🧭 کمک کن: تخلف از مقررات قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران در اجرای وظایف محوله از سوی اشخاص مسئول تهیه اسناد و اطلاعات جهت ارائه به سازمان یا مسئول بررسی یا اظهار نظر یا تهیه گزارش یا تصدیق مستندات و اطلاعات
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر ارتباط سند یا اطلاعات با وظایف قانونی در بازار اوراق بهادار روشن نباشد ⇒ مستندات مربوط به سمت متهم و تکلیف او پیوست شود.
- اگر خلافواقعبودن یا تخلف از مقررات مستند نباشد ⇒ نسخه سند و قرائن اثباتکننده تهیه شود.
- اگر هویت یا نقش متهم معلوم نباشد ⇒ درخواست شناسایی و تحقیق از مرجع صالح مطرح شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
سند یا اطلاعات مورد شکایت، مکاتبات، گزارش کارشناسی یا تخصصی، استعلام از سازمان بورس و اوراق بهادار یا مرجع ذیربط، شهادت، تحقیقات مرجع قضایی
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح؛ اگر مقصود، تخلف مسئولان تهیه، بررسی یا اظهارنظر درباره اسناد و اطلاعات موضوع بند ۳ ماده ۴۹ قانون بازار اوراق بهادار باشد، رسیدگی مستقیم و بدون کیفرخواست است.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل انجام رفتار خلاف قانون یا محل اجرای تکلیفی که از انجام آن خودداری شده است.
- پیش از طرحِ دعوا
- مشخصکردن عنوان کامل رفتار، تکلیف قانونی شخص و اسناد تخلف؛ اعلام به سازمان بورس و اوراق بهادار مفید است. داوری بورس شرط شکایت کیفری نیست.
- اعتراض به رأی
- قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان؛ مهلت برای مقیم ایران بیست روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ رأی است.
- مستند
- بند ۳ ماده ۴۹ و ماده ۵۲ قانون بازار اوراق بهادار؛ ماده ۱۲ و تبصره ۵ آن از قانون شوراهای حل اختلاف ۱۴۰۲؛ مواد ۳۱۰ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ شکواییه؛ برای گزارش جرم و درخواست تعقیب، از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا مرجع انتظامی/قضایی؛ در جرایم عمومی، اعلام جرم نیز ممکن است. عنوان «دادگاه صلح» بهتنهایی مرجع این جرایم را تعیین نمیکند و صلاحیت به عنوان اتهام، مجازات قانونی و قانون خاص بستگی دارد.
هزینهها: هزینهٔ ثبت شکواییه و ابلاغ طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ احتمالی کارشناسی، ترجمه، استعلام یا نگهداری و بررسی ادله؛ حقالوکاله در صورت داشتن وکیل. در صورت مطالبهٔ ضرر و زیان، هزینهٔ دادرسیِ آن جداگانه محاسبه میشود.
- عنوان دقیق رفتار و قانون احتمالیِ حاکم را مشخص کنید؛ این نمونهها ممکن است مشمول قوانین بانکی، ارزی یا قاچاق ارز باشند.
- در ثنا ثبتنام کنید و شکواییه را با شرح زمان، مکان، اشخاص و نحوهٔ وقوع تنظیم کنید.
- اسناد و قرائن را ضمیمه کنید و شکواییه را از دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ در موارد فوری، گزارش را به مرجع انتظامی یا قضایی هم اعلام کنید.
- ابلاغهای ثنا را پیگیری کنید و برای ارائهٔ توضیح یا ادله در دادسرا حاضر شوید؛ مرجع تحقیق ممکن است از بانک مرکزی، بانکها یا مراجع تخصصی استعلام کند.
- اگر پرونده نیازمند بررسی فنی باشد، در کارشناسی یا تحقیقات تخصصی همکاری کنید و مهلت اعتراض به نظر کارشناسی را رعایت کنید.
- پس از تحقیقات، دادسرا حسب نتیجه قرار مقتضی صادر میکند؛ در صورت صدور کیفرخواست، پرونده به دادگاه کیفری صالح میرود و جلسهٔ رسیدگی برگزار میشود.
- در صورت مطالبهٔ خسارت، دادخواست ضرر و زیان و ادلهٔ میزان آن را در مهلت قانونی ارائه کنید.
مدتِ تقریبی: چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی، بسته به پرونده، تعداد متهمان، استعلامها و کارشناسی؛ بازهٔ دقیق نامطمئن است.
پس از رأی: رأی قابل اعتراض یا تجدیدنظرخواهی در موارد و مهلتهای مقرر در قانون آیین دادرسی کیفری است؛ در جرایم قابل تجدیدنظر، مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است. مرجع اعتراض اصولاً دادگاه تجدیدنظر استان است؛ قابلیت فرجام در دیوان عالی کشور به نوع جرم و رأی بستگی دارد. پس از قطعیت، اجرای مجازات از طریق اجرای احکام کیفری انجام میشود؛ وصول خسارت نیازمند حکم و پیگیری اجرای آن است.
⚠ اشتباههای رایج:
- رفتارهای متفاوت بانکی و ارزی را بدون بررسی قانون حاکم، با عنوان کلی «جرم ارزی» مطرحکردن.
- ارائهٔ ادعا بدون تاریخ، محل، اسناد قابل بررسی یا درخواست روشن برای تحقیق و استعلام.
- تصور اینکه ثبت شکواییه بهتنهایی خسارت مالی را وصول میکند یا همهٔ این پروندهها در دادگاه صلح رسیدگی میشوند.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- سند خلافواقع نبوده یا اشتباه غیرعمدی بوده است ⇐ اصل سند، سوابق تهیه و ارائه و نظر کارشناسی برای بررسی ارائه شود
- مشتکیعنه مسئول تهیه یا ارائه سند نبوده است ⇐ مدارک سمت، شرح وظایف و مکاتبات مربوط بررسی و استعلام شود
- زیانی وارد نشده است ⇐ نبود زیان لزوماً جایگزین بررسی تحقق یا عدم تحقق رفتار مجرمانه نیست
💡 نکته
عنوان اتهام و مرجع صالح به قانون خاص و مجازات همان رفتار بستگی دارد؛ پیش از ثبت، اسناد و مسیر قانونیِ مناسب را بررسی کنید.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «بازار و اوراق بهادار» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
