← صفحهٔ کاملِ «اعلام انفساخ عقد بیع بعلت تلف مبیع نزد مشتری»
🧭 کمک کن: اعلام انفساخ عقد بیع بعلت تلف مبیع نزد مشتری
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر تلف پس از تحویل مبیع به مشتری رخ داده و شرط یا مبنای قانونی دیگری برای انفساخ وجود نداشته باشد ⇒ صرف تلف، بهتنهایی موجب انفساخ عقد نیست.
- اگر مبیع پیش از تحویل تلف شده باشد ⇒ زمان و علت تلف و وضعیت قبض باید بررسی شود؛ ممکن است عنوان دعوا یا نتیجه حقوقی متفاوت باشد.
- اگر شرط قراردادیِ انفساخ وجود داشته باشد ⇒ متن شرط و تحقق دقیق شرایط آن باید اثبات شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
قرارداد و شروط آن، رسید یا مدرک تحویل، گزارش یا صورتجلسه مربوط به تلف، کارشناسی، شهادت، مکاتبات و اظهارنامه، تحقیق یا معاینه محل حسب مورد
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دعوای اعلام انفساخ بیع، مالی است؛ حسب بهای خواسته، دادگاه صلح در نصاب قانونی یا دادگاه عمومی حقوقی.
- دادگاهِ کدام شهر
- در بیع مال غیرمنقول، محل وقوع ملک؛ در بیع مال منقول، اقامتگاه خوانده یا محل انعقاد قرارداد یا اجرای تعهد.
- پیش از طرحِ دعوا
- روشنکردن زمان تلف، تحقق قبض و سبب تلف ضروری است. صرف تلف مبیع نزد مشتری پس از قبض موجب انفساخ نیست؛ تلف پیش از قبض یا تلف در مدت خیار مختص مشتری، احکام متفاوت دارد. تأمین دلیل مفید است.
- اعتراض به رأی
- حکم دادگاه عمومی حقوقی قابل تجدیدنظر در دادگاه تجدیدنظر استان است؛ حکم مالی دادگاه صلح اگر خواسته بیش از نصف نصاب صلاحیت آن باشد، قابل تجدیدنظر است. مهلت برای مقیم ایران ۲۰ روز و مقیم خارج دو ماه از ابلاغ است.
- مستند
- مواد ۳۸۷ و ۴۵۳ قانون مدنی؛ مواد ۱۱ تا ۱۳ و ۳۳۶ قانون آیین دادرسی مدنی؛ ماده ۱۲ قانون شوراهای حل اختلاف مصوب ۱۴۰۲.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ دادخواستِ حقوقی برای اعلامِ بیاعتباری، بطلان، انفساخ یا احرازِ وضعیتِ حقوقی؛ درخواستِ ثبتی برای دریافت یا اصلاح اطلاعات و مدارک پلاک ثبتی؛ اظهارنامه یا سند رسمی برای اعلام رضایت، اگر هدف صرفاً اعلام اراده باشد و اختلافی وجود نداشته باشد
هزینهها: هزینه دادرسی متناسب با مالی یا غیرمالی بودن خواسته و طبق تعرفهٔ روز؛ هزینه ابلاغ و در صورت ارجاع، کارشناسی؛ هزینه دریافت سوابق یا خدمات ثبتی طبق تعرفهٔ روز؛ حقالوکاله در صورت استفاده از وکیل.
- مدارک و قراردادها را گردآوری کنید و مشخص کنید دقیقاً چه وضعیت حقوقی باید اعلام شود و چه اثر عملی از رأی انتظار دارید.
- اگر موضوع به پلاک یا سابقه ثبتی مربوط است، ابتدا سوابق لازم را از اداره ثبت پیگیری کنید؛ برای اعلام رضایتِ بدون اختلاف، اظهارنامه یا سند رسمی را بررسی کنید.
- در سامانه ثنا ثبتنام کنید و دادخواست را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی، با درج خواسته، دلایل و مشخصات خواندگان ثبت کنید.
- ابلاغ دادخواست و وقت رسیدگی را از ثنا پیگیری کنید و اصل مدارک را برای جلسه آماده داشته باشید.
- در جلسه، ذینفع بودن و اثر حقوقیِ مورد درخواست را توضیح دهید؛ در صورت نیاز، دادگاه ممکن است استعلام ثبتی یا کارشناسی انجام دهد.
- رأی بدوی صادر و از طریق ثنا ابلاغ میشود.
مدتِ تقریبی: بسته به پرونده، چند ماه تا بیش از یک سال؛ استعلام ثبتی، کارشناسی، تعدد خواندگان و اعتراض به رأی میتواند زمان را افزایش دهد.
پس از رأی: رأی قابل تجدیدنظرخواهی، در موارد قانونی، در مهلت ۲۰ روز برای اشخاص مقیم ایران و دو ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور است؛ مرجع تجدیدنظر، دادگاه تجدیدنظر استان است. فرجامخواهی فقط در مواردی ممکن است که قانون اجازه داده باشد. رأیِ صرفاً اعلامی ممکن است اجرای مادی نداشته باشد؛ اگر ثبت یا تحویل مال نیز لازم است، حسب مورد باید درخواست یا دعوای اجراییِ جداگانه مطرح شود.
⚠ اشتباههای رایج:
- درخواست اعلامِ کلی و مبهم، بدون تعیین دقیق قرارداد، پلاک، شرط یا وضعیت حقوقی مورد اختلاف
- طرح دعوا بدون اثبات نفع قانونی یا بدون طرف دعوا قرار دادن اشخاصی که رأی بر حقوقشان اثر میگذارد
- تصور اینکه رأی اعلامی بهتنهایی موجب اصلاح سند یا دفتر املاک میشود
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- تلف پس از تحویل رخ داده است و موجب انفساخ نیست ⇐ زمان تحویل و تلف و وجود یا نبود شرط قراردادی یا مبنای قانونیِ دیگر بررسی شود.
- شرط انفساخ محقق نشده است ⇐ مفاد شرط و مدارک اثباتکننده تحقق آن ارائه شود.
- تلف ناشی از فعل یا تقصیر خواهان است ⇐ علت تلف و انتساب آن با مدارک و کارشناسی بررسی شود.
💡 نکته
اگر فقط اعلام رضایت مدنظر است و اختلافی وجود ندارد، پیش از طرح دعوا امکان تنظیم اظهارنامه یا سند رسمی را بررسی کنید.
🗂 نمونهمتنهای آماده
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
