← صفحهٔ کاملِ «افترا به مقامات، نهادها، ارگان ها و هر یک از افراد کشور به وسیله مطبوعات»
🧭 کمک کن: افترا به مقامات، نهادها، ارگان ها و هر یک از افراد کشور به وسیله مطبوعات
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر انتسابِ صریحِ امرِ مجرمانه به شخص یا نهاد معین وجود نداشته باشد ⇒ عنوان افترا ممکن است صدق نکند.
- اگر رسانه مشمول مقررات مطبوعات نباشد ⇒ عنوان و مسیر رسیدگی ممکن است متفاوت باشد.
- اگر شاکی خودِ شخص یا نمایندهٔ مجازِ شخص حقوقیِ زیاندیده نباشد ⇒ سمت او باید بررسی شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
نسخهٔ نشریه، تصویر یا فایل مطلب، استعلام دربارهٔ مشخصات نشریه و مسئولان آن، اسناد مربوط به سمت شاکی، ارجاع به کارشناسی در صورت لزوم، تحقیقات و سایر قرائن و امارات
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادسرای عمومی و انقلاب برای تحقیقات مقدماتی ⇐ دادگاه کیفری یک با حضور هیئت منصفه و رسیدگی علنی؛ نه دادگاه صلح، مشروط به احراز وصف جرم مطبوعاتی.
- دادگاهِ کدام شهر
- دادگاه کیفری یکِ مرکز استانِ محل وقوع جرم؛ محل انتشار مطلب ملاک است، نه صرف محل اقامت شاکی یا دسترسی به نشریه.
- پیش از طرحِ دعوا
- شکایت شاکی خصوصی و ارائه نسخه نشریه یا مستند انتشار؛ حفظ و مستندسازی مطلب مفید است.
- اعتراض به رأی
- رأی دادگاه قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ رأی یا انقضای مهلت واخواهی است.
- مستند
- مواد ۶ و ۳۰ قانون مطبوعات؛ مواد ۳۰۵، ۳۱۰، ۴۲۸ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ شکواییه؛ برای آغاز رسیدگی کیفری، شکواییه علیه مسئولان احتمالی انتشار در دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت میشود. اظهارنامه جایگزین شکواییه نیست. این موارد اصولاً در صلاحیت عادی دادگاه صلح نیستند و باید از مسیر کیفریِ جرائم مطبوعاتی پیگیری شوند.
هزینهها: هزینه ثبت شکواییه و ابلاغ طبق تعرفهٔ روز؛ هزینه احتمالی کارشناسی یا بررسی فنی طبق نظر مرجع رسیدگی؛ حقالوکاله در صورت داشتن وکیل. هزینه دادرسیِ دادخواست مطالبه خسارت، در صورت طرح آن، جداگانه محاسبه میشود.
- مدارک و مشخصات نشریه، شماره یا تاریخ انتشار، صفحه و متن یا تصویر مورد اعتراض را گردآوری و نسخههای قابل استناد را حفظ کنید.
- در صورت نداشتن حساب کاربری، در ثنا ثبتنام کنید و احراز هویت شوید.
- شکواییه را با شرح دقیق مطلب، زمان و محل انتشار، دلیل اعتراض و مشخصات مشتکیعنه تا حد امکان، از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید.
- ابلاغهای ثنا را پیگیری کنید؛ دادسرا ممکن است توضیح بخواهد، دلایل را بررسی کند یا پرونده را برای بررسی فنی ارجاع دهد.
- پس از تحقیقات مقدماتی، در صورت صدور کیفرخواست، پرونده به دادگاه کیفری یک ارجاع میشود؛ رسیدگی به جرائم مطبوعاتی با حضور هیئت منصفه و بهصورت علنی انجام میشود، مگر موارد استثنایی قانونی.
- در جلسه، دلایل و مستندات را ارائه و به پرسشهای دادگاه پاسخ دهید؛ رأی صادر و از طریق ثنا ابلاغ میشود.
مدتِ تقریبی: چند ماه تا بیش از یک سال؛ بسته به پرونده، تحقیقات، ارجاع کارشناسی، محل رسیدگی و زمان تشکیل جلسه متغیر است.
پس از رأی: رأی را از طریق ثنا پیگیری کنید. آرای جرائم مطبوعاتی طبق مقررات مربوط قابل رسیدگی در دیوان عالی کشور است؛ مهلت اعتراض اصولاً برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است، مگر حکم خاص دیگری حاکم باشد. پس از قطعیت، اجرای مجازات از طریق اجرای احکام کیفری پیگیری میشود؛ مطالبه خسارت خصوصی ممکن است نیازمند طرح دعوای جداگانه باشد.
⚠ اشتباههای رایج:
- ثبت شکایت صرفاً علیه نام نشریه، بدون ذکر اشخاص مسئولِ قابل شناسایی یا توضیح نقش هر یک.
- ارائه تصویر بریده یا ناقص مطلب، بدون ذکر شماره، تاریخ و مشخصات انتشار.
- یکی دانستن هر محتوای ناخوشایند یا خلافعرف با جرم مطبوعاتی، بدون توضیح دقیق عنوان و دلیل شکایت.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- مطلب صرفاً نقلقول یا گزارش بوده است ⇐ متن کامل، نحوهٔ بیان و انتساب اتهام بهعنوان واقعیت بررسی شود.
- اتهام به شخص یا نهاد معین منتسب نشده است ⇐ عبارت دقیق و قرائن شناساییِ هدف در متن ارائه شود.
- مطالب بر پایهٔ سند و دلیل منتشر شده است ⇐ وجود و کفایت مستندات و انطباق آنها با مطلب بررسی شود.
💡 نکته
نسخه کامل و دستنخورده مطلب و مشخصات دقیق انتشار را نگه دارید؛ حذف یا ویرایش محتوا را نیز با تاریخ و نشانی ثبت کنید.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
