از قانون نوسازی و عمران شهری — مصوب ۱۳۴۷/۰۹/۰۷
بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 595
اصلاحات و الحاقات بعدی - . بند 2 - 15 ماده 2 ش یوه نامه شماره – 99 / 95240
- مواد 1 تا 8 قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون 1399 / 06 / 02 رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک در خصوص
،دفاتر رسمی مصوّب 1322 / 06 / 27 با اصلاحات بعدی . پذ یرش درخواست اجرا ی مفاد اسناد لازم الاجراء از طر یق دفاتر
- ماده 197 آیی ن نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم االج راء و ط رز اسناد رسم ی .
رسیدگی به شکایت از عملیّات ،اجرایی مصوّب 1387 / 06 / 11
رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی .
از قانون نوسازی و عمران شهری 1
مصوّب 1347 / 09 / 07 با اصلاحات و الحاقات بعدی
اخذ
ماده ( 2 اصلاحی )- 1387 / 02 / 17 در شهر تهران از تاریخ اول فروردین ماه 1348 و در سایر شهرها عوارض
از تاریخی که وزارت کشور تعیین و اعلام کند بر کلیه اراضی و ساختمان ها و مستحدثات واقع در محدوده قانونی از
کلیه
اراضی
شهر، عوارض خاص سالانه ب ه مأخذ یک درصد 1 ( % ) بهای آنها که طبق مقرّرات این قانون تعیین خواهد شد
و
برقرار می شود شهرداریّها . مکل فند بر اساس مقرّرات این قانون عوارض مذکور را وصول کرده و منحصراً ب ه ساختمان
مصرف نوسازی و عمران شهری برسانند . مصرف وجوه حاصل از اجرای این قانون در غیر موارد مصرح در این ها
و
مستحدثات
قانون در حکم تصرف غیرقانونی در اموال دولت خواهد بود .
واقع
تبصره - 1 ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصول عوارض مذکور و ترتیب تعیین نسبتی از قیمت ملک
در
محدوده
که در هر شهر با توجه ب ه مقتضیات و شرا ی ط خاص اقتصادی مأخذ دریافت عوارض قرار می گیرد ب ه موجب
ق انونی
یآ ین نامه ای که از طرف وزارت کشور تنظیم و به تصویب هیأت وزیران می رسد 2 تعیین و اجرا خواهد شد .
شهر
تبصره - 2 در شهر تهران عوارض املاک مؤدیانی که مجموع عوارض هر یک از آنان در سال تا مبلغ
یک هزار و پانصد ریال باشد بخشوده می شود و در سایر شهرها انجم ن های شهر می توانند با تأیید وزارت کشور
تمام یا قسمتی از عوارض املاک کلیه مؤدیانی را که مجموع عوارض هر یک از آنان طبق مقرّرات این قانون
در سال تا مبلغ یک هزار و پانصد ریال باشد با توجه ب ه مقتضیات خاص اقتصادی شهر با انتشار آگهی مشمول
بخشودگی قرار دهند .
تبصره - 3 در شهر تهران از اول فروردین ماه 1348 و در سایر شهرها از تاریخی که وزارت کشور اجرای مقرّرات
این ماده را اعلام می کند عوارض سطح شهر و سایر عوارض دریافتی از اراضی و ساختمان های شهری ملغی می شود .
تبصره - 4 علاوه بر عوارض مذکور در ماده 2 حق مرغوبیت و هر نوع درآمد دیگری که در اثر اجرای این
قانون تحصیل شود منحصراً ب ه مصرف نوسازی و عمران شهری خواهد رسید .
تبصره - 5 برای تأمین هزینه های اداری و وصول عوارض موضوع این ماده و تجهیز کادر فنی و اداری
جهت اجرای این قانون، شهرداری ها می توانند حداکثر تا میزان ده درصد درآمد وصولی موضوع این قانون را
. 1 این قانون در 36 ماده و 50 تبصره در تاریخ 1347 / 08 / 27 به تصویب مجلس سنا و در تاریخ 1347 / 09 / 07 به تصویب مجلس
شورای ملی رسیده و در روزنامه رسمی 1347 / 10 / 15 - 6961 منتشر شده است .
. 2 آیین نامه ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصول عوارض در تاریخ 1348 / 04 / 01 به تصویب هیأت وزیران رسیده است .
596 مجموعه منقح قوانین و
طبق بودجه ای که ب ه تصویب انجمن شهر و تأیید وزارت
از این میزان از درآمد حاصل از اجرای این قانون ب ه هیچ
تبصره – 6 شهرداری ها می توانند در عملیات نوسازی
دبستان اختصاص دهند .
پیشینه تقنینی
- به موجب تبصره ) 2 ( ماده ) 5 ( « قانون اصلاح موادی از قانون
برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری
اسلامی ایران و چگونگی برقراری و وصول عوارض و سایر و جوه
از تولید کنندگان کالا، ارائه دهندگان خدمات و کالاها ی وارداتی »
مصوّب 1381 / 10 / 22 ، عبارت « پنج در هزار » مندرج در ماد ه ) 2 (
به عبارت « یک درصد 1 ( % ») اصلاح شده است .
- به موجب تبصره ) 2 ( ماده ) 50 ( « قانون مالیات بر ارز ش افزوده »
مصوّب 1387 / 02 / 17 ، عبارت « پنج در هزار » مندرج در ماد ه ) 2 (
به عبارت « یک درصد 1 ( % ») اصلاح شده است .
قوانین و مقرّرات مرتبط
- ماده 68 ،قانون شهرداری مصوّب 1334 / 04 / 11 با اصلاح ات و
الحاقات بعدی .
- ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده، مصوّب 1387 / 02 / 17
با اصلاحات بعدی .
- آیین نامه ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصول ،عوارض
مصوّب 1348 / 04 / 01 هیأت وزیران .
- ماده 3 یآ ین نامه اجرا ی ی ماده 12 قانون نوسازی و عم ران
شهری، مصوّب 1349 / 03 / 30 هیأت وزیران .
- تصویب نامه در خصوص تعیین بهای اراضی، ساختما ن ها و
مستحدثات برای محاسبه عوارض نوسازی در شهرداری های
شهرهای مشمول ماده (2) قانون نوسازی و عمران شهری،
مصوّب . 1395 / 04 / 20
رویّه قضایی
رض - رأی 1395 / 12 / 10 - 1309 - 1310 هیأت عمومی دیوان
عوا
عدالت اداری : ر . ک . ماده 110 ،قانون شهرداری مصوّب
اخذ
برای 1334 / 04 / 11 با اصلاحات و الحاقات بعدی .
مستحدثات
ماده - 4 بهای اراضی و ساختمان ها و مستحدثات
و و اعلام خواهد شد و شهرداری های مشمول ماده 2 ّمکل فند
ها
ساختمان
را با رعایت ضوابط ذیل ب ه عمل آورند و مادام که ممیزی ب ه
و
اراضی یا نمایندگان قانونی آنها بر اساس این ضوابط تعیین و اعلام
بهای بهای اراضی طبق قیمت منطقه ای خواهد بود که
تعیین
.. 1 در حال حاضر وزارت امور اقتصادی و دارایی
مقررات ثبت اسناد و املاک
کشور خواهد رسید ب ه مصرف برسانند و مصرف بیش
وجه مجاز نیست .
از محل درآمد ماده 2 این قانون رقمی ب ه ساختمان
- رأی 1396 / 06 / 14 - 568 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری :
مطابق بند 26 ماده 71 قانون ،تشکیالت وظایف و انتخابات
شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال 1375
و اصلاحات ،بعدی تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط
شهرداری و مؤسسات وابسته به آن به طور مستقیم تجویز شده
است و در تبصره 2 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوّب
1387 عوارض نوسازی از پنج در هزار به یک درصد مندرج در
ماده 2 قانون نوسازی و عمران شهری افزایش و تعیین شده است
و همچنین عوارض و سایر وجوه برای انواع کالاهای تولیدی در
ماده 38 قانون مالیات بر ارزش افزوده تعیین تکلیف شده و در
ماده 50 همان قانون وضع عروارض مجدد توسط شوراهای
اسلامی منع شده ،است بنابراین آن قسمت از تعرفه عوارض
محلی سال 1394 مصوّب شورای اسلامی شهر آبادان تحت
عنوان « وضع عوارض و بهای خدمات شهرداری آبادان در اجرای
تبصره 1 ماده 50 قانون مالیات بر ارزش افزوده » خلاف قانون و
خارج از حدود اختیارات مرجع وضع تشخیص می شود و به استناد
بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان
عدالت اداری مصوّب سال 1392 ابطال می شود .
نظرات مشورتی اداره حقوقی
: 1362 / 04 / 11 - /71579 - ر . ک . ماده 74 قانون شهرداری،
مصوّب 1334 / 04 / 11 با اصلاحات و الحاقات بعدی .
1383: / 04 / 02 – /72288 - حریم شهر و مستحدثات آن
مشمول ماده 2 قانون نوسازی و عمران شهری 1347 با
اصلاحات بعدی نیست .
- از نظر : 1391 / 03 / 13 – /7507 ر . ک . ماده 77 قانون
شهرداری، مصوّب 1334 / 04 / 11 با اصلاحات و الحاقات بعدی .
مذکور در ماده 2 این قانون بر مبنای ممیزی شهرداری تعیین
حداکثر ظرف دو سال از تاریخ شمول، ممیزی های مذکور
عمل نیامده بها ی ی که از طرف ملاک یا مالکین یا قائم مقام
می گردد ملاک عمل محسوب خواهد شد .
وسیله و زارت کشور و وزارت دارا یی 1 با کسب اطلاع از
بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 597
مراجع محلی تعیین و ب ه تصویب هی أ ت وزیران رسیده باشد و بهای ساختمان ها و مستحدثات بر اساس ضوابطی
خواهد بود که وزارتخان ه های کشور و آبادانی و مسکن 1 تعیین نموده و ب ه تصویب هی أ ت وزیران رسیده باشد .
تبصره - 1 در مورد کارخانه ها و کارگاه ها و مؤسسات صنعتی و اقتصادی و علمی فقط قی مت زمین و
ساختمان ملاک پرداخت عوارض قرار خواهد گرفت .
تبصره - 2 در مناطقی از محدوده شهر که آب مشروب لوله کشی و برق یا یکی از آنها در دسترس ساکنین
آن منطقه گذارده نشده باشد بابت هر یک از آنها که تأم ین نشده 25 درصد مقّر از عوارض ر کسر می گردد ولی
زمین های بایر واقعه در آن مناطق مشمول این بخشودگی نخواهند شد .
تبصره - 3 مالکین و متصرفین املاک مکل فند در ممیزی اراضی و ساختمان ها و مستحدثا ت با مأمورین
ممیزی همکاری کنند و هرگاه از انجام این تکلیف خودداری کنند مأمورین ممیزی در مور د اراضی بایر یا بدون
حصار با تشخیص علی الرأس و در مورد ساختمان ها و باغات و اراضی محصور با اعلام کتب ی قبلی و با حضور
نماینده دادستان وارد ملک شده، اوراق ممیزی را تنظیم خواهند نمود .
