← صفحهٔ کاملِ «وضع ید در پلاک ثبتی»
🧭 کمک کن: وضع ید در پلاک ثبتی
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر خواسته دقیقاً روشن نباشد ⇒ ابتدا باید معلوم شود مقصود، رفع تصرف، تثبیت تصرف یا مطالبهٔ دیگری است.
- اگر خواسته رفع تصرف باشد ⇒ تصرف خوانده و حق خواهان نسبت به ملک باید قابل اثبات باشد.
- اگر خواسته بر مالکیت رسمی استوار باشد ⇒ مشخصات ثبتی و مدارک مالکیت باید ارائه شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
سند مالکیت یا سایر اسناد، استعلام ثبتی، معاینه و تحقیق محلی، کارشناسی، شهادت شهود، عکس و مکاتبات
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- عنوان «وضع ید» نیازمند تعیین مقصود است: اگر مطالبه تحویل ملک یا استقرار تصرف بر مبنای مالکیت باشد، دادگاه عمومی حقوقی یا، در محدوده نصاب مالی قانونی، دادگاه صلح؛ اگر مقصود رفع تصرف عدوانی، مزاحمت یا ممانعت از حق باشد، دادگاه صلح بدون وابستگی به بهای ملک.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع ملک.
- پیش از طرحِ دعوا
- روشنکردن منشأ حق و خواسته؛ تهیه سند مالکیت یا دلایل سبق تصرف، حسب مورد، و تأمین دلیل در صورت نیاز.
- اعتراض به رأی
- حکم عمومی حقوقی طبق شرایط قانونی و حکم صلح در دعاوی تصرف، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است؛ در سایر دعاوی مالی صلح، تابع موارد تجدیدنظرپذیری قانونی است. مهلت: برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ.
- مستند
- مواد ۱۲، ۱۵۸ تا ۱۶۰ و ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ دادخواست؛ اگر منظور بازپسگیری ملک از متصرف است، خواسته باید متناسب با وضعیت پرونده مانند «خلع ید» یا «رفع تصرف عدوانی» دقیقاً تعیین شود. «وضع ید» بهتنهایی عنوان روشن و کافی برای طرح دعوا نیست.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی طبق تعرفهٔ روز و نوع خواسته؛ هزینهٔ ثبت و ابلاغ؛ هزینهٔ احتمالی کارشناسی و معاینهٔ محل؛ حقالوکاله در صورت استفاده از وکیل. در صورت ناتوانی مالی، امکان درخواست اعسار از هزینهٔ دادرسی وجود دارد.
- روشن کنید خواسته دقیقاً چیست: خلع ید، رفع تصرف عدوانی، رفع مزاحمت، ممانعت از حق یا مطالبهٔ اجرتالمثل؛ این عناوین شرایط و مدارک یکسانی ندارند.
- مدارک ملک و تصرف را گردآوری کنید؛ در دعوای خلع ید معمولاً اثبات مالکیت اهمیت دارد، اما در دعوای تصرف، سابقهٔ تصرف و نحوهٔ خارجشدن ملک از تصرف نیز مهم است.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید و دادخواست را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی به مرجع صالح بفرستید.
- نشانی دقیق ملک، پلاک ثبتی، خواسته و دلایل را روشن بنویسید و هزینهٔ دادرسی را طبق تعرفهٔ روز بپردازید یا همزمان درخواست اعسار کنید.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری کنید و در جلسهٔ رسیدگی حاضر شوید؛ در صورت نیاز، دادگاه ممکن است معاینهٔ محل یا کارشناسی تعیین کند.
- پس از رسیدگی، رأی صادر و از طریق ثنا ابلاغ میشود.
مدتِ تقریبی: چند ماه تا صدور رأی بدوی، بسته به مرجع صالح، کاملبودن مدارک، نیاز به کارشناسی و وضعیت ابلاغ؛ زمان قطعی قابل تضمین نیست.
پس از رأی: مهلت معمول تجدیدنظرخواهی برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است؛ مرجع رسیدگی، حسب مورد دادگاه تجدیدنظر استان است. قابلیت تجدیدنظرِ رأی و مرجع آن را با توجه به نوع خواسته و مرجع صادرکننده بررسی کنید. پس از قطعیشدن، اجرای حکم از واحد اجرای احکام مدنی درخواست میشود؛ در برخی دعاوی تصرف، حکم ممکن است پیش از قطعیت نیز اجرا شود. مطالبهٔ اجرتالمثل یا خسارت، در صورت طرحنشدن، ممکن است نیازمند دعوای جداگانه باشد.
⚠ اشتباههای رایج:
- نوشتن «وضع ید» بدون تعیین خواستهٔ حقوقی دقیق و بدون شرح اینکه چه کسی، چگونه و از چه زمانی ملک را در اختیار دارد.
- طرح دعوای خلع ید بدون توجه به لزوم اثبات مالکیت یا انتخاب دعوای تصرف با وجود نداشتن سابقهٔ تصرفِ قابل اثبات.
- اشتباه در نشانی یا پلاک ثبتی ملک، یا نادیدهگرفتن تفاوت میان تصرف، مالکیت و حق استفاده.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- خواهان مالک یا ذیحق نیست ⇐ ارائهٔ سند یا مدرک مثبت حق و درخواست استعلام ثبتی
- تصرف با اجازه یا توافق خواهان بوده است ⇐ ارائهٔ مدارک و شواهد مربوط به حدود و پایان اجازه یا توافق
- ملک یا محل تصرف با پلاک اعلامشده منطبق نیست ⇐ ارائهٔ مشخصات ثبتی و درخواست معاینه یا کارشناسی
💡 نکته
پیش از ثبت دادخواست، عنوان خواسته را با وضعیت واقعی ملک تطبیق دهید؛ انتخاب عنوان نادرست میتواند به رد دعوا یا طولانیشدن رسیدگی بینجامد.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «ثبت اسناد و املاک» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
