🧭 کمک کن: عرضه غیر مجاز ماهی ها و آبزیان خلیج فارس و دریای خزر و مرداب ها، رودگاه ها، خلیج ها، مصب ها و رودخانه های مربوط به آن
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر رفتار صرفاً نگهداری یا حمل باشد و عرضهای احراز نشود ⇒ عنوان شکایت باید با رفتار اثباتشده تطبیق داده شود.
- اگر عرضه با مجوزها و رعایت مقررات مربوط انجام شده باشد ⇒ صرف عرضه برای اثبات غیرمجاز بودن کافی نیست.
- اگر منشأ آبزیان یا هویت عرضهکننده روشن نباشد ⇒ مدارک منشأ، مشخصات محل، شاهد یا سرنخ قابل پیگیری ارائه شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
گزارش ضابطان و مأموران ذیربط، عکس و فیلم، فاکتور و رسید، شهادت شهود، صورتجلسهٔ کشف یا توقیف، استعلام از مرجع مسئول منابع آبزی، بررسی مجوزها و اسناد منشأ، تحقیق محلی، کارشناسی در صورت نیاز
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- صرف «عرضه غیرمجاز آبزیان» برای تعیین مرجع کیفری کافی نیست. اگر عرضه، مشمول جرم خاص با مجازات درجه هفت یا هشت باشد، دادگاه صلح؛ در مجازات شدیدتر، دادسرا و سپس دادگاه کیفری دو؛ در تخلف صرفاً صنفی یا بهداشتی، مرجع اختصاصی مربوط. تعیین قطعی با اطلاعات موجود: نامطمئن.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل عرضه؛ در فرض تخلف صنفی یا بهداشتی، مرجع صالح همان حوزه.
- پیش از طرحِ دعوا
- احراز منشأ غیرقانونی آبزی، گونه ممنوعه یا نوع مجوز نقضشده؛ حسب مورد گزارش شیلات، محیطزیست، دامپزشکی یا بازرسی صنفی.
- اعتراض به رأی
- تابع عنوان احرازشده است؛ در دادگاه صلح، جرم عمدی مستوجب حبس درجه هفت قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان، ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج است؛ سایر جرائم درجه هفت و هشت اصولاً قطعیاند. مسیر اعتراض به تصمیم مرجع غیرقضایی بدون تعیین نوع تخلف: نامطمئن.
- مستند
- قانون حفاظت و بهرهبرداری از منابع آبزی جمهوری اسلامی ایران؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲؛ مواد ۳۴۰، ۴۲۷ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری؛ مستند جرم مستقلِ عرضه با این عنوان کلی: نامطمئن.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ شکواییه برای درخواست تعقیب کیفری؛ در صورت مطالبهٔ خسارت، دادخواستِ ضرر و زیان ناشی از جرم یا دعوای حقوقی جداگانه. گزارش مأمور یا صورتجلسهٔ ضابط نیز میتواند مبنای شروع رسیدگی باشد.
هزینهها: هزینهٔ ثبت و ابلاغ طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ کارشناسی یا بررسی فنی در صورت ارجاع؛ هزینهٔ تهیهٔ مدارک و گواهیها؛ حقالوکاله در صورت داشتن وکیل. مطالبهٔ خسارت ممکن است هزینهٔ دادرسی جداگانه داشته باشد.
- موضوع را دقیق مشخص کنید: نوع شکار یا صید، محل و زمان، نداشتن یا تجاوز از پروانه، یا رفتار منتسب به مأمور.
- مدارک و قرائن را گردآوری کنید؛ از جمله پروانه، گزارش مأمور، عکس، فیلم، مشخصات شاهدان و مستندات مربوط به محل و زمان.
- در ثنا ثبتنام کنید و شکواییهٔ روشن و مستند را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ در موارد فوری، موضوع را به ضابط یا مرجع قضایی نیز گزارش دهید.
- ابلاغهای ثنا را پیگیری کنید و برای ارائهٔ توضیح، معرفی شاهد یا تحویل اصل مدارک در موعد مقرر آماده باشید.
- حسب مورد، مرجع رسیدگی تحقیقات، استعلام، معاینهٔ محل یا کارشناسی انجام میدهد؛ در پروندهٔ مأمور، سمت و وظیفهٔ قانونی او و عمدیبودن رفتار نیز بررسی میشود.
- در جلسه یا هنگام اخذ توضیح، ادله را ارائه کنید و اگر خسارت میخواهید، آن را بهموقع و با تشریفات قانونی مطالبه کنید.
- رأی یا تصمیم نهایی را از طریق ثنا دریافت و مهلت اعتراض را بررسی کنید.
مدتِ تقریبی: چند ماه تا رأی بدوی، بسته به پرونده، نیاز به کارشناسی، دسترسی به شهود و حجم کار مرجع رسیدگی؛ مهلت قطعی و یکسانی قابل تضمین نیست.
پس از رأی: مهلت معمول اعتراض برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است؛ مرجع اعتراض و قابلیت تجدیدنظر به نوع رأی و مقررات حاکم بستگی دارد و برخی آرا ممکن است قطعی باشند. رأی قابل اعتراض در مرجع بالاتر صالح رسیدگی میشود. پس از قطعیت، اجرای مجازات از طریق واحد اجرای احکام کیفری انجام میشود؛ وصول خسارت نیازمند حکم قابل اجرا و پیگیری اجرای آن است.
⚠ اشتباههای رایج:
- ثبت شکایت با عنوان کلی، بدون توضیح دقیق رفتار، زمان، محل و دلیل انتساب آن.
- فرضکردن اینکه هر اتهام مربوط به مأمور محیط زیست حتماً در صلاحیت دادگاه صلح است.
- از دستدادن ابلاغها و مهلت اعتراض، یا تصور اینکه شکایت کیفری بهتنهایی خسارت را وصول میکند.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- آبزیان از منبع مجاز تهیه شدهاند ⇐ درخواست بررسی اسناد منشأ و استعلام از مرجع صادرکنندهٔ مجوز
- عرضه انجام نشده و کالا فقط نگهداری یا حمل میشده است ⇐ ارائهٔ شواهد مربوط به محل، شیوه و قرائن عرضه
- هویت عرضهکننده احراز نشده است ⇐ ارائهٔ مشخصات محل کسب، تصاویر، اسناد معامله و شهادت شهود
💡 نکته
دربارهٔ گزارش خلاف واقع یا اعلامنکردن جرم، عنوان دقیق اتهام و صلاحیت مرجع را پیش از ثبت بررسی کنید؛ صرف اختلاف با گزارش مأمور، جرم را ثابت نمیکند.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «موارد اختلافی — یک موضوع، رأیهای متفاوتِ شعبهها» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
