک‌های اولیه ۴-۲ وسایل و تجهیزات حفاظت فردی ۱-۴-۲ کلیات ۲-۴-۲ کلاه ایمنی ۳-۴-۲ حمایل بند کامل بدن و طناب مهار ۴-۴-۲ عینک ایمنی و سپر محافظ صورت ۵-۴-۲ ماسک تنفسی حفاظتی ۶-۴-۲ کفش و پوتین ایمنی ۷-۳-۲ چکمه و نیم چکمه لاستیکی ۸-۴-۲ دستکش حفاظتی ۹-۴-۲ لباس کار ۱-۴-۲ گوشی حفاظتی ۱۱-۴-۷۲ حلیقه نجات ۱۲-۴-۷۲ گتر حفاظتی ح ۳۱ ۳۱ ۳۴ ۳۴ ۳۴ ۳۴ ۳۵ ۳۵ ۳۵ ۳۷ ۳۷ ۳۸ ۳۸ ۳۸ ۳۹ ۳۹ ۳۰ ۳۰ ۳۰ ۳۱ ۳۱ ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۲ وسایل و سازه‌های حفاظتی ۱-۵-۲ کلیات ۲-۵-۲ جان پناه و نرده حفاظتی موقت ۳-۵-۲ پاخورهای حفاظتی ۴-۵-۲ راهرو سرپوشیده موقت ۵-۵-۲۳ سرپوش حفاظتی ۶-۵-۲ پوشش موقت فضاهای باز ۷-۵-7۲ سقف موقت ۸-۵-۳ تورهای ایمنی ۹-۵-۳ حصار حفاظتی موقت ۶-۲ وسایل, تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی ۱-۶-۲ کلیات ۲-۶-۲ دستگاه‌ها و وسایل موتوری بالابر ۳-۶-۲ وسایل موتوری نقل و انتقال, خاکبرداری و جابجایی مصالح ساختمانی ۷-۲ وسایل دسترسی ۱-۷-۲ کلیات ۲-۷-۲ داربست ۳-۷-۲ نردبان ۴-۷-۲ راه پله موقت ۵-۷-۲ راه شیب دار و گذرگاه ح -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲۳ تخریب ۱-۸-۲ کلیات ۲-۸-۲ تخریب کف و سقف ۳-۸-۲ تخریب دیوارها ۴-۸-۲ تخریب سازه‌های بتنی ۵-۸-۲ تخریب سازه‌های فولادی ۶-۸-۲ تخریب دودکش‌های بلند صنعتی و سازه‌های مشابه ۷-۸-۲ مصالح و ضایعات ۹-۳ عملیات خاکی ۱-۹-۲ کلبات ۲-۹-۲ گودبرداری (حفر طبقات زیرزمین و پی کنی ساختمان‌ها) ۲-۹-۲۳ حفاری چاه‌ها و مجاری آب و فاضلاب ۱۱۰-۲ کلیات ۲-۱۰-۲۳ اجرای سازه‌های فولادی ۳-۱۰-۲۳ اجرای سازه‌های بتنی ۱۱-۲ سایر مقررات مربوط ۱-۱۱-۳۲ کلیات ۲-۱۱-۷۲ تأسیسات گرمایی. تعویض هوا و تهویه مطبوع ۳-۱۱-۷۲ سیم کشی و نصب تأسیسات و تجهیزات برقی ۴-۱۱-۲۳ سیم کشی برای استفاده‌های موقت د ۵۷ ۵۷ ۶۰ ۶۰ ۶۱ ۶۱ ۶۳ ۶۳ ۶۵ ۶۵ ۶۷ ۶۹ ۷۱ ۷۱ ۷۱ ۷۳ ۷۵ ۷۵ ۷۵ ۷۶ ۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۱-۲ نصب قطعات پیش ساخته بتنی ۶-۱-۲ کار بر روی بام ساختمان‌هاء سقف‌های شیب دار و شکننده ۷-۱۱-۷۲ نقاشی و پوشش سطوح با مواد شیمیابی و با دیگر مواد قابل اشتعال ۸-۱۱-۲۳ حمل و نقل. جابجایی و انبار کردن مصالح -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه افزایش جمعیت شهری و نیاز به محل سکونت و کار در شهرها و به خصوص شهرهای بزرگ افزایش تراکم و افزایش ارزش املاک را به دنبال دارد. این افزایش‌ها عموماً باعث توسعه عمودی شهرها و افزایش طبقات ساختمانها در بالا و زیر همکف می‌شود. افزایش طبقات ساختمانها از یک طرف مدت ساخت را افزایش می‌دهد و از طرف دیگر نیاز به فضاهای شهری برای حمل و نقل, تخلیه و جابجایی مصالح و اجرای عملیات ساختمانی را افزایش می‌دهد. ساخت و ساز وسیع و حجیم در مناطق شهری اثر جدی بر ایمنی» محیط زیست و زندگی روزمره ساکنین این مناطق می‌گذارد. در چند دهه اخیر در اکثر کشورهای صنعتی و پیشرفته و یا در حال توسعه. ضوابط و مقرراتی کارساز برای کاهش خطرات ناشی از اجرای عملیات ساختمانی تدوین شده است. در کشور ما نیز در سال ۱۳۷۲ ویرایش اول و در سالهای ۱۳۸۰ و ۱۳۸۵ ویرایشهای دوم و سوم مبحث ۱۲ مقررات ملٌی ساختمان تحت عنوان "ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا" تدوین و ابلاغ گردیده است. ویرایش چهارم این مبحث با توجه به مسائلی که از طرف جامعه مهندسی و ادارات و سازمانهای ذیربط به شکل‌های مختلف مطرح گردیده تهیه شده است. در بازنگری جدید موارد زیر مد نظر قرار گرفته است. - ویرایش کلی. حذف موارد تکراری, کوتاه و ساده سازی متن مبحث تا حد امکان. - خطراتی که ایمنی.» محیط زیست و زندگی روزمره ساکنین مجاور کارگاه‌های ساختمانی را - ریسک. آرزیابی ریسک. مدیریت ریسک و به طور کلی مدیریت ایمنی کارگاه‌های ساختمانی. - ارتقای ایمنی و بهداشت کار شاغلین کارگاه‌های ساختمانی. - ایمنی گودبرداری و تخریب. - رعایت حق مالکیت مجاورین کارگاه ساختمانی در موقع اجرای عملیات ساختمانی به خصوص در گودبرداری. - ساده سازی متن و تفکیک وظایف و مسئولیت‌های دست اندرکاران . امید است با رفع ابهامات و نواقص در ویرایش قبلی و ارائه اطلاعات تکمیلی مورد نیازء زمینه اجرایی شدن بهتر و موْثرتر این مبحث در رابطه با کارگاه‌های ساختمانی فراهم آید. کمیته تخصصی مبحث دوازدهم مقررات ملّی ساختمان -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲ کلیات ۱-۲ کلیات ۱-۱-۲ هدف ۲-۱-۲۳ دامنه کاربرد رعایت مفاد این مبحث در انجام عملیات ساختمانی برای کلیه ساختمان‌های مشمول قانون نظام ۲-۱-۲۳ تعاربف کلی 9 واژه‌ها در این بخش تعاریف زیر ارائه می‌شود. سایر اصطلاحاتی که جنبه عمومی ندارد. در جای خود تعریف خواهند شد. برای اصطلاحاتی که در این مبحتثت تعریف نشده‌اند. معنای متداول آنها مورد ۱-۳-۱-۲ عملیات ساختمانی عملیات ساختمانی عبارت است از تخریب. خاکبرداری, خاکریزی. گودبرداری. حفاظت گودبرداری و ساخت قطعات پیش‌ساخته در محل کارگاه ساختمانی. حفر چاه‌ها و مجاری آب و فاضلاب و سایر ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۲-۳-۱-۲ کارگاه ساختمانی کار گاه ساختمانی محلی است که یک یا تعدادی از عملیات ساختمانی مندرج در بند ۱-۳-۱-۱۲ در آن انجام شود. در صورت اخذ مجوز برای استفاده از معابر مجاور کارگاه جهت انبار کردن مصالح؛ یا استقرار تجهیزات و ماشین‌آلات. این محل‌ها نیز جزء کارگاه ساختمانی محسوب می‌شود. ۲-۳-۱-۳ محل کار محل کار محلی است در محدوده کارگاه ساختمانی که در اختیار کارفرما باشد و کارگران به درخواست و به حساب کارفرما در آنجا مشغول کار باشند و برای انجام کار به آنجا وارد شوند. ۴-۳-۱-۲ وسایل و تجهیزات وسایل و تجهیزات عبارت است از ابزار»ء ماشین‌آلات. داربست‌هاء نردبان‌هاء سکوها و تجهیزات مشابه که در کارگاه ساختمانی به کار گرفته می‌شوند. ۵-۳-۱-۲ مرجع رسمی ساختمان مرجع رسمی ساختمان مرجعی است که طبق قانون» مسئول صدور پروانه ساختمان و نظارت و کنترل بر امر ساختمان سازی در محدوده مورد عمل خود باشد. ۶-۳-۱-۲ مرحع ذبصلاح مرجع ذیصلاح مرجعی است که طبق قانون. صلاحیت تدوین» تصویب یا ابلاغ ضوابط و مقررات ۷-۳-۱-۲ شخص ذیصلاح شخص ذیصلاح شخصی است که حسب مورد دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی یا کاردانی با تجربی در رشته مربوط از وزارت راه و شهرسازی یا دارای صلاحیت نظارت بر امور ایمنی, بهداشت کار و محیط زیست. یا پروانه مهارت فنی از وزارت تعاون, کار و رفاه اجتماعی در رشته مربوط و یا گواهی ویژه تردد و کار با ماشین‌آلات ساختمانی از اداره راهنمایی و رانندگی باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲ کلیات ۸-۳-۱-۲ مهندس ناظر مهندس ناظر (ناظر) شخصی حقیقی یا حقوقی دارای پروانه اشتغال به کار در یکی از رشته‌های ۹-۳-۱-۲ سازنده (مجری) سازنده (مجری) شخصی است حقیقی یا حقوقی که در زمینه اجرای ساختمان دارای پروانه اشتغال به کار از وزارت راه و شهرسازی است و با عقد قراردادهای همسان که با صاحب کار منعقد می‌نماید. اجرای عملیات ساختمانی را بر اساس نقشه‌های مصوب. مقررات ملی ساختمان و سایر مدارک منضم به قرارداد برعهده دارد. سازنده ساختمان نماینده صاحب کار در اجرای عملیات ساختمان بوده و پاسخگوی کلیه مراحل اجرای کار به ناظر و دیگر مراجع نظارت و کنترل ساختمان می‌باشد. ۱۰-۳-۱۲ صاحب کار بر طبق قرارداد کتبی به سازنده واگذار می‌نماید. در صورتی که صاحب کار دارای پروانه اشتغال به کار در زمینه اجرا باشد و خود راسا عملیات اجرایی را عهده‌دار شود. سازنده نیز محسوب می‌شود. ۱-۳-۱-۳ پیمانکار عملیات ساختمانی را بر طبق قرارداد کتبی با سازنده عهده‌دار می‌شود. ۱۳-۳-۱۳ خویش فرما خویش قرما شخحص حقیقی ذیصلاحی است که در کار گاه ساختمانی بدون بکار گیری کار گران دیگر -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۱۳-۳-۱-۲۳ کارفرما کارفرما شخصی است حقیقی یا حقوقی که یک یا چند نفر کارگر را در کارگاه ساختمانی به هزینه خود و با پرداخت مزد به کار می‌گمارد. اعم از اینکه پیمانکارجزء سازنده یا صاحب کار باشد. ۱۴-۳-۱۲ کارگر کارفرما کار کند. ۱۵-۳-۱۲ حفاظت حفاظت عبارت است از اقدامات و عملیاتی که به منظور نگهداری و مراقبت از افراد. اشیاء, اموال, ۱۶-۳-۱۲ ایمنی ایمنی عبارت است از: الف: مصون و محفوظ بودن کلیه کارگران و افرادی که به نحوی در کارگاه ساختمانی با عملیات ساختمانی ارتباط دارند. ب : مصون و محفوظ بودن کلیه افرادی که در مجاورت یا نزدیکی (شعاع موثر) کارگاه ساختمانی عبور و مرورء فعالیت یا زندگی می‌کنند. پ : حفاظت و مراقبت از ابنیه. خودروهاء تاسیسات. تجهیزات و نظایر آن در داخل یا مجاورت کار گاه ساختمانی. ۱۷-۳-۱-۲۳ خطر خطر به شرایطی اطلاق می‌شود که دارای پتانسیل رساندن آسیب و صدمه به افراد. خسارت به وسایل, تجهیرات. بناها و از بین بردن مواد 0 کاهش کارایی در اجرای یک عمل از قبل تعیین شده -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲ کلیات ۱۸-۳-۱۲ بهداشت کار (بهداشت حرفه‌ای) بهداشت کار (بهداشت حرفه‌ای) عبارت است از علم و فن پیشگیری از بیماری‌های ناشی از کار و ۱۹-۳-۱-۲ محیط زیست محیط زیست عبارت است از سلامت و بهداشت کلیه افرادی که در مجاورت یا نزدیکی (شعاع موثر) کارگاه ساختمانی عبور و مرورء فعالیت یا زندگی می‌کنند و همچنین جلوگیری از آلودگی هواء آب. خاک و آلودگی صوتی ناشی از عملیات ساختمانی. ۲۰-۳-۱۲ حادئه حادنه رخدادی غیر عمد است که به طور غیر منتظره‌ای اتفاق افتد ۳ باعثت خسارت مالی ۳ یا صدمه ۲۱-۳-۱۲ حادثه ناشی از کار حادثه ناشی از کار رخدادی است که در حین انجام وظیفه و به سبب آن برای شاغلین در کارگاه ساختمانی اتفاق افتد. همچنین حوادتی که حین کمک رسانی به افراد حادئه‌دیده نیز رخ دهد ۲۲-۳-۱۳۲۳ بیماری ناشی از کار با بیماری شغلی بیماری ناشی از کار یا بیماری شغلی بیماری است که در اثر اشتغال در محل کار برای کارگر به وجود آمده یا تشدید شده. و عامل اصلی و مرتبط با آن در محل کار و به عنوان عامل زیان‌آور در ۲۳-۳-۱۴۲۳ ریسک حاصلضرب احتمال وقوع یک رویداد یا مواجهه با عوامل زیان‌آور در پیامدهای حاصل از آن را ریسک می‌گویند. به بیان دیگرء ریسک عبارت است از احتمال بوجود آمدن آسیب و صدمه از یک -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۲۴-۳-۱۳ مدبریت ریسک مخاطرات فوق بوجود آیند. تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی در مورد اقدامات کنترلی به منظور اجتناب یا کاهش سطح ریسک‌هاء اجرای اقدامات کنترلی,. مشاهده 9 بازبینی موثر بودن اقدامات 9 مستندسازی ارزیابی ریسک یک روش منطقی برای تعیین اندازه کمّی و کیفی خطرات. و بررسی پیامدهای بالقوه ناشی از حوادث احتمالی بر روی افراد. مواد. تجهیزات و محیط است. در حقیقت از این طریق میزان کارآمدی روش‌های کنترلی موجود مشخص شده و داده‌های با ارزشی برای تصمیم‌گیری در زمینه کاهش ریسک خطرات. بهسازی سیستم‌های کنترلی و برنامه‌ریزی برای واکنش به آنها فراهم می‌شود. ۲۶-۳-۱۲ کار در ساعت غیر عادی کار در ساعت غیر عادی عبارت از کاری است که در خارج از وقت عادی و یا از پیش تعیین شده انجام شود. کار نگهبانان و کارگران حفاظت و ایمنی. کار در ساعت غیر عادی تلقی نمی‌شود. کار در شب عبارت از کاری است که بین ساعت ۲۲ لغایت ۶ بامداد روز بعد انجام گیرد. ۲۸-۳-۱۲ سازه موقت سازه موقت سازه‌ای است که برای تجهیز کارگاه و در جهت اجرای عملیات اصلی و حفاظتی به صورت موقت اجرا می‌شود. این سازه باید طبق آیین‌نامه‌های مربوط دارای پایداری و استحکام لازم در مقابل بارهای وارده باشد. ۲۹-۳-۱-۲ برچسب گذاری بررسی, شناسایی و نشانه گذاری یک ماده و یا ترکیب شیمیایی را برچسب گذاری گویند. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲۳ کلیات ۳۰-۳-۱۳ برگه اطلاعات ابمنی مواد برگه و یا مجموعه مطالب در خصوص اطلاعات ایمنی و بهداشتی یک ماده و یا ترکیب شیمیایی شامل اجزای مختلف کاربردی و قابل استفاده در موارد عادی و اضطراری می‌باشد. این اطلاعات شامل نام ماده و یا ترکیب شیمیایی» خصوصیات فیزیکی و شیمیایی کاربردهاء نحوه استفاده. درجه اشتعال, نحوه مقابله در شرایط نشت. آتش سوزی, مخاطرات بهداشتی برای انسان, قابلیت انفجار و اصولاً هرگونه اطلاعات با ارزش در مقابله و پاسخ در شرایط اضطراری و رعایت اصول ایمنی و بهداشتی مربوط بصورت خلاصه و کاربردی است. ۴-۱-۲ مجوزهای خاص و اقدامات قبل از اجرا ۱-۴-۱-۲ قبل از شروع عملیات ساختمانی اقدامات زیر باید توسط سازنده انجام شود: الف: کلیه پروانه‌ها و مجوزهای لازم به منظور اجرای عملیات ساختمانی, تخلیه و انبارکردن مصالح و تجهیزات. پارک ماشین‌آلات ساختمانی در پیاده‌روهاء خیابان‌ها و سایر فضاهای عمومی, استفاده از تسهیلات عمومی و همچنین کار در شب از مراجع ذیربط اخذ شود. مسدود و یا محدود نمودن پیاده‌روها و معابر عمومی با رعایت بند ۱-۲-۲-۱۲ مجاز خواهد بود. ب : طرح تجهیزکارگاه. نحوه حفاظت از درختان داخل و مجاورکارگاه و همچنین در اجرای دستورالعمل اجرایی گودبرداری‌های ساختمانی مصوب شورای تدوین مقررات ملّی ساختمان, پلان و عمق گودبرداری و نحوه حفاظت و پایداری دیواره های گود تهیه و به تأیید مرجع رسمی ساختمان رسیده و یک نسخه از آن جهت نظارت در اختیار ناظر قرار گیرد. پ : نقشه‌های اجرایی بررسی و در صورت مشاهده اشکال, نظرات پیشنهادی برای اصلاح به طورکتبی به صاحب کار و طراح اعلام شود. ت : برنامه زمانبندی کارء ساختار سازمانی اجرای کارء شرح وظایف و مسئولیت‌های کارکنان کلیدی و مستندات مربوط به تایید صلاحیت آنها کتباً به اطلاع صاحب کار و مهندس ناظر برسد. گردد. ج : قطع یا جابجایی انشعاب آب. برق, گاز و سایر تاسیسات زیر بنایی قبل از تخریب و گودبرداری. ۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۲-۴-۱-۳ سازنده موظف است کلیه نقشه‌ها و مشخصات فنی (از نظر ایستایی) وسایل و سازه‌های حفاظتی از قبیل راهرو سرپوشیده موقت. حصار حفاظتی موقت. توقفگاه و گذرگاه وسایل, تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی و همچنین شمع‌هاء سپرهاء پایه‌های پل‌هاء. حفاظ‌ها و دست اندازها و وسایل و تجهیزاتی از این قبیل را قبل از ساخت. نصب و بکارگیری به تأیید شخص ذیصلاح دارای پروانه اشتغال به کار مهندسی (در حدود صلاحیت مربوط) برساند و یک نسخه از آن را جهت حفاظتی موقت باید به تایید مرجع رسمی ساختمان نیز برسد. ۵-۱-۲ مسئولیت ایمنی, بهداشت کار و حفاظت محیط زبست ۱-۵-۱-۲ در هر کارگاه ساختمانی سازنده موظف است اقدامات لازم به منظور حفظ و تأمین ۲-۵-۱-۳ هرگاه یک یا چند کارفرما یا افراد خویش فرما به طور همزمان. در یک کارگاه ساختمانی مشغول به کار باشند. هر کارفرما در محدوده پیمان خود مسئول اجرای مقررات مربوط به ایمنی. بهداشت کار و حفاظت محیط زیست می‌باشد. کارفرمایانی که به طور