← صفحهٔ کاملِ «تقاضای صدور حکم به فسخ معامله به دلیل غبن فاحش»
🧭 کمک کن: تقاضای صدور حکم به فسخ معامله به دلیل غبن فاحش
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر تفاوت ارزش معامله با ارزش واقعی در زمان معامله و فاحشبودن آن اثبات نشود ⇒ ادعای غبن ممکن است پذیرفته نشود
- اگر حق فسخ پس از آگاهی از غبن فوراً اعمال نشده باشد ⇒ امکان سقوط حق فسخ مطرح است
- اگر حق فسخ اسقاط شده یا معامله بهگونهای تنفیذ شده باشد که با اعمال فسخ ناسازگار باشد ⇒ دعوا ممکن است رد شود
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد یا سند معامله، رسیدهای پرداخت، اظهارنامه و سوابق ابلاغ، ارجاع به کارشناسی رسمی برای تعیین ارزش مورد معامله در زمان معامله، شهادت شهود، تحقیقات و استعلامهای لازم
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دعوای مالیِ تأیید فسخ؛ دادگاه صلح در حدود نصاب قانونی و دادگاه عمومی حقوقی در مازاد آن.
- دادگاهِ کدام شهر
- اگر معامله راجع به مال غیرمنقول باشد، محل وقوع ملک؛ در غیر این صورت، اصل بر اقامتگاه خوانده است و در دعاوی ناشی از قراردادِ مربوط به اموال منقول، محل انعقاد قرارداد یا اجرای تعهد نیز قابل انتخاب است.
- پیش از طرحِ دعوا
- اعمال فوری خیار پس از آگاهی از غبن؛ اعلام فسخ با اظهارنامه مفید است. خواسته اصولاً «تأیید فسخِ اعمالشده» است، نه ایجاد فسخ توسط دادگاه.
- اعتراض به رأی
- حکم دادگاه عمومی حقوقی، اصولاً ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج، در دادگاه تجدیدنظر استان قابل اعتراض است؛ قابلیت تجدیدنظر حکم دادگاه صلح تابع مبلغ خواسته و مقررات خاص آن است.
- مستند
- مواد ۴۱۶، ۴۲۰ و ۴۴۸ قانون مدنی؛ مواد ۱۱، ۱۲، ۱۳ و ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ بسته به مورد: درخواستِ اعسار و تقسیط جزای نقدی به دادگاهِ صادرکنندهٔ حکم یا مرجعِ اجرای احکام؛ درخواستِ توقیف پلاک ثبتی به واحد اجرای احکام؛ درخواستِ اصلاح حدود، افراز، تبدیل یا تعویض سند و ثبت ملک به ادارهٔ ثبتِ محل وقوع ملک؛ درخواستِ اجرای اجور از طریق دفترخانه به دفترخانهٔ تنظیمکنندهٔ سند رسمی و سپس اجرای ثبت. اگر اجور مستند به سند رسمیِ لازمالاجرا نباشد، معمولاً باید دادخواست مطالبهٔ اجور ثبت شود.
هزینهها: هزینهٔ دادرسیِ درخواست یا دادخواست، هزینهٔ ثبت و خدماتِ الکترونیک، ابلاغ، استعلام، کارشناسی و ارزیابیِ احتمالی، هزینههای اجرای ثبت و آگهی در صورت لزوم، و حقالوکاله در صورت استفاده از وکیل؛ میزان هزینهها طبقِ تعرفهٔ روز است. معافیت یا ترتیبِ پرداخت هزینهها تابع مقررات و تصمیم مرجع مربوط است.
- موضوع دقیق را مشخص کنید: اعسار از جزای نقدی، توقیف ملک، اقدام ثبتی، یا مطالبه و اجرای اجور؛ برای هرکدام مرجع و برگهٔ جداگانه لازم است.
- مدارک و مستندات را گردآوری کنید؛ برای اقدام قضایی، حساب کاربری ثنا و نشانیِ ثبتشده را بررسی کنید.
