از قانون ثبت احوال — مصوب ۱۳۵۵/۰۴/۱۶
بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 683
از قانون ثبت احوال 1
مصوّب 1355 / 04 / 16 با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده ( 8 اصلاحی )- 1363 / 10 / 18 دفتر ثبت کل وقایع و وفات و شناسنامه و گواهی والدت و
مصادیق
اعلامیه ها و اطلاعیه ها و دفاتر ثبت کل وقایع و نام خانوادگی از اسناد رسمی است و تا زمانی که ب ه موجب
اسناد
تصمیم هی أ ت حل اختلاف یا رأی دادگاه بر حسب مورد تصحیح یا باطل نشده ب ه قوت خود باقی می باشد 2 .
رسمی
پیشینه تقنینی نظرات مشورتی اداره حقوقی در
قانون
- ماده 8 مصوّب : 1355 / 04 / 16 « به موجب ماده 1 « قانون : 1363 / 02 / 13 - /7894 - بر طبق ماده 8 قانون ثبت احوال
ثبت
اصلاح قانون ثبت احوال مصوّب 1355 » مصوّب 1363 / 10 / 18 ، مصوّب 1355 اسناد مرگ و شناسنامه و برگ والدت و اعلامیه ها احوال
عبارت « برگ والدت » از این ماده حذف و به « شناسنامه » تبدیل و اطلاعیه ها و دفاتر ثبت کل وقایع و نام خانوادگی از اسناد رسمی
شده است و به موجب ماده 5 « قانون اصلاح قانون ثبت احوال است ولی سند والدت بر طبق ماده 999 قانون مدنی وقتی سند
مصوّب 1355 » مصوّب 1363 / 10 / 18 ، عبارت « اسناد والدت » در رسمی محسوب است که والدت در مهلت قانونی به دایره سجل
این ماده به « دفتر ثبت کل وقایع » تبدیل شده است .» احوال اظهار شده باشد و مهلت در تبصره ماده 15 قانون ثبت
قوانین و مقرّرات مرتبط احوال ذکر شده است . با این کیفیت ماده 999 قانون مدنی و ماده
- مواد 999 ، 1293 و 1287 ،قانون مدنی مصوّب 81307 / 02 / 18 قانون ثبت احوال هر یک به قوت خود باقی است .
با اصلاحات و الحاقات بعدی : 1383 / 02 / 28 – /71321 - . نام و نام خانوادگی هر شخص قائم
- مواد 70 تا 73 ، 92 و 93 ،قانون ثبت اسناد و املاک مصوّب به خود اوست و شخص ذی نفع جهت تغییر آن نیز فرد صاحب
1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . نام است و ورثه متوفی هر چند که نسبت به ماترک مورث خود
- ماده 3 قانون الزام اختصاص شماره ملی و کدپستی برای کلیه ذی نفع هستند لکن نسبت به تغییر نام مورث خود ذی نفع نبوده و
اتباع ایرانی، مصوّب . 1376 / 02 / 17 نمی توانند در این خصوص مبادرت به طرح دعوی کنند . بنا به
- ماده 2 آ یی ن نامه اجرا ی مفاد اسناد رسم ی لازم الاجراء و طرز مراتب به موجب ماد ه 2 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی
رس ی دگ ی به شکا تی از عمل ی ات اجرا،یی مصوّب 1387 / 06 / 11 و انقلاب ( در امور مدنی ) مصوّب 1379 دعو ا ی مطروحه به جهت
رئ سی قوه قضا یی ه با اصلاحات و الحاقات بعدی . عدم اهلیت مدنی متوفی ( ذی نفع ) و این که از طرف اشخاص
- ماده 38 آیین نامه قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران غیر ذی نفع مطرح شده قابلیت استماع ندارد .
،و دفتریاران مصوّب 1399 / 12 / 28 رئیس قوه قضاییه .
ماده - 31 دارندگان دفاتر رسمی ازدواج و طلاق مکلفند وقایع ازدواج و طلاق و رجوع را که در دفاتر وظایف
مربوط ثبت می کنند در شناسنامه زوجین نیز درج و امضاء و مهر نمایند و حداکثر هر پانزده روز یک بار وقایع دفاتر
رسمی
ازدواج و طلاق و رجوعی را که در دفاتر به ثبت می رسد روی نمونه های مربوط تهیه و به ثبت احوال محل
ازدواج
تحویل و رسید دریافت دارند .
