ضابطه 781

⚠ این متن با نرم‌افزار از روی تصویر خوانده شده و ممکن است خطا داشته باشد؛ برای استناد، اصلِ سند را ببینید. جمهوری اسلامی ابران سازمان برنامه و بودجه کشور ضوابط و معیلرهای طراحی معماری و طراحی داخلی ساختمان های قضایی معاونت فنی. آمور زیربنابی و تولیدی قوه قضائیه جمهوری اسلامی ابران امور نظام فنی اجرابی. مشاورین و پیمانکاران دفتر نظارت فنی و مهندسی قوه قضائیه 2332 دت- ۱۳۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- :ش ش 3384614 با سمه تعالی بخشنامه به دستگاه های اجرایی، مهندسان مشاور و پیمانکاران :شماره 98/259059 :تاریخ 15 / 05 / 1398 :موضوع ضوابط و معیارهای طراحی معماری و طراحی داخلی ساختمان های قضایی ( در چارچوب ماده34) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور، ( نظام فنی و اجرایی یکپارچه و ماده23 ) قانون برنامه و بودجه و آیین نامه استانداردهای اجرایی طر ح ،های عمرانی به پیوست ضابطه شماره781 امور نظام فنی اجرایی، مشاورین و پیمانکاران ؛ با عنوان « ضوابط و معیارهای طراحی معماری و طراحی داخلی ساختمان های قضایی » از نوع گروه سوم ابالغ می.شود رعایت مفاد این ضابطه در صورت نداشتن ضوابط بهتر، از تاریخ01 / 07 / 1398 .الزامی است ضوابط و معیارها در حدود مشخص شده در این ضابطه، با توجه به شرایط خاص کار مورد نظر تعیین و مبنای عمل می باشد. در مورد پروژه هایی که از محل سرمایه گذاری بخش غیر دولتی تامین اعتبار می ،شوند الزم است حدود انتخابی معیارهای یادشده در مرحله ارجاع ک ار تعیین و به تایید سرمایه پذیر برسد. امور نظام فنی اجرایی، مشاورین و پیمانکاران این سازمان دریافت کننده نظرات و پیشنهادهای اصالحی .در مورد مفاد این ضابطه بوده و اصالحات الزم را اعالم خواهد کرد محمد باقر نوبخت سازمان مدرییت و ربانهم رزیی کشور ریاست جمهوری رییس سازمان -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی: امور نظام فنی اجرایی, مشاورین و پیمانکاران معاونت فنی» آمور زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور با استفاده از نظر کارشناسان برجسته مبادرت به تهیه این ضابطه کرده و آن را برای استفاده به جامعه‌ی مهندسی کشور عرضه نموده است. با وجود تلاش فراوان, این اثر مصون از ایرادهایی نظیر غلط‌های مفهومی, فنی. ابهام» ایهام و اشکالات موصوعی نیست. از این‌رقی از شما خواننده ی گرامی صمیمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هر گونه ایراد و اشکال فنی, مراتب را |- در سامانه مدیریت دانش اسناد فنی و اجرایی (سما) ثبت‌نام فرمایید: ‎٩۵۸1112.11672111121111[.1۲ ۳- پس از ورود به سامانه سما و برای تماس احتمالی, نشانی خود را در بخش پروفایل کاربری تکمیل فرمایید. ۳- به بخش نظرخواهی این ضابطه مراجعه فرمایید. ۴- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص کنید. ۵- ایراد مورد نظر را بصورت خلاصه بیان دارید. ۶- در صورت امکان متن اصلاح شده را برای جایگزینی ارسال کنید. کارشناسان این امور نظرهای دریافتی را به دقت مطالعه نموده و اقدام مقتضی را معمول خواهند داشت. پیشاپیش از همکاری و دقت نظر جنابعالی قدردانی می‌شود. نشانی برای مکانبه: تهران, میدان بهارستان, خیابان صفی علی‌شاه - مرکز تلفن ۳۳۲۷۱ سازمان برنامه و بودجه کشورء آمور نظام فنی اجرایی» مشاورین و پیمانکاران ۷0:22 67271271 :۳: ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- باسمه تعالی به‌طور معمول نیازها و اهداف بنا در قالب سه دسته کلی بیان می‌شوند: نخست اهداف. نیازهای فنی و ساختاری. دوم نیازهای عملکردی و سوم نیازهای رفتاری. اهداف عملکردی به نقش و عملکرد ساختمان به عنوان بستری برای فعالیت‌های خاص می‌نگرد و اهداف رفتاری تاثیر بنا و معماری را بر انسان در نظر می‌گیرد. دفتر نظارت فنی و مهندسی قوه قضائیه با هدف ساماندهی و مناسب سازی نظام فضایی وکالبدی ساختمان‌های قضائی» مجموعه اصول و قواعدی را با موضوع «ضوابط و معیارهای طراحی معماری و طراحی داخلی ساختمان‌های قضایی» تهیه و با هماهنگی آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور جهت تایید و ابلاغ به عوامل ذینفع نظام فنی و اجرایی کشور برای این معاونت ارسال شد که پس از بررسی, براساس نظام فنی اجرایی یکپارچه. موضوع ماده ۳۴ قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و ماده ۲۳ قانون برنامه و بودجه و آیین‌نامه استانداردهای اجرایی مصوب هیات محترم وزیران تصویب و ابلاغ گردید. علیرغم تلاش, دقت و وقت زیادی که برای تهیه این مجموعه صرف گردیده‌است. این مجموعه مصون از وجود اشکال و ابهام در مطالب آن نیست. لذا در راستای تکمیل و پربار شدن این نشریه از کارشناسان محترم درخواست می‌شود موارد اصلاحی را به آمور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشور ارسال کنند. کارشناسان سازمان پیشنهادهای دریافت شده را بررسی کرده و در صورت نیاز به اصلاح در متن نشریه. با همفکری نمایندگان جامعه فنی کشور و کارشناسان مجرب این حوزه, نسبت به تهیه متن اصلاحی, اقدام و از طریق پایگاه اطلاع رسانی نظام فنی و اجرایی کشور برای بهره‌برداری عموم. اعلام خواهند کرد. به همین منظور و برای تسهیل در پیدا کردن آخرین مطالب هر یک از صفحات. تاریخ آن نیز اصلاح خواهد شد. از اینرو همواره مطالب صفحات دارای تاریخ جدیدتر بدین وسیله معاونت فنی,» آمور زیربنایی و تولیدی از تلاش‌ها و جدیت رییس آمور نظام فنی و اجرایی کشور جناب آقای مهندس سیدجواد قانع‌فر و کارشناسان محترم امور و هم‌چنین, جناب آقای قدرتا!.. محمد نیاکان مدیر کل دفتر نظارت فنی و مهندسی قوه قضائیه و متخصصان همکار در امر تهیه و نهایی نمودن این نشریه. تشکر و قدردانی می‌نماید. حمیدرضا عدل معاون فنی. امور زیربنایی و تولیدی تابستان ۱۳۹۸ -------- صفحهٔ بعد -------- مقدمه با عنایت به وظایف تصریح شده در اصل شصت و یک قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران : « اعمال قوه قضائیه بوسیله دادگاه های دادگستری است که باید طبق موازین اسلامی تشکیل شود و به حل و فصل دعاوی و حفظ حقوق عمومی و گسترش و اجراء عدالت و اقامه حدود الهی بپردازد . » اجرای این آمور مستلزم برخورداری از فضای مناسب می باشد. ساختمان‌های قضائی به دلیل ماهیت عملکردی و وظایف و مسئولیت‌های محول شده به قوه قضائیه ۰ نیاز به جایگاه متمایزی با سایر ساختمان‌های اداری دارند . به‌عبارت دیگر این ساختمان‌ها بایستی از لحاظ معماری و طراحی ۰ ظرفیت‌سنجی و امکان‌سنجی استقرار . هم‌چنین جایگاه روحی و روانی بهره برداران در ارتباط با محیط پیرامون آن‌ها ۰ با نیازهای قضائی مطابقت داشته معاونت مالی » پشتیبانی و عمرانی قوه قضائیه به منظور مناسب‌سازی ساختمان‌های قضائی و در راستای ارتقاء کیفیت آن‌ها و ایجاد فضاهای مناسب برای قضات . کارکنان و آارباب رجوع » تدوین ضوابط و معیارهای طراحی معماری و طراحی داخلی ساختمان‌های قضائی را در دستور کار خویش قرارداد که با همکاری مرکز تحقیقات راه . مسکن و شهرسازی » ضوابط و معیارهای پیش‌رو تهیه و تدوین و پس از بررسی و اصلاح آن در دفتر نظارت فنی و مهندسی استان های قوه قضائیه و آمور نظام فنی و اجرائی سازمان برنامه و بودجه » نشریه حاضر تهیه و تدوین از همه کسانی که در تهیه و تدوین این نشریه همکاری داشته اند تشکر و قدردانی می نمایم . با توجه به اینکه نشریه مزبور برای اولین بار چاپ می شود . از تمام صاحبنظران و اندیشمندان دعوت می شود با ارسال نظرات . پیشنهادها و رهنمودهای خود به پربارتر شدن نشریه کمک نمایند . قبلا" از پیشنهاددهندگان محترم . تشکر و قدردانی می نمایم . نورو زکهزادی معاون مالی » پشتیبانی و عمرانی قوه قضائیه -------- صفحهٔ بعد -------- تهیه و کنترل « ضوابط و معیارهای طراحی معماری و طراحی داخلی ساختمان‌های قضایی» نشریه شماره ۷۸۱ تهیه و تنظیم کننده: محمد مهدی محمودی دکتری معماری مهندسین مشاور هرم پی زهرا تمجیدی دکتری شهرسازی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی اعضای کمیته داوری: کتایون تقی زاده دکتری معماری دانشگاه تهران مصطفی کیانی دکتری معماری دانشگاه تهران اعضای کمیته فنی و اجرایی: غزال راهب سرپرست پژوهشکده معماری و شهر سازی مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی زهرا تمجیدی پژوهشگر مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی منصور نجفی مطیعی پژوهشگر مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی مهران رفیعی پژوهشگر مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی حسین اکبرزادگان معاون مدیر کل دفتر نظارت فنی و مهندسی قوه قضائیه شهاب الدین قاسمی کارشناس معماری دفتر نظارت فنی و مهندسی قوه قضائیه غلامعلی زمانلو کارشناس قضایی معاونت حقوقی قوه قضائیه اعضای گروه هدایت و راهبری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور: علیرضا توتونچی معاون آمور نظام فنی اجرایی. مشاورین و پیمانکاران فرزانه آقارمضانعلی رئیس گروه آمور نظام فنی اجرایی» مشاورین و پیمانکاران محمدرضا سیادت کارشناس معماری, آمور نظام فنی اجرایی» مشاورین و پیمانکاران -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان ها و تشکیلات قضایی ۳ ۱-۱- بخش اول - کلیات ۳ ۱-۱-۱- مقدمه ۳ ۲-۱-۱ دامنه کاربرد م ام ۴۳ ۳-۱-۱- مطالب و ساختار م۴۳ ۲-۱- بخش دوم - مفاهیم و تعاریف؛ ۸ ۱-۲-۱ دادگستری؛ ۵ ۲-۲-۱- حوزه ی قضابی؛ ۵ ۳-۲-۱ دادسرا؛ ی ری یا ۴-۲-۱-دادگاه های اختصاصی؛ ۱۵ ۳-۱- بخش سوم - سازمان ها .نهادها و ادارات وابسته به قوه قضا بیه؛ یه ۱۵ ۱-۳-۱- دیوان عالی کشور؛ ۱۳ ۲-۳-۱- دبوان عدالت اداری؛ ی یر ۱۱۸ ۳-۳-۱ سازمان قضایی نیروهای مسلح؛ یی ی رو وربور ور ویر ری بر و2 ۱۵ ۴-۳-۱ سازمان بازرسی کل کشور؛ ۱۳ ۵-۳-۱ - سازمان ثبت اسناد و املاک کشور؛ ی یورب و وی رو ی ۱۵ ۶-۳-۱ سازمان پزشکی قانونی کشور؛ ی یر پر و ور ور یر ۱۵ ۷-۳-۱- سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور؛ ی ۴-۱- بخش چهارم - موضوعات تخصصی دستورالعمل را تا را ار را ار یی ۳۰ ۱-۴-۱ معیارهای طراحی ۳ ۲-۴-۱ معیارهای فنی ۳ ۳-۴-۱-ایمنی ۱ ۴-۴-۱ مقررات اآیمنی ۳ ۵-۴-۱-معماری داخلی ۳ ۶-۴-۱ طراحی داخلی ۳ ۷-۴-۱ سطوح ساختمانی م۳۱ ۸-۴-۱- جمعیت حاضر در ساختمان ۱۵ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹-۴۱ مساحت سرانه و انواع آن ۱۵ ۱۰-۴-۱- تراکم ساختمانی م۳۳ فصل دوم - طبقه بندی و عوامل تاثیر گذار بر معماری ساختمان های قضایی ار ۱-۲ نحوه طبقه‌بندی فضا در ساختمان‌های قضابی یویر رو یور ور رو یبور وربور وربور و۸ ۱۳ ۲-۲-الگوی فضاهای مشابه در واحدهای قضایی ۳۵ ۱-۲-۲ فضاهای سرپوشیده ۳۵ ۲-۲-۲ فضاهای باز ۳۵ ۳-۲ - زون‌بندی و گردش کار موم ۳ ۱-۳-۲ شعاع کارکردی واحدها و جمعیت کارکنان ۳ ۲-۳-۲ فعالیت درونی ساختمان های قضابی شهرستان و بخش ۳ ۳-۳-۲ فعالیت خاص قضایی (شعبه دادگاه‌ها) یی یی یویر رید ۳ ۱ ۴-۲- روند دادخواهی در تشکیلات قضایی ۳۹ ۱-۴-۲ شوراهای حل اختلاف : ۳ ۲-۴-۲ محاکم حقوقی و کیفری: ۳۹۱ ۵-۲- مشخصات فضایی ۰ ۳ ۱۳ ۱-۵-۲- پیش بینی فضاهای مورد نیاز قضایی با هر ۲-۵-۲ معیارهای مورد نظر در تعیین تعداد شعبه و پست‌های قضابیی ۳۳۳ ۶-۲ - عناصر هوبت بخش کالبدی در ساختمان‌های قضابی م۳۳ ۷-۲- تعریف الگوی دسترسی (گردش افقی و عمودی) و الگوی توزیع فضایی - کالبدی ۳۳ ۸-۲- تعیین حرایم و سلسله مراتب امنیتی و فضایی در حوزه ساختار فیزیکی و بصری ۳۳ ۹-۲ عوامل و عناصر معماری معرف ساختمانهای قضابی ۳۵ ۱۰-۲- برخی معیارها و توصیه های طراحی قابل بررسی در ساختمان های قضابی: ۳۵ ۱۱-۲- ضوابط. مقررات و دستورالعمل های موجود در زمینه معماری ساختمان های قضایی ۳ ۱۲-۲ عوامل تاثیرگذار در طراحی معماری فضاهای ساختمان های قضابی م۳ ۱-۱۳-۲- عوامل کیفی تأثیرگذار در تدوین ضوابط معماری ساختمان های قضایی خر ۲-۱۲-۲- عوامل کمّی تاثیرگذار در تدوین ضوابط معماری ساختمان‌های قضابی ۳ ۱۳-۲ عوامل تأثیرگذار در تعیین سرانه های فضایی خر فصل سوم - ضوابط. معیارها و توصیه های طراحی معماری ساختمان های قضابی ۳۳۳ ۱-۳- توصیه های مربوط به موقعیت پابی در شهر و محوطه سازی ۳۳ ۲-۳- توصیه های مربوط به دسترسی و ورودی ۳۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۳-۳- جانمایی ساختمان های قضایی در سایت س ۳۳ ۳-۳-۳ دسترسی و ورود به بضا ی ۳ ۴-۳-۳ سازماندهی قضاها ی ۳ ۵-۳-۳- خواقایی سس ۳و ۱۳ ۶-۳-۳ - فضا های گردش (سیر کو لاسیون ) ۳ ۱۳ ۷-۳-۳ - نماسازی ‏ ی ۱۳۹ ۸-۳-۳ - فرم ورودی ساختمان ی ۳ ۱۰-۳-۳-ساماندهی پلان و مقطع و ۳ ۱۵-۳-۳- حریم ساختمان ی 06 ۱۶-۳-۴۳ توسعه آتی ساختمان و ۵0 ۱۷-۳-۳- محوطه سازی ی که ۴-۳- سرانه مورد نیاز بخش های مختلف ساختمان های قضایی 0 فصل چهارم - عوامل تاثیر گذار در طراحی داخلی ساختمان های قضایی ی ۱ ۱-۴- عوامل تأثیرگذار در طراخی ی ۱ ۵-۱-۴- خواقایی سم 8 ۱ ۷-۱-۴- تاثیر تجهیزات. مبلمان و چیدمان آ ها ۱ فصل پنجم - معیارهای طراحی داخلی ساختمان های قضایی ی ۳ ۱-۵- معیارهای مربوط به ایمنی و امتیت ی و ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱-۱-۵-معیارهای مربوط به امنیت داخلی دادگاه ب بر ۲-۱-۵- معیارهای مربوط به برنامه ریزی فیزیکی برای تامین امنیت دا ۳-۵- معیارهای مربوط ده تامین نور در ساختمانهای قضابی ار را ری ۸۵ ۳-۵- معیارهای مربوط به انتخاب رنگ در ساختمان های قضایی ریا ار حدول ۱-۴- نحوه تاثیرگذاری رنگ ها بر اساس نظر نظریبه پردازان م0 ۴-۵- معیارهای مربوط به سیستم های حفاظتی (محافظت های انسانی و الکترونیکی) در تامین امنیت فضای داخلی ۸۷ ۱-۴-۵- حفاظت کلی 0 ۲-۴-۵- سیستم حفاظت فضابی ره ۵ ۳-۴-۵- سیستم تلوبزیون مداربسته 2.6.1.۷ یر ۵ ۴-۴-۵- سیستم کنترل نگهبانی (گشتی) ری وربور ور ور پر ور رو رو و ور ور وی ۵ ۵-۴-۵- سیستم الکترونیکی کنترل تردد /۸ع5۷57 2۵۱780۱ ۸۴۴۴55 ره هار ۶-۴-۵- اتاق کنترل مرکزی یر ری یی ری یره هار ۵-۵- معیارهای مربوط به معلولین ری یر ری ویر ۶-۵- معیارهای مربوط به سازماندهی و چیدمان فضاهای داخلی دادگاه ها ری ری ریا ۱-۶-۵- معیارهای مربوط به هم جواری و چیدمان داخلی دادگاه ری یی را ۲-۶-۵- معیارهای مربوط به اجزای مختلف دادگاه ار بیوست ۹ تصوبر ۱- چیدمان گوشهای - دادگاه چند منظوره ۱ تصوبر ۲- چیدمان مرکزی؛ متقارن - دادگاه چند منظوره یا ۱۵ تصویر ۲- چیدمان مرکزی؛ متقارن - دادگاه چجندمنظوره یرو ری و ۱۵ تصوبر ۴- چیدمان مرکزی - دادگاه تفهیم اتهام ۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ٍ فصل ۱ معرفی ساختمان‌ها وا ها« 4 ۰2 و۶ تشکبلات قضانی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۹۹۳۳/۰۱ ۳ فصل اول: معرفی ساختمان ها و تشکیلات قضابی ۱-۱- بخش اول - کلیات ۱-۱-۱ مقدمه ساختار سیاسی نظام جمهوری اسلامی بر پایه‌ی سه قوه مجریه. قضاییه و مقننه زیر نظر مقام رهبری است. قوه ی قضاییه به عنوان یکی از قوای سه‌گانه‌ی حاکم در جمهوری اسلامی ایران است که برای اعمال وظایف و اختیارات خود از ساختار خاصی برخوردار بوده و مسئولیت‌های مختلفی را نیز بر عهده دارد. بر پایه‌ی اصل ۱۵۶ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. قوه‌ی قضاییه قوه‌ای است مستقل که پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی و مسئول تحقق بخشیدن به عدالت است. وظایف این قوه بر پایه‌ی همین اصل, شامل موارد زیر است: رسیدگی و صدور حکم در مورد تظلمات. تعدیات. شکایات. حل و فصل دعاوی و رفع خصومات و اخذ تصمیم و اقدام لازم در آن قسمت از امور حسبیه. که قانون معین می‌کند. - احیای حقوق عامه و گسترش عدل و آزادی های مشروع . ۰. - کشف جرم و تعقیب مجازات و تعزیر مجرمین و اجرای حدود و مقررات مدون جزایی اسلام. - اقدام مناسب برای پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمین. در واقع» قوه‌ی قضاییه یکی از سه قوه‌ی اصلی و اثرگذار در آداره‌ی آمور کشور می‌باشد. این قوه به دلیل ماهیت عملکردی خود نیازمند آن است که هم در مقیاس موضوعات شهری و هم از حیث معماری و طراحی داخلی, توجهی خاص و نگرشی ویزه جهت برنامه‌ریزی و طراحی. به حود اختصاص دهد. فضاهای اداری قضایی باید جایگاه متمایز و ممتازی نسبت به سایر فضاهای اداری داشته باشد. ساختمان‌های قضایی را نمی‌توان هم‌تراز ساختمان‌های اداری تلقی کرد و اساس برنامه‌ریزی برای آن را محدود به قوانین و مقررات مرتبط با فضاهای آداری دانست. ضرورت توجه به متمایز بودن فضاهای قضایی از سایر فضاهای آداری در جایی اهمیت پیدا می‌کند که در نخستین گام. کاربران فضاهای قضایی را مورد بررسی قرار دهیم؛ آرباب رجوع» وکلا و قضات به لحاظ ماهیت نزاع, اختلاف. جرم و امثال آن. شرایط حساس و ویزژه‌ای دارند» که همین مسأله. اصلی‌ترین تمایز ارباب رجوع واحدهای قضایی با سایر فضاهای اداری به شمار می‌آید. بند ۱ اصل ۱۵۶ ق.ا آبند ۲ اصل ۱۵۶ ق. آبند ۳ اصل ۱۵۶ ق.ا آبند ۴ اصل ۱۵۶ ق.ا آبند ۵ اصل ۱۵۶ ق. