← صفحهٔ کاملِ «خودداری از اجرای دستور حفظ داده های رایانه ای ذخیره شده لازم برای تحقیق یا دادرسی»
🧭 کمک کن: خودداری از اجرای دستور حفظ داده های رایانه ای ذخیره شده لازم برای تحقیق یا دادرسی
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر دستور قضایی صادر و به مخاطب ابلاغ نشده باشد ⇒ ابلاغ و اطلاع مخاطب باید بررسی شود.
- اگر دادهها یا مدت و محدودهٔ دستور مشخص نباشد ⇒ تصویر کامل دستور و مشخصات آن پیوست شود.
- اگر مخاطب توان اجرای دستور را نداشته یا دادهها پیش از ابلاغ از بین رفته باشند ⇒ علت و مدارک آن باید بررسی شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
دستور قضایی، گواهی ابلاغ، مکاتبات و پاسخ مخاطب، گزارش مرجع تحقیق، سوابق سامانه و دادههای مرتبط، شهادت مطلعان و استعلام از مرجع صادرکننده
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه صلح؛ رسیدگی مستقیم و بدون کیفرخواست، به اعتبار مجازات تعزیری درجه هفت.
- دادگاهِ کدام شهر
- حوزهای که خودداری از اجرای دستور حفظ داده در آن رخ داده است؛ در ترک فعل، محل انجام تکلیف قانونی.
- پیش از طرحِ دعوا
- صدور و ابلاغ دستور قانونی حفظ داده و انقضای مهلت اجرای آن؛ ارائه مستندات ابلاغ و خودداری از اجرا.
- اعتراض به رأی
- قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیم خارج دو ماه از ابلاغ رأی؛ فاقد فرجامخواهی عادی.
- مستند
- ماده ۶۶۹ قانون آیین دادرسی کیفری؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ مواد ۳۱۰ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ شکواییه؛ برای اعلام جرم و درخواست تعقیب کیفری. اگر زیان مالی یا معنوی مستقلی وارد شده باشد، مطالبهٔ جبران خسارت نیز باید جداگانه و با رعایت تشریفات قانونی مطرح شود.
هزینهها: هزینهٔ ثبت و ابلاغ طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ کارشناسی فنی یا ادلهٔ دیجیتال، در صورت ارجاع، طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ وکیل اختیاری است. مطالبهٔ خسارت ممکن است هزینهٔ دادرسی جداگانه داشته باشد.
- مدارک و اطلاعات فنی را حفظ کنید: نشانی دقیق صفحه یا کانال، پیوند، نام کاربری، زمان مشاهده، تصویر صفحه و فایلهای اصلی؛ محتوا را بازنشر نکنید.
- در ثنا ثبتنام یا اطلاعات حساب را بهروز کنید و شکواییه را با شرح روشن رفتار، زمان، محل یا بستر وقوع و درخواست تحقیق تنظیم کنید.
- شکواییه را از دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید و رسید و شمارهٔ پرونده را نگه دارید.
- ابلاغهای ثنا را پیگیری کنید؛ مرجع تحقیق ممکن است توضیح، مدارک تکمیلی یا حضور شاکی را بخواهد.
- در صورت ارجاع، ادلهٔ دیجیتال و اطلاعات فنی را برای بررسی کارشناسی یا استعلام ارائه کنید؛ اصل ادله و زنجیرهٔ نگهداری آنها را حفظ کنید.
- پس از تحقیقات، دادسرا حسب مورد قرار مقتضی صادر میکند یا پرونده را با کیفرخواست به دادگاه کیفری صالح میفرستد.
- در جلسهٔ دادگاه حاضر شوید یا لایحه و مدارک تکمیلی را در مهلت مقرر ارائه کنید؛ دادگاه پس از رسیدگی رأی صادر میکند.
مدتِ تقریبی: از چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی، بسته به پرونده، حجم ادلهٔ دیجیتال، نیاز به کارشناسی و تراکم مرجع رسیدگی.
پس از رأی: قابلیت و مهلت اعتراض به رأی تابع نوع رأی و مجازات قانونی است؛ در موارد قابل تجدیدنظر، مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است و مرجع، دادگاه تجدیدنظر استان خواهد بود. قابلیت فرجامخواهی فقط در موارد مقرر قانونی وجود دارد. پس از قطعیت، اجرای مجازات از طریق اجرای احکام کیفری پیگیری میشود؛ جبران خسارت نیز نیازمند حکم یا پیگیری جداگانهٔ متناسب است.
⚠ اشتباههای رایج:
- تصور اینکه همهٔ جرایم رایانهایِ این دسته در صلاحیت دادگاه صلحاند؛ صلاحیت به عنوان اتهام و مجازات قانونی بستگی دارد.
- حذف محتوا یا نگهنداشتن پیوند، زمان و فایل اصلی، یا بازنشر محتوای مجرمانه بهعنوان مدرک.
- ذکر کلی اتهام بدون شرح رفتار، نشانی دقیق محتوا و توضیح نقش منتسبالیه.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- دستور به او ابلاغ نشده یا از آن اطلاع نداشته است ⇐ بررسی ابلاغ قانونی و مدارک اطلاع واقعی
- اجرای دستور از نظر فنی ممکن نبوده یا دادهها در اختیار او نبوده است ⇐ بررسی فنی و استعلام از ارائهدهندهٔ خدمت و مرجع صادرکننده
- دادهها پیش از دریافت دستور از بین رفتهاند ⇐ بررسی زمان دریافت دستور، زمان حذف و سوابق فنی
💡 نکته
برای اثبات انتشار یا دسترسی، نشانی و زمان دقیق محتوا را ثبت کنید و فایلهای حساس را برای جمعآوری ادله بازنشر نکنید.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «جرائم رایانهای» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
