← صفحهٔ کاملِ «الزام به برقراری مستمری ( از کارافتادگی ، وظیفه ، بازماندگان و بازنشستگی، ... )»
🧭 کمک کن: الزام به برقراری مستمری ( از کارافتادگی ، وظیفه ، بازماندگان و بازنشستگی، ... )
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر سازمان یا صندوقِ مربوط، طرف شکایت قرار نگیرد ⇒ ابتدا مرجع مسئولِ رسیدگی و پرداخت مستمری مشخص شود.
- اگر درخواست مستمری به سازمان ارائه نشده باشد ⇒ ابتدا درخواست کتبی ثبت و رسید آن نگهداری شود.
- اگر استحقاق به سابقه بیمه، ازکارافتادگی یا فوت وابسته باشد ⇒ مدارک و سوابق مربوط ارائه شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
سوابق بیمهای، درخواست و پاسخ سازمان، اسناد هویتی و استخدامی، مدارک پزشکی و نظر کمیسیون پزشکی حسب مورد، گواهی فوت و مدارک وراثت حسب مورد، استعلام از سازمان یا صندوق، کارشناسی حسب مورد
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- شعبه بدوی دیوان عدالت اداری، علیه سازمان تأمین اجتماعی یا صندوق بازنشستگی مشمول صلاحیت دیوان، برای الزام به برقراری مستمری.
- دادگاهِ کدام شهر
- دیوان عدالت اداری با صلاحیت کشوری؛ ثبت الکترونیکی دادخواست امکانپذیر است.
- پیش از طرحِ دعوا
- درخواست برقراری مستمری از سازمان یا صندوق و تکمیل مدارک؛ در ازکارافتادگی، طی مراحل کمیسیون پزشکی و اعتراض تخصصی مربوط، حسب مورد. برای اعتراض به امتناع اداری، اخذ پاسخ یا گذشت مهلت قانونی پاسخگویی، اصولاً سه ماه.
- اعتراض به رأی
- در اعتراض به تصمیم مستقیم صندوق، مهلت شکایت برای مقیم داخل شش ماه و مقیم خارج یک سال از ابلاغ است؛ رأی بدوی دیوان ظرف بیست روز برای مقیم داخل و دو ماه برای مقیم خارج در شعب تجدیدنظر قابل اعتراض است. اعتراض مستقل به رأی قطعی مرجع اختصاصی اداری، تابع مسیر و مهلت خاص آن است.
- مستند
- مواد ۱۰، ۱۶ و ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ دادخواستِ دیوان عدالت اداری؛ برای اعتراض به رأی قطعی هیأتها و کمیسیونها، تصمیم یا خودداری سازمان تأمین اجتماعی، معمولاً دادخواستِ ثبتشده در سامانه دیوان لازم است. اگر قانون یا مقررات، اعتراض یا درخواستِ بازبینیِ پیشین نزد مرجع اداری را لازم دانسته باشد، ابتدا همان راه پیگیری شود.
هزینهها: هزینه دادرسی دیوان طبق تعرفهٔ روز؛ هزینه ثبت و ابلاغ، و در صورت ارجاع، هزینه کارشناسی یا پزشکی قانونی؛ حقالوکاله در صورت داشتن وکیل. ممکن است برای معافیت یا تقسیط هزینه، درخواست جداگانه و ارائه مدارک مالی لازم باشد.
- در ثنا ثبتنام کنید و ابلاغهای الکترونیکی را فعال و مرتب بررسی کنید.
- رأی یا تصمیم مورد اعتراض، تاریخ ابلاغ و مرجع صادرکننده را مشخص کنید؛ مهلت قانونی اعتراض را از تاریخ ابلاغ بسنجید.
- اگر اعتراض یا درخواست اداریِ قبلی لازم است، آن را ثبت و رسید و پاسخ یا مدرکِ عدم پاسخ را نگهداری کنید.
- خواسته را دقیق بنویسید؛ برای نمونه، نقض رأی، الزام به رسیدگی یا انجام وظیفه قانونی، احتساب سابقه یا برقراری مستمری؛ در صورت مطالبه معوقات، آن را جداگانه و روشن درج کنید.
- دادخواست و پیوستها را از طریق درگاه خدمات قضایی یا دفتر خدمات الکترونیک قضایی، طبق مسیر ثبتِ اعلامشده برای دیوان، ارسال و هزینه را پرداخت کنید.
- شماره پرونده و شعبه را پیگیری کنید و پاسخها، اخطارها و ابلاغهای دیوان را در ثنا بهموقع ببینید.
- توضیحات و مدارک تکمیلی را در مهلت مقرر بفرستید؛ اگر شعبه جلسه، کارشناسی یا بررسی پزشکی تعیین کرد، حاضر شوید و مدارک خواستهشده را ارائه کنید.
- رأی بدوی را دریافت و مفاد آن و راه اعتراض درجشده در رأی را بررسی کنید.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، حجم مدارک، نیاز به استعلام یا کارشناسی و تراکم شعبه، از چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی؛ زمان قطعی قابل تضمین نیست.
پس از رأی: رأی شعبه بدوی در مهلت مقرر قابل تجدیدنظرخواهی در شعبه تجدیدنظر دیوان است؛ مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است. فرجامخواهی عمومی پیشبینی نشده، اما طرق فوقالعاده اعتراض فقط در موارد و شرایط قانونی ممکن است. پس از قطعیت، اجرای رأی از واحد اجرای احکام دیوان پیگیری میشود؛ شماره پرونده، رأی قطعی و درخواست اجرای آن را ارائه کنید. اگر رأی صرفاً الزام به رسیدگی باشد، ممکن است برای دریافت نتیجه نهایی لازم باشد تصمیم بعدی سازمان را نیز پیگیری یا بهموقع جداگانه اعتراض کنید.
⚠ اشتباههای رایج:
- از دست دادن مهلت اعتراض یا نداشتن مدرک روشن از تاریخ ابلاغ رأی.
- نوشتن خواسته کلی، بدون تعیین رأی یا تصمیم مورد اعتراض و اقدام مشخصی که از سازمان خواسته میشود.
- نپیوستن سوابق بیمهای، مدارک پزشکی یا رسیدِ درخواست اداری و تصور اینکه دیوان همه مدارک را خودکار از سازمان دریافت میکند.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- فقدان سابقه یا شرایط قانونی لازم ⇐ درخواست بررسی کامل سوابق بیمهای و ارائه اسناد اشتغال و پرداخت حق بیمه
- عدم احراز ازکارافتادگی یا استحقاق بازمانده ⇐ استناد به مدارک پزشکی، نظر مرجع پزشکی صالح و اسناد رابطه وراثتی یا تکفل
- خارج بودن شکایت از مهلت قانونی ⇐ ارائه تاریخ ابلاغ و توضیح درباره تاریخ آگاهی یا وجود عذر قانونی، در صورت وجود
⏳ مهلت
برای شکایت اشخاص در دیوان عدالت اداری، مهلت اصولاً سه ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم قطعی است؛ در موارد خاص یا با وجود مقررات استثنایی، بررسی موردی لازم است.
💡 نکته
پیش از ثبت، متن رأی و تاریخ ابلاغ را بررسی کنید؛ اعتراض به رأی قطعی و مطالبه معوقات ممکن است خواستهها و مدارک جداگانه بخواهد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «کار و رفاه اجتماعی» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