همزمان در یک کارگاه ساختمانی مشغول فعالیت هستند. باید در اجرای مقررات مذکور با یکدیگر همکاری نموده و سازنده پا پیمانکار اصلی نیز مسئول مراقبت و ایجاد هماهنگی بین آنها می‌باشد. برقراری بیمه مسئولیت مدنی و شخحص ثالت از مسئولیت‌های سازنده» کارفرما و مسئولین مربوط نمی‌کاهد. ۳-۵-۱-۳ سازنده و کارفرمایان کارگاه‌های ساختمانی موظفند از شخص ذیصلاح دارای پروانه اشتغال یا مهارت فنی و یا گواهی ویژه در عملیات ساختمانی استفاده نمایند. بعلاوه» شاغلین در کارگاه‌های ساختمانی باید آموزش‌های بهداشت کار و ایمنی را فراگرفته و گواهی‌های مربوط را از مراجع ذیصلاح دریافت نموده باشند. ۴-۵-۱-۲ سازنده و سایر کارفرمایان کارگاه‌های ساختمانی موظفند برای تأمین ایمنی. سلامت و بهداشت کارگران. وسایل و تجهیزات لازم را بر اساس مقررات این مبحث تهیه و در اختیار آنها قرار دهند. چگونگی کاربرد این وسایل را به کارگران آموخته و نیز در مورد کاربرد وسایل و تجهیزات و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲ کلیات رعایت مقررات مذکور نظارت نمایند. کارگران نیز ملزم به استفاده و نگهداری از وسایل مذکور و ۵-۵-۱-۳ در کارگاه‌های با زیربنای بیش از ۳۰۰۰ مترمربع و یا ۱۸متر ارتفاع از روی پی. معرفی بعلاوه با توجه به دستورالعمل اجرایی گودبرداری‌های ساختمانی ابلاغی وزارت راه و شهرسازی در گودهای با خطر زیاد و بسیار زیاد بکارگیری شخص ذیصلاح و آشنا به مسائل ایمنی گودبرداری به عنوان ""مسئول ایمنی کارگاه گودبرداری" الزامی است. تعیین مسئول ایمنی رافع مسئولیت‌های اصلی سازنده نمی‌باشد. ۶-۵-۱-۲ در صورت احتمال وقوع حادثه. سازنده موظف است تا تأمین ایمنی و حفاظت لازم. از ادامه عملیات ساختمانی در موضع خطر خودداری نماید. در صورت وقوع حادثه منجر به خسارت. جرح یا فوت. سازنده موظف است پس از انجام اقدامات فوری برای رفع خطرء مراتب را حسب مورد به مراجع ذیربط گزارش نماید. ۷-۵-۱-۲ کارفرما نباید به هیچ کارگری اجازه دهد که خارج از ساعت عادی کارء به تنهایی مشغول به کار باشد. در صورت انجام کار در ساعت غیر عادی. باید روشنایی کافی. امکان برقراری ارتباط و نیز تمام خدمات مورد نیاز کارگران فراهم شود. ۸-۵-۱-۳ مهندس ناظر موظف به نظارت بر اجرای مقررات این مبحث در عملیات ساختمانی موضوع بند ۱۳-۱-۱۲ می‌باشد. هرگاه مهندس ناظر در ارتباط با عملیات ساختمانی, مواردی را خلاف این مبحث مشاهده نماید. باید ضمن تذکر کتبی به سازنده. مراتب را به مرجع رسمی ساختمان اعلام نماید. ۹-۵-۱-۲ شهرداری و سایر مراجع صدور پروانه ساختمان و همچنین سازمان نظام مهندسی ساختمان نیزر باید برعملکرد سازنده و مهندس ناظر نظارت نمایند. در صورت برور تخلف باید مراتب به شورای انتظامی نظام مهندسی ساختمان گزارش گردد. ۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲۳ ایمنی ۲-۲ ایمنی ۱-۲-۲ کلیات ۱-۱-۲-۲ سازنده باید نسبت به شناسایی شرایط و مخاطرات احتمالی محیط کار و ارزیابی ریسک‌هایی که ممکن است از این مخاطرات بوجود آید. اقدام نموده و اقدامات پیش گیرانه مناسب در جهت حذف مخاطرات احتمالی و به عبارت دیگر مدیریت ریسک را بعمل آورد. ۲-۱-۳-۲ سازنده موظف به پیام رسانی موثر و مطلوب به منظور تامین ایمنی, بهداشت کار و حفاظت محیط زیست در داخل و اطراف کارگاه ساختمانی با استفاده از علائم تصویری هشداردهنده. الزام کننده و آگاه کننده مطابق مفاد مبحث "علائم و تابلوها (مبحث بیستم مقررات ملّی ساختمان)" ۳-۱-۲-۳ کارگاه ساختمانی باید با رعایت مفاد بخش ۹-۵-۱۲ به طور مطمئن و ایمن محصور شده و از ورود افراد متفرقه و غیر مسئول به داخل آن جلوگیری به عمل آید. همچنین در اطراف کار گاه ساختمانی نصب تابلوها و علایم هشدار دهنده. که در شب و رور قابل روبت باشد. ضروری ۲-۲-۲۳ ایمنی عابران و مجاوران کارگاه ساختمانی ۱-۲-۲-۲ مسدود یا محدود نمودن موقت پیاده روها 0 سایر معابر 0 فضاهای عمومی. برای تخلبه مصالح, وسایل و تجهیزات و یا انجام عملیات ساختمانی ممنوع است. مگر با اخذ مجوز از مراجع ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم الف: وسایل, تجهیزات و مصالح ساختمانی باید در جایی قرار داده شوند که مخاطراتی برای عابران. خودروهاء تأسیسات عمومی, بناها و درختان مجاور کارگاه ساختمانی به وجود نیاورند. همجنین مانع دسترسی به تاسیسات و تجهیزات شهری از قبیل آب و برق و گاز. فاضلاب. شیرهای آتش نشانی و یا مانع دید علائم راهنمایی و رانندگی نشوند. مصالح, وسایل و تجهیزات فوق شب‌ها نیز باید به وسیله علائم درخشان و چراغ‌های قرمز احتیاط مشخص شوند. ب : در مواردی که نیاز به تخلیه مصالح ساختمانی در معابر عمومی یا مجاور آن باشد. باید مراقیت کافی به منظور جلوگیری از لغزش. فرو ریختن یا ریزش احتمالی آنها به عمل آید. پ : در مواردی که پایه‌های داربست (موضوع بخش ۲-۷-۱۲) در معابر عمومی قرار گیرد. باید با استفاده از وسایل موْثر از جا به جا شدن و حرکت پایه‌های آن جلوگیری شود. ۲-۲-۲-۲ هنگامی که بر اثر انجام عملیات ساختمانی خطری متوجه رفت و آمد عابران و یا از موارد زیر به کار گرفته شود: ب : قرار دادن نرده‌های حفاظتی متحرک در فاصله مناسب از محوطه خطر و نصب چراغ‌های چشمک زن با سایر علائم هشدار دهنده پ : نصب علائم آگاهی دهنده و وسایل کنترل مسیر در فاصله مناسب ۳-۳-۳-۳ در موارد زیر در تمام طول و عرض مجاور بناء احداث راهروی سرپوشیده موقت در راه عبور عمومی با رعایت مفاد بخش ۴-۵-۱۲ الزامی است: الف: در صورتی که فاصله بنای در دست تخریب از معابر عمومی کمتر از ۴۰ درصد ارتفاع آن باشد. ب : در صورتی که فاصله بنای در دست احداث یا تعمیر و بازسازی از معابر عمومی کمتر از ۲۵ درصد ارتفاع آن باشد. ۴-۲-۲-۲ در صورتی که راه عبور عمومی محدود 59 مسدود شده باشد. باید راه عبور موقت در محل مناسبی که به تأیید مراجع ذیربط برسد. ایجاد گردد. ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲ ایمنر ۵-۳-۳-۲ بر روی محل‌های حفاری که در معابر عمومی برای استفاده از تسهیلات عمومی یا نصب انشعابات مربوط صورت می‌گیرد. باید یک پل موقت عبور عابر پیاده با مقاومت و ایستایی لازم. با عرض حداقل ۱/۵ متر یا عرض پیاده رو و با نرده حفاظتی مناسب ایجاد شود. در صورتی که حفاری در محل تردد خودرو صورت گرفته باشد. باید موقتاً پلی با مقاومت کافی و با عرض مناسب که به تایید مرجع رسمی ساختمان می‌رسد. برای عبور خودروها ایجاد شود. ۶-۲-۲-۳ بیرون زدگی هریک از اجزاء سازه‌های موقت از قبیل حصار حفاظتی موقت کارگاه. سرپوش حفاظتی و داربست از محدوده بنای در دست ساخت ممنوع است مگر با رعایت مفاد بندهای ۱-۲-۲-۱۲ و ۲-۲-۲-۱۲ و ۳-۲-۲-۱۲و شرایط زیر: الف: فاصله عمودی بیرون زدگی از روی سطح پیاده رو نباید کمتر از ۲/۵ متر و از روی سطح سواره رو کمتر از ۴/۵ متر باشد. ب : درها و پنجره‌ها نباید از داخل کار گاه به سمت گذر عمومی باز شوند. ۳-۲-۲ جلوگیری از سقوط افراد ۱-۳-۲-۳ قسمت‌های مختلف کارگاه ساختمانی و محوطه اطراف آن از قبیل پلکان‌هاء. سطوح شیبدارء دهانه‌های باز در کف طبقات. چاه‌های آسانسور. اطراف سقف‌ها و دیوارهای باز و نیمه تمام طبقات. محل‌های عبور لوله‌های عمودی تأسیسات. چاه‌های در دست حفاری آب و فاضلاب. کانال‌هاء اطراف گودبرداری‌هاء گودال‌هاء. حوض‌ها و استخرهاء که احتمال خطر سقوط افراد را در بردارد. باید تا زمان پوشیده شدن و محصور شدن نهایی یا نصب حفاظ‌ها و نرده‌های دائم و اصلی, با رعایت مفاد بخش‌های ۲-۵-۱۲ و ۶-۵-۱۲ به وسیله پوشش‌ها یا نرده‌های حفاظتی محکم و مناسب و حسب مورد با استفاده از شبرنگ‌هاء چراغ‌ها و تابلوهای هشداردهنده مناسب و قابل رویت در طول روز و شب. به طور موقت حفاظت گردند. در کلیه موارد فوق. چنانچه احتمال سقوط و ریزش ابزار کار یا مصالح ساختمانی وجود داشته باشد. باید موقتاً نسبت به نصب پاخورهای مناسب طبق شرایط مندرج در بخش ۳-۵-۱۲ اقدام گردد. پوشش‌های موقتی. سرپوش دهانه‌ها و گذرگاه‌ها و نظایر آن مجاز نمی‌باشد. ۱۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۳-۳-۳-۳ برای جلوگیری از بروز خطرهایی که نمی‌توان به طرق دیگر ایمنی را تضمین نمود و همچنین برای جلوگیری از ورود افراد متفرقه به محوطه محصور شده یا منطقه خطر و نیز برای حفظ علائم نصب شده. باید مراقب یا مراقبینی در تمام طول روز و شب به کار گمارده شوند. به علاوه کارگاه ساختمانی یا قسمت‌های ساخته شده آن. نباید در شرایطی که خطری ایمنی, بهداشت کار و محیط زیست را تهدید کند. به حال خود رها شود. ۴-۲-۲ جلوگیری از حربق. سوختگی و برق گرفتگی ۱-۴-۲-۲ کلیات برای جلوگیری از حریق. سوختگی و برق گرفتگی رعایت الزامات زیر ضروری است: الف: در کلیه محل‌هایی که خطر آتش سوزی وجود دارد. کشیدن سیگار و روشن کردن آتش‌های روباز» روشن کردن وسایل روشنایی غیر محصور و وسایل گرمایشی غیر ایمن ممنوع است. در این محل‌ها باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث "علائم و نشانه‌ها (مبحث بیستم مقررات ملّی ساختمان)" تابلوهای هشداردهنده از قبیل «خطر آتش سوزی»» «سیگار نکشید» و «آتش روشن نکنید» نصب شود. رعایت آیین‌نامه " پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی در کارگاه‌ها" مصوب شورای عالی حفاظت فنی الزامی می‌باشد. ب : ضایعات مصالح قابل احتراق, باید در جای مناسبی جمع‌آوری و به طور روزانه از محل کار خارج و به محل‌های مجاز حمل شود. سوزاندن این مواد در محل کارگاه ساختمانی مجاز نمی‌باشد. پ : جمع آوری و انبار نمودن روغن. گریس, پارچه‌های روغنی. نخاله‌های آلوده به روغن و مواد نفتی و نظایر آن روی وسایل و تجهیزات ساختمانی یا در مجاورت آنها مجاز نمی‌باشد. ت : آنبار کردن و نگهداری موقت مواد و مصالح قابل احتراق و اشتعال از قبیل مواد سوختی, روغن. رنگ. تینر». چسب. کاغذ دیواری, پلی استایرن. چوب وگونی باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث"حفاظت ساختمان‌ها در برابر حریق (مبحث سوم مقررات ملّی ساختمان)" و آئین‌نامه پیشگیری و مبارزه با آتش‌سوزی در کارگاه‌ها مصوب شورای عالی حفاظت فنی صورت گیرد. ۲-۴-۲-۲ مایعات قابل اشتعال در خصوص مایعات قابل اشتعال رعایت موارد زیر الزامی می‌باشد: الف: قبل از سوختگیری باید موتور ماشین‌آلات ساختمانی خاموش شود و از ریختن مواد سوختی روی اگزوز و قسمت‌های داغ موتور جلوگیری گردد. ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲۳ ایمنی ب : مایعاتی که نقطه شعله زنی آنها کمتر از ۷ درجه سانتیگراد می‌باشد. نباید روی سطح زمین نگهداری شوند. مگر اینکه به صورت محدود در ظرف‌های کمتر از ۱۸ لیتر و داخل ظروف یا پ : خروجی و سرریز مخازن سوخت نباید در جایی تعبیه شده باشد که مواد مذکور روی موتورء اگزوزء تابلو برق, کلید برق, باطری و سایر منابع ایجاد جرقه. ریخته شود. ت : در جایی که بخار مایعات قابل اشتعال وجود دارد. نباید از وسایلی که تولید جرقه یا شعله می‌کند. از قبیل کبریت. فندک. سیگارء پیلوت گاز. چراغ و وسایل برقی جرقه زا استفاده شود. ث : ظروف محتوی مایعات سریع‌الاشتعال باید از جنس نسوز و نشکن و دارای درب کاملاً محکم و محفوظ بوده و بر روی آنها برچسب گذاری شده باشد. ۳-۴-۲-۲ وسایل گرم کننده موقت هنگام استفاده از وسایل گرم کننده موقت موارد زیر باید رعایت شود: الف: زمانی که در محل کار از بخاری یا هر وسیله گرم کننده به طور موقت استفاده می‌شود. باید کلیه ضوابط و مقررات مربوط از قبیل درجه حرارت. فاصله وسیله گرم کننده تا مواد قابل اشتعال و خروج گازهای مضر رعایت گردد. ب : وسایل گرم کننده موقت از قبیل بخاری‌ها در موقع استفاده باید به نحو مطمئن روی کف قرار داده شوند. به طوری که امکان واژگون شدن آنها وجود نداشته باشد. پ : وسایل گرم کننده برقی باید استاندارد باشد. استفاده از وسایل برقی دست ساز مجاز نمی‌باشد. ت : استفاده از وسایل گازسوز و نفت سوز بدون دودکش در فضاهای کاملاً بسته. بدون تهویه کافی هوا ممنوع می‌باشد. ث : باید از ریختن نفت در بخاری‌های نفتی. در هنگام روشن بودن آنها جلوگیری به عمل آید. ۴-۴-۲-۲ پخت قیر و آسفالت پخت قیر و آسفالت در کارگاههای ساختمانی باید با رعایت موارد زیر انجام شود: الف: بشکه و دیگ‌های پخت قیر و آسفالت در موقع استفاده باید در جای خود محکم شده باشند. به طوری که در حین کار هیچ خطری متوجه افراد نشود. ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دواز دهم ب : بشکه و دیگ‌های پخت قیر و أسفالت در موقع استفاده باید در خارج از ساختمان و در فضای باز قرار داده شوند. قراردادن آنها در معابر عمومی ممنوع می‌باشد مگر با رعایت کلیه موارد ایمنی. بهداشت کار و محیط زیست و کسب اجازه از مرجع رسمی ساختمان. پ : در موقع کار با دیگ‌های پخت قیر و أسفالت باید وسایل اطفاء حریق مناسب در دسترس باشد. ت : شیلنگ مشعل‌هایی که جهت پخت قیر و آسفالت و نصب ایزوگام به کار می‌رود باید مورد بازدید قرار گرفته و محل اتصال آن به مخزن و مشعل با بست به طور محکم مهار شده باشد. ث : ظروف محتوی قیر داغ, نباید در محوطه بسته نگهداری شود. مگر آنکه قسمتی از محوطه باز باشد و عمل تهویه به طور کامل و کافی انجام گیرد. ج : کارگرانی که به گرم کردن قیرء پخت. حمل و پخش آأسفالت اشتغال دارند باید به دستکش و ساعدبند حفاظتی مجهز باشند. بالا بردن آسفالت یا قیر داغ توسط کارگران از نردبان ممنوع است. چ : برای گرم کردن بشکه های محتوی قیر جامد باید ترتیبی اتخاذ گردد که ابتدا قسمت فوقانی قیر در ظرف ذوب شود و از حرارت دادن و تابش شعله به قسمت‌های زیرین ظرف قیر در ابتدای کار جلوگیری به عمل آید. ح : هنگام حرارت دادن بشکه قیرء باید درب آن کاملاً باز باشد. بعلاوه درپوش کاملاً مناسب و بتوان فوراً با قرار دادن آن. نسبت به خفه کردن آتش اقدام نمود. خ : سطل‌های مخصوص حمل قیر و آسفالت داغ, علاوه بر دسته اصلی, باید دارای دسته کوچکی در قسمت تحتانی باشند تا عمل تخلیه آنها به راحتی انجام شود. د : کارگران پخت قیر و آسفالت پس از پایان کارء مجاز به پاکسازی لباسی که بر تن دارند با مواد قابل اشتعال از قبیل بنزین نمی‌باشند. در اینگونه موارد باید ابتدا لباس خود را از تن خارج و سپس در محل مناسب نسبت به نظافت و پاکسازی آن با مواد بی‌خطر مناسب اقدام گردد. ۵-۴-۲-۳ دیگ‌های بخار کلیه دیگ‌های بخار و آب گرم اعم از اینکه به صورت موقت یا دائم مورد استفاده قرار گیرند. باید ساختمان)" و آئین‌نامه حفاظتی دیگ‌های بخار مصوب شورای عالی حفاظت فنی, نصب و راه اندازی ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲ ایمنی ۶-۴-۲-۲ برشکاری و جوشکاری با گاز و برق در برشکاری و جوشکاری با گاز و برق رعایت موارد زیر الزامی است: الف: قبل از شروع عملیات جوشکاری یا برشکاری حرارتی, بایدکلیه وسایل و ابزارهای اندازه‌گیری فشار. شدت جریان و نظایر آن و همچنین شیلنگ‌های گاز و هوا کنترل