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴ ۷۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی از طرف دیگر با وجود تلاش‌های دولت به منظور مناسب‌سازی مجموعه‌های اداری در راستای تأمین رفاه همگانی, ضرورت توجه به طراحی ساختمان‌های دارای عملکرد قضایی را بیش از پیش روشن می‌سازد. آسیب‌شناسی وضعیت فعلی ساختمان‌های قضایی نشان می‌دهد که بعضی از تنگناهای موجود. به ظرفیت‌سنجی و امکان‌سنجی استقرار این مجموعه‌ها در مناطق مختلف کشور باز می‌گردد و برخی از این مجموعه‌ها از لحاظ معماری کارایی لازم ندارند. همچنین برخی دیگر از مسایل و مشکلات ساختمان‌هاء در زمینه‌های معماری و طراحی, مربوط به استفاده از الگوهای دوران مدرنیسم بوده که جایگاه روحی و روانی انسان در ارتباط با محیط پیرامونش را در نظر نگرفته است. از سوی دیگر. در جایی که ارتباط معناداری میان بی‌سوادی. بیکاری, مهاجرت. اعتیاد و سایر مسائل و آسیب‌های اجتماعی با جرم‌خیزی, اختلاف و نزاع و ... وجود دارد. این گروه تعداد قابل توجهی از آرباب رجوع واحدهای قضایی را شرایط خاص وکلا و قضات را نیز نمی‌توان به واسطه‌ی حساسیت شغلی و اثرگذاری مستقیم بر سرنوشت و زندگی آرباب رجوع (از قبیل صدور احکام تنبیهی حبس, اعدام تا جرایم مالی و طلاق و ...) هم‌تراز و مشابه وضعیت شغلی سایرکارمندان اداری دانست. از حیث دشواری» حساسیت و ریسک‌پذیری, حرفه‌ی قضاوت و وکالت بسیار متفاوت‌تر از سایر حرفه‌ها بوده, به طوری که شأُن و جایگاه منصب قضاوت قابل مقایسه با آنها نیست. علاوه بر موارد مذکور روند رو به افزایش و تعدد پرونده‌های قضایی سبب می‌شود تا نگاه و رویکردی ویژه به طراحی ساختمان‌های قضایی مطرح شود. در این میان, توجه به طراحی داخلی به عنوان یکی از مهمترین عناصر مکمل معماری و تعریف کننده فضای داخل که غالبا مورد غفلت و بی‌توجهی عموم و حتی برخی از طراحان قرار می گیرد. اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. ۲-۱-۱- دامنه کاربرد اصول ارائه شده در این نشریه. مشتمل بر ضوابط طراحی معماری و معیارهای طراحی داخلی آن دسته از ساختمان‌های قضایی است که عملکرد «قضاوت» در آنها صورت می‌گیرد. این ساختمان‌ها اعم از ساختمان‌های قضایی. حوزه‌های ساختمان های غیر قضایی می‌باشند. در خصوص بخش‌های اداری این مجموعه‌هاء ضوابط نشریه ۱۷۸ سازمان برنامه و بودجه ملاک عمل خواهد بود. ۳-۱-۱- مطالب و ساختار این نشریه مشتمل بر پنج فصل می‌باشد. فصل اول به معرفی ساختمان‌های قضایی و ارائه‌ی اطلاعات عمومی در خصوص تعاریف واحدهای قضایی. شرح وظایف و دسته‌بندی این ساختمان‌ها می‌پردازد. در فصل دوم این نشریه ضمن ارائه‌ی مقدمات مورد نیاز, به ضوابط طراحی معماری ساختمان‌های قضایی (مشتمل بر مجتمع های قضایی, حوزه‌های قضایی. دادگستری‌ها و دادسراها) اختصاص دارد و در فصل سوم به منظور آرائه‌ی عملکرد بهتر برای قضاوت و ارائه خدمات بهتر به آرباب رجوع و حفظ ایمنی و امنیت این ساختمان‌هاء به ضوابط و توصیه‌های معماری ساختمان‌های قضایی پرداخته و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۹۹۳/۱ ۵ مورد توجه و مداقه قرار می‌دهد. در فصل چهارمء عوامل تاثیرگذار در طراحی داخلی ساختمان‌های قضایی مورد بررسی ۲-۱- بخش دوم- مفاهیم و تعاربف؛ ۱-۲-۱ دادگستری؛ دادگستری در لغت به معنی اجرای عدالت و در اصطلاح حقوقی, نهادی است که شامل همه‌ی تشکیلات مربوط به رسیدگی به شکایات و تظلمات مردم می‌باشد. از این رو است که قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. دادگستری را ۲-۲-۱- حوزه ی قضابی؛ به واحدهایی از قبیل مجتمع یا ناحیه. تغییری در صلاحیت دادگاه عام مستقر در آن نمی‌دهد." هم‌چنین به نحوه‌ی طرح دعوا در قانون مدنی اشعار می‌دارد که دعوی باید در دادگاهی اقامه شود که خوانده در حوزه‌ی قضایی آن اقامتگاه». محل سکونت و یا مال غیرمنقول داشته باشد. " آن بخش معین از شهر را دارا خواهد بود. البته لازم به یادآوری است که آوردن ساختمان قضایی در این بخش به‌لحاظ ضرورت در نحوه‌ی ضوابط معماری و ساختمانی بوده است. در صورتی که به لحاظ حقوقی ساختمان قضایی مجموعه و با ۱-۲-۲-۱ دادگاه ها؛ دادگاه‌ها شامل تمامی دادگاه‌های عمومی. تخصصی و اختصاصی می‌باشد. اما چون دادگاه‌های نظامی تنها دادگاه‌های اختصاصی شناخته شده در قانون اساسی می‌باشند. از آوردن آن در این مبحث خودداری شده است و لذا آنها را در ۱-۱-۲-۲-۱- دادگاه های تجدید نظر؛ داد گاه‌هایی است که در مر کز هر استان با توجه به گستره‌ی حوزه‌ی قضایی همان استان بنیان می‌شود. این دادگاه برای رسیدگی به اعتراض نسبت به دادنامه‌های کیفری و حقوقی غیرقطعی دادگاه‌های بدوی تشکیل می‌گردد و از نظر درجه نسبت به دادگاه‌های بدوی. یک دادگاه عالی محسوب می‌شود. این دادگاه درون ساختمانی است که هر یک از این اصل ۱۵۹ ق.۱ "تبصره ماده ۱۱ ق.ا.د.م مصوب ۱۳۷۹ آماده ۳ق.ا.د.م مصوب ۱۳۷۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶ ره ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی دادگاه‌های تجدید نظر درون ساختمان. شعبه‌ای از دادگاه تجدید نظر را شکل می‌دهند. این دادگاه دارای رییس و دو ی ۰ ۱ 51 ۰ ۰ ۲ 5 ۰ ۰ ۳ ۰ بر 3 ح مستشار است 9 در ایین دادرسی مدی 9 ایین دادرسی کیفری ۰ مشروحا به نجخوهی تشکیل 9 شکل رسیدگی در این دادگاه‌ها پرداخته می‌شود. ۲-۱-۲-۲-۱- دادگاه های کیفری؛ دادگاه‌های کیفری. مجموعا به داد گاه کیفری 9۱ داد گاه کیفری ۹9 داد گاه انقلاب. داد گاه اطفال 9 نوجوانان 9 داد گاه - ۴ ۱-۲-۱-۲-۲-۱- دادگاه کیفری ۱ شود و در حوزه‌هایی که این دادگاه تشکیل نشده باشد. به جرایم موضوع صلاحیت آن در نزدیک‌ترین دادگاه کیفری یک در حوزه قضایی آن استان رسیدگی می‌شود. و دارای رییس و دو مستشار است که با حضور دو عضو نیز رسمیت می‌یاید. در صورت عدم حضور رییس, ریاست دادگاه به عهده‌ی عضو مستشاری است که سابقه‌ی قضایی بیشتری دارد. داد گاه - ترتیب به دادگاه‌های کیفری یک و دو تبدیل می‌شوند و جرایمی که نا تاریخ لازم‌الاجرا شدن این قانون در دادگاه ثبت شده از نظر رسیدگی تابع مقررات زمان ثبت است. دادرس علی‌البدل حسب مورد می‌تواند به جای رییس یا مستشار دادگاه کیفری یک در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می‌کند. بلامانع است. * ۲-۲-۱-۲-۲-۱- دادگاه کیفری ۲ دادگاه های کیفری صلاحیت رسیدگی به تمام جرایم را دارد؛ مگر آنچه به موجب قانون در صلاحیت مرجع دیگری باشد. " در تمام جلسات دادگاه کیفری دوء دادستان یا معاون او یا یکی از دادیاران» به تعیین دادستانء می‌توان برای دفاع از کیفرخواست حضور یابند؛ مگر این که دادگاه حضور این اشخاص را ضروری تشخیص دهد که در این مورد و در تمامی جلسات دادگاه کیفری دو حضور دادستان یا نماینده او الزامی است. لکن عدم حضور این اشخاص, موجب توقف رسیدگی نمی‌شود مگر آن که دادگاه حضور آنها را الزامی بداند. " اماده ۴۲۶ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ آمواد ۳۴۸ تا ۳۶۵ ق.اً.د.م مصوب ۱۳۷۹ ۳تبصره ماده ۲۷ و مواد ۰۲۸ ۰۲۹ ۰۳۰ ۴۲۶ تا ۴۴۱ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۴ماده ۲۴۹ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۵تبصره ۱ ماده ۲۹۶ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۶ ماده ۲۹۶ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) مصوب ۱۳۹۲ ۷تبصره ۳ ماده ۲۹۶ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) مصوب ۱۳۹۲ ۸تبصره ۲ ماده ۲۹۶ مصوب ۱۳۹۲ ٩ماده‏ ۳۰۱ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ماده ۰ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۹۳/۱ ۷ ۳-۱-۲-۲-۱- دادگاه انقلاب؛ دادگاه انقلاب در مرکز هر استان و به تشخیص رییس قوه‌ی قضاییه در حوزه قضایی شهرستان‌ها تشکیل می‌شود. این دادگاه برای رسیدگی به جرایم موجب مجازات مندرج در بندهای (الف")» (ب")» (پ؟) و (ت؟) ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ دارای رییس و دو مستشار تشکیل می‌شود و در سایر جرائم. دادگاه به ریاست رییس شعبه تشکیل و به پرونده رسیدگی می‌نماید. مقررات دادرسی دادگاه کیفری یک به شرح مندرج در این قانون در دادگاه انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می‌کند. جاری است. به جرایم زیر در دادگاه انقلاب رسیدگی می شود الف) تمامی جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی. محاربه و افساد فی‌الارض. بغی. تبانی و اجتماع علیه جمهوری اسلامی ایران یا اقدام مسلحانه یا احراق. تخریب و اتلاف اموال به منظور مقابله با نظام. ب) توهین به مقام بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران و مقام معظم رهبری. کنترل. ت) سایر مواردی که به موجب قوانین خاص". در صلاحیت" این دادگاه است. ۴-۱-۲-۲-۱- دادگاه اطفال و نوجوانان؛ دادگاه اطفال و نوجوانان با حضور یک قاضی و یک مشاور تشکیل می‌شود و نظر مشاور بیشتر جنبه‌ی مشورتی دارد . در هر حوزه‌ی قضایی شهرستان یک یا چند شعبه دادگاه اطفال و نوجوانان بر حسب نیاز تشکیل می‌شود. تا زمانی که داد گاه اطفال و نوجوانان در محلی تشکیل نشده است. به کلیه‌ی جرایم نوجوانان به جز جرایم مشمول ماده (۳۱۵)* قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۰۱۳۹۲ در شعبه‌ی دادگاه کیفری دو یا دادگاهی که وظایف آن را انجام می‌دهد. ع ‎٩ در هر شهرستان به تعداد مورد نیاز»ء شعبه یا شعبی از دادگاه کیفری یک به عنوان «دادگاه کیفری یک ویژه‌ی رسیدگی به جرایم نوجوانان» برای رسیدگی به جرایم موضوع این ماده | ختصاص می‌یاید. تخصصی بودن این شعب. اجرایم موجب مجازات سلب حیات ۲جرایم موجب حبس ابد ۳جرایم موجب مجازات قطع عضو یا جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی با میزان نصف دیه کامل یا بیش از آن (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) ۴جرایم موجب مجازات تعزیری درجه ۲ و بالاتر (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۲/۲۳) *ماده ۳۰۳ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ #ماده ۴۴ قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب ۱۳۹۲ ۷- ماده ۲۹۸ آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۴/۲۴) ۸- ماده ۳۱۵ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ (اصلاحی ۱۳۹۶/۰۳/۲۴)- جرایم مشمول دادگاه کیفری یک و هم‌چنین انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می‌شود اگر توسط افراد بالغ زیر هجده سال تمام شمسی ارتکاب یابد در دادگاه کیفری یک ویژه‌ی رسیدگی به جرایم نوجوانان رسیدگی و متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می‌شود. بهره‌مند می‌گردد. )۱۳۹۴/۰۴/۲۴ ‏تبصره ماده ۲۹۸ ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ (اصلاحی‎ -٩ -------- صفحهٔ بعد -------- ۸ ره ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی مانع از ارجاع سایر پرونده ها به آنها نیست" علی‌ایحال در دادگاه کیفری یک ویژه‌ی رسیدگی به جرایم اطفال. حضور مشاور الزامی می‌باشد" ۵-۱-۲-۲-۱- دادگاه های عمومی؛ دادگاه‌هایی که حق رسیدگی به همه‌ی دعاوی و اختلافات را دارند به جز آنچه را که قانون در صلاحیت مرجع دیگری قرار داده است. دادگاه عمومی به تشخیص رییس قوه‌ی قضاییه در مراکز بخش‌هاء شهرستان‌ها و نقاط معینی از شهرهای تقسیم می‌شود. دادگاه عمومی حقوقی تنهابه آمور حقوقی و دادگاه جزایی تنها به آمور کیفری رسیدگی می‌کند. البته در مواقع ضرورت دادگاه حقوقی به امور کیفری و دادگاه کیفری به امور حقوقی رسیدگی می‌کنند. هر دادگاه حقوقی با حضور رییس یا دادرس علی‌البدل تشکیل می‌شود. بنابراین در دادگاه عمومی قاعده‌ی وحدت قاضی حکم فرماست و تمامی اقدامات و تحقیقات به وسیله‌ی رییس یا دادرس علی‌البدل انجام می‌گردد و اتخاذ تصمیم قضایی و انشای رأی با ۶-۱-۲-۲-۱ -دادگاه های خانواده؛ خانواده مصوب ۱۳۹۱ در کلیه‌ی حوزه‌های قضایی شهرستان به تعداد کافی شعبه‌ی خانواده تشکیل دهد و از زمان اجرای قانون مذکورء در حوزه‌ی قضایی شهرستان‌هایی که داد‌گاه خانواده تشکیل نشده است تا زمان تشکیل آن. دادگاه عمومی حقوقی مستقر در آن حوزه با رعایت تشریفات مربوط و مقررات این قانون به آمور دعاوی خانوادگی رسیدگی می- ۵ کند . و هم‌چنین در حوزه‌ی قضایی بخش‌هایی که دادگاه خانواده تشکیل نشده است. دادگاه مستقفر در آن حوزه با رعایت تشریفات مربوط و مقررات این قانون به کلیه‌ی آمور و دعاوی خانوادگی رسیدگی می‌کند. مگر دعاوی راجع به اصل نکاح و انحلال آن که در دادگاه خانواده‌ی نزدیک‌ترین حوزه ی قضایی رسیدگی می‌شود." دادگاه خانواده با حضور رییس با دادرس علی‌البدل و قاضی مشاور زن تشکیل می‌گردد. قضات دادگاه مذکور باید متأهل و دارای چهار سال سابقه‌ی ۱- تبصره ۱ ماده ۳۱۵ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۴/۲۴) ۲- تبصره ۲ ماده ۳۱۵ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) ۳- ماده ۴ قانون اصلاح پاره‌ای از موارد قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مصوب مهر ۱۳۸۸ ۴- ماده ۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ ۵- تبصره ۱ ماده ۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ ۶- تبصره ۲ ماده ۱ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ ۷- ماده ۲ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۱ ۹ ۷-۱-۲-۲-۱ شوراهای حل اختلاف؛ به منظور حل اختلاف و صلح و سازش بین اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی. شوراهای حل اختلاف با نظارت قوه‌ی قضاییه و با شرایط مقرر در این قانون تشکیل می‌گردد . تعیین محدوده‌ی فعالیت جغرافیایی شورا در هر حوزه‌ی قضایی بر عهده‌ی رییس همان حوزه‌ی قضایی می‌باشد". شوراها در شهرها و در صورت لزوم در روستاها به تعداد لازم تشکیل می گردد" همچنین رییس قوه‌ی قضاییه می‌تواند برای رسیدگی به امور خاص به ترتیب مقرر در این قانون» شوراهای تخصصی تشکیل دهد" هر شورا دارای رییس و دو نفر عضو اصلی و یک نفر عضو علی‌البدل است و در صورت نیاز می- تواند برای انجام وظایف خود دارای مسئول دفتر باشد" و یک پا چند نفر قاضی دادگستری که قاضی شورا نامیده می‌شوند ۳-۲-۱- دادسرا؛ هر دادسرایی اعم از عمومی یا اختصاصی در معیت دادگاه تشکیل می‌شود که به انواع آن اجمالاً اشاره خواهیم نمود. ۱-۳-۲-۱ دادسرای عمومی و انقلاب اسلامی؛ عمومی و انقلاب و همجنین در معیت دادگاه‌های نظامی استان, دادسرای نظامی تشکیل می‌شود" ریاست دادسرا آن به عهده‌ی دادستان بوده که به تعداد لازم معاون. دادیار. بازپرس و کارمند اداری دارد" و در حوزه‌ی قضایی ۱-۱-۳-۲-۱- دادستان؛ ریاست و نظارت دادسرا بر عهده‌ی دادستان می‌باشد. وظایف و اختیارات دادستان در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۲ به صراحت آورده شده است: . دادستان مکلف است شکایت کتبی و شفاهی را همه وقت قبول کند .و به تعداد لازم ۱-ماده ۱ قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ ۲- تبصره ماده ۱ قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ ۳- ماده ۲ قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ ۴- تبصره ماده ۲ قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ ۵- ماده ۳ قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ ۶- ماده ۴ قانون شورای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ ۷- ماده ۲۲ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۸-ماده ۲۳ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۱۳۹۲ ‏ماده ۲۴ ق.ا.د.