تبصره - 4 ضوابط مذکور در این ماده برای تقویم زمین و یا ساختمان باید ساده و مشخص و روشن باشد .
قوانین و مقرّرات مرتبط محدو ده قانونی شهرها بر عهده هیأ ت و زیران می باشد که بر طبق
- مواد 3 و 4 آیین نامه ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصو ل پیشنهاد و زارتین کشور و امور اقتصاد و دارایی و با کسب اطلاع
،عوارض مصوّب 1348 / 04 / 01 هیأت وزیران . از مراجع محلی صورت می گیرد، بنابراین مصوبه های شماره
- تصویب نامه در خصوص تعیین بهای اراضی، ساختما ن ها و 62 / 02 / 31 - 12512 و 64 / 05 / 28 - 37494 هیأ ت محترم و زیران
مستحدثات برای محاسبه عوارض نوسازی در شهرداری های در خصوص تعیین قیمت منطقه ای اراضی و اقع در محدو ده قانونی
شهرهای مشمول ماده 2) ( قانون نوسازی و عمران شهری، شهرها در اجرای مسؤو لیت ماده 4 قانون فوق الذکر صادر شده
مصوّب . 1395 / 04 / 20 است و مغایر قانون و خارج از حدو د اختیارات قانونی هیأ ت و زیران
تشخیص نگردید .
رویّه قضایی
- رأی 1371 / 06 / 03 – 100 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری : نظر مشورتی اداره حقوقی
نظر به اینکه بر اساس قسمت اخیر ماده 4 قانون نوسازی و عمران : 1397 / 12 / 13 - /72961 - ر . ک . ماده 64 قانون مالیات های
اعلام
شهری مصوّب 1347 تعیین قیمت منطقه ای اراضی و اقع در مستقیم، مصوّب 1366 / 12 / 03 با اصلاحات و الحاقات بعدی .
محدوده
ماده - 5 محدوده قانونی هر شهر و همچنین ضوابط مذکور در ماده 4 توسط شهرداری به طرق مقتضی جهت
قانونی
اطلاع عموم اعلام خواهد شد و در شهرهای مشمول ماده 2 این ،قانون مالکین زمین ها و ساختمان ها و مستحدثات شهر
و
واقع در محدوده شهر یا قائم مقام یا نمایندگان قانونی آنان مکلفند ظرف شش ماه از تاریخ شهرداری مشخصات کامل بهای
اراضی
ملک را با تعیین بها به تفکیک هر قطعه ملک به ترتیب مقرر در ماده 4 ًکتبا به شهرداری اعلام دارند و هرگاه در
و
ساختمان
مهلت مقرر نسبت به اعلام بهاء اقدام نکنند عوارض متعلقه برای مدت تأخیر به دو برابر افزایش خواهد یافت 2 .
ها
و
مستحدثات
.. 1 در حال حاضر وزارت راه و شهرسازی
. 2 با توجه به « قانون تمدید مهلت مقرر در مواد 5 و 10 قانون نوسازی و عمران شهری » مصوّب 1350 / 03 / 10 ، مهلت مذکور در ماده
5 به مدت اعلام بهاء همچنین مهلت پرداخت عوارض مذکور در ماده 10 قانون مزبور در مورد شهرهایی که اجرای ماده 2 قانون
نوسازی از اول سال 1349 اعلام گردیده است در سال اول اجرای قانون برای شش ماه تمدید شده است و در شهرهایی که پس از
تصویب این ،قانون اجرای ماده 2 قانون نوسازی اعلام شده است وزارت کشور می تواند مهلت مذکور در ماده 5 مربوط به اعلام ،بها
همچنین مهلت پرداخت عوارض مذکور در ماده 10 قانون مزبور را در سال اول اجرای قانون حداکثر تا شش ماه تمدید نماید .
598 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک
قوانین و مقرّرات مرتبط عمران ،شهری مصوّب . 1350 / 03 / 10
- قانون تمدید مهلت مقرر در مواد 5 و 10 قانون نوسازی و
ماده - 8 اعتراضات راجع به ممیزی در مورد اختلاف مساحت اراضی و مستحدثات و محل وقوع ملک و
ممیزی
به تطبیق مشخصات ملک با ضوابط موضوع ماده 4 اعلام شده از طرف شهرداری در شهرهای مشمول ماده 2 این
راجع
اعتراضات قانون و همچنین رسیدگی ب ه اعتراضات راجع به ارزیابی املاک و حقوق کسب و پیشه و میزان آن مربوط ب ه
اجرای طرح های نوسازی و اصلاح و توسعه معابر در کلیه شهرداری های کشور در کمیسیو نی مرکب از سه نفر
به
کننده
افراد محلی بصیر و مطلع در تقویم املاک که یک نفر آن از طرف انجمن شهر 1 و یک نفر از طرف رئیس دادگاه
بررسی
شهرستان و یک نفر از طرف وزارت کشور تعیین می شود ب ه عمل خواهد آمد، تصمیم اکثریت اعضا ی کمیسیون
کمیسیون
در این مورد قطعی و لازم الاجراء است و رسیدگی ب ه سایر اختلافات ناشی از اجرای این قانون منحصراً در
صلاحیت کمیسیون رفع اختلاف موضوع ماده 77 قانون شهرداری می باشد .
تبصره - 1 تشریفات رسیدگی و پرداخت حق الزحمه اعضا ی کمیسیون طبق آ ی ین نامه ای که ب ه تصویب
وزارت کشور خواهد رسید مشخص می شود . وزارت کشور تعداد کمیسیون های رسیدگی و کمیسیون های رفع
اختلاف را در هر شهرداری با توجه ب ه وسعت شهر و میزان اعتراضات تعیین می کند .