و
طلاق
ازدواج و طلاق و رجوع ایرانیان در خارج از کشور باید ب ه وسیله کنسولگری های مربوط در دفاتری که از
در
خصوص
طرف ثبت احوال تهیه می شود ثبت و حداکثر هر یک ماه یک بار وقایع ازدواج و طلاق و رجوعی را که در دفاتر
ازدواج
و
طلاق
. 1 این قانون در 55 ماده و 28 تبصره در تاریخ 1355 / 04 / 10 به تصویب مجلس شورای ملی و در تاریخ 1355 / 04 / 16 به تصویب و
ر جوع
مجلس سنا رسیده و در روزنامه رسمی 1355 / 05 / 23 - 9212 منتشر شده است .
. 2 با توجه به ماده 3 قانون الزام اختصاص شماره ملی و کدپستی برای کلیه اتباع ایرانی مصوّب 1376 / 02 / 17 ، کارت ملی به عنوان
سند شناسایی اتباع ایرانی است و مشمول کلیه احکام حقوقی و کیفری مربوط بوده و باید همیشه همراه صاحب آن باشد .
684 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک
به ثبت می رسد روی نمونه های مخصوص تهیه و از طریق وزارت امور خارجه ب ه سا زمان ثبت احوال کشور
فرستاده شود .
قوانین و مقرّرات مرتبط حقوق خانوادگ ی و وراثت و ترکه، اتباع هر یک از طرف ین
- مواد 7 ، 970 و 1001 قانون مدنی، مصوّب 1307 / 02 / 18 ب ا متعاهد ین در خاک طرف متعاهد د یگر مط یع مقرّرات قوان ین
اصلاحات و الحاقات بعدی . مملکت متبوعه خود م ی باشند و دولت متعاهد د یگر نم ی تواند از
- ماده 15 ،قانون حمایت خانواده مصوّب . 1391 / 12 / 01 اعمال قوان ین مزبور منحرف بشود جز به طر یق استثناء و تا حد ی
- بند 2 - 13 ماده 2 ش یوه نامه شماره – 99 / 95240 که یک چن ین رویّه عل ی العموم نسبت به کل یه ممالک خارجه د یگر
1399 / 06 / 02 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک در خصوص اعمال شود . و در پرونده پروتکل اختتام یه مندرج است که راجع
پذ یرش درخواست اجرا ی مفاد اسناد لازم الاجراء از طر یق د فاتر ب ه ماده 8 قسمت سوم، دولت ین متعاهد ین موافقت دارن د که حقوق
اسناد رسم ی . شخص ی و خانوادگ ی و وراثت و ترکه یا به عبارت اخر ی حقوق
مربوط به احوال شخص یه مشتمل بر مسائل ذ یل است : ازدواج،
نظرات مشورتی اداره حقوقی
ترت یب اموال ب ین زوج،ین طلاق ،افتراق، جه ،یزیه ابوت، ،نسب
- از نظر ...: 1361 / 08 / 20 - /74501 به استناد قسمت اخ یر ماده
قبول ب ه فرزند،ی اهل یت حقوق،ی بلوغ، وال یت و ق،یمومت ،حجر
31 قانون ثبت احوال مصوّب 1355 ،به درخواست طرف،ین
حق وراثت به موجب وص یت نامه یا بدون و صیت نامه، تصف یه و
کنسولگر ی با ید اقدام به ثبت واقعه طلاق در دفاتر مربوطه
تقس یم ماترک و یا اموال و ب ه طور عموم کل یه مسائل مربوط به
کنسولگر ی بنما ید . نامه دادگاه شهرستان مون یخ مبن ی بر به
حقوق خانوادگ ی و کل یه امور مربوط به احوال شخص یه . بنا به
رسم یت نشناختن ا ین طلاق غ یرموجه است ز یرا : بنا به قاعده
مراتب مذکور در فوق، وقت ی که زن و مرد ا یرانی مق یم کشور
متداول، اتباع ب یگانه که مق یم هر کشور ی هستند در مسائل مربوط
آلمان توافق در طلا ق داشته باش ن د طبق قوان ین ا یران مراجعه به
به احوال شخص یه از قوان ین و مقرّرات دولت متبوع خود پ یروی
دادگاه ضرورت نداش ته و م ی توانند به ترت یب د یگری اقدام نما یند
یم نما یند و بنا بر هم ین قاعده، ماده 7 قانون مدن ی ا یران مقرر
و به موجب مقرّرات قرارداد ب ین دولت ین ا یران و آلمان دادگاه ها ی
داشته : اتباع خارجه مق یم در خاک ا یران از ح یث مسائل مربوط به
آلمان ی مجاز ن یستند مقرّرات قانون آ لمان را به آنها تحم یل نما یند .
