🧭 کمک کن: علیه مامورین دولتی که طبق قانون مامور دستگیری بوده و در اجرای وظیفه دستگیری مسامحه و اهمال کرده است
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر مأمور قانوناً مکلف به دستگیری نبوده باشد ⇒ مبنای شکایت از جهت ترک وظیفه باید بررسی شود.
- اگر مسامحه یا اهمال و انتساب آن به مأمور احراز نشود ⇒ صرف دستگیرنشدن شخص برای اثبات جرم کافی نیست.
- اگر دستور یا مجوز دستگیری وجود داشته باشد ⇒ تصویر آن یا مشخصات مرجع صادرکننده ارائه شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
دستور یا مجوز دستگیری، گزارش و سوابق سازمان مربوط، شهادت شهود و مطلعان، استعلام از مرجع صادرکنندهٔ دستور و سازمان محل خدمت، تحقیقات لازم
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- در فرض اهمالِ بدون قصد مساعدت، صلاحیت تابع درجهٔ جزای نقدیِ لازمالاجراست: درجات هفت و هشت مستقیماً دادگاه صلح؛ درجات بالاتر، دادسرا ⇐ دادگاه کیفری دو. درجهٔ فعلی مجازات: نامطمئن. اگر جرمِ مأمور نظامی یا انتظامی مرتبط با وظایف خاص نظامی و خارج از مقام ضابط دادگستری باشد، دادسرا و دادگاه نظامی صالحاند.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع اهمال در اجرای وظیفهٔ دستگیری.
- پیش از طرحِ دعوا
- شکایت همراه با دستور دستگیری و دلایل ابلاغ دستور، تکلیف مأمور و اهمال او؛ اظهارنامه لازم نیست.
- اعتراض به رأی
- رأی کیفری دو، اصولاً ظرف ۲۰ روز برای مقیم ایران و دو ماه برای مقیم خارج، در دادگاه تجدیدنظر استان؛ رأی دادگاه صلح در جرم عمدی درجه هفت با همین مهلت قابل تجدیدنظر و در درجه هشت قطعی است.
- مستند
- مادهٔ ۵۵۰ قانون مجازات اسلامی، بخش تعزیرات؛ مادهٔ ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲؛ مواد ۴۲۷، ۴۳۱ و ۵۹۷ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ شکواییه؛ برای اعلام فوری خطر یا وقوع جرم نیز گزارش به پلیس یا دادسرا. اگر مطالبهٔ دیه یا خسارت دارید، آن را جداگانه یا در چارچوب مجازِ پروندهٔ کیفری پیگیری کنید.
هزینهها: هزینهٔ ثبت شکواییه طبق تعرفهٔ روز؛ هزینههای احتمالی پزشکی قانونی، کارشناسی، ابلاغ یا نگهداری و بررسی ادله طبق مورد. پرداخت هزینهها بهتنهایی اثبات جرم را تضمین نمیکند.
- اگر خطر فوری، جراحت، کودکِ در معرض خطر یا احتمال از بین رفتن دلیل وجود دارد، با پلیس تماس بگیرید و برای درمان یا حفاظت فوری اقدام کنید.
- مدارک و شواهد را حفظ کنید؛ از صحنه یا آثار جرم عکس بگیرید و مشخصات شاهدان، زمان و محل دقیق را یادداشت کنید، اما ادله را دستکاری نکنید.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید و شکواییه را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ شرح واقعه را دقیق و به ترتیب زمانی بنویسید و رفتار هر متهم را جداگانه توضیح دهید.
- شکواییه به مرجع قضایی صالح ارجاع میشود؛ ممکن است تحقیقات اولیه به پلیس یا ضابطان قضایی سپرده شود.
- در تحقیقات، اظهارات خود را کامل و مستند بیان کنید؛ در صورت لزوم، برای معاینهٔ پزشکی قانونی، کارشناسی، بررسی محل یا استماع شهادت اقدام میشود.
- پس از تحقیقات، دادسرا دربارهٔ ادامهٔ تعقیب تصمیم میگیرد؛ در صورت صدور کیفرخواست، پرونده برای رسیدگی به دادگاه کیفری صالح فرستاده میشود.
- در جلسهٔ دادگاه حاضر شوید، ادله و شهود را معرفی کنید و در صورت مطالبهٔ دیه یا خسارت، خواسته و مستندات آن را در مسیر قانونی ارائه دهید.
مدتِ تقریبی: از چند ماه تا بیشتر؛ بسته به پرونده، نیاز به تحقیقات، پزشکی قانونی یا کارشناسی، شناسایی متهمان و حجم کار مرجع رسیدگی.
پس از رأی: رأی دادگاه کیفری بسته به نوع جرم و مجازات، قابل اعتراض یا قطعی است؛ در موارد قابل تجدیدنظر، مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است، مگر موارد استثنایی. مرجع اعتراض حسب مورد دادگاه تجدیدنظر استان یا مرجع مقرر قانونی است. پس از قطعیت، اجرای حکم از طریق اجرای احکام کیفری پیگیری میشود؛ دیه یا خسارت نیز طبق مفاد رأی و تشریفات مربوط اجرا خواهد شد.
⚠ اشتباههای رایج:
- نوشتن عنوان اتهام بدون شرح دقیق رفتار، زمان، مکان و نقش هر شخص.
- حذف مدارک، پیامها یا تصاویر یا دستکاری صحنه و ادله پیش از بررسی مرجع قضایی.
- تصور اینکه ثبت شکایت بهتنهایی برای اثبات ادعا کافی است یا مهلت اعتراض را میتوان نادیده گرفت.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- دستور یا مجوز معتبر برای دستگیری وجود نداشته است ⇐ استعلام از مرجع صادرکننده و بررسی سوابق؛ عدم دستگیری ناشی از مانع خارج از اختیار یا نبود امکان اجرا بوده است ⇐ بررسی گزارش مأموریت و مدارک مربوط؛ اهمالی رخ نداده یا نتیجه به رفتار مأمور منتسب نیست ⇐ بررسی زمانبندی، اقدامات انجامشده و رابطهٔ رفتار با نتیجه
💡 نکته
در پروندههای مربوط به کودک یا خطر جانی، اقدام فوری برای حفاظت و گزارش به پلیس را مقدم بر جمعآوری شخصیِ ادله بدانید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «داوری و اجرای احکام» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
