🧭 کمک کن: مغایرت
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر رأی مورد درخواست قطعی نباشد ⇒ اعادهٔ دادرسیِ اصلی در این مسیر قابل طرح نیست.
- اگر رأی دیگری دربارهٔ همان دعوا و میان همان اصحاب دعوا وجود نداشته باشد ⇒ این جهتِ اعادهٔ دادرسی احراز نمیشود.
- اگر دو رأی به سبب قانونی با یکدیگر قابل جمع باشند ⇒ صرف تفاوتِ نتیجه برای این جهت کافی نیست.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
دو دادنامهٔ قطعی، پروندههای قضایی مربوط، مدارک هویت اصحاب دعوا، مدارک پیوست
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- اگر منظور، تضاد در مفاد یک حکم ناشی از استناد به اصول یا مواد متضاد باشد: دادگاه صادرکننده همان حکم قطعی، با درخواست اعاده دادرسی.
- دادگاهِ کدام شهر
- همان دادگاه صادرکننده حکم قطعی؛ نه لزوماً دادگاه اقامتگاه فعلی طرف مقابل.
- پیش از طرحِ دعوا
- مشخصکردن بخشهای متضاد حکم و مبانی متضاد آن؛ صرف مخالفت حکم با قانون، این جهت اعاده دادرسی نیست.
- اعتراض به رأی
- مهلت اعاده دادرسی برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ حکم حضوری قطعی؛ در حکم غیابی از پایان مهلت واخواهی و تجدیدنظر. حکم پس از اعاده، در صورت وجود شرایط قانونی، تابع طرق عادی تجدیدنظر یا فرجام و مهلتهای قانونی آنهاست.
- مستند
- بند ۳ ماده ۴۲۶ و مواد ۴۲۷ و ۴۳۳ قانون آیین دادرسی مدنی.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ دعوای «مغایرت» عنوان مستقل و واحدی ندارد. اگر دو حکم درباره همان دعوا و میان همان طرفین متعارضاند، حسب شرایط ممکن است «دادخواست اعاده دادرسی» لازم باشد؛ اگر هنوز مهلت اعتراض به حکم نگذشته، «دادخواست تجدیدنظرخواهی»؛ و اگر اختلاف درباره اجرای مفاد حکم است، درخواست از مرجع اجرا. درباره آرای کیفری یا آرای دیوان عدالت اداری، مسیر جداگانه و تابع مقررات همان مرجع است.
هزینهها: هزینه دادرسی طبق تعرفه روز، هزینه ابلاغ، هزینه تهیه یا برابر اصلکردن مدارک و در صورت ارجاع، هزینه کارشناسی؛ حقالوکاله در صورت داشتن وکیل.
- همه نسخههای رأی، شماره پروندهها، تاریخ ابلاغ و گواهی قطعیت را گردآوری و مفاد دو حکم را مقایسه کنید.
- بررسی کنید آیا شرایط قانونی اعاده دادرسی فراهم است یا هنوز امکان تجدیدنظرخواهی وجود دارد؛ صرف اختلاف در نتیجه دو پرونده کافی نیست.
- در ثنا ثبتنام کنید و از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی، برگه متناسب را به مرجع صالح ارسال کنید.
- در دادخواست یا درخواست، جهت قانونی اعتراض، مشخصات هر دو رأی و اثر تعارض بر حق خود را روشن بنویسید و مدارک را پیوست کنید.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری کنید و در جلسه رسیدگی، اصل یا نسخه معتبر آرا و توضیحات لازم را ارائه دهید.
- در صورت دستور دادگاه، هزینه کارشناسی را بپردازید یا مدارک تکمیلی را در مهلت مقرر ارائه کنید.
- پس از صدور رأی، ابلاغ آن را بررسی کنید و اگر قابل اعتراض است، در مهلت قانونی اقدام کنید.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، مرجع و نیاز به رسیدگی تکمیلی؛ معمولاً چند ماه تا رأی بدوی، اما بازه دقیق نامطمئن است.
پس از رأی: مهلت تجدیدنظرخواهی از آرای قابل تجدیدنظر، اصولاً برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیم خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است. اعاده دادرسی مهلت و شرایط جداگانه دارد و مهلت آن با توجه به جهت درخواست و زمان آگاهی از آن سنجیده میشود؛ مهلت را از متن رأی و مقررات مربوط بررسی کنید. اجرای رأی از طریق اجرای احکام مرجع صادرکننده و پس از فراهمشدن شرایط قانونی اجرا پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- تصور اینکه هر دو رأی متفاوت، خودبهخود متعارض و قابل اعاده دادرسیاند.
- از دستدادن مهلت اعتراض در حالی که هنوز راه تجدیدنظرخواهی باز است.
- نپیوستن نسخه کامل آرا و مدارک اثباتکننده ارتباط دو پرونده.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- دو رأی دربارهٔ موضوع یا سبب متفاوت صادر شدهاند ⇐ موضوع و سبب هر دو پرونده را با استناد به دادخواستها و رأیها مقایسه کنید
- دو رأی به سبب قانونی قابل جمعاند ⇐ بخشهای ناسازگار و اثر تعارض بر نتیجه را دقیق نشان دهید
- یکی از رأیها قطعی نیست یا مربوط به اصحاب دعوای دیگری است ⇐ قطعیت و وحدت اصحاب دعوا را با مدارک پرونده اثبات کنید
⏳ مهلت
مهلت قانونی اعادهٔ دادرسی اصولاً برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیمان خارج از کشور ۲ ماه است؛ در جهت مغایرت دو حکم، مبدأ مهلت طبق مقررات مربوط به تاریخ ابلاغ آخرین حکم تعیین میشود.
💡 نکته
پیش از ثبت درخواست، متن کامل هر دو رأی و وضعیت قطعیتشان را بررسی کنید؛ راه اعتراض به رأی حقوقی، کیفری و اداری یکسان نیست.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «تالارِ گفتگو» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
