← صفحهٔ کاملِ «تبادل لوایح مرحله تجدید نظر ، فروش املاک مشاع»
🧭 کمک کن: تبادل لوایح مرحله تجدید نظر ، فروش املاک مشاع
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر فروشنده فقط مالک سهم مشاع بوده است ⇒ معامله نسبت به سهم او و نه سهم دیگر شرکا بررسی شود.
- اگر به حق شفعه استناد میشود ⇒ شرایط قانونی آن، از جمله تعداد شرکا، قابلیت تقسیم ملک و انتقال به شخص ثالث، بررسی شود.
- اگر خواسته مربوط به افراز یا فروش ملک مشاع است ⇒ وضعیت ثبتی ملک و امکان افراز از مرجع مربوط استعلام شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
دادنامهٔ مورد اعتراض، سند مالکیت و سوابق ثبتی، مبایعهنامه یا سند انتقال، رسیدهای پرداخت، استعلام ثبتی، کارشناسی و معاینهٔ محل در صورت لزوم
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- اگر منظور دستور فروش ملک مشاعِ غیرقابل افراز باشد، مرجع صدور دستور، دادگاه عمومی حقوقی است؛ این دستور رأی قابل تجدیدنظر نیست و تبادل لوایح تجدیدنظر درباره خود آن موضوعیت ندارد.
- دادگاهِ کدام شهر
- دادگاه محل وقوع ملک.
- پیش از طرحِ دعوا
- اصولاً اخذ تصمیم قطعی بر غیرقابل افراز بودن ملک لازم است. افراز ملکی که جریان ثبتی آن خاتمه یافته با اداره ثبت محل است؛ وجود شریک محجور یا غایب مفقودالاثر، رسیدگی به افراز را در صلاحیت دادگاه قرار میدهد.
- اعتراض به رأی
- دستور فروش قابل تجدیدنظر نیست. تصمیم اداره ثبت درباره افراز، ظرف ده روز از ابلاغ، در دادگاه محل وقوع ملک قابل اعتراض است. اگر موضوع پرونده، حکمی مستقل درباره فروش یا معامله ملک باشد نه دستور فروش، قابلیت اعتراض تابع همان حکم است.
- مستند
- مواد ۱، ۲ و ۴ قانون افراز و فروش املاک مشاع؛ رأی وحدت رویه شماره ۲۹ مورخ ۱۳۶۰/۱/۱۵.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ لایحهٔ تجدیدنظرخواهی یا لایحهٔ پاسخ به تجدیدنظرخواهی؛ اگر هدف اعتراض به رأی بدوی است، دادخواست تجدیدنظرخواهی ثبت میشود و اگر طرف مقابل تجدیدنظرخواهی کرده، لایحهٔ پاسخ ارائه میشود. درخواست توقف اجرای حکم نیز جداگانه و مستدل مطرح میشود.
هزینهها: هزینهٔ دادرسی تجدیدنظرخواهی طبق تعرفهٔ روز، هزینهٔ ابلاغ و خدمات قضایی، هزینهٔ احتمالی کارشناسی یا سایر تحقیقات؛ ارائهٔ لایحهٔ پاسخ معمولاً هزینهٔ دادرسی مستقل ندارد. حقالوکاله در صورت داشتن وکیل جداگانه است.
- متن رأی، ابلاغیه و مهلت اعتراض را بررسی کنید و مشخص کنید اقدام شما دادخواست تجدیدنظرخواهی است یا پاسخ به اعتراض طرف مقابل.
- در سامانهٔ ثنا ثبتنام کنید یا اطلاعات آن را بهروز نگه دارید؛ رأی و پیوستهای پرونده را آماده کنید.
- دادخواست تجدیدنظرخواهی را در مهلت قانونی از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کنید؛ مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است، مگر مقررات خاص یا عذر موجه قانونی.
- اگر تجدیدنظرخواهی طرف مقابل به شما ابلاغ شد، پاسخ مستند خود را در مهلت اعلامشده در ابلاغیه ثبت کنید؛ مهلت معمول پاسخ ده روز است.
- دلایل اعتراض یا پاسخ را روشن و بندبند بنویسید و اسناد مرتبط را پیوست کنید؛ ارائهٔ دلیل جدید را با توضیح ارتباط آن با پرونده همراه کنید.
- در صورت نگرانی از اجرا، توقف عملیات اجرایی را جداگانه و مستدل درخواست کنید؛ صرف تجدیدنظرخواهی همیشه موجب توقف اجرا نیست.
- پس از تبادل لوایح، پرونده به دادگاه تجدیدنظر میرود؛ دادگاه ممکن است رسیدگی را با بررسی پرونده انجام دهد یا برای توضیح، جلسه تشکیل دهد و در صورت لزوم کارشناسی یا تحقیق بخواهد.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری کنید و پس از صدور رأی، متن کامل رأی و دستور مربوط به اجرا را دریافت کنید.
مدتِ تقریبی: از ثبت تجدیدنظرخواهی تا رأی دادگاه تجدیدنظر معمولاً چند ماه است؛ بسته به پرونده، حجم کار شعبه، نیاز به کارشناسی و تکمیل مدارک متغیر است.
پس از رأی: رأی دادگاه تجدیدنظر اصولاً قطعی است؛ فرجامخواهی فقط در مواردی که قانون اجازه داده، از جمله برخی دعاوی و احکام مقرر در قانون، امکانپذیر است و مهلت معمول آن برای مقیم ایران بیست روز و برای مقیم خارج از کشور دو ماه از ابلاغ است. اجرای رأی قطعی از طریق اجرای احکام مرجع صادرکننده یا مرجع مربوط پیگیری میشود؛ در پروندههای دیوان عدالت اداری، مسیر اعتراض و اجرا تابع مقررات همان دیوان است.
⚠ اشتباههای رایج:
- ثبت لایحه بهجای دادخواست تجدیدنظرخواهی، یا از دست دادن مهلت اعتراض.
- تکرار کلی مطالب پیشین بدون پاسخ روشن به جهات رأی یا ادعاهای طرف مقابل.
- فرض اینکه صرف ثبت اعتراض، اجرای حکم را متوقف میکند یا هر رأیی قابل فرجامخواهی است.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- فروش سهم مشاع بدون رضایت سایر شرکا باطل است ⇐ اصولاً انتقال سهم فروشنده از مال مشاع بهتنهایی نیازمند رضایت دیگر شرکا نیست؛ حدود سهم و شرایط معامله بررسی شود.
- خریدار مالک تمام ملک شده است ⇐ انتقال، اصولاً در حدود سهمی معتبر است که فروشنده مالک آن بوده است.
- حق شفعه ایجاد شده است ⇐ تحقق همهٔ شرایط قانونی حق شفعه و رعایت مهلت اعمال آن باید احراز شود.
⏳ مهلت
۱۰ روز از تاریخ ابلاغ دادخواست تجدیدنظر برای پاسخ به آن
💡 نکته
در لایحه، هر ایراد را به بخش مشخصی از رأی یا ادعای طرف مقابل وصل کنید و برای آن دلیل و سند ارائه دهید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
🙋 به جوابتان نرسیدید؟ پرسشتان را در اتاقِ «ثبت اسناد و املاک» بنویسید؛ کارشناسان پاسخ میدهند. ورود به اتاق ←
