← صفحهٔ کاملِ «موادی از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 13850309»
🧭 کمک کن: موادی از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 13850309
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر تصمیم یا اقدامِ قابل انتساب به مرجع اداری وجود نداشته باشد ⇒ موضوع شکایت باید روشن و مستند شود.
- اگر قانون برای موضوع، رسیدگی یا اعتراض مقدماتی در دستگاه اداری مقرر کرده باشد ⇒ آن مسیر باید بررسی و حسب مورد طی شود.
- اگر خواسته خارج از صلاحیت دیوان باشد ⇒ مرجع صالح باید جداگانه بررسی شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
تصمیم یا مکاتبهٔ اداری، رسید ثبت درخواست، اسناد و مدارک پیوست، استعلام از دستگاه طرف شکایت، سایر ادلهٔ قابل پذیرش
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- عنوان ارائهشده دعوا یا شکایت مشخصی نیست؛ مرجع صالح قابل تعیین نیست. برای بررسی مقررات فعلی دیوان، قانون دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ با اصلاحات بعدی، از جمله اصلاحات ۱۴۰۲، ملاک است، نه قانون منسوخ ۱۳۸۵.
- دادگاهِ کدام شهر
- بدون تعیین خواسته و طرف شکایت، نامطمئن.
- پیش از طرحِ دعوا
- مشخصکردن موضوع درخواست و مقرره یا تصمیم مورد اعتراض.
- اعتراض به رأی
- بدون مشخصشدن نوع تصمیم یا رأی، نامطمئن.
- مستند
- ماده ۱۲۴ قانون دیوان عدالت اداری، درباره نسخ قانون مصوب ۱۳۸۵.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ دادخواستِ دیوان عدالت اداری؛ برای اعتراض به تصمیم یا اقدام اداری، درخواستِ الزامِ دستگاه به انجام وظیفهٔ قانونی، یا مطالبهٔ خسارت در حدود صلاحیت دیوان. اعتراض به رأیِ مراجع اختصاصی اداری نیز با دادخواست و در مهلت قانونی همان مرجع مطرح میشود.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی طبقِ تعرفهٔ روز، هزینهٔ ابلاغ و خدماتِ الکترونیک، و در صورت لزوم هزینهٔ کارشناسی؛ حقالوکاله نیز در صورت داشتن وکیل. هزینهها ممکن است با توجه به مالی یا غیرمالی بودن خواسته متفاوت باشد.
- ثنا را فعال کنید و تصمیم، اقدام یا خودداریِ مورد اعتراض و تاریخ اطلاع از آن را مشخص کنید.
- پیش از ثبت، مهلتِ ویژهٔ اعتراض به رأیِ مرجع اختصاصی اداری را بررسی کنید؛ در موارد لازم، ابتدا درخواست یا اعتراض اداری را از مسیر مقرر پیگیری کنید.
- دادخواست را با ذکر خواستهٔ روشن، شرحِ ماجرا، مستندات و مشخصاتِ دستگاهِ طرف شکایت در درگاهِ الکترونیکیِ اعلامیِ دیوان ثبت کنید.
- هزینهٔ قانونی را بپردازید و ابلاغها و اخطارهای رفع نقص را در ثنا یا سامانهٔ مربوط پیگیری کنید.
- شعبه دادخواست و پاسخِ طرف شکایت را بررسی میکند و ممکن است توضیح، سند یا نظر کارشناسی بخواهد؛ حضور در جلسه فقط در صورت دعوت یا نیاز شعبه است.
- رأی از طریق سامانه ابلاغ میشود؛ مهلت و امکان اعتراض را از متن رأی و مقرراتِ قابل اعمال بررسی کنید.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، نوعِ خواسته، نیاز به کارشناسی و پاسخِ دستگاه، از چند ماه تا بیش از یک سال؛ مهلتِ ثابت و تضمینشدهای برای صدور رأی وجود ندارد.
پس از رأی: آرای شعبهٔ بدوی، جز مواردی که قانون استثنا کرده، در مهلت قانونی قابل تجدیدنظرخواهی در شعبهٔ تجدیدنظر دیوان است؛ مهلت معمول برای اشخاصِ مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیمان خارج از کشور ۲ ماه از تاریخ ابلاغ است. فرجامخواهیِ معمول پیشبینی نشده است. پس از قطعیت، اجرای رأی از مسیر واحد اجرای احکام دیوان پیگیری میشود؛ اگر دستگاه اجرا نکند، موضوع را با ارائهٔ رأی قطعی و مدارکِ عدم اجرا به دیوان گزارش کنید.
⚠ اشتباههای رایج:
- طرح دادخواست پس از پایان مهلتِ قانونیِ اعتراض، بدون بررسی تاریخ ابلاغ یا اطلاع از تصمیم
- طرف شکایت قرار دادنِ شخص یا ادارهای که اختیار قانونیِ پاسخگویی یا اجرای خواسته را ندارد
- نوشتنِ خواستهٔ کلی، یا نپیوست کردنِ تصمیمِ مورد اعتراض و مدارکِ اثباتکنندهٔ حق
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- دیوان صلاحیت رسیدگی ندارد ⇐ ماهیت تصمیم یا اقدام اداری و مبنای صلاحیت دیوان را با اسناد پرونده توضیح دهید.
- مهلت اعتراض سپری شده است ⇐ تاریخ ابلاغ یا اطلاع و هر دلیل قانونیِ مؤثر بر محاسبهٔ مهلت را مستند کنید.
- درخواست قبلی در دستگاه ثبت نشده است ⇐ رسید ثبت، شمارهٔ پیگیری یا مکاتبات مربوط را ارائه کنید.
⏳ مهلت
مهلت شکایت به نوع خواسته و تاریخ ابلاغ یا اطلاع وابسته است؛ نامطمئن
💡 نکته
متنِ رأی یا تصمیم و مدرکِ تاریخ ابلاغ را نگه دارید؛ مهلت اعتراض را از دست ندهید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
