← صفحهٔ کاملِ «اعمال ماده 696 قانون مجازات اسلامی در خصوص رد عین یا مثل مالی و ادا قیمت»
🧭 کمک کن: اعمال ماده 696 قانون مجازات اسلامی در خصوص رد عین یا مثل مالی و ادا قیمت
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر حکم قطعی و قابل اجرا نباشد ⇒ ابتدا باید وضعیتِ قطعیت یا قابلیت اجرای حکم روشن شود.
- اگر عینِ مال موجود باشد و حکم به ردِ عین داده باشد ⇒ درخواستِ اجرای ردِ عین مطرح شود، نه مطالبهٔ قیمتِ آن.
- اگر عینِ مال موجود نباشد یا اجرای ردِ عین ممکن نباشد ⇒ اجرای مثل یا قیمت، مطابق مفاد حکم و مقرراتِ مربوط، درخواست شود.
- اگر محکومعلیه مدعیِ پرداخت یا اعسار باشد ⇒ پرداخت یا ادعای اعسار مطابق مدارک و مقرراتِ اجرای محکومیتهای مالی بررسی میشود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
دادنامهٔ قطعی و اجراییه، اسنادِ مالکیت یا تحویل مال، نظریهٔ کارشناسی در صورت لزوم، رسیدهای پرداخت، محتویات پرونده
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- برای اجرای حکم قطعی رد مال یا پرداخت مثل یا قیمت، واحد اجرای احکام کیفریِ مجری حکم؛ درخواست حبس ناشی از محکومیت مالی، در صورت تحقق شرایط قانونی، نزد دادگاه ناظر بر اجرای حکم. ماده ۶۹۶ قدیم مبنای جاری نیست.
- دادگاهِ کدام شهر
- مرجع مجری همان حکم کیفری؛ توقیف اموال خارج از حوزه با نیابت اجرایی انجام میشود.
- پیش از طرحِ دعوا
- وجود حکم لازمالاجرا، درخواست اجرای محکومیت مالی و شناسایی و توقیف اموال؛ حبس خودکار نیست و باید شرایط قانونی، از جمله وضعیت اعسار، بررسی شود.
- اعتراض به رأی
- اقدام اجرایی مستقلاً تجدیدنظرخواهی عادی ندارد و ایراد به اجرا نزد مرجع قضایی ناظر مطرح میشود. حکم مستقل اعسار اصولاً ظرف بیست روز برای مقیم داخل و دو ماه برای مقیم خارج، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است.
- مستند
- مواد ۱، ۳، ۲۲ و ۲۹ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی؛ ماده ۵۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ درخواستِ اجرای حکم یا پیگیری اجرای آن؛ پس از قطعیشدنِ حکمِ کیفری، درخواست به اجرای احکام کیفری تقدیم میشود. مادهٔ ۲۶۸ قانون آیین دادرسی کیفریِ مصوب ۱۳۷۸ قانونِ سابق است و بهتنهایی مبنای درخواستِ جدید محسوب نمیشود؛ عنوان و مبنای اقدام باید با متنِ حکم و مقرراتِ فعلی سنجیده شود.
هزینهها: هزینهٔ ثبت یا ابلاغ در مواردی که دریافت شود، هزینهٔ کارشناسی یا ارزیابی و هزینههای قانونیِ عملیات اجرایی؛ طبقِ تعرفهٔ روز. حقالوکاله در صورت استفاده از وکیل جداگانه است.
- متنِ حکم و اجراییه را بررسی کنید و قطعیشدن حکم و نوع محکومیت مالی را احراز کنید.
- در ثنا ثبتنام کنید یا اطلاعات ثنای خود را بهروز نگه دارید.
- درخواستِ اجرای حکم یا ادامهٔ عملیات اجرایی را با مشخصات پرونده، شمارهٔ دادنامه و خواستهٔ روشن از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی یا مرجع اجرا ثبت کنید.
- تصویر دادنامه، گواهی قطعیت و مدارک شناسایی و مالکیت یا شناسایی اموالِ محکومعلیه را پیوست کنید.
- ابلاغهای اجرای احکام را پیگیری کنید و در صورت درخواست، اطلاعات یا مدارک تکمیلی و نشانی اموال را ارائه دهید.
- اگر عین مال موجود نباشد یا دربارهٔ مثل و قیمت اختلاف باشد، از اجرای احکام دربارهٔ ارزیابی، کارشناسی و شیوهٔ ادامهٔ اجرا تعیین تکلیف بخواهید.
- در صورت شناسایی مال، توقیف و فروش یا سایر اقدامات اجرایی طبق مقررات انجام میشود؛ دربارهٔ ادعای ناتوانی مالی نیز مقررات جاریِ اجرای محکومیتهای مالی و مفاد حکم ملاک است.
مدتِ تقریبی: از چند هفته تا چند ماه یا بیشتر، بسته به پرونده، دسترسی به محکومعلیه و اموال او، اعتراضها و نیاز به کارشناسی؛ مدت ثابتی برای اجرای کامل قابل تضمین نیست.
پس از رأی: این درخواست معمولاً رأیِ بدویِ تازهای ایجاد نمیکند و اعتراض به اقدامات اجرایی تابع مقررات و مرجعِ صادرکنندهٔ همان اقدام است. اگر منظور اعتراض به اصل حکم باشد، مهلت و مرجع تجدیدنظر یا فرجام به نوع حکم و پرونده بستگی دارد؛ در پروندههای کیفری، مهلتهای معمول تجدیدنظرخواهی برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای مقیم خارج دو ماه از تاریخ ابلاغ است، با رعایت استثناهای قانونی. اجرای حکم از طریق اجرای احکام کیفری پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- استناد به مادهٔ ۲۶۸ قانونِ سابق، بدون بررسی اینکه حکم و درخواست با قوانینِ فعلی سازگار است.
- ثبتِ دادخواستِ تازه بهجای درخواستِ اجرای حکمِ قطعی، یا مراجعه به مرجع نامرتبط.
- ننوشتن شمارهٔ پرونده و نوع دقیق محکومیت، یا ارائهنکردن مدارک مربوط به مال و نشانی آن.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- مال قبلاً تحویل یا مبلغ پرداخت شده است ⇐ بررسی رسیدها و کسرِ پرداختِ اثباتشده از محکومبه
- عینِ مال موجود نیست و قیمت یا مثل قابل مطالبه نیست ⇐ اجرای حکم مطابق مفاد دادنامه و ارزیابی یا کارشناسیِ لازم
- اعسار از پرداخت مطرح میشود ⇐ رسیدگی به اعسار طبق مقرراتِ اجرای محکومیتهای مالی، بدون تغییرِ مفاد حکم
💡 نکته
مادهٔ ۶۹۶ را مستقل از متنِ حکم و قوانینِ فعلی اجرا تلقی نکنید؛ نسخهٔ دادنامه و وضعیت قطعیت را پیش از درخواست بررسی کنید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «مالیات و دارایی» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