شوند. همچنین دستگاه‌ها و تجهیزاتی که برای جوشکاری و برشکاری به کار برده می‌شود باید به طور مرتب و بر آساس دستورالعمل کارخانه سازنده مورد بازرسی و کنترل قرار گیرد. ب : کارگران جوشکار باید هنگام کارء لباس کار مقاوم در برابر آتش و جرقه بر تن داشته و نیز مجهز به سار وسایل حفاظت فردی از جمله کفش. عینک. نقاب و دستکش ساق‌دار حفاظتی مطابق شرایط مندرج در فصل ۴-۱۲ باشند. همچنین لباس کار جوشکاران باید عاری از مواد روغنی. نفتی و سایر مواد قابل احتراق و اشتعال باشد. پ : در مکان‌هایی که مواد قابل احتراق و اشتعال نگهداری می‌شود. و یا در نزدیکی مواد یا دستگاه‌هایی که بخار و یا گازهای قابل اشتعال و قابل انفجار ایجاد می‌کنند. باید از عملیات جوشکاری و برشکاری حرارتی جلوگیری به عمل آید. ت : در مواردی که امکان دور کردن مواد قابل احتراق و اشتعال از محوطه جوشکاری و برشکاری حرارتی وجود ندارد. جهت جلوگیری از خطرات احتمالی باید این مواد با صفحات و مواد مقاوم در برابر آتش محصور و پوشانده شده و ضمن فراهم آوردن وسایل اطفاء حریق مناسب ث : در مواقعی که جوشکاری روی فلزات دارای پوشش قلع. روی و نظایر آن صورت می‌گیرد. لازم است سریعاً دود و گازهای ناشی از جوشکاری به طرق مناسب و موثر به خارج از محل کار ج : جوشکاران نباید از ظروف و بشکه‌هایی که قبلاً محتوی مواد نفتی, روغنی و یا سایر مواد قابل اشتعال و انفجار بوده‌اند. به عنوان تکیه‌گاه و زیر پایی استفاده نمایند. با توجه به مفاد بند ۲-۱-۷-۲ استفاده از بشکه بعنوان جایگاه کار کلاً ممنوع می‌باشد. چ : عملیات جوشکاری یا برشکاری حرارتی بر روی ظروف و مخازن خالی که قبلاً حاوی مواد قابل اشتعال و انفجار بوده و ممکن است در آن گازهای قابل اشتعال و انفجار ایجاد شود. باید داخل آن به طور کامل به وسیله بخار یا مواد موثر دیگر شستشو شده و دریچه‌های آن کاملاً باز باشد و یا قسمتی از حجم آن با آب پر شود. ۱۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ح : هیچ نوع ظرف بسته. حتی اگر عاری از مواد قابل اشتعال و انفجار باشد. نباید مورد جوشکاری یا برشکاری حرارتی قرار گیرد. مگر آنکه قبلاً منفذی در آن ایجاد شود. خ : برای نشت‌یابی شیلنگ‌های برشکاری و جوشکاری و اتصالات آنها باید از کف صابون استفاده شود. د : در هنگام تعویض مشعل برشکاری و جوشکاری, باید جریان گاز از طریق شیر و رگلاتور قطع گردد. از روش‌های خطرناک و غیر ایمن از قبیل خم کردن شیلنگ جهت انسداد آن باید اکیداً خودداری به عمل آید. ذ : برای روشن کردن مشعل برشکاری و جوشکاری باید از فندک یا شعله پیلوت (گیرانه) استفاده شود. ر: در هنگام انجام عملیات جوشکاری برقی در فضاهای مسدود و مرطوب. دستگاه جوشکاری باید در خارج از محیط بسته قرار گیرد. ز : بدنه دستگاه جوشکاری برقی باید دارای اتصال زمین موْثر بوده و همچنین کابل‌های آن دارای روکش عایق محکم و مقاوم و فاقد هرگونه خوردگی و زدگی باشد. ژ : در پایان هرگونه عملیات جوشکاری و برشکاری, باید محل کارء بازرسی و پس از اطمینان از عدم وجود خطر آتش سوزی در اثر جرقه‌های ناشی از جوشکاری و برشکاری, محل ترک شود. س : عملیات جوشکاری یا برشکاری حرارتی نباید بر روی ظروف و مخازن خالی که قبلاً حاوی مواد قابل انفجار و اشتعال بوده و ممکن است در آن گازهای قابل اشتعال و انفجار ایجاد شود. ۷-۴-۲-۲ مراقبت و نگهداری از سیلندرهای گاز تحت فشار در خصوص مراقبت و نگهداری از سیلندرهای گاز تحت فشار رعایت موارد زیر الزامی می‌باشد: الف: شیر سیلندرها باید با دست و بدون استفاده از چکش و آچار باز شود و در صورت لزوم از آچارهای مخصوص استفاده شود. ب : سیلندرهایی که مورد استفاده نباشند. باید طوری در فضای آزاد خارج از بنا قرار داده شوند که از تابش مستقیم نور خورشید یا درجه حرارت بالا و نیز وارد آمدن ضربه, محافظت شوند. پ : سیلندرها نباید از هیچ ارتفاعی به پایین پرتاپ شوند. در ضمن برای بالا بردن و پایین آوردن آنهاء لازم است از کلاف‌های مخصوص استفاده شود. ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲-۲ ایمنر ت : سیلندرها باید از محل جوشکاری و برشکاری فاصله کافی داشته باشند به طوری که جرقه. براده یا شعله به آزها نرسد. در صورتی که این امر امکان پذیر نباشد باید از موانع ضد آتش استفاده شود. ث : به منظور پیشگیری از خطر اشتعال و انفجار سیلندرهای گاز اکسیژن, باید از آلودگی شیرآلات و اتصالات آن به روغن و گریس خوداری شود. خ : چنانچه سیلندرها دارای نشت گاز باشند. باید بلافاصله از محل کار دور و در فضای باز و کاملاً دور از شعله یا جرقه یا منابع حرارت زاء به آهستگی و به تدریج تخلیه شوند. همچنین باید از بکار بردن سیلندری که شیر آن نسبت به بدنه تغییر وضعیت داشته باشد.ء خودداری شود. د: شیلنگ‌های کاز باید سالم و بدون ترک باشد و همواره جهت اتصال شیلنگ به سیلندرها از بست استاندارد استفاده شده و از بکارگیری سیم به جای بست خوداری گردد. ذ : در صورتی که نیاز به گرم کردن شیر سیلندر استیلن باشد. این کار باید به وسیله آب گرم انجام ۸-۴-۲-۲ خطوط انتقال نیروی برق در خصوص خطوط انتقال نیروی برق رعایت موارد زیر الزامی است: الف: قبل از شروع عملیات ساختمانی سازنده باید حریم خطوط برق عبوری از مجاور ملک را مورد بررسی قرارداده و پس از پیش‌بینی‌های لازم جهت اجرای عملیات ساختمانی و کسب نظر مهندس ناظرء عملیات ساختمانی را شروع نماید. ب : کلیه هادی‌ها. خطوط و تأسیسات برقی در محوطه و حریم کارگاه ساختمانی باید برقدار فرض پ : برای جلوگیری از خطر برق گرفتگی و کاهش آثار زیان آور میدان‌های الکترومغناطیسی ناشی از خطوط برق فشار قوی. باید مقررات مربوط به حریم خطوط انتقال و توزیع نیروی برق در کلیه عملیات ساختمانی و نیز در تعیین محل احداث بنا و تأسیسات. رعایت گردد. ۱۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ت : کلیه سیم کشی‌های موقت و دائم و نصب تجهیزات برقی باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث" طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌ها (مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان)" و آیین‌نامه "حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کارگاه‌ها" مصوب شورای عالی حفاظت فنی ث : قبل از هر گونه گودبرداری و حفاری, باید در مورد وجود کابل‌های زیرزمینی انتقال و توزیع نیروی برق در منطقه عملیات. بررسی لازم به عمل آمده و ضمن استعلام از مراجع ذیربط حریم‌های قانونی رعایت و در صورت لزوم اقدامات احتیاطی از قبیل قطع جریان» تغییر موقت یا دائم مسیرء حفاظت و ایزوله کردن این خطوط توسط مراجع مذکور انجام شود. ج : قبل از شروع عملیات ساختمانی در مجاورت خطوط هوایی برق فشار ضعیف. باید مراتب به مسئولین و مراجع ذیربط اطلاع داده شود تا اقدامات احتیاطی لازم از قبیل قطع جریان, تغییر موقت یا دائم مسیر یا روکش کردن خطوط مجاور ساختمان با لوله‌های پلی اتیلن یا ۹-۴-۲-۲ وسائل و تجهیزات اطفاء حریق در استفاده از وسایل و تجهیزات اطفاء حریق رعایت موارد زیر الزامی است: الف: سطل‌های آب و ماسه و کپسول‌های خاموش کننده (متناسب با نوع حریق) و سایر وسایل قابل حمل که به منظور اطفاء حریق به کار می‌روند. به همراه علائم و نشانه‌های ایمنی باید در قسمت‌های مختلف کارگاه ساختمانی به نحوی که همواره در معرض دید و دسترس باشند نصب و آماده استفاده گردند. ب : در مواقعی که لوله‌ها و شیرهای آتش‌نشانی باید به صورت بخشی از تأسیسات دائمی ساختمان مورد استفاده قرار گیرند. لازم است با نظارت مراجع ذیصلاح نصب و آماده بهره‌برداری شوند. همچنین باید همیشه فاصله این لوله‌ها و شیرها تا خیابان مشخص و در شعاع ۲ متری از شیرهای برداشت (شیر آتش‌نشانی) یا فاصله بین آنها و خیابان. نباید هیچ گونه مصالح یا ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲۳ بهداشت کارء محیط زیست. تسهیلات بهداشتی و رفاهی ۳-۲ بهداشت کار. محیط زیست. تسهیلات بهداشتی و رفاهی ۱-۳-۲ کلیات ۱-۱-۳-۳ سازنده باید نسبت به آرزیابی ریسک‌های بهداشت کار شامل کلیهٌ خطرات و عوامل زیان آور مرتبط با کارگاه‌های ساختمانی اقدام نموده و براساس اولویت‌های حاصل شده از فرایند ارزیابی ریسک مربوط. برنامه‌های خود را در خصوص کنترل خطرات و عوامل زیان آور محل‌های کار به مورد ۲-۱-۳-۲ سازنده باید اولویت اقدامات کنترلی را بر انجام اقدامات کنترلی در مبدأً ایجاد خطرات و عوامل زیان آور در محل‌های کار کارگاه ساختمانی قرار دهد. -۱-۳-۲۳‏ مواد شیمیایی و ترکیبات مورد استفاده در محل‌های کار از قبیل ظروف حاوی حلال‌هاء مواد قابل اشتعال و احتراق, اسیدهاء فلوئور و سایر مواد مورد استفاده باید دارای برچسب بوده و فقط برای مصرف روزانه نگهداری شود. نگهداری حجم‌های بیش از نیاز روزانه در محل‌های کار ممنوع است و باید در انبار مواد شیمیایی کارگاه ساختمانی و تحت دستورالعمل انبارداری مواد ۴-۱-۳-۲ مواد و ترکیبات شیمیایی مورد استفاده در کارگاه‌های ساختمانی باید دارای برگه اطلاعات ایمنی مواد باشد و یک نسخه از آن در داخل کارگاه ساختمانی نگهداری شود. ۵-۱-۳-۲ در عملیات ساختمانی, به کارگرانی که به طور مستمر با گچ. سیمان یا سایر مواد آلوده کننده تماس مستقیم دارند. باید یک بار برای هر شیفت کاری شیر داده شود. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۶-۱-۳-۲ کلیه شاغلین کارگاه‌های ساختمانی, باید دارای کارت سلامت شغلی معتبر بوده. و استعداد جسمانی و روانی متناسب با کارهای ارجاع شده را داشته باشند. ۷-۱-۳-۲ در صورتیکه میزان آلاینده‌ها در محل کار و یا اطراف از مواجهه مجاز بیشتر باشد کارفرما مکلف به پیش‌بینی تمهیدات لازم برای کاهش میزان آلاینده‌ها می‌باشد. ۸-۱-۳-۳ سازنده موظف است فعالیت‌های خود را به نحوی انجام دهد که این فعالیت‌ها باعث ساختمانی باعت آسیب به درختان داخل 2 مجاور کار گاه ساختمانی 9 آلودگی آب 0 خاک نشود. ۹-۱-۳-۲ سازنده موظف است برنامه‌های کنترلی مناسب را جهت کاهش آلاینده‌ها به کمتر از حد استاندارد مواجهه شغلی به شرح زیر به عمل آورد: الف: حذف خطر ب : جداسازی محل‌های خطرناک ت : محدود سازی ساعت کار شاغلین و افراد در معرض خطر به منظور کاهش مدت زمان مواجهه و نیز جابجایی افراد. ۱-۱-۳-۲ سازنده باید دستورالعمل اجرایی در وضعیت بحرانی و خطرناک را با توجه به نوع کار شرایط محیطی و موقعیت پروژه تدوین کند تا به موقع در جهت واکنش به شرایط اضطراری به اجرا بگذارد. ۱۱-۱-۳۴۳۲ به منظور حفظ سلامت و تامین ایمنی کا رگران. عابران و مجاورین کار گاه ساختمانی. سازنده باید اقدامات لازم جهت کنترل گرما و حرارت زیادء رطوبت و بخار داغ, سر و صدا و ارتعاش, گرد و غبار دود و سایر عوامل آلوده کننده محیط ریست در کار گاه ساختمانی و اطراف آن را بعمل آورد. ۲۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۱-۳-۲ برای حفظ و تامین سلامتی کارگران در اثر سرما زدگی و یا سایر عوارض ناشی از سرماء سازنده باید تمهیدات لازم ر بعمل آورد. ۳-۱-۳-۳ رها سازی هر گونه نخاله. فاضلاب و پسماندهای باقی مانده از فرایندهای عملیات ساختمانی در محیط زیست ممنوع است. دفع اینگونه مواد و ضایعات باید مطابق با قانون "مدیریت ۱۴-۱-۳۲ حمل و نقل دستی و جابجایی بار باید مطابق آیین‌نامه "حفاظتی حمل دستی بار" درمان و آموزش پزشکی انجام شود. ۱۵-۱-۳-۲۳ در حین اجرای کار اعمالی از قبیل خوردن. آشامیدن و استعمال دخانیات ممنوع می‌باشد. این موضوع باید توسط سازنده به نحو مقتضی به اطلاع شاغلین کارگاه‌های ساختمانی رسیده و از آن جلوگیری شود. ۱۶-۱-۳-۲ سازنده باید در کارگاه‌های ساختمانی با بعد کارگری بیش از ۲۰۰ نفر شاغل, نسبت به تشکیل خانه بهداشت اقدام نموده. و امکانات لازرم جهت ارائه کمک‌های اولیه و خدمات بهداشت کار را فراهم نماید. ساختمانی اجرا نماید. این قوانین و مقررات باید در محل مناسبی در کارگاه ساختمانی در دسترس و رویت همگان قرار گیرد. مطابق با آئین‌نامه "تسهیلات بهداشتی" وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی, باید تسهیلات رفاهی و بهداشتی لازم تامین و در دسترس کارگران قرار گیرد. ۲۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۲-۳-۳ آب آشامیدنی ۱-۲-۳-۲ در تمام محل‌های کار در کارگاه ساختمانی, باید آب آشامیدنی سالم. گوارا و کافی در اختیار کارگران قرار گیرد. ضمناً به کار گرانی که در گرمای زیاد برای مدت مدیدی کار می‌کنند باید قرص‌های نمک طعام داده شود. ۲-۲-۳-۲ آب آشامیدنی باید از منابع بهداشتی تأیید شده تهیه شود و کلیه نکات بهداشتی از نظر سالم نگه داشتن مخازن و ظروف نگهداری آب رعایت گردد. ۳-۲-۳-۲ چنانچه در کارگاه ساختمانی برای مصارف غیر آشامیدنی. آب ذخیره و نگهداری شود. باید بر روی مخازن و شیرهای برداشت تابلوی «غیر قابل شرب» نصب شود. ۳-۳-۲ سرویس‌های بهداشتی ۱-۳-۳-۲ در هر کار گاه ساختمانی باید به ازای هر ۳۵ نفر کار گر حداقل یک توالت و روشوبی بهداشتی و محصور با آب و وسایل کافی شستشو ساخته و آماده شود. در هر حال در هرکارگاه ۴-۳-۲۳ محل‌های تعویض لباس (رختکن) ۱-۴-۳-۳ در هر کارگاه ساختمانی باید متناسب با فضای کارگاه محلی سرپوشیده و بهداشتی. برای تعویض و نگهداری لباس کارگران فراهم شود. ۵-۳-۲ غذا خوری. محل اقامت و استراحت کارگران ۱-۵-۳-۳ در هر کارگاه ساختمانی, باید محل‌هایی برای غذا خوری و همچنین محل‌های مناسب کافی و مجزا برای اقامت و استراحت موقت کارگرانی که به دلیل دوری محل کار از محل سکونت آنهاء یا درخواست کارفرما یا حسب وظیفه مجبور به اقامت در کارگاه باشند. با وسایل و امکانات مورد نیاز فراهم شود. ۲۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۲۳ بهداشت کار محیط زیست. تسهیلات بهداشتی و رفاهی ۶-۳-۲۳ نور و روشنایی مناسب و درصورت لزوم وسیله روشنایی قابل حمل, در محل‌های کارء عبور و مرور» سرویس‌های بهداشتی, رختکن, غذاخوری, اقامت و استراحت کارگران فراهم شود. ۷-۳-۲ تهوبه ۱-۷-۳-۳ کلیه محل‌های کار.ء رختکن. سرویس‌های بهداشتی, اقامت. استراحت و غذا خوری کارگران. باید به طور طبیعی یا مصنوعی تهویه شوند. به گونه‌ای که هوای کافی و سالم برای محل‌های فوق فراهم شود. ۸-۳-۲ کمک‌های اولیه ۱-۸-۳-۲ درکلیه کارگاه‌های ساختمانی, باید با توجه به نوع کار و متناسب با تعداد کارگران. وسایل کمک‌های اولیه فراهم و آموزش افراد در این زمینه. تامین شود. همچنین تمهیدات لازم برای ارتباط فوری با بخش‌های امداد و نجات و انتقال اضطراری کارگران آسیب دیده یا کارگرانی که دچار بیماری‌های ناگهانی شوند. به مراکز پزشکی به عمل آید. ۲-۸-۳-۲ جعسه کمک‌های اولیه باید دارای وسایل صروری اعلام شده از طریق مراجع ذ یر بط باشد. این جعبه باید توسط سازنده تهیه و در جای مناسب نصب و از هرگونه آلودگی و گردوغبار دورنگه داشته شود و همیشه در دسترس کارگران باشد. ۳-۸-۳-۲ درکلیه کارگاه‌های ساختمانی, باید وسایل ارتباطی برای تماس فوری با مراکز اورژانس و آتش نشانی فراهم گردد. