← صفحهٔ کاملِ «توزیع محتویات مستهجن از طریق سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا حامل های داده»
🧭 کمک کن: توزیع محتویات مستهجن از طریق سامانه های رایانه ای یا مخابراتی یا حامل های داده
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر توزیع محتوا و انتساب آن به شخص معین قابل اثبات نباشد ⇒ مشخصات فنی، نشانیها و زمانهای موجود را برای شناسایی مرتکب ارائه کنید.
- اگر محتوا یا پیامهای توزیع در دسترس است ⇒ از بازنشر آن خودداری و نشانی، زمان، تصویر صفحه و اطلاعات فنی موجود را حفظ کنید.
- اگر توزیع از طریق حساب یا گروه انجام شده است ⇒ شناسهٔ حساب/گروه و پیامهای مرتبط را بدون دستکاری حفظ کنید.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
مستندات الکترونیکی، تصویر صفحه و نشانی اینترنتی، پیامها و مکاتبات، بررسی فنی و کارشناسی ادلهٔ دیجیتال، استعلام از ارائهدهندگان خدمات و سامانههای مربوط، شهادت مطلعان
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادسرای عمومی و انقلاب، سپس دادگاه کیفری دو؛ عنوان عادی توزیع محتوای مستهجن رایانهای در صلاحیت دادگاه صلح نیست. اگر رفتار صرفاً مشمول حکم خاصِ ارسال به کمتر از ده نفر باشد، دادگاه صلح صالح است.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع توزیع؛ اگر محل وقوع جرم معلوم نباشد، دادسرای محل کشف تا تعیین مرجع صالح تحقیقات را انجام میدهد.
- پیش از طرحِ دعوا
- حفظ فایلها، پیامها، نشانیها و مشخصات حسابهای توزیعکننده؛ ثبت شکایت یا گزارش و درخواست بررسی پلیس فتا.
- اعتراض به رأی
- رأی دادگاه کیفری دو در دادگاه تجدیدنظر استان قابل تجدیدنظر است؛ برای مقیم ایران بیست روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ رأی.
- مستند
- ماده ۱۴ و تبصره ۲ آن از قانون جرایم رایانهای؛ مواد ۳۰۱، ۳۱۰، ۴۲۷، ۴۳۱ و ۶۶۵ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ شکواییه؛ برای اعلام جرم و درخواست تعقیب کیفری. اگر زیان مالی یا معنوی مستقلی وارد شده باشد، مطالبهٔ جبران خسارت نیز باید جداگانه و با رعایت تشریفات قانونی مطرح شود.
هزینهها: هزینهٔ ثبت و ابلاغ طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ کارشناسی فنی یا ادلهٔ دیجیتال، در صورت ارجاع، طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ وکیل اختیاری است. مطالبهٔ خسارت ممکن است هزینهٔ دادرسی جداگانه داشته باشد.
- مدارک و اطلاعات فنی را حفظ کنید: نشانی دقیق صفحه یا کانال، پیوند، نام کاربری، زمان مشاهده، تصویر صفحه و فایلهای اصلی؛ محتوا را بازنشر نکنید.
- در ثنا ثبتنام یا اطلاعات حساب را بهروز کنید و شکواییه را با شرح روشن رفتار، زمان، محل یا بستر وقوع و درخواست تحقیق تنظیم کنید.
- شکواییه را از دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید و رسید و شمارهٔ پرونده را نگه دارید.
- ابلاغهای ثنا را پیگیری کنید؛ مرجع تحقیق ممکن است توضیح، مدارک تکمیلی یا حضور شاکی را بخواهد.
- در صورت ارجاع، ادلهٔ دیجیتال و اطلاعات فنی را برای بررسی کارشناسی یا استعلام ارائه کنید؛ اصل ادله و زنجیرهٔ نگهداری آنها را حفظ کنید.
- پس از تحقیقات، دادسرا حسب مورد قرار مقتضی صادر میکند یا پرونده را با کیفرخواست به دادگاه کیفری صالح میفرستد.
- در جلسهٔ دادگاه حاضر شوید یا لایحه و مدارک تکمیلی را در مهلت مقرر ارائه کنید؛ دادگاه پس از رسیدگی رأی صادر میکند.
مدتِ تقریبی: از چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی، بسته به پرونده، حجم ادلهٔ دیجیتال، نیاز به کارشناسی و تراکم مرجع رسیدگی.
پس از رأی: قابلیت و مهلت اعتراض به رأی تابع نوع رأی و مجازات قانونی است؛ در موارد قابل تجدیدنظر، مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است و مرجع، دادگاه تجدیدنظر استان خواهد بود. قابلیت فرجامخواهی فقط در موارد مقرر قانونی وجود دارد. پس از قطعیت، اجرای مجازات از طریق اجرای احکام کیفری پیگیری میشود؛ جبران خسارت نیز نیازمند حکم یا پیگیری جداگانهٔ متناسب است.
⚠ اشتباههای رایج:
- تصور اینکه همهٔ جرایم رایانهایِ این دسته در صلاحیت دادگاه صلحاند؛ صلاحیت به عنوان اتهام و مجازات قانونی بستگی دارد.
- حذف محتوا یا نگهنداشتن پیوند، زمان و فایل اصلی، یا بازنشر محتوای مجرمانه بهعنوان مدرک.
- ذکر کلی اتهام بدون شرح رفتار، نشانی دقیق محتوا و توضیح نقش منتسبالیه.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- من محتوا را توزیع نکردهام ⇐ درخواست بررسی فنی برای احراز کنترل حساب، نشانیهای اتصال و سایر قرائن؛ محتوا مستهجن نیست ⇐ بررسی ماهیت و انطباق محتوا با تعریف قانونی توسط مرجع رسیدگی؛ فقط محتوا را دریافت کردهام و برای دیگری نفرستادهام ⇐ بررسی ادلهٔ مربوط به ارسال یا در دسترس قراردادن محتوا برای دیگران
💡 نکته
برای اثبات انتشار یا دسترسی، نشانی و زمان دقیق محتوا را ثبت کنید و فایلهای حساس را برای جمعآوری ادله بازنشر نکنید.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «جرائم رایانهای» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