تبصره - 2 قبول اعتراض مؤدی راجع به ممیزی در کمیسیون ماده 8 موکول ب ه آن ا ست که عوارض ملک
خود را بر اساس اعلام بها ی ی که خود ملاک طبق ماده 4 نموده ا ست بپردازد و رونوشت یا فتوکپی قبض پرداخت
را ب ه ضمیمه برگ اعتراض ب ه دفتر شهرداری برای ارسال ب ه کمیسیون تسلیم کند مگر اینکه بهای اعلام شده
از طرف ملاک مشمول حد نصاب بخشودگی باشد .
قوانین و مقرّرات مرتبط و طرز رسیدگی به شکایت از عملیّات ،اجرایی مصوّب
- ماده 13 آیین نامه ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصول 1387 / 06 / 11 رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی .
–
،عوارض مصوّب 1348 / 04 / 01 هیأت وزیران - . بند 2 - 4 ماده 2 شیوه نامه شماره 1399 / 06 / 0299 / 95240
- مواد 6 ، 8 و 9 آیین نامه نحوه تعیین و تشخیص و پرداخت حق رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک در خصوص پذیرش درخواست
کسب و پیشه یا ،تجارت مصوّب 1348 / 04 / 01 هیأت وزیران . اجرای مفاد اسناد لازم الاجراء از طریق دفاتر اسناد رسمی .
- مواد 181 و 182 آیی ن نامه اجرای مفاد اسناد رس می لازم االج راء
–
سال ماده 9 ممیزی ها ی ی که طبق مقرّرات این قانون از طرف شهرداری ب ه عمل آید تا پنج سال ملاک وصول
پنج
عوارض خواهد بود مگر اینکه ظرف این مدت تغییرات کلی در اعیان ملک داده شود ب ه نحوی که قیمت آن را
تا
عوارض
بیش از پنجاه درصد افزایش یا کاهش دهد که در این صورت مؤدی مکلّف است مراتب را ب ه شهرداری اعلام
وصول
نماید و میزان افزایش یا کاهش قیمت بر اساس مقرّرات این قانون تعیین و از سال بعد ملاک وصول خواهد
ملاک
شد .
گرفته
صورت شهرداری های مشمول این قانون مکلّفند هر پنج سال یک بار ممیزی عمومی را تجدید کنند و هرگاه در
های پایان مدت پنج سال تجدید ممیزی ب ه عمل نیامده باشد ممیزی قبلی تا اعلام نتیجه ممیزی جدید معتبر خواهد
ممیزی
بود .
قوانین و مقرّرات مرتبط - مواد 2 و 4 قانون نوس ازی و عمران ،شهری مصوّب
1347 / 09 / 07 با اصلاحات و الحاقات بعدی .
.. 1 در حال حاضر شورای اسلامی شهر
بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 599
- ماده 182 آیی ن نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم االج راء و ط رز رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی .
رس یدگی به ش کایت از عملیّات ،اجرایی مصوّب 1387 / 06 / 11
ماده - 10 عوارض هر سال در اول فروردین ماه آن سال تحق ق می یابد و باید حداکثر تا پایان همان سال زمان
تحقق
به شهرداری پرداخت گردد .
و
مهلت
تبصره - 1 از عوارض م ؤ دیانی که ظرف مدت مذکور عوارض متعلّق ب ه هر ملک را بپردازند ده درصد
پرداخت
عوارض آن سال ب ه عنوان جایزه منظور و کسر خواهد شد 1 .
عوارض
تبصره – 2 ساختمان های اساسی که ب ه جای ساختمان های کهنه و قدیمی نوسازی و تجدید بنا شود ب ه نوسازی
مدت سه سال از تاریخ اتمام بنا مشخص شده در پروانه ساختمان از پرداخت عوارض موضوع این قانون معاف
خواهند بود .
تبصره - 3 بهای اعیانی پارکینگ های اختصاصی در هر ساختمان در احتساب عوارض منظور نخواهد
شد .
قوانین و مقرّرات مرتبط - ماده 13 آیین نامه ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصول
- لایحه قانونی تمدید مهلت مقرّر در ماده 10 قانون نوسازی و ،عوارض مصوّب 1348 / 04 / 01 هیأت وزیران .
عمران ،شهری مصوّب 1347 / 09 / 07 ، مصوّب - 1358 / 01 / 26 ماده 182 آیی ن نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء و ط رز
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران . رسیدگی به شکایت از عملیّات ،اجرایی مصوّب 1387 / 06 / 11
رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی .
ماده - 11 نسبت به اراضی واقع در محدوده شهر که فاقد ساختمان اساسی بوده و یا باغ شهری ب ه آن عدم
اعلام
اطلاق نشود در صورتی که تا یک سال بعد از پایان مهلت مقر ر در ماده 5 مالکین یا قائم مقام یا نمایندگان
مشخصات
قانونی آنان مشخصات و بهای ملک خود را ب ه شهرداری اعلام نکنند شهرداری های مشمول ماده 2 این قانون
ملک
مکلّفند این گونه املاک را ب هّتصر ف درآورده و ب ه قائم مقامی ملاک از طریق مزایده با رعایت آ یی ن نامه معاملات
در
شهرداری و بر ا ساس قیمت منطقه ای ب ه فروش برسانند و مطالبات خود را ب ه انضمام هزینهّهای جرایم و متعل قه ظرف
مهلت
ب ه اضاف ه 5 درصد قیمت ملک ب ه سود برنامه نوسازی از محل بهای ملک برداشت نموده، مابقی را در حساب
مقرر
سپرده ثابت شهرداری در بانک نگهداری کنند تا در صورت مراجعه مالکین یا نمایندگا ن قانونی آنان در مقابل به
شهرداری
اخذ رسید به آنها پرداخت شود و هرگاه ظرف ده سال ملاک ملک یا نمایندگان قانونی آنان مراجعه ننمایند وجوه
مذکور ب ه حساب درآمد نوسازی منظور خواهد شد .
