رأی دیوان عدالت اداری ۱۴۸ — ۱۳۸۷/۰۳/۱۲

رای وحدت رویه شماره 148 مورخ 1387/03/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: در تاریخ 12 خرداد 1387، هیات عمومی دیوان عدالت اداری به بررسی تعارض آراء صادره از شعبه‌های 31 و 2 تجدیدنظر دیوان در خصوص الزام شهرداری به تفکیک اراضی پرداخت. در پرونده شعبه 31، شاکی با استناد به آرای وحدت رویه شماره‌های 59 و 49/75 و 186، ادعا کرده است که شهرداری حق دریافت 20 درصد از زمین به عنوان سرانه خدمات شهری را ندارد و خواستار الزام شهرداری به تفکیک زمین خود شده است. از سوی دیگر، شهرداری اعلام کرده که به دلیل کاربری فضای سبز، نمی‌تواند تفکیک را انجام دهد. در پرونده شعبه 2، ت. ن. خ. بر اساس ماده 154 قانون ثبت اسناد و املاک، عدم اقدام به درخواست تفکیک از ادارات ثبت را دلیلی برای رد شکایت خود دانسته است. هیات عمومی ب. ت. ب. ماده 154 قانون مذکور و اینکه تفکیک اراضی در صلاحیت دادگاه‌ها و ادارات ثبت است، رای شعبه 2 را تایید کرده و اعلام نمود که شهرداری مسئولیتی در تفکیک ندارد. این رای بر اساس بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری برای سایر مراجع اداری لازم‌الاتباع است. تاریخ: 12/3/1387 شماره دادنامه: 148 کلاسه پرونده: 87/116 شاکی: آقای … رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعبه 31 و دوم تجدید نظر دیوان عدالت اداری مقدمه:الف- شعبه سی و یکم در رسیدگی به پرونده کلاسه 84/1688 موضوع شکایت آقای … به طرفیت شهرداری بیجار به خواسته الزام خوانده به تفکیک مقدار 2600 مترمربع مالکیتی موضوع اسناد مالکیت شماره 2354 و 2346 به شرح دادنامه شماره 1577 مورخ 28/10/1384 چنین رای صادر نموده است، شاکی اظهار می‌دارد، اینجانب مالک 2600 مترمربع زمین با اسناد رسمی شماره‌های 2354 و 2346 که برای انجام تفکیک زمین به شهرداری مراجعه و موضوع به شورای اسلامی شهر نیز ارجاع شده و طی نامه مورخ 17/4/1383 تفکیک زمین را منوط به پرداخت 20 درصد از زمین مذکور به آن شهرداری نموده‌اند. لذا به استناد رای وحدت رویه 59 و 49/75 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در پرونده کلاسه 72/109 که الزام متقاضیان تفکیک به دادن تعهد در خصوص واگذاری قسمتی از اراضی خود به منظور تامین فضای آموزشی و خدماتی و غیره به تعاونیها خلاف اصل مالکیت و خارج از امتیازات قوه مجریه م. ب. و مستنداً به رای وحدت رویه شماره 186 مورخ 20/8/1371 موضوع پرونده کلاسه 70/202 که دریافت املاک اشخاص در مقابل درخواست تفکیک تحت عنوان سرانه خدمات شهری و شهرسازی خارج از حدود و اختیارات و خلاف قوانین موضوعه در باب اصل مالکیت مشروع و آثار مترتب بر آن م. ب.. اداره خ. د. پ. طی نامه شماره 22444 مورخ 10/1/1384 اعلام داشته که اراضی مالکیتی مشارالیه که نیمی از آن دارای کاربری فضای سبز م. ب. و نیمی دیگر آن دارای کاربری مسکونی است. لذا این شهرداری تا تغییر کاربری فضای سبز در کمیسیون ماده 5 از صدور جواز تفکیک معذور می‌باشدو اما مالک می‌تواند جهت تفکیک باقی مانده ملک به شهرداری مراجعه و مشکل خود را حل نماید ب. ت. ب. دادخواست شاکی و پاسخ واصله از طرف شکایت و نامه شهرداری بیجار به شماره 8467 مورخ 17/4/1384 که در پاسخ شاکی در خصوص نحوه تفکیک زمین اعلام داشته جهت تفکیک فوق بایستی 20 درصد مساحت زمین باقی مانده به شهرداری واگذار گردد با نامه شماره 22444 مورخ 10/10/1384 تناقض دارد در این نامه مصوبه کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و متراژ فضای سبز مصوبه و تاریخ تصویب ارائه نگردیده است. علیهذا با اوصاف فوق شکایت شاکی وارد