- درخواست قضایی یا دادخواست را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ درخواست ثبتی یا اجرای سند رسمی را نزد ادارهٔ ثبت، دفترخانه یا واحد اجرای مربوط پیگیری کنید.
- رسید ثبت، شمارهٔ پرونده یا اجراییه را نگه دارید و ابلاغها و اخطارهای رفع نقص را پیوسته بررسی کنید.
- در اعسار، وضعیت درآمد، دارایی و توان پرداخت را مستند کنید؛ در توقیف ملک، مشخصات ثبتیِ دقیقِ ملک و ارتباط آن با مدیون را ارائه دهید.
- در اصلاح حدود، افراز، تبدیل یا تعویض سند، ادارهٔ ثبت مدارک و وضعیت ثبتی را بررسی میکند و ممکن است معاینهٔ محل، نقشهبرداری، کارشناسی یا حضور مالکان لازم باشد.
- در مطالبهٔ اجور از اجرای ثبت، سند رسمی و شرایط لازمالاجرا بودن آن بررسی میشود؛ اگر سند قابل اجرا نباشد یا اصل طلب محل اختلاف باشد، مسیر دادخواست ممکن است لازم شود.
- در صورت ارجاع به کارشناسی یا تعیین وقت رسیدگی، در مهلت مقرر حاضر شوید و مدارک تکمیلی را ارائه کنید؛ سپس تصمیم یا رأی ابلاغ میشود.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، مرجع، کاملبودن مدارک، نیاز به کارشناسی و اعتراض اشخاص، از چند هفته تا چند ماه یا بیشتر؛ برای پروندههای اجرایی و ثبتی زمان ثابتی قابل تضمین نیست.
پس از رأی: رأی قضاییِ قابل تجدیدنظر، حسب مورد در دادگاه تجدیدنظر استان و در مهلت قانونیِ درجشده در قانون و ابلاغ بررسی میشود؛ فرجامخواهی فقط در مواردی ممکن است که قانون اجازه داده باشد. تصمیم یا اقدام ادارهٔ ثبت تابع راه اعتراضِ اختصاصیِ همان موضوع است و مسیر اعتراض و مهلت آن را باید از متن تصمیم و مقررات مربوط احراز کرد؛ اعتراض به تصمیم اداریِ قابل شکایت، حسب مورد در دیوان عدالت اداری مطرح میشود. برای اجرای حکم قضایی، درخواست صدور اجراییه از مرجع مربوط لازم است؛ سند رسمیِ لازمالاجرا از مسیر اجرای ثبت پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- ثبت همهٔ این موضوعات با یک عنوان یا در یک مرجع، بدون تفکیکِ درخواست قضایی، ثبتی و اجرایی.
- ارائهٔ مشخصات ناقص ملک یا درخواست توقیف بدون مدرکِ ارتباط ملک با مدیون.
- مراجعه به اجرای ثبت برای اجارهبها، با وجود اختلاف در اصل طلب یا بدون سند رسمیِ لازمالاجرا.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- تفاوت ارزش فاحش نبوده است ⇐ درخواست کارشناسی با ارزیابی ارزش در زمان معامله و ارائه مستندات مقایسهای
- حق فسخ فوراً اعمال نشده است ⇐ ارائه دلیل تاریخ آگاهی از غبن و مدرک اعمال فسخ پس از آگاهی
- حق فسخ اسقاط شده یا معامله تنفیذ شده است ⇐ بررسی متن قرارداد و ارائه دلیل بر باقیبودن و اعمال حق فسخ
⏳ مهلت
حق فسخ ناشی از غبن باید پس از آگاهی از غبن فوراً اعمال شود
💡 نکته
مسیر هر نمونه متفاوت است؛ پیش از ثبت، نوع سند، وضعیت ثبتی ملک و وجود یا نبودِ اختلاف را مشخص کنید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
