بخشنامهٔ ثبتی، بند ۳۹۳ — نحوه عمل و حدود اختیارات و وظایف هیات های نظارت

فصل بیست و هفتم — گزارش برای سازمان ثبت، شورای عالی (شعبه املاک، شعبه اسناد)، ثبت منطقه، هیات نظارت نحوه عمل و حدود اختیارات و وظایف هیات های نظارت بند ۳۹۳ -با آنکه به موجب قانون اصلاح بعضی از مواد قانون ثبت و مواد الحاقی، اختیارات و وظایف هیات های نظارت معلوم و مشخص گردیده و بر طبق ماده پنج آییننامه اجرایی قانون مزبور، آرای صادره از هیات های نظارت باید مستدل و مستند به ماده قانونی باشد، معهذا به طوری که ملاحظه میشود این مراتب در بعضی از هیات های نظارت مورد توجّه قرار نگرفته است هر چند این قبیل آراء بر اثر شکایت و تجدیدنظرخواهی یا با استفاده از اختیار حاصله در تبصره ۴ ماده ۲۵ اصلاحی در شورای عالی ثبت فسخ و گسیخته میشود، با این حال چون صدور اینگونه آراء در عمل ادارات ثبت را مواجه با اشکالاتی خواهند نمود لذا با توجّه به آرایی که در همین زمینه از شورای عالی ثبت صادر گردیده تذکر نکات زیر لازم و ضروری می داند. بعضاً مشاهده میشود با آنکه موضوع مورد طرح در هیات نظارت با هیچ یک از شقوق ماده ۲۵ اصلاحی و مواد ۱۴۶ و ۱۴۷ الحاقی به قانون ثبت منطبق نیست و هیات نظارت فاقد صلاحیت رسیدگی نسبت به موضوع بوده، معهذا، با ورود در ماهیت امر به اتخاذ نظر ماهوی مبادرت نموده و حال آنکه لزوم رعایتمقرّرات ماده پنج آییننامه و ذکر مستند قانونی رای از همین جهت است و حال آنکه هیات نظارت به صلاحیت خود توجّه از حدود اختیارات و صلاحیت خود تجاوز ننماید، در بعضی دیگر از آرای صادره با اینکه هیات نظارت خود را صالح برای رسیدگی ندانسته و قرار عدم صلاحیت صادر نموده، معهذا، تعیین تکلیف را به رسیدگی و اتخاذ تصمیم دادگاه موکول نمودهاند و همچنین در مورد دیگری ملاحظه شد که هیات نظارت وقوع اشتباه را محرز ندانسته و رای بر عدم وقوع اشتباه داده، لیکن در پایان رای، خارج از حدود وظیفه قانونی تکلیفی نیز معین نموده است و حال آنکه وقتی هیات نظارت صالح برای رسیدگی نیست و یا وقوع اشتباه محرز نمیباشد فقط باید عدم صلاحیت و یا عدم قابلیت طرح موضوع در هیات نظارت اعلام شود و دیگر تعیین تکلیف برای اداره ثبت و یا طرفین اختلاف معارض با اصل عدم صلاحیت بوده و موقعیت قانونی ندارد، لذا از جهت لزوم رعایت این اصل برای اینکه مبنای صدور این بخشنامه مشخص گردد به ذکر مراتب ذیل مبادرت میشود: (در مورد تکلیف باقیمانده پلاکی که منجر به تنظیم سند انتقال نشده هیات نظارت ثبت یکی از مناطق ضمن صدور قرار عدم صلاحیت شاکی را به دادگاه هدایت نموده بود) با طرح موضوع در شورای عالی ثبت رای شورا بدین شرح صادر شده است: » هیات نظارت در دو مورد مذکور در شق ۶ ماده ۲۵ اصلاحیه قانون ثبت در مورد عملیات تفکیکی رسیدگی ولدی الاقتضا رفع اشتباه مینماید خارج از آن تکلیفی ندارد، بنابراین در صورتی که عملیات تفکیکی منتج به انتقال رسمی یا ثبت در دفتر املاک نشده باشد اقدام بر طبق مقرّرات با اداره ثبت است« و چون بر طبق مدلول قسمت اخیر تبصره ۴ ماده ۲۵ اصلاحی قانون ثبت، از لحاظ وحدت رویه نظر شورای عالی ثبت برای هیات های نظارت لازم الاتباع است لذا با ابلاغ مراتب انتظار دارد هیات های نظارت مناطق با عنایت به موارد به تکلیف قانونی عمل و در راجی موازین و مقرّرات مربوطه توجّه لازم را مبذول فرمایید. (بخشنامه ۸۳۲۸ /۳ - ۱۳۵۲/۱۱/۱۹) منبع: «مجموعهٔ بخشنامه‌های ثبتی» سازمان ثبت اسناد و املاک کشور (تنقیح‌شده، با آخرین اصلاحات تا ۱۴۰۴).