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲ وسایل و تجهیزات حفاظت فردی ۴-۲ وسایل و تجهیزات حفاظت فردی ۱-۴-۲ کلیات ۱-۱-۴-۳ وسایل و تجهیزات حفاظت فردی وسایلی از قبیل کلاه ایمنی. ماسک تنفسی, گوشی حفاظتی و حمایل بند کامل بدن است که برای حذف تماس مستقیم با عوامل زیان آور و یا مخاطره آمیز در محل کارء باید کارگران, افراد خویش فرما و سایر کسانی که در کارگاه ساختمانی فعالیت و یا به دلیلی وارد کارگاه می‌شوند. متناسب با نوع عوامل زیان آور محل کارء آنها را مورد استفاده قرار دهند. کارفرما موظف است این وسایل را تهیه و در اختیار افراد مذکور قراردهد و بر ۲-۱-۴-۲ کلیه وسایل و تحهیزات حفاظت فردی باید از نظر کیفیت مواد مورد استفاده و مشخصات فنی ساخت. مطابق با استانداردهای ملی ایران یا سایر استاندارهای مورد قبول وزارت تعاون. کار و رفاه اجتماعی و یا برحسب مورد وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی باشند. ۳-۱-۴-۲ کلیه وسایل و تجهیزات حفاظت فردی باید به طور مستمر توسط اشخاص ذیصلاح آماده باشند. ۴-۱-۴-۲ کلیه وسایل حفاظت فردی که قبلاً مورد استفاده قرار نگرفته‌اند. باید قبل از اینکه در اختیار کارگران قرار گیرند. توسط اشخاص ذیصلاح کنترل و اجازه استفاده از آنها داده شود. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۵-۱-۴-۲ در تهیه و کاربرد وسایل و تجهیزات حفاظت فردی باید ضوابط مندرج در آیین‌نامه لحاظ گردد. ۲-۴-۲ کلاه ایمنی ۱-۲-۴-۲ در کلیه کارگاههای ساختمانی که در آنها احتمال وارد آمدن صدماتی به سر افراد در اثر سقوط فرد از ارتفاع یا سقوط وسایل, تجهیزات و مصالح و یا برخورد با موانع وجود دارد. باید از کلاه ایمنی استاندارد استفاده شود. ۳-۴-۲ حمایل بندکامل بدن و طناب مهار ۱-۳-۳-۳ برای کارهایی از قبیل جوشکاری, سیم کشی و یا هر نوع کار دیگر در ارتفاع که امکان تعبیه سازه‌های حفاظتی برای جلوگیری از سقوط کارگران وجود نداشته باشد. باید وسایل و تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع از قبیل حمایل بند کامل بدن. طناب مهار (طناب تکیه گاهی) 0 سایر وسایل متوقف کننده از نوع استاندارد تهیه و در اختیار آنان قرار داده شود. ۲-۳-۴-۳ قبل از هر بار استفاده از وسایل و تجهیزات حفاظت فردی کار در ارتفاع» کلیه قسمت‌ها و اجزاء آن باید از نظر داشتن خوردگی, پارگی, بریدگی و یا هر گونه عیب و نقص دیگر ۳-۳-۴-۳ کارگرانی که در عمق چاه کار می‌کنند. باید مجهز به حمایل بند کامل بدن و طناب ۱-۴-۴-۲ به هنگام جوشکاری, برشکاری, آهنگری, ماسه پاشی (سند بلاست)» بتن پاشی (شاتکریت) و نظایر آن که نوع کار باعث ایجاد خطرهایی برای سر و صورت و چشم کارگران می‌شود. باید عینک ۳۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲۳ وسایل و تجهیزات حفاظت فردی ایمنی سپرمحافظ صورث استاندارد. مناسب با نوع کار و خطرهای مربوط تهیه و در اختیار آنان ۲-۴-۴-۳ برای کارگران ماسه پاش و بتن پاش و از این قبیل, علاوه بر موارد فوق باید سرپوش و ۳-۴-۳-۳ در محیط‌های کاری که احتمال وجود تابش‌های نوری (فرابنفش, مادون قرمز) گردوغبار. گازها و بخارات مضر وجود دارد. باید جهت پیشگیری از عوارض چشمی, حساسیت و ۵-۴-۲ ماسک تنفسی حفاظتی ۱-۵-۴-۲ در مواردی که جلوگیری از انتشار گرد و غبار گازها و بخارهای شیمیایی زیان آور و یا تهویه محیط آلوده به مواد مزبور, از لحاظ فنی ممکن نباشد. باید ماسک تنفسی حفاظتی استاندارد. مناسب با نوع کارء شرایط محیط و خطرهای مربوط تهیه و در اختیار کارگران قرار داده شود. ۲-۵-۴-۲ ماسک تنفسی که مورد استفاده قرار گرفته است. قبل از اینکه در اختیار فرد دیگری ۳-۵-۴-۳ ماسک‌های تنفسی را در مواقعی که مورد استفاده نمی‌باشند. باید در محفظه‌های در بسته نگهداری نمود. ۱-۶-۳-۳ برای کلیه کارگرانی که هنگام کار. پاهایشان در معرض خطر برخورد با اجسام داغ و برنده و یا سقوط اجسام قرار دارند. باید کفش و پوتین ایمنی استاندارد. متناسب با نوع کار و خطرهای مربوط تهیه و در اختیار آنها قرار گیرد. همچنین برای کارگرانی که در معرض خطر برق ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۲-۶-۴-۲ کفش‌ها و پوتین‌های ایمنی باید به راحتی قابل پوشیدن و درآوردن باشند و بند آنها ۷-۴-۲ چکمه و نیم چکمه لاستیکی ۱-۷-۴-۲ در عملیات بتن ریزی و در مواردی که کار ساختمانی الزاماً در آب انجام می‌شود. به منظور حفاظت پای کارگران در مقابل بتن. رطوبت. آب. گل و از این قبیل, باید به تناسب نوع کار ۸-۴-۲ دستکش حفاظتی ۱-۸-۴-۲ برای حفاظت دست کار گرانی که با اشیاء داغ تیر برنده و9 خشن 9 یا مواد خورنده 9 تحریک کننده پوست سر و کار دارند. باید دستکش‌های حفاظتی استاندارد و ساقه دارء متناسب با نوع کار و خطرهای مربوط تهیه و در اختیار آنان قرارداده شود. کارگرانی که با دستگاه مته برقی و ۲-۸-۳-۳ به منظور حفظ جان کارگران برق کار که به هنگام کار در معرض خطر برق گرفتگی ۹-۴-۲ لباس کار ۱-۹-۴-۲ در تمام محل‌های کارء باید لباس کارء متناسب با نوع کار و خطرهایی که کارگر با آن مواجه است. در اختیار وی قرار گیرد. به علاوه لباس کار باید طوری تهیه شود که موجب بروز حادثه نشود وکارگر بتواند با آن به راحتی وظایف خود را انجام دهد. همچنین قسمت‌هایی از لباس کار که در تماس با بدن کارگر می‌باشد باید فاقد زبری, لبه‌های تیز و برجسته باشد تا از تحریک پوست و یا عوارض دیگر جلوگیری بعمل آید. ۲-۹-۴-۲ لباس کار باید متناسب با بدن کارگر استفاده کننده بوده و هیچ قسمت آن آزاد نباشد. جیب‌های آن کوچک و تعداد آنها کم و همچنین شلوار آن باید بدون دوبل باشد. ۳۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۴-۲۳ وسایل و تجهیزات حفاظت فردی ۳-۹-۴-۲ برای جوشکاری و مشاغل مشابه آن که کارگران در معرض پرتاب جرقه و سوختگی قرار دارند. باید لباس کار مقاوم در برابر جرقه و آتش استاندارد تهیه و در اختیار آنان قرار گیرد. ۴-۹-۴-۲ برای کارگرانی که در هوای بارانی و محیط‌های بسیار مرطوب یا سرد کار می‌کنند. باید لباس متناسب با نوع کار و محیط تهیه و تحویل آنها گردد. ۱۰-۴-۳۲ گوشی حفاظتی ۱-۱-۴-۲ هرگاه در محل کارء کارگران در معرض صداهای شدید و مداوم باشند باید گوشی ۲-۱-۴-۲ حفاظ گوش باید همه روزه تمیز شود مگر انواع یکبار مصرف آن که بعد از استفاده. ۲۳-۱۰-۴۲ در مواقعی که گوشی حفاظتی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد باید در جلد مخصوصی نگهداری شود تا در اثر تماس با روغن و چربی و سایر مواد دچار آلودگی و فرسودگی نگردد. ۱-۴-۲ حلیقه نجات ۱-۱۱-۴۲ در موقع کار بر فراز و یا نزدیکی آب و موقعی که خطر غرق شدن وجود دارد باید ۱۲-۴-۷۲ گتر حفاظتی ۱-۱۲-۴۳ به منظور حفاظت قسمت‌های پایینی ساق پای کارگرانی که در معرض پاشش فلزات مذاب یا جرقه‌های جوشکاری یا برشکاری قرار دارند باید گتر حافظتی مناسب تهیه و در اختیار آنها ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ وسایل و سازه‌های حفاظتی ۵-۲۳ وسایل و سازه‌های حفاظتی ۱-۵-۲۳ کلیات ۱-۱-۵-۳ در طراحی قسمت‌های مختلف وسایل و سازه‌های حفاظتی که تحت تاثیر بارهای ثقلی و یا بارهای ناشی از اثرات محیطی قرار می‌گیرند. باید مفاد مبحث "بارهای وارده بر ساختمان (مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان)" رعایت گردد. ۲-۵-۲۳ جان پناه و نرده حفاظتی موقت مندرج در بند ۱-۳-۲-۱۲ که ارتفاع سقوط بیش از ۱۲۰ سانتی‌متر باشد نصب گردد. ۲-۳-۵-7 ارتفاع نرده حفاظتی موقت از کف طبقه یا سکوی کار نباید از ۰/۹ متر کمتر و از ۳-۲-۵-۳ نرده حفاظتی باید در فواصل حداکثر ۲ مترء دارای پایه‌های عمودی بوده و ساختمان و اجزای سازه آن با توجه به مفاد مبحث "بارهای وارده بر ساختمان (مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان)" وآیین‌نامه "بارگذاری پل‌ها (نشریه ۱۳۹ دفتر تحقیقات و معیارهای فنی معاونت برنامه- ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری)" دارای چنان مقاومتی باشندکه بتوانند در مقابل نیروها و ضربه‌های وارده در تمام جهات مقاومت نمایند. به علاوه نرده باید مقاومت لازم را برای مواقعی که در معرض برخورد با وسایل نقلیه و سایر وسایل متحرک قرار می‌گیرد. داشته باشد. ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۴-۳-۵-۳ در اجزای نرده حفاظتی که شامل پاخورء نرده بالایی و نرده میانی می‌باشد. نباید ۳-۵-۲ پاخورهای حفاظتی ۱-۳-۵-۳ حفاظی است قرنیز مانند به ارتفاع ۱۵۰ میلی‌متر که باید در طرف باز سکوهای کار و سایر موارد مندرج در بند ۱-۳-۲-۱۲ جهت جلوگیری از لغزش و ریزش ابزار کار و مصالح ساختمانی نصب گردد. پاخورها باید از چوب مناسب به ضخامت حداقل ۲۵ میلی‌متر باشد. در صورت استفاده از ورق فولادی لبه‌های آن نباید تیز و برنده باشد. ۴-۵-۳ راهرو سرپوشیده موقت ۱-۴-۵-۲ سازه‌ای است حفاظتی که به صورت موقت در پیاده‌روها یا سایر معابر عمومی برای جلوگیری از خطرهای ناشی از پرتاب شدن مصالح, وسایل و تجهیزات ساختمانی ایجاد می‌شود. ۲-۴-۵-۲ ارتفاع راهروی سرپوشیده نباید کمتر از ۲/۵ متر و عرض آن نیز نباید کمتر از ۱/۵ متر باشد مگر آنکه عرض پیاده روی موجود کمتر از آن باشد که در این صورت. هم عرض پیاده رو خواهد بود. ۳-۴-۵-۳ راهرو سرپوشیده باید فاقد هرگونه مانع بوده و دارای نور کافی در تمام اوقات باشد. ۴-۴-۵-۲ سقف راهرو و سایر قسمتهای آن باید با توجه به مفاد مبحث "بارهای وارده بر ساختمان (مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان)" توانایی تحمل هرگونه ریزش و سقوط احتمالی مصالح ساختمانی را داشته باشد. ۵-۳-۵-۳ لبه‌های بیرونی سقف راهرو باید دارای دیواره شیب داری از چوب یا فولاد مقاوم به ارتفاع حداقل ۱ متر باشد. زاویه این حفاظ باید نسبت به سقف حداقل ۳۰و حداکثر ۴۵ درجه به طرف خارج اختیار گردد. ۳۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳ وسایل و سازه‌های حفاظتی ۶-۴-۵-۲ در صورت استفاده از تخته‌های چوبی در سقف راهرو باید ضخامت آنها حداقل ۵۰ میلی‌متر بوده و به ترتیبی در کنار هم قرار گیرند که از ریزش مصالح ساختمانی به داخل راهرو جلوگیری به عمل آید. استفاده از مصالح غیر مقاوم مانند توری سیمی, گونی و از این قبیل ممنوع می‌باشد. در هر صورت باید تدابیری اتخاذ شود تا از ریزش هرگونه ابزار»ء مواد و مصالح, آب و ضایعات از سقف و دیواره بیرونی راهروی سرپوشیده جلوگیری به عمل اید. ۷-۴-۵-۳ اطراف راهروی سرپوشیده موقت که در مجاورت کارگاه ساختمانی قرار دارد. باید دارای حفاظ یا نرده‌ای به ارتفاع لازم مطابق مشخصات و ویژگی‌های مذکور در بخش ۲-۵-۱۲ ۵-۵-۲ سرپوش حفاظتی ۱-۵-۵-۳ پوششی است. که برای جلوگیری از آسیب ناشی از اثر سقوط اشیا در دیواره اطراف ساختمان در حال احداث نصب می‌شود. سرپوش حفاظتی باید چنان طراحی و ساخته شود که در مقابل نیروهای وارده مقاوم بوده و در اثر ریزش مصالح یا ابزار بر روی آن خطری متوجه افراد. تجهیزات و مستحدثاتی که در زیر آن قرار دارند نگردد. ۱-۶-۵-۲ کلیه پرتگاه‌ها و دهانه‌های باز در قسمت‌های مختلف کارگاه ساختمانی که احتمال پوشش‌ها و نرده‌های دائمی و اصلی, به وسیله نرده‌ها یا پوشش‌های موقت به طور محکم و مناسب ۲-۶-۵-۳ پوشش حفاظتی موقت باید دارای شرایط زیر باشد: الف: در مورد دهانه‌های باز با ابعاد کمتر از ۰/۴۵ مترء تخته‌های چوبی با ضخامت حداقل ۲۵ میلی‌متر. ب : در مورد دهانه‌های باز با ابعاد بیشتر از ۰/۴۵ متر تا ۲/۵ مترء تخته‌های چوبی با ضخامت پ : در صورت استفاده از پوشش‌های فولادی. پوشش مذکور باید از مقاومت لازم برخوردار باشد. ۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۴-۶-۵-۲ برای جلوگیری از ریزش مصالح و ابزار و همچنین حفظ محیط زیست و زیبایی منظر شهر. باید جداره خارجی ساختمان در دست احداث با استفاده از پرده‌های برزنتی یا پلاستیکی مقاوم پوشانده شود. ۷-۵-۲۳ سقف موقت ۱-۷-۵-۳ برای سقف‌های موقت که به صورت سکوهای کار مورد استفاده قرار می‌گیرند. باید از تخته‌های جوبی با ضخامت ۵۰ میلی‌متر و پهنای ۲۵۰ میلی‌متر که محکم به یکدیگر بسته شده باشند. استفاده شود. به علاوه فاصله تکیه‌گاه تخته‌ها نباید بیش از ۲/۴ متر باشد. ۸-۵-۲ تورهای ایمنی ۱-۸-۵-۳ در مواردی که نصب سکوهای کار و نرده‌های حفاظتی در ارتفاع بیش از ۲/۵ متر امکان پذیر نباشد. باید برای جلوگیری از سقوط افراد. از تورهای ایمنی با رعایت موارد زیر استفاده شود: الف: تورهای ایمنی باید در فاصله و شرایطی که سازندگان آزها مشخص نموده‌اند نصب شود. به نحوی که تور ایمنی در فاصله حداقل ۲/۴ متر و حداکثر ۴۱۶ متر پایین‌تر از ناحیه یا تراز کاری نصب گردد تا در صورت سقوط کارگران. امکان اصابت آنها به اجسام سخت وجود نداشته باشد. ب : برپایی و نصب تورهای ایمنی» همچنین جمع آوری و برچیدن آنها باید توسط شخص ذیصلاح و با استفاده از حمایل بند کامل بدن و طناب مهار صورت گیرد. این تورها قبل از استفاده و در مدت بهره‌برداری باید به طور مستمر توسط شخص ذیصلاح بازرسی و کنترل شود. استفاده از تورهای فرسوده و آسیب دیده به هیچ وجه مجاز نمی‌باشد. پ : در استفاده و برپایی و نصب تورهای ایمنی. رعایت آئین‌نامه ایمنی کار در ارتفاع مصوب شورای عالی حفاظت فنی الزامی می‌باشد. ۹-۵-۲ حصار حفاظتی موقت ۱-۹-۵-۲ سازه‌ای است موقتی که برای جلوگیری از ورود افراد متفرقه و غیر مسئول به داخل محدوده کارگاه ساختمانی ساخته و بر پا میگردد. ۲-۹-۵-۲ ارتفاع حصار حفاظتی موقت نباید از کف معبر عمومی و یا فضای مجاور آن کمتر از ۹ متر باشد. ۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵-۳۲۳ وسایل و سازه‌های حفاظتی ۳-۹-۵-۲ حصار حفاظتی موقت باید در فواصل حداکثر ۲ متر دارای پایه‌های قائم بوده و الف: بار طراحی برای محل‌های کم خطر و همچنین محل‌های عبور پر خطر و دارای احتمال برخورد خودروهای عبوری با حصار باید با توجه به ضوابط و مقررات "آئین‌نامه بارگذاری پل‌ها (حفاظت از وسایل نقلیه و تامین ایمنی عابران پیاده)" نشریه شماره ۱۳۹ دفتر تحقیقات و معیارهای فنی معاونت برنامه‌ریزی ۳ نظارت راهبردی ریاست جمهوری انتخاب گردد. برنده باشد. تا در صورت تماس و یا برخورد عابرین و یا کارگران با حصار برای آنها حادثه‌ای بوجود نیاید. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲۳ وسایل. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی ۱-۶-۲ کلبات ۱-۱-۶-۲ وسایل, تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی موضوع این فصل عبارتند از مواردی نظیر: الف: دستگاه‌ها و وسایل موتوری بالابر از قبیل انواع جرثقیل, پمپ بتن ثابت و متحرک. لیفتراک و آسانسور موقت. ب‌: ماشین‌آلات خاکبرداری و گودبرداری از قبیل بیل مکانیکی, لودر. بولدوزر و وسایل نقلیه موتوری ویژه حمل و نقل مصالح و ضایعات ساختمانی از قبیل وانت. کامیون و تراک میکسر. پ : وسایل و ماشین‌آلات الکتریکی و مکانیکی که در عملیات مختلف ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. از قبیل دستگاه‌های نجاری. بتن سازی, جوشکاری, تهیه هوای فشرده. انواع پمپ. تهویه کننده, الکتروموتورء مولد برق سیارء لرزاننده. دج بر و وسایل و ابزارهای دستی قابل حمل از قبیل مته و فرز. ۲-۱-۶-۲ سازنده موظف است با توجه به نوع عملیات ساختمانی, وسایل, تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی را متناسب با نوع فعالیت اجرایی انتخاب نماید. استفاده از هر نوع ماشین‌آلات ساختمانی عمومی. این وسایل نباید در فاصله کمتر از ۱۵ متر از تقاطع قرار گیرند. همچنین نباید مانع از دیده شدن علایم راهنمایی و رانندگی شده و یا باعثت محدودیتی در انجام وظایف سازمان آتش‌نشانی و سایر واحدهای خدماتی شوند. ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم بازدید و کنترل گردیده و سپس مورد بهره‌برداری قرار گیرند: الف: قبل از استفاده برای اولین بار. ب : پس از هر گونه جابجایی, نصب یا تغییرات و تعمیرات اساسی. پ : در فواصل زمانی معین و مناسب. طبق دستورالعمل سازنده دستگاه. مورد نحوه کار با این وسایل را طبق قوانین و مقررات مربوط فراگرفته و دارای پروانه مهارت فنی یا گواهی‌نامه ویزه از مراجع ذیربط باشند. ۶-۱-۶-۲ قسمت‌های انتقال دهنده نیروی ماشین‌آلات و تجهیزات ساختمانی از قبیل تسمه‌هاء زنجیرهاء چرخ دنده‌هاء محورهای گردنده و به طور کلی کلیه قسمت‌های متحرک ماشین‌آلات که امکان درگیری و ایجاد حادثه برای متصدی آن یا سار افراد را داشته باشند. باید دارای پوشش یا حفاظ مناسب با استقامت کافی باشند. ۷-۱-۶-۲ قسمت‌های داغ ماشین‌آلات و تجهیزات از قبیل لوله‌ها و خطوط انتقال بخار و گازهای خروجی و همچنین قسمت‌های تیز و برنده ماشین‌آلات و تجهیزات که امکان برخورد یا تماس گردند. توسط اشخاص ذیصلاح انجام گیرد. ٩-۱-۶-۲‏ برای تامین سلامتی افراد و جلوگیری از آلودگی محیط زیست باید دستگاه‌های مولد برق. تهیه هوای فشرده و از این قبیل. مجهز به محافظ تعدیل صدا و دود تا حدود مواجهه مجاز ۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲۳ وسایل. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی ۱-۱-۶-۲ به کار گرفتن ماشین‌آلات و تجهیزات ساختمانی در نزدیکی خطوط برق فشار قوی باید با رعایت مفاد بند ۸-۴۳-۲-۱۲ صورت گیرد. ضمنا وسایل و ماشین‌آلاتی که با برق کار میکنند. باید جریان برق آنها نیز قطع گردد. ۱۳-۱-۶-۳ تعمیر وسایل و تجهیزاتی که حاوی بخار یا هوای فشرده باشد. تا زمانی که بخار با ۱۳-۱-۶-۲ وسایل 0 تجهیزات مکانیکی نباید در نقاطی پارک. نصب و مورد استفاده قرار گیرند که خطر لغزش دستگاه. ریزش دیوار محل گودبرداری و یا اشتعال وانفجار گازها و مواد قابل اشتعال ۱۴-۱-۶۲ قبل از بکار گیری آن دسته از وسایل. تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی که نیاز به کنترل اتوماتیک فشار, درجه حرارت. ولتاژه شدت جریان و از این قبیل دارند. باید مراقبت کافی به عمل آید که ادوات کنترل در محل خود نصب و آماده بهه کار باشند. بهه علاوه بر روی هر یک از وسایل و ادوات فوق باید ظرفیت بار مجاز, فشار مجاز و نظایر آن مشخص بوده و روزانه کنترل گردند. ۱۵-۱-۶-۲ در محل‌های بسته‌ای که کارگران در آن مشغول به کار هستند. استفاده از ماشین‌آلات با موتورهای احتراقی و یا ماشین‌آلات تولید کننده هر نوع گرد و غبارء دود. گاز و بخار به نحوی که از حدود مجاز مواجهه فراتر رود ممنوع است. مگر اینکه تهویه کافی در نظر گرفته شود. ۱۶-۱-۶-۲ پوشش‌ها و زره کابل‌های برق. لوله‌هاء بست‌ها. حفاظ ها و سایر قسمت‌های فلزی وسایل, تجهیزات و ماشین‌آلات برقی که مستقیماً تحت فشار برق نیستند. باید به منظور جلوگیری از بروز خطرات احتمالی, اتصال زمین موْثری داشته باشند. ۳۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم برق احتمالی را که بر اثر از بین رفتن یا خراب شدن روکش عایق سیم‌های داخلی دستگاه و ایجاد اتصال بدنه به وجود می‌آید. به خوبی به زمین هدایت نمایند. ضمناً در نقاطی که احتمال سیب دیدن ۱۸-۱-۶۲ تجهیزات و وسایل حفاظت و کنترل برق, از قبیل کلیدهای قطع و وصل, کلیدهای خودکارء فیوزها و همچنین تابلوهای برق و تخته کلیدهاء باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث "طرح و اجرای تاسیسات برقی ساختمانها (مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان)" و آیین‌نامه "حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کار گاه‌ها" مصوب شورای عالی حفاظت فنی. نصب و مورد استفاده قرار گیرند. ۱۹-۱-۶-۲ در بکارگیری وسایل, تجهیزات و ماشین‌آلات ساختمانی, باید ضوابط مندرج در الف - آیین‌نامه «حفاظت در مقابل خطرات وسایل انتقال نیرو» ب- آیین‌نامه «ایمنی سیستم. با اتصال به زمین (ارتینگ)» ت- آیین‌نامه «حفاظتی ماشین‌های سنگ زنی» ث- آیین‌نامه «ایمنی جوشکاری و برشکاری گرم» ج - آیین‌نامه «حفاظتی تأسیسات الکتریکی در کارگاه‌ها» چ- آیین‌نامه «حفاظتی وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیا در کار گاه‌ها» ح - آیین‌نامه «ایمنی ماشین‌های لیفتراک» خ- آیین‌نامه «ایمنی دستگاه‌های مخلوط کن و همزن در کار گاه‌ها» د- آیین‌نامه «ایمنی ماشین‌های افزار» ذ - آیین‌نامه «ایمنی کار با ماشین‌آلات عمرانی» ۲-۶-۲ دستگاه‌ها و وسابل موتوری بالابر ۱-۲-۶-۲ دستگاه‌ها و وسایل موتوری بالابر عبارتند از کلیه وسایل و تجهیزات ثابت و متحرک موتوری از قبیل جرثقیل ثابت و متحرک. آسانسورهای موقت حمل بار و نفر که برای بالا بردن. ره -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲۳ وسایل. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی پایین آوردن. جابجایی 0 نصب قطعات و مصالح. وسایل و تحهیزات ساختمانی و افراد مورد استفاده ۲-۲-۶-۲ کلیه قسمت‌های تشکیل دهنده دستگاه‌ها و وسایل بالابر و اجزاء آزها از قبیل قطعات کابین‌ها باید با رعایت اصول ایمنی, قواعد فنی. دستورالعمل‌ها و توصیه‌های سازندگان آنهاء توسط اشخاص ذیصلاح نصب و آماده به کار شوند. ۳-۲-۶-۲ هر وسیله بالابر دارای ظرفیت بار مجاز و همچنین سرعت و زاویه کار مطمئن و مشخصی است که باید این مشخصات بر روی تابلویی درج و در محل مناسبی بر روی دستگاه نصب شود. باری که حمل می‌شود و سرعت کار بالابرء به هیچ وجه نباید از ظرفیت بار و سرعت کار مطمئن آن بیشتر باشد. بعلاوه استفاده از آسانسورهای موقت حمل بار و نفر بدون حضور متصدی مربوط ممنوع می‌باشد. ۴-۲-۶-۳ کلیه پیچ‌ها و مهره‌ها در دستگاه بالابر باید به ترتیبی باشند که طول پیچ به اندازه کافی بوده و در صورت زوم بتوان مرهره را آچارکشی 9 محکم نمود. پیچ‌ها 9 مهره‌های قطعات متحرک باید دارای واشرهای فنری باشند تا از شل شدن مهره‌ها جلوگیری به عمل آید. همچنین اتصال قطعات بالابرهای معمول ساختمانی باید به طریقی باشد که از حرکت جانبی دستگاه جلوگیری شود. به علاوه لازم است کلیه دستگاه‌های بالابر دارای سیستم قطع کننده برای مواقع اضطراری به خصوص سیستم قطع کننده خودکار برای متوقف نمودن قلاب در فاصله حداکتر ۲۰۰ میلی‌متری از قرقره وینچ باشد. ۵-۲-۶-۲ متصدی دستگاه‌ها و وسایل بالابر همزمان با کار بر روی دستگاه مورد نظرء حق انجام کار دیگری را ندارد. به علاوه کابین و محل کار متصدی دستگاه‌ها و وسایل بالابر باید: الف: دارای سقف محکم و مطمئن باشد تا متصدی از خطر احتمالی سقوط اجسام بر روی سقف ۴۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم پ : به وسیله ارتباط صوتی با خارج از کابین جهت دریافت پیام و همچنین وسیله اطفاء حریق ۶-۲-۶-۲ قلاب دستگاه‌ها و وسایل بالابر باید مجهز به شیطانک باشد تا مانع جدا شدن اتفاقی بار از آن گردد. همچنین حداکثر باری را که می‌توان به وسیله آن بلند نمود. به طور واضح بر روی آن حک شده باشد. ۷-۲-۶-۳ میزان حداکثر بار مجاز زنجیرهاء کابل‌ها و سایر وسایل بستن و بلند کردن بارء باید بر روی پلاک فلزی درج و در محل مناسبی بر روی بدنه دستگاه نصب و مفاد آن دقیقاً رعایت گردد. ۸-۳-۶-۲ دستگاه‌های بالابر ثابت از قبیل جرثقیل‌های برجی (تاور کرین‌ها) و آسانسورهای موقت باید با رعایت بند ۲-۲-۶-۱۲ به طور مطمئن در محل نصب خود مهار گردند. در مورد تاور کرین‌هاء استحکام و مقاومت زمین محل استقرار دستگاه و همچنین پی آن. قبل از شروع عملیات باید به ترتیبی باشد که در مقابل حداکثر نیروی باد و طوفان در محل. مقاومت کافی داشته باشند. ۹-۲-۶-۳ قسمت‌های مختلف دستگاه‌ها و وسایل بالابر باید طبق برنامه زیر مورد بازدیدهای دوره‌ای یا معاینه فنی و آزمایش قرار گیرند: الف: بازدید روزانه قلاب‌هاء حلقه‌هاء اتصالات. چنگک‌هاء کابل‌هاء زنجیرها و به طور کلی تمام لوازمی که برای بستن و بلند کردن بار مورد استفاده قرار می‌گیرند. از نظر فرسودگی, خوردگی, شکستگی, ترک خوردگی و هر نوع عیب و ایرادهای ظاهری دیگر توسط متصدی و مسئول دستگاه. اجازه کارء هر ۶ ماه یک بار و همچنین قبل از استفاده برای اولین بار و یا پس از هرگونه جابجایی و نصب در محل جدید. ۱۰-۳-۶۲ کلیه تعمیرات اساسی و تعویض قطعات و لوازم اصلی که بر روی دستگاه بالایر انجام ۴۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲۳ وسایل. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی گواهی اجازه کار موضوع بند ۹-۲-۶-۲ پِ باید حسب مورد نزد مالک و کارفرمای دستگاه بالابر نگهداری و در هنگام لزوم ارائه گردد. ۱۱-۲-۶-۲ رانندگان یا متصدیان دستگاه‌ها و وسایل بالابر باید دارای شرایط زیر باشند: الف: از لحاظ جسمی و روانی در سلامت کامل بوده و دارای برگ گواهی بهداشتی از مراکز مورد تأیید وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی باشند. ب : دوره آموزشی لازم را طی نموده و دارای برگ گواهی مربوط و پروانه مهارت فنی باشند. پ : در مورد جرثقیل متحرک (نصب شده بر روی کامیون). علاوه بر شرایط فوق» داشتن گواهینامه ویژه رانندگی مربوط طبق ضوابط و مقررات راهنمایی و رانندگی نیز الزامی است. ۱۳-۲-۶۳۲۳ هر دستگاه بالابر علاوه بر متصدی یا راننده, باید دارای یک نفر کمک متصدی با علامت دهنده نیز باشد. این شخص باید در مورد نحوه علامت دادن با دست‌ها یا وسایل هشدار ۱۳-۲-۶-۲ محل استقرار و مسیر حرکت دستگاه‌های بالابر باید قبلاً به طور دقیق بازدید و بررسی شود تا در موقع حرکت و کارء. خطری از طریق نشست زمین, برخورد با سایر جرتقیل‌ها و بالابرهاء کابل‌های برق, لوله‌های گاز یا تأسیسات و بناهای موجود. و یا سقوط در محل‌های حفاری شده و از این قبیل, پیش نیاید. همچنین رعایت حریم ایمنی خطوط هوایی انتقال برق و نظایر آن نیز آلزامی می‌باشد. ۱۳-۲-۶۲ از روی معابر 0 فضاهای عمومی و حصوصی مجاور کار گاه ساختمانی نباید هیچ باری به وسیله دستگاه‌های بالابر عبور داده شود و چنانچه انجام این کار اجتناب ناپذیر باشد. باید با کسب مجوز از مرجع رسمی ساختمان و با رعایت مفاد بند ۱-۲-۲-۱۲ این معابر و فضاها با استفاده از وسایل مناسب محصورء محدود و یا مسدود گردیده و همجنین علائم هشدار دهنده موثر از قبیل تابلوهاء پرچم‌های مخصوص یا چراغ‌های چشمک‌زن به کار برده شود. در صورتی که ضرورت عبور بار از روی املاک مجاور کارگاه توسط مرجع رسمی ساختمان تائید گردد. باید این موضوع کتبا به اطلاع مالکین و ساکنین مربوط برسد و تمهیدات ایمنی لازم بعمل آید. ۴۳۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۱۵-۲-۶-۲ رانندگان یا متصدیان دستگاه‌ها و وسایل بالابر در موقع کار کردن دستگاه‌ها و یا هنگام آویزان بودن بارء مجاز به انجام کار دیگر و رها کردن دستگاه نمی‌باشند. ۱۶-۲۶-۳۲ جابجایی 0 حمل کار گران ۰ افراد با وسایل بالابرنده بار ممنوعغ می‌باشد. ۱۷-۲-۶۲ در حین انجام کارء راننده یا متصدی دستگاه بالابر و افراد کمکی و علامت دهنده. مجاز به خوردن, آشامیدن و استعمال دخانیات و استفاده از تلفن همراه و از این قبیل که باعث ۱۸-۲-۶۳ در هنگام باد و طوفان شدید باید از کارکردن با دستگاه‌ها و وسایل بالابر خودداری نمود و نیز در چنین مواقعی باید بازوی جرثقیل‌های برجی (تاور کرین) در حالت آزاد قرار گیرد. افزایش ارتفاع این جرثقیل‌ها باید در هوای مناسب و با رعایت ایمنی کامل و بدون توقف تا ارتفاع مورد نظر انجام شود. ۱-۲-۶-۳ بار باید به طور آهسته و ملایم جابجا و بالا و پایین آورده شود. به طوری که در شروع بلند کردن یا در حین پایین آوردن و توقف. ضربه‌ای به دستگاه وارد نشود و کنترل آن نیز برای اپراتور به راحتی امکان پذیر باشد. ۲۰-۲-۶۲ در زمان استقرار جر ثقیل‌های متحرک. باید از استحکام تکیه‌گاه جک و عدم احتمال ۲۱-۲-۶-۲ جام (باکت)» سبد. کابین و یا هر گونه وسیله حمل بار. باید متناسب با نوع بار و ظرفیت بالایر انتخاب و دارای تعادل کافی باشد. ۲۲-۲-۶-۲ در بکارگیری دستگاه‌ها و وسایل موتوری بالابرء باید ضوابط مندرج در آیین‌نامه «حفاظتی وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاه‌ها» و ضوابط و مقررات مبحث "آسانسورها و پله‌های برقی (مبحث ۱۵ مقررات ملّی ساختمان)" رعایت شود. ۴۳۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶-۲ وسایل. تجهیزات و ماشین آلات ساختمانی ۳-۶-۲ وسایل موتوری نقل و انتقال, خاکبرداری و جابجایی مصالح ساختمانی ۱-۳-۶-۳ این وسایل شامل ماشین‌آلات و دیگر وسایل موتوری است که برای جابجایی مصالح, مورد استفاده قرار می‌گیرند. ۲-۳-۶-۳ قبل از شروع کار با وسایل مذکور باید ترمزء جعبه فرمان. لاستیک. چراغ, بوق. برف پاک‌کن و سایر قسمت‌های عمل کننده مورد بازدید و بررسی قرار گیرند تا از سالم و آماده به کار بودن قسمت‌های مذکور اطمینان حاصل شود. ترمزها باید به نحوی تعمیر و نگهداری شوند که وسایل موتوری یاد شده با ظرفیت کامل بارء در کلیه مسیرهای ناهموار و شیبدار کارگاه ساختمانی. قابل کنترل باشند. ضمناً اطراف و زیر ماشین نیز باید قبل از روشن کردن موتور و حرکت وسیله موتوری بازدید و کنترل شود. می‌شود. باید راه‌های ورود و خروج مطمئن, بی‌خطر و مناسب برای آنها ایجاد گردد. همچنین برای مقابله با خطرهای ناشی از حرکت وسایل یاد شده, لازم است علائم و وسایل هشدار دهنده مناسب, مخصوصاً در موقع حرکت به سمت عقب فراهم شود. ۴-۳-۶-۲ بارگیری بیش از ظرفیت مجاز وسایل موتوری حمل بار ممنوع است. کلیه بارها باید با وسایل ضروری از قبیل زنجیرء کابل. طناب. توری. چادر برزنت و نظایر آن محکم به بدنه وسیله دهنده و آگاه کننده نظیر چراغ چشمک زن یا پرچم قرمز از بروز هرگونه حادثه جلوگیری شود. ۵-۳-۶-۳ در موقع بارگیری وسایل نقلیه موتوری به وسیله جرثقیل. لودر و امثال آنها باید کلیه سرنشینان وسایل مذکور را ترک و در محل ایمن مستقر گردند. مگر اینکه کابین راننده با ورقهای باید علاوه بر استفاده از ترمز دستی از موانع