🧭 کمک کن: اعمال ماده 268 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور کیفری مصوب سال 1378
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر منظورتان مادهٔ ۲۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۷۸ باشد ⇒ این قانون نسخ شده و استناد به آن برای درخواست جدید، مبنای جاری نیست.
- اگر درخواست ناظر به مادهٔ ۲۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری فعلی باشد ⇒ این ماده دربارهٔ ارسال پرونده پس از صدور کیفرخواست است و بهتنهایی عنوانِ دادخواست یا درخواست مستقل برای اشخاص نیست.
- اگر تصمیم یا اقدام دیگری مدنظر است ⇒ باید عنوان و مبنای قانونیِ جاریِ همان اقدام مشخص شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
تصویر پرونده، تصمیم یا ابلاغیهٔ مورد اعتراض، مدارکِ سمت، سایر مستندات مرتبط
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- ماده ۲۶۸ قانون آیین دادرسی کیفری مصوب ۱۳۷۸ منسوخ است و درخواست جدید بر پایه آن پذیرفته نمیشود. مسیر فعلی، بسته به جهت اعتراض، درخواست اعاده دادرسی کیفری نزد دیوان عالی کشور یا درخواست اعمال ماده ۴۷۷ است؛ این دو جایگزین خودکار آن ماده نیستند.
- دادگاهِ کدام شهر
- در اعاده دادرسی، دیوان عالی کشور؛ در درخواست اشخاص برای اعمال ماده ۴۷۷، اصولاً دادگستری کل استان مربوط به رأی، طبق دستورالعمل اجرایی.
- پیش از طرحِ دعوا
- تهیه رأی قطعی و مدارک؛ تعیین یکی از جهات قانونی اعاده دادرسی یا تبیین دقیق خلاف شرع بیّن بودن رأی.
- اعتراض به رأی
- درخواستهای موضوع مواد ۴۷۴ و ۴۷۷ مهلت عمومی معینی ندارند؛ رد درخواست، تابع تجدیدنظرخواهی عادی نیست.
- مستند
- مواد ۴۷۴، ۴۷۶، ۴۷۷ و ۵۷۰ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ درخواستِ اجرای حکم یا پیگیری اجرای آن؛ پس از قطعیشدنِ حکمِ کیفری، درخواست به اجرای احکام کیفری تقدیم میشود. مادهٔ ۲۶۸ قانون آیین دادرسی کیفریِ مصوب ۱۳۷۸ قانونِ سابق است و بهتنهایی مبنای درخواستِ جدید محسوب نمیشود؛ عنوان و مبنای اقدام باید با متنِ حکم و مقرراتِ فعلی سنجیده شود.
هزینهها: هزینهٔ ثبت یا ابلاغ در مواردی که دریافت شود، هزینهٔ کارشناسی یا ارزیابی و هزینههای قانونیِ عملیات اجرایی؛ طبقِ تعرفهٔ روز. حقالوکاله در صورت استفاده از وکیل جداگانه است.
- متنِ حکم و اجراییه را بررسی کنید و قطعیشدن حکم و نوع محکومیت مالی را احراز کنید.
- در ثنا ثبتنام کنید یا اطلاعات ثنای خود را بهروز نگه دارید.
- درخواستِ اجرای حکم یا ادامهٔ عملیات اجرایی را با مشخصات پرونده، شمارهٔ دادنامه و خواستهٔ روشن از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا مرجع اجرا ثبت کنید.
- تصویر دادنامه، گواهی قطعیت و مدارک شناسایی و مالکیت یا شناسایی اموالِ محکومعلیه را پیوست کنید.
- ابلاغهای اجرای احکام را پیگیری کنید و در صورت درخواست، اطلاعات یا مدارک تکمیلی و نشانی اموال را ارائه دهید.
- اگر عین مال موجود نباشد یا دربارهٔ مثل و قیمت اختلاف باشد، از اجرای احکام دربارهٔ ارزیابی، کارشناسی و شیوهٔ ادامهٔ اجرا تعیین تکلیف بخواهید.
- در صورت شناسایی مال، توقیف و فروش یا سایر اقدامات اجرایی طبق مقررات انجام میشود؛ دربارهٔ ادعای ناتوانی مالی نیز مقررات جاریِ اجرای محکومیتهای مالی و مفاد حکم ملاک است.
مدتِ تقریبی: از چند هفته تا چند ماه یا بیشتر، بسته به پرونده، دسترسی به محکومعلیه و اموال او، اعتراضها و نیاز به کارشناسی؛ مدت ثابتی برای اجرای کامل قابل تضمین نیست.
پس از رأی: این درخواست معمولاً رأیِ بدویِ تازهای ایجاد نمیکند و اعتراض به اقدامات اجرایی تابع مقررات و مرجعِ صادرکنندهٔ همان اقدام است. اگر منظور اعتراض به اصل حکم باشد، مهلت و مرجع تجدیدنظر یا فرجام به نوع حکم و پرونده بستگی دارد؛ در پروندههای کیفری، مهلتهای معمول تجدیدنظرخواهی برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای مقیم خارج دو ماه از تاریخ ابلاغ است، با رعایت استثناهای قانونی. اجرای حکم از طریق اجرای احکام کیفری پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- استناد به مادهٔ ۲۶۸ قانونِ سابق، بدون بررسی اینکه حکم و درخواست با قوانینِ فعلی سازگار است.
- ثبتِ دادخواستِ تازه بهجای درخواستِ اجرای حکمِ قطعی، یا مراجعه به مرجع نامرتبط.
- ننوشتن شمارهٔ پرونده و نوع دقیق محکومیت، یا ارائهنکردن مدارک مربوط به مال و نشانی آن.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- استناد به نسخ قانون سال ۱۳۷۸ ⇐ درخواست باید بر مبنای مقررات جاری و عنوان قانونیِ صحیح مطرح شود
- نامرتبط بودن مادهٔ ۲۶۸ جاری با خواسته ⇐ خواسته و مستند قانونیِ متناسب باید جداگانه مشخص شود
💡 نکته
مادهٔ ۶۹۶ را مستقل از متنِ حکم و قوانینِ فعلی اجرا تلقی نکنید؛ نسخهٔ دادنامه و وضعیت قطعیت را پیش از درخواست بررسی کنید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «کیفری و دادرسی کیفری» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