احوال شخص یه و اهل یت خود و همچن ین از ح یث حقوق ا رثیه در
: 1376 / 10 / 29 – /76666 - با توجّه به ماده 31 قانون ثبت
حدود معاهدات مط یع قوان ین و مقرّرات دولت متبوع خود خواهند
احوال مصوّب 1355 و قسمت اخ یر ماده 7 قانون حما یت خانواده
بود . و به نقل از مجموعه قراردادها جزوه شماره 1 نشر یه 1338
زوجین مصوّب 1353 ، ثبت طلاق ا یرانیان در خارج از کشور در دفاتر
وزارت امور خارجه صفحات 17 و 18 و 20 مجموعه قوان ین
سجلی مربوطه و احراز صحّت و اصلاحات برگ ها ی ارائه شده به عهده
موضوعه مصوبه دوره هفتم قانونگذار ی نشر یه مجلس ق سمت
کنسول گر ی های مربوطه م ی باشد .
اسناد سوم عهدنامه ها و مقاوله نامه ها صفح ه 304 و 306 در قسمت
–
در اخ یر ماده هشتم قرارداد اقامت ب ین دولت ین ا یران و آلمان مصوّب : 1396 / 05 / 07 /71034 - ر . ک . ماده 92 قانون ثبت اسناد و
رسمی
بهمن ( 1307 فور یه ) 1929 مندرج است ... : و در مسائل راجع به املاک، مصوّب 1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی .
اسناد
دفاتر ماده - 32 طلاق، رجوع و بذل مدت که در دفتر رسمی طلاق به ثبت نرسیده باشد با ارائه اقرارنامه رسمی
در
نشده در اسناد ثبت احوال طرفین ثبت خواهد شد . ازدواج ها یی که در دفاتر رسمی ازدواج به ثبت نرسیده باشد در
ثبت صورت وجود شرا ی ط زیر در اسناد سجلی زن و شوهر ثبت خواهد شد .
مدت
بذل - 1 ارائه اقرارنامه رسمی مبنی بر وجود رابطه زوجیت بین متقاضیان ثبت واقعه ازدواج .
و
رجوع - 2 در موقع تنظیم اقرارنامه سن زوج از بیست سال تمام و سن زوجه از هیج ده سال تمام کمتر نباشد .
و
طلاق - 3 گواهی ادارات ثبت احوال محل صدور شناسنامه های زوجین به این که در تاریخ اعلام واقعه طرفین در
ازدواج،
قید ازدواج دیگری نمی باشند .
ثبت
تبصره - نمایندگان ثبت احوال مکلفند پس از ثبت واقعه، رونوشت اقرارنامه را به دادسرای محل ارسال
نحوه
نمایند .
بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 685
نظرات مشورتی اداره حقوقی تنظ یمی در دفتر اسناد رسم ی شماره 333 تهران ث ب ت است و
: 1379 / 11 / 10 – /711199 - در صورت ی که ب ین زن و مرد در اسام ی زوج ین در اسناد سجل ی آنها منعکس است و بد ین ترت یب
اصل نکاح اختلاف ی نباشد و بخواهند ازدواج را رسم ی نما یند از مقرّرات ماده 32 قانون ثبت احوال مصوّب 1355 / 04 / 16 ن یز اجرا
طر یق اقرارنامه رسم ی اقدام می نما،یند طبق ماده 32 قان ون ثبت شده است لذا سند رس می زوج یت مذکور ب ه عنوان سند ازدواج
احوال . محسوب و نت ًیجتا پاسخ استعلام مثبت است .
–
: 1386 / 06 / 25 - /74441 - نظر به ا ینکه رابطه زوج یت با اقرار : 1388 / 04 / 21 /72316 - ماده 32 قانون ثبت احوال به اعتبار
طرف ین ب ه شرح سند رسم ی شماره 18150 مورخ 1379 / 12 / 04 خود باق ی است .
