← صفحهٔ کاملِ «تعیین ارزش بهای عادلانه روز موارد معامله»
🧭 کمک کن: تعیین ارزش بهای عادلانه روز موارد معامله
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر هدف و ارتباط تعیین ارزش با یک حق یا اختلاف مشخص بیان نشود ⇒ درخواست ممکن است بهعنوان درخواست صرفاً نظری پذیرفته نشود
- اگر مورد معامله دقیقاً قابل شناسایی نباشد ⇒ ارزیابی قابل انجام نیست
- اگر ارزشگذاری ناظر به زمان گذشته باشد ⇒ تاریخ مورد ارزیابی و مدارک مربوط به همان زمان ارائه شود
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد و اسناد معامله، کارشناسی رسمی، اسناد مالکیت و مشخصات مورد معامله، استعلام از مراجع مربوط، معاینه و تحقیق محلی حسب مورد
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- صرفِ تعیین قیمت، معمولاً خواستهٔ مستقلِ ترافعی نیست؛ برای کارشناسی در قالب تأمین دلیل، دادگاه صلح؛ برای مطالبهٔ بهای روز، دادگاه صلح در نصاب قانونی و بالاتر از آن دادگاه عمومی حقوقی، مگر صلاحیت مرجع خاص.
- دادگاهِ کدام شهر
- تأمین دلیل در محل وجود موضوع کارشناسی؛ مطالبهٔ بها اصولاً اقامتگاه خوانده، با رعایت مقررات ویژهٔ دعاوی قراردادی و غیرمنقول.
- پیش از طرحِ دعوا
- روشنکردن مبنای استحقاق بهای روز؛ بررسی شرط کارشناسی یا داوری قرارداد.
- اعتراض به رأی
- تأمین دلیل مستقلاً قابل تجدیدنظر نیست؛ نظریهٔ کارشناس قابل ایراد است. حکم مطالبهٔ بها، در صورت قابلیت تجدیدنظر، ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج، در دادگاه تجدیدنظر استان.
- مستند
- مواد ۱۱، ۱۲، ۱۳ و ۱۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی؛ مواد ۱۲ و ۱۷ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ اگر تعیین ارزش برای اثبات یا حفظ وضعیت موجود است: درخواست تأمین دلیل و ارجاع به کارشناس؛ اگر اختلاف بر سر حق مالی، پرداخت یا قیمت قراردادی است: دادخواستِ مربوط به همان حق، همراه با درخواست کارشناسی. تعیین ارزش بهتنهایی معمولاً دعوای مستقلِ قابل صدور حکم نیست.
هزینهها: هزینهٔ دادرسیِ دعوای اصلی بر اساس نوع و بهای خواسته، هزینهٔ درخواست تأمین دلیل در صورت طرح آن، دستمزد کارشناس طبق تعرفهٔ روز، هزینهٔ ابلاغ و در صورت استفاده، حقالوکاله. ممکن است پرداخت علیالحسابِ کارشناسی از خواهان درخواست شود.
- روشن کنید هدف، حفظ دلیل است یا گرفتن حکم دربارهٔ یک حق مالی؛ صرفِ اختلاف دربارهٔ ارزش معمولاً برای طرح دعوای مستقل کافی نیست.
- مدارک و اطلاعات مربوط به مورد معامله، زمان ارزیابی و مبنای اختلاف را آماده کنید؛ در صورت نیاز، تأمین دلیل بخواهید.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید و درخواست یا دادخواست را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید.
- در دعوای اصلی، خواسته و بهای آن را روشن بنویسید و ارجاع امر به کارشناس رسمی را درخواست کنید.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری کنید؛ در جلسهٔ رسیدگی، قرارداد، فاکتور، رسید پرداخت و دلایل مربوط به زمان و شرایط معامله را ارائه دهید.
- در صورت ارجاع به کارشناسی، دستمزد را طبق مهلت اعلامشده بپردازید و پس از وصول نظریه، در مهلت مقرر نظر یا اعتراض مستدل خود را ثبت کنید.
- دادگاه با توجه به نظریهٔ کارشناسی و سایر دلایل، دربارهٔ دعوای اصلی رأی میدهد؛ نظریهٔ کارشناس بهتنهایی حکم یا رأی قطعی نیست.
مدتِ تقریبی: تأمین دلیل ممکن است از چند هفته تا چند ماه زمان ببرد؛ رسیدگی به دعوای اصلی و کارشناسی معمولاً چند ماه یا بیشتر طول میکشد، بسته به پرونده، حوزهٔ قضایی و اعتراض به نظریه.
پس از رأی: تجدیدنظرخواهی از رأیِ قابل تجدیدنظر، اصولاً ظرف ۲۰ روز برای اشخاص مقیم ایران و دو ماه برای مقیمان خارج از کشور، در دادگاه تجدیدنظر استان انجام میشود؛ فرجامخواهی فقط در موارد قانونی ممکن است. پس از قطعیت، اجرای حکم از اجرای احکام دادگستری درخواست میشود. گزارش تأمین دلیل بهخودیخود قابل اجرا مانند حکم نیست.
⚠ اشتباههای رایج:
- طرح دعوای مستقلِ تعیین قیمت، بدون بیان حق یا نتیجهٔ قضایی مورد مطالبه
- نامشخص گذاشتن زمان ارزیابی، مبنای قیمتگذاری یا مشخصات دقیق مورد معامله
- تصور اینکه نظر کارشناس یا گزارش تأمین دلیل، بهتنهایی حق را ثابت میکند یا الزام به پرداخت میآورد
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- تاریخ مبنای ارزیابی نادرست است ⇐ تاریخ مورد درخواست و علت انتخاب آن با اسناد و توضیحات روشن شود
- مشخصات یا وضعیت مورد معامله متفاوت بوده است ⇐ مشخصات، موقعیت و وضعیت مورد معامله در تاریخ ارزیابی مستند شود
- درخواست ارتباطی با دعوا ندارد ⇐ ارتباط ارزیابی با حق مورد اختلاف و نتیجهای که از آن خواسته میشود بیان شود
💡 نکته
اگر ارزش موردنظر مربوط به زمان گذشته است، زمان دقیق ارزیابی و دلیل ارتباط آن با حق مورد مطالبه را صریحاً در درخواست یا دادخواست بنویسید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
