🧭 کمک کن: تخلیه
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر مدت اجاره پایان نیافته و سبب قانونی فسخ یا انحلال وجود نداشته باشد ⇒ تخلیه پیش از موعد قابل درخواست نیست
- اگر ودیعه یا قرضالحسنهای نزد موجر باشد ⇒ تخلیه باید با رعایت استرداد یا تودیع آن طبق قانون انجام شود
- اگر رابطهٔ اجاره یا انقضای مدت قابل اثبات نباشد ⇒ ابتدا باید مدارک و دلایل اثبات رابطه و پایان آن فراهم شود
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد اجاره، سند مالکیت یا مدارک ذینفعبودن، رسیدها و اسناد پرداخت، اظهارنامه، شهادت شهود، تحقیق و معاینهٔ محل
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح برای دعاوی و درخواستهای تخلیه عین مستأجره؛ بهاستثنای دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب یا پیشه یا تجارت که در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است. در اجاره رسمیِ مشمول قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶، درخواست اجرایی تخلیه از طریق دفترخانه و اجرای ثبت نیز مطرح میشود.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع ملک.
- پیش از طرحِ دعوا
- برای دستور تخلیه، احراز انقضای مدت و شرایط قانونی قرارداد ضروری است؛ استرداد یا تودیع ودیعه نیز شرط اجرای تخلیه است. اظهارنامه، بسته به جهت تخلیه و قانون حاکم، ممکن است لازم باشد.
- اعتراض به رأی
- حکم تخلیه دادگاه صلح قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه. دستور تخلیه قابل تجدیدنظرخواهی عادی نیست؛ ادعای مستأجر با طرح شکایت یا دعوای مقتضی رسیدگی میشود و خودبهخود اجرا را متوقف نمیکند.
- مستند
- ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲؛ ماده ۱۲ قانون آیین دادرسی مدنی؛ مواد ۳، ۴ و ۵ قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ دادخواست؛ برای مطالبهٔ تحویل مورد اجاره از دادگاه. اگر موضوع در واقع تخلیهٔ ملکِ اجارهای باشد، آن را صریحاً «تخلیهٔ عین مستأجره» بنویسید؛ اگر اختلاف قراردادی دربارهٔ تحویل مال منقول یا ملکی است که هنوز به اجارهنشین تحویل نشده، خواسته را «الزام به تسلیم و تحویل مورد اجاره» درج کنید.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی طبق تعرفهٔ روز و متناسب با مالی یا غیرمالی بودن خواسته؛ هزینهٔ ابلاغ و در صورت ارجاع، کارشناسی؛ هزینهٔ اجرای حکم؛ حقالوکاله در صورت استفاده از وکیل.
- قرارداد، مالکیت یا سمت قانونیِ خواهان، موعد تحویل و دلیلِ امتناع طرف مقابل را بررسی و خواستهٔ درست را مشخص کنید.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید و نشانی و اطلاعات طرف مقابل را تا حد امکان دقیق به دست آورید.
- دادخواست و مدارک را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ خواسته، بهای آن و دلایل را روشن بنویسید.
- پس از پرداخت هزینهها، ابلاغ دادخواست و وقت رسیدگی را از طریق ثنا پیگیری کنید.
- در جلسهٔ رسیدگی، اصل مدارک و توضیح روشن دربارهٔ قرارداد، زمان تحویل و تخلف طرف مقابل را ارائه کنید؛ در صورت نیاز، درخواست کارشناسی بدهید.
- پس از صدور رأی، ابلاغ آن را بررسی و در مهلت قانونی دربارهٔ اعتراض یا اجرای حکم اقدام کنید.
مدتِ تقریبی: چند ماه تا رأی بدوی؛ بسته به پرونده، تراکم شعبه، کاملبودن مدارک، نیاز به کارشناسی و وضعیت ابلاغ.
پس از رأی: رأی قابل تجدیدنظر، در مواردی که قانون اجازه میدهد، در دادگاه تجدیدنظر استان است؛ مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است. فرجامخواهی فقط در موارد قانونی ممکن است. پس از قطعیشدن یا فراهمشدن امکان اجرای رأی، درخواست صدور اجراییه از مرجع صادرکننده و پیگیری اجرا از واحد اجرای احکام؛ در تخلیه، اجرای حکم مطابق مقررات تخلیه انجام میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- عنوان «تحویل» را بهکاربردن، درحالیکه خواستهٔ واقعی تخلیه است، یا برعکس.
- تقویمنکردن خواستهٔ مالی یا تعییننکردن بهای آن بهنحوی که هزینه و صلاحیت روشن شود.
- ارائهنکردن قرارداد، مدرک مالکیت یا سمت، یا دلیلِ موعد تحویل و امتناع خوانده.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- ادعای تمدید اجاره ⇐ ارائهٔ قرارداد یا دلیل تمدید را مطالبه و پایان مدت را با اسناد اثبات کنید؛ ادعای پرداختنشدن ودیعه ⇐ آمادگی استرداد یا تودیع ودیعه را اعلام و رسید آن را ارائه کنید؛ انکار رابطهٔ اجاره یا ادعای شفاهیبودن توافق ⇐ به قرائن، رسیدها و شهادت شهود استناد کنید
💡 نکته
اگر قرارداد یا وضعیت تصرف، موضوع را به تخلیه تبدیل میکند، خواسته و مرجع را پیش از ثبت دادخواست با دقت تعیین کنید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
- دادخواست تأمین دلیل تخلیه ملک مورد اجاره به علت انقضای مدت
- دادخواست الزام به تأدیه اجور معوقه و تخلیه مورد اجاره به علت عدم پرداخت اجاره بها
- دادخواست فسخ اجاره و تخلیه و تحویل در موارد انتقال قطعی
- دادخواست فسخ اجاره و تخلیه و تحویل عین مستأجره در موارد اجاره نامه رسمی
- دادخواست فسخ اجاره و تخلیه و تحویل عین مستأجره در موارد اجاره نامه عادی
- دادخواست فسخ اجاره و تخلیه و تحویل عین مستأجره و الزام خوانده به پرداخت اجور معوقه
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «ثبت اسناد و املاک» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
