← صفحهٔ کاملِ «الزام به انجام عمل معین طبق قانون»
🧭 کمک کن: الزام به انجام عمل معین طبق قانون
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر انجامِ عمل در حدودِ وظایفِ قانونیِ دستگاه نباشد ⇒ الزامِ آن دستگاه به انجامِ عمل قابلِ درخواست نیست.
- اگر درخواستِ انجامِ عمل به دستگاه ارائه نشده باشد و تکلیف به اقدام احراز نشود ⇒ ابتدا درخواستِ رسمی به دستگاه ارائه شود.
- اگر خواسته مبهم یا ناظر به تصمیمِ مرجعِ خارج از صلاحیتِ دیوان باشد ⇒ خواسته و مرجعِ رسیدگی باید اصلاح شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
اسناد و مدارکِ پیوست، مکاتبات و رسیدهای ثبت، استعلام از دستگاهِ طرفِ شکایت، پرونده و سوابقِ اداری
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- شعبه بدوی دیوان عدالت اداری، مشروط به اینکه خواسته، الزام دستگاه یا مأمور مشمول صلاحیت دیوان به انجام تکلیف قانونیِ اداری باشد؛ ابطال مقرره عمومی در صلاحیت هیئت عمومی دیوان است.
- دادگاهِ کدام شهر
- دیوان عدالت اداری در تهران؛ ثبت الکترونیکی دادخواست از سراسر کشور.
- پیش از طرحِ دعوا
- ارائه درخواست به دستگاه مربوط و دریافت رسید؛ در صورت سکوت، اصولاً گذشت سه ماه، مگر مهلت خاص قانونی یا فوریت موضوع.
- اعتراض به رأی
- رأی شعبه بدوی ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج، در شعب تجدیدنظر دیوان قابل اعتراض است؛ رأی هیئت عمومی تجدیدنظرخواهی عادی ندارد.
- مستند
- مواد ۱۰، ۱۱، ۱۲، ۱۶ و ۶۵ قانون دیوان عدالت اداری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ دادخواستِ دیوان عدالت اداری برای اعتراض به تصمیم یا اقدام اداری، درخواست ابطال مصوبهٔ عامالشمول، یا الزام به اجرای تصمیم قطعی؛ اعلام تعارض یا مشابهت آراء با درخواستِ ویژه و فقط در حدود اشخاص و شرایط مقرر در قانون. اعتراض به رأی مرجع اختصاصی دولتی نیز معمولاً با دادخواست انجام میشود.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ ابلاغ و کارشناسی، در صورت لزوم؛ حقالوکاله در صورت داشتن وکیل. هزینه و شرایط ثبت درخواستهای ویژه، از جمله اعلام تعارض یا مشابهت آراء، تابع مقررات مربوط است.
- موضوع را مشخص کنید: تصمیم یا رأی موردی، مصوبهٔ عامالشمول، خودداری از اجرای تصمیم قطعی، یا درخواست ویژهٔ مربوط به آراء.
- مدارک و مستندات را جمعآوری کنید و اگر به تصمیم یا رأی اعتراض دارید، نسخهٔ کامل و تاریخ ابلاغ آن را تهیه کنید.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید و اطلاعات و راههای دریافت ابلاغ را کنترل کنید.
- دادخواست یا درخواست را از مسیر رسمی ثبت، خواسته را روشن و مستندات را پیوست کنید و هزینهٔ مقرر را بپردازید.
- ابلاغهای رفع نقص و ارجاع را پیگیری کنید؛ در مهلت تعیینشده نقص دادخواست را برطرف کنید.
- حسب نوع پرونده، پاسخ طرف شکایت، توضیحات مرجع اداری، تبادل لوایح یا تشکیل جلسه بررسی میشود؛ رسیدگی ممکن است بدون جلسه انجام شود.
- اگر بررسی فنی یا تخصصی لازم باشد، موضوع به کارشناس ارجاع میشود و هزینهٔ آن طبق تعرفه و دستور مرجع پرداخت میگردد.
- رأی یا تصمیم صادرشده را از طریق ثنا دریافت و مهلت و امکان اعتراض را از متن ابلاغ و مقررات مربوط بررسی کنید.
مدتِ تقریبی: چند ماه تا بیش از یک سال تا تصمیم یا رأی بدوی، بسته به پرونده، نوع مرجع رسیدگی، تبادل لوایح، کارشناسی و حجم کار دیوان؛ درخواستهای هیئت عمومی ممکن است زمان بیشتری ببرد.
پس از رأی: امکان تجدیدنظرخواهی، قطعی بودن یا رسیدگی در هیئت عمومی به نوع رأی و مقررات خاص آن بستگی دارد؛ مهلت و مرجع اعتراض را از ابلاغ رأی و قانون حاکم بر همان نوع پرونده بررسی کنید. پس از قطعیت، اجرای رأی از مسیر قانونی دیوان پیگیری میشود و در صورت استنکاف مرجع اداری، میتوان درخواست پیگیری اجرای حکم کرد. رأی هیئت عمومی دربارهٔ ابطال مصوبه، تابع آثار و زمان اجرای مقرر در قانون است.
⚠ اشتباههای رایج:
- اعتراض به تصمیم یا رأی پس از پایان مهلت قانونی، بدون توجه به تاریخ ابلاغ و مقررات ویژهٔ همان نوع پرونده
- درخواست ابطال مصوبهٔ عام بهجای اعتراض به تصمیم فردی، یا برعکس
- نوشتن خواستهٔ مبهم و نپیوست کردن رأی، مصوبه، مدرک ابلاغ یا مکاتبات مؤثر
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- انجامِ عمل در صلاحیت یا وظایفِ دستگاه نیست ⇐ مستندِ قانونیِ تعیینکنندهٔ وظیفه و مکاتباتِ مربوط ارائه شود.
- مدارک یا شرایطِ متقاضی کامل نیست ⇐ مدارکِ لازم ارائه و در صورتِ امکان نقصِ اعلامشده رفع شود.
- دستگاه درخواست را رد نکرده و در حالِ رسیدگی است ⇐ تاریخِ درخواست، مدتِ پیگیری و پاسخها یا نبودِ پاسخ مستند شود.
💡 نکته
برای ابطال مصوبهٔ عامالشمول، متن دقیق مصوبه و جهت مغایرت آن با قانون یا شرع را روشن و مستند بنویسید.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «تالارِ گفتگو» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