تبصره - 1 هرگاه مالکیت ملک محل اختلاف باشد مدت 10 سال مذکور در این ماده از تاریخ صدور حکم
نها ی ی مبنی بر رفع اختلاف شروع می شود .
تبصره - 2 ساختمان اساسی مذکور در این قانون ب ه ساختمانی اطلاق می گردد که ارزش آن بر اساس
ضوابط مندرج در ماده 4 این قانون برابر حداقل بیست د رصد بهای کل زمین باشد . مرجع رسیدگی ب ه اختلاف
. 1 با توجه به ماده واحده « لایحه قانونی تمدید مهلت مقرر در ماده 10 قانون نوسازی و عمران شهری مصوّب 1347 / 09 / 07 » مصوّب
1358 / 01 / 26 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران، مؤدیانی که تا آخر اردیبهشت ماه سال 1358 عوارض سال 1357 متعلّق به هر
ملک را بپردازند از مزایای تبصره یک ماده 10 قانون مزبور موضوع ده درصد بخشودگی برخوردار خواهند بود و نیز مشمول جرایم
مقرّر در ماده 14 همان قانون نخواهند شد .
600 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک
حاصله در این مورد کمیسیون مذکور در ماده 8 این قانون است .
تبصره - 3 شهرداری مکلّف است وضع املاک مشمول این ماده را قبل از انتشار آگهی مز ایده با حضور
نماینده دادستان شهرستان صورت مجلس کند .
تبصره - 4 در صورتی که مالکی ن این گونه اراضی قبل از انتقال قطعی ملک، مشخصات بهای ملک خود
را ب ه شهرداری اعلام دارند و عوارض و جرایم مربوط را نقداً بپردازند عملیات شهرداری در هر مرحله ای باشدّ که
متوق ف خواهد شد .
قوانین و مقرّرات مرتبط رسیدگی به شکایت از عملیّات ،اجرایی مصوّب 1387 / 06 / 11
- ماده 182 آیی ن نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم االج راء و ط رز رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی .
گاز ماده – 12 شهرداری های مشمول ماده 2 ّاین قانون مکلّفند ظرف دو ماه از تاریخ انقضاءِ مهلت مقر ر در
و
برق
اداره ماده 10 ،مشخصات م ؤ دیانی را که نسبت ب ه پرداخت عوارض املاک خود اقدام نکرده اند ب هّمؤس سات برق و گاز
به
اند تسلیم کنند و م ؤ سسات مذکور مکلّفند با اعلام مهلت دو ماهه ب ه مؤدی هرگاه مط ِالبات شهرداری تا انقضاء
نپرداخته
مهلت وصول نشود نسبت ب ه قطع برق و گاز محل سکونت ملکی او اقدام کنند .
را
عوارض –
تبصره یآ ین نامه اجرایی این ماده وسیله وزارت کشور و وزارت آب و برق 1 تنظیم و پس از تصویب هیأت
که
یانی دولت ب ه مورد اجرا گذارده می شود .
مود
ی قوانی ن و مقرّرات مرتبط مشخصات مؤدیان مذکور را به مؤسسات برق و گاز تسلیم
اسام
اعلام - ماده 13 آیین نامه ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصول نمایند و مؤسسات اخیرالذکر نیز مکلّفند با اعلام مهلت دو ماهه
،عوارض مصوّب 1348 / 04 / 01 هیأت وزیران . به مؤدّی و عدم ارائه م فاصاحساب از شهرداری تا انقضای
- آیین نامه اجرایی ماده 12 قانون نوسازی و عمران ،شهری مهلت، نسبت به قطع برق و گاز محل سکونت ملکی مؤدّی
مصوّب 1349 / 03 / 30 هیأت وزیران . اقدام نمایند . ماده قانونی مذکور نسخ نشده تا مؤسسات مزبور
- ماده 182 آیی ن نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم االج راء و ط رز از اجرای آن خودداری نمایند . بدیهی است که وصول عوارض
رسیدگی به شکایت از عملیّات ،اجرایی مصوّب 1387 / 06 / 11 موضوع ماده 12 قانون صدرالذکر که صرفاً ناظر به عوارض
رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی . نوسازی موضوع ماد ه 2 این قانون است، باید مطابق آیین نامه
اجرایی ماده 12 قانون موصوف صورت پذیرد و در خصوص
نظر مشورتی اداره حقوقی
– تکالیف مربوط به شرکت گاز با توجه به ماده 5 همین آیین ،نامه
: 1396 / 09 / 18 /72171 - طبق ماده 12 قانون نوسازی و
،تا تعیین تکلیف در خصوص نحوه اقدام از سوی هیأت وزیران
عمران شهری، مؤدیانی که ظرف دو ماه از تاریخ انقضا ی مهلت
موجبی جهت اعمال مقرّرات ماده 12 قانون مارالذکر نمی باشد .