ک مصوب‎ -٩ ۰- مواد ۶۴ الی ۸۸ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۱-ماده ‎۶٩‏ الی ۸۸ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی معاون, دادیارء بازپرس و کارمند آداری دارد و در آموری که به شعبات ارجاع داده می‌شود. حق نظارت و آرائه‌ی تعلیمات لازم را دارد ۰ ۲-۱-۳-۲-۱- دادیاری "؛ معاون یا معاونان دادستان از دادیاران آنتخاب می‌شوند و این مقام به غیر از دادیار برای شخص دیگری پیش‌بینی نشده است. لازم به ذکر است که اعضای دادسرا در مقام واحد هستند. تقریباً تمامی تصمیمات و قرارهای دادیاری باید با اطلاع دادستان باشد. یعنی از حیث اظهارنظر در صدور قرارهاء تابع نظر دادستان هستند. هر چند دادسرا حق صدور رأی را ندارد ولی اجرای حکم توسط دادسرا و دادیاران انجام می‌گیرد. ۳-۱-۳-۲-۱- بازپرسی؛ بازپرس در دادسرا به جرایم مهم رسیدگی می‌کند. حدود وظایف اختیارات و صلاحیت بازپرس در قانون آیین دادرسی کیفری" آورده شده است. رسیدگی و شروع به تحقیقات مقدماتی از سوی بازپرسی منوط به ارجاع دادستان است . تحقیقات مقدماتی تمامی جرایم بر عهده‌ی بازپرس است و در غیر جرایم مستوجب مجازات‌های مقرر در ماده (۳۰۲) قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۰۱۳۹۲ در صورت کمبود بازپرس, دادستان نیز دارای تمام وظایف و اختیاراتی است که برای بازپرس تعیین شده است در این صورت دادستان انجام تحقیقات مقدماتی را به دادیار ارجاع می‌دهد" ۳-۱-۳-۲-۱- دایره ی سرپرستی ریاست دایره‌ی سرپرستی با دادستان می‌باشد و صلاحیت رسیدگی به آمور صغارء اشخاص غیر رشید. مجانین. اشخاص علاوه بر اینکه در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ آورده شده. قانون امور حسبی نیز به این مورد مفصل پرداخته ۲-۳-۲-۱ دادسرای رسیدگی به جرایم کارکنان دولت؛ دادسرای ویژه‌ی رسیدگی به جرایم کارکنان دولت. یکی از دادسراهای تخصصی می‌باشد که تحت ریاست معاون دادستان عمومی و انقلاب تهران, انجام وظیفه می‌نماید. رسیدگی به اتهامات رسای قوای سه‌گانه و معاونان و مشاوران آنان» رییس و اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام, اعضای شورای نگهبان, نمایندگان مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری, وزیران و معاونان. دارندگان پایه‌ی قضایی, رییس و دادستان دیوان محاسبات. سفیران, استانداران, فرمانداران مراکز استان و جرایم عمومی افسران نظامی و انتظامی از درجه سرتیپ و بالاتر و یا دارای درجه سرتیپ دومی شاغل در محل‌های سرلشکری و یا ۱- ماده ۷۳ الی ۸۸ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۳- مواد ‎۸٩‏ الی ۱۲۲ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۴- ماده ‎٩۲‏ (اصلاحی ۱۳۹۲/۰۳/۲۴) ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۵- قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ م قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ 0 قانون مور حسبی مصوب ۱۳۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۹۹۳/۱ ۱ فرماندهی تیپ مستقل و مدیران کل اطلاعات استان‌ها حسب مورد. در صلاحیت دادگاه‌های کیفری تهران است. مگر آنکه رسیدگی به این جرایم به موجب قوانینی خاص در صلاحیت مراجع دیگری باشد . ۳-۳-۲-۱- دادسرای ویژه ی جرایم امنیتی ؛ دادسرای ویژه‌ی جرایم آمنیتی, یکی از دادسراهای تخصصی دادسرای تهران می‌باشد. با توجه به افزایش حجم پرونده‌های کیفری, رسیدگی به آمور کیفری. تخصصی شده و لذا برای رسیدگی به این جرایم دادسراهای متعددی پیش‌بینی و تشکیل شده است که هر کدام در زمینه‌ی خاصی صلاحیت رسیدگی به بعضی از جرایم را دارد." صلاحیت رسیدگی این دادسرا عبارت است از؛ الف) جرایم علیه نظام اقتصادی کشور ؛ ۴-۳-۲-۱ دادسرای ویژه‌ی رسیدگی به جرایم اقتصادی؛ دادسرای جرایم اقتصادی یکی از دادسراهای تخصصی دادسرای عمومی و انقلاب بوده که به جرایم کلان اقتصادی رسیدگی می‌کند. در حال حاضر در تهران دادسرای ناحیه ۲۲ تهران جهت رسیدگی به جرایم مذکور تخصیص یافته است. جرایم اقتصادی چون از جمله جرایم علیه اموال محسوب می‌شوند. هر نوع جرم مالی که با حقوق جامعه و آحاد مردم در تضاد باشد و منابع مالی جامعه را به خطر اندازد جرم اقتصادی و مالی محسوب می‌شود. قسمت دیگری از دادسرای جرایم اقتصادی اختصاصاً به جرایم قاچاق کالا و آرز رسیدگی می‌کند که تحت عنوان دادسرای ویژه‌ی قاچاق و ارز است. دادسرای جرایم قتصادی به جرایم دیگری همچون پولشویی» جرایم مالی و مفاسد مالی نیز رسیدگی می‌کند. ۵-۳-۲-۱ دادسرای ویژه ی رسیدگی به جرایم رابانه ای؛ دادسرای جرایم رایانه‌ای مرجع تخصصی رسیدگی به جرایم سایبری و جرایم ارتکابی در فضای مجازی است و در این راستا بخصوص از زمان لازم‌الاجرا شدن قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ دادسرای جرایم رایانه‌ای در تهران و بعضی از شهرهای بزرگ به صورت تخصصی رسیدگی می‌کنند و در معیت این دادسراء پلیس سایبری ایران با نام پلیس فضای تبادل اطلاعات که به صورت اختصاری پلیس «فتا» نامیده می‌شود در نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تشکیل شده است. در حال حاضر در تهران دادسرای ناحیه ۳۱ به جرایم مذکور رسیدگی می‌نماید و در حوزه‌های قضایی که چنین دادسرایی تشکیل نشده است. شعب یا شعبه‌ای خاص از دادسرا جهت رسیدگی به امور مذکور تخصیص داده می‌شود. ۱-ماده ۳۰۷ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۲- ماده ۲۵ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۳- ماده ۵۲۶ ق.م.! مصوب ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۶-۳-۲۱- دادسرای ویژه ی رسیدگی به حرایم پزشکی؛ این دادسرا یکی از دادسراهای تخصصی دادسرای عمومی و انقلاب است که شهروندان برای حل مشکلات مربوط به قصور پزشکی در هر سطحی می‌توانند به آنان مراجعه کنند. این دادسرا علاوه بر جرایم پزشکی, به جرایم مربوط به آمور دارویی» مواد خوراکی, جرایم ثبت علائم تجاری, جرایم محیط زیست ناشی از نقص فوانین کارء جرایم ناشی از عدم رعایت استاندارد. جرایم ورزشی و شهرداری‌ها نیز رسیدگی می‌کند. صلاحیت پزشکان در آمور پزشکی را وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی و سازمان نظام پزشکی تعیین می‌کنند. برای تخصصی بودن آمور مذکور در حال حاضر دادسرای ناحیه ‎۱٩‏ تهران به آمور مذکور ۷-۳-۲-۱ دادسرای انتظامی قضات؛ دادسرای انتظامی قضات در معیت دادگاه عالی انتظامی قضات تشکیل می‌شود و ریاست آن به عهده ی دادستان انتظامی است که باید دارای حداقل بیست سال سابقه‌ی کار قضایی باشد. هم‌چنین دادستان به تعداد کافی معاون و دادیار دارد. دادسرا وظیفه و اختیار بازرسی, کشف تخلفات انتظامی قضات و تعقیب انتظامی آنان را در هر مقام و رتبه دارد" در صورتی که دادیار پس از رسیدگی, عقیده به تعقیب قاضی داشته باشد و دادستان هم با وی موافق باشد. کیفرخواست تنظیم و پرونده جهت رسیدگی به دادگاه عالی ارسال می‌شود و چنانچه دادستان به منع یا موقوفی تعقیب انتظامی معتقد باشد با اصرار دادیار بر نظر خود.ء پرونده جهت حل اختلاف به دادگاه عالی ارسال می‌شود و رأی دادگاه متبع خواهد بود. در سایر موارد نیز نظر دادستان متبع خواهد بود " ۴-۲-۱ دادگاه های اختصاصی؛ دادگاه‌های اختصاصی معمولاً در مقابل دادگاه‌های عمومی قرار دارند که صلاحیت رسیدگی به صنف خاصی از پرونده‌های قضایی را دارند. و در قانون نیز نوع و درجه‌ی آن‌ها مشخص و معین شده است " ۱-۴-۲-۱ دادگاه عالی انتظامی قضات؛ دادگاه عالی انتظامی قضات تنها مرجع قضایی است که با کیفرخواست دادستان به تخلفات رسیدگی می‌کند. این دادگاه در تهران تشکیل می‌گردد و بنا به تشخیص ربیس قوه‌ی قضاییه دارای شعب متعدد است. هر شعبه دارای یک رییس و دو مستشار است . رییس, مستشاران و عضوهای معاون دادگاه‌های مذکور از بین قضات حایز شرایط خاص می‌باشند. ۱-ماده ۸ قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ۱۳۹۰ ۲- ماده ۱۱قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ۱۳۹۰ ۳-ماده ۱۸ قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ۱۳۹۰ ۴- ق.آ.د.ک. مصوب ۱۳۹۲ ۵- ماده ۴ قانون نظارت بر رفتار قضات مصوب ۱۳۹۰ ۱۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۵ ۱۳ ۱-۱-۴-۲-۱- دادگاه عالی تجدبدنظر انتظامی قضات؛ این دادگاه در تهران تشکیل می‌گردد و دارای یک رییس و دو عضو مستشار است. رییس شعبه‌ی اول دادگاه عالی بر شعب دادگاه عالی و دادگاه تجدیدنظر نظارت اداری دارد" رسای شعب عالی و عالی تجدید نظر از قضات عالی‌رتبه انتخاب و -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۴ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۳-۱- بخش سوم - سازمان ها ,نهادها و ادارات وابسته به قوه قضابیه؛ ۱-۳-۱ دبوان عالی کشور؛ دیوان عالی کشور بالاترین مرجع دادرسی کشور است و مقر اصلی آن در تهران می‌باشد. رییس آن که مجتهدی عادل و آگاه به ۳ ۱ ۰.۰ . ۰ ۰ ۰ ۰ شود . رییس دیوان عالی کشور ریاست شعبه‌ی اول را نیز بر عهده دارد و ارجاع پرونده‌ها نیز بر عهده‌ی ایشان است و هم اکنون نیز دارای ۲ شعبه است 9 هر کدام از شعبات دارای یک ریبیس و دو مستشار بوده و مرجع فرجام‌خواهی در جرایم موضوع ماده (۴۲۸) آ.د.ک بوده " و به تعداد لازم عضو معاون داشته که می‌تواند وظایف مستشار یا رییس را بر عهده گیرند" ترتیبات رسیدگی نیز در قانون آیین دادرسی کیفری"و قانون آیین دادرسی مدنی* آمده است. دیوان عالی کشور سه وظیفه‌ی مهم را بر عهده دارد که عبارتست از: الف) نظارت بر حسن اجرای قوانین؛ ب) ایجاد وحدت رویه؛ ج) انجام مسئولیت‌هایی که طبق قانون بر عهده‌ی دیوان عالی کشور محول می‌شود . ۱-۱-۳-۱ دادسرای دبوان عالی کشور (دادستانی کل کشور) دادسرای دیوان عالی کشور شامل دادستان کل کشور و به تعداد لازم معاون و دادیار می‌باشد. ۲-۱-۳-۱ دادستان کل کشور در معیت دیوان‌عالی کشور, دادسرای دیوان‌عالی کشور وجود دارد که ریاست آن بر عهده‌ی دادستان کل کشور است که باید مجتهدی عادل و آگاه به امور قضایی باشد و رییس قوه‌ی قضاییه او را برای مدت ۵ سال با مشورت قضات دیوان عالی کشور انتخاب می‌کند " ۳-۱-۳-۱ معاونان و داد باران دادستان کل کشور به تعداد لازم معاون قضایی, امنیتی. سیاسی و دادیار داشته که وظایف و اختبارات دادستان کل کشور موضوع فصل دهم آیین دادرسی کیفری*. در صورتی که از سوی دادستان تغویض شده باشد بر عهده دارند هر چند که در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ عنوان مصرحی بر دادیاری دیوان عالی کشور وجود ندارد اما در چارت و تشکیلات ۱-اصل ۱۶۲ قانون اساسی ۲- ماده ۴۶۲ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۳- ماده ۴۶۳ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) ۴- مواد ۴۶۲ الی ۴۷۳ ق.ا.د.ک ۵- تبصره‌ی ماده ۲۷. ۰۲۸ ۰۲۹ ۳۰ و مواد ۴۲۶ الی ۴۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی ۶- اصل ۱۶۰ قانون اساسی ۷- اصل ۱۶۲ قانون اساسی ۸- مواد ۲۸۸ الی ۲۹۳ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۱۴ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۹.۷/۱ ۱۵ دیوان عالی کشور دادیاران و معاونان دادستان کل کشور به تعداد مورد نیاز و تشخیص دادستان کل در حال حاضر وجود دارند که زیر نظر دادستان انجام وظیفه می‌نمایند. ۲-۳-۱- دیوان عدالت اداری؛ در اجرای اصل یکصد و هفتاد و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به منظور رسیدگی به شکایات. تظلمات و اعتراضات مردم نست بد سازمان‌هاء ادارات و آیین‌نامه‌های دولتی خلاف قانون با شرع یا خارج از حدود اختیارات مقام تصویب کننده» زیر .۰ پ .۰ ۰ ۱ ۰۰ یه .۰ ری را ۰۰ ۰ ً نظر رییس دوهی قضاییه تشکیل می‌شود . «دیوان» در تهران مستعر است ۳ متشکل از شعب بدوی. تجدیدنظر, هیات عمومی ۰ رس ی ۰ ۰۰ 3 ۰۰ یس .۰ ۰۰ 3 ۲ 0 هیات‌های نحخصصی می‌باشد. تشکیلات اداری 0 تعداد شعب دیوان با تصویب رییس قوه‌ی قضاییه نعیین می‌شود ۰ رسیدگی - های دیوان فی‌نفسه واجد «ماهیت قضایی» نداشته و بیشتر اختلافاتی است که از «ماهیت اداری» برخوردارند و دارای ۵۰ شعبه‌ی بدوی می‌باشد و همچنین دارای دفاتر اداری در محل دادگستری یا دفاتر بازرسی کل کشور در مرکز هر استان جهت ۱-۲-۳-۱ شعب بدوی دبوان عدالت اداری؛ در حال حاضر ۵۰ شعبه‌ی بدوی در دیوان عدالت اداری مشغول فعالیت‌اند. هر شعبه از یک رییس یا یک دادرس علی البدل که با حکم رییس قوه‌ی قضاییه به سمت مذکور منصوب می‌شوند. آداره می‌شود. قضات دیوان باید حداقل ۱۰ سال سابقه‌ی کار قضایی داشته باشند و در صورت داشتن مدارک بالاتر ۵ سال کفایت می‌کند" ۲-۲-۳-۱ شعب تجدیبدنظر دبوان عدالت اداری؛ به منظور تجدیدنظر خواهی از کلیه‌ی ارای شعب بدوی و غیرقطعی دیوان. شعبی متشکل از یک رییس و دو مستشار, تشکیل می‌شود و با حضور دو عضو رسمیت می یابد چنانچه جلسه شعبه تجدید نظر با حضور دو عضو رسمیت یابد و هنگام صدور ا پا ه ۰ ۳ ۰ ۲ ۰۰ 1 ۰ هُ ۴ ۳ معاونان تفویض کند . ۳-۲-۳-۱ هیأت های تخصصی دیوان عدالت اداری؛ اموری که مطابق قانون در صلاحیت هیات عمومی دیوان است. ابتدا به هیات‌های تخصصی مرکب از حداقل پانزده نفر از قضات دیوان ارجاع می‌شود. رسمیت جلسات هیأت‌های تخصصی منوط به حضور دو سوم اعضاء است که به ترتیب زیر عمل می‌کنند: ۱-ماده ۱ و ۱۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ ۳- ماده ۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ و جزء «۲» بند «ز» ماده ۲۱۱ قانون برنامه ۵ ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۹ ۴ تبصره ماده ۳ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ ۵- ماده ۵ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۶ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی الف) در صورتی که نظر اکثریت مطلق هیأت تخصصی بر قبول شکایت و ابطال مصوبه باشد. پرونده به همراه نظریه‌ی هیأت جهت اتخاذ تصمیم به هیأت عمومی ارسال می‌شود. ب) در صورتی که نظر سه چهارم اعضای هیات تخصصی بر رد شکایت باشد. رای به رد شکایت صادر می‌کند ۴-۲-۳-۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری؛ «هیات عمومی دیوان» با شرکت حداقل دو سوم قضات دیوان و به ریاست رییس دیوان یا معاون قضایی وی تشکیل می‌شود و ملاک صدور رأی, نظر اکثریت اعضای حاضر است ۱- رسیدگی به شکایات. تظلمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها و موْسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا ۲- صدور رأی وحدت رویه در موارد مشابه که آراء متعارض از شعب دیوان صادر شده باشد؛ ۳ صدور رأی وحدت رویه که در موضوع واحد. آراء مشابه متعدد از شعب دیوان صادر شده باشد . ۵-۲-۳-۱ دفاتر آاداری «دیوان» در محل دادگستری با دفاتر بازرسی کل کشور؛ به منظور تسهیل در دسترسی مردم به خدمات دیوان. دفاتر اداری دیوان در محل دادگستری با دفاتر بازرسی کل کشور در هر یک از مراکز استان‌ها تأسیس می گردد. این دفاتر وظایف زیر را بر عهده دارند: ب) پذیرش و ثبت دادخواست‌ها و درخواست‌های شاکیان؛ پ) ابلاغ نسخه‌ی دوم شکایت یا آراء صادر شده از سوی دیوان در حوزه‌ی آن دفتر که از طریق نمابرء یا پست یا به هر نحو دیگری از دیوان دریافت کرده‌اند؛ ت) انجام دستورات واحد اجرای احکام دیوان در حوزه‌ی مربوط به آن ۱- ماده ۸۴ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ ۲- ماده ۸ قانون تشکیلات و ایین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ ۳- ماده ۱۲ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ ۴- ماده ۶ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت آداری مصوب ۱۳۹۲ و جزء «۲» بند «ز» ماده ۲۱۱ قانون برنامه ۵ ساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۹ ۱۶ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۷۳/۱ ۷ سازمان قضایی نیروهای مسلح زیر نظر قوه‌ی قضاییه و تنها مرجع قضایی اختصاصی پیش بینی شده در قانون اساسی است که از دادسراها و دادگاه‌های نظامی تشکیل شده است. در حال حاضر صلاحیت‌های سازمان قضایی نیروهای مسلح براساس مصوبات مجلس شورای اسلامی. مجمع تشحیص مصلحت نظام و اجازه‌ی خاص از حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری رسیدگی به موارد ذیل می‌باشد؛ رسیدگی در سازمان قضایی نیروهای مسلح دو مرحله‌ای بوده و به همین جهت پس از ارسال گزارش یا طرح شکایت از سوی مقامات ذی‌ربط یا مردم ابتدا پرونده در دادسرای نظامی تشکیل و تحقیقات مقدماتی توسط بازپرسان و دادیاران زیر نظر دادستان انجام می‌شود. و در صورت وجود دلایل کافی بر احراز وقوع جرم. پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه نظامی ارسال ۱-۳-۳-۱ دادگاه نظامی؛ ع ۰ یا 5 51 ۰ ۰ ً ۰ ۲ ً دادگاه‌های نظامی به موجب قانون ایین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۹۲ تشکیل می‌گردند و برای رسیدگی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی یا انتظامی اعضاء ارتش, ژاندارمری» شهربانی (نیروی انتظامی) سپاه پاسداران انقلاب اسلامیء محاکم نظامی مطابق قانون تشکیل می‌گردد. ولی به جرایم عمومی آنان. یا جرایمی که در مقام ضابط دادگستری مرتکب می‌شوند. در محاکم عمومی رسیدگی می‌شود . و محاکم نظامی تنها مرجع قضایی اختصاصی پیش بینی شده در قانون اساسی هستند. ۲-۳-۳-۱ دادگاه نظامی دو؛ وظایف.اختیارات. حدود. صلاحیت و تعداد اعضای دادگاه‌های نظامی دو همان است‌که در مورد دادگاه‌های کیفری دو مقرر شده است ۳-۳-۳-۱ دادگاه نظامی یک؛ دادگاه نظامی یک در مرکز هر استان تشکیا می‌شود . و با انتصاب رییس سازمان قضایی استان عضویت مستشاران دادگاه تجدیدنظر نظامی در دادگاه نظامی یک بلامانع است؟ و البته در شرایطی نیز دادگاه کیفری یک به پرونده‌های دادگاه کیفری ۱- اصل ۱۷۲ قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران ۲- ماده ۵۸۲. ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۳-اصل ۱۷۲ ق. ۴- ماده ۵۸۳ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۵- ماده ۵۸۴ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۶- ماده ۵۸۶ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۸ ۷(۳/:۱ث۹ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ولی با تراکم پرونده روبرو باشد. داد‌گاه نظامی یک حسب ارجاع. به پرونده‌هایی که در صلاحیت داد‌گاه نظامی دو است نیز رسیدگی می‌نماید. در این صورت دادگاه مزبور با تصدی یکی از اعضاء تشکیل می‌شود . ۴-۳-۳-۱ دادگاه تجد بدنظر نظامی؛ وظایف. اختیارات. صلاحیت و تعداد اعضای دادگاه‌های تجدیدنظر نظامی همان است که در مورد دادگاه‌های تجدیدنظر استان مقرر شده است" و در توضیحات داد گاه تجدیدنظر استان آورده شده است. ۵-۳-۳-۱ -دادسرای نظامی؛ در مرکز هر استان دادسرای نظامی استان تشکیل می‌گردد و در شهرستان‌ها در صورت نیازء دادسرای نظامی ناحیه تشکیل می‌کردد. حوره‌ی قضایی دادسرای نظامی نواحی به شحیص رییس قوه‌ی قضاییه نعیین می‌شود دادستان نظامی استان بر اقدامات قضات دادسرای نظامی ناحیه از حیث وظایفی که بر عهده دارند. نظارت دارد و تعلیمات لازم را ارائه می‌نماید ‏ رییس دادسرای نظامی ناحیه که معاون دادستان نظامی مرکز استان است. علاوه بر نظارت قضایی, بر آمور آداری نیز ریاست دارد" حوزه‌ی قضایی هر استان به تعداد لازم شعب دادگاه و دادسرا و نیز تشکیلات مورد نیاز از قبیل واحد ابلاغ اجرای احکام و واحد ارشاد و معاضدت قضایی دارد و در صورت تعدد شعب دادسراء دارای دفتر کل نیز می‌باشد " ۴-۳-۱- سازمان بازرسی کل کشور؛ براساس حق نظارت قوه‌ی قضاییه نسبت به حسن جریان امور اجرای صحیح قوانین در دستگاه‌های اداری. سازمانی به نام «سازمان بازرسی کل کشور» زیرنظر رییس قوه‌ی قضاییه تشکیل می‌گردد. حدود. اختیارات و وظایف این سازمان را قانون تعیین می‌کند. رییس سازمان بازرسی توسط رییس قوه‌ی قضاییه تعیین می‌گردد. و اساسی‌ترین وظیفه‌ی آن نظارت و دیگری بازرسی است که نظارت بر بازرسی اولویت دارد. و در مرحله‌ی بارزسی سه نوع بازرسی وجود دارد؛ ب) بازرسی فوق العاده؛ این بازرسی براساس ضرورت صورت می‌گیرد؛ ت) بازرسی موردی؛ این بازرسی در موارد تشخیص, توسط رییس سازمان انجام می‌گیرد و حسب شرایط در یک دوره‌ی زمانی ۱- ماده ۵۷۸ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۲- ماده ۵۸۳ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۳- ماده ۵۷۸ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۴- تبصره ۱ ماده ۵۷۸ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۵- تبصره ۲ ماده ۵۷۸ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۶- تبصره ۳ ماده ۵۷۸ ق.