مناسب از قبیل بلوک‌های چوبی نیز برای جلوگیری از حرکت اتفاقی و مهار وسایل مذکور استفاده شود. ۳۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۶-۳-۶-۲ جهت جلوگیری از سقوط افراد به داخل قیف‌های تغذیه شونده مواد و مصالح ۷-۳-۶-۳ در موقع توقف (پارک) وسایل موتوری گودبرداری و خاکبرداری از قبیل بولدوزر لودرء بیل مکانیکی و نظایر آن باید تیغه آنها روی زمین قرار داده شود. ۸-۳-۶-۲ در شرایطی که به دلیل سستی بستر یا ازدیاد شیب آن احتمال به خطر افتادن تعادل وسیله موتوری وجود دارد باید قبل از شروع عملیات. اقدامات ایمنی و حفاظتی لازم به عمل آید. ۹-۳-۶-۳ در موقع تخلیه یا بارگیری وسایل موتوری در محیط‌های بسته. باید تهویه لازم و کافی. حسب مقادیر حدود مواجهه مجاز اعلام شده توسط وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی ۱-۳-۶-۲ در مورد ماشین‌آلات و تجهیزات ساختمانی علاوه بر رعایت مقررات مندرج در آیین‌نامه‌های "حفاظتی کارگاه‌های ساختمانی". آیین‌نامه "ایمنی کار با ماشین‌آلات عمرانی" و آیین‌نامه "حفاظتی حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاه‌ها". رعایت دستورالعمل‌های ایمنی سازنده دستگاه‌های مذکور نیز الزامی است. ۴۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲۳ وسایل دسترسی ۱-۷-۳ کلیات ۲-۱-۷-۳ استفاده از بشکه بعنوان جایگاه کار ممنوع می‌باشد. ۱-۲-۷-۳ داربست سازه‌ای است موقت شامل یک یا جند جایگاه. اجزای نگهدارنده. اتصالات و تکیه‌گاه‌ها که در هنگام اجرای عملیات ساختمانی به منظور دسترسی به بنا و حفظ و نگهداری کارگران یا مصالح در ارتفاع مورد استفاده قرار می‌گیرد. عبور و پلکان داربست باید با استفاده از مصالح مناسب و مرغوب از جنس چوب. فولاد و امثال آن توسط شخص یا اشخاص ذیصلاح طوری طراحی, ساخته و آماده به کار شود که داربست علاوه بر ۳۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۲-۲-۷-۳ قطعات و اجزاء چوبی بکار برده شده در داربست باید بدون پوسیدگی. ترک خوردگی و سایر نواقصی باشد که استحکام آن را به خطر اندازد. همچنین باید از رنگ کردن اجزاء چوبی داربست که باعث پوشیده شدن عیوب و نواقص آن می‌گردد. خودداری شود. ۴-۲-۷-۳ تخته‌های چوبی که برای جایگاه داربست مورد استفاده قرار می‌گیرند. باید صاف. بدون هرگونه زائده و برجستگی و عاری از مواد چسبنده و لغزنده باشند. کلیه تخته‌ها باید دارای ضخامت یکسان بوده و حداقل دارای ۲۵۰ میلی‌متر عرض و ۵۰ میلی‌متر ضخامت باشند و طوری در کنار یکدیگر قرار داده و مهاربندی شوند که به هیچ وجه جابجا نشده و ابزار و مصالح از بین آنها به پایین سقوط ننماید. همچنین حداقل عرض جایگاه باید با توجه به آئین‌نامه حفاظتی کارگاه‌های ساختمانی مصوب شورای عالی حفاظت فنی تعیین و فاصله تکیه‌گاه‌های تخته‌ها حداکثر برای کارهای سنگین ۱/۸ متر و برای کارهای سبک ۲/۳ متر باشد. ۵-۲-۷-۳ اجزای فلزی داریست شامل لوله‌هاء بست‌هاء یایه‌هاء. جفت‌ها و سای قطعات آن باید سالم و بدون خوردگی, ترک و عیب باشد. همچنین لوله‌های داربست باید مستقیم و بدون خمیدگی ۶-۲-۷-۳ کلیه عملیات مربوط به نصب. تغییرء تعمیر یا پیاده کردن داربست. باید توسط ۷-۲-۷-۳ داربست باید در موارد زیر توسط شخص ذیصلاح مورد بازدید. کنترل و تأیید قرار گیرد تا از پایداری, استحکام و ایمنی آن اطمینان حاصل شود: الف: قبل از شروع به استفاده از آن. ب : حداقل هفته‌ای یک بار در حین استفاده. پ : پس از هرگونه تغییرات یا ایجاد وقفه در استفاده از آن. ت : پس از وقوع بادء طوفان, زلزله و عوامل مشابه که استحکام و پایداری داربست مورد تردید قرار ۵۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲۳ وسایل دسترسی ۸-۲-۷-۳ برای جلوگیری از خطر سقوط کارگران, باید در طرف باز جایگاه کار نرده حفاظتی روی کف جایگاه. باید در لبه‌های باز آن پاخورهای مناسب طبق شرایط مندرج در بخش ۲-۵-۱۲ ۹-۲-۷-۲ در فصل سرما هنگامی که بر روی جایگاه کار مستقر بر داربست برف یا یخ وجود داشته باشد. کارگران نباید روی آن کار کنند. مگر آنکه قبلاً برف و یخ از روی جایگاه برداشته شود. ۱-۲-۷-۲ از جایگاه داربست‌ها نباید برای انبار کردن مصالح ساختمانی استفاده شود. مگر مصالحی که برای کوتاه مدت و برای انجام کار فوری مورد نیاز باشد. در چنین حالتی نیز باید جهت تعادل داربست. بار روی جایگاه به طور یکنواخت توزیع گردد. در پایان کار روزانه. باید کلیه مصالح و ابزار کار از روی جایگاه کار مستقر بر داربست تخلیه شود. ۱۱-۳۲-۷۲ برای تامین ایستایی داربست و جلوگیری از واژگون شدن آن رعایت موارد زیر الزامی است: الف: پایه‌های داربست به نحو مطمئنی در محل تکیه‌گاه‌ها مستقر شود. به طوری که از جابجایی و لغزش آنها جلوگیری به عمل آید. ب : پایه‌های داربست در محل استقرار بر روی زمین باید روی صفحات مقاوم قرار گیرند. تا از فرو پ : داریست باید در فاصله های مناسب عمودی و افقی به طور محکم به ساختمان متصل و مهار گردد. تا از لرزش و نوسان آن در حین کار جلوگیری به عمل آید. ت : در مواردی که داربست در دو ضلع مجاور قرار می‌گیرد. باید در محل تلاقی به طور کامل به یکدیگر متصل و کلاف شوند. ث : در موقع طوفان یا باد شدید باید از کار کردن کارگران بر روی داربست جلوگیری شود. کار باید با رعایت مفاد بند ۸-۴-۲-۱۲ صورت پذیرد. ۵۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۱۳-۲-۷۳۲۳ هنگامی که مصالح از روی جایگاه داربست به بالا کشیده می‌شود. باید به طریق مناسبی از برخورد آن با داربست جلوگیری به عمل آید. ۱۳-۳-۷۳ در موقع پیاده کردن و برچیدن داربست چوبی, باید کلیه میخ‌ها از قطعات داربست به طور کامل بیرون کشیده شود. ۳-۷-۲ نردبان ۱-۳-۷-۳ نردبان وسیله‌ای است ثابت یا متحرک. که به منظور دسترسی به تراز مورد نظرء در عملیات ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد و معمولاً شامل دو قطعه در کنار به نام پایه. و قطعاتی غیر لغزنده در وسط به نام پله و متصل به پایه می‌باشد. در استفاده از انواع نردبان رعایت موارد زیر الزامی می‌باشد: الف: نوع» جنس ابعاد. قابلیت بارگذاری و نحوه نصب و نگهداری نردبان باید با شرایط اقلیمی و ب : از نردبان‌هایی که پله‌ها یا پایه‌های آن ترک خورده یا نقص دیگری داشته باشند. نباید استفاده شود. پ : هنگام استفاده از نردبان. حمل بار با دست ممنوع می‌باشد. ت : پایه‌ها و تکیه‌گاه نردبان باید در جایی ثابت قرار گیرد. به طوری که امکان هیچ لغزشی وجود نداشته باشد. همچنین پله‌ها و پایه‌های نردبان نباید به مواد روغنی و لغزنده آلوده باشند. ث : پله‌های نردبان فلزی باید آجدار باشند تا از لغزش پا بر روی آنها پیشگیری به عمل آید. چ : نردبان را نباید جلوی دری که باز است یا قابل باز شدن است قرار دادء مگر آنکه در به نحو چ : طول نردبان باید ۱ متر از کفی که برای رسیدن به آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. بلندتر بوده و این قسمت اضافی فاقد پله باشد. ح : از یک نردبان نباید بیش از یک نفر به طور همزمان استفاده نماید. ۲-۳-۷-۲ نردبان ثابت با طول بیش از ۲ متر باید مجهز به سامانه متوقف کننده از سقوط باشد. بعلاوه در این نوع نردبان باید حداکثر در هر ‎٩‏ مترء یک پاگرد تعبیه شود و هر قطعه از نردبان که و۸۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۲۳ وسایل دسترسی بین دو پاگرد قرار دارد. نباید در امتداد قطعه قبلی باشد. همچنین نردبان و پاگرد آن باید به وسیله نرده مطابق مفاد بخش ۲-۵-۱۲ محافظت شود. ۳-۳-۷-۳ افزودن ارتفاع نردبان با قراردادن اجسامی از قبیل جعبه یا بشکه در زیر پایه‌های آن یا اتصال دو نردبان کوتاه به یکدیگر مجاز نیست. به علاوه نباید نردبان یک طرفه با طول بیش از ۰ متر مورد استفاده قرار گیرد. ۴-۳-۷-۲ نردبان دو طرفه باید مجهز به قید یا ضامنی باشد که از به هم خوردن شیب آن جلوگیری به عمل آید. ضمناً در حالت باز نباید ارتفاع آن از ۳ متر بیشتر باشد. ۵-۳-۷-۲ استفاده از نردبان در هنگام بارندگی و احتمال لغزندگی پایه‌ها ممنوع است. در صورت لزوم چنانچه نردبان در محلی که احتمال لغزش دارد. قرار داده شود. باید به وسیله گوه با کفشک لاستیکی شیاردار یا وسایل و موانع دیگر از لغزش و حرکت پایه‌ها جلوگیری شود. همچنین ۶-۳-۷-۳ استقرار نردبان یکطرفه قابل حمل باید بگونه‌ای باشد که زاویه ایجادی بین نردبان و سطح مبنا در حدود ۷۵ درجه بوده, و یا شیب آن طوری انتخاب شود که فاصله بین پایه نردبان تا ۷-۳-۷-۳ در صورت اجبار در استقرار نردبان یکطرفه قابل حمل در زاویه‌ای بین ۷۵ تا ۹۰ ۸-۳-۷-۲ در استفاده از نردبان در کارگاه‌های ساختمانی, رعایت آیین‌نامه ایمنی کار در ارتفاع ۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۴-۷-۲ راه پله موقت ۱-۴-۷-۲ در زمان احداث ساختمان برای حمل مصالح. رفت و آمد کارگران و دسترسی به زیر ادامه دارد. به دقت از آن محافظت و نگهداری شود. ۲-۴-۷-۲ پله‌های راه پله موقت باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث الزامات عمومی ساختمان (مبحث چهارم مقررات ملّی ساختمان)" و رعایت موارد زیر نصب شود: الف: پله‌های موقت باید دارای ابعاد یکسان بوده و عرض آنها حداقل ۱ مترء پهنای کف آنها حداقل ب : از چوب. فلزء بتن و نظایر آن طوری ساخته شود که ضمن جلوگیری از لغزش و سقوط افراد. دارای استحکام و مقاومت کافی بوده و ضریب ایمنی بارگذاری آن حداقل ۲/۵ نسبت به حداکثر بارهای وارده باشد. پ : پس از اجرای رمپ و پاگرد پله های دائمی و تا زمان اجرای این پله‌ها استفاده موقت از شیب ت : اطراف باز راه پله‌های موقت باید بلافاصله بعد از برپایی و نصب. با حفاظ مناسب مطابق مفاد بخش ۲-۵-۱۲ محافظت شود. ۱-۵-۷-۲ راه شیب دار در کارگاه ساختمانی راهی است که زاویه آن با سطح افق حداکثر ۱۱/۵ درجه (شیب ۲۰ درصد) بوده و برای عبور و مرور افراد و حمل و نقل وسایل, تجهیزات و مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۲-۵-۷-۲ گذرگاه یا معابر در کار گاه ساختمانی عبارت است از گذرگاه افقی که بر روی زمین یا کف طبقات یا داربست‌ها و نظایر آن برای عبور و مرور افراد و حمل و نقل وسایل, تجهیزات و مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ۳-۵-۷-۲ راه شیب دار 9 گذرگاه باید دارای استحکام و مقاومت کافی بوده و دارای ضریب ایمنی بارگذاری حداقل ۲/۵ نسبت به حداکثر بارهای وارده باشد. ضمناً پوشش کف این راه‌ها و ۵۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷-۳ وسایل دسترسی گذرگاه‌ها باید با استفاده از مصالح مقاوم 9 مناسب طوری طراحی و ساخته شود که موجب لغزش و سقوط افراد نشود. در صورت استفاده از تخته چوبی برای پوشش کف. ضخامت آن نباید از ۵۰ دارد. باید با رعایت مفاد بخش ۲-۵-۱۲ محافظت گردد. ۴-۵-۷-۲ راه‌های شیب دار و گذرگاه‌هایی که فقط برای عبور افراد ایجاد می‌شوند. باید دارای ۵-۵-۷-۳ راه شیب دار و گذرگاهی که علاوه بر افرادء برای عبور گاری. چرخ دستی و یا فرغون نیز مورد استفاده قرار می گیرند. باید دارای حداقل ۱ متر عرض و حداکثر ۱۸ درصد شیب (زاویه ۶-۵-۷-۳ عرض راه شیب دار و معابری که برای حمل و جابجایی وسایل سنگین یا وسایل نقلیه استفاده می‌شوند. نباید کمتر از ۳/۵ متر باشد. به علاوه در طرفین آن باید موانع محکم و مناسب ۷-۵-۷-۳ عرض راه شیب دار که در گودبرداری‌ها ایجاد می‌شود باید حداقل ۴ متر بوده و جداره‌های آن نیز به نحو مقتضی پایدار گردد. ۵۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تخریب ۸-۲ تخریب ۱-۸-۲۳ کلیات ۱-۱-۸-۲ هر اقدامی که مستلزم جدا کردن مصالح از ساختمان به منظور حذف. نوسازی, تعمیرء ۲-۱-۸-۳ قبل از شروع عملیات تخریب باید مجوز لازم از مرجع رسمی ساختمان توسط سازنده اخذ و با کسب نظر از مهندس ناظر برنامه‌ریزی و اقدام‌های زیر انجام گیرد: الف: با اطلاع و همکاری موسسات ذیربط. جریان آب. برق. گاز و سرویسهای مشابه قطع یا در صورت لزوم سالم‌سازی, محدود و نگهداری شود. به طوری که راه‌های دسترسی به آنها و شیر ب : زمان و مدت قطع سرویسهای فوق و شروع عملیات تخریب حداقل یک هفته قبل. به اطلاع ساکنین ساختمان‌های مجاور رسانده شود. عدم رعایت محدودیت فوق. فقط هنگامی مجاز است که عدم تخریب فوری بناء ایمنی را به خطر اندازد. لزوم این امر باید قبلاً به تایید مرجع رسمی ساختمان رسیده باشد. پ : اقدامات لازم. برای محافظت از پیاده‌روها و معابر عمومی مجاور ساختمان مورد تخریب. انجام شود و در صورت نیاز به محدود یا مسدود نمودن آنها با کسب اجازه از مراجع ذیربط با رعایت مفاد بندهای ۱-۱-۲-۱۲ و ۱-۲-۲-۱۲ و ۲-۲-۲-۱۲ ۰ اقدام لازم به عمل آید. ت : وسایل و تجهیزات لازم» متناسب با محل و نوع ساختمان و روش تخریب با رعایت مفاد فصل ۶-۲۳ تهیه شود. ث : اثرات ناشی از تخریب بنا در پایداری سازه‌های همجوار. توسط شخص ذیصلاح بررسی و تدابیر لازم در جهت پایداری ابنیه مجاور اتخاذ گردد. ۵۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم چ : برنامه‌ریزی برای جمع‌آوری» حمل و دفع مواد حاصل از تخریب و انتخاب محل مجاز برای انباشتن آنها با توجه به قانون "مدیریت پسماندها" انجام شود. چ : در تخریب ساختمان‌های خاص نظیر دکل‌های مخابراتی, کارخانه‌هاء بیمارستان‌هاء دودکش‌های صنعتی و دیگر اماکنی که تاسیسات ویژه دارند. قسمت‌های مربوط باید توسط افراد ذیصلاح مورد بازدید قرارگیرد و وسایل و تجهیزات لازم برای تخریب و مقابله با خطرهای ناشی از آن فراهم شود. خ : در صورتی که ساختمان مورد تخریب دارای برقگیر باشد. ابتدا باید برقگیر از ساختمان جدا شود و در صورت لزوم محدداً در نزدیکترین فاصله نصب و آماده به کار گردد. خ : کلیه شیشه‌های ساختمان مورد تخریب باید از محل نصب شده جدا و در مکان مناسبی انبار گردد. ۵ : در عملیات تخریب باید کارگران باتجربه بکار گرفته شده و اشخاص ذیصلاح بر کار آنان نظارت و دستورالعمل‌هاء روش‌ها و مراحل مختلف اجرای کار را به آنان آموزش دهند. همجنین سایر افراد از جمله رانندگان و متصدیان ماشین‌آلات و تجهیزات مربوط نیز باید از اشخاص ذیصلاح ۳-۱-۸-۳ کلیه راه‌های ارتباطی ساختمان مورد تخریب به استثنای پلکان‌هاء راهروهاء نردبان‌ها و درهایی که برای عبور کارگران استفاده می‌شوند. باید در تمام مدت تخریب مسدود گردند. به علاوه نباید هیچ راه خروجی قبل از اینکه راه دیگر تأیید شده‌ای جایگزین شود تخریب گردد. ۴-۱-۸-۲ در تخریب ساختمان‌هایی که بر اثر فرسودگی. سیل, آتش سوزی, زلزله. انفجار و نظایر آن آسیب دیده یا از بین رفته‌اند. برای جلوگیری از ریزش و خرابی ناگهانی باید دیوارها قبل از تخریب زیر نظر شخص ذیصلاح مهار و شمع بندی شوند. ۵-۱-۸-۳ در صورتی که ارتفاع ساختمان مورد تخریب از ساختمان‌ها و تاسیسات همجوار بیشتر باشد و آمکان ریزش مصالح و ابزار کار به داخل یا روی بناها و تاسیسات مجاور وجود داشته باشد. باید اقدامات لازم از قبیل نصب