← صفحهٔ کاملِ «درخواست دستور فروش ملک مشاع غیرقابل افراز»
🧭 کمک کن: درخواست دستور فروش ملک مشاع غیرقابل افراز
به چند پرسشِ ساده پاسخ دهید تا متنِ «خواسته»، مدارک، مرجع و مراحلِ کار آماده شود. پاسخهایتان فقط روی همین دستگاه میماند و جایی فرستاده نمیشود.
✅ پیش از شروع
- اگر ملک مشاع بهموجب گواهی یا تصمیم قطعیِ مرجع ثبتی غیرقابل افراز شناخته نشده باشد ⇒ ابتدا درخواست افراز و اخذ گواهی یا تصمیم لازم پیگیری شود.
- اگر متقاضی مالک یا ذینفع در ملک نباشد ⇒ درخواست فروش قابل پیگیری نیست.
- اگر ملک در رهن، بازداشت یا دارای حقوق اشخاص ثالث باشد ⇒ وضعیت آن باید اعلام و مستندات مربوط پیوست شود.
📝 متنِ خواستهٔ شما
📄 مدارکی که آماده کنید
⚖ راههای اثبات
سند مالکیت، گواهی یا تصمیم قطعی عدم افراز، سوابق ثبتی و استعلام از ادارهٔ ثبت، کارشناسی و ارزیابی ملک در فرایند فروش
📍 کجا مراجعه کنم؟
- مرجعِ صالح
- دادگاه عمومی حقوقی؛ درخواست صدور دستور فروش، نه دعوای مطالبه وجه و نه درخواست از شورای حل اختلاف.
- دادگاهِ کدام شهر
- محل وقوع ملک.
- پیش از طرحِ دعوا
- اخذ تصمیم قطعی غیرقابلافراز بودن ملک و ارائه مدارک قطعیت؛ معرفی تمام شرکا و سهم آنان.
- اعتراض به رأی
- دستور فروش، حکم یا قرار قضایی نیست و مستقلاً قابل تجدیدنظر یا فرجام نیست؛ اعتراض به عملیات اجرایی و مزایده، حسب مورد نزد دادگاه ناظر بر اجرا مطرح میشود.
- مستند
- ماده ۴ قانون افراز و فروش املاک مشاع؛ مواد ۹ و ۱۰ آییننامه اجرایی آن.
🪜 روندِ کار
چه برگهای؟ برای افرازِ ملکِ مشاعی که جریان ثبتی آن خاتمه یافته و همهٔ مالکان آن اهلیت دارند: درخواست به واحد ثبتی محل وقوع ملک؛ اگر یکی از مالکان محجور یا غایب مفقودالاثر باشد، درخواست به دادگاه. برای اعتراض به تصمیم واحد ثبتی دربارهٔ قابلیت یا عدم قابلیت افراز: دادخواست به دادگاه. برای ابطال تصمیم یا عملیات افراز، صورتمجلس افرازی یا اصلاح آن: حسب خواسته، دادخواست حقوقی؛ اگر موضوع صرفاً اصلاح اشتباه ثبتی باشد، ابتدا درخواست به ادارهٔ ثبت. تفکیک و تجمیع نیز حسب مورد با درخواست ثبتی و رعایت ضوابط شهرسازی و ثبتی پیگیری میشود.
هزینهها: هزینهٔ ثبتی و نقشهبرداری یا کارشناسی، هزینهٔ دادرسی متناسب با نوع دعوا، هزینهٔ ابلاغ و کارشناسی، و در صورت استفاده از وکیل حقالوکاله؛ همگی طبق تعرفهٔ روز. هزینهٔ تفکیک یا تجمیع ممکن است شامل عوارض و هزینههای شهرداری یا سایر مراجع مربوط نیز باشد.
- مدارک مالکیت، مشخصات ثبتی ملک و سهم هر شریک را گردآوری و وضعیت جریان ثبتی و وجود یا نبودِ مالک محجور یا غایب مفقودالاثر را بررسی کنید.