ا.د.ک مصوب ۱۳۹۲ ۱۸ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۹۹۳/۱ ۹ سازمان بازرسی کشور هم اکنون در ۵۸ وزارت‌خانه. سازمان و دستگاه‌های دولتی. صندوق‌های ارتباطات در اختیار مردم قرار داده است. این سازمان بر سه قوه نظارت دارد؛ در قوه‌ی قضاییه. به جز امور قضایی بر کلیه‌ی امور اداری و مالی آن نظارت دارد. در قوه‌ی مقننه. بر کلیه‌ی نهادهای آداری و مالی آن نظارت دارد. و در قوه‌ی مجریه. بر نهاد ریاست جمهوری. هیئت دولت و کلیه‌ی وزرا و وزارت‌خانه‌ها نظارت دارد. ۵-۳-۱ سازمان ثبت اسناد و املاک کشور؛ املاک و د آرایی‌های شخصی اتباع ایران را بر عهده دارد. رییس این سازمان از سوی رییس قوه‌ی قضاییه تعیین می‌شود. در واقع حوزه‌ی کاری این سازمان به شرح ذیل است؛ الف) ثبت املاک؛ ۶-۳-۱- سازمان پزشکی قانونی کشور؛ این سازمان زیر نظر رییس قوه‌ی قضاییه می‌باشد و رییس آن نیز توسط رییس قوه‌ی قضاییه آنتخاب می‌شود. وظیفه‌ی این سازمان آرایه‌ی نظر مشورتی به محاکم و مراجع ذی‌صلاح در مواردی مانند؛ تصادفات. ضرب و جرح, تخلفات شاغلین حرفه‌ی پزشکی, مسائل زناشویی و طلاق, صدور مجوز سقط جنین» صدور جواز دفن و تعیین علت مرگ در موارد مشکوک. کمک به نیروی انتظامی در تعیین مجرم» اثبات نسبت. تعیین حجر و ... می‌باشد. و معمولاً در شرایط حساس و دشوار کمیسیون پزشکی تشکیل می‌گردد. در سال ۱۳۷۲ با توجه به توسعه ی محاکم و تخصصی‌تر شدن این خدمات با تصویب مجلس شورای اسلامی, سازمان پزشکی قانونی کشور تأسیس شد. این سازمان فعالیتهای آموزشی و پژوهشی نیز دارد. ۷-۳-۱- سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور؛ سازمان مذکور برای نظارت بر زندان‌های کشور است که به طور مستقیم زیر نظر رییس قوه‌ی قضاییه فعالیت می کند. زندان عموماً محلی است برای آن دسته از محکومانی که حکم آنان قطعی شده و با معرفی مقامات صلاحیت‌دار قضایی و قانونی برای مدت معین یا به طور دایم به منظور تحمل کیفرء با هدف حرفه آموزی, بازپروری و بازساگاری نگهداری می شوند . ۹ بخش اآیین نامه سازمان زندانها - ماده ۳ -------- صفحهٔ بعد -------- .۳ ۳/۱د۷ث۹ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۴-۱- بخش چهارم- موضوعات تخصصی دستورالعمل ۱-۴-۱ معیارهای طراحی ۲-۴-۱ معیارهای فنی معیارهاء استانداردها و ضوابط فنی, عبارتند از مجموعه‌ای از مشخصات فنی, روش‌هاء ضوابط و دستورالعمل‌هایی که بر اساس اصول علمی و فنی موجود در کشور و جهان. با توجه به شرایط اقلیمی. زیست محیطی, اجتماعی و امکانات موجود برای پدیرش طرح از نظر فنی 9 اقتصادی, تصضصمین ایمنی. حفاظت اطلاعات و دهبود کیفیت طراحی. اجراء بهره برداری و نگهداری طرح‌ها تهیه و تدوین می‌شوند. ۰۲۳۲-۴-۱ یمن حالتی که در آن احتمال خطر آسیب (به اشخاص) یا خسارت مادی, به میزان قابل قبولی محدود شده باشد. ۴-۴-۱- مقررات ایمنی ۵-۴-۱- معماری داخلی ! معماری داخلی بخشی از معماری عمومی است که حوزه وسیعی مشتمل بر کلیه فضاسازی‌های داخلی اعم از تغییرات ساختمانی. تعیین موقعیت در 9 پنحره‌هاء رنگ آمیزی. چیدن نات 9 خلاصه هر آنجه درون ساختمان صورت می‌پذیرد را در برمی گیرد. فعالیت‌های سالم انسانی نیاز به محیطی مناسب دارند. محیط مناسب یعنی فضائی که بشر در آن فارغ از فشارهای ناخواسته روحی و جسمی بتواند با الهام از معیارهای متعالی, رشد کرده و شکوفا گردد. وظیفه اصلی معماری داخلی در ۶-۴-۱ طراحی داخلی طراحی داخلی شامل برنامه‌ریزی, طراحی و چیدمان فضاهای داخلی ساختمان‌ها می‌باشد. این چیدمان فیزیکی نیازهای تفاوت و شباهت‌های دکوراسیون داخلی, معماری داخلی و طراحی داخلی سه عبارت "معماری داخلی". "طراحی داخلی" و "دکوراسیون داخلی" معمولا (به غلط) به جای یکدیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند. گرچه هر سه بخش - های مشتر کی با هم دارند و هدف همه آنها بهبود کیفیت زندگی از طریق بهبود فضاست. اما مترادف یکدیگر نیستند ۰ علوی, ۶.۱۳۶۴ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل اول: معرفی ساختمان‌ها و تشکیلات قضائی ۹۳/۱ ۳۱ می گذارند. روح انسان ر تعالی بخشیده و بر بینش. حالات روحی و ویژگی‌های شخصیتی او تاثیر می‌گذارند. هدف طراح داخلی, بهبود وضعیت عملکردی. زیبایی‌شناختی, غنی‌سازی محیط و افزایش بار روانی فضاهای داخلی است. ۷-۴-۱- سطوح ساختمانی هر ساختمان با هر نوع کاربری, متشکل از سطوح زیر است: الف: سطوح مفید با خالص (۸۲۳۸ ]۱[۳1) در این سطوح مستقیماً فعلی در جهت تامین اهداف ساختمان (اعم از اصلی و فرعی) جریان می‌یابد. مانند سطوح اتاق - هاء سالن‌هاء بایگانی‌هاء. غذاخوری, نمازخانه. هال ورودی, سرویس‌ها و موارد مشابه آنها .این سطوح را اصطلاحاً مفید یا خالص نامیده و با علامت بم5 نشان داده می‌شود. ب: سطوح گردش (۸[۳۸ ۸711001 ]611 21۳) این سطوح در تکمیل سطوح مفید (خالص) ضرورت می‌یابند. مانند: - سطوح گردش افقی در طبقات ([۸710 ]1۳211 [۲10۹17۳۸1۸) یا 1017 که متشکل از سطوح: - سطوح گردش عمودی بین طبقات (۸711011 ]011۹۳11 [۷۳۲۹]1[0-۸) یا ۷۵1۲ که متشکل از سطوح: پله- داده می‌شود. ج: سطوح ناخالص (۸]۳۸ 0055)) مجموع سطوح مفید (خالص) و گردش هر ساختمان را اصطلاحاً سطوح ناخالص نامیده و با علامت زیر نشان داده می- سطوح ناخالص <* ,زی5 + +5 < 50 < مجموع سطوح مفید(خالص) و گردش ۸-۴-۱- حمعیت حاضر در ساختمان افراد استفاده کننده از تسهیلات به دو صورت در آن حضور دارند: عبارتست از تعداد کارکنانی که برحسب سازمان مشخص برای تحقق شرح وظایف معینی, دایماً در ساختمان حضور دارند. تعداد کارکنان و مدت زمان استقرار ایشان برحسب نوبت کاری روزانه تعیین می‌شود. چینگ,۳۶,۱۳۸۶ -------- صفحهٔ بعد -------- ۲۲ ۷۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی عبارتست از تعداد ارباب رجوعی که به منظور تامین نیازهایشان. در طول مدت کار ساختمان موقتاً در آن حضور کار کنان و تعداد مراجعین با روش‌های مناسب در تعیین نوع. ظرفیت و سطح فضاهای مورد نیاز هر ساختمان به کار گرفته می‌شوند. رقم جمعیت کارکنان معمولاً نقش تعیین‌کننده‌تری در محاسبات دارد. عبارتست از سهم هر نفر از جمعیت کارکنان از مساحت زیربنای ساختمان که به صورت‌های زیر معرفی می‌گردد. (واحد: مترمربع بر نفر -نفر /17 ) الف: سرانه مبنا (,[]. ۳): برابر است با مساحت مورد نیاز برای هر نفر (حین انجام فعل معین). یا هر یک از لوازم و تجهیزات جاگیر در فضا که شامل فضای استقرار». حرکت و دسترسی‌های لازم می‌باشد. ب: سرانه خالص زیربنا (۳.11۸]) برابر است با سهم هر نفر از جمعیت کارکنان از مجموع سطوح خالص زیربنا ج :سرانه ناخالص زیربنا (۳.]1[6) برابر است با سهم هر نفر از جمعیت کارکنان از مجموع سطوح ناخالص زیربنا. ۱۰-۴-۱- تراکم ساختمانی در آادبیات شهرسازی متداول کشورء نسبت بین سطح زیربنای ساختمان به مساحت قطعه زمین را تراکم ساختمانی می - مساحت زه بای ساختمان دو مفهوم دیگر با تراکم ساختمانی مرتبطاند که شدت استفاده از زمین» و به گونه‌ای فشردگی جمعیت ساکن در سطح را نشان می دهند و شامل ضریب اشغال و نسبت فضای باز می‌شوند. ماخت فمگف -<ماحت قطعه زمن مسباحت همکف ما<ت قطعه زمین ۲۳۲ -------- صفحهٔ بعد -------- ٍ فصل ۲ طبقه بندی و عوامل تاثیر گذار بر معماری ساختمان های قفضابی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: طبقه‌بندی و عوامل تاثیرگذار ۹۹۳/۱ ۳۵ ۱-۲- نحوه طبقه‌بندی فضا در ساختمان‌های قضابی نشریه ۱۷۸ پنج گروه فضایی را در ادارات شناسایی و طبقه‌بندی می کند که عبارتند از : گروه ۱( فضاهای اصلی گروه ۲ فضاهای وابسته اصلی گروه ۳( فضاهای رفاهی گروه ۴( فضاهای پشتیبانی گروه ۵) فضاهای گردش با توجه به لزوم حریم‌های خاص برای تفکیک فضاهای کارکنان قضایی از انبوه مراجعان روزانه (به دلایل ایمنی کار انتقال فضاهای رفاهی کارکنان قضایی به گروه وابسته اصلی, حریم‌ها تفکیک شده و منظور حاصل می‌گردد؛ لذا باقیمانده فضاهای رفاهی. فضاهای عمومی مراجعان خواهد بود. ۲-۲ الگوی فضاهای مشابه در واحدهای قضابی ۱-۲-۲ فضاهای سرپوشیده فضاهای اصلی: دفتر کل دادگاه, دادگاه. بازپرسی, دادیاری, اجرای احکام. ارشاد و معاضدت قضایی, اتاقهای آداری. راکد مرکزی, مرکز رایانه و مخابرات. فضاهای آموزشی و کتابخانه. سالن اجتماعات. تحت نظرگاه در اوقات اداری, اتاق فضاهای گردش : گردش افقی و گردش عمودی شامل راهروها ۰ راه پله و آسانسورها. ۲-۲-۲- فضاهای باز فضاهای سبز: باغجه‌هاء آب نماهاء انتظار در محوطه. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۹.۷/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضابی [__کانون کارشناسان انتظامات و حقاظت دفتر کل دادگاه ۰ کانون وکلا 1 ٍ | _نماینده‌پزشک قنوی_] فضای گردش افقی [__بایگانی راکد مرکزی _) سالن احتماعات [ فضای گردش عمودی | تحت نظرگاه در اوقات اداری_] صرصص شکل ۱-۲- الگوی فضاهای مشابه در واحدهای دادگستری ۳-۲- زون‌بندی و گردش کار پرونده‌ها در دادگاه‌های عمومی بخش و شهرستان رسیدگی می‌شود و موضوع فیصله می‌یابد. در صورت تجدید نظرخواهی, مراتب به دادگاه‌های استان و نهایتاً دیوان عالی ارجاع و ختم می‌گردد. این سلسله مراتب کلی, تعیین کننده ساختارهای سازمانی و گردش کار واحدهای قضایی است. الف) دادسرا شامل: ۱ دادیاری ۲) بازپرسی ۳ دادستان و مجموعه اداری وابسته . ۴) اجرای احکام ب) دادگاه‌ها شامل: ۱) شعب دادگاه حقوقی ‏ ۲) شعب دادگاه جزایی .. ۳) شعب دادگاه انقلاب ۴) شعب دادگاه تجدیدنظر ج) دیوان‌عالی کشور و شعب تشخیص ۱-۳-۲ شعاع کارکردی واحدها و حمعیت کارکنان گرفته‌اند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: طبقه‌بندی و عوامل تاثیرگذار ۹۳/۱ ۳۷ فعالیت درونی ساختمان‌های قضایی را می‌توان به طور کل به سه بخش قضایی. خدماتی . پشتیبانی و مراجعین تقسیم نمود که هر بخش شامل ریز فضاهایی به شرح زیر است. - اتاق‌های کادر قضایی (اتاق قاضی, اتاق | - اطلاعات - اتاق‌های اداری منشی قاضی. اتاق بایگانی مدیر دفتر و ...)۱ - نگهبانی (نیروی انتظامی) - نگهداری ساختمان - اتاق فکر و مشورت قضات. وکلا و ۱ - انتظار - آبدارخانه مراجعین خاص - آب‌خوری - اتاق کامپیوتر -‏ دادگاه کیفری (مدیر دفترء متصدی آمور | - تکثیر - سرویس‌های بهداشتی دفتری و بایگانی) - تلفن عمومی - کتابخانه - سالن محاکمات کیفری و مدنی (سالن ۱ - تحریرات - تلفنخانه اصلی. اتاق متهم» بایگانی, اتاق قضات) - ارشاد قضایی " - نمازخانه و اجتماعات - تحت نظرگاه های موقت - نگهبانی ساختمان - فروش تمبر - تکثیر اداری - بوفه سرویس‌های بهداشتی سس تس شکل ۲-۲- حوزه های اصلی فعالیتی واحدهای قضایی شهرستان و بخش برای آگاهی آن دسته از مراجعه کنندگان به واحدهای قضایی که وکیل ندارند. وکلایی در این واحد حضور دارند که به مراجعین مشاوره حقوقی داده و آنها را راهنمایی می کنند. به واحدهای مختص به این کار واحد ارشاد قضایی می‌ گویند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ رد ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۳-۳-۲ فعالیت خاص قضابی (شعبه دادگاه‌ها) یک نمونه شعبه‌ی داد گاه به شرح نمودار ارائه می‌شود. طرح شعب دارای تنوعات موضوعی بوده و حسب تأمین ایمنی شکل ۳-۲- نمودار الف: حوزه‌های اصلی فعا یت واحدهای قضابی شهرستان و بخش مراحل تشکیل ب ۰ ۳( :۱:۱ :۹۱۱۱و داد کاد فضاهای ادا معاضدت ی آداری قضایی .۰ ۰ ۰ ۱ 8 46| باشر |8 333833388 440 اجرای رای اتاق‌های اداری اه اطاشعت تمارخله واجمعات ‏ ه 6 وهای رزوی نطامی کنایشاه ‎٩‏ ۴6 اتطارنته واس تاد الدارفنه اه آب‌خوری بایگانی رد ‎٩‏ : سرونی بهدشنی اتای تامروتر 6 توقه کر عموی ۰ ۴ فروش مر 8 تعحقش ۰ بگهداری موقت پرونند انی‌های کادر قصی 8 دادگاه قضاوت انظارددگه -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: طبقه‌بندی و عوامل تاثیرگذار ۹۳/۱ ۳۹ شکل ۵-۲- نمودار پ - فعالیت‌های درونی حوزه‌ها در واحدهای قضایی شهرستان و بخش ۴-۲- روند دادخواهی در تشکیلات قضابی ۱-۴-۲- شوراهای حل اختلاف : به منظور حل اختلاف و صلح و سازش بین اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی» شوراهای حل اختلاف که در این قانون به اختصار «شورا» نامیده می‌شوند. تحت نظارت قوه قضاییه و با شرایط مقرر در این قانون تشکیل می‌گردد. در موارد زیر شوراها با تراضی طرفین برای صلح و سازش اقدام می‌نمایند : الف - کلیه امور مدنی و حقوقی ب - کلیه جرائم قابل گذشت پ - جنبه خصوصی جرائم غیرقابل گذشت در موارد زیرء قاضی شورا با مشورت اعضای شورا رسیدگی و مبادرت به صدور رای می‌نماید: الف - دعاوی مالی راجع به اموال منقول تا حدنصاب دویست میلیون (۲۰۰.۰۰۰۰۰۰۰) ریال به‌جز مواردی که در تاریخ لازم‌الاجراء شدن این قانون در دادگستری مطرح می‌باشند. ب - تمامی دعاوی مربوط به تخلیه عین مستاجره به‌جز دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب و پیشه ت - صدور گواهی حصر ورائت. تحریر ترکه. مهر و موم ترکه و رفع آن ث - آدعای اعسار از پرداخت محجوم به در صورتی که شورا نسبت به اصل دعوی رسیدگی کرده باشد ج - دعاوی خانواده راجع به جهیزیه. مهریه و نفقه تا نصاب مقرر در بند (الف) در صورتی که مشمول ماده (۲۹) قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱/۱۲/۱ نباشند. "ماده ‎٩‏ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۳۹۴ -------- صفحهٔ بعد -------- نیم ارانه دادخواست با شکوانیه توسط مراجعین به شور) ( واحد معاضدت قضایی) خبر متقاضی راهنمایی می شود در محاکم آبا شورا َ با ۰ با شور! صلاحبت دارد با نه ۲ و ذی صلاح اقامه دعوی نماید ا ۰ [ واحد ارحاع ارجاع پرونده به یکی از شعبات شورا ۱ رئیس حوزه ملاحغه داد خواست با شکوانیه و صدور دستور بت ۱ دبیرخانه ثبت دادخواست با شکواییه در دفتر ثست پرونده های کبمری وحفوفی اگر پرونده ای نیاز به کارشناسی با تحقیقات محل با معاینه محل بررسی پرونده و اعلام نواقص آن به مراجعه کننده چهت رفع نقص داشت قرار مربوطه صادر و در برونده ثبت می گردد سپس امربه تعیین وقت دادرسی وثبت آن در دفتر نعیین وقت خواهان ابلاغ تا برحسب مورد نسبت به برداخت هزبنه کارشناس با صدور اخطار با احضار به براآی طرفین پرونده تعین وسیله اجرای قرار اقدام نماید. ْ نظریه کارشناسی به طرفین پرونده ابلاغ تا اگر اعتراضی دارند در اعضای شور؟ 1 ای اه مت ممشچ : موعد مقرر اعتراض نموده و امر به هیأت کارشناسان ارجاع گردد . بررسی و رسیدگی به پرونده با حضور طرفین پرونده ۱ آیا دعوی منجر به سازن شمد؟ تس صدور گزارش اصلاحی و با قرار ٍ را ی مه به سازش می شو مربوطه توسط اعضای شورا اعضای شورا اقدام به صدور حکم با ادله و مستندات قانونی ۱ خبر اعضا اعلام می گر پرون ۱ به م می کردد محددا پرویده آیا قاضی منشاور رای ر) تأیید میکند ۲ سم ی سس ار ِا ی مور دایز ابید هه بررسی و اتخاذ ت کنند. ای آرای غیابی ۲۰ روز پس از ابلاغ فابل واخواهی در شورا و ۲۰ روز دییرخانه ۲ بت ام شد. من سس اس پس از آن قابل اعتراض در دادگاه می باشد ۱ تابپ دادنامه و ابلاغ رونوشت آن به طرفین پرونده ۱ بله مسئول دبیرخانه بعد از دریافت لایحه اعتراض و : ۳ آیا رای قابل نحدید نظر است ۲ هه تأیید آن توسط اعضای شورا. برونده را جمشت 2 تجدید نظر به دادگسنری ارسال می دارد . اض محکوم نه درخواست اجرای حکم توسط محکوم له ۱ صدور اجرایبه ۱۰ روزه و ابلاغ آن به محکوم علیه . ارنال پرونده تکمیل شده به واحد اجرای احغام . در پرونده های کیفری پس از قطمی شدن آرا پرونده جهت اجرای حکم به اجرای احکام کیقفری دادگاه ارسال خواهد شد. مدبربت احرای احکام ۱ ارجاع پرونده به اجرای احکام مربوطه ۱ بله از اموال محکوم علیه . محکوم به آخد ۱ با محکوم علبه نوان پرداخت محکوم به را دارد؟ + و به محکوم له پرداخت می گردد. 1 خبر صادره تا درخواست محکوم له آیا محکوم له اعمال ماده ۲ ق.ن.م.م. را دارد؟ ۰ حکم مادره 5ا درخو ۴ ۱ ۱ بدون اقدام باقی می ماند. ات ۲ ۳ کند؛ خبر مرانب رفم نقص شده و اقدامات بااعضا و مشاور شور! اعمال م ۲ را تأیید : فص بااعضا و مشاور شور اعمال م ۲ را تأیید می بعدی انجام می گردد. محکوم علیه در صورت عدم جلب رضایت محکوم له و با عدم اثبات اعار تا احقاق حق محکوم له فراهم نشده در بازداشت می ماند. شکل ۶-۲- فرآیند رسیدگی در شوراهای حل اختلاف -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: طبقه‌بندی و عوامل تاثیرگذار ۷۳/۱ ۳۱ ۲-۴-۲- محاکم حقوقی و کیفری: درخواست (شکواییه) در وهله آول جهت رسیدگی به دادسرا فرستاده می‌شود. دو مورد پس از ارائه شکواییه به دادستان (مدعی‌العموم) متصور است: ۱) دادستان یا معاون ارجاع شکواییه را به ضابطین دادگستری طی فرمی دستور می‌دهد و ضابطین برابر دستور دادستان به صورت موردی عمل می‌کنند. ۲) دادستان (مدعی‌العموم) شکواییه را به یکی از شعبات دادیاری یا بازپرسی ارجاع می‌دهد. شکواییه مورد رسیدگی قرار می‌گیرد. در صورت قبول درخواست . کیفرخواست صادر و در صورت عدم قبول آن. دستور منع تعقیب صادر می‌شود. در صورت اعتراض, رای به دادگاه فرستاده می‌شود. دادگاه دارای دو مرحله «بدوی» و «تجدید نظر» می‌باشد. رای بدوی خود شامل رد کیفرخواست و پذیرش کیفرخواست است؛ که در صورت اعتراض, پرونده به دادگاه تجدید نظر ارسال می‌شود. در صورت اعتراض و رعایت قانون عندالاقتضا آرای دادگاه تجدیدنظر به دیوان عالی کشور ارسال می‌گردد. روند رسیدگی به دادخواست کیفری دادخو است کیفر ی (شکو اییه) دادخو است حقوقی در اه زارف را زوده هب ۰ 8 به صنوز قرار به دادرسی مخز به ور یکی از فرارهای مور ی ا ۱ ,۰ ۰ صنور کر خواست 5 ۹ اعتراص اعم از مع تعیب «موقولی در صورت اعتراض ی مس ول حصضور صْرفر اهر هس اس که هر دادگاه کیفرای ۲ ۱ درصورات اعتر اض و بْ در خو است اعده دادرسی و ایا فرجام خواهی ۱ 1 دادگاه تحدید نظر ۱ درصورت اعتر اض و یا اعاده دادرسی بر حسب 4۷6 ۹7 لا ۹ وم ماده 4۷4 و یا 4۷۱۷ ایین دادرسی کیفری ۱ نیوان عالی کشور در صورت صدور رای و اعتر آصس ۰ ۲ دیوان غانی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳ ۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضابی ۱-۵-۲ پیش بینی فضاهای مورد نیاز قضایی در ایران کاربری‌های قضایی در طرح‌های جامع. به طور مجزا مورد توجه نبوده و این کاربری در ذیل کاربری‌های اداری - انتظامی تعریف شده است؛ بنابراین در طرح‌های جامع ایران. میزان سطوح و سرانه فضاهای قضایی. مشخص و - در فصل هشتم بند (ط) ماده ۲۱۱ قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی کشورء در راستای توسعه دسترسی جامعه به عدالت قضایی و حفظ شأن و منزلت مراجعان و کارکنان قوه قضاییه مکلف به انجام نوسازی و توسعه فضاهای فیزیکی قوه قضاییه و سازمان‌های تابعه از جمله ساختمان‌های ستادی,دادسراهاء دادگستری‌هاء زندان‌هاء. تحت نظرگاه های موقت و کانون‌های اصلاح و تربیت در مناطق مورد نیازء شوراهای حل اختلاف به ویژه در مناطق روستایی و دور افتاده» واحدهای ثبتی, واحدهای پزشک قانونی, ادارات سازمان بازرسی کل کشور و سازمان قضایی نیروهای مسلح با رعایت استانداردهای مورد تأیید قوه قضاییه اقدام نماید. دولت نیز مکلف است بودجه لازم برای تحقق این بند را در قالب بودجه‌های سنواتی تأمین نماید. - قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران بر اساس بند (د) ماده ۱۱۳: قوه قضاییه مکلف است نسبت به ارتقاء شاخص های توسعه حقوقی و قضایی در طول قانون برنامه به شرح جدول شماره (۱۶) اقدام کند. - برنامه چهارم توسعه قضایی با کد راهبردی ۳۳۱۰۱ بر تعیین ضوابط و استانداردهای مکانیابی(آمایش سرزمین. طراحی مبلمان ساختمان‌های قوه قضاییه) تاکید شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: طبقه‌بندی و عوامل تاتیرگذار ۹.۷/۱ ۳۳ ۳-۵-۲ معیارهای مورد نظر در تعیین تعداد شعبه و پست‌های قضایی ۱ شعب داد گاه تجدید نظر ۸ فقره پرونده وارده در ماه ۲ شعب کیفری استان 0/5۸ فقره پرونده وأرده در ماه ۲ شعب حقوقی ۱/۸ فقره پرونده وارده در ماه ۳ شعب جزایی 4۸4 فقره پرونده وارده در ماه ۵ شعب انقلاب ۱/۹۹۸ فقره پرونده وارده در ماه الف) به ازای یک چهارم (۱: ۴) کل شعب. ۶ دادرس علی‌البدل 1 / ب) در مرکز استان یک پست اضافه می‌گردد. ۷ معاون قضایی پ) به ازای هر ۱۰ شعبه حقوقی و جزایی, یک پست اضافه می‌شود. ت) در مرکر استان یک پست اضافه می‌گردد. ۹ به ازای هر شعبه دادگاه خانواده یک پست تدذکر: در هر شهرستان حداقل یک پست پیش‌بینی می‌شود. ۹ معاون دادستان پ) به ازای هر ۱۰ شعبه مازاد. یک پست اضافه می‌گردد. ت) در مرکز استان و حوزه قضایی که دادگاه انقلاب دارند. یک پست اضافه می‌گردد. ۱۵ باز پرس ۸ فقره پرونده وارده در ماه ۳ داد یار اظهارنظر یک چهارم (۱/۴) جمع شعب بازپرسی و دادیاری ۱۵ داد بار ناظر زندان به ازای هر ۱۰۰۰ زندانی. یک پست ۱ الف) به ازای هر دو شعبه دادگاه کیفری استان. یک پست ۱۶ داد بار دفاع از کیفر خواست . ب) به ازای هر ۵ شعبه دادگاه جزایی و انقلاب. یک پست پ) در شهرستان‌هایی که حداقل مجموع بازپرسی و دادیاری ۲ پست باشد. یک پست پیش‌بینی می‌شود. ۱۷ شعب دبوان عالی کشور 4 /(0) فقره پرونده وارده در ماه ۱۹۹ شعب تشخیص دبوان عدالت ۸ فقره پرونده وارده در ماه تعداد مبنا پرونده های وارده -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۴ ور ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۶-۲- عناصر هوبت بخش کالبدی در ساختمان‌های قضابی با توجه به تاریخچه ساختمان‌های قضایی, آنجه در گذشته به عنوان محل قضاوت وجود داشت. صرفاً فضای خاص آن‌ها از لحاظ مذهبی و سیاسی از ویژگیهای این ساختمانها بود. به طور کل آنچه به عنوان عناصر و نمادهای شاخص و ۷-۲- تعریف الگوی دسترسی (گردش افقی و عمودی) و الگوی توزیع فضایی - کالبدی با توجه به گروه‌های مختلف کاربران در ساختمان قضایی, لازم است که زون‌های عملکردی مشخصی برای فعالیت های هر یک از آن‌ها در ساختمان قضایی پیش‌بینی و طراحی شود. به طور کلی زون‌های تعریف شده عبارت‌اند از: های مختلف می‌بایست به گونه‌ای سازمان‌دهی گردد که در عین تامین استقلال برای هر یک. امکان دسترسی آسان از یک زون به زون دیگر را به ویژه برای کارکنان فراهم آورد. ضروری است که هر زون (به طور مستقل) سیرکولاسیون خود ۱ _زون عمومی: محدود به فضای باز و سبز محوطه. پارکینگ عمومی, سرسرای ورودی و لابی» فضاهای انتظار مراجعین. بخش‌های اداری مرتبط با تشکیل پرونده و برخی تسهیلات خدماتی و پشتیبانی است. این زون باید از نظر پله‌ها و آسانسورهای عمومی نیز می‌بایست حتی‌الامکان از تالار ورودی قابل دسترسی آسان و سریع باشند. زون عمومی در طبقاتی که دادگاه‌های عمومی قرار دارند به فضای انتظار مراجعین و اتاق دادگاه که دارای دسترسی خصوصی دیگری ۲ زون خصوصی: مخصوص قضات. است؛ که آن‌ها را به محل کارشان می‌رساند. این فضای حفاظت شده. این امکان را می‌دهد تا آن‌ها در امنیت کامل به آمور کاری خود رسیدگی کنند. ۳ زون توقیفی: برای انتقال مهم از تحت نظرگاه‌های موقت به داد گاه دسترسی جداگانه‌ای به محل پارک ۸-۲- تعیین حرایم و سلسله مراتب امنیتی و فضایی در حوزه ساختار فیزیکی و بصری از مهم‌ترین مسایل در ساختمان‌های قضایی, امنیت است؛ که ارتباط نزدیکی نیز با زون‌ها و سیرکولاسیون دارد. استفاده توامان از نیروی انسانی دوره‌دیده و تکنولوژی امنیتی روز در معماری. برای تامین امنیت ساختمان‌های قضایی به مدارک دولتی» ورود و خروج عوامل غیرمجازء» تعرض و حمله به افراد شاغل, سرقت اموال و اقلام موجود. آتش‌سوزی » خرابکاری و انفجار حفاظت شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: طبقه‌بندی و عوامل تاثیرگذار ۹۳/۱ ۳۵ همچنین تمامی بازشوها باید به گونه‌ای طراحی شوند که امکان ورود غیرقانونی و تعرض به ساختمان را به حداقل برساند. موقعیت ساختمان در سایت. نیز باید با در نظر گرفتن یک حریم فضای باز (با شعاعی مشخص و دورتادور بنا) نظرگاه های موقت نیازمند تمهیدات حفاظتی و امنیتی ویژه می‌باشند. همچنین طراحی داخلی در دفاتر آداری. فضاهای انتظار و راهروهای ارتباطی باید به گونه‌ای باشد که امکان پنهان شدن را به اشخاص ندهد. ۹-۲- عوامل و عناصر معماری معرف ساختمان‌های قضابی بناهای ساختمان‌های قضایی بایستی شاخص و هویت‌ساز باشند که با توجه به عملکرد و معماری متمایز خود. تاثیر بسزایی در بافت شهری پیرامون برجای گذارند. به طور کلی. الگوی ساختمان‌های قضایی از دو دیدگاه ساختار فیزیکی و ساختار معنایی باید مورد بررسی قرار گیرد. قضایی الگوی رفتاری خاصی میان استفاده کنندگان قابل مشاهده است. حضور قضات. شاکیان. متهمان. وکلای مدافع و ... در ساختمان‌های قضایی, نیازمند تعریف یک ساختار معنابی ویژه و جانمایی فضاها بر مبنای گونه ی خاصی از ارتباط‌های محدود و با دامنه ی مشخص می‌باشد. حدود و وسعت دادگاه‌ها و دادسراها و ریز فضاهای مربوط به هر یک و همچنین ورود و خروج و ارتباطات فضایی نیز تحت تاثیر این موضوع قرار خواهد داشت. از نظر ساختار فیزیکی شناسایی وجوه تمایز به لحاظ سبک. عناصر و المان‌های معماری و الگوهای طراحی مورد بررسی قرار می‌گیرد. یکی از ویژگی‌های شکلی مهم و بارز در ساختمان‌های قضایی, تعریف و شاخص نمودن فضای ورودی به صورت مرتفع, تورفته نسبت به بدنه اصلی بنا (یا جداره شهری) و تاکید بر عناصر عمودی در نماء و همچنین قرار داشتن ورودی در انتهای ردیفی از پله‌های رسمی و عریض برای تاکید بر تمایز کالبدی و ابهت بنا می‌باشد. علاوه بر آن. القای نظم و قدرت از طریق طراحی نمای ساختمان به صورت متقارن و یکپارچه صورت می‌گیرد. علاوه بر تاثیر عملکرد خاص بنا در ویژگی‌های شکلی ساختمان و الگوی طراحی آن. تاثیر فرهنگ و عوامل اجتماعی بر تفاوت‌های ۱۰-۲- برخی معیارها و توصیه های طراحی قابل بررسی در ساختمان های قضابی: - جهت استقرار ساختمان‌های قضایی - همجواری‌ها (ارتباط بنا با محیط پیرامون) - تحلیل حجم بنا (سطح اشغال - تراکم - تعداد طبقات) - سرانه‌های خاص, هندسه و تناسبات ساختمان‌های قضایی -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۶ ۷۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی - آسیب شناسی وضع موجود ساختمان‌های قضایی در کشور - تأثیر اقلیم‌های مختلف بر ساختمان‌های قضایی ۱۱-۲- ضوابط. مقررات و دستورالعمل های موجود در زمینه معماری ساختمان های قضایی در روش تخصصی تدوین ضوابط معماری, اطلاعات مربوط به سازمان و گردش کار قانونی دستگاه تعیین کننده ۱ قانون برنامه ششم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی بند (د) ماده ۱۱۳ جدول شماره ۱۶ با عنوان توسعه زیربنایی ساختمان‌های قضایی ۲ | قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی, اجتماعی و فرهنگی فصل هشتم بند (ط) ماده ۲۱۱ ۵ اقانون آیین دادرسی کیفری مصوب ‎٩۳‏ و الحاقات بعدی آن آیین‌نامه اصلاحی قانون تشکیل دادگاه ها دستورالعمل شماره ۲: رفع اطاله دادرسی امور کیفری دستورالعمل ساماندهی نظارت بر تردد مراجعین الگوی حفاظتی دادگستری‌های ۷ و ۸ شعبه‌ای تدقیق مفاهیم و کاربری‌های شهری (مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری) ۱۲-۲ عوامل تاثیر گذار در طراحی معماری فضاهای ساختمان های قضابی با توجه به آهمیت ساختمان‌های قضایی در جایگاه شهری و حضور آن به عنوان یکی از نشان‌ها و مکان مرجع در شهرء طراحی این بناء امری پیچیده است؛ زیرا این بنا علاوه بر پاسخگویی به روابط عملکردی داخلی سیستم‌های قضایی باید به نوبه خود بیانگر هویت معماری و همچنین فناوری‌های روز آن کشور نیز باشد؛ پس به طور کلی آنچه که در تدوین ضوابط معماری این بناها حائز اهمیت است را می‌توان در دو دسته «کیفی» و «کمی» تقسیم‌بندی کرد. موارد کمّی مربوط به ظرفیت‌هاء سرانه‌ها و تراکم‌های ساختمانی است. حال آنکه در دسته دوم می‌توان از جانماییء دسترسی‌هاء های قضایی جانمایی. دسترسی‌ها . سازمان‌دهی فضابی. پوسته خارجی و داخلی شکل ۷-۲- عوامل تاثیر گذار در تدوین ضوابط معماری ساختمان های قضابی و دادگستری‌ها -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: طبقه‌بندی و عوامل تاثیرگذار ۹۳/۱ ۳۷ ۱-۱۲-۲- عوامل کیفی تأثیرگذار در تدوین ضوابط معماری ساختمان های قضایی عوامل کیفی تاثیرگذار در تدوین ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی را می‌توان در دو دسته «عوامل بصری» (نظیر عوامل کیفی تأثیرگذار معماری ساختمان های شکل ۸-۲- عوامل کیفی تأثیر گذار در تدوین ضوابط معماری ساختمان های قضایی ۲-۱۲-۲- عوامل کمّی تاثیرگذار در تدوبن ضوابط معماری ساختمان‌های قضابی علاوه بر مواردی که به عنوان عوامل کیفی ذکر گردید. عوامل دیگری را که با شناخت فضاها و عملکردهای مورد نیاز قوه قضاییه برای تحمین فضای قضایی مورد نیاز خود تاکنون بر اساس جمعیت حوزه‌های قضایی ۰ فضای مورد نیاز به طور کلی موارد مربوط به این بخش را می‌توان تحت عنوان‌های زیر نام برد: مشخصات کالبدی: سطح اشغال بناء تعداد طبقات. ارتفاع تراکم ساختمان و زیربنای کل بنا ۲ مشخصات فضایی: شناخت فضاهای مورد نیازء سرانه و ظرفیت هر یک از فضاها ۱۳-۲- عوامل تأثیرگذار در تعیین سرانه های فضابی در استخراج سرانه‌ها باید به عوامل فیزیکی, محیطی و الگوهای رفتاری کاربران فضا توجه نماییم. به طور کلی عوامل تأثیرگذار در سرانه فضاهای قضایی را می‌توانیم به ۶ دسته کلی تقسیم نماییم که به صورت ضرایبی در تعیین مساحت کل فضاهای قضایی در نظر گرفته می‌شوند. آنچه به طور کل در تقسیم بندی دادگاه‌ها به بخش, شهرستان و مرکز استان تأتیرگذار می‌باشد. جمعیت آن منطقه است که بر روی تعداد کارکنان, تعداد شعبات. تعداد مراجعین و در نهایت بر مساحت‌های مورد نیاز تأثیر گذار است. پس از میزان جمعیت » نرخ رشد جمعیت می‌بایست در امکان توسعه بنا در نظر -------- صفحهٔ بعد -------- ۳۸ علاوه بر عوامل م افراد تأثیر فراوان دا مراجعین کل یک س تبع آن افزایش سرانا ریز عواملی چون فره در نهایت می‌توارز می‌توان تأتیر آن راد و نوع پرونده های ور 4 عمدتاً در رده عوامل فیزیک وه زندگی. همبستگی افراد قضایی تأثیرگذار بوده که ار نیاز هر یک ار فضاها گردد. - سیوه زندگی, موقعیت جغرافیا ان آخرین عامل تأثیرگذار در لیم اصلی در ایران و تاثیر ه های قضایی نمی‌تواند سرانه صات داخلی فضاها از جمله ار ۹۱ ضوابط معماری ی قابل دسته‌بندی است. عوامل فرهنگی نی خانواده و بُعد خانوار به عنوان ریز عوامل دحام, شلوغی و تاثیر روانی منفی ناشی | امل جرم‌خیزی یک منطقه است که این ء بی» نرخ بیکاری و بی‌سوادی آن منطقه اس تخمین مساحت هر واحد قضایی از اقلیم ر یک از اقلیم‌ها بر روی معماری آن منطه ها را به صورت قابل ملاحظه‌ای تحت تأأنْ -‏ گرم و مرطوب - معتدل و مرطوب - سرد و خشک - کیفری - خانواده - بعد خانوار - تفکیک تعداد پرونده در انواع داد گاه‌ها - موقعیت جغرافیایی - نرخ بی‌سوادی - همبستگی افراد خانواده - بعد خانوار و سرانه‌ها و استانداردهای حاکم بر ساخته ل ذکر شده در جدول فوق را شامل مین ز بر الگوهای رفتاری فرهنگی در تعداد ز تعداد زیاد مراجعه ونده‌های قضایی و به و عوامل محیطی آن 4 این عامل به علت ر خود قرار دهد. اما | مشاهده نمود. ان‌های قضایی تعداد ود. بر اساس ضوابط -------- صفحهٔ بعد -------- فصل دوم: طبقه‌بندی و عوامل تاثیرگذار ۷۳/۱ ۳۹ موجود در تشکیلات قضایی تعداد پرونده‌ها موتر بر تعیین تعداد شعب بوده 9 سطح 9 سرانه فضاهای اصلی. فضاهای -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ِ فصل ۲ ضوابط» معبارها و توصیه های طراحی معماری ساختمان های قضایبی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی ۹۳/۳/۱ ۳۳ فصل سوم- ضوابط. معیارها و توصیه های طراحی معماری ساختمان های قضایی ۱-۳- توصیه های مربوط به موقعیت بابی در شهر و محوطه سازی الف) زمین‌هایی برای احداث ساختمان‌های قضایی انتخاب شوند که حتی المقدور از مناطق مرکزی شهر و قابل دسترس برای همه افراد باشد. ب) بنا نسبت به خیابان‌های اطراف به منظور تفکیک جریان حرکتی استفاده‌کنندگان خاص بناء دسترسی چند طرفه پ) سایت قضایی در نزدیکی سیستم حمل و نقل عمومی. پارکینگ عمومی, فضاهای باز شهری و سازمان‌ها و نهادهای مرتبط با امر قضا به منظور سهولت دسترسی مناسب برای اکثریت مراجعه‌کنندگان. مکانیابی و انتخاب شود. ت) ساختمان با کاربری‌های مجاور به منظور ایجاد کیفیت بصری, امنیت و ایمنی. سازگاری داشته باشد. افراد در سطح خیابان و ایجاد اختلال در جریان حرکتی مردم در شهرء مد نظر قرار گیرد. چ) نسبت فضای باز و بسته در ساختمان‌های قضایی باید به گونه‌ای باشد که از لحاظ تفکیک عملکردها و دسترسی‌های استفاده کنندگان متناسب بوده و همچنین با شرایط اقلیمی و ضوابط شهرداری آن منطقه سازگاری داشته باشد. ح) از ایجاد فضاهای دنج و خلوت در محوطه باز و نیمه باز جلوگیری گردد. خ) ساختمان های قضایی در مناطق جدید ساخته شوند که همراه با توسعه شهر و حسب افزایش تراکم‌های جمعیتی یا پرونده‌های قضایی در مناطق, توسعه یابند. ۲-۳- توصیه های مربوط به دسترسی و ورودی الف) راه ورود و خروج محوطه ساختمان باید در جایی قرار گیرد که دید کافی از محوطه به آن و همچنین امکان دسترسی سریع به منظور تسهیل و کارآمدی در امور فراهم باشد. ب) مسیرهای ورود و خروج و فضاهای استقرار متهمین. مراجعین و قضات با توجه به حساسیت بالای روابط افراد در پ) ورودی شاخص و متناسب با ساختمان‌های قضایی پیش بینی شود. ت) باید از علائم مناسب برای راهنمایی مراجعان در شرایط عادی و شرایط اضطراری استفاده شود. ت) از پیش فضای ورودی متناسب با تعداد استفاده کنندگان به منظور کنترل بیشتر و تامین امنیت استفاده شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۴ ۹۹۳/۰ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ج) ساختمان بازرسی و کنترل در ورودی سایت جانمایی شود. چ( ضوابط اختصاصی راه های حروج مد نظر قرار گیرد. ح) فضاهای محاکمه عمومی در مجاورت ورودی و در صورت لزوم با دسترسی مجزا از بیرون به منظور دسترسی آسان و خ) درهای ورود و خروج عمومیء فضای ورود و خروج مختص قضات و کارمندان و همچنین محوطه ساختمان می بایست د) نقشه‌های واکنش اضطراری ساختمان به تفکیک هر طبقه تهیه و در محل‌های مناسب برای استفاده مراجعین در دادگستری‌ها ۰ ساختمان‌هایی مطلقاً عملکردی با روابطی بسیار دقیق و قابل توجه‌اند؛ به همین منظور دارای روابطی جدا باشد و استقلال خود را کاملاً حفظ کرده و دسترسی‌های متمایزی را برای خود تعریف نماید. ۱-۳-۳ محوطه باز فضای بازء یکی از دشوارترین جنبه‌های ساخت و ساز محیط برای طراحی به منظور