مقرر در ماده 10 ، نسبت به پرداخت عوارض نوسازی اقدام
ضمناً مؤسسه برق در تبصره 1 ماده 6 قانون سازمان برق ایران
ننمایند، شهرداری های مشمول ماده 2 قانون یاد شده مکلّفند
مصوّب 1346 / 04 / 19 تعریف شده است .
الاجرا
ماده - 13 در هر مورد که عوارض یا حق مرغوبیت موضوع این قانون ب هّیک ملک تعل ق گیرد و قطعی
لازم
اسناد گردد علاوه بر ملاک که مسئول پرداخت است عین ملک وسیله تأمین مطالبات شهرداری بوده و شهرداری
مقررات
مکلّف است در صورتی که مهلتّهای ملاک عوارض یا حق مرغوبیت را ظرف مقر ر با رعایت آ ی ین نامه مذکور
طبق
در تبصره 1 ماده 2 نپردازد با صدور اجرا ئ یه نسبت ب ه وصول طلب خود از ملاک یا استیفاء آن از عین ملک اقدام
بر
اجراییه
کند .
صدور
.. 1 در حال حاضر وزارت نیرو
بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 601
تبصره - 1 ادارات و دوا ی ر اجرای ثبت بنا ب ه تقاضای شهرداری مکلّف ب ه صدور اجرا ی یه 1 و تعقیب عملیات
اجرایی طبق مقرّرات مربوط ب ه اجرای اسناد رسمی لازم الاجراء می باشد .
تبصره - 2 در قبلا اجرا ی یه های صادره مربوط ب ه این ماده بازداشت شخص م ؤ دی مجاز نیست .
قوانین و مقرّرات مرتبط تایپی است . ثانیا، با توجه به اینکه ماده 182 آیین نامه اجرای مفاد
- مواد 972 ، 974 و 1290 قانون مدنی، مصوّب 1307 / 02 / 18 با اسناد رسمی لازم الاجراء و طرز رسید گی به شکایت از عملیات
اصلاحات و الحاقات بعدی . اجرایی مصوّب 1387 ر ئی س قوه قضاییه تصریح نموده : « در
- مواد 70 ، 92 و 93 ،قانون ثبت اسناد و املاک مصوّب مواردی که شهرداری به استناد ماده 77 قانون شهرداری مصوّب
1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی 1334 . و مواد 8 و 13 قانون نوسازی و عمران شهری مصوّب
- مواد 1 تا 8 قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و قانون 1347 و تبصره 1 آن و مواد دیگر از قانون شهرداری از اداره ثبت
،دفاتر رسمی مصوّب . 1322 / 06 / 27 درخواست صدور اجرائیه می نماید باید دلیل قطعیت رأی مذکور
- مواد 181 و 182 آیی ن نامه اجرای مفاد اس ناد رس می الز م االج راء در مواد یاد شده را نیز اعلام دارد » ، درخواست صدور اجرائیه از
و ط رز رسیدگی به شکایت از عملیّات ،اجرایی مصوّب ادارات اجرای ثبت در موارد مذکور مستلزم قطعیت رأی صادره از
1387 / 06 / 11 رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بع دی . کمیسیون ماده 77 شهرداری است - 2 . نظر به اینکه در صورت
- بند 6 ضمیمه 2 دستورالعمل شماره 2 سا ماندهی نظارت ب ر تردّد اختلاف بین مؤدی و شهرداری، کمیسیون ماده 77 قانون
مراجعین و ارتقای رفتار سازمانی در قوّه قضائیه ( طرح جامع رفع شهرداری، صلاحیت رسیدگی پیدا می،کند صرف عدم پرداخت
اطاله دادرسی ) ، مصوّب 1384 / 11 / 26 رئیس قوه قضاییه . توسط مؤدی موجب صلاحیت کمیسیون مذکور نمی شود . با این
- بند 2 - 4 ماده 2 شیوه نامه شماره 1399 / 06 / 02 – 99 / 95240 ،حال در صورت عدم پرداخت عوارض از سوی مؤدی در مهلت
رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک در خصوص پذیرش درخواست ،مقرر شهرداری می تواند برابر ماده 13 قانون نوسازی و عمران
اجرای مفاد اسناد لازم الاجراء از طریق دفاتر اسناد رس می . شهری و تبصره 1 ،آن از ادارات و دوایر اجرای ثبت تقاضای
اجرائیه و وصول عوارض کند . اما در صورت ابلاغ و اعتراض
نظرات مشورتی اداره حقوقی
– مؤدی و طرح موضوع در کمیسیون ماده 77 و صدور رأی بر
- از نظر : 1391 / 03 / 13 /7507 ر . ک . ماده 77 قانون
محکومیت مؤدی و استنکاف وی از پرداخت آن، شهرداری
شهرداری، مصوّب 1334 / 04 / 11 با اصلاحات و الحاقات بعدی .
می تواند ًمستندا به ماده 182 آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی ...
- :11395 / 07 / 24 – /71707 - ًاولا، ماده 103 قانون شهرداری
درخواست صدور اجرائیه نماید .
مذکور اشتباهً در استعلام ناظر به فرض سؤال نیست و احتمالا
ماده ( 20 اصلاحی )- 1354 / 02 / 31 شهرداری مکلّف است بهای عرصه و اعیان ابنیه و اماکن و پرداخت
مستحدثات مشمول طرح های عمرانی و نوسازی و احداث و اصلاح و توسعه معابر و همچنین حق کسب و پیشه بهای
عرصه
و تجارت موضوع ماده 27 این قانون را نقداً پرداخت کند . در مورد بهای اراضی فاقد ساختمان در تهران تا دو
و
میلیون ریال و در سایر شهرها تا پانصد هزار ریال نقد و بقیه اقساط مساوی پنج ساله با بهره صدی نه در سال اعیان
ابنیه
از طرف شهرداری پرداخت می شود . و
اماکن
تبصره - 1 پرداخت اقساط مذکور در این ماده ب ه موجب قبوض مخصوص قابل انتقال خواهد بود که اصل و
مستحدثات
و بهره آن در سررسید از طرف شهرداری به دارنده قبض پرداخت می شود و بهره این قبوض از پرداخت هرگونه
مشمول
طرح
های
.1 الف - برای اجرای حکم مقرّر در ماده فوق به بند ( ب ) ماده 113 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران، مصوّب
عمرانی
1395 / 12 / 21 مراجعه شود .
