🧭 کمک کن: ایجاد حادثه برای اطفال در اثر بی توجهی و سهل انگاری اشخاص غیر والدین (قانون حمایت از اطفال و نوجوانان)
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر طفل یا نوجوان در معرض خطر فوری است ⇒ همزمان موضوع را به مرجع حمایتی یا انتظامی اطلاع دهید و درخواست اقدام فوری کنید.
- اگر آسیب جسمی یا روانی گزارش شده است ⇒ مدارک درمانی و ارزیابی پزشکی یا تخصصی را ارائه کنید.
- اگر رفتار مورد شکایت به شخص معینی منتسب نیست ⇒ جزئیات حادثه و اطلاعات شناسایی احتمالی را در شکواییه ذکر کنید و تقاضای تحقیق کنید.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
مدارک هویتی و درمانی، شهادت شهود، گزارش ضابطان و مراجع حمایتی، تحقیق محلی، معاینه و نظریه پزشکی قانونی یا کارشناس، تصاویر و پیامها، استعلام
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- حسب نتیجه حادثه و مجازات قانونی: جرائم تعزیری درجه هفت و هشت، مستقیماً دادگاه صلح؛ موارد شدیدتر، دادسرا و سپس دادگاه کیفری دو؛ موارد مشمول صلاحیت دادگاه کیفری یک، آن دادگاه. صرفِ طفلبودن بزهدیده موجب صلاحیت دادگاه اطفال نیست.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع جرم؛ در صورت تفاوت محل رفتار و محل تحقق نتیجه، تعیین محل نیازمند بررسی واقعه است.
- پیش از طرحِ دعوا
- اقدام فوری درمانی و حفاظتی، ثبت مدارک حادثه و درخواست معرفی به پزشکی قانونی؛ اظهارنامه لازم نیست.
- اعتراض به رأی
- آرای دادگاه صلح اصولاً قطعیاند، مگر موارد استثنایی قانونی، از جمله جنبه دیه یا ارشِ بیش از یکدهم دیه کامل؛ مرجع اعتراض، دادگاه تجدیدنظر استان است. آرای قابلاعتراض کیفری دو در تجدیدنظر استان و آرای مشمول فرجام در دیوان عالی کشور بررسی میشوند. مهلت: برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ.
- مستند
- قانون حمایت از اطفال و نوجوانان؛ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای رفتارهای جرمانگاریشده، شکواییه؛ برای تعیین یا اجرای حضانت و ملاقات، دادخواست یا درخواستِ جداگانه در دادگاه خانواده؛ صرفاً ارسال اظهارنامه جای شکواییه را نمیگیرد.
هزینهها: هزینه ثبت شکواییه یا دادخواست طبق تعرفهٔ روز، هزینه ابلاغ و کارشناسی در صورت ارجاع، و حقالوکاله در صورت داشتن وکیل؛ هزینههای کیفری و هزینه دادرسی دعوای خانوادگی تابع عنوان و مرحله رسیدگی است.
- مدارک هویتی، مستندات و شرح دقیق رفتار، زمان و محل وقوع آن را آماده کنید؛ در صورت خطر فوری برای طفل، موضوع را به مرجع انتظامی یا مرجع حمایتی صالح نیز اطلاع دهید.
- در ثنا ثبتنام کنید و شکواییه را از دفتر خدمات الکترونیک قضایی به مرجع صالح بفرستید؛ برای حضانت یا ملاقات، دادخواست جداگانه خانوادگی ثبت کنید.
- شکواییه به دادسرا یا مرجع رسیدگیکننده ارجاع میشود؛ ممکن است اظهارات طرفین، تحقیقات محلی، گزارش مددکاری یا نظر کارشناس اخذ شود.
- ابلاغها را در سامانه ثنا پیگیری کنید و در موعد مقرر حاضر شوید؛ اصل مدارک و اطلاعات شهود را ارائه دهید.
- در صورت صدور قرار منع تعقیب یا موقوفی تعقیب، امکان اعتراض در مهلت قانونی و نزد مرجع مقرر را بررسی کنید؛ در صورت صدور کیفرخواست، پرونده برای رسیدگی به دادگاه صالح فرستاده میشود.
- در دادگاه، ادله و دفاعیات بررسی میشود و رأی صادر میگردد؛ امور حضانت و ملاقات نیز مطابق روند جداگانه دادگاه خانواده پیگیری میشوند.
مدتِ تقریبی: چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی، بسته به پرونده، نوع اتهام، تحقیقات، ارجاع کارشناسی و تراکم مرجع رسیدگی.
پس از رأی: مهلت و مرجع اعتراض به رأی کیفری به نوع رأی و مجازات بستگی دارد؛ در بسیاری از آرای قابل تجدیدنظر، مهلت برای اشخاص مقیم ایران بیست روز از تاریخ ابلاغ است و مرجع معمول، دادگاه تجدیدنظر استان است. رأی دادگاه خانواده نیز در حدود قانون قابل تجدیدنظرخواهی است و مهلت معمول آن برای مقیم ایران بیست روز از ابلاغ است؛ قابلیت فرجام به نوع رأی بستگی دارد. پس از قطعیت، اجرای مجازات از طریق واحد اجرای احکام کیفری و اجرای حکم حضانت یا ملاقات از طریق اجرای احکام دادگستری پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- همه موارد فهرست را بدون بررسی عنوان اتهام و مجازات قانونی، در صلاحیت دادگاه صلح دانستن.
- طرح شکواییه کیفری بهجای دادخواست مستقل برای گرفتن یا تغییر حضانت و ملاقات.
- ننوشتن زمان، محل، شرح روشن رفتار و ارائهنکردن مدارک یا اطلاعات شهود.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- حادثه اجتنابناپذیر بوده است ⇐ تقاضای بررسی رابطه رفتار و حادثه، اوضاع محل و نظر کارشناس شود
- مسئولیت با شخص دیگری بوده است ⇐ نقش و تکلیف هر شخص با تحقیق از شهود و بررسی اسناد روشن شود
- آسیبی وارد نشده است ⇐ وضعیت طفل با مدارک درمانی و ارزیابی تخصصی بررسی شود
💡 نکته
صلاحیت و مسیر رسیدگی را پیش از ثبت، بر اساس عنوان دقیق رفتار و مجازات قانونی آن بررسی کنید؛ فهرست حاضر چند موضوع با مسیرهای متفاوت را دربرمیگیرد.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «ثبت احوال» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