ماده ( 36 اصلاحی )- 1363 / 10 / 18 شناسنامه از روی دفاتر ثبت کل وقایع صادر و دارای مشخصات صدور
شناسنامه
و اطلاعات زیر می باشد :
- 1 آرم جمهوری اسلامی ایران . و
اطلاعات
- 2 محل مخصوص انگشت نگاری و شماره کالسمان آن .
آن
- 3 محل الصاق عکس .
- 4 شماره شناسنامه .
- 5 نام و نام خانوادگی و جنس دارنده آن .
- 6 تاریخ تولد ب ه ترتیب روز و ماه و سال هجری شمسی و قمری .
تبصره ( الحاقی )- 1363 / 10 / 18 ذکر تاریخ هجری قمری از هنگام اجرای طرح تعویض شناسنامه
برای نوزادان الزامی است .
- 7 محل تولد به ترتیب شهرستان، بخش، دهستان ( شهر / روستا .)
- 8 نام و شماره شناسنامه و محل صدور شن اسنامه ابوین .
- 9 تاریخ تنظیم سند ب ه ترتیب روز و ماه و سال هجری شمسی .
- 10 محل تنظیم سند ب ه ترتیب حوزه، شهرستان، بخش، دهستان ( شهر / روستا .)
- 11 نام و نام خانوادگی مأمور تنظیم کننده سند و امضا ی مأمور صدور و مهر اداره .
- 12 شماره مسلسل و سری مخصوص شناسنامه .
- 13 محل مخصوص ثبت ازدواج، طلاق و وفات همسر، والدت فرزندان و وفات صاحب شناسنامه .
- 14 محل توضیحا ت .
- 15 محل مخصوص مهر انتخابات .
تبصره ( 1 اصلاحی - ) 1363 / 10 / 18 شناسنامه های نمونه جدید افرادی که به سن 15 سال تمام
می رسند باید ملصق به عکس همان سال و اثر انگشت و کالسمان انگشت نگاری صاحب آن باشد .
تبصره ( 2 اصلاحی )- 1363 / 10 / 18 ّشناسنامه اولی ه سال باید در سی سالگی تمام با عکس همان
صاحب آن تجدید شود . صاحب شناسنامه پس از رسیدن به سن سی سال مکل ف است ظرف یک سال برای
تجدید آن مراجعه نماید .
تبصره ( 3 الحاقی )- 1363 / 10 / 18 ّصدور شناسنامه مجد د و یا گواهی والدت اتباع خارجه مطابق
مقرّرات آ ی ین نامه اجرا ی ی این قانون خواهد بود .
تبصره ( 4 الحاقی )- 1363 / 10 / 18 به استثنای سازمان ثبت احوال کشور، دفاتر اسناد رسمی ازدواج
686 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک
و طلاق، نمایندگی های اداّره دولت جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور، تشخیص هوی ت و پلیس بین المللی
و اداره کل انتخابات، هیچ یک از ارگان ها و نهادها و مؤسسات دولتی و بخش خصوصی حق نقش مهر و درج
هیچ گونه مطلب و یا آثار دیگری بر روی شناسنامه را ندارند . ّمتخل ف از این امر تحت پیگرد قانونی قرار خواهد
گرفت .
پیشینه تقنینی دفتریاران، مصوّب 1354 / 04 / 25 با اصلاحات بعدی .
- ماده 36 مصوّب : 1355 / 04 / 16 « شناسنامه از روی دفاتر ثبت - مواد 3 ، 7 و 8 قانون « ،تخلفات جرایم و مجازات های مربوط به
کل وقایع صادر و باید دارای اطلاعات زیر و عکس و اثر انگشت اسناد سجلی و شناسنامه » ، مصوّب 1370 / 05 / 10 مجمع
صاحب آن باشد : تشخیص مصلحت نظام .
- 1 شماره شناسایی و محل و تاریخ ثبت و صدور شناسنامه - . ماده 2 آیین نامه اجرایی ماده 35 اصلاحی قانون ثبت احوال
- 2 نام و نام خانوادگی و جنس دارنده آن . مصوّب 1363 / 10 / 18 ، مصوّب 1364 / 05 / 02 هیأت وزیران .