ب - جهت ملاحظه مصاد یق « در حکم اسناد رسم ی » به ماده 77 قانون شهردار،ی مصوّب 1334 / 04 / 11 یا مواد 70 و 92 قانون ثبت
اسناد و املاک، مصوّب 1310 / 12 / 26 مراجعه شود .
602 مجموعه منقح قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک
مالیات 1 معاف است . ترتیب اجرای این تبصره ب ه موجب آ یی ن نامه ای خواهد بود که ب ه وسیله وزارت کشور تهیه
و ب ه تصویب هیأت وزیران خواهد رسید .
تبصره - 2 شهرداری مکلّف است قبوض اقساطی مذکور در این ماده را ب ه طور کلی بابت ب های اراضی و
املاکی که ب ه فروش می رساند و قبوض اقساطی هر سال را بابت عوارض همان سال قبول کند .
تبصره ( 3 اصلاحی )- 1354 / 02 / 31 در مورد املاکی که طبق این قانون ب ه شهرداری ها منتقل
می شود آن قسمت از هزینه های ثبتی و مالیاتی و تنظیم سند که ب ه عهده ملاک است وسیله شهرداری پرداخت
و از مانده طلب انتقال دهنده کسر خواهد شد لکن مطالبات قطعی شده شهرداری بابت عوارض ملک مورد معامله
از وجوه نقدی که ب ه ملاک پرداخت می شود کسر می گردد .
پیشینه تقنینی الحاقات بعدی .
- ماده 20 مصوّب : 1347 / 09 / 07 « شهرداری مکلّف است بهای - ماده 6 آیین نامه اجرایی ماده 31 قانون نوسازی و عمران
اراضی و اماکن و مستحدثات مشمول طرح های عمرانی و نوسا زی ،شهری مصوّب 1348 / 08 / 26 کمیسیون های مجلسین .
و احداث و توسعه معابر را در تهران تا یک میلیون ریال و در سایر - لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای
شهرها به تناسب وضع مالی هر شهرداری به میزانی که انج من برنامه های ،عمومی عمرانی و نظامی ،دولت مصوّب
شهر پیشنهاد و وزارت کشور تصویب کند ًنقدا و بقیه را هب اقساط 1358 / 11 / 17 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران با الحاقات
پنج ساله با بهره صدی شش (6 % ) در سال به مالکین یا نما ینده یا بعدی .
قائم مقام قانونی آنان پرداخت کند - . قانون نحوه تقویم ،ابنیه املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری،ها
تبصره - 3 در مورد املاکی که طبق این قانون به شهردار ی ها مصوّب . 1370 / 08 / 28
منتقل می شود آن قسمت از هزینه های ثبتی و مالیاتی و تن ظیم - بند 227 پیوست قانون تنقیح قوانین مالیاتی کشور، مصوّب
اسناد که به عهده ملاک است و همچنین مطالبات قطعی شده . 1396 / 01 / 30
شهرداری بابت عوارض از وجوه نقدی که به ملاک پرداخت - آیین نامه قبوض مخصوص پرداخت اقساط بهای املاک
می گردد کسر خواهد شد .» موضوع تبصره 1 ماده 20 قانون نوسازی و عمران ،شهری مصوّب
1348 / 04 / 01 هیأت وزیران .
قوانین و مقرّرات مرتبط
- ماده 4 آیین نامه نحوه تعیین و تشخیص و پرداخت حق کسب
- ماده 96 قانون ،شهرداری مصوّب 1334 / 04 / 11 با اصلاحات و
و پیشه یا ،تجارت مصوّب 1348 / 04 / 01 هیأت وزیران .
ماده - 21 در مورد اراضی و املاکی که قبل از تصرّف شهرداری ب ه موجب اسناد رسمی مورد معاملات
شهرداری
شرطی و رهنی واقع گردیده در صورتی که تمامی مساحت ملک ب ه تصرف شهرداری درآمده و موعد پرداخت
تصرف
طلب دائن نرسیده باشد موعد آن حال می شود و پس از اجرای مقرّرات این قانون در موقع تنظیم سند انتقال اگر
از
قبل
ملاک دین خود را نپرداخته و ملک آزاد نشده باشد شهرداری طلب دائن را حداکثر تا میزان بهای ملک مورد
املاک
تصرّف ( با رعایت مقرّرات ماده 20) این قانون ب ه دائن می ًپردازد و با این ترتیب معامله رهنی یا شرطی قانونا
و
اراضی
فک شده محسوب می شود و در صورتی که بهای املاک و اراضی مورد تصرّف زائد بر اصل طلب دائن باشد
بر
رهنی
مازاد ب ه ملاک پرداخت و ملک ب ه شهرداری منتقل می شود . هرگاه شهرداری قسمتی از ملک را تصرّف نماید
و
شرطی
پرداخت غرامت ب ه ملاک موکول ب ه توافق ملاک و دائن خواهد بود . در صورت عدم توافق غرامت در صندوق
معاملات
ثبت تودیع و اداره ثبت مکلّف است ب ه درخواست شهرداری نسبت ب ه قسمتی که ب هّتصر ف شهرداری درآمده
. 1 با توجه به متن ماده وا حده و نظر به بند 227 پیوست « قانون تنقیح قوانین مالیاتی کشور » مصوّب 1396 / 01 / 30 ، حکم مالیاتی
مندرج در تبصره ) 1 ( ماده 20 نسخ شده است .