پرهیز از آمکان (رخداد) جرم و (چگونگی) برداشت از آن است. عوامل زیر می‌تواند در ترس روانشناختی برخاسته از جرم در فضاهای باز نقش داشته - فقدان نظارت رسمی و غیر رسمی - امکان (رخداد) رفتارهای ضد اجتماعی - فقدان خوانایی و نشانه ها یا علامت‌ها عبور از مناطقی که کسی ممکن است در آن پنهان شده باشد. - نقص در نگهداری و مدیریت توصیه می‌شود محوطه ساختمان‌های دادگستری با مراتب بالای قضایی (دادگاه‌های عالی و تجدید نظر) دارای ساختمان‌های قضایی حداقل. دارای دسترسی‌های دو طرفه باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط معیارها و توصیه‌های طراحی ۹*۱ ۳۵ ۳-۳-۳ دسترسی و ورود به بنا هر کدام از دادگاه‌هاء روابط خاص خود را می‌طلبد که باید حتماً مد نظر قرار گیرد. به طور مثال در یک دادگاه. عبور شاکی و متشاکی از یک ورودی و خروجی. بدون اشکال و هیچ‌گونه تهدیدی می‌باشد. اما در پاره‌ای از اوقات. شاکی و متهم هر کدام باید از دری مجزا و غیر مشترک تردد نمایند تا مساله‌ای حادث نگردد و نیز در اکثر موارد بهتر است قاضی از دری جداگانه وارد دادگاه یا از آن خارج گردد. ساختمان‌ها با الگوی طراحی خطی که از بیش از یک خیابان دسترسی دارند. معمولاً دارای بیش از یک ورودی هستند. حال آنکه ساختمان‌های یکپارچه که به صورت یک حجم شکل گرفته‌اند. معمولاً دارای یک ورودی هستند که از ضریب امنیتی بالاتری برخوردار است؛ ولی از لحاظ تفکیک دسترسی‌ها برای مراجعین خاص بنا شاید به خوبی عمل نکند. اهمیت ایجاد محیطی امن و ایمن» مسبب ایجاد ساختمانی چند لایه می‌شود که علاوه بر ایجاد ارتباط مستقیم و بی‌پیرایه با محیط پیرامونی, می‌بایست در درون خود سیستم لایه‌ای محافظت‌کننده را برقرار نماید. در نتیجه اهمیت این موضوع سبب تبدیل به یک ارتباط چند لایه و مختلف ساختمان به فضاهای باز شهری به منظور بالا بردن امنیت ساختمان مسدود می‌شود. در این خصوص باید این نکته را متذکر شد؛ این اقدام مشکلاتی را در زمان وقوع حوادث و سوانح مختلف از جمله آتش‌سوزی و زلزله که نیاز به ۴-۳-۳- سازماندهی فضاها به منظور ایجاد مدیریت جریان حرکتی. کارآمدی در رسیدگی به پرونده‌ها و ایجاد امنیت در ساختمان‌های قضایی. نیاز به زون‌بندی‌های خاص و تفکیک مسیرهای دسترسی می باشد. تفکیک زون‌بندی‌ها و فضاهای دسترسی را می‌بایست هم در سطح افقی و هم در سطوح عمودی مورد بررسی قرار داد. ایجاد سلسله مراتب فضایی با توجه به روند قضایی» سبب سهولت در دسترسی و خوانایی بیشتر فضاها می‌شود. مراجعان عمومی و کارکنان نظام قضایی, به ویژه قضات است. از این رو بر مبنای دسته‌بندی فضاهای اداری فضاهای گردش به سه دسته فضاهای گردش کار امن محدود و عمومی طبقه‌بندی می‌کنیم. - فضاهای دفتر کل دادگاه, دادگاه بازپرسی, دادیاری,» اجرای احکام. ارشاد و معاضدت قضایی, اتاق‌های اداری. در دسته سیرکولاسیون امن قرار می‌گیرند. مرکزی, مرکز رایانه و مخابرات. فضاهای آموزشی و کتابخانه. سالن اجتماعات. تحت نظرگاه در اوقات اداری, -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۶ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی - فضاهای انتظامات و حفاظت. اتاق اطلاعات. اتاق بازرسی, خدمه. اتاق نظافت. انبارء پارکینگ, تأسیسات برق و - فضاهای شعبه بانک. نمازخانه, بوفه, آبدارخانه. مرکز کمک‌های اولیه. سرویس بهداشتی. در دسته سیرکولاسیون عمومی قرار می‌گیرند. - فضاهای گردش: فضاهایی هستند که برای ارتباط بین فضاهای یاد شده پیش‌بینی می‌شوند و عبارتند از: گردش افقی در طبقات: این دسته از فضاهای ارتباطی شامل ورودی‌هاء راهروهاء فضاهای مکث و تقسیم در طبقات و گردش عمودی بین طبقات: این فضاها شامل پله‌های ارتباطی, آسانسور, بالابرهاء پله‌های فرارء پاگردهاء شیب‌راه‌ها و در تقسیم‌بندی فضاهای گردش افقی در طبقات و گردش عمودی بین طبقات نیز تفکیک حرکت عموم و کارکنان (به ویژه قضات) در نظر گرفته می شود. برای اعمال کنترل بر چگونگی گردش فضایی افراد در ساختمان‌های قضایی. شیوه‌های گوناگونی را می‌توان ۵-۳-۳- خوانایی «توانایی افراد به تشخیص دادن محیط پیرامون خود» باید مورد تأکید قرار گیرد. موقعیتی که به موجب آن استفاده خوانایی می‌تواند ایجاد کننده یا مانع امنیت باشد. طراحی خوب نیاز یا وابستگی به علائم را برای یافتن راه کاهش می - دهد؛ ولی علامت‌گذاری در ورودی‌ها و نقاط فعال اهمیت دارد. ۶-۳-۳- فضا های گردش (سیرکولاسیون) فضا های گردش و مسیرهای دسترسی را می‌توان به ۴ گروه شامل فضا های گردش عمومی» خصوصی, توقیفی و متداخل تقسیم‌بندی نمود. فضا های گردش عمومی. حرکت مردم و مراجعان را در بر می‌گیرد که محدود به سرسرای ورودی» فضاهای خدماتی و فضاهای دسترسی به شعبات دادگاه‌ها است. این فضا های گردش معمولاً ترافیک جمعیتی بالایی دارد و به همین منظور این مسیرها می‌بایست روشن. شفاف و مستقیم باشند. فضا های گردش خصوصی مربوط به قضات. ضابطین قضایی و کارمندان است و تفکیک این مسیر دسترسی, تامین کننده امنیت بیشتر برای این افراد است. فضای گردش توقیفی. فضاهای حرکتی مربوط به مجرمان و متهمان را شامل می‌شود. فضای گردش متداخل نیز فضای اشتراکی بین سه دسته فوق بوده که در طراحی آن امنیت در درجه بالاتری قرار دارد. تفکیک سیرکولاسیون‌ها و مسیرهای دسترسی را می‌بایست هم در سطوح افقی و هم عمودی مدنظر قرار دهیم. به طور کلی هر زون می‌بایست مستقلاً گردش خود را داشته باشد تا در این فضاها شاهد امنیت و کارایی بالاتری باشیم. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی ۱ ۳۷ ۷-۳-۳- نماسازی بخش انتقال مفاهیم قضایی با ایجاد تقارن. تعادل و ریتم در نماء تناسبات در نما و ورودی بنا و همجنین انتخاب مصالح ۸-۳-۳- فرم ورودی ساختمان فرم ورودی بنا و نمای بیرونی یک ساختمان قضایی باید به گونه‌ای باشد که حس تشخص و جایگاه نظام قضایی کشور را که نماینده عدالت در جامعه است. القا کند. این امر سبب می‌شود تناسبات ساختمان و ورودی آن حائز اهمیت ۹-۳-۳- مصالح. رنگ و بافت ۱-۹-۳-۳ مصالح و بافت در پوسته بیرونی: مصالح و بافت استفاده شده در جبهه بیرونی و نمای ساختمان در درجه اوّل می‌بایست سازگاری اقلیمی داشته باشد و همگون با شرایط آب و هوایی هر منطقه انتخاب شود. همچنین انتخاب مصالح می‌بایست به گونه‌ای باشد که در درک فضا و مفاهیم آن کمک شایانی به مخاطب نماید و به راحتی مفاهیم مورد نظر را منتقل کند و در تبدیل آن به یک بنای نمادین, موّثر واقع شود. ۲-۹-۳-۳ مصالح و بافت در پوسته درونی: در فضاهای داخلی. جنس مصالح باید به گونه‌ای باشد که کف‌هاء دیوارها و سقف‌هاء هر کدام در انتقال مفاهیم و کیفیت فضایی, به نحو شایسته عمل کرده و علاوه بر آن بتوانند در قالب یک کل واحد. مفاهیم مورد نظر را منتقل نمایند. در هر بخش از بنای ساختمان‌های قضایی با توجه به کاربری‌ها (فضاهای واسط و ارتباطی. خدماتی, انتظار. محکمه. انتظامات و حراست) می‌بایست بافت مطلوب به‌کار گرفته شود. ایجاد شفافیت و انتقال حس آرامش از عوامل تاثیرگذار در انتخاب مصالح روشن و گرم در فضاهای داخلی است. به طور کلی مصالح به‌کار رفته در بیرون و درون ساختمان باید از یک انسجام و اتحاد بصری و ساختاری برخوردار باشند تا تصویر خوانا و قابل فهمی را از بنا و مفاهیم به مخاطب ارائه نمایند. ۳-۹-۳-۳ رنگ و نور: از آنجا که نور و رنگ دو عنصر مکمل یکدیگر هستند. باید در به کاربردن رنگ‌ها و بُعد روانی آن‌ها به ویژه در فضاهای خاص داخلی به همراه نور درون فضاها دقت زیادی را لحاظ نمود. در واقع می‌بایست رنگ در خدمت نور باشد تا مفاهیم بتوانند گویا و روشن بیان گردند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۴۸ ره ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۱-۳-۳ ساماندهی پلان و مقطع مهم‌ترین عاملی که در طراحی روابط و چیدمان فضاهای دادگاه‌ها در سطوح افقی و عمودی تأثیر گذار است. حفظ امنیت و حریم عملکردها است. در این راستا توجه به فضاهای گردش و نحوه دسترسی به فضاها از اهمیت ویژه برخوردار است. لازم است سه نوع دسترسی فضایی در طراحی دادگاه‌ها در نظر گرفته شود. که عبارتند از ۱) فضای گردش عمومی. ۲) فضای گردش محدود. ۳) فضای گردش امن. دیاگرام‌های زیرء به صورت شماتیک بیانگر ارتباط کلی فضاها به تفکیک فضاهای گردش مورد نیاز در سطوح افقی و عمودی هستند. شایان ذکر است این دیاگرام‌ها صرفاً نشان دهنده ارتباطات کلی هستند و به منزله الگوی دقیقی برای طراحی پلان‌ها و یا مقاطع نمی‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. ب ۹۷7 ۲ ورودی عموم ب ب ب سم م هی هه ی وه و 9و و رن 3 سس ساسح ر(ع) سس سس 2 نی اوه یی ه هط شکل ۱-۳- نمونه ای از نحوه توزیع عملکردها نسبت به فضاهای گردش مورد نیاز در پلان بپوسهت وی ۵۵ 9 ی ۱ 3 ود مب و ی بسن ۹ یز ۴۳۳ 7 ۹ ۰ ۰ 8 ‌ :؟ ۰ ۹ اس ۷ اد ۳ 9 ۹ ۳ از ۳ 4 4 « ۹ ب ات ۳ ۱ ی پچ ۳ عم ۹ ۹ ده ۹ ۵ ۴و وت ۹ ۳ ۹ ۹ شکل ۲-۳- نمونه ای از نحوه توزیع عملکردها نسبت به فضاهای گردش مورد نیاز در پلان و -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی ۱ ۳۹ ۱۱-۳-۳- اصول زیبایی‌شناسی با توجه به جایگاه خاص ساختمان‌های قضایی و اهمیت حضور هویت معماری ایرانی- اسلامی در این بناها رعایت ضوابط زیر برای دستیابی به الگویی زیبا و متناسب توصیه می‌شود: الف) از زوایای هندسی و تناسبات ایرانی و عناصر آشنای معماری ایرانی در طراحی بنا استفاده شود. ب) از نمایه‌های معماری ایران و مفاهیم بنیادین دوره اسلامی و همجنین فرم‌ها و تناسبات ساده برای عظمت بخشیدن به بنا استفاده شود. پ) در طراحی تناسبات کلیات و جزئیات طرحء تداوم بصری و فضایی حفظ شود. ت) به ویژگی‌های بافت مجاور سایت انتخابی و طراحی بنا و حجم» متناسب با آن توجه شود. ث) از ویژگی‌های معماری بومی منطقه و اقلیم سایت مورد طراحی الهام گرفته شود. ج) ابهت و نظم در طراحی حجم بنا و متمایز بودن آن از سایر بناها از این طریق, برای تسهیل دسترسی و شناسایی آن توسط عموم مردم با توجه به اینکه تمام اقشار جامعه به نوعی با آن در ارتباط هستند. ۱۲-۳۳ هندسه و تناسبات ساختمان ۱ کشیدگی ساختمان: با توجه به اقلیم‌های ایران و به منظور استفاده حداکثری از تهویه طبیعی و نور خورشید. به اقلیم هر منطقه و ضوابط قانونی توجه شود. ۲ تناسبات ساختمان: آنجه در اکثر ساختمان‌های قضایی به طور مشترک دیده می‌شود. پلان دو قطبی و متقارن آن‌هاست؛ با توجه به این امر پیشنهاد می‌شود تناسبات ۱ به ۳و ۱ به ۲ را به عنوان تناسبات حداکثر و حداقلی ۳ فرم و شکل هندسی: توصیه می شود با توجه به موقعیت قرارگیری زمین و به منظور استفاده حداکثری از زمین, از ترکیب فرم‌های ساده هندسی . در طراحی پلان ساختمان‌های قضایی استفاده گردد. ۱۳-۳-۴۳ حجم ساختمان (تعداد طبقات. سطح اشغال) برای تحلیل حجم بنای ساختمان‌های قضایی باید به مشخصه‌هایی از جمله تعداد شعب دادگاه, تعداد کارکنان. و جمعیت تحت پوشش آن بنا توجه شود. ۱( تعداد طبقات: با توجه به تعداد زیاد مراجعین ساختمان‌های قضایی و مشکلات ناشی از آن و همچنین مسائل امنیتی توصیه می‌شود ساختمان‌های قضایی بیشتر در سطح افقی گستردگی داشته باشند. ۲ "سطح اشغال: سطح آشغال مطابق ضوابط شهری و با رعایت الزامات حفاظتی در نظر گرفته می شود. ۳ ارتفاع: با توجه به عملکرد. ابعاد فضا و تاسیسات ساختمان تعیین می شود. -------- صفحهٔ بعد -------- :۵ ۹۹/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۱۴-۳۳ تعداد پارکینگ مورد نیاز ۱ پارکینگ در نظر گرفته شده برای قضات و کارمندان به لحاظ امنیتی می‌بایست قابل کنترل و تفکیک شده ۲ پارکینگ کارمندان: تعداد پارکینگ مورد نیاز برای کارمندان مطابق با نشریه ۱۷۸ و ضوابط شهرداری, در نظر گرفته می‌شود. ۳ پارکینگ قضات: به ازای هر یک از قضات و همجنین به ازای هر یک از نمایندگان ارگان‌های وابسته از جمله ۱۵-۳-۳- حریم ساختمان ۱- توصیه می شود ورودی بنا باید با توجه به همسایگی. ۴۰ درصد طول زمین. عقب‌نشینی داشته باشد. ۲ توصیه می شود پیرامون بنا اگر دارای همسایه باشد. حریمی به اندازه حداقل ۶ متر برای چرخش ماشین‌های تبصره : رعایت الزامات حفاظتی» حریم امنیتی همچنین ضوابط مبحث سوم مقررات ملی ساختمان و ضوابط ۱۶-۳-۳- توسعه آتی ساختمان توصیه می شود محوطه اختصاص داده شده برای توسعه آتی ساختمان ضریبی از ساختمان موجود باشد که این مقدار نباید از ۱/۳ ساختمان کوچکتر باشد زیرا در کوچکتر از این مقیاس امکان ساخت ساختمانی با عملکرد مطلوب وجود ندارد. ۱۷-۳-۳- محوطه سازی با توجه به حریم در نظر گرفته شده برای ساختمان, سطح اشغال و همچنین توسعه آتی ساختمان, محوطه باز مورد -------- صفحهٔ بعد -------- فد ۳ ۳ ۳ سل سوم: ضوابط معیارها 9 توصیه‌های طراحی ۱ ۵۱ -۴- جداول محاسباتی سرانه مورد نیاز بخش های مختلف ساختمان های قضایی -۱-۴- جداول سرانه های گروه ۱ (فضاهای اصلی) تعداد نش سرانه میتا(بهازای هرش) ۱ | جمع کل (مترمریع) ا الف تس که سای ماما اه مهس ول که جدول ۱-۳- سرانه مورد نیاز حوزه ریاست برای دادگستری کل با ساختمان های قضایی سرانه مورد نیاز حوزه ریاست برای دادگستری شهرستان عنوان فضا سرانه مبنا (به ازای هر نفر) جمع کل (مترمربع) ها و جسات راست ی تا 0ص ب‌ِ جمع کل حوزه معاونت ۳ دفتر ثبت کل شامل ۷ منشی و یک مدیر دفتر کل می باشد و مراجعین این فضا به صورت سرپایی بوده و نیاز به فضای نشستن ندارند. -------- صفحهٔ بعد -------- ۵5۲ ۳/۱د۹ث ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی جدول ۲-۳- سرانه مورد نیاز حوزه رباست برای دادگستری شهرستان کاا ‏ ا ا ۱ ۱ ۱ اتاق ۱ ۱ استراحت سراخس چس ی ۱ ۱ اتاق رنیس ۱ ۱ داددگستری اتاق جلسات ۱ اتاق جلسات ۱ ریاست ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ د ال لا شکل ۳-۳- پلان شماتیک جانمایی فضاها در واحد ریاست (بر اساس سرانه های محاسبه شده) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوای ۲-۱-۴-۳ ح ط معیارها و9 توصیه‌های طراحی ۰.۳/۰۱ وزه قضایی -اداری عنوان فضا اتاق اظهار نامه کارمند ارباب رجوع(سرپایی) نماینده امور ایثارگران و خانواده‌های معظم شهدا کارمند ارباب رجوع(نشسته) اتاق کارشناسان رسمی دادگستری کارشناس اتاق حفاظت و اطلاعات کارمند ارباب رجوع(سرپایی) اتاق مالی و اداری کارمند ارباب رجوع(سرپایی) دبیرخانه شورای حل اختلاف کارمند ارباب رجوع(سرپایی) دادورز اجرا ارباب رجوع( نشسته) اتاق دایره ابلاغ اوراق قضایی مامور ابلاغ ارباب رجوع( سرپایی) آسایشگاه سربازان محل استراحت محل نگهداری سلاح آبدار خانه استحمام (به ازای هر ۵ نفر یک دوش در نظر گرفته شود) تعداد ( نفر) سرانه مبنا (به ازای هر نفر) ۱۶ ۱۳۲ ۱۶ ۳/۵ ۱۸ ۱۶ ۱۳۲ ۱۶ ۱۳۲ ۱۶ ۱۳۲ ۳/۵ ۵۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۴ سرو نس ۳-۱-۴-۳ دادسرا (< بهداشتی (به ازای هر ۵ نفر یک چشمه در : وزه دادستان. داد یاری, باز بر ۹.۷/۱ ضوابط معما ظر گرفته شود ) ۳ سرانه مینا تعداد (نفر) (به ازای هر نفر) ۴۵ ِ ۳۶ ۰ ۴ ۱۲ ۱۵ ۰ ۶ ۱ ۳۰ ۱ ۶ ۰ ری ساختمان‌های قضابی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیار: جدو[ ها و توصیه‌های طراحی ۳-۳- سرانه مورد نیاز دادسرا ۹۷/۳/۱ ۳ ,333 (حوزه دادستان. داد باری. باز پرسی و اجرای |< ۵۵ کام) -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۶ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۱ اتاق استر احت ۱ ۱ اتاق دادستان ۱ شکل ۴-۳- پلان شماتیک جانمابی فضاها در اتاق دادستان (بر اساس سرانه های محاسبه شده) ۱-۳-۱-۴-۳- معیارهای طراحی دادسرا ریاست دادسرا به عهده دادستان است و به تعداد لازم معاون, دادیارء بازپرس و کارمند آداری دارد." ۴ حوزه اجرای احکام در نزدیکی آتاق معاونت اجرای احکام و اتاق اجرای حکم دور از دسترس آرباب رجوع باشد. بنحوی که از نظر بصری و آکوستیکی حفاظت شده باشد. ۵ پنجره‌های اتاق قاضی و محل نشستن قاضی در اتاق به گونه‌ای طراحی شوند که از بیرون در دید مستقیم ۲-۴-۳ شعبات دادگاه ها داد گاه‌ها به دو بخش داد گاه‌های عمومی (حقوقی -کیفری) 9 خاص(انقلاب) تقسیم می‌شوند. پروندهای مربوط به اختلافات کیفری ابتدا به دادسرا رفته و پس از تکمیل پرونده به دادگاه کیفری فرستاده می‌شود که بنا به نوع جرم در دادگاه کیفری او ۲ رسیدگی می‌شود. "ماده ۲۳ ق.آ.د.رک مصوب ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط ۱-۲-۴-۳ دادکا فضای ذ کاربران نماینده دادستان جمع کل جمع کل: (۳۹) ۱۱/۵ ۱ فضای قاضی داد گاه : معیارها و توصیه‌های طراحی ۱ ۰ کیفری ۱ ضاوت فضای ادا محل نگهداری آلات جرم جتل ۱ جدول ۴-۳- سرانه مورد نیا مط یآ جک را او ما جدول ۵-۳- سرانه مورد نیا | احتساب فضای استراحت آن‌ها در نظر گرفته شده اس ۹.