حکم به محکومیت خوانده و الزام وی به تفکیک زمینهای شاکی صادر و اعلام می‌گردد. شعبه دوم تجدیدنظر نیز در رسیدگی به پرونده کلاسه 84/427 موضوع تقاضای تجدیدنظر آقای … و خانم … به طرفیت شهرداری منطقه 6 تهران به خواسته اعتراض به دادنامه شماره 66 مورخ 28/1/1384 صادره از شعبه شانزدهم به شرح دادنامه شماره 1892 مورخ 10/10/1384 چنین رای صادر نموده است، همانطور که در دادنامه تجدیدنظر خواسته استدلال گردیده است، افراز و تفکیک ملک از وظایف واحد ثبتی است و تجدیدنظر خواهان بر اساس ماده 154 قانون اصلاح و حذف موادی از قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1365 باید قبل از طرح شکایت علیه شهرداری مشتکی‌عنه از طریق ادارات ثبت املاک نسبت به درخواست افراز و تفکیک پلاک مورد بحث اقدام می‌نمود که شهرداری نیز به تفکیک مقرر در ماده مذکور و ماده 101 قانون شهرداریها در مهلت مقرر قانونی اقدام نماید که محتویات پرونده دلالتی بر انجام این امر ندارد بنابه مراتب ب. ت. ب. اینکه دادنامه تجدیدنظر خواسته به جهات و دلایل مقیده در آن صادر گردیده است و از طرف وکیل تجدیدنظر خواهان اعتراض نشده است و دلیلی که فسخ رای صادره را ایجاب نماید ارائه نشده است علیهذا دادنامه تجدیدنظر خواسته خالی از اشکال تشخیص و تایید می‌شود و در خصوص دادخواست تجدیدنظر خ. د. د. مرحله بدوی به الزام شهرداری به صدور پروانه ساختمانی که اظهار نظر در این مورد مسکوت مانده است ن. ب. ا. درخواست صدور پروانه ساختمانی فرع بر افراز تفکیک پلاک مورد بحث م. ب. و قبل از تفکیک ملک این درخواست وجاهت قانونی نداشته است لذا قرار رد شکایت را صادر نموده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره و احراز تناقض در آراء فوق‌الذکر با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید. رای هیات عمومی به موجب ماده 154 اصلاحی قانون ثبت اسناد و املاک کشور مصوب 1365 «دادگاه ها و ادارات ثبت اسناد و املاک باید طبقه نقشه تفکیکی که به تایید شهرداری محل رسیده باشد نسبت به افراز و تفکیک کلیه اراضی واقع در محدوده شهرها و حریم آنها اقدام نمایند و شهرداری ها مکلفند براساس ضوابط طرح جامع تفصیلی یا هادی و دیگر ضوابط مربوط به شهرسازی نسبت به نقشه ارسالی از ناحیه دادگاه یا ثبت ظرف دو ماه اظهار نظر و نظریه کتبی را ضمن اعاده نقشه به مرجع ارسال کننده اعلام دارند در غیر این صورت دادگاه ها و ادارات ثبت نسبت به افراز و تفکیک راساً اقدام خواهند نمود.» نظر به مراتب فوق‌الذکر و این که امر تفکیک و افراز کلیه اراضی واقع در محدوده و حریم شهرها حسب مورد در قلمرو صلاحیت دادگاه‌های عمومی و سازمان ثبت اسناد و املاک کشور قرار دارد و وظیفه شهرداری منحصراً اظهار نظر کتبی نسبت به نقشه ملک و ارسال آن به مرجع ذیصلاح مقرر در ماده فوق‌الذکر است و راساً مسئولیتی در باب امر تفکیک یا افراز ندارد. بنابراین دادنامه شماره 1892 مورخ 10/10/1384 شعبه دوم تجدیدنظر دیوان که دعوی به خواسته تفکیک و افراز را متوجه شهرداری ندانسته و قرار رد شکایت شعبه 16 بدوی را با استدلال مذکور تایید کرده است موافق اصول و موازین قانونی تشخیص داده می‌شود. این رای به استناد بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385 برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذیربط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. معاون قضایی دیوان عدالت اداری - مقدسی‌فرد منبع: «مجموعهٔ تنقیح‌شدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۲۶۴ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصله‌گذاریِ برخی واژه‌ها نامرتب باشد.