سرپوش حفاظتی با مقاومت کافی به عمل آید. ۵۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تخریب ۶-۱-۸-۳ هریک از اجزای سازه و تجهیزات مورد استفاده در تخریب اعم از کف. کف موقت. چوب بست. پله‌های موقت. سقف و سایر اجزای راهروهای سرپوشیده و راهروهای عبور و مرور کارگران, پلکان‌ها و نردبان‌ها نباید بیش از ۲ مقاومت خود. بارگذاری شوند. ۳ ۷-۱-۸-۳ میخ‌های موجود در تیرها یا تخته‌های ناشی از تخریب باید بلافاصله به داخل چوب فرو کوبیده یا بیرون کشیده شوند. ۸-۱-۸-۳ تخریب باید از بالاترین قسمت یا طبقه شروع شود و به پایین‌ترین قسمت یا طبقه ختم گردد. در موارد خاص که تخریب به طور یکجا با استفاده از مواد منفجره در پی و طبقات از راه دور و یا از طریق کشیدن با کابل و واژگون کردن و یا از طریق ضربه زدن با وزنه‌های در حال ۹-۱-۸-۳ در پایان هر نوبت کار قسمت‌های در دست تخریب نباید در شرایط ناپایداری که در برابر فشار باد یا ارتعاشات آسیب پذیر باشند. رها گردند. همچنین باید با بررسی لازم اطمینان حاصل شود که کلیه قسمت‌های باقیمانده از عملیات تخریب و همجچنین چوب بست‌هاء شمع‌هاء سپرهاء حائل‌ها و سایر وسایل حفاظتی, پایداری و ایمنی لازم را دارا می‌باشند. معابر و فضاهای عمومی بدون کسب مجوز از مرجع رسمی ساختمان ممنوع است. در صورتی که در محل مورد تخریب زمین و فضای کافی برای انباشتن مصالح و ضایعات وجود نداشته باشد. باید هر ۱۱-۱-۸۳۲۳ برای حفظ و تامین بهداشت کار گران. عابران و مجاورین کار گاه ساختمانی و همچنین ابپاشی از انتشار و پراکنده شدن گرد و غبار جلوگیری شود. بعلاوه تخریب در شب به جز در مواقع ۵۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۲-۸-۳ تخریب کف وسقف ۱-۲-۸-۳ قبل از تخریب سقف باید راه‌های ورودی به طبقه زیر آن طوری مسدود گردد. که هیچ کس نتواند از آن رفت و آمد کند. ۲-۲-۸-۲ در طاق‌های ضرب., جه هنگام که دهانه‌ای در آن ایحاد می‌شود و جه در هنگا ر طاق‌های صربی؛ . می ی در آن می‌سود و که در ۴ تخریب کلی آن. باید آجرها و مصالح بین دو تیر آهن تا تکیه‌گاه‌های طاق در امتداد عمود به تیر به طور کامل برداشته شود. توجه کافی به آنرژی ذخیره شده در بتن و خطرهای احتمالی ناشی از آزاد شدن آن به عمل آید. دو تیرفولادی, روی تیرها یا تیرچه‌ها, تخته‌های چوبی سالم به عرض ۲۵۰ میلی‌متر و ضخامت ۵۰ میلی‌متر به طور عرضی و به تعداد کافی قرار داده شود تا کارگران مربوط بتوانند روی آنها به طور مطمئن مستقر شده و به کار خود ادامه دهند. ۶-۲-۸-۲ در تخریب کف و سقف رعایت آئین‌نامه حفاظتی کارگاه‌های ساختمانی الزامی است. ۲-۸-۲ تخریب دبوارها ۱-۳-۸-۲ هیچ یک از تکیه‌گاه‌ها نباید در طبقه‌ای برداشته شود. مگر آنکه کلیه بارهای مربوط بدون مهاربندی جانبی آزاد بماند. مگر اینکه اساسا برای ارتفاع بیشتر محاسبه و ساخته شده باشد. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تخریب ۳-۳-۸-۳ قبل از تخریب هر یک از دیوارهاء باید تا فاصله ۳ متری از آنها کلیه سوراخهایی که در کف قرار دارند با پوشش موقت مناسب پوشانده شوند. ۴-۳-۸-۳ تخریب دیوارهایی که برای نگهداری خاک زمین با ساختمان مجاور ساخته شده‌اند. باید پس از اجرای سازه‌های نگهبان انجام شود. ۴-۸-۲ تخریب سازه‌های بتنی ۱-۴-۸-۲ در تخریب سازه‌های بتنی اعم از سازه‌های بتنی با سقف تیرچه و بلوک. کامپوزیت و دال بتنی رعایت موارد زیر الزامی می‌باشد: الف: قبل از تخریب سازه بتنی مسلح باید کلیه‌ی تجهیزات. مصالح و سازه‌های غیر باربر اصلی جمع آوری و تخریب و بطور ایمن از محیط کارگاه تخلیه گردد. ب : قبل از تخریب سازه بتنی مسلح, باید در فاصله مناسبی از محل تخریب. با استفاده از علائم هشدار دهنده و آگاه کننده از قبیل نوار خطر و موانع مناسب. افراد از انجام عملیات تخریب آگاه و از ورود آنها به موضع خطر جلوگیری شود. پ : کلیه کارگران تخریب باید به کلاه ایمنی با پوشش ناحیه گردن و ماسک پلاستیکی که تمام صورت و ناحیه چانه را پوشش می‌دهد مجهز باشند. ت : کلیه کارگران تخریب باید مجهز به ژاکت ضد ضربه باشند. این زژاکت باید بطور مناسب تا ناحیه ران کارگر را پوشش و امکان حرکت آزاد وی را فراهم نماید. ث : کارگران تخریب باید مجهز به دستکش و پوتین ایمنی باشند و همچنین بطور مناسب از ایراد ضربه به ناحیه پاها محافظت شوند. ۵-۸-۳۲ تخربب سازه‌های فولادی ۱-۵-۸-۳ در صورتی که برای تخریب اسکلت فولادی ساختمان از جرثقیل یا وسایل مشابه استفاده شود. باید برای حفظ تعادل و جلوگیری از لنگر بار و صدمه به اشخاص, بناهاء تاسیسات و ۲-۵-۸-۳ قبل از بریدن یا بازکردن قطعات فولادی باید اقدامات لازم به منظور جلوگیری از سقوط آزاد آنها به عمل آید. ۶ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۶-۸-۲ تخریب دودکش‌های بلند صنعتی و سازه‌های مشابه ۱-۶-۸-۳ قبل از تخریب دودکش‌های بلند صنعتی و سازه‌های مشابه از طریق انفجار یا واژگونی, باید محدوده‌ای محافظت شده و مطمئن با وسعت کافی در اطراف آنها در نظر گرفته شود. ۲-۶-۸-۳ در صورتی که سازه‌های مذکور به طریق دستی تخریب گردند. باید از داربست استفاده شده و به تناسب تخریب سازه از بالا هک پایین. سکوی داربست نیرز هک تدریج پایین آورده شود. به ترتیبی که همواره محل استقرار کارگران پایین تر از نقطه بالایی سازه بوده و این اختلاف ارتفاع حداقل ۰/۵ متر و حداکثر ۱/۵ متر باشد. ۳-۶-۸-۲ مصالح و ضایعات حاصل از تخریب سازه‌های مورد بحث باید از داخل آنها به پایین قسمت تحتانی سازه برای تخلیه آنها ایجاد شود. تخلیه مواد مذکور بایستی پس از توقف کار تخریب, انجام شود. در هرصورت ارتفاع ضایعات حاصل از تخریب در داخل کوره نباید بیشتر از ۲ متر باشد. ۷-۸-۲ مصالح و ضایعات ۱-۷-۸-۳ مصالح ساختمانی و ضایعات حاصل از تخریب نباید به طور سقوط آزاد به خارج پرتاب شوند. مگر اینکه تخلیه از داخل کانال‌های مخصوص پیش بینی شده. انجام گیرد. ۲-۷-۸-۳ در صورتی که مصالح قابل اشتعال و احتراق جدا شده از ساختمان مورد تخریب. در همان محل, انبار و نگهداری شود. باید وسایل اطفای حریق مناسب به تعداد و مقدار کافی فراهم ۳-۷-۸-۲ ضایعات به دست آمده از مواد رادیواکتیو. آزبست. مواد سمی یا مواد آلوده کننده. باید جدا از بقیه ضایعات و طبق ضوابط مربوط به دقت نگهداری و بسته‌بندی شوند و سپس به محل مجاز حمل گردند. بعلاوه کارگرانی که در تخریب اینگونه مواد به کار گمارده می‌شوند باید مجهز به دستکش, ماسک و لباس مخصوص باشند. ۶۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸-۲ تخریب ۴-۷-۸-۳ مصالح و ضایعات ناشی از تخریب نباید روی کف طبقات به صورتی انباشته شوند که از ظرفیت باربری مجاز کف طبقه مربوط بیشتر باشد. به علاوه باید از وارد شدن فشارهای افقی ناشی از انبار شدن مصالح و ضایعات به دیوارها نیز جلوگیری شود. مجاور و یا معابر عمومی ایجاد مزاحمت و خطر نمایند. این مواد باید در فواصل مناسب بارگیری و به محل‌های مجاز حمل گردند. ۶۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۱۹90 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۲۳ عملیات خاکی ۱-۹-۲ کلیات پی کنی ساختمان‌هاء حفر شیارهاء شمع‌هاء کانال‌هاء چاه‌ها و مجاری آب و فاضلاب با وسایل دستی ۲-۱-۹-۲ گود برداری به هرگونه حفاری و خاکبرداری در تراز پایین‌تر از سطح طبیعی زمین یا تراز زیر پی ساختمان مجاور گودبرداری اطلاق می‌شود. ۳-۱-۹-۲ سطح خطرگودبرداری سطح خطرگودبرداری‌ها با توجه به عمق گود. نوع خاک. وجود آب. وجود منبع ارتعاش در مجاورت گود و حساسیت ساختمان‌های مجاور آن به صورت گودبرداری با خطر معمولی, زیاد و بسیار زیاد تعیین می‌گردد. ارزیابی سطح خطر گودبرداری بر اساس ضوابط و مقررات مبحث "پی و پی سازی (مبحث هفتم مقررات ملّی ساختمان)" انجام می‌شود. ۴-۱-۹-۲ قبل از شروع عملیات خاکی باید اقدامات ربر توسط سازنده انجام شود: پایداری ابنیه مجاور به دقت مورد بررسی قرار گیرد. به علاوه نقشه گودبرداری و پایدارسازی جداره‌های گود ‌ برنامه گودبرداری باید توسط این اشخاص تژهیه 0 به تأیید مرجع رسمی ۶۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ب : روش, برنامه اجرایی گودبرداری و همچنین زمان شروع آن به همراه مجوز صادره توسط مرجع پ : موقعیت تأسیسات زیرزمینی از قبیل چاه‌هاء کانال‌های فاضلاب. چشمه‌ها و قنوات قدیمی, لوله کشی آب و گاز. کابل‌های برق و تلفن که ممکن است در حین عملیات گودبرداری و خاک‌برداری موجب بروز خطر و حادثه گردند و یا خود دچار خسارت شوند. مورد بررسی و شناسایی قرار گرفته و با همکاری سازمان‌های ذیربط نسبت به تغییر مسیر دائم یا موقت و یا قطع جریان و همچنین ایمن سازی آنها اقدام گردد. ت : در صورتی که تغییر مسیر یا قطع جریان برخی از تاسیسات مندرج در مفاد بند۴-۱-۹-۱۲-آپ" امکان‌پذیر نباشد. باید با همکاری سازمان‌های مربوط و به طرق مقتضی نسبت به حفاظت ث : چنانچه محل گودبرداری در نزدیکی و یا مجاورت یکی از ایستگاه‌های خدمات عمومی از قبیل آتش‌نشانی و اورژانس بوده و یا در مسیرخودروهای آنها باشد. باید قبلاً مراتب به اطلاع مسئولین ذیربط رسانده شود تا احیاناً در سرویس‌رسانی عمومی وقفه‌ای ایجاد نگردد. ج : کلیه اشیاء زائد از قبیل تخته سنگ. ضایعات ساختمانی و یا بقایای درختان که ممکن است مانع از انجام کار شده و یا موجب بروز حوادث شوند. باید از زمین مورد نظر خارج گردند. چ : در استفاده از روش‌های پایدارسازی دیواره‌های گودبرداری از قبیل میخ‌کوبی و میل مهار ورود به محدوده مالکیت املاک مجاور و همچنین معابر عمومی ممنوع می‌باشد مگر با موافقت ذینفع و مرجع رسمی ساختمان. ۵-۱-۹-۲ در صورتی که در عملیات خاکی از دستگاه‌های برقی مانند الکتروموتور برای هوادهی. تخلیه آب و نظایر آن استفاده شود.ء این گونه دستگاه‌ها باید با رعایت مفاد بخش ۱-۶-۱۲ به کار گرفته شده و به وسایل حفاظتی مناسب مجهز باشند. ۶-۱-۹-۲ چنانچه محل مورد نظر برای عملیات خاکی, نظیر حفر چاه در معابر عمومی یا محل‌هایی کردن محوطه حفاری, نصب علائم هشدار دهنده و وسایل کنترل مسیر از ورود افراد به منطقه حفاری جلوگیری به عمل آمده و دهانه این گونه محل‌ها در پایان کار روزانه مسدود گردند. ۶۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۳ عملیات خاکی ۲-۹-۲۳ گودبرداری (حفر طبقات زیرزمین و پی کنی ساختمان‌ها) ۱-۳-۹-۳ در صورتی که در عملیات گودبرداری و خاکبرداری احتمال خطری برای پایداری و سرویس‌دهی دیواره‌های گود. دیوارها و ساختمان‌های مجاور و یا مهارها وجود داشته باشد. باید قبل از گودبرداری و خاکبرداری, ایمنی و پایداری آنها با استفاده از روشهایی نظیر نصب شمع. سپر و مهارهای مناسب و رعایت فاصله لازم و ایمن گودبرداری و در صورت لزوم با اجرای سازه‌های ۲-۲-۹-۳ سازنده موظف است در عملیات گودبرداری و پایدارسازی جداره‌های گود مفاد مبحث "پی و پی سازی (مبحث هفتم مقررات ملّی ساختمان)" و دستورالعمل اجرایی گودبرداری‌های ساختمانی ابلاغی وزارت راه و شهرسازی را رعایت نماید. ۳-۲-۹-۲ در مواردی که عملیات گودبرداری در مجاورت بزرگراه‌ها. خطوط راه آهن یا مراکز و ۴-۲-۹-۲ در موارد زیر باید دیواره‌های محل گودبرداری. همچنین دیوارها و ساختمان‌های لغزش یا تغییر شکل‌های غیرمجاز به وجود آمده است. مهارها و وسایل ایمنی لازم از قبیل شمع و سپر نصب و یا مهارهای موجود تقویت گردند: الف: قبل از پایدارسازی کامل. به صورت روزانه و بعد از پایدارسازی, حداقل هفته‌ای یک بار ب : بعد از وقوع بارندگی. طوفان, سیل, زلزله و پخبندان پ : بعد از هرگونه عملیات انفجاری ت : بعد از ریزش ناگهانی ث : بعد از وارد آمدن صدمات اساسی به مهارها ۵-۳-۹-۳ برای جلوگیری از بروز خطرهایی نظیر پرتاب سنگ. سقوط افرادء حیوانات. مصالح ۶۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم و وسایل و ماشین‌آلات حفاری و خاکبرداری, باید اطراف محل گودبرداری و خاکبرداری با رعایت مفاد بخش ۲-۵-۱۲ به نحو مناسب محصور و محافظت شود. در صورتی که گودبرداری و خاکبرداری در مجاورت معابر و فضاهای عمومی صورت گیرد. باید این حصار با رعایت مفاد بخش‌های ۲-۵-۱۲ و ۹-۵-۲۳ و در فاصله حداقل ۱/۵ متر از لبه گود احداث و با علائم هشدار دهنده که در شب و روز و از فاصله دور قابل روْیت باشند مجهز گردد. ۶-۲-۹-۲ در گودبرداری‌هایی که عملیات اجرایی به علت محدودیت ابعاد آن با مشکل نور و تهویه هوا مواجه می‌گردد. لازم است نسبت به تأمین وسایل روشنایی و تهویه هوا اقدام لازم به عمل آید. ۷-۳-۹-۲ مواد حاصل از گودبرداری نباید به فاصله کمتر از ۱ متر از لبه گود ریخته شوند. همچنین این مواد نباید در پیاده‌روها و معابر عمومی به نحوی انباشته شوند که مانع عبور و مرور گردیده یا ۸-۲-۹-۲ محل استقرار ماشین‌آلات و وسایل مکانیکی از قبیل جرثقیل, بیل مکانیکی, لودر. کامیون یا انباشتن خاک‌های حاصل از گودبرداری و یا مصالح ساختمانی در مجاورت گود. باید توسط شخص ذیصلاح بررسی وحداقل فاصله مناسب تعیین گردد. این فاصله باید دقیقاً از لبه گود به کار گمارده شود. ۱-۲-۹-۳ در گودبرداری‌هاء عرض معابر و راههای شیب‌دار (رمپ) احدانی ویژه وسایل نقلیه نباید کمتر از ۴ متر باشد. ۱-۳-۹-۲ در محل گودبرداری‌های عمیق و وسیع. باید یک نفر نگهبان مسئولیت نظارت بر ورود و خروج کامیون‌ها و ماشین‌آلات سنگین را عهده‌دار باشد. برای آگاهی کارگران و سایر افراد. باید علائم هشدار دهنده در معبر و محل ورود و خروج کامیون‌ها و ماشین‌آلات مذکور نصب گردد. ۶۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۲ عملیات خاکی ۳-۹-۳۲ حفاری چاه‌ها و مجاری آب و فاضلاب ۱-۳-۹-۲ قبل از آغاز عملیات حفاری چاه‌ها ۳ مجاری آب 0 قفاضلاب به ویزه در حفاری دستی چاه‌هاء باید بررسی‌های لازم درخصوص وجود و کیفیت موانعی از قبیل قنوات قدیمی, فاضلاب‌هاء پی‌هاء جنس خاک لایه‌های زمین و تأسیسات مربوط به آب. برق. گاز. تلفن و نظایر آن به عمل آید و در صورت لزوم از سازمان‌های ذیربط استعلام گردد. محل حفاری نیز باید طوری تعیین شود که به هنگام کار خطر ریزش یانشت قنات. فاضلاب و چاه مجاور یا برخورد با تأسیسات یاد شده ۲-۳-۹-۲ به منظور ایجاد تهویه کافی در عملیات حفاری چاه‌ها و مجاری آب و فاضلاب. باید هر نوع گاز. گرد و غبار و مواد آلوده کننده دیگر که برای سلامتی افراد مضر است. به طرق مقتضی از محل کار خارج شود و بوسیله پمپ هوادهی نسبت به تهویه هوای چاه اقدام گردد. در صورت لزوم باید کارگران به ماسک و دستگاه‌های تنفسی مناسب مجهز شوند تا همواره هوای سالم به آنها برسد. ۳-۳-۹-۲ کلیه افرادی که فعالیت آنها با عملیات حفاری چاه‌ها و مجاری آب و فاضلاب مرتبط است. باید متناسب با نوع کار به وسایل و تجهیزات حفاظت فردی, مطابق با ویژگیهای فصل ۴-۱۲ ۴-۳-۹-۲ مقنی قبل از ورود به چاه برای عملیات چاه کنی باید نسبت به موارد زیر اقدام نماید: الف: هوادهی و تهویه مناسب چاه و اطمینان از عدم