۷/۰ نعبه دادگاه کیفری ۱ ز یک شعبه دادگاه کیفری " سرانه مبنا (به ازای هر نفر) ۳۵ ۶ ۱۸ ۹ ۱۲ ز یک شعبه دادگاه کیفری ۱ ۵۷ ظطار ۰ 2 -------- صفحهٔ بعد -------- ۵۸ اه ۵ ضوابط معماری ساختمان‌های قضابی که که که که که که که که که که که هک کگک اک مک گکگ اک ۱ ۱ ۱ [ ۱ ۱ سر دا ۱ اتاق فا [ و ۱ ا 3 اتا مطالعه ۲ فضای اداری ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ ۱ شکل ۵-۳- پلان شماتیک جانمایی فضاها در یک شعبه دادگاه کیفری (بر اساس سرانه‌های محاسبه شده) -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی ۷۳/۱ ۵۹ ۲-۲-۴-۳ دادگاه کیفری ۲ سرانه مورد نیاز یک شعبه دادگاه کیفری ۲ 0 و و 0 با جمع کل: (۷۳۶) ۱۳۹/۵ ی داد گاه! که سح و ۳ یک کت حع اد لس سم سس جدول ۶-۳- سرانه مورد نیاز یک شعبه دادگاه کیفری ۲ فضای قاضی دادگاه با احتساب فضای استراحت آن‌ها در نظر گرفته شده است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۰ ۳-۲-۴-۳ دادگاه کاربران جمع کل جمع کل: (۲۶) ۱:۹۵ عنوان فضا قاضی دادگاه مدبر دفتر مأمور ابلاغ بایگان دادورز اجرا جمع کل اصحاب پرونده وکلا شهود خواهان خوانده جمع کل جدول ۷-۳- شم فرش ۵ بک شعبه دادگاه حقوقی سرانه مبنا (به ازای هر نفر) ۳۵ ۱۸ ۹ ۶ ۱۲ د نیاز یک شعبه دادگاه حقوقی ساختمان‌های قضابی ار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط ۴-۲-۴-۳ داد دادگاه خانواده خو ۳۹-۱ کاربران اصحاب پروند جمع کل جمع کل: (*) .. معیارها و توصیه‌های طراحی ۱ گاه خانواده د به عنوان یک دادگاه حقوقی محسوب می‌شود. جزا از سایر شعبه های دادگاه حقوقی جانمایی شود سرانه مورد نیاز یک ش ای قضاوت فضای اآداری ۳ ٍ و وس | جطل ۱۳۵/۵ جدول ۸-۳- سرانه مورد نیاز ی اصحاب پرونده ۱ اس ۹۷/۰۲ به لحاظ تفاوت جرم در دادگاه و حتی الامکان با ورودی و خر عبه دادگاه خانواده یک شعبه دادگاه خانواده سرانه مبنا (به ازای هر نفر) ۳۵ ۱۸ ۹ ۱۲ ۶ ۶۱ ت این دادگاه به حی شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۶,۳ ۵-۲-۴-۳ -دادگاه فضای ذ جمع کل : (۶) ۱/۵ جحدول ۹-۲۳- : انقلاب سرانه , لضاوت اج کل ۱۳ جدول ۱۰-۳- ۹.۷/۰۳ ض از یک شعبه دادگاه خانواده شعبه دادگاه انقلاب سرانه مبنا (به ازای هر نفر) ۳۵ ۶ ۱۸ ۹ ۱۲ باز یک شعبه دادگاه انقلاب ظار -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی م۵۵ ۶۳ ۶-۲-۴-۳ دادگاه اطفال و نوجوانان دادگاه اطفال و نوجوانان در محلی تشکیل نشده است. به کلیه جرایم اطفال و نوجوانان به جز جرایم مشمول ماده (۱)۳۱۵ لایحه آیین دادرسی کیفری. در دادگاه کیفری دو یا دادگاهی که وظایف آن را انجام می‌دهد. رسیدگی می‌شود. دادگاه اطفال و نوجوانان با حضور یک قاضی و دو مشاور تشکیل می‌شود. نظر مشاوران» مشورتی است. " سرانه مربوط به این دادگاه براساس سرانه‌های دادگاه کیفری ۲ محاسبه می‌گردد. با توجه به صراحت قانون در مورد تماشاچی است . در نتیجه نیازی به فضای تماشاچی ندارد. "ماده ۳۱۵ ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ (اصلاحی ۱۳۹۶/۰۳/۲۴)- جرایم مشمول دادگاه کیفری یک و هم‌چنین انقلاب در مواردی که با تعدد قاضی رسیدگی می‌شود اگر توسط افراد بالغ زیر هجده سال تمام شمسی ارتکاب یابد در دادگاه کیفری یک ویژه‌ی رسیدگی به جرایم نوجوانان رسیدگی و متهم از کلیه امتیازاتی که در دادگاه اطفال و نوجوانان اعمال می‌شود. بهره‌مند می‌گردد. "ماده ۲۹۸ آ.د.رک مصوب ۱۳۹۲ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۴/۲۴) -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۴ ور ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۷-۲-۴-۳ دادگاه تجدید نظر استان مواردی که در صلاحیت دیوان عالی کشور باشد. دادگاه تجدید نظر استان در مرکز هر استان. با حضور رییس یا دادرس سرانه مورد نیاز یک شعبه دادگاه تجدید نظر استان سح سح 0 0 تس بر ی مج جمع کل: ۲ ۱۲۴ دسا ی ی ات را با ی مس جدول ۱۱-۳- سرانه مورد نیاز یک شعبه دادگاه تجدید نظر استان به ازای هر مستشار ۲۴ متر مربع سرانه در نظر گرفته می شود . ماده ۴۲۶ (اصلاحی ۱۳۹۴/۰۳/۲۴) ق.آ.د.ک مصوب ۱۳۹۲ -------- صفحهٔ بعد -------- فه ۳ سل سوم: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی -۳-۴- حداول سرانه های گروه ۲ (فضاهای ۹۷/۳/۱ وابسته اصلی) ۱ سرانه مینا ( به ازای هر نفر) ۶۵ ۳۸/۴ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۶ محل قرائت (میز دو نفره) محل قرائت(میز چهار نفره) سالن اجتماعات (طبق نشریه ۱۷۸) محل قرائت(میز دو نفره) محل قرائْت(میز چهار نفره) سالن اجتماعات(طبق نشریه ۱۷۸) ۰ نفره با کف تخت ۰ نفره با کف تخت ۰ نفره با کف شیبدار غذاخوری(طبق نشریه ۱۷۸) سالن (میزهای ۴ نفره) سالن (میزهای ۱۰ نفره) آبدار خانه(طبق نشریه ۱۷۸) کارمندان سرویس بهداشتی (طبق نشریه ۱۷۸) کارمندان نماز خانه(طبق نشریه ۱۷۸) جحدول ۱۲-۳- ۹.۷/۱ ۱/۳ کارمندان ۱/۳ کارمندان هر ۲۵ نفر ۱ واحد سرانه های گروه ۲ (فضاه ضوابط معمارو ۱۳۵ بای وابسته اصلی ساختمان‌های قضاد ۴۳۴۰/۵ ۷۲ ۱/۸۰ ی سس -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیارها ۴-۴-۳- جداول سرانه ۸ کاس سس ای گروه ۳ (فضاهای عمومی مرا هال ورودی و انتظار جدول ۱۳-۳- سرانه های گر سرانه مینا (به ازای هر نفر) عمومی مراجعین) ۶۷ -------- صفحهٔ بعد -------- ۶۸ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی ۱-۴-۴-۳ معیارهای طراحی تحت نظرگاه (محل نگهداری موقت متهمین در ساختمان های قضابی) الف) تفکیک تحت نظرگاه های زنانه و مردانه الزامیست. ب) سرویس بهداشتی تحت نظرگاه‌های مردانه و زنانه می‌بایست مجزا باشند. پ) کلیه درب‌های تحت نظرگاه های و سرویس آنها رو به بیرون باز شوند. ج) هیچگونه تاسیسات قابل دسترس در داخل تحت نظرگاه های درنظر گرفته نشود. چ) عبور لوله‌های تأسیساتی و پیش‌بینی سقف کاذب در فضای تحت نظرگاه های موقت ممنوع می‌باشد. ح) مصالح کف و جداره‌ها و سقف از نوع مقاوم در برابر ضربه و خش در نظر گرفته شود. خ) توصیه می شود درب ورود و خروج این فضا از ورودی کل ساختمان و محل رفت و آمد ارباب رجوع مجزا باشد. د) این فضا می‌بایست دارای میله‌هایی به منظور دست بند زدن متهمان به آن باشد. ذ) فضای مناسبی در خارج از سلول برای نگهبان در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی ۳/۱د۷ ۶۹ ۵-۴-۳- جداول سرانه های گروه ۴ ( فضاهای پشتیبانی ) سرانه مبنا (به ازای هر نفر) اس ی دس ی ز ی امسر سا (مرکزی و در طبقات) جدول ۱۴-۳- سرانه‌های گروه ۴ (فضای پشتیبانی) ۶-۴-۳- جداول سرانه های گروه ۵ ( فضاهای گردش) ۰ گروه ۱ ۵ گروه ۲ ۵ گروه ۳ 1 گروه ۴ مخصوص مراجعین 17 مجموع گروه‌های ۱ تا ۴ مخصوص کارکنان ۳ مجموع گروه‌های ۱ تا ۴ جدول ۱۵-۲ - سطوح گروه ۵ (فضاهای گردش) عرض راهروهای یک طرفه! این عدد بیانگر حداقل ابعاد مورد نیاز می‌باشد. عمودی عرض راهروهای دو طرفه" و این عدد بیانگر حداقل ابعاد مورد نیاز می‌باشد. راهروها ی .اه بله کا. کنا۰ عرض راه پله مراجعین این عدد بیانگر حداقل ابعاد مورد نیاز می‌باشد. منظور از راهرو یک طرفه راهرویی است که از یک طرف در به درون آن باز می‌شود. ی ۰ ۵ - ۰ ۳ . آ ۰ ۰ ی ۲ منظور ازراهرو دو طرفه . راهرویی است که از دو طرف در به درون آن باز می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۰ ۳/۰۱ جدول ۱۶-۲۳- فضای گردش ا کل سرانه فضاهای حوزه‌های مختلف هر گروه حوزه قضابی - اداری دادسرا و حوزه (دادستانی -داد یاری -باز پرسی و اجرای احکام) ۹۱ ضوابط معما ی (عرض راهروها) در جدول زیر آورده شده اس ضایی -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سو ۵ ۳ م: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی ۹۳/۳/۱ گروه ۲ (فضاهای وابسته اصلی) ۳ اتاق انفورماتیک ۷۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۲ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی نشریه ۱۷۸ محاسبه می‌گردد. گروه ۲ (فضاهای عمومی مراجعین) اس اتاق تحت نظرگاه های موقت (مرد و زن) به ازای هر نفر ۲ متر بع و با توجه به نوع ساختمان تعداد آن تعیین می شود گروه ۴ (فضاهای پشتیبانی) اتاق بازرسی خانم‌ها و آقایان (با پیش‌بینی تجهیزات حفاظتی مانند ۴-۳۹3۷ و ...) به آرای هر شعبه ۲ مترمر به آزای هر نفر ۱ متر مربع و تعداد نفرات با توجه به رده ساختمان‌ها انبار مکشوفات به ازای هر شعبه ۳ مترمربع -------- صفحهٔ بعد -------- فصل سوم: ضوابط. معیارها و توصیه‌های طراحی ۹۳/۱ ۷۳ /۳۰ ۳ ۵ گروه ۲ ۵ گروه ۳ 1 گروه ۴ | مخصوص مراجعین ‏ 17 مجموع گروه‌های ۱ تا ۴ فضای گردش افقی مشخصات ابعاد و اندازه ۲۳ توضیحات عرض راهروهای یک طرفه" این عدد بیانگر حداقل ابعاد مورد نیاز می‌باشد. راهروها عرض راه پله کارکنان این عدد بیانگر حداقل ابعاد مورد نیاز می‌باشد. منظور از راهرو یک طرفه راهرویی است که از یک طرف در به درون آن باز می‌شود. منظور ازراهرو دو طرفه . راهرویی است که از دو طرف در به درون آن باز می‌شود. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۴ ۹۷۳/۱ ضوا ی رئیس کل یا رئیس ساختمان قضایی وی ی اک هویش ۱ | مدیر دفتر رئیس کل و مدیر دفتر دادستان منشی رئیس کل و منشی دادستان قاضی (دادگاه کیفری او ۲. . حقوقی. انقلاب. خانواده دادگاه‌های تجدید نظر بازپرسی. داد یاری. کشیک) دادرس علی البدل . مشاور قضایی زن. اتاق اجرای احکام. مدیر اجرای احکام .کارشناس مسئول. رئیس اداره (مد بر) مات تلفنخانه, اتاق اطلاعات. بازرسی . نگهبانی ایثارگران افسر نگهبان شهود. شاکی. متهم (خواهان. خوانده در دادگاه‌های حقوقی) همراهان شاکی و متهم محل نگهداری آلات جرم مراجعین (ارباب رجوع نشسته) آسایشگاه سربازان(محل استراحت سربازان) محل نگهداری سلاح. اتاق نگهداری وسایل ۲۶ انا اتاق تحت نظرگاههای موقت (زن و مرد) ۳۸ شعبه بانک . اتاق دیزل ژنراتور ۴ ا انبار مکشوفات . یگان حفاظت و انتظامی اتاقهای بازرسی به تفکیک برای مردان و زنان به متراژ ۲۰ متر مربع در نظر گرفته شود به ازای هر شعبه حداقل دو نفر( مطلعین. وکلاء کارشناس, مامور ابلاغ .داد ورز اجرا» پیش‌بینی شود به ازای هر شعبه حداقل ۳ نفز شهود. ۵ نفر شاکی. ۵ نفر متهم در نظر گرفته شود برای هر شعبه حداقل برای ۱۰ نفر پیش بینی شود به ازای هر شعبه یک فضا در نظر گرفته شود برای هر شعبه ۵ نفر برای رئیس » معاون ساختمان و دادستان ۱۰ نفر . حوزه قضایی و اداری ۵ نفر برای هر ۰۰ انفر یک واحد برای رئیس ساختمان, دادستان و هر کدام یک چشمه و به ازای شعبه - برای کارمندان به ازای هر ۲۵ نفر یک چشمه- برای سربازان به ازای هر ۵ نفر یک چشمه- برای تحت نظرگاه‌های موقت (زنانه و مردانه) هر کدام به تفکیک یک چشمه - برای برای سربازان به ازای هر ۵ نفر یک واحد کنار فضای آسایشگاه سربازان پیش بینی شود به ازای هر شعبه پیش بینی می شود به ازای هر شعبه پیش بینی می شود به ازای هر نفر ۱ متر مربع در نظر گرفته می شود (بر اساس مبحت ۲۱ مقررات ملی ساختمان) بر اساس نشریه ۱۷۸ ضوابط ساختمانهای اداری لحاظ شود -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۴ ۱ +4 ۰ عوامل تاغیر گذار در طراحی داخلی ساختمان های قضایی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: عوامل تاثیرگذار در طراحی داخلی ۹۹۳/۱ ۷۷ فصل چهارم - عوامل تاثیر گذار در طراحی داخلی ساختمان های قضایی ۱-۴ عوامل تأثیرگذار در طراحی ۱-۱-۴- نوع دادگاه و شرابط مورد نیاز در امر قضاوت کنندگان ارتباط مستقیم دارد. ۲-۱-۴ روان شناسی محیطی ! ساختمان‌های قضایی مکان‌هایی هستند که افراد برای گرفتن داد و احقاق حقوق خود به آن پناه می‌برند. این گونه ساختمان‌ها به دلیل محیط پرتنش خود. دارای فضاهای با آنرژی مثبتی نیستند. از این رو کاربران از حضور در آن‌ها احساس مطلوبی ندارند. از سوی دیگرء فضای برخی از ساختمان‌های قضایی موجود برای کارکنان نیز آنجنان که توان به شرح ذیل بیان نمود : بار محیطی و تاثیر آن بر کاربران ساختمان های قضایی. محیط پیرامون(دما و نور)» نورپردازی مصنوعی, رنگ . در سازمان‌های کاری, نوع قلمرو و جایگاه سازمانی ۳-۱-۴- کاهش میزان فشار عصبی و استرس در طراحی فضاهای دادگاهی و در نظر گرفتن این شرایط برای کارمندان» مردم عادی و حتی مجرمان در این بناهاء آمری ضروری است؛ بنابراین این در زیر به مواردی که می‌تواند برای بهبود شرایط فیزیکی ساختمان‌های قضایی برای حضور آرباب رجوع و فعالیت پرسنل قضایی موتر باشد اشاره می کنیم. روانشناسی محیطی زیرمجموعه‌ای از علوم رفتاری است و رابطه انسان با محیط کالبدی و تاثیرات این دو بر یکدیگر را به گونه‌ای مورد بررسی قرار می‌دهد که ارزش‌هاء نگرش‌ها و احتیاج‌های او مورد توجه قرار گیرد و به موضوعاتی که در تشریح رفتارهای مردم نقش اساسی دارند. مانند *ادراک". "شناخت" و "رفتارهای فضایی" می‌پردازد. لذا روانشناسی محیطی به مطالعه تجربه فردی و جمعی مردم از مکان‌ها نیز که از نوع رفتارهای بنیادین انسان می‌باشد. آواژه «ارگونومی» از دو کلمه‌ی یونانی «ارگو» به معنی کار و «نوموس» به معنی قانون و قاعده طبیعی مشتق شده است و در لغت به معنای قوانین طبیعی کار است. -------- صفحهٔ بعد -------- ۷۸ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی - کاهش عوامل تنش‌زا و تشنج آفرین و القاء ارامش و امنیت در طرح باید جزو اهداف اولیه در طراحی فضاهای داخلی قضایی قرار گیرد. در این مکان ما باید آمادگی. برای رسیدن به فضاهای دادگاهی و حس احترام. آرامش و اعتماد و .... را در ارباب رجوع ایجاد کنیم. - توجه به طراحی فضاها به عنوان مثال: استفاده از عناصرء مصالح, رنگ و... به گونه‌ای که آرامش را به مراجعان - استفاده از مصالح طبیعی و بومی و مقتضی هر فضاء مانند: سنگ ( ایجاد صلابت و اقتدار» شیشه (شفافیت) چوب (احساس آرامش و صمیمیت و گرما)» فلز (قدرت) آجر (گرمی و دیر آشنایی (خاطره)) و... - فضاهای نیمه بازء قابل دسترسی برای پرسنل و عموم باعث تمدد اعصاب و بهبود روند کاری آنها در فضاهای قضایی می‌شود. استفاده از این نوع فضاها امکاناتی مانند: ایجاد فضایی مشترک. عامل وحدت بخش همه فعالیت‌هاء. محل تجمع عموم. برخورداری از نور و تهویه طبیعی و ...۰ را برای ما فراهم خواهد کرد. با این وجود نباید فراموش شود که استفاده از چنین فضاهای عمومی و نیمه بازء عامل امنیت را در ساختمان‌های قضایی ۴-۱-۴- پیشگیری از ازدحام ازدحام نیز از دیگر عواملی است که در ساختمان‌های قضایی موجبات نارضایتی ارباب رجوع را فراهم می‌آورد. ما می توانیم از طریق طراحی متناسب فضاها و استقرار مناسب آنها ازدحام جمعیت در فضاها را کاهش دهیم. ۵-۱-۴- خوانایی رهیابی فرآیندی است که به وسیله آن مردم راه خود را می‌یابند. اکثر مردم استفاده از راهنماها را در رهیابی ترجیح می‌دهند. اگر این راهنماها در نقاط کلیدی مثل تقاطع‌ها یا سایر نقاط تصمیم‌گیری در مسیر قرار داشته باشند بسیار موترند. ۶-1-۴- تاثیر اندازه و تناسبات فضا در تقسیمات داخلی فضا یکی از اولین اجزاء و عناصر طراحی داخلی می‌باشد. شکل, مقیاس و سازماندهی فضایی یک ساختمان, در حقیقت پاسخ طراح در مقابل ضرورت‌های برنامه‌ریزی زا عملکردی فضائی. ظواهر تکنولوژیکی سازه ا ساختار. حقایق ۷-۱-۴ تاثیر تجهیزات. مبلمان و چیدمان آنها مبلمان یک دفتر کار از جمله موارد بسیار مهم در هر محیط کاری است. راحتی و سلامت در درجه اول اهمیت قرار دارد. اما نکته دیگر در انتخاب مبلمان برای یک فضای اداری. فرم. رنگ و پوشش ان است. ۸-۱-۴- تاثیر ایمنی و امنیت چینگ.,۱۳۸۸,۴ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل چهارم: عوامل تاثیرگذار در طراحی داخلی ۷۳/۱ ۷۹ راه حل‌های معماری داخلی برای تامین امنیت محیط‌های قضایی قابل تفکیک از راه حل‌های معماری نمی‌باشد. معماری در فضاهایی همچون ساختمان‌های قضایی که مسئله امنیت در آنها اهمیت ویژه پیدا می‌کند. باید قادر باشد که به تنهایی و فارغ از سیستم‌های حفاظتی الکترونیکی, تامین کننده امنیت باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل ۵ معیارهای طراحی داخلی -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم: معیارهای طراحی داخلی ۷۳/۱ ۸۳ فصل پنجم- معیارهای طراحی داخلی ساختمان های قضابی ساختمان‌ها و سپس به اصول طراحی داخلی آنها اشاره خواهد شد. ۱-۵- معیارهای مربوط به ایمنی و امنیت - اقدامات مستمر حفظ و نگهداری ساختمان تا ساکنان در مواقع ضروری امکان تخلیه و انتقال به یک منطقه امن‌تر را داشته باشند. - فعال بودن قسمت امنیت برای دادگاه و پرسنل آن بطور همیشگی برای حفظ کنترل مجموعه هم در زمان عادی و هم در زمان وقوع اختلال در مجموعه. - پاسخگویی به موارد انجام شده در فرآیند ارزیابی خطر برای دادگاه. طرح جامع امنیتی داد گاه» ترکیبی از طراحی. فن‌آوری و اقداماتی در حصوص اتخاد سیاست‌هاء روش‌ها و انتخاب در نظر گرفته شده باشند. برنامه‌ریزی فضایی. مجاورت‌هاء منطقه‌بندی گروه های کاری. حفاظت فیزیکی. درهاء قفل‌ها و موانع موجود در محیط سایت. نورپردازی خارجی. خروجی‌هاء سیستم گردش داخل بنا و تمام عناصر و اجزای مربوط به تخلیه دسترسی خودکارء زنگ هشدار نظارتی, آلارم‌های فشاری, کنترل از راه دور درب‌ها و نظارت تصویری توسط دوربین‌های نظارتی. ۳) اقدامات: اقدامات اشاره به سیاست‌ها و روش‌های ساخت تاسیسات و امکانات دادگاه و کسانی که مدیریت أمنیت مجموعه را بعهده دارند. نیروی انسانی بخش امنیتی و همجنین اموزش کار کنان دارد. این بخش به ارائه معیارهای برنامه‌ریزی امنیتی در زمینه‌های طراحی و فن‌آوری می پردازد. در زمان ایجاد و توسعه طرح امنیتی مجموعه. تیم پروژه باید درک درستی از نقش اساسی اقدامات و نیروی انسانی در سطوح مختلف داشته -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۴ ۹ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی باشد چرا که به طور مستقیم به توانایی فراهم آوردن یک محیط امن و مناسب و همچنین میزان هزینه‌های سالانه و بودجه در نظر گرفته شده.» مرتبط می‌باشد. 8 د بت ی عناصر طرح آمنیتی روش‌های ارزیابی خطر برای پاسخگویی و واکنش به موارد اضطراری و امنیتی یک ارزیابی ریسک برای هر بخش از مجموعه دادگاه انجام شود. ارزیابی ریسک باید بتواند تهدیدات بالقوه و احتمال آسیب‌پذیری‌ها را شناسایی نماید و با درنظر گرفتن احتمال رخداد بالقوه عواقب یک رویداد؛ توصیه‌هایی اجرایی برای کاهش آسیب‌ها ارائه نماید. ۱-۱-۵- معیارهای مربوط به امنیت داخلی دادگاه سیستم طراحی 9 نگهداری ساختمان به گونه‌ای باشد که برای محافظت عمومی. بهداشت 9 ایمنی 9 ارائه راه خروجی مستقیم برای تخلیه سریع و امن ساکنان و حاضران در ساختمان برنامه‌ای از پیش تعریف شده در نظر گرفته باشد. ۳-۱-۵- معیارهای مربوط به برنامه ریزی فیزیکی برای تامین امنیت برنامه‌ریزی امنیتی بهترین شیوه برای فراهم آوردن امنیت در ساختمان‌های دادگاه می‌باشد که در این بخش شرح داده الف) پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی کنترل دسترسی‌ها: کنترل دسترسی از طریق ورودی - خروجی‌هاء نرده کشی, محوطه سازی, ساخت پیاده‌رو و جاده اختصاصی, علامت و تابلوهاء روشنایی و ... امکان پذیر می باشد. محافظت: استفاده از ویژگی‌های فیزیکی که بیانگر حس مالکیت می‌باشند همچون نرده. کفپوش, علامت‌ها و محوطه سازی گویای آن است که این مناطق در کنترل و نظارت می‌باشند. