← صفحهٔ کاملِ «وظایف دادگستری در خصوص چک های سرقتی و مفقودی و»
🧭 کمک کن: وظایف دادگستری در خصوص چک های سرقتی و مفقودی و
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر درخواست توقف پرداخت دارید ⇒ دستور کتبی به بانک بدهید و علت را اعلام کنید.
- اگر بانک بر اساس دستور عدم پرداخت وجه را متوقف کرده باشد ⇒ گواهی ثبت شکایت نزد مرجع قضایی را در مهلت قانونیِ یکهفتهای به بانک ارائه کنید؛ در غیر این صورت بانک میتواند وجه را بپردازد.
- اگر هویت استفادهکننده از چک معلوم نیست ⇒ شکایت را علیه شخص یا اشخاص ناشناس مطرح و تقاضای شناسایی کنید.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
تصویر یا مشخصات چک، گواهی و مکاتبات بانک، رسید ثبت شکایت، گزارش پلیس، شهادت شهود، تصاویر دوربین یا دادههای الکترونیکی، استعلام از بانک
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- برای توقف پرداخت، ابتدا بانک محالعلیه؛ برای شکایت سرقت یا جرم مرتبط، دادسرای عمومی و انقلاب و سپس دادگاه کیفری صالح، اصولاً کیفری دو. مفقودیِ صرف، عنوان مجرمانه نیست.
- دادگاهِ کدام شهر
- دستور عدم پرداخت به بانک محالعلیه داده میشود؛ شکایت کیفری اصولاً در محل وقوع جرم مطرح میشود.
- پیش از طرحِ دعوا
- اعلام کتبی دستور عدم پرداخت به بانک با تصریح علت؛ سپس ارائه گواهی تقدیم شکایت به بانک حداکثر ظرف یک هفته. در مفقودیِ صرف، پیگیری قضایی متناسب با وضعیت سند لازم است و نباید سرقتِ خلاف واقع اعلام شود.
- اعتراض به رأی
- قرار منع یا موقوفی تعقیب ظرف ۱۰ روز برای مقیم ایران و یک ماه برای مقیم خارج، نزد دادگاه صالح قابل اعتراض است؛ حکم قابل تجدیدنظر ظرف ۲۰ روز یا دو ماه، حسب اقامت معترض، در دادگاه تجدیدنظر استان اعتراض میشود. دستور بانکی، رأی قضایی قابل تجدیدنظر نیست.
- مستند
- ماده ۱۴ قانون صدور چک؛ مواد ۲۷۰، ۲۷۱، ۳۱۰ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای اعلام سرقت، مفقودی یا جعل چک: اعلام کتبی به بانک و شکواییه در صورت وقوع جرم؛ برای مطالبهٔ وجه یا اختلاف دربارهٔ مالکیت چک: دادخواست حقوقی؛ در صورت نیاز فوری به جلوگیری از پرداخت: درخواست دستور موقت، با ارائهٔ دلایل و حسب مورد تأمین. صرفِ اعلام به بانک، جای پیگیری قضایی را نمیگیرد.
هزینهها: هزینهٔ دادرسیِ دعوای مالی طبق تعرفهٔ روز؛ هزینههای ثبت و ابلاغ؛ هزینهٔ کارشناسی خط، امضا یا اصالت سند در صورت ارجاع؛ هزینهٔ تأمین دستور موقت، اگر دادگاه مقرر کند؛ حقالوکاله در صورت داشتن وکیل. هزینهٔ شکواییه و سایر خدمات طبق تعرفهٔ روز است.
- اگر چک گم یا سرقت شده است، فوراً موضوع را کتبی به بانک محالعلیه اعلام و رسید دریافت کنید؛ بانک دربارهٔ توقف پرداخت طبق قانون اقدام میکند.
- پس از اعلام به بانک، در مهلت قانونی شکایت را نزد مرجع کیفری ثبت و گواهی ثبت شکایت را به بانک ارائه کنید؛ در غیر این صورت، بانک میتواند پس از پایان مهلت قانونی وجه را بپردازد.
- مدارک هویتی، تصویر چک یا اطلاعات آن، رسید اعلام به بانک و هر مدرکِ مؤیدِ سرقت، مفقودی یا جعل را آماده کنید.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید و شکواییه یا دادخواست مناسب را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ عنوان خواسته و طرفهای دعوا را دقیق بنویسید.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری و در صورت دعوت، در جلسهٔ تحقیق یا رسیدگی حاضر شوید؛ اصل مدارک را همراه ببرید.
- اگر اصالت چک، امضا یا خط مورد اختلاف است، ادله و نمونههای لازم را ارائه کنید؛ دادگاه ممکن است موضوع را به کارشناسی ارجاع دهد.
- اگر خطر پرداخت یا انتقال چک فوری است، جداگانه و مستدل درخواست دستور موقت کنید؛ صرف طرح دعوا، لزوماً پرداخت را متوقف نمیکند.
- پس از تکمیل تحقیقات یا رسیدگی، مرجع قضایی رأی یا قرار مقتضی را صادر و ابلاغ میکند.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، نوع اتهام یا خواسته، نیاز به کارشناسی و تراکم مرجع، از چند ماه تا بیشتر؛ مهلت ویژهٔ قانونیِ ارائهٔ گواهی شکایت به بانک را نباید با مدت رسیدگی اشتباه گرفت.
پس از رأی: مهلت معمول تجدیدنظرخواهی برای اشخاص مقیم ایران بیست روز از تاریخ ابلاغ و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه است؛ مرجع تجدیدنظر، دادگاه تجدیدنظر استان است، مگر رأی طبق قانون قطعی یا قابل فرجام باشد. در پروندهٔ کیفری، قابلیت و مرجع اعتراض به نوع رأی بستگی دارد. پس از قطعیت، برای اجرای محکومیت مالی از اجرای احکام دادگستری و برای اقدامات کیفری از واحد اجرای احکام کیفری پیگیری کنید؛ دستور موقت نیز تابع مفاد و مدت اعتبار دستور است.
⚠ اشتباههای رایج:
- اکتفا به تماس تلفنی با بانک و ندادن اعلام کتبی یا نگرفتن رسید.
- ندادن گواهی ثبت شکایت به بانک در مهلت قانونی یا تصور اینکه اعلام مفقودی، خودبهخود موجب ابطال چک میشود.
- طرح دعوای نامتناسب یا ارائهنکردن دلایل کافی دربارهٔ مالکیت، سرقت، مفقودی یا جعل.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- چک را از دارندهٔ قانونی دریافت کردهام ⇐ زمان، نحوهٔ تحصیل چک و آگاهی احتمالی از سرقت یا مفقودی باید با اسناد و قرائن بررسی شود.
- شاکی دستور عدم پرداخت را بیدلیل داده است ⇐ علت اعلامشده و مدارک مؤید سرقت یا مفقودی ارائه شود؛ دستور خلاف واقع ممکن است مسئولیت قانونی داشته باشد.
⏳ مهلت
گواهی ثبت شکایت باید در مهلت قانونی یکهفتهای پس از اعلام دستور عدم پرداخت به بانک ارائه شود؛ مهلت طرح شکایت دربارهٔ سایر عناوین، بسته به عنوان اتهامی و اوضاع پرونده متفاوت است.
💡 نکته
اعلام توقف پرداخت به بانک، بهتنهایی مالکیت چک را تعیین نمیکند و مانع دائمی پرداخت نیست؛ مهلت قانونی و پیگیری قضایی را جدی بگیرید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
