🧭 کمک کن: بر علیه قتل عمدی که شاکی ندارد یا شاکی به قصد گذشت از قتل از شکایت و پیگیری صرفنظر کرده است
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر مقتول زنده باشد ⇒ عنوان قتل عمدی قابل طرح نیست و باید نوع و نتیجه صدمه روشن شود
- اگر ولیدم گذشت کرده باشد ⇒ گذشتنامه یا اعلام رسمی گذشت ارائه شود؛ تعقیب جنبه عمومی حسب مورد جداگانه بررسی میشود
- اگر متهم معلوم نباشد ⇒ شکایت علیه مرتکب ناشناس و درخواست تحقیق و شناسایی مطرح شود
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
گزارش ضابطان، گواهی فوت و نظریه پزشکی قانونی، شهادت شهود، تصاویر و فیلمها، تحقیقات محلی، معاینه محل، اقرار یا سایر قرائن و امارات، استعلام و کارشناسی حسب مورد
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادسرای عمومی و انقلاب؛ اگر صرفاً تعزیر جنبه عمومی قتل پس از گذشت از قصاص مطرح باشد، دادگاه کیفری دو. اگر موضوع قصاص همچنان مطرح باشد، دادگاه کیفری یک. فقدان شاکی خصوصی لزوماً به معنای منتفی بودن قصاص نیست؛ همچنین صرف پیگیرینکردن، گذشت محسوب نمیشود.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع قتل؛ اگر قتل قبلاً در دادگاه صالح مطرح شده باشد، گذشت بعدی لزوماً صلاحیت همان دادگاه را تغییر نمیدهد.
- پیش از طرحِ دعوا
- اعلام جرم به دادستان کافی است؛ تعقیب جنبه عمومی منوط به شکایت خصوصی نیست. اعمال تعزیر موضوع ماده ۶۱۲ مستلزم احراز شرایط مقرر در آن است.
- اعتراض به رأی
- حکم صرفاً تعزیری موضوع ماده ۶۱۲، قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان؛ حکم قصاص، قابل فرجام در دیوان عالی کشور؛ مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ.
- مستند
- مواد ۳۵۶ و ۶۱۲ قانون مجازات اسلامی؛ مواد ۳۰۲، ۴۲۷، ۴۲۸ و ۴۳۱ قانون آیین دادرسی کیفری.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ شکواییه؛ برای جرایم مطبوعاتی نیز شکواییه با ذکر دقیق مطلب یا تصویر منتشرشده و مشخصات نشریه؛ اظهارنامه جایگزین شکواییه نیست.
هزینهها: هزینهٔ ثبت و خدمات قضایی طبق تعرفهٔ روز؛ هزینهٔ احتمالی کارشناسی، استعلام و ابلاغ؛ حقالوکاله در صورت استفاده از وکیل. هزینهها و شیوهٔ پرداخت را دفتر خدمات قضایی یا مرجع رسیدگی اعلام میکند.
- مدارک و ادله را گردآوری کنید؛ در مزاحمت تلفنی، پیامها، سوابق تماس و مشخصات شماره را حفظ کنید و از دستکاری یا انتشار عمومی آنها بپرهیزید.
- در ثنا ثبتنام کنید و شکواییه را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ زمان، مکان و شرح هر رفتار را جداگانه و روشن بنویسید.
- شمارهٔ پیگیری را نگه دارید و ابلاغهای ثنا را مرتب بررسی کنید؛ مرجع رسیدگی ممکن است توضیح، اصل مدارک یا معرفی شاهد بخواهد.
- در تحقیقات دادسرا حاضر شوید و ادله را ارائه کنید؛ حسب مورد، استعلام مخابراتی، بررسی نسخهٔ نشریه یا نظر کارشناسی درخواست میشود.
- پس از تصمیم دادسرا، در صورت ارجاع پرونده در دادگاه حاضر شوید؛ دربارهٔ جرایم مطبوعاتی تشریفات ویژه و حضور هیئت منصفه طبق قانون رعایت میشود.
- رأی یا تصمیم نهایی را از طریق ابلاغ الکترونیکی دریافت و مفاد آن و مهلت اعتراض را بررسی کنید.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، تحقیقات، نیاز به کارشناسی و وقت رسیدگی؛ از چند ماه تا بیشتر، بدون تضمین زمان معین.
پس از رأی: حسب نوع و قطعی یا قابلاعتراض بودن رأی، اعتراض در مرجع تجدیدنظر صالح یا فرجامخواهی در دیوان عالی کشور ممکن است؛ مهلت معمول اعتراض برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است، اما نوع رأی و استثناهای قانونی باید بررسی شود. پس از قطعیشدن، اجرای مجازات از طریق اجرای احکام کیفری انجام میشود؛ مطالبهٔ خسارت خصوصی ممکن است نیازمند دادخواست باشد.
⚠ اشتباههای رایج:
- طرح شکایت با عنوان کلی، بدون شرح دقیق رفتار، زمان، مکان و نقش هر شخص
- پاککردن پیامها یا ارائهٔ تصویر ناقص و دستکاریشده از ادلهٔ دیجیتال
- یکیدانستن هر اختلاف یا تماس ناخواسته با جرم، بدون ارائهٔ قرائن و درخواست بررسی قانونی
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- مرگ ناشی از حادثه یا علت دیگری بوده است ⇐ درخواست بررسی علت فوت، معاینه و نظریه پزشکی قانونی و ارزیابی همه قرائن
- متهم در صحنه یا زمان وقوع حضور نداشته است ⇐ بررسی ادله انتساب، دوربینها، دادههای مکانی و شهادت شهود
- ولیدم گذشت کرده است ⇐ گذشت در حق قصاص مؤثر است، اما اثر آن بر جنبه عمومی باید جداگانه طبق قانون بررسی شود
💡 نکته
در اتهامهای مربوط به ازدواج، علم و آگاهی اشخاص به زوجیت یا عده و وقوع عقد اهمیت دارد؛ صرف ادعا برای اثبات جرم کافی نیست.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «کیفری و دادرسی کیفری» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
