نظر مشورتی ۷/۵۶۵۲ — ۱۳۷۵/۱۰/۱۳

«چنانچه براي مالكين مشاعي كه به صورت مفروزي متصرف زمين هستند، سند مالكيت مفروزي صادر شود براي بقيه مالكين ملاك مذكور نيز مي توان سند مالكيت مفروزي صادر كرد هرچند در زمين متصرفي آنها اعياني ايجاد نشده باشد». سؤال ـ ملكي به موجب سند رسمي و عادي به صورت مشاعي به تعداد زيادي از افراد واگذار شده است. در اداره ثبت به نام هريك از مالكين سند مالكيت مشاعي صادر گرديده و كليه خريداري هر كدام در يك قطعه از ملك مذكور به صورت مفروزي متصرف شده اند در اجراي مواد اصلاحي قانون ثبت (ماده 147 و 148) تقاضاي صدور سند مالكيت مفروزي شده است. كارشناسان مربوطه محل را بازديد نموده و با تعيين حدود و مشخصات قطعات متصرفي نقشه لازم را تهيه كرده اند دراين ميان تعدادي از متصرفين قادر به احداث اعياني در قسمت متصرفي خود نشده اند، اداره ثبت اسناد و املاك طبق مفاد رأي هيأت براي متصرفين مفروزي كه واجد شرايط بوده و در قسمت متصرفي خود ايجاد اعياني كرده اند، سند مالكيت مفروزي صادر نموده ولي براي آنهايي كه اعياني احداث نكرده اند سند مفروزي صادر شده است اينك سؤال اين است كه آيا مي توان براي باقيمانده متصرفين كه موفق به احداث اعياني نشده اند سند مالكيت مفروزي صادر كرد يا خير؟ نظريه اداره حقوقي ب. ت. ب. بند «2» ذيل ماده (147)(*) اصلاحي قانون مصوب سال 1370 هرگاه انتقال اعم از رسمي و عادي به نحو مشاع و تصرف به نحو مفروز باشد و اين تصرفات مورد موافقت مالك متصرف و مالكين ديگر باشد با رعايت شرايط مقرر در همان بند، رئيس ثبت دستور تعيين حدود و حقوق ارتفاقي مورد تقاضا و باقيمانده را به منظور صدور سند مالكيت مفروزي خواهد داد. ب. ت. ب. مراتب فوق در مورد استعلام كه با درخواست متقاضيان و صدور قرار كارشناسي كل پلاك و قطعات متصرفي هريك از دارندگان اعم از عادي و رسمي تعيين و معلوم گرديده و نسبت به اكثريت قريب به اتفاق قطعات متصرفي مشاعي سند مالكيت مفروزي صادر گرديده است. در مورد كساني كه با درخواست صدور سند مالكيت به لحاظ عدم احداث ساختمان و اعياني مشمول اين مقررات نيستند با رعايت كامل شرايط مقرر در بند «2»، رئيس ثبت مي تواند اجازه تعيين حدود قطعات باقيمانده را كه حدود آنها ب. ت. ب. نقشه كلي پلاك و صورتمجلس تنظيمي مشخص گرديده، به منظور صدور سند مالكيت مفروزي بدهد. به عبارت ديگر منظور از كلمه باقيمانده در اين قانون اراضي است كه حالت مشاعي دارد و براي آنها بايد سند مالكيت مفروزي صادر گردد اعم از اين كه احداث اعياني شده باشد يا يغر آن. *-بند 2 ماده 147 اصلاحي قانون ثبت مصوب 1370 هرگاه انتقال (اعم از رسمي يا عادي) بنحو مشاع و تصرف بصورت مفروز بوده و بين متصرف و مالك مشاعي توافق باشد پس از كارشناسي و تهيه نقشه كلي ملك و انعكاس قطعه مورد تصرف درآن و احراز تصرف بلامنازع مشروط بر اينكه مقدار تصرف از سهم فروشنده در كل ملك بيشتر نباشد و سايرمالكين هم مراتب را تأييد كنند. رئيس ثبت دستور تعيين حدود و حقوق ارتفاقي مورد تقاضا و باقيمانده را بمنظور صدور سند مالكيت مفروزي خواهد داد والا عمليات ثبتي بصورت مشاع ادامه ميباد و در صورت عدم دسترسي به مالكين مشاعي با وصول اعتراض مراتب به هيأت حل اختلاف موضوع ماده 2 اين قانون ارجاع مي شود. منبع: «مجموعهٔ تنقیح‌شدهٔ قوانین و مقررات ثبت اسناد و املاک» — سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، ۱۴۰۱؛ صفحهٔ ۲۵۴ کتاب. متن از لایهٔ متنیِ PDF خوانده شده؛ ممکن است فاصله‌گذاریِ برخی واژه‌ها نامرتب باشد.