- 3 محل و تاریخ تولد با قید روز و ماه و سال خورشیدی . نظرات مشورتی اداره حقوقی
- 4 نام و شماره شناسایی و محل صدور شناسنامه پدر و ما در : 1364 / 07 / 21 - /73165 - . تبصره یک ماده 36 قانون اصلاح
- 5 وقت تجدید شناسنامه و در صورت امکان گروه های اصلی قانون ثبت احوال سال 1355 مصوّب 1363 / 10 / 18 تصریح کرده
خون . است که شناسنامه های نمونه جدید افرادی که به سن پانزده سال
- 6 نام و نام خانوادگی و امضاء مأمور صدور و مهر ادار ه و شماره تمام می رسند باید ملصق به عکس همان سال و اثر انگشت و
سری شناسنامه . کالسمان انگشت نگاری صاحب شناسنامه باشد و این مطلب در
- 7 محل اقامت و محل مخصوص ثبت ازدواج و طلاق یا مرگ آیین نامه قانون انگشت نگاری نیز پیش بینی شده اس ت، نتیج ًتا
زوج و زوجه و والدت و مرگ فرزندان و مرگ صاحب شناسنام ه . الصاق عکس به شناسنامه افرادی که به سن پانزده سال تمام
- 8 محل توضیحات . نرسیده باشند و به جهتی برای آنان شناسنامه جدید صادر گردد
- 9 قید شماره و محل صدور شناسنامه سابق . مجوز قانونی ندارد .
تبصره - 1 شناسنامه اولیه باید در چهل سالگی تمام با ع کس : 1374 / 11 / 26 - /75951 - با توجه به ماده 9 قانون آیین
همان سال صاحب آن تجدید شود . در نقاطی که وسایل عکاسی دادرسی کیفری مصوّب 1378 ] ماده 10 قانون آیین دادرسی
نیست ثبت احوال باید فراهم کند . صاحب شناسنامه پس از کیفری مصوّب 1392 / 12 / 04 [ که شاکی خصوصی را تعریف
رسیدن به سن چهل سال تمام مکلف است ظرف سه ماه برای نموده است ( شخصی که از ّوقوع جرم متحم ل ضرر شده است )
تجدید آن مراجعه نماید . در مورد جعل شناسنامه، اداره ثبت احوال اعلام کننده جرم است
تبصره - 2 المثنای برگ والدت و شناسنامه یا گواهی والدت و نه شاکی خصوصی و لذا گذشت آن، گذشت شاکی خصوصی
تجدید شناسنامه مطابق مقرّرات آیین نامه این قانون درخواست و محسوب نمی شود تا امکان استفاده از ماده 25 قانون اصلاح
صادر خواهد شد .» پاره ای از قوانین دادگستری ] ماده 483 قانون آیین دادرسی
جمعی
قوانین و مقرّرات مرتبط کیفری مصوّب 1392 / 12 / 04 [ حاصل شو د .
ارتباط
- ماده 29 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و
وسایل
طریق ماده ( 46 اصلاحی )- 1363 / 10 / 18 سازمان ثبت احوال کشور، پایان مهلت تعویض شناسنامه هر
از دوره را از طریق وسایل ارتباط جمعی آگهی خواهد کرد و پس ا ز پایان مهلت اعلام شده، شناسنامه و گواهی های
دوره
هر صادره قبلی از درجه اعتبار ساقط خواهد شد و منحصراً شناسنامه های رسمیّ جدید جمهوری اسلامی ایران سند
شناسنامه
هوی ت و تابعیت افراد خواهد بود .
تعویض
تبصره ( اصلاحی )- 1363 / 10 / 18 افرادی که مهلتّهای در مقر ر مراجعه نکنند پس از تشخیص
مهلت
تخلّف مراتب به دادگاه اعلام و طبق مقرّرات با آنان رفتار خواهد شد .
اعلام
و پیشینه تقنینی پایان مهلت تعویض شناسنامه هر گروه سنی را طی آگهی و
آگهی
- ماده 46 مصوّب : 1355 / 05 / 16 « سازمان ثبت احوال کشور وسایل ارتباط جمعی به اطلاع عموم خواهد رسانید و پس از انتشار
منبع: «مجموعهٔ تنقیحشدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۶۸۳ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصلهگذاریِ برخی واژهها نامرتب باشد.
