🧭 کمک کن: ارجاع هر نوع کار اضافی، انجام کار در شب کارهای سخت و زیان آور و خطرناک و حمل بار با دست به کارگر نوجوان توسط کارفرما
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر سن کارگر هنگام کار کمتر از ۱۵ سال باشد ⇒ موضوع ممکن است مشمول منع بهکارگیری کودک باشد و عنوان شکایت باید متناسب با واقعیت بررسی شود.
- اگر ادعا مربوط به کار شبانه باشد ⇒ زمان واقعی انجام کار باید با مدرک یا شاهد مشخص شود.
- اگر ادعا مربوط به کار سخت، زیانآور یا خطرناک باشد ⇒ نوع کار و شرایط محیطی آن باید برای تطبیق با ممنوعیت قانونی روشن شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد و سوابق کاری، ثبت ورود و خروج و برنامه شیفت، پیامها و دستورهای کاری، شهادت شهود، گزارش بازرس کار، تحقیق محلی، مدارک پزشکی و ارجاع به کارشناس در صورت لزوم
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح؛ رسیدگی مستقیم و بدون کیفرخواست، به جرم تعزیری درجه هفت.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع ارجاع کار ممنوع به نوجوان؛ اصولاً محل کارگاه.
- پیش از طرحِ دعوا
- گزارش بازرسی کار، مدارک سن نوجوان و مستندات نوع و ساعات کار مفید است؛ مراجعه به مراجع حل اختلاف کار شرط نیست.
- اعتراض به رأی
- در فرض عادیِ مجازات جزای نقدی نسبی، رأی قطعی است؛ در فرض تکرارِ مشمول مجازات قانونی حبس درجه هفت، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان، ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج از کشور از ابلاغ.
- مستند
- مواد ۸۳ و ۱۷۶ قانون کار؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ مواد ۳۱۰، ۳۴۰ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای رفتارهای جرمانگاریشده: شکواییه یا گزارشِ جرم؛ برای مطالبهٔ حق بیمه یا اعتراض به سابقه و مزایا: حسب موضوع، دادخواست به مرجع کار یا دیوان عدالت اداری؛ برای اعتراض به تصمیم یا مطالبه از سازمان تأمین اجتماعی، مسیر اداریِ مقرر نیز ممکن است لازم باشد.
هزینهها: هزینهٔ ثبت و دادرسی طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ ابلاغ و کارشناسی در صورت لزوم؛ هزینهٔ پیگیری یا وکیل، در صورت استفاده. گزارش جرم بهتنهایی به معنای اثبات اتهام یا تضمین مطالبهٔ خسارت نیست.
- عنوان دقیق موضوع را مشخص کنید: جرم، اختلاف کارگر و کارفرما، یا اعتراض به تصمیم سازمان؛ هرکدام مسیر جداگانه دارد.
- مدارک و تاریخها را گردآوری و در صورت نیاز، پیش از طرح دعوا از سازمان یا کارفرما پاسخ کتبی بگیرید.
- برای پیگیری قضایی، در ثنا ثبتنام کنید و شکواییه یا دادخواست مناسب را از دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ گزارش را نیز میتوان به مرجع انتظامی یا قضایی اعلام کرد.
- در دعوای کار، ابتدا درخواست را به مرجع حل اختلاف کار صالح ارائه کنید؛ در اعتراض به تصمیم سازمان، تشریفات و مهلتهای ویژهٔ همان تصمیم را رعایت کنید.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری کنید و در صورت ارجاع به کارشناسی یا مطالبهٔ سند، در مهلت مقرر پاسخ دهید.
- در رسیدگی کیفری، تحقیقات مقدماتی و سپس تصمیم دادسرا یا ارجاع به دادگاه انجام میشود؛ در مراجع دیگر، جلسه و بررسی اسناد طبق مقررات همان مرجع است.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، نوع مرجع، نیاز به تحقیقات یا کارشناسی و اعتراض طرفین، از چند ماه تا بیشتر؛ مدت ثابت یا تضمینشدهای ندارد.
پس از رأی: مهلت و امکان اعتراض به رأی کیفری یا رأی مراجع کار و دیوان، با توجه به نوع رأی و مرجع صادرکننده متفاوت است؛ رأی قابل تجدیدنظر دادگاه صلح در مرجع تجدیدنظرِ مقرر قانونی پیگیری میشود. مهلت را از متن ابلاغیه و قانون مربوط بررسی کنید. اجرای حکم کیفری از اجرای احکام کیفری و اجرای محکومیت مالی از اجرای احکام مدنی پیگیری میشود؛ رأی مراجع کار و دیوان نیز از مسیر اجرایی مقرر برای همان مرجع اجرا میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- شکایت کیفری را بهجای دادخواست مطالبهٔ حق بیمه یا اعتراض به تصمیم سازمان ثبت میکنند.
- بدون تعیین دقیق رفتار، زمان، شخص مسئول و دلیل، شکایت کلی مطرح میکنند.
- ابلاغها و مهلت اعتراض یا مهلتهای ویژهٔ رسیدگی اداری را نادیده میگیرند.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- کار انجامشده مشمول کار شبانه یا سخت و خطرناک نبوده است ⇐ شرح وظایف، ساعات واقعی و شرایط محیط کار با گزارش بازرسی و نظر کارشناس بررسی شود.
- نوجوان بار را حمل نکرده یا حمل بار با دست نبوده است ⇐ شهادت شهود، تصاویر، دستورهای کاری و گزارش بازرسی ارائه شود.
- سن کارگر در زمان کار کمتر از ۱۸ سال نبوده است ⇐ مدرک هویتی و سن او در تاریخهای مورد شکایت ارائه شود.
💡 نکته
عنوانهای این دسته مسیر واحد ندارند؛ پیش از ثبت، مشخص کنید خواستهتان مجازاتِ مرتکب، دریافت حق بیمه، یا اعتراض به تصمیم سازمان است.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «کار و رفاه اجتماعی» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