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم: معیارهای طراحی داخلی ۷۳/۱ ۸۵ ب) حلقه‌های متحدالمرکز حفاظتی انتظار» مناطق کنترل داخلی و مابقی قسمت‌های ساختمان باید با توجه به اهمیت هریک با میزان امنیت متفاوت لحاظ شود. این مفهوم «مناطق مداخله» سطوح مختلف امنیتی را که فرصتی برای کنترل,. تشخیص, ارزیابی و پاسخ به ج) انتخاب و طراحی سابت هدید مربوط به وسایط نقلبه و مجاورت‌ها ممکن است یک نگرانی عمده در مراکز قضایی باشد که باید هنگام انتخاب سایت و همجنین طراحی سایت مجموعه قضایی به آن توجه ویژه داشت. مگر در مواردی که توسط آرزیابی ریسک نتیجه دیگری تعیین شود. (به دستورالعمل حفاظتی رجوع شود) ۳-۵ معیارهای مربوط به تامین نور در ساختمان‌های قضابی توزیع نور باید پاسخگوی نیازهای زیر باشد: -‏ کاربری؛ - زیبایی‌شناسی و ادراک بصری؛ - وظیفهه بصری؛ - نورپردازی نقاط خاص؛ در مورد نورپردازی ساختمان‌های قضایی می‌توان به . این موضوع اشاره نمود که مراجعه‌کنندگان به این ساختمان‌ها اغلب به دلیل مشغله های ذهنی که دارند. دارای استرس و تنش هستند. به همین علّت. نحوه طراحی داخلی فضایی که فرد مراجعه‌کننده با آن روبرو می‌شود می‌تواند در کاهش و یا افزایش این تنش و استرس موْئْر باشد. در این میان نورپردازی می‌تواند نقش مهمی را در حسی که فضا به مخاطب انتقال می‌دهد ایفا کند. به گونه‌ای که فضاهای مرده و کم نور می‌توانند استرس‌زا باشند . استفاده حداکثری از نور طبیعی خصوصاً در فضاهای انتظار عمومی می‌تواند در مطلوب‌تر کردن فضا و کاهش استرس افراد مور باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۶ ور ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی رنگ‌ها همانگونه که تداعی کننده احساسات. تفکر و فرهنگ افراد یک جامعه هستند. متقابلا می‌توانند از نظر روانی شرایط گوناگونی را نیز برای ایشان فراهم سازند. سح وی او ور جدول ۱-۴- نحوه تاثیرگذاری رنگ ها بر اساس نظر نظریه پردازان با عنایت به بررسی‌های انجام شده و نظرات مطرح شده نظریه پردازان در حوزه انتخاب رنگ در ساختمان‌های قضایی. اصول کلی زیر توصیه می شود : ۱ از کاربرد رنگ‌های با قابلیت برانگیختگی بالا که در راس سطوح رنگ‌های گرم قرار می‌گیرد همانند. قرمز و نارنجی در مقیاسی وسیع در ساختمان‌های قضایی. خصوصا در فضاهای دادگاهی, فضاهای توقیفی و... پرهیز ۳ از کاربرد رنگ‌های خسته کننده‌ای مانند لیمویی روشن در فضای داخلی دفاتر و شعبات دادگاه‌هاء اتاق کار قاضی و سایر فضاهایی که نیاز به تمرکز برای زمان‌های طولانی‌تری دارند اجتناب شود. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم: معیارهای طراحی داخلی ۹.۷/۱ ۸۷ ۴ استفاده از رنگ‌های خاص کودکان هم چون صورتی, آبی و سبز در فضاهای نگهداری اطفال در ساختمان‌های ۵ استفاده از رنگ‌های براق و انعکاس دهنده نور در ساختمان‌های قضایی توصیه نمی شود . ۴-۵- معیارهای مربوط به سیستم های حفاظتی (محافظت های انسانی و الکترونیکی) در تامین امنیت فضای داخلی مسئله امنیت در ساختمان‌های قضایی را علاوه بر راهکارهای معمارانه از جنبه استفاده از سیستم‌های حفاظتی و نیروی آنسانی مرتبط نیز می‌توان مورد توجه قرار داد. ۱-۴-۵- حفاظت کلی می‌تواند توسط نیروی انسانی صورت گیرد ولی به منظور کاهش استفاده از نیروی انسانی. جلوگیری از خطاها و احیانا ۲-۴-۵- سیستم حفاظت فضابی از طریق تجهیزات این نوع سیستم‌ها می‌توان بخش‌ها یا تمام فضای اتاق‌ها را کنترل و حرکت یا ورود غیرمجاز را کشف و به مرکز کنترل اعلام نمود. ۳-۴-۵- سیستم تلوبزبون مداربسته 1.۷.. ح) سایر سیستم‌های حفاظتی الکترونیکی می‌توان تصاویر محل وقوع حادثه را بلافاصله بر روی صفحه تلویزیون منعکس نمود. ۴۳-۳-۵- ۰.۰ کنترل نک بانی رک ی ( در ساختمان‌های قضایی امر نگهبانی و گشت زنی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این سیستم در کلیه ساعات و یا ساعات معینی از روز و مخصوصاً شب می‌تواند مورد بهره‌برداری قرار گیرد. ۵-۴-۵- سیستم الکترونیکی کنترل تردد /5۷۹571۴۸ 0071۳0۱ ککاعع۸۲ این سیستم به منزله یک قفل الکترونیکی است که فقط با رمز صحیح و معین گشوده می‌شود. ۶-۴-۵- اقاق کنترل مرکزی مطالب مربط به سیستم های الکترونیکی حفاظتی در این بخش از کتاب ضوابط ساختمان های اداری تالیف دکتر حریری و مهندس روزرخ تهیه شده -------- صفحهٔ بعد -------- ۸۸ ۷۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی مورد بهره برداری قرار می گیرد. ۵-۵- معیارهای مربوط به معلولین رعایت ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای عبور معلولین (مرکز تحقیقات راه» مسکن و شهرسازی) و استاندارد های مربوط به کنوانسیون حقوق افراد دارای ناتوانی (معلولیت) در مناسب‌سازی ساختمان‌های قضایی الزامی می‌باشد. ۶-۵- معیارهای مربوط به سازماندهی و چیدمان فضاهای داخلی دادگاه ها هدف از ارائه معیارهای مربوط به چیدمان و سازماندهی فضایی دادگاه‌ها ایجاد ایمنی.امنیت و آرامش برای حضار (اعم ن و ۱-۶-۵- معیارهای مربوط به هم جواری و چیدمان داخلی داد گاه! قاضی. اصحاب پرونده . وکلا و9 شهود وجود داشته باشد. - فضای لازم برای استقرار دو منشی دادگاه فراهم شود. - توصیه می شود مسیر رفت و آمد قاضی از جلوی جایگاه‌ها نباشد. ابعاد و اندازه مبلمان دادگاه بر اساس جدول ذیل پیشنهادی می شود : حایگاه هىأت منصفه ۳/۸ اولین دیف ۱۱۶ کلیه ابعاد و اندازه های مبلمان ارثه شده در این بخش پیشنهادی می باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم: معیارهای طراحی داخلی ۷۳/۱ ۸۹ تسون ‏ 0 ها ها ما ی جدول ۲-۴- ابعاد و اندازه مبلمان دادگاه توجه: ارتفاع محل قرارگیری قاضی, کارمند و شاهد نسبت به یکدیگر دارای محدودیت‌هایی می‌باشد: محل نشستن قاضی در جایگاه. بالاترین ارتفاع. کارمند در (010) ۳۰/۵ از قاضی و شاهد حداقل (۱۵/۲)۵۱ پایین تر از قاضی قرار می‌گیرند. ۲-۶-۵- معیارهای مربوط به اجزای مختلف دادگاه ۱-۲-۶-۵ جایگاه قاضی اصلی داد‌گاه است. این جایگاه بایستی به عنوان نقطه تمر کز اصلی و مرکزی در داد گاه طراحی شود. ۱( اندازه و ارتفاع جایگاه بایستی طوری طراحی شود که مناسب دادگاه باشد و مانع دید بخش‌های دیگر دادگاه ۲ فضای کاری بین ۱۸۰ تا ۲۰۰ سانتی‌متر پهنا و حداکثر ۶۰ سانتی‌متر عمق؛ با بالاآمدگی میز به اندازه ۸ سانتی متر در جلوء (جهت ایجاد حریم خصوصی برای قاضی) فراهم شود. این سطح برای نگهداری اسناد. پرونده‌ها و تعبیه یک مانیتور» در نظر گرفته می‌شود. پشت یا زیر جایگاه» قفسه‌هایی مناسب برای قراردادن کتاب نیز تعبیه شود. ( شکل‌های ۱-۴ و ۲-۴) دکمه فشاری زیرین با دسترسی آسان 1 ۹ ا 1 سطح کار در دسترس و قابل ات۳ محل قرارگیری کابل ها قسمت بالا آامده میر کاری در نمای جلو اه 9 182 1 قشر محافظ میز کاری با پوشش بالستیک شکل ۱-۴- طرح جایگاه قاضی -------- صفحهٔ بعد -------- ۹ ور ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی گزینه های مدولار قابل تنظیم از سطح پشت میزکاری 1 1 ۱ - وی 76 1 ۱ و از سا میزکاری سفارشی با پوشش بالستیک ِ زا مسیر عبور کابل 3 2 صفحه کلید قابل تنظیم 3 > 5 30 کابل های صدذاء برق و شبکه شکل ۲-۴- طرح مقطع جایگاه قاضی ۴ دیوارهای اطراف جایگاه قاضی باید به شکلی رسمی و سازگار با طرح دادگاه و متناسب با شان و جایگاه قضاوت ۲-۲-۶-۵- جایگاه منشی دادگاه منشی دادگاه برای انتقال اوراق, مدارک و فایل‌ها به صورت دستی و برای گفتگوهای محرمانه. به قاضی نزدیک باشد و همچنین برای یادداشت برداری و ارائه اسناد و مدارک در دسترس وکیل هم باشد. تفاوت ارتفاع بین جایگاه منشی و تبادل اسناد و < سس سس ۳ ۰ می سس سس ۱ ۱ - - ۱ دا لا 3 سس 0۱ 305 ال قاضی فنشی شکل ۳-۴- اختلاف سطح بین جابگاه قاضی و منشی دادگاه جایگاه منشی به فضایی کافی برای جا دادن فایل‌هاء فرم‌هاء ملزومات و دیگر موارد و اسناد احتیاج دارد. -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم: معیارهای طراحی داخلی ۹.۷/۱ ۴ اع 0 35.6 - 0+ ۱ ۳ وا - 1524 15240 ط 0۳ زرد 1 شکل ۴-۴- طرح جایگاه منشی سطح میز کاری قابل تنظیم در دسترس کابل های برق» صدا و شبکه 5 کر ۵-۴- ۰.۰ 1 حایگاه ۰" ۳-۲-۶-۵- حایگاه شهود ۲ جایگاه شهود بایستی به گونه‌ای طراحی شود که شاهد و در صورت نیاز مترجم به راحتی آنجا بنشینند. ۹۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۲ ره ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی +15 2 - 356 ۳ 182.9 00 شکل ۶-۴- طرح جایگاه شهود ۰ میخروفون تابت صفحه نمایش مسطح (اختیاری) کا.م ۹ سس ۳ میر داری مخصوص کابل های برق, صدا و شبکه ۴-۲-۶-۵ حایگاه هیأت منصفه محل استقرار اعضای هیات منصفه به گونه‌ای در نظر گرفته شود که هر یک از اعضا دید واضحی به سمت شاهد. جایگاه اعضای هیات منصفه نباید عقب‌تر از جایگاه شهود و وکیل در نظر گرفته شود. توصیه می شود از راهروی خصوصی دسترسی مستقیم به جایگاه هیأت منصفه ایجاد شود تا هیأت منصفه مجبور به عبور از جلوی جایگاه یا میزهای دادرسی نباشند. به شکل‌های ۷-۴ و ۸-۳ رجوع کنید. +/- 76.2 # «(۲۱000000 5 جیسب و 0060000 2 -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم: معیارهای طراحی داخلی ۷/۱ ۹۳ شکل ۷-۴- طرح جایگاه هیات منصفه ۲۳۱ 121.9 ۸ ۳ع 8 116 صندلی نباید با دنوار برخورد داشنه باشد. صندلی های تابت و یا متحرک با فابلیت دوران و کج شدن 1 5 ِ ِ اْ َ جای با اختباری ۹ ِ شکل ۸-۴- مقطع جایگاه هیات منصفه ۵-۲-۶-۵ سابر فضاهای دادرسی میزهای وکلا: این میزها در دادگاه طوری قرار گیرند که وکیل توسط دیگر وکلاء قاضی, شهود. و هیات منصفه دیده شود. به شکل‌های ‎٩۹-۴‏ و ۱۰-۴ رجوع کنید. مج 8 4۰304 213 ۱ پایه توخاتی برای دسترسی به کانن ها 1 7 دربچه های دسترسی رومبری به مجفحله کال ها َ و السال های ربرین ه ی ی بخ ۳ ۰ ۱۳ محمیله اققی کانل زترمتری ب پوشش همستلج ۱ 1 ً 1 -------- صفحهٔ بعد -------- ۹۴ ۹۹/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های قضایی اتصال دهنده کابل ها ۳ سوکت های برقء میکروفون و شبکه 1 لد | ع اع محفظه کابل ها ابا ۳ : پنل محافظ ۱ 8 پل محافظ ۳ 2 صفحه متحرک پایه برای دسترسی به کابل ها م 4 محفظه همسطح کف روکش شده با موکت: : سا یک تریبون متحرک. با ارتفاع قابل تنظیم و قابل دسترس برای عموم پیش بینی شود. ۲ خروجی در طراحی و محل قرارگیری خروجی‌هاء رعایت ضوابط مربوط به مبحث سوم مقررات ملی ساختمان (حفاظت ساختمان‌ها در مقابل حریق) لازم‌الاجرا می‌باشد. ۳ قسمت نمایش موارد مورد نیاز دادرسی در دادگاه های کیفری یک. فضایی برای نمایش در معرض دید همه حضار پیش بینی شود. جایگاه ضابطین قضایی به طور معمول نزدیک در و محل نگهداری متهم قرار دارد و باید به میز متهم دسترسی آسان - برای کنترل حرکت و رعایت سلسله مراتب حضار داخل دادگاه. این دو جایگاه ترجیحا از هم جدا باشند. ممکن است که این جدا کننده نرده» نرده چرخشٍ 5 سیستمی پیش ساخته باشد؛ -------- صفحهٔ بعد -------- فصل پنجم: معیارهای طراحی داخلی ۹۳/۱ ۹۵ عادانم و رهنم‌هاً شکل ۱۱-۴- طرح نشیمن تماشاگران ۶ انبار اسناد و مدارک ۷ فضاهای پشتیبانی دادگاه - در دادگاه‌های کیفری یک آتاقی برای مشورت در نظر گرفته شود. -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- ۰ ۰ 8 نمونه‌های از جیدمان دادگاه -------- صفحهٔ بعد -------- -------- صفحهٔ بعد -------- الف) نمو رجا ی و ۹ با با ی 1 اساسا ۲۰ ۹۷/۱ ساختمان‌های قضایی در ایران ۲۱ ۳ رد۲ دح ۹ ۳ ۹ ۹ 5 ح‌ نذاب‌بات لک 5 3 ح‌ ی ل ‌ ۰ تس او ‌ هار لا ار از 5 3 ۵ || زا ز ۰ ۹ لک ی ی تن رئیس مجتمم قضایی ۳ ۳ ۱۹ 7 زر له ۳ 1۵ سس سل 5 مس 5 11 سس وا ,۱۳ 4 ل را ٍ ... احرای احکام ۷ دادگاه گیفری ۸ ابگانی ۶ حلسات ۴ مماینده دآدستان ‎٩‏ ی ۵ امنرات ۳ د«هتر دادگاه ۰ امنظار 1۹ آند رز خانه ۴ رباست مجنمم ۱ مدیر احرای احکام ۷ قفضات ۵ مسئول دفتر ارئیی ۳ مدیر دفتر اجرای احکام ۸ نماینده دادستان ٩‏ اناق دادبار ۳ فنصدی آمور دفتری و ۹ شاگی و منهم ۷ مسئول دفتر بابگانی اجر"ی !حکام ۰ خصار خر مامر اگوی شیک رم ۹۹ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۰ ۹۳/۱ ضوابط معماری ساختمان‌های ه ۲۳ ۲۱ ۲۱ ۲۱ ۹, أ ال ۰ نانامهم ۵ ۹ دادگاه کیفری ۸ بایگانی جلسات ۲ نماینده دادستان ۹ هنشی ۵ استراحت ۳ دفتر دادگاه ۱۰ انتظار ۹ آبدار خانه ۴ ریاست مجتمم ۱ مدیر اجرای احکام ۷ قضات ۵ مسئول دفتر رئیسی ۷ مدیر دفتر اجرای احکام ۸ نماینده دادستان ٩‏ اناق دادیار ۳ متصدی آمور دفتری و ۹ شاکی و متهم ۷ مسئول دفتر بایگانی اجرای احکام ۰ خضار طرح حاضر الگوی شماتیک بوده زا چیدمان پنهره ها مشخص نشده است. -------- صفحهٔ بعد -------- پیوست امد ب) نمونه‌هایی از چیدمان دادگاه‌ها در سایر کشورها هم ارتفاع با کف دادگاه هسیر دسترسی به جانگاه قاسی و منسو از ملرنق راهروی احتشاسی جانگاه های اصافی که به جما چین نشان داده شده اند منز وکلا میز وکلا خایگاه اسافی برای لقاال لا لالانا اخرار سلاخت افراد ۱ .| : 1 می نواند نا ۷۵ بقر به 1 محل برگراری ‎ . هبات منحشقه اتاقه کند. سسوم ۱ ۱ ۱ ۱ ارو آاور اور امد ااچد ا / : 8 ! ! ! ! ۱ ددرت ببس خانکاد حصار و دادکاد کاملا اختیاری است ۱ 37 38 39 40 1 سا 1 4 دد 32 ب3 مد ود 28 لنا خانگاه حصار برای ۴۸ نفر 9 عه 47 46 که 4ه ده 2ه به اقتاقه دو صندلی چرخدار 7 56 55 54 3و 52و 51 50 0 69 68 نت ات 5 64 6۵3 6:2 61 6۵0 59 58 راهروی سر پوشیده تصوبر ۱- چیدمان گوشه‌ای - دادگاه چند منظوره ۱۰۱ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۳۲ یس راهروی اختصاصی « مسیر دسترسی به جایگاه قاضی ومنشی از طریق راهروی اختصاصی جایگاه های اضافی که به خط چین نشان داده شده اند می تواند تا ۷۵ تفر به درب بین جایگاه حضار ز دادگاه کاملا اختیاری است ۹۳/۱ ضوابط ه م ارتفاع با کف دادگاه سطح شیبدار سل 1 مسند قضاوت | محل بل و انتغال |] [ استام و مدرک 0+ گزارشگر دلدگاه +0 : ۱ رگ میز وکلا میز وکلا ۱ محل برگز مر جایگاه اضافی برای بات الا لا لا لسا 5 7 احراز صلاحیت افراد 6 او ابر ود اور ام ود , : اً ۱ ۹ لا بال با بل ال با 1 ۱ ۹ / 0 1 ۳ 1 : ند ی ۱ 4۹ 40 و39 38 37 36 35 از ۳۹ ۱ ۱ ۳ 34 3 32 31 30 و2 28 1 معمی) ی ل : ل سا 7 56 55 54 53 52 51 ۱ برای ۴۸ نف ان 48 47 46 45 مه ده 42 به اضافه دو صندلی چرخدار 5 74 73 72 71 70 وه هه 67| آ 5 64 6۵3 6۵2 6۵1 ۵۵0 59 58 تاق گفتگو وکیل اس ی و آنتظار شهود ۷ پ راهروی سرپوشیده ۹ لا تیک ار ۱ / راهروی عمومی تصویر ۲- چیدمان مرکزی؛ متقارن - دادگاه چند منظوره عماری ساختمان‌های قضابی -------- صفحهٔ بعد -------- 3333333333333333 مسیر دسترسی به جایگاه فاضی و منشی از طریق راهروی اختصاصی درپ بین جایگاه حضار و دادگاه کاملا آختیاری است ب2 ۹.۷/۱ ششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششششمشمشمجمجمجمجمچمچمچمچشچگشچگچگجججججججدددد راهرروی اختصاصی در لرتفاع ۱۵/۲ سانتیمتر سس پالاتر از کف دادگاه 1 سطح شیبدار رآهروی اختصاصی ۱ ٍ سس سس حروج محل نغل | و اتغال جایگاه منشی دادگاه ٍ ص مسند قضاوت گزارشگر دادگاه ۱ ۳ 4 « جایگاه ۱ سس یم : 1 ۹*0 ۱ زندان ٍ : ِ ۱ صفحه نمایش با ۲( ۲ 0 ی ۱ و اس دس میز وکلا میز وکلا محل برگزا ۳ ۹ چم ۱ ۹ 7 ا + ۱ ۱ ۱ سوام ]۲ ]۲ لس سح ۱ ۱ جایگاه حضار برای ۱۰۰ نفر اتاق گفتگو وکیل ال ل تاق گفتگو وکیل و انتظار شهود 1 ۲۳ 17 ۰ راهروی سرپوشیده ۰ ۳1 ۲7 و اتتظار شهود ۱ را 2 نز اا ۱ ۹ رآهروی عمومی ۹ سوبر ۳- چیدمان مرکزی؛ متقارن - دادگاه چندمنظوره ۱۰۳ -------- صفحهٔ بعد -------- ۱۰۴ ۹۳/۱ ضوابط مء راهرروی اختصاصی در ارتفاع ۱۵/۲ سانتیمتر بالاتر از کف دادگاه ۱ نمایشگر 10+ قابل حرکت. نرییون : ۲1 میز و کلا میز و کلا جح حانج ضضاججا نج / 2 جایگاه حضار ا برای ۱۰۰ نفر به اضافه ۴ صندلی چرخدار اتاق گفتگو وکیل لا لت راهروی سرپوشیده کوستیک أ راهروی عمومی تصویر ۴- چیدمان مرکزی - دادگاه تفهیم اتهام ی سس -------- صفحهٔ بعد -------- خواننده گرامی امور نظام فنی و اجرایی سازمان برنامه و بودجه کشورء با گذشت بیش از چهل سال فعالیت تحقیقاتی و مشخصات فنی عمومی و مقاله. به‌صورت تالیف و ترجمه. تهیه و ابلاغ کرده است. ضابطه حاضر در راستای موارد شود. فهرست نشریات منتشر شده در سال‌های اخیر در سایت اینترنتی 130721711211111.1۳ قابل دستیابی می‌باشد. -------- صفحهٔ بعد -------- 0 3۳۵۵1۲ 15۱6 ۳8۶08 فعد ۲۱۵۶۵ یک ۸۳۳1۱۵۲۲۲۵ 107 کصما ۲۶۷۱2 ۰ ۰ ۰ ۰ با با 5و از با 2۳۲زمز مج[ گم درعزوم(1 جمزر۲ ۳ ۳/1 1 1512116 0۶ ۳۵۷۵۲ 00021[ 6 وول[ 100۳0162 0۲ 126017 2 0 5 ۳۳۵۵۵۵۱ 200 [۵ع11عع1 200 ۳۵16۵۲1۵۵ 16616 آ0 1102۵۱ 006 506۲۷۱۹1۵۱ 5 مل20 0۹۱۵0۱5 ,۸۲1۵1۳5 37د(73(7 3ییچ(3(0[ 2019