← صفحهٔ کاملِ «به کار گماردن افراد کمتر از پانزده سال تمام توسط کارفرما»
🧭 کمک کن: به کار گماردن افراد کمتر از پانزده سال تمام توسط کارفرما
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر سن فرد در زمان اشتغال پانزده سال تمام یا بیشتر بوده باشد ⇒ عنوانِ بهکارگماردن فرد کمتر از پانزده سال قابل انطباق نیست.
- اگر اشتغال در کارگاه یا رابطهٔ کاریِ مشمول قانون کار احراز نشود ⇒ شمول قانون کار باید جداگانه بررسی شود.
- اگر هویت کارفرما یا محل اشتغال معلوم نباشد ⇒ پیش از ثبت شکایت، اطلاعات شناسایی و نشانی تکمیل شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
تصویر مدرک هویتی و تاریخ تولد، قرارداد یا اسناد پرداخت و سایر قرائن اشتغال، شهادت شهود، تحقیق و بازرسی از محل کار، گزارش بازرس کار، استعلام از مراجع مربوط
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح؛ رسیدگی مستقیم کیفری، بدون ارجاع ابتدایی به دادسرا؛ با فرض شمول قانون کار بر رابطه کاری.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل بهکارگماردن فرد کمتر از پانزده سال تمام.
- پیش از طرحِ دعوا
- تهیه مدارک سن و ادله اشتغال؛ گزارش بازرسی کار مفید است، اما شرط الزامی شکایت نیست.
- اعتراض به رأی
- در فرض مجازاتِ صرفاً جزای نقدی نسبی، رأی قطعی است؛ اگر بهسبب تکرار، مجازات قانونی حبس درجه هفت باشد، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان، ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج است.
- مستند
- مواد ۷۹ و ۱۷۶ قانون کار؛ بند ۱۰ و تبصره ۵ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲؛ ماده ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای رفتارهای جرمانگاریشده: شکواییه یا گزارشِ جرم؛ برای مطالبهٔ حق بیمه یا اعتراض به سابقه و مزایا: حسب موضوع، دادخواست به مرجع کار یا دیوان عدالت اداری؛ برای اعتراض به تصمیم یا مطالبه از سازمان تأمین اجتماعی، مسیر اداریِ مقرر نیز ممکن است لازم باشد.
هزینهها: هزینهٔ ثبت و دادرسی طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ ابلاغ و کارشناسی در صورت لزوم؛ هزینهٔ پیگیری یا وکیل، در صورت استفاده. گزارش جرم بهتنهایی به معنای اثبات اتهام یا تضمین مطالبهٔ خسارت نیست.
- عنوان دقیق موضوع را مشخص کنید: جرم، اختلاف کارگر و کارفرما، یا اعتراض به تصمیم سازمان؛ هرکدام مسیر جداگانه دارد.
- مدارک و تاریخها را گردآوری و در صورت نیاز، پیش از طرح دعوا از سازمان یا کارفرما پاسخ کتبی بگیرید.
- برای پیگیری قضایی، در ثنا ثبتنام کنید و شکواییه یا دادخواست مناسب را از دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ گزارش را نیز میتوان به مرجع انتظامی یا قضایی اعلام کرد.
- در دعوای کار، ابتدا درخواست را به مرجع حل اختلاف کار صالح ارائه کنید؛ در اعتراض به تصمیم سازمان، تشریفات و مهلتهای ویژهٔ همان تصمیم را رعایت کنید.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری کنید و در صورت ارجاع به کارشناسی یا مطالبهٔ سند، در مهلت مقرر پاسخ دهید.
- در رسیدگی کیفری، تحقیقات مقدماتی و سپس تصمیم دادسرا یا ارجاع به دادگاه انجام میشود؛ در مراجع دیگر، جلسه و بررسی اسناد طبق مقررات همان مرجع است.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، نوع مرجع، نیاز به تحقیقات یا کارشناسی و اعتراض طرفین، از چند ماه تا بیشتر؛ مدت ثابت یا تضمینشدهای ندارد.
پس از رأی: مهلت و امکان اعتراض به رأی کیفری یا رأی مراجع کار و دیوان، با توجه به نوع رأی و مرجع صادرکننده متفاوت است؛ رأی قابل تجدیدنظر دادگاه صلح در مرجع تجدیدنظرِ مقرر قانونی پیگیری میشود. مهلت را از متن ابلاغیه و قانون مربوط بررسی کنید. اجرای حکم کیفری از اجرای احکام کیفری و اجرای محکومیت مالی از اجرای احکام مدنی پیگیری میشود؛ رأی مراجع کار و دیوان نیز از مسیر اجرایی مقرر برای همان مرجع اجرا میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- شکایت کیفری را بهجای دادخواست مطالبهٔ حق بیمه یا اعتراض به تصمیم سازمان ثبت میکنند.
- بدون تعیین دقیق رفتار، زمان، شخص مسئول و دلیل، شکایت کلی مطرح میکنند.
- ابلاغها و مهلت اعتراض یا مهلتهای ویژهٔ رسیدگی اداری را نادیده میگیرند.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- رابطهٔ کاری یا اشتغال احراز نمیشود ⇐ اسناد پرداخت، پیامها، شهادت شهود و بازرسی از محل کار ارائه و درخواست شود
💡 نکته
عنوانهای این دسته مسیر واحد ندارند؛ پیش از ثبت، مشخص کنید خواستهتان مجازاتِ مرتکب، دریافت حق بیمه، یا اعتراض به تصمیم سازمان است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