وجود گازهای سمی و مضر. همچنین اطمینان از عدم امکان سرازیر شدن آب و سیلاب به داخل چاه. ب : بستن طناب نجات و حمایل بند کامل بدن به خود و محکم نمودن انتهای آزاد طناب به نقطه ثابتی در بالای چاه و حاضر بودن همکار وی بر سر چاه . ۵-۳-۹-۲ پس از خاتمه کار روزانه و یا در مواقعی که حفاری انجام نمی‌شود. دهانه چاه باید با صفحات مشبک مقأاوم و مناسب به نحو مطمئن پوشانده شود. ۶۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۶-۳-۹-۲ در حفاری چاه‌ها و مجاری آب و فاضلاب باید ضوابط مندرج در آیین‌نامه و مقررات «حفاظتی چاه‌های دستی» لحاظ گردد. ۷۰ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۲ عملیات ساخت. برپایی و نصب اسکلت ساختمان ۱۰-۲ عملیات ساخت. برپایی و نصب اسکلت ساختمان ۱-۱۰-۷۲ کلیات ۱-۱-۱-۳ عملیات ساخت. برپایی 9 نصب. نظیر جوشکاری. برشکاری و پیچ و مهره کاری سازه‌های فولادی, همچنین عملیات قالب بندی, آرماتوربندی و بتن‌ریزی در سازه‌های بتنی باید توسط اشخاص ذیصلاح انجام شود. ۲-۱۰-۲۳ اجرای سازه های فولادی "طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی (مبحث دهم مقررات ملّی ساختمان)" انجام شود. بعلاوه در برپایی و نصب سازه‌های فولادی به صورت صنعتی باید ضوابط و مقررات مبحث"اجرای صنعتی ساختمان‌ها (مبحث یازدهم مقررات ملّی ساختمان)" رعایت شود. ۲-۳-۰-۲ در موقع نصب و برپایی اجزای فولادی سازه از قبیل ستون‌هاء تیرها یا خرپاهاء باید قبل از جدا کردن نگهدارنده‌ها و رها کردن آنهاء حداقل‌های تعیین شده در نقشه‌های نصب برای جوشکاری و یا بستن پیچ‌ها و مهره‌ها انجام گرفته باشد. همچنین قبل از نصب هر عضو سازه بر روی سازه دیگر. عضو زیرین سازه باید صددرصد پیچ و مهره یا جوشکاری شده باشد. ۳-۲-۱-۲ در موقع نصب ستون‌هاء برای جلوگیری از سقوط ستون‌های نصب شده. باید این ستون‌ها به وسیله تیرهای واسط با سایر ستونها مهار شوند. چنانچه اتصال ستون‌ها به وسیله تیرهای ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم واسط امکان پذیر نباشد. باید با نظر شخص ذیصلاح موقتاً با مهارهای جانبی پایدار گردند. در هر حال هیچ ستونی نباید قبل از ایجاد اتصال با ستون‌های مجاور و تأمین پایداری آن رها شود. ۴-۲-۱-۲ برای بالا بردن تیرآهن و سایر اجزای فولادی باید از کابل‌های فولادی و طنابهای مخصوص محکم و مناسب با ضرایب اطمینان مندرج در "آئین‌نامه وسایل حمل و نقل و جابجا کردن مواد و اشیاء در کارگاه‌ها" مصوب شورای عالی حفاظت فنی استفاده شود. همچنین برای جلوگیری از صدمه دیدن کابل فولادی در اثر خمش بیش از حد. باید قطعات چوب و یا مواد مشابه بین تیرأهن و کابل قرار داده شود. استفاده از زنجیر برای بستن تیرأهن و سایر اجزای فولادی مجاز ۵-۲-۱۰۲۳ استفاده از دستگاه‌های جوشکاری 9 برشکاری برای ساخت. برپایی 9 نصب اجزای فولادی سازه باید با رعایت مفاد بند ۶-۴-۲-۱۲ صورت گیرد. وسایل بالابر و سایر وسایل و تجهیزاتی که در برپایی و نصب اجزای سازه‌های فولادی مورد استفاده قرار می‌گیرند باید مطابق با مفاد بخش ۲-۶-۲ باشند. ۶-۲-۱-۲ در شرایط نامساعد جوی از قبیل باد»ء طوفان و بارندگی و یا در صورت ناکافی بودن روشنایی و محدود بودن میدان دید. باید از ادامه کار بر روی اسکلت فولادی جلوگیری به عمل آید. همچنین تیر و سایر قطعات فولادی نباید در هنگام نصب. آغشته به برف. یخ و یا سایر مواد لغزنده باشند. ۷-۲-۱-۲ در عملیات ساخت. برپا نمودن و نصب اجزای فولادی سازه باید وسایل و تجهیزات دستکش حفاظتی با رعایت مفاد فصل ۴-۱۲ مورد استفاده قرار گیرد. همچنین کارگرانی که سطح قطعات فولادی را با مواد شیمیایی و یا با روش ماسه پاشی تمیز می‌کنند. باید از ماسک‌های تنفسی گردیده و از ورود افراد به داخل محوطه مذکور جلوگیری به عمل آید. ۷۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰-۲-۱۰۲۳ در قسمتهای مناسبی از قطعات و اجزای تشکیل دهنده اسکلت‌های فولادی باید نقاط اتصال مناسبی برای قلاب طناب نجات و مهار داریست‌های معلق پیش بینی شود. ۱۱-۲-۱۰۲۳ قطعات فولادی مرکب که می‌بایست در ارتفاع زیاد نصب شوند. تا حد امکان باید روی زمین مونتاژ و متصل گردند. در غیر این صورت باید با توجه به مفاد "مبحث طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی (مبحث دهم مقررات ملّی ساختمان)" ابتدا در محل کارخانه یا پای کار ۱۲-۲-۱۰۳۲ تخلیه آهن‌آلات از تریلر. کامیون و کامیونت باید با استفاده از وسایل بالابر و دستی با طناب. کابل و نظایر آن مجاز نبوده و باید از جرثقیل و یا سایر بالابرهای مکانیکی مناسب ۳-۱۰-۲۳ اجرای سازه‌های بتنی ضریب اطمینان حداقل ۲/۵ نسبت به بارهای وارده» طراحی و ساخته شوند. در صورتی که در قالب بندی از قالب‌های پلیمری استفاده شود. باید استانداردهای مربوط رعایت گردد. ۲-۳-۱۰۲۳ قالب بتن باید قبل از بتن ریزی توسط شخص ذیصلاح بازدید و نسبت به استحکام و پایداری کلیه اجزای قالب. مهارها و نظایر آنها اطمینان حاصل شود. تا در موقع بتن ریزی از فرو ریختن قالب پیشگیری به عمل آید. ۷۳ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۳-۳-۰-۲ در موقع برداشتن قالب بتن, باید از گرقتن کامل بتن با رعایت ضوابط و مقررات مبحث "طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه (مبحث ‎٩‏ مقررات ملّی ساختمان)" اطمینان حاصل گردد. در بازکردن و نگهداری قالب‌ها باید احتیاط‌های لازم به منظور حفاظت کارگران از خطر احتمالی سقوط. لغزش و یا واژگونی قالب‌ها به عمل آید. ۴-۳-۱۰۲۳ کارگرانی که در امر ساختن. حمل و ریختن بتن اشتغال دارند. باید طبق مفاد فصل ۴-۲ به کفش. کلاه. عینک و دستکش حفاظتی مجهز باشند. همجنین کارگرانی که در ارتفاع, به بستن میلگرد. قالب یا ریختن بتن می‌پردازند و در معرض خطر سقوط قرار دارند. باید مجهز به حمایل بند کامل بند و طناب مهار بوده و برای جلوگیری از سقوط آنها و نیز افتادن ابزار و وسایل کار از محل بتن ریزی موانعی نصب گردد. ۵-۳-۱-۲ کارگرانی که به طور مداوم با سیمان کار می‌کنند و یا در اندود. بتن پاشی (شاتکریت) یا چکشی کردن بتن فعالیت دارند. باید با رعایت مفاد فصل ۴-۱۲ به دستکش, عینک و ماسک تنفسی حفاظتی مناسب مجهز باشند. ۶-۳-۱-۲ میخ‌های موجود در تخته‌ها و سایر اجزای قالب‌های چوبی باید بلافاصله بعد از باز شدن قالب به داخل چوب فرو کوبیده یا بیرون کشیده شود. ۷-۳-۱-۳ دستگاه بتن ساز باید مجهز به ضامن باشد تا در هنگام تمیز کاری دستگاه از بکار ۷۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۲ سابر مقررات مربوط ۱۱-۳۲۳ سایر مقررات مربوط ۱-۱۱-۳۲ کلیات فقط باید توسط مأموران سازمان‌ها و مسئولان ذیربط صورت گیرد. ۲-۱-۱-۲ نصب قطعات مصالح ساختمانی از جمله پلاک سنگی روی نمای ساختمان باید بر اساس نقشه‌ها 9 مشخصات فنی تائید شده. توسط اشخاص ذیصلاح به وسیله عناصر نگهدارنده 9 ۳-۱-۱۱-۲ نصب قطعات الحاقی و همچنین مواردی که در این آیین‌نامه به آنها اشاره نشده است. باید با رعایت آیین‌نامه‌های معتبر صورت گیرد. ۲-۱-۲ تأسیسات گرمایی, تعویض هوا و تهویه مطبوع ۱-۲-۱۱۲۳ کلیه عملیات اجرایی مربوط به تأسیسات گرمایی. تعویض هوا و تهویه مطبوع باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث "تأسیسات گرمایی, تعویض هوا و تهویه مطبوع (مبحث چهاردهم مقررات ملّی ساختمان)" توسط اشخاص ذیصلاح صورت گیرد. ۲-۲-۱-۲ در مواردی که برای عملیات اجرایی مربوط به تأسیسات گرمایی. تعویض هوا و تهویه مطبوع نیاز به جوشکاری یا برشکاری حرارتی باشد. رعایت مفاد بندهای ۶-۴-۲-۱۲ و ۷-۴-۲-۱۲ الزامی است. ۷۵ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۳-۲-۱-۲ لوله کشی گاز و نصب تأسیسات و تجهیزات مربوط به آن باید با رعایت ضوابط و مقررات مبحث "لوله کشی گاز طبیعی ساختمان‌ها (مبحث هفدهم مقررات ملّی ساختمان)" توسط ۴-۲-۱۱۳۲ در نصب 0 راه اندازی مولدهای بخار 9 دیگ‌های آب گرم باید ضوابط مندرج در ۳-۱۱-۷۲ سیم کشی و نصب تأسیسات و تجهیزات برقی ضوابط و مقررات مبحث "طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمانها (مبحث سیزدهم مقررات ملّی ساختمان)" و آئین‌نامه حفاظتی تاسیسات الکتریکی در کارگاه‌ها مصوب شورای عالی حفاظت فنی ۴-۱۱-۲۳ سیم کشی برای استفاده‌های موقت ۱-۴-۱۱-۲ کلیه سیم کشی‌هایی که برای استفاده‌های موقت انجام می‌شود. باید با رعایت مفاد الف: برای جلوگیری از ازدیاد و پراکندگی سیم‌های آزاد متحرک. باید در نقاط مختلف کارگاه به ب : سیم کشی برای استفاده‌های موقت در صورت امکان باید در ارتفاع ۲/۵ متر از کف انجام شود. در غیر این صورت باید سیم‌ها طوری نصب شوند که از آسیب‌های احتمالی محفوظ بمانند. پ : تابلوهای برق موقت بایستی به وسیله محفظه‌هایی با درپوش قفل‌دار مسدود گردند و پیرامون آنها روی زمین یا کف. فرش و یا سکوی عایق ایجاد شود. ۵-۱-۲ نصب قطعات پیش ساخته بتن, ۱-۵-۱۱-۲ قطعات پیش ساخته بتنی باید طوری طراحی و ساخته شوند که عملیات نقل و انتقال, جابجایی, نصب و برپا کردن آنها به راحتی و با ایمنی کامل انجام شود. وزن تقریبی قطعات ۷۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۲ سایر مقررات مربوط ۲-۵-۱-۲ قلاب‌ها یا سایر وسایلی که در قطعات پیش ساخته بتنی به منظور سهولت جابجایی و بلند کردن آنها پیش بینی و تعبیه می‌گردند. باید از نظر فرم. ابعاد و موقعیت نصب به ترتیبی باشند که: الف: جنس قلاب‌ها باید از فولاد نرم (51۳۷) انتخاب گردند و دارای مقاومت کافی در برابر نیروهایی که بر آنها وارد می‌شوند با ضریب اطمینان ۳ باشند. ب : در داخل خود قطعه و در اسکلت ساختمان باعث ایجاد نیروهای مخربی نگردند. پ : پس از استقرار قطعات در محل نصب خود. به راحتی از وسایل و آدوات بالابر و جرتقیل جدا شوند. ت : قلاب‌ها و آدوات مذکور در قطعات پیش ساخته بتنی مربوط به سقف‌ها و پلکان‌ها به نحوی ۳-۵-۱-۲ هنگام نصب قطعات پیش ساخته بتنی, محوطه اطراف ساختمان که امکان سقوط قطعات به داخل آنها وجود دارد. باید مورد مراقبت دقیق قرار گرفته و محصور گردند. ۶-۱۱-۲۳ کار بر روی بام ساختمان‌ها. سقف‌های شیب دار و شکننده ۱۶-۱۱-۲۳ کارگرانی که بر روی سقف‌های شیب دار به کار گمارده می‌شوند. باید دارای تجربه کافی و توانایی جسمی و روانی لازم باشند. ۲-۶-۱۱۲۳ از کار کردن بر روی بام ساختمان‌ها در هنگام بادء. طوفان و بارندگی شدید و یا هنگامی که سطح بام پوشیده از برف و یخ باشد. باید جلوگیری به عمل آید. ۳-۶-۱۱۲۳ هنگام کار بر روی سقف‌های پوشیده از صفحات شکل‌پذیر و یا شکننده از قبیل صفحات موج دار نورگیر. باید از صفحات چوبی با عرض حداقل ۲۵۰ میلی‌متر استفاده شود. این صفحات باید به طور محکم و مطمئن نصب گردند تا از لغزش آنها در زیر پای کارگر جلوگیری به عمل آید. ۴-۶-۱۱۴۳ تعداد صفحات چوبی باید حداقل دو عدد باشد تا هنگام نیاز به جابجا کردن یکی از آنهاء کارگر مجبور به ایستادن بر روی ورق‌های شکننده و یا انعطاف‌پذیر نباشد. ۷۷ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم ۵-۶-۱-۳ در لبه سطوح شیب دار باید موانع مناسب و کافی جهت جلوگیری از ریزش ابزار کار کار در ارتفاع. مصوب شورای عالی حفاظظت فنی. مجهز به حمایل بند کامل بدن و وسایل محدود ۷-۱۱-۳۲ نقاشی و پوشش سطوح با مواد شیمیابی و با دیگر مواد قابل اشتعال ۱-۷-۱-۳ هنگام نقاشی و پوشش سطوح با مواد شیمیایی و یا سایر مواد قابل اشتعال, باید محل کار به طور طبیعی تا حد تامین هوای سالم بر اساس حدود مواجهه‌ی مجاز اعلام شده توسط وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی تهویه گردد. چنانچه از تهویه مصنوعی استفاده شود. باید دستگاه ضد جرقه که در خارج از فضای کار قرار داده می‌شود قبل از شروع کار روشن گردد. ۲-۷-۱-۳ در هنگام چسباندن موکت و یا پوشش‌های پلاستیکی و نظایرآن, استعمال دخانیات و استفاده از کبریت. فندک و غیره باید اکیداً ممنوع گردد. همچنین باید از عملیاتی از قبیل جوشکاری یا برشکاری حرارتی در محل کار و مجاورت آن جلوگیری به عمل آید. نوع مواد شیمیایی آماده و در دسترس باشد. ضمنا رعایت آئین‌نامه " پیشگیری و مبارزه با آتش‌سوزی در کار گاه‌ها" مصوب شورای عالی حفاظت فنی الزامی می‌باشد. ۸-۱۱-۲۳ حمل و نقل, جابجایی و انبار کردن مصالح ۱۸-۱۱-۲۳ از انبار کردن و انباشتن مصالح ساختمانی در نزدیکی لبه‌های گودبرداری, دهانه چاه‌هاء ۳-۸-۱-۳ برداشتن مصالح انبار شده توسط کارگر باید از بالاترین قسمت شروع گردد و از کشیدن ۷۸ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۱-۲ سایر مقررات مربوط ۳-۸-۱۱۲۳ برای انبار کردن تخته‌های چوبی باید آنها را روی چوب‌های عرضی گذاشت. به طوری که کاملا روی سطح زمین قرار نگیرند و بین هر چند ردیف. چوب‌های عرضی قرار داده شود. ۴-۸-۱۱-۲ کلیه تأسیسات و تجهیزات کار گاهی که به منظور انبار کردن مصالح به کار می‌روند. باید دارای پایداری لازم در مقابل نیروهای وارده (ثقلی و جانبی) باشند. ۵-۸-۱-۲ بسته بندی. حمل و نگه‌داری مصالح ساختمانی از قبیل سیمان,گچ و آهک باید با رعایت ضوابط و مقررات مباحث"مصالح و فرآورده‌های ساختمانی (مبحث پنجم مقررات ملّی ساختمان)" و "بارهای وارده بر ساختمان (مبحث ششم مقررات ملّی ساختمان)" انجام شود. در بستّه‌بندی. حمل و نگه‌داری سیمان رعایت مفاد مبحت "طرح و اجرای ساختمان‌های بتشن آرمه (مبحث نهم مقررات ملّی ساختمان)" الزامی است. ۶-۸-۱-۲ کیسه‌های سیمان, گچ. آهک و نظایر آن با توجه به مفاد بند ۰۵-۸-۱۱-۱۲ نباید بیش از ۱۰ ردیف روی هم چیده شوند. برداشتن آنها نیز باید به صورت ردیف‌های افقی انجام شود. بعلاوه آجر و سفال نباید با ارتفاع بیش از ۲ متر انباشته شود. و اطراف آن نیز باید با موانع مناسب محصور گردد. ۷-۸-۱۱۲۳ از انباشتن مصالح ساختمانی بیش از حد مجاز طراحی روی سقف‌های اجرا شده و همچنین در مجاورت تیغه‌ها و دیوارهای کم عرض باید جلوگیری به عمل آید. ۸-۸-۱-۲ آهن آلات (تیر آهن. نبشی. میلگرد و نظایر آن) باید به ارتفاع کم طوری روی هم ۹-۸-۱۱۲۳ طرفین لوله‌های فولادی که انبار می‌شوند. باید با موانع مناسب مهار گردند تا از غلطیدن آنها بر روی هم و ایجاد حادثه جلوگیری شود. ۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- مبحث دوازدهم طوری انباشته شوند که فشار بیش از حد به دیوار یا تیغه وارد نشود. ۱۱-۸-۱۱-۳۲۳ جابجایی و حمل و نقل مصالح ساختمانی از قبیل تیرأهن. جچوب و همجنین ضایعات ساختمانی باید با رعایت مفاد بند ۴-۳-۶-۱۲ صورت گیرد. ۱۲-۸-۱۲ در انبار کردن مصالح و نگهداری مواد قابل انفجار و مایصات قابل اشتعال باید ضوابط مندرج در آیین‌نامه‌های زیر»ء مصوب شورای عالی حفاظت فنی لحاظ گردد: الف: آیین‌نامه «پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی در کار گاهها» بِ: آیین‌نامه «حفاظتی مواد خطرناک و مواد قابل اشتعال و مواد قابل انفجار » پ: آیین‌نامه «حفاظتی حمل دستی بار» ۸۰