بخش دوم - قوان ین فرعی ثبت اسناد و املاک 603
است سند تفکیکی ب ه نام شهرداری صادر کند و بقیه ملک در رهن دائن باقی خواهد ماند .
تبصره - در موردی که تمامی ملک ب ه تصرف شهرداری درمی آید شهرداری به بستانکار اخطار می کند کهّ
در روز مقر ر جهت دریافت طلب خود و انجام تشریفات فک رهن ملک مشمول تصرّف در دفترخانه اسناد رسمی
حاضر شود و هرگاه بستانکار به این اخطار عمل نکند شهرداری حداکثر تا میزان بهای ملک ( وجه نقد یا قبوض
اقساطی ) بابت طلب بستانکار در اداره ثبت تودیع می کند و دفت رخانه اسناد رسمی مربوط مکلّف است معامله
رهنی یا شرطی را فک کند .
قوانین و مقرّرات مرتبط اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران ) 1400 – 1396 ( ،
- مواد 188 ، 282 ، 458 تا 463 قانون مدنی، مصوّب مصوّب 1395 / 12 / 14 مجلس شورای اسلامی و 1395 / 12 / 21
1307 / 02 / 18 با اصلاحات و الحاقات بعدی . مجمع تشخ یص مصلحت نظام با اصلاحات بعد ی .
- مواد 21 ، 34 و 39 ،قانون ثبت اسناد و املاک مصوّب - آیین نامه های اجرا ی ی مواد 34 و 34 ّمکر ر قانون ثبت اسناد و
1310 / 12 / 26 با اصلاحات و الحاقات بعدی . املاک، مصوّب 1352 / 02 / 16 وزیر دادگستری .
- ماده 12 ،قانون اصلاحات ارضی مصوّب 1340 / 10 / 19 هیأ ت - ماده 7 آیین نامه اجرائی قانون مرجع تشخیص اراضی موات و
وزیران ( دوره فترت ) با اصلاحات و الحاقات بعدی . ابطال اسناد آن، مصوّب 1366 / 07 / 08 هیأت وزیران .
- ماده 6 لایحه قانونی ملّی کردن جنگل،ها مصوّب - مواد 105 و 108 آیین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجراء
1341 / 10 / 27 هیأت وزیران ( دوره فترت .) ،و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی مصوّب
- ماده 52 قانون آب و نحوه ملی شدن ،آن مصوّب 1387 / 06 / 111347 / 04 / 27 رئیس قوه قضاییه با اصلاحات و الحاقات بعدی .
با اصلاحات بعد ی - . بخشنامه شماره 1386 / 09 / 10 - /186 / 9427 رئیس قوه
- تبصره ماده 171 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و قضاییه در خصوص قابل اجرا ء نبودن ماده 34 قانون ثبت، مصوّب
انقلاب ( در امور مدنی ) ، مصوّب 1379 / 01 / 21 با اصلاحات و 1351 / 10 / 18 ّدر خصوص واگذاری کل عین مرهونه به مرتهن
الحاقات بعدی . در صورتی که قیمت آن بیش از دین باشد .
- ماده 114 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه ،اقتصادی
ماده - 25 در هر مورد که ب ه موجب این قانون ملکی باید ب ه ِشهرداری منتقل شود هرگاه ملاک از امضاء استنکاف
سند انتقال ملک استنکاف کند یا مالکیت زمین و اعیانی ب ه نحوی متنازعٌ از انحاءِ فیه بوده و ملاک مشخص
ملاک
نباشد و همچنین در اجرای مفاد ماده 11 این قانون، دادستان شهرستان یا نمایند ه او اسناد انتقال و دفاتر مربوط از
امضای
را امضاء خواهد کرد . در صورتی ّکه تمل ک یا خرید شهرداری برای اجرای طرح های نوسازی و عمران و اصلاح
سند
به
و احداث و توسعه معابر باشد بهای ملک با رعایت تبصره 3 ماده 20 این قانون ب ه صندوق ثبت سپرده خواهد نام
شهرداری
شد .
قوانین و مقرّرات مرتبط - قانون نحوه تقویم ،ابنیه املاک و اراضی مورد نیاز شهرداری،ها
- ماده 96 قانون ،شهرداری مصوّب 1334 / 04 / 11 با اصلاحات و مصوّب . 1370 / 08 / 28
الحاقات بعدی . نظر مشورتی اداره حقوقی
- لایحه قانونی نحوه خرید و تملک اراضی و املاک برای اجرای 1389: / 02 / 12 – /7771 - قانون نوسازی و عمران شهری
وصول
برنامه های ،عمومی عمرانی و نظامی ،دولت مصوّب مصوّب سال 1347 به جداول عبور آب و فاضلاب شهری تسری
1358 / 11 / 17 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران با الحاقات ندارد . سایر
عوارض
بعدی .
شهرداری
ماده - 28 سایر عوارض شهرداری که بر اساس آ یی ن نامه های اجرا ی ی وصول عوارض شهرداری موضوع
با
اجراییه
منبع: «مجموعهٔ تنقیحشدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۵۹۵ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصلهگذاریِ برخی واژهها نامرتب باشد.
