← صفحهٔ کاملِ «پرداخت حقوق کارگر به میزان کمتر از حداقل مزد تعیین شده»
🧭 کمک کن: پرداخت حقوق کارگر به میزان کمتر از حداقل مزد تعیین شده
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر رابطه کارگری و کارفرمایی قابل احراز نباشد ⇒ ابتدا مدارکِ اشتغال و دریافت مزد تهیه شود.
- اگر دوره و مبلغ پرداختی روشن نباشد ⇒ فیشها، رسیدها یا گردش حساب برای تعیین اختلاف ارائه شود.
- اگر منظور مطالبه مابهالتفاوت مزد باشد ⇒ آن مطالبه جداگانه از مسیر مراجع حل اختلاف کار پیگیری شود؛ شکایت کیفری بهتنهایی جایگزین آن نیست.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد و اسناد پرداخت، سوابق بیمه، مکاتبات، شهادت همکاران، بازرسی و گزارش مرجع کار، استعلام از سازمان تأمین اجتماعی
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح، مستقیماً و بدون دادسرا؛ برای مطالبهٔ کسری مزد و مزایای قانونی، هیئت تشخیص و سپس هیئت حل اختلاف کار.
- دادگاهِ کدام شهر
- در شکایت کیفری، محل وقوع تخلف، معمولاً محل کارگاه؛ در مطالبهٔ کسری مزد، ادارهٔ تعاون، کار و رفاه اجتماعی محل کارگاه.
- پیش از طرحِ دعوا
- تهیهٔ مدارک رابطهٔ کار، مدت و ساعات کار، اسناد پرداخت و مصوبهٔ حداقل مزدِ سال مربوط؛ گزارش بازرسی کار مفید است. رأی قبلی هیئت کار، شرط عمومی شکایت کیفری نیست.
- اعتراض به رأی
- رأی کیفریِ مبتنی بر جزای نقدی نسبیِ درجهٔ هفت، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان، ظرف بیست روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج است. اعتراض به رأی هیئت تشخیص ظرف پانزده روز نزد هیئت حل اختلاف؛ رأی قطعی هیئت حل اختلاف قابل شکایت در دیوان عدالت اداری، برای اشخاص داخل کشور ظرف سه ماه و خارج کشور ظرف شش ماه از ابلاغ است.
- مستند
- مادهٔ ۴۱ و تبصرهٔ آن و مواد ۱۵۷، ۱۵۹ و ۱۷۴ قانون کار؛ رأی وحدت رویهٔ شمارهٔ ۷۵۹ دربارهٔ درجهٔ جزای نقدی نسبی؛ مادهٔ ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ مواد ۱۰ و ۱۶ قانون دیوان عدالت اداری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای رفتارهای جرمانگاریشده: شکواییه یا گزارشِ جرم؛ برای مطالبهٔ حق بیمه یا اعتراض به سابقه و مزایا: حسب موضوع، دادخواست به مرجع کار یا دیوان عدالت اداری؛ برای اعتراض به تصمیم یا مطالبه از سازمان تأمین اجتماعی، مسیر اداریِ مقرر نیز ممکن است لازم باشد.
هزینهها: هزینهٔ ثبت و دادرسی طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ ابلاغ و کارشناسی در صورت لزوم؛ هزینهٔ پیگیری یا وکیل، در صورت استفاده. گزارش جرم بهتنهایی به معنای اثبات اتهام یا تضمین مطالبهٔ خسارت نیست.
- عنوان دقیق موضوع را مشخص کنید: جرم، اختلاف کارگر و کارفرما، یا اعتراض به تصمیم سازمان؛ هرکدام مسیر جداگانه دارد.
- مدارک و تاریخها را گردآوری و در صورت نیاز، پیش از طرح دعوا از سازمان یا کارفرما پاسخ کتبی بگیرید.
- برای پیگیری قضایی، در ثنا ثبتنام کنید و شکواییه یا دادخواست مناسب را از دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ گزارش را نیز میتوان به مرجع انتظامی یا قضایی اعلام کرد.
- در دعوای کار، ابتدا درخواست را به مرجع حل اختلاف کار صالح ارائه کنید؛ در اعتراض به تصمیم سازمان، تشریفات و مهلتهای ویژهٔ همان تصمیم را رعایت کنید.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری کنید و در صورت ارجاع به کارشناسی یا مطالبهٔ سند، در مهلت مقرر پاسخ دهید.
- در رسیدگی کیفری، تحقیقات مقدماتی و سپس تصمیم دادسرا یا ارجاع به دادگاه انجام میشود؛ در مراجع دیگر، جلسه و بررسی اسناد طبق مقررات همان مرجع است.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، نوع مرجع، نیاز به تحقیقات یا کارشناسی و اعتراض طرفین، از چند ماه تا بیشتر؛ مدت ثابت یا تضمینشدهای ندارد.
پس از رأی: مهلت و امکان اعتراض به رأی کیفری یا رأی مراجع کار و دیوان، با توجه به نوع رأی و مرجع صادرکننده متفاوت است؛ رأی قابل تجدیدنظر دادگاه صلح در مرجع تجدیدنظرِ مقرر قانونی پیگیری میشود. مهلت را از متن ابلاغیه و قانون مربوط بررسی کنید. اجرای حکم کیفری از اجرای احکام کیفری و اجرای محکومیت مالی از اجرای احکام مدنی پیگیری میشود؛ رأی مراجع کار و دیوان نیز از مسیر اجرایی مقرر برای همان مرجع اجرا میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- شکایت کیفری را بهجای دادخواست مطالبهٔ حق بیمه یا اعتراض به تصمیم سازمان ثبت میکنند.
- بدون تعیین دقیق رفتار، زمان، شخص مسئول و دلیل، شکایت کلی مطرح میکنند.
- ابلاغها و مهلت اعتراض یا مهلتهای ویژهٔ رسیدگی اداری را نادیده میگیرند.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- رابطه کارگری و کارفرمایی وجود نداشته است ⇐ قرارداد، سوابق بیمه، پرداختها و شهادت همکاران برای اثبات رابطه ارائه شود.
- مبلغ پرداختی شامل مزایا یا پرداختهای دیگر بوده است ⇐ اجزای مزد و پرداختها با اسناد و مقررات مزد همان دوره بررسی شود.
- کارگر تماموقت یا در تمام دوره مشغول نبوده است ⇐ ساعات و دوره اشتغال با اسناد حضور و غیاب و گواهی همکاران روشن شود.
💡 نکته
عنوانهای این دسته مسیر واحد ندارند؛ پیش از ثبت، مشخص کنید خواستهتان مجازاتِ مرتکب، دریافت حق بیمه، یا اعتراض به تصمیم سازمان است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «کار و رفاه اجتماعی» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
