← صفحهٔ کاملِ «عزل پیمانکار ازقرارداد پیمانکاری توسط کارفرما»
🧭 کمک کن: عزل پیمانکار ازقرارداد پیمانکاری توسط کارفرما
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر قرارداد به کارفرما اختیار خاتمه یا عزل داده باشد ⇒ شرایط و تشریفات اعمال آن اختیار باید بررسی شود.
- اگر تصمیم مورد اعتراض از سوی مرجع یا شخصی صادر شده باشد که طرف دعوا نیست ⇒ طرف صحیح دعوا باید تعیین شود.
- اگر خواسته صرفاً مطالبه خسارت باشد ⇒ ورود و میزان خسارت باید با دلیل اثبات شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد و الحاقیهها، ابلاغیه و اخطارها، مکاتبات، صورتجلسهها و گزارش پیشرفت، شهادت، ارجاع به کارشناسی، تحقیق و معاینه محل، اسناد پرداخت و محاسبات خسارت
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- «عزل پیمانکار» بهتنهایی عنوان دقیق خواسته نیست؛ حسب قرارداد باید تأیید فسخ، انحلال قرارداد یا الزام به تحویل کارگاه درخواست شود. مرجع، دادگاه عمومی حقوقی یا در دعاوی مالیِ داخل نصاب، دادگاه صلح است؛ با رعایت شرط داوری معتبر.
- دادگاهِ کدام شهر
- اگر خواسته مستقیماً ناظر به تحویل یا تصرف کارگاه غیرمنقول باشد، محل وقوع آن؛ در اختلاف صرفاً قراردادی، اقامتگاه خوانده و در صورت شمول مقررات دعاوی منقول قراردادی، محل انعقاد قرارداد یا اجرای تعهد.
- پیش از طرحِ دعوا
- احراز حق فسخ یا خاتمه و رعایت اخطارها، مهلت رفع تخلف و تشریفات مقرر در قرارداد؛ اعلام فسخ در صورت اعمال آن؛ تأمین دلیل وضعیت کارگاه مفید است.
- اعتراض به رأی
- حکم دادگاه عمومی حقوقی، در حدود قانونی، در دادگاه تجدیدنظر استان قابل اعتراض است؛ حکم مالی دادگاه صلح در صورت تجاوز خواسته از نصف نصاب آن قابل تجدیدنظر است؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه.
- مستند
- مواد ۱۱ تا ۱۳، ۳۳۱، ۳۳۶ و ۴۵۴ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای اعلام اراده به فسخ یا خاتمه، در صورت وجود حق قراردادی یا قانونی، معمولاً اظهارنامه؛ اگر پیمانکار اختلاف کند، دادخواستِ تأیید فسخ یا خاتمه قرارداد و حسب مورد مطالبه خسارت، وجه التزام یا استرداد وجوه. صرفِ ارسال اظهارنامه، حق فسخ ایجاد نمیکند.
هزینهها: هزینه دادرسی متناسب با نوع و بهای خواسته طبق تعرفهٔ روز، هزینه ابلاغ، هزینه کارشناسی در صورت ارجاع، و حقالوکاله در صورت داشتن وکیل.
- قرارداد و پیوستها را بررسی کنید و بندهای فسخ، خاتمه، اخطار، مهلت رفع تخلف، تضمینها و حل اختلاف را مشخص کنید.
- تخلف یا سبب خاتمه را با مدارک ثبت کنید؛ اگر قرارداد اخطار یا مهلت جبران مقرر کرده، آن را رعایت کنید.
- در صورت داشتن مبنای فسخ یا خاتمه، اظهارنامهای روشن و مستند برای پیمانکار بفرستید و تاریخ ابلاغ را نگه دارید.
- در سامانه ثنا ثبتنام کنید و دادخواست متناسب با خواسته را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید.
- دادخواست و پیوستها ابلاغ میشود؛ ابلاغیهها را در ثنا پیگیری کنید و در مهلت مقرر پاسخ دهید.
- در جلسه رسیدگی، اصل قرارداد، سوابق اخطارها، مدارک اجرای کار و محاسبات مالی را ارائه کنید؛ در صورت نیاز، دادگاه ممکن است کارشناسی تعیین کند.
- رأی صادر میشود؛ اگر مطالبه مالی دارید، خواسته و مستندات مبلغ را جداگانه و دقیق مطرح کنید.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، معمولاً چند ماه تا بیش از یک سال تا رأی بدوی؛ کارشناسی، تعدد خواستهها و اعتراض به رأی میتواند زمان را بیشتر کند.
پس از رأی: رأی قابل تجدیدنظر، در صورت قابلاعتراض بودن، در مهلت قانونیِ معمولاً ۲۰ روز برای اشخاص مقیم ایران و دو ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور است؛ مرجع، دادگاه تجدیدنظر استان خواهد بود. فرجامخواهی فقط در مواردی ممکن است که قانون اجازه دهد. پس از قطعیت، برای اجرای محکومیت مالی یا مفاد اجرایی رأی از دادگاه درخواست صدور اجراییه کنید.
⚠ اشتباههای رایج:
- تصور اینکه کارفرما بدون شرط قراردادی یا مبنای قانونی، همیشه حق عزل یا فسخ یکطرفه دارد.
- نادیدهگرفتن تشریفات اخطار، مهلت رفع تخلف یا روش حل اختلافِ مقرر در قرارداد.
- مطالبه خسارت بدون تفکیک مبلغ، ارائه محاسبه و اثبات رابطه آن با تخلف پیمانکار.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- قرارداد اختیار عزل یا خاتمه را به کارفرما داده است ⇐ حدود اختیار، شروط و تشریفات مقرر در قرارداد با متن قرارداد و مدارک ابلاغ بررسی شود.
- پیمانکار مرتکب تخلف یا تأخیر شده است ⇐ وقوع تخلف، انتساب آن و رعایت فرصتها و تشریفات قراردادی با اسناد و نظر کارشناس بررسی شود.
- خسارتی به پیمانکار وارد نشده یا مبلغ آن ثابت نیست ⇐ رابطه سببیت و میزان خسارت با اسناد و کارشناسی اثبات شود.
💡 نکته
عنوان «عزل» بهتنهایی حق خاتمه ایجاد نمیکند؛ متن قرارداد، سبب خاتمه و رعایت تشریفات آن تعیینکننده است.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «پیمان و شرایط عمومی» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