- اگر مسیر ثبتی قابل استفاده است، درخواست افراز را به واحد ثبتی محل وقوع ملک بدهید؛ برای تفکیک یا تجمیع، درخواست و نقشه و تأییدیههای لازم را نیز تهیه کنید.
- واحد ثبتی، وضعیت ملک و امکان افراز را بررسی میکند و تصمیم خود را ابلاغ میکند؛ در صورت نیاز، نقشهبرداری یا کارشناسی انجام میشود.
- اگر به تصمیم افراز یا عدم افراز اعتراض دارید، ظرف مهلت قانونیِ دهروزه از تاریخ ابلاغ، دادخواست را از طریق دفتر خدمات الکترونیک قضایی به دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک ثبت کنید.
- برای دادخواست ابطال یا اصلاح تصمیم، عملیات یا صورتمجلس، خواسته و طرفهای دعوا را دقیق تعیین کنید؛ همهٔ اشخاصی را که رأی بر حقوقشان اثر میگذارد طرف دعوا قرار دهید.
- ابلاغها را در ثنا پیگیری کنید، در جلسهٔ رسیدگی حاضر شوید و در صورت ارجاع، نظر کارشناس و نقشهها را بررسی و در مهلت مقرر نسبت به آن اظهارنظر کنید.
- پس از رأی قطعی، حسب مورد اجرای تصمیم افراز، اصلاح ثبت یا صورتمجلس، یا فروش ملکِ غیرقابلافراز را از مرجع مربوط درخواست کنید.
مدتِ تقریبی: مسیر اداری یا رسیدگی دادگاه ممکن است چند ماه یا بیشتر زمان ببرد؛ بسته به پرونده، اعتراضها، کارشناسی و وضعیت ثبتی ملک.
پس از رأی: مهلت اعتراض به تصمیم واحد ثبتی ده روز از تاریخ ابلاغ است. قابلیت تجدیدنظرخواهی از رأی دادگاه به نوع رأی و خواسته بستگی دارد؛ در موارد قابل تجدیدنظر، مهلت معمول برای اشخاص مقیم ایران بیست روز و برای مقیمان خارج از کشور دو ماه از تاریخ ابلاغ است و مرجع، دادگاه تجدیدنظر استان خواهد بود. فرجامخواهی فقط در مواردی ممکن است که قانون اجازه داده باشد. پس از قطعیت، اجرای حکم یا تصمیم را از مرجع صادرکننده یا ادارهٔ ثبت بخواهید؛ اگر ملک قابل افراز نباشد، حسب مورد فروش آن از طریق مرجع صالح پیگیری میشود.
⚠ اشتباههای رایج:
- اعتراض به تصمیم واحد ثبتی را پس از پایان مهلت قانونیِ دهروزه مطرحکردن.
- طرف دعوا قرار ندادن همهٔ مالکان یا اشخاصی که حقوقشان از رأی متأثر میشود.
- یکی دانستن افراز، تفکیک و تجمیع و نادیدهگرفتن شرایط ثبتی و ضوابط شهرسازی.
🛡 طرفِ مقابل چه میگوید و پاسخش چیست؟
- گواهی عدم افراز قطعی یا معتبر نیست ⇐ ارائهٔ گواهی یا تصمیم قطعی و سوابق صدور آن
- متقاضی مالک یا شریک ملک نیست ⇐ ارائهٔ سند مالکیت و مدارک احراز سهم
- فروش موجب تضییع حق یا نادیدهگرفتن حقوق ثالث میشود ⇐ تقاضای رعایت تشریفات قانونی فروش، حقوق ثبتشده و تقسیم بهای فروش بر مبنای سهم مالکیت
💡 نکته
مهلت اعتراض به تصمیم واحد ثبتی کوتاه است؛ تاریخ ابلاغ را فوراً بررسی کنید و پیش از ثبت دادخواست، مسیر صالح را با توجه به وضعیت ملک بسنجید.
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
