نظر مشورتی ۷/۵۴۷۸ — ۱۳۷۰/۱۰/۱۱

فرق وصیت تملیکی و هبه آن است که هبه مربوط به زمان حیات است . یعنی واهب در زمان حیات خودش چیزی را به متهب مجاناً تملیک می کند ولی وصیت تملیکی بعد از ممات است و چون د ر وصیت لفظ خاصی برای ایجاب لازم نیست بنابراین هر عبارتی که متضمن معنای تملیک مجانی بعد از ممات باشد وصیت محسوب می شود و این امر باید از سیاق و کلام و قرائن استفاده شود . در وصیت تملیکی توالی ایجاب و قبول شرط نیست زیرا ممکن است موصی سال ها بعد از ایجاب وصیت زنده باشد و مثال بیست سال بعد بمیرد و موصی له ّپس از اطلاع از مرگ موصی و وقوع وصیت آن را قبول یا رد نماید و در اعلام قبول یا ردّ نیز محدویت زمانی وجود ندارد، فقط باید تأخیر در اعلام تصمیم موجب ضرر ورثه نشود بر اساس ماده 833 قانون مدنی . با توجه به مراتب فو ق پاسخ استعلام این است که مورد سؤال طبق ماده 856 قانون مدنی وصیت تملیکی محسوب می شود و چنانچه در مضمون وصیت تردید باشد که وصیت است یا هبه تشخیص موضوع با دادگاه رسیدگی کننده است . ضمناً طول مدت حیات موصی مؤثر در تحقیق یا عدم بالوارث، با توجه به این که موضوع از امور حسبی است و رعایت تشریفات قانونی حاکم بر دعاوی ترافعی در این گونه امور ضرورتی ندارد؛ لذا الزاماً نباید دعوای مورد بحث به طرفیت شخص یا اشخاص معی نی صورت پذیرد تا دعوای مورد استعلام، قابلیت استماع را داشته باشد و در مورد تعیین مدیر ترکه نیز چنانچه دادگاه ضرورتی در تعیین آن تشخیص دهد می تواند رأساً در این مورد اقدام نماید . منبع: «مجموعهٔ تنقیح‌شدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۴۴۵ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصله‌گذاریِ برخی واژه‌ها نامرتب باشد.