رأی دیوان عدالت اداری ۴۷۴ — ۱۳۸۹/۱۰/۲۷

رای وحدت رویه شماره 474 مورخ 1389/10/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری خ. م.: در تاریخ 27 دی 1389، هیات عمومی دیوان عدالت اداری به بررسی تعارض آراء صادره از شعب مختلف این دیوان در زمینه مالکیت املاک پرداخته است. موضوع اصلی شکایت، وجود آراء معارض در خصوص قابلیت استماع دعاوی مالکیتی مبتنی بر اسناد عادی م. ب.. شعب چهارم و سی و یکم دیوان با استناد به ماده 48 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 1310، دعوا را به دلیل عدم وجود سند رسمی مالکیت، غیرقابل استماع اعلام کرده و قرار رد دادخواست صادر نموده‌اند. در مقابل، شعبه اول تجدیدنظر و شعبه بیست و هشتم، اسناد عادی را پذیرفته و به دعوا رسیدگی کرده‌اند. هیات عمومی ب. ت. ب. تعارض موجود، آراء شعب چهارم و سی و یکم را صحیح و مطابق با مقررات اعلام کرده و بر این اساس، پذیرش اسناد عادی بدون تایید مراجع قانونی را غیرقانونی دانسته است. این رای بر اساس بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری، برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذی‌ربط در موارد مشابه لازم‌الاجرا اعلام گردید. بسم الله الرحمن الرحیم تاریخ: 27 دی 1389 کلاسه پرونده: 89/716 شماره دادنامه: 474 مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی: شهرداری شوش دانیال(ع) موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض گردشکار: شهرداری شهرستان شوش دانیال(ع) به موجب نامه تقدیمی به شماره 9439/11 مورخ 10/5/1389 اشعار می‌دارد شعب دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دعوی مالکیت نسبت به ملکی که مطابق ثبت عمومی به ثبت رسیده و با اسناد عادی نقل و انتقال یافته آراء معارضی صادر کرده‌اند بدین نحو که شعبه چهارم دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه 34 مورخ 29/1/88 در پرونده کلاسه 4/87/1777 و شعبه سی و یکم دیوان به موجب دادنامه 476 مورخ 5/3/87 در پرونده کلاسه 31/85/1681 به جهت اینکه شاکی، مطابق سند رسمی مالکیت ندارد دعوا را قابل استماع ندانسته‌اند و قرار رد دادخواست صادر کرده‌اند. لیکن شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به شرح دادنامه 874 مورخ 19/6/1381 در پرونده کلاسه ت1/87/1749 شکایت کسی که با سند عادی، خود را مالک معرفی کرده وارد دانسته است، همچنین شعبه بیست و هفتم دیوان عدالت اداری در پرونده کلاسه 27/85/2054 و به موجب دادنامه 52 مورخ 15/1/86، ب. ت. ب. اینکه سند عادی ابرازی شاکی در دادگاه تنفیذ گردیده، شاکی را به عنوان مالک شناخته و به دعوا رسیدگی کرده است و شعبه بیست و هشتم دیوان نیز در پرونده کلاسه 85/28/613 و به موجب دادنامه 2371 مورخ 23/11/86 سند عادی نقل و انتقال ملک را مورد پذیرش قرار داده و در دعوای آقای … به طرفیت شهرداری شهرستان شوش دانیال و به خواسته الزام به اعطای معوض بابت قرار گرفتن یک قطعه زمین در طرح تعریض خیابان، حکم به ورود شکایت صادر نموده است.علیهذا شاکی ب. ت. ب. مراتب فوق البیان و به لحاظ تناقض در آراء صادره صدور رای وحدت رویه را خواستار گردیده است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا، مستشاران و دادرسان علی‌البدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای می‌نماید. رای هیات عمومی اولاً، بین آراء صادره از شعب 4 و 31 و 28 تعارض وجود دارد. ثانیاً، ن. ب. ا. مطابق ماده 48 قانون ثبت اسناد و املاک مصوب 26/12/1310 درمواردی که اسنادی مطابق قانون ثبت، خصوصاً مواد 22 و 47 قانون باید به ثبت برسند، به ثبت نرسیده باشند در هیچ یک از ادارات و محاکم پذیرفته نخواهند شد و به موجب رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه شماره 166 مورخ 28/7/1375 پذیرش اسناد عادی نقل و انتقال اراضی و املاک، مادام که به تنفیذ و تایید مراجع قانونی صلاحیتدار به شرح مندرج در ماده 48 قانون ثبت نرسیده باشد، جواز قانونی ندارد، لذا آراء صادره از سوی شعب چهارم و سی‌ویکم در حدی که متضمن معنی فوق م. ب. صحیح و موافق مقررات اعلام می‌گردد. این رای به استناد بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری ذی‌ربط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است. معاون قضایی دیوان عدالت اداری - مبشری منبع: «مجموعهٔ تنقیح‌شدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۱۶۹ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصله‌گذاریِ برخی واژه‌ها نامرتب باشد.