🧭 کمک کن: شماره 191 شکوائیه بر علیه کسی که به قصد اضرار به غیر یا تشویق اذهان عمومی یا مقامات رسمی به وسیله نامه شکواییه اعمال بر
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر مطلبِ مورد شکایت خلاف واقع نباشد ⇒ این عنوان کیفری قابل احراز نیست.
- اگر انتساب مطلب به متهم یا قصد اضرار یا تشویش احراز نشود ⇒ ادله مربوط به انتساب و اوضاعواحوال ارائه شود.
- اگر مطلب صرفاً طرح شکایت یا بیان نظر در حدود حق قانونی باشد ⇒ صرف بینتیجهماندن شکایت، بهتنهایی اثباتکننده جرم نیست.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
اصل یا تصویر نوشته و شکواییه، سوابق ثبت و ارسال، اسناد و استعلامهای مربوط به خلاف واقع بودن مطلب، شهادت شهود، تحقیقات محلی و اظهارات مطلعان
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادسرای عمومی و انقلاب ⇐ دادگاه کیفری دو؛ با فرض اینکه منظور، نشر اکاذیب از طریق نامه یا شکواییه باشد.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع اظهار یا انتشار اکاذیب؛ در شکواییه، محل ارائه شکواییه متضمن مطالب کذب.
- پیش از طرحِ دعوا
- شکایت شاکی لازم است؛ تهیه نسخه نامه یا شکواییه و مدارک کذب بودن مطالب مفید است. صرف اثباتنشدن شکایت قبلی، برای تحقق جرم کافی نیست.
- اعتراض به رأی
- قرار منع یا موقوفی تعقیب، به درخواست شاکی در دادگاه صالح، ظرف ۱۰ روز برای مقیم ایران و یک ماه برای مقیم خارج؛ حکم دادگاه، در دادگاه تجدیدنظر استان، ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج.
- مستند
- ماده ۶۹۸ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی؛ مواد ۱۰۴ قانون مجازات اسلامی و ۲۷۰، ۲۷۱، ۴۲۷ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ شکواییه؛ برای گزارش جرم و درخواست تعقیب کیفری. در صورت مطالبهٔ خسارت، دادخواست ضرر و زیان ناشی از جرم نیز جداگانه یا در مهلت قانونی در پروندهٔ کیفری مطرح میشود.
هزینهها: هزینهٔ ثبت و ابلاغ طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ کارشناسی یا تحقیقات تخصصی در صورت لزوم؛ حقالوکاله اختیاری. مطالبهٔ خسارت ممکن است هزینهٔ دادرسی جداگانه داشته باشد.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید و مدارک و نشانیهای لازم را آماده سازید.
- شکواییه را از دفتر خدمات الکترونیک قضایی به دادسرای صالح بفرستید؛ زمان، مکان و شرح دقیق هر واقعه را بنویسید.
- شمارهٔ پرونده و شعبه را پیگیری کنید و ابلاغهای ثنا را مرتب بررسی کنید.
- در تحقیقات دادسرا حاضر شوید، توضیحات و مدارک را ارائه دهید و در صورت درخواست، شهود یا مطلعان را معرفی کنید.
- اگر بازپرس یا دادستان ارجاع دهد، در کارشناسی یا تحقیقات تکمیلی شرکت کنید و هزینهٔ مقرر را بپردازید.
- پس از پایان تحقیقات، دادسرا حسب مورد قرار صادر میکند یا کیفرخواست میدهد؛ در صورت کیفرخواست، پرونده برای رسیدگی به دادگاه صالح میرود.
- در جلسهٔ دادگاه، دلایل را ارائه کنید و در صورت مطالبهٔ خسارت، دادخواست مربوط را در مهلت قانونی ثبت کنید.
مدتِ تقریبی: نامطمئن؛ بسته به پرونده، نوع اتهام، نیاز به کارشناسی و حجم تحقیقات متفاوت است.
پس از رأی: رأی دادگاه، حسب نوع اتهام و رأی، در مهلت قانونی قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان یا قابل فرجامخواهی در دیوان عالی کشور است؛ مهلت معمول اعتراض برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است، مگر قانون ترتیب دیگری مقرر کرده باشد. پس از قطعیشدن رأی، اجرای مجازات از طریق اجرای احکام کیفری انجام میشود؛ خسارتِ مورد حکم نیز از مسیر اجرای احکام پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- بیان کلی اتهام بدون شرح دقیق رفتار، زمان، مکان و نقش هر شخص
- طرح شکایت در مرجع نامرتبط یا معرفی حدس و گمان بهعنوان دلیل قطعی
- نادیدهگرفتن ابلاغهای ثنا یا تصور اینکه شکایت کیفری بهتنهایی خسارت را وصول میکند
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- مطالب درست بوده یا مستند به اطلاعات موجود است ⇐ اسناد و قرائن خلاف واقع بودن مطلب و اطلاع متهم از خلاف واقع بودن آن ارائه شود.
- صرفاً از حق شکایت یا بیان نظر استفاده کردهام ⇐ محتوای مشخصِ خلاف واقع و قصد اضرار یا تشویش، جداگانه اثبات شود.
- مطلب را من ارسال یا بیان نکردهام ⇐ سوابق ثبت، انتساب حساب یا امضا، شهادت و سایر قرائن ارائه شود.
⏳ مهلت
اگر جرم قابل گذشت تشخیص داده شود، مهلت شکایت اصولاً یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم است؛ تشخیص قابلگذشتبودن و مبدأ مهلت باید با توجه به قانون لازمالاجرا بررسی شود.
💡 نکته
عنوان و مرجع رسیدگی به جزئیات رفتار و مجازات قانونی وابسته است؛ پیش از ثبت، شرح واقعه و ادله را دقیق و بدون اغراق تنظیم کنید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «کیفری و دادرسی کیفری» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
